Page 6

Inhoud Inleiding

8

1 1.1 1.2 1.3 1.3.1 1.3.2 1.4

Waarden en normen in het onderwijs 11 Definitie waarden en normen 12 Morele ontwikkelingsfases van een kind volgens Kohlberg Zelfbeeld als basis 20 Niveaus van morele ontwikkeling en het zelfbeeld 21 Omgaan met verschillen en het zelfbeeld 22 Thuissituatie en schoolsituatie, socialisatie 25

2 2.1 2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4

Bouwen aan de basis: groep 1 tot en met 4 29 De juf heeft altijd gelijk 30 Het vierfasemodel 32 Vier invoeringsmodellen 36 Model 1: introductie door middel van een prentenboek / verhaal Model 2: introductie door middel van spel 39 Model 3: integratie norm in een thema 41 Model 4: de incidentmethode 42

3 3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.4 3.5

Verder bouwen aan de groep: bovenbouw en voortgezet onderwijs Groep 5 tot en met 8 45 Jongens en meisjes 49 Meisjes 49 Jongens 52 Voortgezet onderwijs 54 Adolescentie 55 Jeugdculturen 57 Digitale wereld 60

4 4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3

Borging in de onderwijsorganisatie 62 Structureel werken aan waarden en normen 63 Primair onderwijs – onderbouw 63 Primair onderwijs – bovenbouw 64 Vreedzame School en burgerschapsvorming 67 Overgang van primair naar voortgezet onderwijs 68 Voortgezet onderwijs - onderbouw 69 Voortgezet onderwijs – bovenbouw 73 Cyclische aanpak 73 Signaleren 74 Analyseren 76 Diagnosticeren 76

15

37

45

Bouwen aan je groep  

Werken in het onderwijs is vooral het werken met groepen. Het is het eerste waar je tegenaan loopt in het onderwijs en het is dan ook verwon...