Page 14

onderwijs, over hun identiteit en de vormgeving van het levensbeschouwelijke aspect ervan. Zij kunnen met deze onderzoeksresultaten de overkoepelende visie hierop duidelijker positioneren in hun beleid en aansluiten op de wensen vanuit het onderwijsveld om hen een betere ondersteuning te bieden in de vormgeving van de identiteit en de levensbeschouwelijke component ervan.

1.1 Begrippenkader In mijn onderzoek naar een betere of andere vormgeving van de openbare identiteit en haar levensbeschouwelijke component komt een aantal begrippen aan bod dat niet altijd eensluidend lijkt te zijn. Ik wil hierna graag de begrippen expliciteren zoals ik die in mijn onderzoek heb gebruikt en die u ook in mijn verdere betoog tegen zult komen. Ik kies hier voor een uitgebreide en krachtige omschrijving.

Identiteit Om dit begrip kort maar krachtig te definiĂŤren baseer ik mij op de theorie van Baumann12 dat identiteit van ieder mens bestaat uit cultuur, levensbeschouwing en nationaliteit/etniciteit. Identiteitsontwikkeling is een persoonlijk zingevingproces waarin betekenis gegeven wordt aan allerlei sociale relaties en representaties. Het is hierin heel belangrijk dat kinderen in deze ontwikkeling kennismaken met pluriformiteit en op een cognitieve en affectieve wijze leren verbindingen te maken. Dat gebeurt in dialoog. De identiteit is geen van zichzelf gelijkblijvende kern van de persoon. Het is de interpretatie en het verhaal dat men van zijn eigen leven en geschiedenis vertelt en dat is steeds in beweging, doordat men bijvoorbeeld andere opvattingen krijgt door ervaringen. Het is dus geen stilstaand, gefixeerd beeld. De fixatie van een identiteit in een beeld, het ver-ding-lijken ervan heeft een valkuil. We leven in een beeldcultuur en moeten waakzaam zijn dat de beelden niet overschat worden, zodat er een macht aan wordt toegekend door de cultus eromheen. Hierdoor loert het gevaar dat de bestaande beeldvorming wordt versterkt en het zicht vervaagt op het verschil tussen de echte en virtuele identiteit. Echter, zonder woorden doen beelden niet zoveel; de beelden zijn altijd afhankelijk van de taal. Maar beelden kunnen ook de ideeĂŤn bevestigen die mensen al hadden over bepaalde groepen mensen en hun levensovertuigingen. Onbekend maakt onbemind en hoe angstiger burgers worden, hoe meer houvast ze nodig hebben. Door de globalisering is er sprake van grensvervaging en dat kan tot grensbewaking en grensoverschrijding leiden. De bewaking uit zich vooral in de gefixeerde beelden over groepen en mensen die men niet kent, maar waardoor men zich onveilig voelt. Het fixeren gebeurt dan door gender, huidskleur, levensbeschouwing, etniciteit, cultuur, sociale status zowel van de ander als zichzelf vast te pinnen en zich vast te klampen aan het verleden en een eens en voor altijd gegeven identiteit. De overschrijding van de grens uit zich in nieuwe contacten en dialogen die ontstaan, nieuwe ontmoetingen en verbindingen, waardoor een creatieve maatschappelijke inbreng kan ontwikkelen13.

12

Baumann, Gerd, The Multicultural Riddle, Londen: Routledge, 1999

13

Witvliet, Theo, Het geheim van het lege midden, Zoetermeer: Uitgeverij Meinema, 2003, p. 158-159 14

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

"Laat me meedoen en ik begrijp het.. "  

Scriptie van Ineke Struijk over de zin van levensbeschouwing in het openbaar onderwijs. In dit onderzoek is geprobeerd een antwoord te vind...

Advertisement