Issuu on Google+

ตึกจีน


ชาวจีนที่อาศัยอยู่ในจังหวัดลำ�ปางนั้น เดิมทีได้อพยพเข้ามาจากจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนใหญ่มีเชื้อสาย จีนไหหลำ� (Hainanese) และจีนแคะ (Hakka) รวมตัวกันอยู่ ณ บริเวณ ตลาดจีน หรือ ตลาดเก่า ในปัจจุบัน ซึ่งในอดีตนั้นเมืองลำ�ปางเคยเป็นเมืองแห่งศูนย์กลางการค้าทางน้ำ�ที่เจริญรุ่งเรือง และ เป็นเมืองท่าสำ�คัญ ที่เชื่อมต่อศูนย์กลางทางการค้าระหว่างเมืองปากน้ำ�โพ (นครสวรรค์) กับภาคเหนือตอนบน และเป็นแหล่ง กระจายสินค้าเข้าออก จนกระทั่งเมื่อมีการสร้างสถานีรถไฟเข้ามาในจังหวัดลำ�ปางเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2459 ซึ่งถือเป็นการเปิดเส้นทางคมนาคมรูปแบบใหม่ โดยเฉพาะในการขนส่ง ซึ่งทำ�ได้คราวละมากๆ ในเวลาไม่นาน ย่านสถานีรถไฟเมืองลำ�ปางจึงกลายเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนสินค้าแทนการค้าขาย ทางน้ำ�ที่มีมาแต่เดิม นอกจากนั้นรถไฟยังมีการนำ�เอา รถม้าจากกรุงเทพฯ มาวิ่งเพื่อให้ผู้คนใช้เป็นพาหนะ เสมือนกับรถรับจ้างทั่วไป การมาถึงของรถไฟยังส่งผลให้เกิดความเจริญในด้านอื่นๆ อีก เช่น การสร้าง ถนนพหลโยธิน ไปยังจังหวัด พะเยา เชียงราย ซึ่งถือเป็นการเชื่อมโยงเส้นทางการค้าของเมืองต่างๆทาง ภาคเหนือผนวกกับส่วนกลางซึ่งก็คือ กรุงเทพฯ อันส่งผลกระทบต่อสังคมเศรษฐกิจ วิถีชีวิตของคนลำ�ปาง ที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก และต่อเนื่องจวบจนถึงปัจจุบัน


ลวดลายของไม้ฉลุลายขนมปังขิง บริเวณทางเข้าสถานีรถไฟนครลำ�ปาง

เมื่อทางรถไฟสายเหนือมาถึงลำ�ปางและขยายต่อไป ถึงเชียงใหม่เมื่อ พ.ศ. 2464 การคมนาคมทางบกสะดวกขึ้น การคมนาคมทางน้ำ�จึงค่อยๆ ลดบทบาท หมดความสำ�คัญ ลงตามลำ�ดับ เป็นเหตุให้แหล่งชุมชนการค้า ค่อยๆ ย้ายไป บริเวณสถานีรถไฟลำ�ปาง ย่านสบตุ๋ย ในเวลาต่อมาประจวบ กับเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพญี่ปุ่นเข้ายึดลำ�ปาง เพื่อ เป็นทางผ่านไปพม่า เข้ายึดบริเวณต่างๆ โดยเฉพาะย่านการ ค้าตลาดจีน ด้วยเหตุต้องการยึดครองยุทธปัจจัย ทำ�ให้ห้าง สรรพสินค้า ร้านค้าในชุมชนตลาดจีนทั้งของคนเชื้อสายจีน พม่า และฝรั่งต้องอพยพหนีภัยสงคราม การทำ�ไม้ต้องยุติลง โดยปริยาย ชุมชนตลาดจีนจากเดิมเป็นแหล่งศูนย์การค้าจาก เรือที่เจริญ ค่อยๆ ลดบทบาททางการค้าและกลายมาเป็น แหล่งที่อยู่อาศัยในปัจจุบัน

สถานีรถไฟลำ�ปางในปัจจุบัน


ตึกจีน

ในย่านสถานีรถไฟนครลำ�ปาง

อิทธิพลของชาวจีนในที่ได้เข้ามาอยู่อาศัยและมีความผูกพันกับดินแดนแถบในนี้ จึงส่งผลให้การสร้าง งานศิลปกรรมไม่ว่าจะเป็นรูปแบบของตัวอาคารหรือลวดลายที่ประดับตกแต่งอาคาร แสดงให้เห็นถึง อิทธิพลในการสร้างโดยชาวต่างชาติอย่างชัดเจน กล่าวคือในการสร้างอาคารทั้งรูปแบบและวิธีการสร้าง อาคารได้รับอิทธิพลมาจากตะวันตก ผ่านช่างฝีมือชาวโปรตุเกสที่ได้เข้ามาทำ�การค้าไม้ และในส่วนของ การประดับตกแต่งลวดลายต่างๆ บนอาคารที่ได้รับอิทธิพลจากคติความเชื่อของชาวจีนโบราณ ซึ่งลักษณะ ของลวดลายประดับที่พบในอาคารพาณิชย์ ย่านสถานีรถไฟลำ�ปาง มักพบในส่วนของอาคารที่เก่าแก่ และ มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป ดังเช่นอาคารต่อไปนี้

อาคารยู่ฮวด


อาคารยู่ฮวด

อาคารหลังนี้สร้างขึ้นในสมัยช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยช่างชาวโปรตุเกส เจ้าของเดิมชื่อ ยู่ฮวด เป็นชาวจีน อพยพมาจากปากน้ำ�โพ นครสวรรค์ ซึ่งเป็นต้นตระกูล “วิทยาเอนกนันท์” ลักษณะของอาคาร เป็นตึกสูง 3 ชั้น ก่อสร้างแบบครึ่งปูน ครึ่งไม้ อยู่ติดกับถนนประสานไมตรี มีลักษณะของสถาปัตยกรรมที่ได้ รับอิทธิพลจากตะวันตก คือมีลักษณะเป็นตึกปูน และลวดลายศิลปกรรมที่ได้รับอิทธิพลจากจีน ประดับใน ส่วนของระเบียง และปูนปั้นบริเวณด้านหน้าของอาคาร ภายในอาคารมีห้องจำ�นวน 8 ห้อง ได้แก่ห้องนอน ห้องนั่งเล่น ห้องน้ำ� ห้องรับรองแขก ห้องเก็บของ ห้องพักผ่อน ประโยชน์ใช้สอยของอาคารในปัจจุบันคือใช้ เป็นที่พักอาศัย


งานศิลปกรรมประดับอาคาร เสา

เสาที่พบตกแต่งและค้ำ�ยันมีลักษณะเป็นเสาปูนแบบยุโรป หรือที่เรียก กันว่า เสา Doric เสาในรูปแบบลักษณะนี้พบในบางอาคารเท่านั้น ซึ่งจะ สังเกตได้ว่าเสาแต่ละชั้นของอาคารยู่ฮวดนี้มีความแตกต่างกันออกไป อัน แสดงถึงความมั่งคั่งของผู้ที่เป็นเจ้าของอาคาร

ปูนป้ันประดับ

ปูนปั้นประดับเหนือทางเข้าประตูของอาคารยู่ฮวด ที่เป็น รูปพันธุ์พฤกษาแบบยุโรป

ปูนปั้นตราสัญลักษณ์เหนืออาคาร รูปพระจันทร์เสี้ยว และรูปดวงดาว ซึ่ง น่าจะเป็นสัญลักษณ์ประจำ�ตระกูล อัน แสดงถึงความสิริมงคล หรือใช้ในการ ปกปั ก รั ก ษาวงศ์ ต ระกู ล ให้ อ ยู่ อ ย่ า ง ร่มเย็นเป็นสุข


ช่องลม

ลักษณะของช่องลมอีกรูปแบบหนึ่งของอาคารยู่ฮวด ในตำ�แหน่งเหนือประตู บานเฟี้ยม ที่มีลักษณะเป็นทรงโค้งสร้างด้วยไม้

ช่องลมเหนือประตูทางเข้าของอาคารยู่ฮวด ที่มีลักษณะของการแกะสลักเป็นลวดลายอิงสงโต้วจื้อ และฝู้กุ้ยฮวา หรือลายไก่ชนกับดอกโบตั๋น ลายไก่ชนนั้นหมายถึง มีความกล้าหาญ พร้อมสู้ในการรบ ส่วนลายดอกโบตั๋น นั้นหมายถึงความรํ่ารวยมั่งคั่ง

ระเบียง

ลักษณะของราวลูกระเบียงในอาคารยู่ฮวด บริเวณชั้น 2-3 จากลักษณะของราวลูกกรงได้ทำ�เป็นลายซื่อตื่อวุ๋น หรือลาย ลูกพลับ อันเป็นลวดลายสิริมงคลตามความเชื่อของชาวจีน

ประตู

ลักษณะบานประตูของอาคารยู่ฮวดที่ มีการสร้างจากไม้อย่างสวยงามอันเปรียบ เสมื อ นหน้ า ตาของผู้ เ ป็ น เจ้ า ของอาคาร ประตูในภาพซ้ายเดิมเคยใช้เป็นประตูทาง เข้าอาคารหลัก ปัจจุบันพบว่าประตูถูก ปิดตาย และได้ใช้ประตูบานเฟี้ยมซึ่งอยู่ถัด ไปอีกคูหาของตัวอาคาร

ปูนปั้นประดับภายในตัวอาคารเป็นรูปของสัตว์ ซึ่งสร้างตามปีนักษัตรของผู้เป็นเจ้าของอาคาร


อาคารพาณิชย์ 2 ชั้น


อาคารพาณิชย์ 2 ชั้น

อาคารหลังนี้สร้างโดย ช่างชาวจีนในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เจ้าของปัจจุบันคือ ห้างหุ้นส่วน จำ�กัด ลำ�ปางวิศวกรรม ลักษณะของสถาปัตยกรรมเป็นแบบตะวันตก สังเกตได้จากรูปทรงของอาคาร ที่เป็นการสร้างตึกแบบยุโรป ตกแต่งด้วยลวดลายแบบจีนที่บริเวณระเบียง และมีการประดับปูนปั้นเป็น รูปสัญลักษณ์บริเวณช่วงบนสุดของตัวอาคาร


งานศิลปกรรมประดับอาคาร

ปูนป้ันประดับ ปูนปั้นประดับส่วนบนสุดของอาคาร มีลักษณะของดอกไม้สี่กลีบ อันแสดงถึง ความเป็นสิริมงคล แต่ตรงกลางของปูน ปั้นไม่พบลวดลายใดๆ ซึ่งเป็นลักษณะ ของปู น ปั้ น ที่ มี ค วามแปลกจากปู น ปั้ น ประดับส่วนบนอาคารในอาคารพาณิชย์ อื่นๆ เดิมทีน่าจะเคยมีปูนปั้นเป็นชื่อของ อาคาร แล้วหลุดร่อนไปในภายหลัง

ช่องลม

ลักษณะของช่องลมอาคารนี้ พบว่ามีการทำ�เป็นลวดลายเรขาคณิต มีลักษณะ คล้ายซี่ลูกกรงเล็กๆ สร้างด้วยปูน ลักษณะของช่องลมลักษณะนี้จะมีความยาวตาม ความกว้างของบานหน้าต่างนั้นๆ

ระเบียง

ลักษณะของซี่ลูกกรงที่เป็นลวดลายสิริมงคล ทำ�จากปูนปั้นเป็นรูปเรขาคณิต


อาคารพาณิชย์ 2 ชั้น

อาคารพาณิชย์หลังนี้เป็นสมบัติของร้านมานิตย์ ซึ่งอยู่ตรงข้ามกับอีกฝั่งของอาคาร ลักษณะ ของสถาปัตยกรรมเป็นอาคาร 2 ชั้น ติดกับถนนประสานไมตรี ไม่มีรั้ว สร้างด้วยปูนทั้งหลัง มี ลักษณะของศิลปกรรมประดับตกแต่งที่ได้รับอิทธิพลจากตะวันตกอย่างชัดเจน เช่นลักษณะของ เสา เป็นต้น และมีการประดับตกแต่งปูนปั้นบริเวณชั้นดาดฟ้าของอาคาร การใช้งานในปัจจุบันถูก นำ�มาใช้เป็นโกดังเก็บสินค้าและข้าว ของร้านมานิตย์


งานศิลปกรรมประดับอาคาร

ระเบียง, เสา ลักษณะของระเบียง และเสาในอาคารนี้ มีลักษณะที่คล้ายคลึงกับระเบียง และเสาของอาคารยู่ฮวด ซึ่งอาจจะมาจากช่างฝีมือคนเดียวกัน

ช่องลม

ลักษณะของช่องลมอาคารนี้ี่มีลักษณะในการสร้างเป็นรูปแบบครึ่งวงกลมสร้างด้วยไม้ ซึ่งพบเพียง อาคารเดียว และมีลักษณะคล้ายกับวงกบโค้งเหนือประตูในอาคารยู่ฮวด แต่แตกต่างกันที่อาคารยู่ฮวด วงกบจะปิดด้วยปูนทึบ แสดงถึงการสร้างเพื่อการประดับตกแต่ง ส่วนอาคารหลังนี้ จะทำ�เป็นช่องโล่ง เพื่อระบายอากาศและให้แสงลอดผ่าน ซึ่งก็คือช่องลมนั่นเอง จากการศึกษายังพบว่าลักษณะการที่ สร้างช่องลมให้เป็นรูปครึ่งวงกลมมีรัศมีนี้ ยังมีความหมายสื่อถึงรัศมีของพระอาทิตย์ อันมีความเป็นสิริ มงคลอีกด้วย

ปูนป้ันประดับ

ปูนปั้นประดับส่วนบนสุดของอาคารนี้ มีลักษณะของรัศมีพระอาทิตย์อันแสดงถึง ความเป็นสิริมงคล ซึ่งการสร้างปูนปั้นในรูปแบบนี้อาจใช้เป็นสัญลักษณ์ประจำ�อาคาร ได้อีกด้วย

หน้าต่าง ลักษณะของบานหน้าต่างในอาคาร ซึ่งมีลักษณะของการ ทำ�ซี่ลูกกรงไว้ป้องขโมย หน้าต่างลักษณะนี้ยังพบได้ในบาง อาคาร


อาคารแบบตึกฝรั่งผสมวัฒนธรรมจีน

อาคารนี้ถูกสร้างขึ้นโดยชาวจีนไหหลำ� เจ้าของปัจจุบันคือร้านเจริญเกียรติ ขายอุปกรณ์วัสดุ ก่อสร้าง อาคารนี้มีการใช้งานต่อเนื่องมาจากการใช้งานเดิม คือใช้ในการพาณิชย์ และใช้เป็นที่อยู่ อาศัย ลักษณะทางสถาปัตยกรรมเป็นอาคาร 3 ชั้น ก่อสร้างแบบครึ่งปูนครึ่งไม้ โดยได้รับอิทธิพล ในการสร้างเป็นแบบตะวันตก สำ�หรับศิลปกรรมที่ประดับอาคารมีลักษณะในการใช้ลวดลายประดับ ต่างๆ จากอิทธิพลจากจีน นอกจากนี้ยังพบว่าบริเวณด้านข้างอาคารมีการใช้สัญลักษณ์มงคลขนาด ใหญ่ประดับอยู่เพื่อเป็นการช่วยเสริมฮวงจุ้ยของอาคารให้เหมาะสมมากขึ้น การใช้งานภายในอาคาร มีการแบ่งคูหาของอาคารออกเป็น 2 ส่วน ส่วนหนึ่งเป็นของร้านเจริญเกียรติ อีกส่วนหนึ่งได้ให้ผู้อื่น เช่า พื้นที่ส่วนชั้น 2-3 พบว่าใช้เป็นโกดังเก็บสินค้า


งานศิลปกรรมประดับอาคาร ช่องลม

ลักษณะของช่องลมในอาคารนี้ มีลักษณะของการสร้างลวดลายช่องลมเป็น ลายฟังเสิ้ง หรือลายสี่เหลี่ยมแห่งชัยชนะ อันมีความหมายเป็นลวดลายสิริมงคล ซึ่ง มักใช้ในเครื่องประดับสำ�หรับเด็ก ทำ�จากปูน

ระเบียง

ลักษณะของลวดลายของราวลูกกรงในอาคารนี้ พบลวดลาย ที่ประดับด้านบนเป็นลาย ถวนอั้นจื้อ ซึ่งเป็นตัวอักษรที่อ่านว่า อวั้น ในวงกลม มีความหมายว่าหมื่นประการ หรือหมื่นปี และ ด้านลูกกรงล่างเป็นลายจินกังฉู่ ซึ่งเป็นลวดลายเงินของวิเศษทาง ศาสนาพุทธที่พระโพธิสัตว์ใช้ถืออยู่ อันเป็นลายมหามงคที่สามารถ ขจัดปีศาจได้ นอกจากนี้ยังพบลวดลายปูนปั้นประดับตรงกลาง ได้แก่ลายสิงห์คาบดาบ และยันต์แปดเหลี่ยม พร้อมดาวบริวาร ที่ ทำ�จากกระจกเป็นลวดลายศิริมงคล ใช้ป้องกัน ภูตผีปีศาจ และขจัด สิ่งชั่วร้ายตามความเชื่อของชาวจีน

ลักษณะของราวลูกกรงอาคาร บริเวณชั้น ที่ 2-3 และชั้นดาดฟ้า มีลักษณะของซี่ลูกกรง ที่ลวดลายสิริมงคล ทำ�จากปูนปั้นรูปเรขาคณิต ต่างๆ

ลักษณะของประตูเหล็กด้านล่างของอาคารที่มีการทำ� เป็นลวดลายต่างๆ


อาคารอดีตโรงงานน้ำ�อัดลมยูฮั่วเซี่ยง

เดิมอาคารหลังนี้เคยเป็นโรงงานผลิตน้ำ�อัดลมยูฮั่วเซี่ยง จำ�กัด เจ้าของปัจจุบันคือ ห้างหุ้นส่วนจำ�กัดซุ่ยฮั่วเซี้ยง จำ�กัด ลักษณะของอาคารเป็นอาคาร 2 ชั้น สร้างด้วยปูน ทั้งหลัง เป็นอาคารที่มีอิทธิพลในการสร้างผสมกันทั้งจากจีนและตะวันตก พื้นที่บริเวณ ชั้นล่างของอาคารเปิดโล่ง บริเวณด้านบนของอาคามีการประดับด้วยปูนปั้นเป็นชื่อของ โรงงานน้ำ�อัดลม การใช้งานในปัจจุบัน ได้ใช้เป็นที่พักคนงานของ ห้างหุ้นส่วนจำ�กัด ซุ่ยฮั่วเซี้ยง จำ�กัด


งานศิลปกรรมประดับอาคาร

ระเบียง

ลักษณะของราวลูกกรงของอาคารบริเวณชั้นดาดฟ้า มี ลักษณะของลวดลายเป็นลายจิ่วเหลียนหวน หรือลายห่วง สี่เหลี่ยม ซึ่งเป็นลวดลายมงคล แสดงถึงความไม่จบสิ้น ทำ� จากปูนปั้น

ปูนป้ันประดับ

ปูนปั้นประดับส่วนบนอาคาร ซึ่งเป็นอดีตโรงงานน้ำ�อัดลมยู ฮั่วเซี่ยง ลักษณะของปูนปั้นจะมีการสร้างเป็นชื่อของโรงงาน ซึ่ง ลักษณะการสร้างเป็นชื่อของโรงงานนี้พบเห็นได้ในอาคารนี้เพียง อาคารเดียว

หน้าต่าง

ลักษณะของบานหน้าต่างใน อาคารอดี ต โรงน้ำ � อั ล มยู ฮั่ ว เซี่ ย ง พบลั ก ษณะการทำ � หน้ า ต่ า งเป็ น บานเกล็ดไม้ พร้อมซี่ลูกกรงป้องกัน ขโมย และวงกบเหนือหน้าต่าง


อาคารพาณิชย์ 2 ชั้น 8 คูหา

อาคารหลังนี้ปัจจุบันได้เปิดให้ทำ�การเช่าเป็นคูหาลักษณะของอาคารเป็น อาคารพาณิชย์ 2 ชั้น 8 คูหา ลักษณะการสร้างได้รับอิทธิพลและรูปแบบมาจาก จีน ก่อสร้างแบบครึ่งปูนครึ่งไม้ มีการประดับตกแต่งในส่วนของระเบียง และมีการ ทาด้วยสีสันที่สดใสแตกต่างกันไป


งานศิลปกรรมประดับอาคาร

ช่องลม

ลักษณะของช่องลมอาคารนี้มีความคล้ายคลึงกับช่องลม ของ อาคารพาณิชย์ 2 ชั้น ซึ่งอาจจะมาจากช่างฝีมือ หรือแหล่งผลิตเดียวกัน

ระเบียง

ลักษณะของราวลูกกรงของอาคารที่มีการ สร้างเป็นลวดลายมงคล ทำ�จากไม้เป็นรูปดอกไม้ สี่กลีบ และรูปทรงเรขาคณิตต่างๆ พบในคูหาของ อาคารจำ�นวน 7 คูหา และลักษณะของราวลูกกรง ทำ�เป็นลายจิ่วเหลียนหวน ที่เป็นลักษณะของลาย ห่วงซ้อน เป็นลวดลายสิริมงคลที่สื่อถึงความไม่ จบไม่สิ้น

ปูนป้ันประดับค้ำ�ยัน

ลักษณะของปูนปั้นค้ำ�ยันตัวอาคาร ซึ่งพบได้ทั่วไป ในอาคารพาณิชย์ย่านสถานีรถไฟเมืองลำ�ปาง


ลวดลายที่พบเห็นในอาคารพาณิชย์ที่ได้รับอิทธิพลจากจีนในย่านสถานีรถไฟเมืองลำ�ปาง มีลักษณะ ของลวดลายที่ล้วนแล้วแต่นำ�มาจากความเชื่อของชาวจีน ลวดลายเหล่านี้แทนความหมายซึ่งเป็นสิริมงคล แก่ผู้ประกอบการค้าและอยู่อาศัย มิได้ทำ�ขึ้นมาเพื่อความสวยงามเป็นหลัก แต่เป็นสัญลักษณ์แทนปรัชญา ความเชื่อ และคำ�สอนต่างๆ ที่ชาวจีนในย่านสถานีรถไฟเมืองลำ�ปางได้รับการถ่ายทอดมาแต่โบราณ แฝงไว้ ด้วยคำ�สอนที่ให้กำ�ลังใจในการดำ�เนินชีวิต ซึ่งสามารถสรุปลักษณะของลวดลายเป็นประเภทได้ดังนี้ 1.ลายอักษรประดิษฐ์ (Calligraphic Design) โดยจะใช้ตัวอักษรที่ถือว่าเป็นสิริมงคลแก่ผู้พักอาศัย สอดแทรกอยู่ในส่วนประดับอาคารด้วย 2.ลายเรขาคณิต (Geometry Design) เป็นลายที่ประดิษฐ์อย่างง่ายๆ ส่วนมากจะใช้ในการสร้าง ราวลูกกรงระเบียง และช่องลม 3.ลายพรรณไม้ (Floral Design) ซึ่งได้แก่ การนำ�เอาลักษณะของลายดอกไม้ ลายใบไม้ มาใช้ใน การทำ�ลวดลายตกแต่ง พบมากในส่วนของลายปูนปั้นประดับอาคาร 4.ลายเลียนแบบธรรมชาติ (Natural Design) เกิดจากการนำ�เอาสิ่งที่พบเห็นในธรรมชาติ มาใช้ เป็นลวดลายของส่วนประดับตกแต่ง เช่น ลายไก่ที่พบในช่องลม เป็นต้น ในปัจจุบันอาคารพาณิชย์สมัยเก่าเหล่านี้ ทั้งที่เป็นมรดกตกทอดจากบรรพบุรุษหรือเช่าต่อจากผู้ อื่น มักจะใช้เป็นที่พักอาศัย และในบางแห่งก็ดำ�เนินกิจการการค้าเล็กๆ ไปด้วย สภาพอาคารส่วนใหญ่พบ ว่าไม่ได้รับการรักษา ซ่อมแซม หรือต่อเติมแต่อย่างใด ในบางอาคารอาจพบว่าถูกปล่อยทิ้งร้างเพื่อรอการ รื้อถอน ส่วนหนึ่งอาจจะเนื่องจากผู้ใช้อาคารยังไม่ได้ตระหนักถึงคุณค่าของอาคารและขาดความรู้สึกเป็น เจ้าของ มีเพียงบางอาคารเท่านั้นเท่านั้นที่มีการรักษาและซ่อมแซมให้คงสภาพเดิม ทำ�ให้สามารถรองรับ กิจกรรมการใช้งานที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตในปัจจุบันได้อย่างเหมาะสม


โรงแรมทับทิมทองอันเลื่องชื่อ อันแสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจของย่านชุมชนนี้ในอดีต

อย่างไรก็ตามในปัจจุบันเนื่องมาจากสภาพสังคมที่เปลี่ยนไป จะเห็นว่าอาคารพาณิชย์ในปัจจุบัน จะเป็นอาคารที่ได้รับอิทธิพลจากทางตะวันตกเป็นส่วนใหญ่และได้นำ�มาเป็นรูปแบบการสร้างอาคารใน ยุคปัจจุบัน ซึ่งอิทธิพลของตะวันตกที่ส่งผลต่อการสร้างอาคารพาณิชย์ในปัจจุบันนี้ได้ส่งผลทั้งในด้านการ ก่อสร้าง รูปร่าง และการตกแต่งของอาคาร ซึ่งโดยภาพรวมแล้วเป็นไปในทางที่มิได้สร้างสรรค์คุณภาพ ชีวิตให้แก่คนในสังคมเลย นอกจากนี้ข้อกฎหมายของรัฐในปัจจุบันยังมีการกำ�หนดรูปร่างและสัดส่วน ของอาคารไว้เป็นแบบแผนโดยเฉพาะ ทำ�ให้ปัจจุบันนี้เราจึงพบเห็นลักษณะของอาคารพาณิชย์ที่มีความ คล้ายคลึงกันและขาดคุณค่าทางด้านความงามกลายเป็นอาคารที่สามารถพบเห็นกันได้ทั่วไป จากปรากฏการณ์ดังกล่าวอาจทำ�ให้คนส่วนหนึ่งในสังคม เริ่มเห็นความสำ�คัญของการอนุรักษ์ อาคารเหล่านี้ไว้ เหตุที่ต้องมีการอนุรักษ์อาคารเหล่านี้ไว้ เนื่องด้วยเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์สมัย ใหม่ ที่ช่วยอธิบายความเป็นไปในสังคมได้ดีกว่าตำ�รา แต่ไม่ว่าแหล่งความรู้นอกตำ�ราเหล่านี้จะเป็นโบราณ วัตถุหรือโบราณสถาน ชุมชนเก่าแก่ ตลาดบก หรือตลาดน้ำ� เรือนไทย เรือนแบบจีน เรือนแบบฝรั่ง คน ไทยน่าจะได้ตระหนักว่าคุณค่าของสิ่งเหล่านี้ มิได้อยู่ที่อายุหรือราคา แต่อยู่ที่คุณค่าทางด้านจิตใจ รวมถึง สุนทรียภาพทางด้านความงามที่เกิดขึ้นจากการสร้างสรรค์ของบรรพบุรุษ เป็นสิ่งที่แสดงถึงภูมิปัญญาของ คนในสมัยนั้นๆ ซึ่งไม่สามารถขายได้ด้วยเงินตราเหมือนกับอาคารพาณิชย์ที่พบเห็นกันอยู่ทั่วไปในปัจจุบันนี้

ตึกรูปแบบตะวันตกที่แฝงอยู่กับตึกจีน ในย่านสถานีรถไฟแห่งนี้


ตึกจีน ย่านรถไฟลำปาง