Issuu on Google+

2013|2014

vmbo gt

C. Ris

nask 2 - ruim 200 examenopgaven gerangschikt op onderwerp met hints en uitwerkingen - oriĂŤntatietoets - vier examens met hints en uitwerkingen - examen 2013-I


vmbo gt nask 2

Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal examen voor het vak nask 2. De examenbundel bevat de volgende onderdelen: Deel 1: Hier vind je per examenonderwerp een aantal examenopgaven met uitwerkingen. In de uitwerkingen staan de antwoorden en de daarbij horende toelichtingen. Bij de open vragen zijn hints gegeven om je op weg te helpen. Oriëntatietoets: Deze bestaat uit vragen over alle onderwerpen die in 2014 centraal geëxamineerd worden. Zo kun je nagaan of je de basisbegrippen van de examenonderwerpen beheerst. De antwoorden vind je op www.examenbundel.nl. Na het invullen van je scores krijg je een studieadvies. Deel 2a: In dit deel staan complete examens met hints en uitwerkingen. Deel 2b: Hierin vind je het integrale examen van 2013, eerste tijdvak, zonder uitwerkingen. De antwoorden vind je op www.examenbundel.nl. Op www.examenbundel.nl kun je gratis meer oefenexamens downloaden. Er is ook een Quickscan, een digitale toets waarmee je snel je kennis test en waarbij je een studieadvies krijgt voor verdere examentraining met de examenbundel. Met deze examenbundel kun je oefenen voor het examen in je eigen tijd en in je eigen tempo. Oefenen houdt in dat je probeert een opgave eerst zelf te maken. Lukt dat niet, bekijk dan de hint die bij deze vraag hoort (zie de bladzijde na de opgaven) en probeer het opnieuw. Pas daarna controleer je jouw antwoorden met de uitwerkingen. De cursieve tekst is een toelichting op het antwoord. Je kunt je vaardigheid om examenopgaven te maken vergroten door het boek samengevat te gebruiken. In dat boek wordt de examenstof per onderwerp overzichtelijk gemaakt en uitgelegd. Onderwerpen die alleen op het schoolexamen getoetst worden, zijn aangegeven met * (Hoofdstuk 8). Voor reacties houden wij ons graag aanbevolen. Mail naar vo@thiememeulenhoff.nl Amersfoort, mei 2013

Opmerkingen Het centraal examen nask 2 2014 wordt afgenomen op dinsdag 13 mei tussen 13.30 en 15.30 uur. De makers van de examenbundel en samengevat wensen je daarbij alvast heel veel succes. De overheid stelt regels op die betrekking hebben op specifieke examenonderwerpen en de hulpmiddelen die je tijdens je examen mag gebruiken. Hoewel deze examenbundel met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen auteur en uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor aanwijzingen die betrekking hebben op publicaties van de overheid. Het is altijd raadzaam je docent of onze website www.examenbundel.nl te raadplegen voor actuele informatie die voor jouw examen van belang kan zijn.

© ThiemeMeulenhoff

3


vmbo gt nask 2

Inhoud 3 voorwoord

deel 1

oefenen op onderwerp

1 stoffen en scheidingsmethoden 9 opgaven 14 hints 15 uitwerkingen

2 stoffen en formules 18 opgaven 22 hints 23 uitwerkingen

3 reacties 26 opgaven 31 hints 32 uitwerkingen

4 water, zuren en basen 35 opgaven 41 hints 42 uitwerkingen

5 rekenen aan stoffen   en reacties 45 opgaven 49 hints 50 uitwerkingen

6 verbranding 54 opgaven 58 hints 59 uitwerkingen

7 onderzoek 61 opgaven 67 hints 68 uitwerkingen

8 Reiniging, industrie en veiligheid * 71 opgaven 78 hints 79 uitwerkingen

*

oriëntatietoets nagaan wat je nu weet 85 opgaven

deel 2a

examens met uitwerkingen

Examen 2011-I 93 opgaven 103 hints 104 uitwerkingen

Examen 2011-II 109 opgaven 120 hints 121 uitwerkingen

Examen 2012-I 126 opgaven 138 hints 139 uitwerkingen

Examen 2012-II 143 opgaven 154 hints 155 uitwerkingen

deel 2b

niet-uitgewerkt examen

Examen 2013-I 161 opgaven

bijlagen cijferbepaling onderwerpregister

Dit hoofdstuk is alleen bestemd voor het schoolexamen.

© ThiemeMeulenhoff

5


Examen vmbo gt nask 2 2012-I Zwembadincident 1 2 3 4 5 6 7

In zwembaden wordt vaak natriumhypochloriet gebruikt om het zwemwater te desinfecteren. Wanneer natriumhypochloriet reageert met water, ontstaan stoffen die ziekteverwekkers, zoals bacteriën, doden. Bij de reactie ontstaan ook OH– ionen, die de pH van het zwemwater veranderen. Omdat het water veilig moet zijn voor zwemmers, moet de pH niet te hoog of te laag zijn. Daarom wordt behalve natriumhypochloriet ook meestal zoutzuur of zwavelzuur toegevoegd.

2p

1 Leg uit of de gevormde OH– ionen (regel 4) de pH van het zwembadwater hoger of lager maken.

1p

2 Wat is de notatie van een oplossing van zwavelzuur? A HCl B H+ + Cl– C H2SO4 D 2 H+ + SO42–

Sommige zwembaden hebben een zogenoemd 'zwavelhuis', de dienstruimte van het zwembad. Hier worden geconcentreerde oplossingen natriumhypochloriet (ook wel 'bleekloog' genoemd) en zuur opgeslagen. Met deze stoffen moet voorzichtig worden omgegaan, zoals uit het volgende artikel blijkt: Chloorgas incident in vakantiepark Bij werkzaamheden aan het zwembad is per ongeluk bleekloog toegevoegd aan zwavelzuur, waardoor chloorgas is vrijgekomen. Medewerkers hebben daarop direct het zwembad ontruimd. De brandweer heeft het chloorgas weten te neutraliseren door water toe te voegen aan het gas. Er zijn geen grote hoeveelheden chloorgas buiten het zwavelhuis vrijgekomen. Bij het incident zijn twee personen onwel geworden. Beide slachtoffers zijn in het ziekenhuis behandeld. naar: Persbericht Gemeente Hardenberg

1p

3 Een van de gezondheidsklachten die de slachtoffers van het incident gekregen kunnen hebben, zijn ademhalingsproblemen. → Geef nog een gezondheidsklacht die de slachtoffers gekregen kunnen hebben. Gebruik hierbij een tabel uit BINAS.

2p

4 In het artikel staat beschreven welke maatregel de brandweer heeft genomen om het "chloorgas [...] te neutraliseren". Deze maatregel is chemisch gezien geen 'neutraliseren'. → Leg uit wat het chemische begrip 'neutraliseren' betekent en geef aan waarom het hier niet van toepassing is.

126


hints

2012-I

Examenbundel 2013 | 2014

Hints bij examen 2012-I

1 Is OH- een zuur of een base?

4 Neutraliseren betekent neutraal maken.

5 Bereken eerst de inhoud van het zwavelhuis.

9 Zie de tekst bij stap 3. Koolstofdioxide is CO2.

12 Voor de verbranding is zuurstof nodig, er ontstaan CO2 en H2O.

14 Gebruik de tabel: Gevaarlijke chemicaliĂŤn.

15 Bereken eerst hoeveel L drinkwater in drie glazen zit.

17 Door het oplossen komen de ionen los van elkaar.

25 Hoeveel CO2 stoot de auto uit als hij 1,0 km rijdt?

29 Gebruik Binas 35 om te zien welk neerslag zal ontstaan.

31 Gebruik Binas 35, waar zie je een verschil tussen Ba2+ en Pb2+?

32 Indicatoren staan in Binas 36.

37 Vergelijk de dichtheden voor de verschillende concentraties.

38 Hebben de waarden die in de tabel staan betrekking op een zuivere stof of een mengsel?

40 Wat is er nodig voor de ontleding door fotolyse, en door thermolyse?

44 Bereken eerst de molecuulmassa van HF in u.

46 Zie regel 5 van de tekst.

138

Š ThiemeMeulenhoff


vmbo gt nask 2

2012-I

uitwerking

25 Als de auto 1 km rijdt stoot hij 217 gram CO2 uit. Voor een even grote uitstoot kan een elektrische fiets komen.

217 4

= 54 km rijden. De elektrische fiets kan dus tot Haarlem

‘Balletje-balletje’ met erlenmeyers

26 A In kraanwater zijn ionen aanwezig, in gedestilleerd water niet. Door de destillatie blijven de ionen achter in de destilleerkolf (I).

27 A In onderdeel III (de koeler) wordt de waterdamp afgekoeld tot water, dit heet condenseren.

28 B Met gedestilleerd water zal zilvernitraatoplossing geen neerslag geven. Er ontstaat dus een heldere oplossing.

29 Ag+(aq) + Cl—(aq) → AgCl(s) Opgeloste ionen noteer je met de lading en (aq) erachter, een neerslag geef je aan zonder ladingen en als vaste stof (s).

30 Zilvernitraat geeft zwarte vlekken op de huid.

31 Mogelijke antwoorden: natriumhydroxide of kaliumhydroxide natriumjodide of kaliumjodide. Zoek Ba2+ en Pb2+ op in Binas 35. Zoek negatieve ionen op, waarbij Ba2+ een g en Pb2+ een s heeft: OH— of I —. Deze moeten in een oplosbaar zout zitten, bijvoorbeeld met Na+ of K+.

32

kleur juiste erlenmeyer

blauw

verkeerde erlenmeyer

geel

Zoek in Binas 36 broomthymolblauw op. De juiste erlenmeyer bevat ammonia, dit is basisch, dus pH > 7. Broomthymolblauw zal blauw kleuren. Zoutzuur heeft pH < 7, dus gele kleur.

33 B Ammonia is een oplossing van ammoniak in water (Binas 42). Ammoniak is een gas met een kenmerkende geur. Ammonia is een kleurloze, heldere, niet stroperige oplossing.

Waterstofperoxide

34 C H2O2 bevat 2 H atomen = diwaterstof, en 2 O atomen = dizuurstof.

35 De molecuulmassa van H2O2 is 2 × 1,0 u + 2 × 16,0 u = 34,0 u.

De massa van een waterstofatoom is 1,0 u en van een zuurstofatoom is 16,0 u (Binas 33).

36 D Alleen K+ is een metaalion. A: C is koolstof, geen metaal en geen ion. B: Cl— is een ion van een niet-metaal. C: Fe is wel een metaal, maar geen ion.

© ThiemeMeulenhoff

141


Bundels voor al je vakken bestel je op

www.examenbundel.nl

examenbundels

vmbo gt Nederlands vmbo gt Engels vmbo gt Duits vmbo gt Frans vmbo gt wiskunde vmbo gt biologie vmbo gt nask 1 vmbo gt nask 2 vmbo (k)gt aardrijkskunde vmbo gt economie vmbo (k)gt geschiedenis vmbo gt maatschappijleer 2

978-90-06-08000-1 978-90-06-08003-2 978-90-06-08001-8 978-90-06-08002-5 978-90-06-08005-6 978-90-06-08012-4 978-90-06-08006-3 978-90-06-08007-0 978-90-06-08008-7 978-90-06-08010-0 978-90-06-08009-4 978-90-06-08011-7

Meer kans van slagen met de Examenbundel! De Examenbundel bevat oefenexamens met

uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen.

De bundel is speciaal samengesteld voor dit schooljaar, dus je oefent altijd de juiste stof.

Test je kennis met de OriĂŤntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op www.examenbundel.nl.

Digi-Trainer vmbo-b en vmbo-k: Nederlands, Engels, biologie, nask, wiskunde en economie. Digi-Trainer vmbo-gt: biologie. Voor meer informatie: www.digi-trainer-online.nl.

vmbo gt

samengevat

vmbo kgt vmbo kgt vmbo gt vmbo kgt vmbo kgt vmbo kgt

biologie nask 1 nask 2 wiskunde aardrijkskunde economie

examensurvivalgids

978-90-06-07362-1 978-90-06-07360-7 978-90-06-07361-4 978-90-06-07365-2 978-90-06-07364-5 978-90-06-07363-8 978-90-06-07633-2

Al onze uitgaven zijn verkrijgbaar via de erkende boekhandel.

Meer kans van slagen met Samengevat!

Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof.

De Examensurvivalgids geeft je structuur in het leren en plannen in je examenjaar.


Examenbundel vmbo nask 2