Page 1


Test

16

DraaitafelThorens TD 309 met TP92 arm

B O


Thorens a never ending story… Streaming audio is een techniek die oorspronkelijk uit de computerwereld afkomstig is, maar die nu in een sneltreinvaart de woonkamer aan het veroveren is. En in één moeite door ook meteen de rest van de woning…

Want diezelfde Thorens draait nog steeds, met nog steeds hetzelfde middenlager, dezelfde motor en dito chassis. Dat de arm vervangen is door een Rega RB300 met VandenHul bedrading en een losse chassisaarding, dat ik afgelopen jaar de veerophanging heb vervangen door een samenstel van rubber en sorbothane ringen, doet aan het eindoordeel niet af: hij draait nog steeds perfect, constant, stil en stabiel. Dus toen Viertron begin dit jaar aankondigde dat ze in Nederland Thorens gingen distribueren, gaf ik meteen aan dat ik heel benieuwd was naar het ‘nieuwe’ Thorens. Ik was vooral benieuwd naar de Thorens TD309 die niet alleen vanwege zijn vorm een bijzondere eend in de bijt was. Technologisch was er op een evolutionaire manier ook het een en ander gebeurd. Om nog maar niet te spreken over de TP92 arm die in deze combinatie naadloos aansloot bij het ontwerp.

Signalement: niet bij de vorm alleen De TD309 is een compacte draaitafel op basis van een stevige stijve plank in een wankelmotor-achtige vorm. Van de mensen van Thorens kun je een hoogwaardig

17 17


DraaitafelThorens TD 309 met TP92 arm

middenlager verwachten evenals een uitgebalanceerd subplateau van spuitgietwerk. De zeer precies geslepen middenas rust op een teflon basisplaat. Anders dan we van Thorens gewend zijn, wordt in de TD309 een heel stille gelijkstroommotor gebruikt die in een soort membraan is opgehangen als ontkoppeling. De DC motor wordt door een actief circuit aangestuurd dat ondergebracht is in de kunststof basis. Een eventuele toerentalcorrectie is mogelijk, de omschakeling van 33 naar 45 vindt natuurlijk ook elektronisch plaats. In de basis is aan de voorkant de gecombineerde aan/uit – 33/45 toeren schakelaar geplaatst. Het binnenplateau wordt aangedreven met een platte geslepen snaar. Het echte plateau is van glas en wordt gecentreerd op het binnenplateau middels een simpel kunststof ring. De LP rust op een mat van vilt. Er is goed nagedacht over een aantal aspecten. Zo is de motor diagonaal tegenover de armbevestiging geplaatst. Ook de vering en ontkoppeling is bijzonder: de draaitafel staat op drie in de kunststof basis ondergebrachte met gedempte veren ontkoppelde voeten. Een contragewicht in het verlengde van de as arm/ middenlager/motor zorgt voor de optimale balans van het chassis. Het chassis veert dan ook perfect, maar wat natuurlijk veel belangrijker is, de ontkoppeling van een eventuele basis is dat ook. De arm TP92 is een statisch gebalanceerde arm met een excentrisch ontkoppeld contragewicht. De zijdrukcompensatie is traploos instelbaar via een magnetisch systeem dus wrijvingsloos. De basis waarop het element wordt gemonteerd lijkt fragiel, maar biedt toch een goede aankoppeling, partiële resonanties krijgen geen kans. De VTA instelling is exemplarisch vanwege de stabiliteit. Om eventuele resonanties van de rechte armbuis tegen te gaan heeft Thorens een rubberen dempingsring op een strategische plaats op de arm geplaatst. De armbedrading is van goede kwaliteit en mondt uit in een aansluitkastje in de kunststofbasis met 2 cinchchassisdelen en een schroefaansluiting voor de chassisaarde. Bijgeleverd wordt een netstekkerdeel, een wat korte cinch aansluitkabel met aarddraad en een redelijk bruikbare naaldkrachtweger.

Meten is bijna altijd weten De gemeten stoorniveau’s waren laag, de mechanische rumble metingen lieten zelfs bij een gloednieuw uit de doos komend exemplaar geen waarden zien die schokkend afweken. In de loop van de testperiode kwamen ze steeds dichter bij de theoretische grens te liggen die met een mechanisch systeem haalbaar is. Hoogstens zou ik willen pleiten voor een zorgvuldiger afscherming van de minuscule signaaltjes vanaf het element, stoorpiekjes van 50Hz en zijn harmonischen lagen iets boven de waarden die we tegenwoordig bij moderne draaitafels tegenkomen. De zwevingwaarden waren voortreffelijk met een smalle piek met nauwelijks schouders zichtbaar op het scherm. Gehoormatig was er dan ook geen korreligheid te horen, zelfs niet bij beruchte LP’s. Benieuwd was ik naar de toerentalafwijking over een lange termijn. Vooral gelijkstroommotoren zijn gevoelig voor dit fenomeen. Ook hier ter geruststelling voor muziekliefhebbers met een absoluut gehoor geen abnormale waarden. De arm bewees zichzelf als een juweeltje. Niet alleen was de lagering zowel horizontaal als verticaal perfect en vrij van speling (en dat is vroeger bij Thorens wel eens anders geweest), maar ook de resonantievrijheid was exemplarisch. Zelfs met de meest gemene testbandjes op mijn Ortofon test-LP ontstonden er geen ongelukken. Thorens is natuurlijk

Test

niet de enige die een magnetische dus wrijvingsloze zijdrukcompensatie gebruikt, maar juist met wat lagere naaldkracht komt die zijdrukcompensatie best heel precies. Een compliment wil ik Thorens nog maken voor de goede en mooi verzorgde gebruiksaanwijzing en website.

Het standaard element, de AT95 Mijn eerste MM-element was een AT66, het was nog in die dagen dat de maximale compliantie/volgzaamheid van elementen een absolute must was. Omdat de kanaalgelijkheid te wensen overliet, ben ik toen snel overgestapt op een Shure M75-6, maar de aftasteigenschappen van de AT herinner ik mij als fenomenaal. De AT95 is van een andere wereld, geen kampioen in het aftasten van moeilijke passages, maar vooral een betrouwbare bondgenoot bij het analoge vinylgenoegen. De hoogmidden dip, zo typisch voor MM’s was wel aanwezig maar zeker bij niet-akoestische muziek geen storende factor. Slagwerk (Music for Percussion op Gale Records) kreeg een goede bite en slam, hoewel een beginnende High Output MC als een Denon DL110 dat echt beter en preciezer doet. Nee als muziekliefhebber word je echt niet gestraft als je je weer op het analoge pad begeeft met de Thorens TD309 met de AT95. Maar het kan beter.

Luisteren met de top De montage van de VandenHul Condor verliep zonder grote problemen, Ik kan me overigens niet voorstellen dat een leverancier deze draaitafel dicht in de doos aan de klant meegeeft met een los elementendoosje annex. Om de TD309 met een hoogwaardig element optimaal te laten presteren is gewoon vakmanschap gewenst. Alleen al de VTA instelling, heel mooi met moer en contramoer, is voor een leek niet te doen. Maar als alles goed ingesteld is, kan het muzikale genieten beginnen. Tijdens de logeerpartij is heel wat vinyl op de viltmat beland. Het meest is me bijgebleven de EMI opname van de verzamelde pianotrio’s van Beethoven door een trio met Barenboim/Zuckermann en de helaas jong overleden celliste Jacqueline du Pré. Dit is een typisch voorbeeld van een opname die in alle opzichten demonstratiekwaliteit heeft. Zo’n Geistertrio op 70 nr. 1, de rillingen lopen je over de rug vanwege de onderhuidse spanning die de muziek oproept. Maar vooral de opname heeft dat gewisse etwas. De verhouding tussen de instrumenten, de verhouding tot de opnameruimte, de stereobalans, het komt allemaal heel precies en de combinatie van TD309/Condor laat je dat perfect meebeleven. Nog een voorbeeld: de Leonhard Cohen EP Live in Fredericton. Een magistrale band, natuurlijk een magistrale doorleefde stem, maar wat laat de TD309/Condor combinatie een live gevoel ons ten deel vallen. Nergens is het PA geluid een spelbreker, nergens worden de akoestische laagjes in de opname verdoezeld. De TD309 mag van mij nog wel eens terugkeren. Of één van zijn neefjes… Gebruikte elementen: • Audio Technica AT95, standaard ingebouwd • Clearaudio Symfony • vandenHul Condor importeur: Viertron / www.viertron.nl fabrikant: Thorens the phono Company / www.thorens.com prijs:

€ 1.499 inclusief AT95 mm-element (stofkap € 99)

19

hvt Xtra Thorens  

Vinyl Special, Thorens TD 309

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you