Page 1

១២ េ. ស. ២៥៥៤ ថ្ងៃ ១ ។ ២ ឆ្នាខា ំ ល ទោស័ក ត្រូវនង ឹ ថ្ងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស. ២០១១

ក្េញផាយរបចា ំ្ប្តរហ៍រាល់ថ្ថៃអាទិតយ

ឆ្នាទំ ី ០២ ទលែ ២១/ រថ្មៃ ១.០០០ ទរៀល

The Prey Nokor News

WWW.PREYNOKORNEWS.BLOGSPOT.COM

ក្វៀតណាមហាមខ្មែរក្រោមក្មើលទូរទ្សន៍ខ្មែរ តាមរយៈថា្ផ្កាយរណប ដោយ សឺង មាលា

រពះររពាំង,កមពុជាដរោមៈ

អាជាញ

ធរ ដវៀរណាម ដៅតរបនថហាមពលរដឌតមមរ ដរោមដៅកមពុជាដរោម ប៉ុស៍តថ មមរ

ដមល ើ ទូរទសសន៍

តដលផាយចូលពីរបដទស

កមពុជា នង ័ ដលើរពះសងឃនិង ិ តរងតរពិនយ ពលរដឌតមមរដរោមរូបណា

តដលបានដរបើ

ថាសផ្កាយរណបដនះរួចដ យ ើ

មណៈ

តដលជនជារនា ិ ិ នាដៅជុវំ ញព ិភពដលាក ជាពិដសសអនក ិ ជឬជនអដនាថរប

ដវសន៍ជនជារយ ួ តដលកំពុងរស់ដៅកបុង ិ ន របដទសកមពុជាសពវថ្ងង ទសសន៍បុស ៉ ៍យ ថ ន ួ

បានអាជាញធរតមមរ ពន ័ ដ យ ិ យ ើ ។

អាចដមល ើ ទូរ

តដលផាយដចញពី

ហាមរបាមនង ិ ដធវោ ើ រ

របភពព័រមា ៌ នពីរពះដៅអធិោរវរថ

ដោងតាមដសចកថីលិមិរចុះកិចច

សនាចុះថ្ងងទី ១១ តមមករា ឆ្នប ំ ២០១១

តដលដយង ើ ទទួលបានោលពថ្ី ងងទី ១៣ តមមករាសបាថ

៍ដនះថា «សពវថ្ងងវរថ [ថ្រជ

មានដំដ

ថ្រជតាសូ រ ភូមព ិ លអារស័យ ឃុំដដើមថ្រជ

តាសូ រ]

Ro Say xã Ngũ Lạc huyên Duyên

រសបតាមចាប់ [របដទសដវៀរណម] ។

រសុកមារ់សមុរទ ដមរថរពះររពាំង (âp

Hải tỉnh TràVinh) បានមានពុទនដោ ី ឲ្យដឹងថា

អាចមានសិទនិដមល ៌ ននានាដោយ ើ ព័រមា ដសរ ី

របដទសដវៀរណាមដោយដសរតរម ី ន ិ ររូវ

អាជាញធរដវៀរណាមបានចុះ

មកដល់វរថបងខំឲ្យរពះអងគ ចុះកិចចសនា

ដលើលិមិរគំរម ូ យ ួ ចាប់ ដដើមផឲ្យរពះអងគ ី ឈប់ដរបថា ើ សផ្កាយរណបដមល ើ ប៉ុស៍ថទូរ សសន៍តមមរ

តដលផាយចូលពីរបដទស

កមពុជា ។

ើងថាសផ្កាយរណប

ដមល ើ ទូរទសសន៍របដភទ

TVRO

មន ិ

ដោងតាមលិមរ ិ ដនះដតដល រពះ

ដៅធិោរអធិោរ

បានចុះកិចចសនា

អាជាញធរដវៀរណាម ដ

រពះនាម ថាច់ វណា ត តាមលិមិរគំរតូ ដល

បានសរដសររួច

យ ើ ថា «ដយង ើ មញុំសូមដធវក ើ ិចចសនានង ិ

ទទួលមុសររូវចំដពាះមុមចាប់

របសិន

ខ្មែរក្រោមនឹងក្ធវប្ត ើ តុកមែ

ថ្រពនគររតូវប្តនជនជាតិយន ួ

ក្ៅមុមសាានទូតយួនកនងរបក្ទ្កមព ជា ុ ុ

្មាលប់ជាបនរបន្ទាប់ ដោយ ថាច់ ធារ ី

ដរោយពរ ថ នកំដណើរ ី ំណាងរាស្តសមា

មួយរយៈដពលចុងដរោយដនះ កមមករ

ជាតមមរដរោម

បានោក់ញរិថដៅសាទនទូរ

តមមរដរោមតដលដៅរកសុី ដៅដៅរកុងថ្រពនគរ

ដវៀរណាមដៅភបដំ ពញ ោលពថ្ី ងងទី ១៣

ភាគលងរផងថ្នរបដទសដវៀរណាមររូ វបាន ូ

ជនថ្ដដល់មកផថនាធរដទ្វស តរមន ិ ររូវបាន

ឬ ទរី កុង ូជម ុិ តដនដក ី ញ ី មពុជាដរោម ឬ ជនជារិយន ួ សមាលប់ជាបនថបនាធប់

តមមករា សុំ ឲ្យអាជាញធរដវៀរណាមចាប់មួ ន ល

យ ើ

មស្តនសា ថី ទ នទូរដវៀរណាម ទទួលញរថិដនាះ

ករណីឃារកមមទ្វង ំ ដនះមន ិ ររូវបានរោឌភិ

មក អងគោរសមាគមតមមរដរោមចំនន ួ ៩

បាលដវៀរណាម ជួយតសវងរកយុរធ ថិ ម៌ជូន

ដៅរបដទសកមពុជា

ជនរងដរោះដ យ ើ ។

ព័ត៌មានជាតិ ខែែរទត្ោមទៅទែរតមារ់ត្រូកទត្ោង រវ៉ាទរឿងដីធ្ជាងែ ៃី ី >៣

ោលពីថ្ងងទី

១៥ តមមករា ដដម ញឲ្យអាជាញធរដវៀរ ើ ផជរមុ ី

ថិ ម៌ កមមករ កមមករតមមរដរោមដមមះ ថាច់ ថាញ់ រូបងរ ណាមរកយុរធ

តក្ៅទំព័រទី ២

បានដធវស ើ នបស ិ ី ទោ

តសរមួយដៅទីរកុងភបដំ ពញ

របភពព័រមា ៌ នពីសាច់ញារិជនរង

ដរោះពក ឹ ថា ី មពជាដរោមបានឲ្យដង

រសុកមារ់សមុរទ ដមរថរពះររពាំង ជាទីតដលអាជាញធរដវៀរណាមហាមនិងបងខំឲ្យរពះ ដៅអធោ ច នាឈប់ដមល ិ រវរថចុះកច ិ ស ើ ទូរទសសន៍តមមរតាមរយៈថាសផ្កាយរណប ។

តក្ៅទំព័រទី ២

កមែករខ្មែរក្រោមក្ៅទីរកុង

ដលលងទ្វវរវរថជយគិរឧរថ ំ លលាក់ ិ កបុងភូមព ី ុ ងគមានជ័យថ្រជតាសូ រ ឋរ ិ លអារស័យ ឃុវា

ោលដៅជារពសងឃ ។

ជូនកមមករជនជារិតមមរ

តក្ៅទំព័រទី ៣

កមពជា ុ

អនររជាតិ

រយៈទេល ២៦ ឆ្នា ំ ថ្នោរោន់

អំណាចទោយទោក ហ៊ុន ខសន

>៥

ដលាក ថាច់ ដសោឌ របធានស គមន៍តមមរកមពុជាដរោមដៅកបុងរបដទសកមពុជា បានមាន របសាសន៍ថា តមមរដរោមនង ឹ ដធវបា ើ រុកមមដៅមុមសាទនទូរដវៀរណាមរបសិនដបព ើ លរដឌតមមរ ដៅកមពុជាដរោមដៅតរររូវបានសាលប់នង ររូ វ បានរ ំដលាភស ទ ោ ន ៉ ងអយុ រ ធ ថ ិ ិ ិ ិ ម៌ ។

ក្វៀតណាម

សករាររបស់ ទោក បន ិ អាលី បាន HRW អំពាវនាវឲ្យទវៀរណាម បិទបញ្ច ប់

>៤

ឈប់បំបទ ា ខែែងគំនរ ិ មារ់អក ិ >៧

ភូមិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

អំេី ទត្ី កុងថ្ត្េនគរ ឬ ទីត្កុងហូរីមុិញ

>៨


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទត្ ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនង ិ យ ១២ កកត្ ើ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ឹ គងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

ព័ត៌មានជាតិ

ក្វៀតណាមហាមខ្មែរក្រោមក្មើលទូរទ្សន៍ខ្មែរ............ រយៈថាសផ្កាយរណបតបបដនះ

តពីទំពរ័ ទី ១

ចាប់

ដបើដយើងដៅតរដរបើរបាស់ឧបករណ៍ដនះ ដ

គឺមុស

ក្លម 1111 ក្រោមរកខ្្ខ្ភនករប្់ អនកក្លមវិទា

យ ើ មនធរី នង ឹ ដោះរសាយបថូរជំ

តរបសរមួល ថាច់ ជដំ រឿន

នួសវញ ិ នូវថាសផ្កាយរណបងមីជូនចំដពាះ

ថ្ងងដដម ើ ឆ្នប ំ

ឬ ដផធរដៅឲ្យរកុមចារ់តាង ំ ឬ វរថមយ ួ ចំនួនវញ” ិ ិ ។ ើងវញ

បុគគលឯកជនណាមួយដរបើរបាស់រ » ។ ដៅ ដលាក បូយ ជី

មួយសរវរសរ ៍ដទប ើ មានមថង ។ ដយង ើ សាកលផង

ជូន

តសវងយល់អរទនយ ័ របស់វាតាមោរវ ិភាគរបស់

ុង (Bùi Chí រពះសងឃតមមរដរោម មុសចាប់តដរឬដទ ។

Hùng) នាយកមនធីរព័រមា ៌ ន និងដឃាស ដលាក បូយ ជី

បានដលចដចញនូវ

ដលម១១១១ ដល់ដៅ ៤។ករណីតបបដនះ កបុង

ចំដពាះសំ នរួ ថា រកុម ៊ុនតដលបាន

ទ្វក់ទន ិ ដរឿងដនះ ដយង ើ បានទូរស័ ពធ ទទួលលក់ឬោក់ថាសផ្កាយរណប

២០១១

ដលមវ ិទូមយ ួ ចំនួន ដូចលងដរោម ។

ុង បានមន ិ ដធវើអតាទ

ដលមវ ិទូដមមះ

Patricia

Kirk

នាដមរថរតាវញ ិ ឬ ដមរថរពះររពាំងថ្នរោឌភិ ធិបាយនិងបតងវរសំ នរួ ដៅឲ្យសួ រលងមនធីរ

man ដៅ Arizona និងជាអបកនិពនន ដសៀវដៅ

ដឆលយ លឺ ើ បំភថា

Numerology Work book នោ ិ យអំពម ី ូល

បាលបកសកុមុ យន ម ស ិ ថដវៀរណាម ដ

The

ដដើមផ ី វបផធម៌ដទសចរណ៍នង (Sở Văn ិ កឡា ី

រុអបា វី នជាពលរដឌតមមរ Hóa Du Lịch và Thể Thao) វញ ិ ។

ដរោមរោន់តរដមល ើ ទូរទសសន៍

តាមរយៈ

ដលាក បូយ ជី

ោឌនរបស់ដលម ដ

ុង បានមាន

ដវៀរណាម មានករមរ ិ ណាសរមាប់របជា ពលរដឌ ។ ដលាក បូយ ជី

របាប់ថាចាប់អដវី នាះដ

ជាឯកជន» ។ ប៉ុតនថដពលដនះ វាមន ិ តមនមានតរ

ុង បាន Trung Phong) នាយករង មនធរី វបផធម៌

ដលាក បូយ ជី

សាសន៍ថាៈ

យ ើ ។

ុង បានមានរប

ទ្វក់ទងដៅ ដលាក បូយ ចី

ដលម ១ មួយប៉ុដណា ត ះដទ គឺវាមានដល់ដៅ ៤ ដបើតាមដលាករសី

Patricia Kirkman បាន

មានរប សាសន៍ថា វាបានបញ្ញជក់ឲ្យដយើងនូវ

ើយសូ មឲ្យ

អរទនយ ័ ទូលំទូលាយជាង ។

ុង វញ ិ ៕

លិមរ ច នា ។ ិ តដលអាជាញធរដវៀរណាមបងខំឲ្យរពះដៅអធោ ិ រវរថចុះកច ិ ស

“ោរដមល ើ ទូរទសសន៍តាម

កមែករខ្មែរក្រោមក្ៅទីរកុងថ្រពនគរ...

ដលាករសីមានរបសាសន៍ថាៈ

កថ្រមចិញ្ចឹមរគួសារ ររូវបានជនជារិយួន ទ្វំងអស់

«ដៅដនះ

ដយើងសដងារដឃើញមានដលម ២ ជាអបកនាំមុម

។ ដលម ២ គឺជាដលមតដលមានអរទនយ ័ រួបរួម ស

ជួយរកយុរធ ថិ ម៌ដ ថ្រពនគរអស់រយៈដពល ៣ ឆ្នប ំ ដដើមផរក ី

តពីទំពរ័ ទី ១

យ ័ ើ បានពនយល់អំពអ ី រទនយ

ោរចាប់ដ់ ផថម ើ សារជាងមោ ី រផ្កលស់បូ ថរនង ិ អវតី ដល

រឯដលាក ដងវៀង ររុកភុង (Nguyễn ី

គឺមុសចាប់តរដលាកមន ពុំមានភារកិចចកុ បងដរឿងដនះដទដ ិ

Guide

«ដលម ១ មានន័យសំ ដៅដៅដលើបុគគល

ធម៌ដទសចរណ៍និងកីឡា» ។

និោយថា ោរដមល ើ ទូរទសសន៍តាមថាស ដទសចរណ៍និងកីឡាបានដឆលើយរបថាមលួន ផ្កាយរណប

Idiot's

ដលម ១ ោ៉ងដនះ ។

ថាសផ្កាយរណបតបរជាមុសចាប់ និងដរើ របសាសន៍ថាៈ« សូ មទ្វក់ទងដៅមនធីរវបផ ចាប់ថ្នោរដមល ើ ទូរទសសន៍របស់របដទស

Complete

ោរ ោររ ំជួលចរ ិ ថ ោរផសះផា ឬមានរូប

ភាពអាង៌កំបាង ំ កំពុងតរលាក់មួ ន» ល ។

ដលមវ ិទា ជាវ ិញ្ញដសាមួយសរមាប់បង្ហាញ

ល់បងបអូនតមមរដរោម

នូវអវីតដលជាអាង៌កបា ំ ង ំ ។ តាំងពីដដើមរ ូរមក

តដលបានររូវជនជារដិ វៀរ

តមមរដរោមពីររូប តដលដៅរកសុី ដៅទីរកុង ចាក់សមាលប់ ោលពីថ្ងងទី ០៦ តមមករា ណាម សមាលប់ដៅទីរកុងថ្រពនគរ ដូចជា ដៅចុងឆ្នប ំ ២០១០ ដ ើយនិងដដើមឆ្នប ំ ថ្រពនគរ ររូវបានយួនសមាលប់ោលពី ឆ្នប ំ ២០១១ កនលងដៅ ងមៗ ី ដនះ ។

ដល់បចចុបផនប ដគបានដធវោ ើ រសិកាដៅដលើដលម

ទ្វក់ទិនករណីឃារកមមដលើកមមករ ថាច់ ថាញ់ (Thach Thanh) អាយុ ២៨ តមមរដរោមដៅទរកុងថ្រពនគរដនះ សកមម បអូនតមមរកមពុជាដរោមទ្វំងអស់ដនះផង»។ ី ោលពីតមកញ្ញដ ឆ្នប២ ំ ០១០ កនលង ឆ្នប ំ ដៅភូមិ ភូដ ឿង (Phú Hương) ឃុំ ជនោរពារសិទម និ នុសសតមមរដរោម ដៅរប ិ ោ ុក (Đa Lộc) រសុកកំពុងធ ់ ំ (Châu ដទសកមពជា ដៅថ្ងង ១៣ តមមករា ឆ្នប ំ ដៅ របភពពរី គួសារជនរងដរោះ នង ុ សកមម ជ នតមម រ កមព ជាដរោម បានឲ្យដ ង ថា ឹ ុ Thành) ដមរថរតាវញ ិ ឬដមរថរពះររពាំង ២០១១ បានអំពាវនាវសុំ ឲ្យអាជាញធរដវៀរ តមមរកមពុជាដរោមចំនន ួ ៤ នាក់ បានរងោរ ជាភាសាតមមរ។យុវជន ថាច់ ថាញ់ ណាម ជួយដធវើអនថរាគមន៍ចាប់មួ នជន ល វាយសមាលប់ និងចាក់សមាលប់ដោយសារ (Thach Thanh) មានរបពនននង ិ កូនពរី សងស័យផឋនាធដទ្វសតាមចាប់ ដរោយពី មានជដមាលះពាកយសមឋី នឹងោបជាមួយជន នាក់ កបុងបនធុករគួសារដ ើយបានចាក ពលរដឌតមមរដរោម ២ នាក់លងដលើដនះ ជារិយួន ដៅកបុងដមរថដរាងដំរ ី ឬដមរថថ្រ បានសមាលប់ដោយជនជារិយួន ោលពី ដចញពីរសុកកំដណើរដៅរកសុី ឈួ លកមម ប នញ ិ (Tây Ninh) ។ ជនរងដរោះទ្វំង ៤ ករសំ ណង់ ដៅទរី កុង ថ្រពនគរ ដដម ើ ផយ ី ក ដពលកនលងដៅងមីៗដនះ ។ នាក់ដនាះមានដមមះ ទី ១ ដៅ តណរ នាយករបរិបរថិថ្នសមាគមតមមរ កថ្រមដៅចិញ្ចឹមរគួសារ ររូវបានយួនមន ិ អាយុ ២២ ឆ្នប ំ ទី ២ ដមមះ ដៅ ផ្ករ ទី និងអភិ សាគល់មុមសមាលប់ដៅជាយទីរកុងថ្រពនគរ កមពុជាដរោមដដើមផស ី ិ ទនិមនុសស ៣ ដមមះ ដៅ តកវ នង ិ ទី ៤ មន ិ សាគល់ ោលពថ្ី ងងទី ០៣ តមមករា ឆ្នប ំ ២០១១ ។ វឌណន៍ដៅកបុងរបដទសកមពុជា ដលាក សុឺ ន ដមមះ ។ ចំតណកយុជនតមមរដរោម មួយរូបដទៀរ ដយឿង បានមានរបសាសន៍ថា ករណី រំណាងរាស្តសគ ថ ណបកសរបឆ្នំង ំ ២ ដនះ អាជាញធរដវៀរណាម ដមមះ ថាច់ វា៉ ង (Thach Hoang) អាយុ ឃារកមមទ្វង សម រងស ុ ី ដលាក យនថ ថារូ តដលមានដដម ើ ល ិ ទ្វន់បានដោះរសាយចាប់មួ នជន ២១ ឆ្នប ំ ដៅភូមិ រតាកួង (Trà Cuôn) ឃុំ ដៅមន កំដណើរតមមរដរោម បានោក់ពាកយបណឋឹង ។ ើ គឹមវា៉ (Kim Hòa) រសុកដផ្កបរោច់ (Cầu សងស័យដៅដទផយដទ ដៅសាទនទូរដវៀរណាមដៅកបុងរប ដទស ដលាក សុឺ ន ដយឿង អំពាវនាវតាម Ngang) ដមរថរពះររពាំង បានចាញ កមពុជា សុំ ឲ្យអាជាញធរដវៀរណាម តសវងរក ិ អាសុ ី ដសរ ី តដលបានដចញផាយ ុ ដចញពីរសុកកំដណើរដៅរកសុី ឈួ លររ់ ប រុ រយៈវទយ ចាប់មួ នជនសងស័ ល យ ប៉ុតនថលិមរ ិ ដសបើដនាះ ោលពីថ្ងងទី ១៣ តមមករា ថា ៖ «អំពាវ ដៅដភាជនយ ោ ឌ នយួ ន មួ យ ដៅទ រ កុ ង ី ី សាទនទូរមន ិ បានទទួលយកដទ៕ នាវដល់អាជាញធរដវៀរណាម ដធវើោ៉ងណា

មនុសសមាបក់ៗតដលមានដលមដផសងៗពីោប ។

ដពលកនលងដៅងមីៗ

គឺយុវជនមាបក់ដមមះ

ដូចជាដលមថ្ងងដលមតម នង ិ ដលមថ្ងងមួបកំដណើរ ដដើមផឲ្យបានដ ង ឹ ពីដជាគវាសនាជីវ ិរ ី

២០១១ដនះ ដដើមផរី កយុរថិធម៌ជូនដល់បង

ដលាករសី Kirkman ធាលប់ដធវោ ើ រសិកាដៅ

ដលើដលម និងរស់ជាមួយដលមជាង ៣៧ ឆ្នប ំ មកដ

ជាឆ្នប ំ

ើយ

បានមានរបសាសន៍ថា ២០១១

តដលដរៀបចំអវីៗរគប់តបបោ៉ងឲ្យមាន

សណា ថ ប់ធាបប់ ដរពាះវាជាឆ្នបរំ បស់ដលម ៤ រប

ដៅ តណរ ររូវបានជនជារយ ួ សមាលប់ ិ ន ោលពឆ្ន ី ប ដំ ៅមុញ ិ ដៅដមរថដរាងដំរ ី ។

សិន ដបើដយើងយកដលម ២ + 0 + ១ + ១ ។

តាមដលមវ ិទា ៤ ជាដលមតដលមានឥទនិ

ពលដៅដលើមនុសសដពញមួយឆ្នប ំ ។

ដលាករសីមានរបសាសន៍ថាៈ«ដលម

មានន័យថារូបបួនរជុង ដលម ៤ មានន័យថា របអប់ ។ដលម៤ គឺចង់ឲ្យមនុសសមានសណា ថ ប់ ធាបប់ ។ ដទ្វះបព ំ នលងដៅដយើងមានបញ្ញាអវី ី ីឆ្នបក ក៏ដោយចុះ វាមន ិ សំ លន់ដទ តរបចចុបផនប ដយង ើ ររូវតរកសាងរគះឹ ឲ្យរងមាំ ដទើបរបដសើរ »។ ឹ ដូចដនះ

ដលាកអបកតដលមានគដរមាងអវី

សរមាប់ឆ្នប ំ ២០១១ ដនាះ ដ

ើយដបើដទ្វះបី

ដលាកអបកអនុវរថឬក៏មន ិ អនុវរថកថី សូ មចង

ចាំថា ថ្ងងទី ១ តម ១ ឆ្នប ំ ២០១១ វាជាសញ្ញដថ្ន ោរចាប់ដផថម ួ និងជាឱោសសរមាប់ដរៀប ើ ងមម ី យ ចំោរង្ហររបស់ដយើងឲ្យបានររម ឹ ររូវ

សឺង វាុ ំង ថាញ់ ររូវបានជនជារយ ួ ិ ន សមាលប់ោលពឆ្ន ី ប ដំ ៅមុញ ិ ដៅថ្រពនគរ ។

មានសណា ថ ប់ធាបប់ដ ោ៉ងដនះ ៕

លិែិត្អនុញ្ញាត្ច្បាប់កលែ៖ ០០៩ ម.ព.ត្ប.ក ច្បុះគងៃទី ១១ ខែមករា ឆ្នន ំ ២០១០

ការយាល័ យនិពនធ ស្ហរដ្ឋអាកមរកៈP.O Box 51201 San Jose CA 95151 USA , ទូរស្័ពទ: (408) 550 5060 ិ ិ

ត្ពះរាជាណាច្បត្កកមពុជាៈ ផទះកលែ 791 ត្កុមទី 4 ភូមត្ិ ោ 3 ស្ង្កាត្់ស្ឹ ង ទ មានជ័យ ែណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភកនំ ពញ, ទូរស្័ពទ: (855) 017369-683 អុីខម៉ល: preynokornews@gmail.com

កបាះពុមព៖ករាងពុមពអងគរ ផទះកលែ ៦២ អាកប ផលូវ ៣៣៦ ស្ង្កាត្់បឹងត្ស្ឡាង ែណ្ឌទួលកោក រាជធានីភកនំ ពញ

ង ើ វ ិញដរពាះថា

ើយឲ្យ

អបកអប់រ ំ

និងោ៉ងដហាចណាស់ដជើងដលមបានទ្វយថា

សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ ៖ អភបា ឹ រតន្ទ ចាងហ្វាង លី ឈូន នព ិ ល ្ឺង យុង ិ នននាយក ថាេ់ របីជា ក្គឿន

កគហទំពរ័ : http://www.preynokornews.blogspot.com

របស់


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទត្ ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនង ិ យ ១២ កកត្ ើ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ឹ គងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

ព័ត៌មានជាតិ

ខ្មែរក្រោមក្ៅក្មតរមាត់រជូកក្រោងតវ៉៉ក្រឿងដីធលីជាថែី តមមរកមពុជាដរោម

តដលរងដរោះ ដមរថមារ់រជូក សុំ មន ិ ឲ្យរបាប់ដមមះ កបុង រួចមកដ

ដោយបារ់បង់ដតី រស ចមាារ កនលងមក កំ ោរផាយ ដដើមផដី

យ ើ តាំងពីឆ្នប ំ ២០០៦ មក ប៉ុតនថ

រុផលសុ វរទិភាព បាន មន ិ បានទទួលលទនផលអវីដទ។ របជាពល

ពុងតរដរៀបចំតផនោរងមីមយ ួ ដដើ មផដី ងើបរវា៉

តងលងរបាប់វទយ រស័ពធមកថា រដឌតមមរកមពុជាដរោមចំនន ួ ៥ នាក់ ររូវបាន ិ អាសុ ី ដសរតាមទូ ី ុ

ដនាះរបឈមមុម នង ឹ ដរោះថាបក់កដ៏ ោយ។

បានអាជាញធរដវៀរណាម

ជាងមដី ទៀរ ដបើដទ្វះបីជាដគដឹងថា ោររវា៉ របភពពរី គួសារតមមរកមពុជាដរោម

បានឲ្យដឹងថា

ោរដងើបរវា៉ ដរចើនដលើកកនលងមក

មន ល គុក ដោយអាជាញធរដវៀរណា ិ ររូវ ចាប់មួ នោក់

គរ ិ គូរដោះ ម មានដូចជាដមមះ នាង រសី ដមមះ

រសាយឲ្យដទ ៖ “២០០៩ គថា ឺ បងបអូនឈឺ ដៅ សារន ិ ដមមះ នាង ចាន់ងន ដមមះ

របជាពលរដឌតមមរកមពុជា ចិរថដពក បានចុះដៅដធវើដលើដតី រសមលួនឯង ដៅ ដវឿន និងដមមះ ចនាទ។

ដរោមចំនន ួ ជាង ១០០រគួសារ ដៅកបុងឃុំ

បឹង ។ របមូលផលដ

ើយ រសាប់តរបង

របធានមរ ិ ថសមាគមតមមរកមពុជា

អាងគឺ (An Cư) រសុកទិនដបៀង (Tịnh បអូនដវៀរណាមដគដលើកទ័ពមករចូរោរ់ ដរោមដៅកបុងរបដទសកមពុជា ដលាក ថាច់ ំ ក់ជីដគ សាង បានមានរបសាសន៍ថា រគួសារតមមរ Biên) ដមរថមារ់រជូក ឬ ដមរថអានោ៉ង យកមា៉សុី នដគមករចូរោរ់។ ជពា (An Giang) ទឹកដតី មមរកមពុជាដរោម តដល ឥ ូវ បចចុបផនបរគប់រគងដោយដវៀរណាម

បឹងរដឌអំណាចមកឲ្យដយើងសងជី

និងរងទុកខ

មាន ដគរាល់ថ្ងង។ ឥ ូវដនះ បងបអូនកំពុងតរ លំ បាក ៖ “ជាភារៈដវៀរណាមមលួនឯង ជា

គដរមាងោរដៅរវា៉ ដៅកបុងទីរកុងថ្រពនគរ ពិបាកចិរថ ឥ ូវគិរដៅបឋឹងដទៀរ”។ ឬទរី កុង

ូជីមញ ិ

ដរចើនរយ

ួ ២ ិ ដរោយ ចំនន ិកតារ ឲ្យពួកោរ់វញ

ដដម ើ ផី

កមពុជាដរោមតរងតររងដរោះ

នាដពលលងមុមដនះ

ឲ្យដោះរសាយរបគល់ ដតី រសជា ដទៀរ

របជាពលរដឌតមមរកមពុជាដរោមមាបក់

អបកយល់ចាប់ ដ

ើយជាអបកដរៀមចផងតដរ

មន ុី ង ិ ររូវដធវើអច ឹ ដទ គថា ឺ មញុំអរ់ទទួលយក

បានតងលងថាដលាកបារ់បង់ដតី រស បានដទ អរ់ោរំ ទដទដរឿងអស់ទ្វង ំ ំ ៩៧៩ ិកតារកនលះ តាំងបីឆ្នប១

ង បឹ ”។

រគួសារតមមរកមពុជាដរោមរវាង ៣០០

ពីបានរងោររបយក ោលពឆ្ន ប ដៅ ៤០០ រគួសារ បានបារ់បង់ដីតរស ឹ ី ប ំ ១៩៧៩ មក។ រគួសាររបស់ដលាកតរងតរសុី ឈួ ល មក។ ោលបរដចឆ ិ ទសរមាប់ោររវា៉ ដនះ រគួ ភជួររាស់ឲ្យរគួសារដវៀរណាម

ទទួលបាន ចមាារពីដូនតា តាំងពីឆ្នប ំ ១៩៧៩ មក

សារតមមរកមពុជាដរោមសុំ មន ិ ឲ្យដឹងជាសា

កថ្រមរច ិ រួច ដសមើនង ិ ១៥០០០ដរៀល គដឺ ធវើ ដោយសារតរបានររ់ដភៀសមលួនពីោរវាយ

ណាមមានវធានោរណ ៍ រារា ំង។សកមមជន ិ

យប់។ ដលាកបនថថា ៖ “សុី ឈបួលភជួររចូរ រក

ធារណដទ

ដោយលលចតរកងអាជាញធរដវៀរ ោរង្ហរតាំងពីរពក ឹ រពលឹម រ ូរដល់ដពល របយុទនោប រវាងកងទ័ពដវៀរណាម និងតមមរ

ទ្វមទ្វរដីធលីកំពុងតររបមូលកមាលង ំ ឲ្យបាន

រវា៉ សុំ ដតី រសដីចមាារវញ។ ោមនអវីជាទីពឹង ពាន់ ិ

ដរចើន ដដើមផដី ៅរវា៉ ដៅកបុងទីរកុងថ្រពនគរ ដទ មានតរដីតរស ដីចមាារ នាដពលលងមុមដនះ។

អុច ី ង ឹ ដយង ើ ររូវអរ់”។

រគួសារតមមរកមពុជាដរោមដៅកបុងឃុំ

បឹង។ មន ិ រវា៉

រគួសារតមមរកមពុជាដរោមបានអះ

អាងគឺ រសុកទិនដបៀង ដមរថអានោ៉ង ឬ អាងថា ពួកោរ់បានដងើបរវា៉ ដរចើនដលើក

ម ដៅដពលដនាះ ប៉ុតនថដីតរសដរចើន ិកតារដនាះ

ណាម

ររូវបានរគួសារដវៀរ

និងអាជាញធរមូលោឌនដវៀរណាម

បានរបយក ឹ

ឬោន់ោប់ជាកមមសិទដនិ ៅ

ដពលពួកោរ់បានវលររ ិ របភព RFA

ប់ដៅវញ ិ ៕

ដលាក ដៅ ដ ន ររូវបានអាជាញរសុកសាវយទង ដមរថមារ់រជូក ថ្នបកសកុមុ យ ម

នស ិ ដថ វៀរណាមចាប់ោក់គុកោលពថ្ី ងងទី ១៧ តមធបូ ឆ្នប ំ ២០១០ ដរពាះដលាកធាលប់បាន ដក ប ដី ករដូនតារបស់មួ នមកវ ល ញ ិ ។ ឹ នាំតមមរដរោមជាបនថបនាធប់កុ ងោរទ្វមទ្វរដ

ខ្មែរក្រោមនឹងក្ធវើប្តតុកមែ.... ដៅតដនដក ី មពុជាដរោម តដលររូវបានជន ជារយ ួ ិ ន

១-ដលាក យនថ ថារូ អបករំណាង

សមាលប់ជាបនថបនាធប់ដៅទរី កុង

រាស្តសគ ថ ណបកស សម រងស ុ ី មណឍលបនាធយ

ថ្រពនគរ ឬទរី កុង ជ ូ ម ី ញ ិ ។

មានជ័យ ។

ដលាក ថាច់ ដសោឌ របធានស

គមន៍តមមរកមពុជាដរោម

២ -ដលាក ថាច់ ដសោឌ សមាជិក

បាននិោយកបុង

រកុមរបឹការាជធានីភដបំ ពញគណបកស សម

សនបិសីទោតសរតដលបានរបារពនដៅដភា

រងស ុ ី

ជនយ ិ រ ផធះដលម ៥២ ផលូវ ី ោឌន វនន័

ដរោម ។

២១៧ តាមបដណា ថ យផលូវមុនីដរ ៉រ (ទល់មុម

សមាគមតមមរកមពុជាដរោម

ជនជារិយួនដនះ អាជាញធរដវៀរណាមមន ិ ោរដរសដអ ង ើ ើ ពូជសាសន៍

មនុសសនិងអភវិ ឌណន៍

យ ើ ដនះ ជា

តដលអងគោរ

សមាគមតមមរកមពុជាដរោមដៅកបុងរបដទស កមពុជាមន ិ អាចទទួលយកបានដ

ើយ

អាជាញធរដវៀរណាមោប រោឌភបា ិ លកមពុជា

៥ -ដលាក ថាច់ សាង របធានមរ ិ ថ

ដៅមុមសាទនទូរ ដរោមពីសំណាក់ជារិសាសន៏ដថ្ទ ដយើង សមាគមតមមរកមពុជាដរោម ។

ដរបើសិទោ និ រពាររបជា ដវៀរណាមរបចាំដៅកមពុជា ។

ដលាក ថាច់ ដសោឌ បានបនថដទៀរ

ថា

អបកណាហា៊នដងើបឈររវា៉

តមមរដរោមរបឆ្នំងអាជាញធរដវៀរណាម

នឹងររូវចាប់ តមមរដរោមគឺធដំ ធងណាស់ ។

ជនដភៀសមលួន

នង ិ របជា ដៅដសងៀមបានដទ នង ិ ដធវបា ើ រុកមមរវា៉ ទ្វម កបុងរបដទសកមពុជា បានដលើកដ

ពលរដឌតមមរដរោម តដលដៅដល់ថ្ងដ

កមម សមាគមតមមរកមពុជាដរោម នង ិ អភវិ ឌណន៍។

បានដ

ើង

យ ទ្វរឲ្យបញ្ឈប់ោរដធវបា ើ ើ ប នង ិ ោប់សមាលប់ សិនដបើ

៧-ដលាក ននធ ដភឿន រំណាងមូល

ដៅ

៨ -រពះដរជរពះគុណ រនធ ិ ភរិ មយ រំ

ង ័ នសមណនស ើ ដៅរកសុី ដៅទីរកុងថ្រពនគរ ររូវបាន ណាងសមពន ិ សរ ិ

ជនជារិយួនមន ិ សាគល់មុមសមាលប់ដោយ

ដលាក យនថ ថារូ រំណាងរាស្តសថ អាង៌កំបាង ំ ។

ដមតាថពិនិរយដមល ើ ឲ្យបាន តមមរដរោមដៅកបុងរបដទសកមពុជា មន ិ អាច តដលមានដដើមកំដណើរជាតមមរដរោម

ចាស់លាស់ចំដពាះរពះសងឃ

៍កនលងដៅដនះ

តរ កំដណើរដៅដមរថរពះររពាំង

ដលាក ថាច់ ដសោឌ បានសូ មអំពាវ ដបើដៅតរមានោរោប់សមាលប់ និងដធវើទុកខ បាលកមពុជាដទ ។ បុកដមបញមកដលើតមមរកមពុជាដរោមបនថដទៀរ

ោលពស ី បាថ

៦ -ដលាក ថាច់ សុ វណត រំណាង

អំពីោររវា៉ របស់ និងមាបក់ដទៀរ ដមមះ ថាច់ វា៉ ង មាន និធិសំរាប់អបករកីរក ។

ដលាក ថាច់ ដសោឌ បានរពមានថា ោរដធវើដនះ មន ិ តមនរបឆ្នំងជាមួយរោឌភិ

របជាជារិទទួលបនធុក

មន ់ នដទ ។ ិ អាចអរ់ធមរបា

សុ មចិរថសាលប់ដដើមផឲ្ ី យពភ ិ ពដលាក ករតមមរដរោមពីររូប មាបក់ដមមះ ថាច់ ថាញ់

ោរមន ិ ឲ្យដរៀនសូ ររអកសរសាស្តសថតមមរ ដៅតាមរបដទសដថ្ទ ។ ោរឈចា ឺ ប់របស់ បានដឹងឮទ្វំងអស់ោប

នាវឲ្យអងគោរស

កមពុជាដរោម ។

របអូ ី លី ោរមន ឹ សយកដធ ិ ឲ្យដមល ើ ទូរទសសន៍ រដឌតមមរដថ្ទដទៀរតដលរងោររ ំដលាភបំពាន

មលួន ។

វណា ត រា៉ រំណាងសមាគមរពះសងឃ តមមរ

រពះសងឃតមមរដរោមដធវោ ើ ររវា៉ ដៅមុមសាទនទូរដវៀរណាមកបុងទរី កុងភបដំ ពញោលពថ្ី ងងទី ១៧ តមធបូ ឆ្នប ំ ២០០៧ ។ LICADHO

សងារត់ មមរដរោមរគប់តបបោ៉ង ដូចជាោរ ពលរដឌតមមរដរោមដូចតដលជួយរបជាពល តមមរ

ដដើមផស ី ិ ទនិ

៤ -រពះដរជរពះគុណ ថាច់ សុ

ដលាក ថាច់ ដសោឌ បានមានរបសាសន៍ ររូវបានបញ្ឆូ នមកវញ និងអំពាវនាវដល់ របជាពលរដឌតមមរដរោម ិ បនថដទៀរថា

គមន៍តមមរកមពុជា

៣ -ដលាក សឺន ដយឿង របធាន

វរថននធមុនី)ថា ោរសមាលប់តមមរដរោមដោយ តដលរកដឃញ ើ ជនដលមើសដទ ដ

និងជារបធានស

សូ មបញ្ញជក់ថា

ដរោម ។

តមមរកមពុជា

៩ -អបករសី រពំ ោ៉ង របធានអងគ

របធានអងគោរ ោរស្តសី ថកមពុជាដរោម ។

ង ួ ៩ តដល ើ ថា រប សមាគមតមមរកមពុជាដរោមចំនន

ោររ ំដលាភបំពានសិទដនិ លើតមមរ បានដធវស ើ នបិសីទោតសរដនាះរួមមានៈ

១០-ដលាក ថាច់ ដភឿន រំណាង

មជឈមណឍលវបផធម៌តមមរកមពុជាដរោម ៕


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទត្ ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនង ិ យ ១២ កកត្ ើ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ឹ គងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

អនររជាតិ

្ករាជរប្់ ក្ោក បិន អាលី ប្តនបិទបញ្ច ប់ ដោយ គួច គនានរា៉ និង វនសថ ី ុន ររនា / RFI

សាទនោរណ៍នដោបាយដៅកបុងរបដទសទុយនស ី ុ ីបានរកឡាប់ចាក់ោ៉ងឆ្នប់ រ ័ស។ ចប់ដ

យ អំណាចដុះតសលតរមាបក់ឯងរយៈដពល ២៣ ឆ្នបរំ បស់ដលាក ើ

របធានាធប ិ រទ ី ុយនស ី ុ ី បន ិ អាលី (Ben Ali) ។ ដលាក បន ិ អាលីតដលបានររ់ដភៀសមលួនដចញពរី បដទសដោយសាងរ់ៗដៅដវលាដមា៉ង ៥លាងច ដមា៉ងដៅកបុងរបដទសទុយ នស ំ ុងរជកោនដៅកបុងរបដទសអារា៉ ប៊ី សាអ៊ឌ ូ រ ី ុី នាថ្ងងសុរក ទី ១៤ មករា។ មណៈដនះ ដលាក បន ិ អាលីកព ី ។ ដលាកនាយករដឌមស្តនទ ីថ ុយនស ី ុ ី Mohammed Ghannouchi ជាអបកោន់រតំ ណងរបធានាធប ថ រី ូរដល់ថ្ងងដរៀបចំដបាះដឆ្នបរសភា កបុងរយៈដពល ៦ តមលងមុម ។ ិ រស ី ីទ យនថដហាះរបស់ ដលាក បន ិ អាលី

បចចុបផនបមានអាយុ ៧៤ ឆ្នប ំ នង ិ មានកូន

បានចុះចរដៅកបុងទីរកុង Djeddah កបុង

៦ នាក់ រគួសារដលាក បិន អាលី បានទ

សុ រក ទី ១៤ ឆលងចូលថ្ងងដៅរ ៍ ទី ១៥ មក

និងបកសពួករគួសារនិយម ។

របដទសអារា៉ ប៊ី សាអ៊ូឌីរ ដៅរាររីយប់ថ្ងង

ទួល រងោរដចាទរបោន់ពីអំដពើពុករលួ យ

រាដនះ ។ របមុមរដឌទុយនស ី ុី រពមទ្វំង

របដទសដលាកលងលិចោំរទ

ភរោ ររូវបានរដឌអំណាចអារា៉ ប៊ី សាអ៊ូ ិ ឌីរ

របជាជនទុយនស ី ុី

ទទួលោ៉ងរាក់ទ្វក់ដៅឯអាោស

មណៈដនះ

ោនោឌន ។ របដទសអារា៉ ប៊ី សាអ៊ូឌីរ បានដលើកយកដ

សុី ដលាកនាយករដឌមស្តនថី Mohammed

រុផលថា ោរតដលមលួន

Ghannouchi

បានអនុញ្ញដរឲ្យដលាករបធានាធប ិ រីទុយ

របធានាធប ថ ី ិ រីសី ទ

នីសុី បិន អាលីរជកដោនដពលដនះ គឺជា ោយវោរមនុ សសធម៌មយ ួ ិ

របដទស ។ បនាធប់មកដៅ ៦ តមលងមុម

របជាជនទុយនីសុី និងសងឃមថា របជា ឹ

របដទសទុយនីសុី

ជនទុយនីសុីនឹងបនថរប ួ រួមោបដដើមផឆ ី លងឲ្យ

បងខំចិរថចាកដចញពអ ី ំណាច

ដងើបបះដបាររបស់របជាជន។

Zine El Abidine Ben Ali ដករ ើ ថ្ងងទី ០៣ តមកញ្ញដ ឆ្នប ំ

១៩៣៦ និងោន់អណា ំ ចរបដទស Tunisia ចាប់ពីថ្ងងទី ០៧ តមវចឆ ិ ិោ ឆ្នប ំ ១៩៨៧ ដល់ថ្ងងទី ១៤ តមមករា ឆ្នប ំ ២០១១ ។

ដរោមោរ នឹងរកដសាបយកអំណាចរបធានាធិបរី

Mohamed Ghannouchi ដករ ើ ថ្ងងទី ១៨ តមសីហា ឆ្នប ំ ១៩៤១ ោន់អំណាចជារបធានាធប ថ ី ថ្នរបដទស Tunisia ចាប់ពី ិ រស ី ីទ ថ្ងងទី ១៤ តមមករា ឆ្នប ំ ២០១១ ដនះដៅ ។ wikipedia

ទុយនីសុីតដលកំពុងជួបវបរថ ិ ិ ។ រោន់តរ សងារដ់ លើរកុមស

ដៅថ្ងងទី ៧ តមវចឆ ិ ិោ ឆ្នប ំ ១៩៨៧ តាម បានអំណាចកបុងថ្ដភាលម ដលាក បិន អា

រយៈរដឌរបហារ ឧរថមដសនយ ី បន ិ អាលីក៏ លី បានរបោសលុ បដចាលអាណរថរិ បធា

របវរថរិ ប ូ ដលាក បន ិ អាលី

Ghan

ដលាក បិន អាលីបានដភៀសមលួនដចញពី

ក៏បានបញ្ញជក់ពោ ល ដពាះ ី រោំរទរបស់ មួ នចំ

គឺជារបធានាធិបរីអារា៉ ប់ទីមយ ួ តដលបាន

ដលាក

ថ្ងងសុរក ទី ១៤ តមមករា ដពាលគឺថ្ងងតដល

ទនធម ឹ ោបដនះ រដឌអំណាចអារា៉ ប៊ី សាអ៊ូឌរ ី

ដលាករបធានាធប ិ រីទុយនស ី ុី បន ិ អាលី

ទីរយៈដពល ៦ តម ដោយគិរចាប់ពីយប់

ធានាធិបរីមាបក់ថ្នរបដទសអារា៉ ប់ដូចោប។

សាស្តសថរបស់មួ ន ល ។ សូ មជរមាបជូនថា

ជាអបកោន់រំតណង

nouchi ររូវោន់រំតណងរបធានាធប ិ រស ី ីថ

ដដើមផជ ួ រប ី យ

ផុរនូវដំណាក់ោរមួយដ៏លំបាក ថ្នរបវរថិ

ដៅកបុងរបដទសទុយនី

ួ ជីវរ របោសអនុវរថនដោ ិ ដលាក បិន អាលីមានដមមះដពញ ធាលប់ោន់រំតណងរដឌមស្តនថីរកសួ ងមហាថ្ផធ នាធិបរីមយ ជាដរចើន បាយដសដឌកិចចដសរន ី ិយមបនថនដោបាយ ថា Zine El Abidine Ben Ali ។ ដលាក និងរំតណងនាយករដឌមស្តនថី

និងោរដធវើឲ្យស្តសី ថ ិ យអប់រ ំ ដករ ើ កបុងឆ្នប ំ ១៩៣៦ និងដចញពរី គួសារ អាណរថិ ។ ដលាក បិន អាលីបានដធវើរដឌ ោំរទដលើវស័ ិ រី Habib មានសិទដនិ សមើនង ឹ បុរស ។ ប៉ុតនថបនថច ិ មថងៗ មានជីវភាពមធយម ។ មានអាជីពជាទ្វ របហារទមាលក់ដលាករបធានាធប

សភាងមី ។

ដូដចបះ

នឹងដរៀបចំដបាះដឆ្នបរ

ដៅចំដពាះមុម

Ghannouchi

ដលាក

មានបញ្ញាជាដរចន ើ តដល

ររូវដោះរសាយ ពដិ សស ដរៀបចំសណា ថ ប់ ធាបប់សងគមដ

ជីព ។

ដរពាះថា ដពលដនះ ិ ើងវញ

ភាពអនាធិបដរយយកំពុងបនថរគបដណថប់ ដៅឆ្នប ំ ២០០២ ដលាក បិន អាលី ដលរបដទសទុយនសុ ។ បនាធប់មកដទៀរ ើ ី ី បានអនុមរ ័ កំតណទរមង់ចាប់រដឌធមមនុញ្ដ ដលាក Ghannouchi នងររូវរបតមរប ឹ តាមោរដបាះដឆ្នបររបជាមរិ ដោយអនុ មូលបរងួបបរងួមរគប់អបកដសបហាជារមក ិ ញ្ញដរឲ្យដលាកអាចឈរដមមះដបាះដឆ្នបរ ពរគប់គណបកសនដោបាយទ្វំងអស់ ។ ី របធានាធិបរីជាងមី ។ តាមរយៈកំតណ សរមាប់របជាជនទុយនីសុី ទូដៅ ទរមង់ ចាប់រដឌធមមនុញ្ដោលដណាះ បាន ោរពវកចចរបស់ពក ួ ដគ ហាក់ដូចជាចប់ ិ អនុញ្ញដរឲ្យដលាក បន អាល ជាប់ ដ ឆ្ន ប រ ិ ី ដ យ ដនាះគឺោរដួលរលំ ថ្នសករាជអំ ើ

ិ ឯករាជយ ដោយ ដលាក បន ិ អាលី បានតរបោលយនដោ ហាន ដលាក បិន អាលីធាលប់បានសិកា Bourguida តដលជាបតា បាយដបក ប ទ ើ ចំ ដៅជានដោបាយផ្កថច់ោរ របធានាធិបរីកុ ងអាណរថ ិ ី ៥ កបុងតម ណាចផ្កថច់ោរអស់រយៈដពល ២៣ ឆ្នប ំ កបុងសាលាដោធាដៅរបដទសបារា ំង និង ោមនអំដពើ ិងា ។ ពីដំបូង ដលាក បិន អាលីររូវបាន ដៅវញ ិ ។ បំបិទមារ់គណបកសរបឆ្នំងបំ រុលា ឆ្នប ំ ២០០៩ ជាមួយនឹងសំ ដ ងោំ របស់ដលាក បន អាល ៕ សាលាឧរថមសិកាតផបកដសុើ បោរសមាងរ់ ិ ី ដគចារ់ ទ ុ ក ជាអប ក ដរសាចរសង់ របដទស ប ទ ស ទ ដ ន សរ ភាពសារព័ រ មា ៌ ន ន ង ោប រទជ រ ៩០%។ ិ ិ ិ ិ ី ិ នង សនថ ស ុ ម ដៅស រដឌ អា ដមរ ក។ មុ ន ិ ិ ិ កងទ័ពេិនមំរបឹងរ្ូតរ ូតក្ដើមប ីលុបបំប្តត់ោរយឺតយ៉៉វរប្់មនក្ដើ លួ រមិនទាន់្ហរដឋអាក្មរ ិក ដោយ វនសថ ី ុន ររនា /RFI

ដោយលួចបំពាក់សពាវវុធរបស់មួ ន ល

ោន់តរងមន ំ ដ ង ី ិងទំដនើបលលង ើ ៗ

ចិន គំរាមឧរថមានុភាពរបស់ស រកដៅរំ បន់បា៉សុី ិ

លងមលួនរពួយបារមភ

ក វិ

ជារិអាដមរក ិ Robert Gates សទិរដៅទី ស រកុងដប៉ោង ំ

របដទស អង្ហគរមុនដនះ

បានបដង្ហាះយនថដហាះ អាចឲ្យទប់បានដទដ

នង ិ ជួយដរជាមតរជង ដករ ើ មានជួនដពលោប ? ោរដហាះដ

កបុងចដនាលះដពលប៉ុនាមនថ្ងងដទៀរ

កពី ២០ ដៅ ៣០ ឆ្នប ំ ។ ដ

ោលយដៅជារួអងគកំពូលដៅកបុង ជាក់តសថង

រើ ជា ចន ិ ថ្រវា៉ ន់មាបក់។

បានដធវើឲ្យអបកសដងារ

កងទ័ពរបជាជនចិនតដលមានចំ

រុោរណ៍ពិរ របស់ដលាកឧរថមនាវអាដមរ ោំ ី ិ ង

ពិបាកដធវើឲ្យដជឿោរអះអាង Mullen។

ពី បំផុសដ

ដៅទីរកុងវា៉ សុី នដតាននិងដៅ

មលួនមានដោលដៅសរមាប់តរោរពាររប ដទសជារិមួ នប៉ ល ុដណា ត ះ។

រដឌអាដមរក-ដនះជាដោបល់ ិ

“ស

រាមរបស់ ចិន-រសប ិ ើងវញោរគំ

លាក់បំបាង ំ ោ៉ងសមាងរ់លលង ំ ណាស់កមម

ចារ់វធានោរតកមល ិ ើ ផោ ី រពារមលួនទល់ ួ នដដម

ដៅតមមករាឆ្នប ំ នឹងសមរទភាពងមីៗដនះរបស់ចិនទ្វំងដៅ

ជាមួយោរបដង្ហាះយនថដហាះងមី

ដោយងវោដោធាផថ ល់ ិ

តដលដលាករដឌមស្តនថីរកសួ ងោរពារ ដនះ « របដទសចិនចង់ដផញើសារមួយដៅឲ្យ ដសដឌកិចច ១០% ។

បានោំរជួចមស យកំពុងដហាះដ ី សលមួ ុី

តដលចញ្ ៉ ។ ិ ច ឹ មបំបន

ថ្ងងដនះ

ើរ

ដោយកំដណើន អាចវាយសំ ពងដៅដលើនាវាផធុកយនថដហាះ វិក

ទ្វំងដៅកបុង

អាវុធផថល់ឲ្យថ្រវា៉ ន់ ។ វា៉ សុី នដតានបនថិច

ោំរជួចមស រទវីបចន ដទៀររបត ី សលអនថ ិ ុី

ដៅមហាសាគរបា៉សុី

Mike

រដឌអាដមរកដៅមានដពល ិ

ោរណ៍មួយចំនន ួ ភាញក់ដផអើល ដោយដលើក នួនដរចើនជាងដគដៅដលើពិភពដលាក ដចះ ២០១០ កងទ័ពចិនបានសាធក់សាារ់ចាប់ កបុងសោថនុពលផ្កធល់មួ ន ល

ទសសនកច តាមអបកជំនាញោរដលាកលងលិចមាបក់។ វធ ល ិ ីដោធារបស់ មួ ន ិ ច របស់ ដលាករបធានាធប ិ រច ី ន ិ ដពល

ើយរបដទសចិនដបថ

រដឌអាដមរ ិ របឆ្នំងស

ដធវឲ្ ើ យរបដទសជិរ ដរើជាោររពមានរបាប់ ឬក៏ជារពរ ឹ ថិោរណ៍ ភូមភា ិ គ» -រសបតាមបណឍិរសាស្តសាថចារយ របស់ចន ិ តដលថា នវូបនយ ី កមមថ្នកងទ័ព

តជងបំពាក់សពាវវុធដៅអាសុី ។

៊ូជិនតាវ

តាមផលូវោរ បដចចកវជា ិ ជ ដោធារបស់ សពាវវុធងមៗ ី របស់ ចន ិ ទំនងជាបាញ់ សំដៅ

រដឌអំណាចចិនោលពថ្ី ងង ភូមភា ិ គថា នវូបនីយកមមថ្នកងទ័ពចិនពុំ ចិន មានោរយឺរោ៉វជាងស

រដឌអាដម របដដញ J.20 តដលរា៉ ោចាប់មន ិ បាន។ ជាញចិរថ

ផថល់សនធុះងមឲ្ ី យដល់ោររបកួររប ដលើកដំបូងដនះ

កបុងោរ

រដឌអាដមរកន ថ របដទសកបុង ិ ង ិ បណា

ចិន

លអាចនង ឹ ររូវដដរើ តាមដរោយ

ជាជាងដធវើោររបកួររបតជងបំពាក់

កមមវធ ិ ី សពាវវុធរទល់នឹងចិន” ៕


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទិត្យ ១២ កកើត្ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនឹងគងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

កមពជា ុ

រយៈក្ពល ២៦ ឆ្នន ំ ថ្នោរោន់អំណាេក្ោយក្ោក ហ៊ុន ខ្្ន ក្ោយ យន់ សាក្មៀន/RFA

រដឌមស្តនថីទី

ោលបរដចឆ ិ ទផាយៈ១៤ មករា ២០១១

ដលាក

ររូវបានបាក់តបកកបុងរដឌរបហារបងាូរមម

មួយ ោលពីថ្ងងទី ៥-៦ តមកកាោ ឆ្នប ំ

ដគបយ៍ ដរៅពីដសឋចស៊ុលរង់ ថ្នរបដទស

១៩៩៧ ដោយដលាក ៊ុន តសន បាន

រប៊ុយដណដចញ ។ ដលាកបានសទិរកបុងរំ

ទមាលក់អំណាចរបស់ រពះអងគមាចស់នដរារថម

តណងជានាយករដឌមស្តនថីកមពុជា ចំនន ួ ២៦

រណឫទនិ តដលោលដនាះដលាកជានាយក

ឆ្នប ំ គឺចាប់តាង ំ ពីថ្ងង ១៤ មករា ឆ្នប១ ំ ៩៨៥

រដឌមស្តនថីទី១។ ដលាក

មក ។

មានោរបងាូរមមថ្ងងទី ៥-៦ កកាោ ឆ្នប ំ

ដមរថកំពង់ចាម ។ ដំដណើរជីវររបស់ ោរ់ ិ

១៩៩៧ ។

វវឌណន៍ តាង ំ ពីជាដកមងវរថ ជាទ្វហានតមមររក ិ

រដឌរបហារបងាូរមមដនះដធវដើ

ម ជាអបកោរទូរ នង ិ ចុងដរោយបំផុរ

ដលាកក៏ររូវបានដគដៅថា

ដៅដលើរកុមបារុករោំរទគណបកសរបឆ្នំង

ោលពីតមមនា ំ ៩៩៧ តដលបណា ឋ ល ី ឆ្នប១

ដៅកមពុជា។ ថ្ងងសុរក ទី១៤ តមមករា ឆ្នប ំ ង ើ

រំតណងជានាយករដឌមស្តនថីរបស់ដលាក ។

ង ើ

ដរោយពីមានរពឹរថិោរណ៍ដបាករោប់តបក

ជាបុរសលលង ំ

២០១១ គឺជាមួបទី ២៦ ឆ្នបថ្ំ នោរដ

៊ុន តសន បាន

ដចាទរបោន់សដមឋចរកុមរពះជាអបកបងាឲ្យ

៊ុន តសន មានកំដណើរពី

ជានាយករដឌមស្តនថីថ្នរបដទសកមពុជា

និងគណបកស

របជាជនកមពុជា ។ ប៉ុតនថរោឌភបា ិ លចរមុះ

កបុងរបដទសកបុងរំបន់អាសុី អា

ដលាក

កបុងរោឌភបា ិ លចរមុះរវាង

គណបកស ុ៊នសុ វ ិ នបុិច

៊ុន តសន នាយករដឌមស្តនថី

កមពុជា ជាដមដឹកនាំោន់អំណាចយូរជាង ដគបំផុរ

ដលាក

៊ុន តសន នាយករដឌមស្តនក ថី មពុជាោលពថ្ី ងងទី ១៤ តមមង ិ ុនា ឆ្នប ំ ២០០៧ ។ UPI Photo/keizo Mori

ជារបដទសផ្កឋច់ោរ ។ ័ ៊ុន តសន បចចុបផនបមានវយ នាយករបរិបរថិទទួលបនធុករំបន់ ៥៩ ឆ្នប ំ ររូវបានមស្តនីថរោឌភបា ិ លកមពុជា ថ្ន ថ្នអងគោរោរពារសិទនិមនុសស គណបកសរបជាជនកមពុជា របស់ ដលាក អាសុី (Human Rights Watch) ដលាក តរបដ ចារ់ទុកជាដមដក ឹ នាំដឆ្នពះដៅរក ោរអភិ ថា ដលាក ិ វឌណន៍កំដណើន ដសដឌកិចចោរោរ់បនទយ អាោម (Brad Adams) រះគន់ ៊ុន តសន កំពុងដឹកនាំកមពុជា ដូចោរ ភាពរកីរកសទិរភាពនដោបាយ និងសនថិ ដឹកនាំរបស់ របដទសសិងាបុរ ី ប៉ុតនថោរដឹក ភាព ។ ដលាក

ថា ដម ឹ សិងាបុរររង់ ី ដលាក ជា សុី ម របធានគណបកសរប នាំដៅកមពុជា ផធុយនង របមូលធនធានតដល ឹ នាំសិងាបុរ ី ជាជនកមពុជា និងជារបធានរពឹទនសភា ដក ជារិ កបុងឱោសមួបដលើកទី ៣២ ថ្នទិវា ទទួលបានមកដៅដធវើោរអភវិ ឌណរបដទស ជ័យជមបះ ៧ មករា បានរបោសថា ោរ ប៉ុតនថដមដឹកនាំកមពុជា បានរបមូលធនធាន

ដរោយដនះ បានបង្ហាញម

ិចឆិតាជាដរចើន

ដដើមផប ី ង្ហាញពីកំដណើនដសដឌកិចច គដរមាង កមពុជា

ដលាករសី មា៉ដហាគ ភក ិ ដមន បនថដទៀរ

និង ថា ដលាក

ដដើមផោ ី រ់បនទយភាពរករី កដៅ សមផរថិ ដលាកបានរបោន់យកយុទន រក

សាស្តសថងមីមយ ួ ដទៀរ

ដដើមផប ី ដងាើនរបាក់ អភវិ ឌណន៍

៊ុន តសន កំពុងយកគុណ

ដោយសារតរអររ ី ថ្នរបបតមមរ

យ ើ ដលាកបានបង្ហាញពោ ី រ

និងោរោរ់បនទយភាពរកីរក

ចំណូលរបស់កមពុជា

ដរោយដពលតដល មណៈដពលតដលរូបដលាកផ្កធល់ និងរកុម

មន ិ មានសទិរភាពមក

គឺគដរមាងផលិរ

័ ធនធាន របាក់ចំណូលពីវស័ ិ យោរ់ដដរ ដៅកមពុជា មស្តនថីរបស់ ដលាក កំពុងដកងរបវញ្ច ថ្នរបដទសដនះ

ដោយរបតមរបមូលរបាក់

រសូវឲ្យសល់ដលើសពីដសចកឋីររូវោរចំនន ួ

ចំណូលបានមកពីធនធានទ្វំងដនាះោក់

ោ៉ងដហាចណាស់ចំនន ួ ១លានដតាន។

យសិទនិមនុសស គឺររូវបានចារ់ទុកថា មន ិ

៤ លានដតាន ដដើមផជ ុ ោរនាំអងារដចញ ចូលដហាដ៉៉មលួនឯង ដ ី ំរញ

ិ ើយចំតណកឯវស័

ឲ្យមានមនុសសោ៉ងដហាចណាស់ចំនន ួ

១៦នាក់សាលប់ នង ួ ១៤០ ិ រងរបួសចំនន នាក់ដផសងដទៀរ ។

នាយករបរិបរថិទទួលបនធុករំបន់

អាសុី

ថ្នអងគោរោរពារសិទនិមនុសស

(Human Rights Watch) ដលាក តរបដ អាោម

ោលពីថ្ងងទ៨ ី

តមមករា

២០១១ បានចារ់ទុកដលាក

៊ុន តសន

ជាដមដឹកនាំថ្វឆ្នលរមាបក់ ប៉ុតនថដលាក តសន

ឆ្នប ំ ៊ុន

បានោន់ោប់អំណាចយូរដពក

តដលអាចបណា ឋ លឲ្យរបដទសកមពុជាជួប

របទះដរោះថាបក់ដៅថ្ងងអនាគរ ។ ដលាក បនថដទៀរថា ដលាក

៊ុន តសន គួរតរ

ដបាះបង់រនា ួ ទីរបស់ ដលាក ដ ើយ អរីររំណាងោរោល័ យឧរឋមសបង បានោរ ។ ិ ៊ុន តសន បាននាំ ថ្នរបដទសដនះរួចោក់ចូលដហាដ៉៉របស់ អនុញ្ញដរឲ្យមានោរដបាះដឆ្នបរដោយដសរ ី មលួនផ្កធល់ដៅវញ ោរអងគោរស របជាជារិ ទទួលបនធុក តាមពរ ដលាក ៊ុន តសន មន ររូវ ិ ។ ិ ិ កមពុជាដៅរកសនថភា ព លទ រ ន បជាធ ប ិ ិ ិ មួយដៅកមពុជា ដដម ើ ផឲ្ ឹ នាំកមពុ ី យមានដមដក ដលាក ុ ៊ ន តសន ធា ល ប់ បា នរបោស ស ទ ម ន នុ ស សរបចាំ ដ ៅកមព ជា ដលាករស មា ៉ បានដគដរជ ស ដរ សដធវ នា យករដឌ ម ស្តនថ ជា ប់ ើ ិ ិ ី ើ ើ ី ុ ដរយយនិងជានីរិរដឌ។ ជា ដផសងដទៀរ។ ដលាក ជា សុី ម បានបញ្ញជក់ថា ដលាក តរបដ អាោម បតនទមថា ដឹកនាំរបស់ ដលាក

គណបកសរបជាជនកមពុជា នឹងបនថដរជើស ដរសដលាក ើ

៊ុន តសន ដធវើោរជាដបកខភាព

នាយករដឌមស្តនថី

សរមាប់ោរដបាះដឆ្នបរ

សកល ឆ្នប ំ ២០១៣ លងមុមដនះជាបនថ ដៅដទៀរ។ ដលាក ជា សុី ម បនថដទៀរថា កបុង

វស័ ិ យដសដឌកច ិ ចកមពុជា អាចរកាកំដណើន ដសដឌកិចចបានរបមាណ ដ

ើយកំដណើនដនះ

៥%

របចាំឆ្នប ំ

នឹងដកើនដ

ើងបតនទម

មួយភាគរយដទៀរដៅឆ្នប ំ ២០១១ ដនះ។ ចំតណកឯអរតា

ថ្នភាពរករី កតដលបាន

ធាលក់ចុះមកររម ឹ ៤៧% ដៅឆ្នប ំ ១៩៩៣

ោរ់ [ ដលាក

៊ុន តសន ] បានដរៀនសូ ររដរចន ើ ណាស់ ។ ោរ់ ររូវបានតរងតាំងដោយ

័ របដទសដវៀរណាម ជារដឌមស្តនោ ងជាងដគបំផុរកបុងពិភពដលាក ោលពឆ្ន ីថ របរដទសវយដកម ី បំ

១៩៧៩ ដោយ សារតរោរ់មានភាពមលសថ្វ ដ យ ើ នង ិ ដចះសរមបមលួនបានលអ ។ ោរ់កដ៏ ចះបដរមើ ដៅហាវយរបស់ោរ់ផងតដរ ។ ោរ់បានដរៀនដធវោ ំ ច ឹ នាំ ដ យ ើ រជាដមដក ើ ោរ់អាចដរបរើ បាស់អណា ំ ស់នឹងោរ់ ។ មញុស របស់ោរ់ដដម ងនង ំ ងឃមថា ោរ់នង ើ ផរបឆ្នំ ី ឹ អបកជទ្វ ឹ ឹ ដរបើរបាស់សមរទភាពរបស់

ោរ់ ដដម ល យដៅជាដមដក អ យ ួ រូប ដដម ើ ផតរបោ ឹ នាំលម ើ ផឲ្យរបដទសកមព ី ី ុជាមានភាពរុងដរឿង ោរដោរព

សិទម ិន នុសស នង ិ លទរិន បជាធប ិ ដរយយ ។ បចចុបផនប ដនះោរ់បានបង្ហាញមលួនជាមនុសសឆ្នលរថ្វ ប៉ុតនថជា បុគល គ តដលរបកបដោយលកខណៈអវជជ ិ មាន

។ ខ្របដ អាោម

“ោរ់បានដរៀនសូ ររដរចើនណាស់

ោរ់ ររូវបានតរងតាំងដោយរបដទសដវៀរ ័ ណាម ជារដឌមស្តនថីោរបរដទសវយដកម ងជាង ដគបំផុរកបុងពិភពដលាក ១៩៧៩

មលសថ្វ លអ

ោលពីឆ្នប ំ

ដោយសារតរោរ់មានភាព

យ ើ នង ិ ដចះសរមបមលួនបាន

ោរ់កដ៏ ចះបដរមដើ ៅហាវយរបស់

ោរ់ផងតដរ ។ ោរ់បានដរៀនដធវើោរជាដម ដឹកនាំ ដ

ើយោរ់អាចដរបើរបាស់ អំណាច

របស់ោរ់ដដើមផរី បឆ្នំងនឹងអបកជំទ្វស់នឹង

ោរ់ ។ មញុំសងឃមថា ោរ់នង ឹ ឹ ដរបរើ បាស់

ើ ផតី របោលយដៅ ដហាគ ភក ំ ៩៨៥ ដនាះដទ។ សមរទភាពរបស់ោរ់ ដដម ិ ដមន (Margo Picken) បាន រ ូរតាំងពតី មមករា ឆ្នប១ បានធាលក់មកររឹម២៦%ដៅឆ្នប ំ ២០១០ ។ ជាដមដឹកនាំលអមយ ួ រូប ដដម ើ ផឲ្ ី យរបដទស ដលាក នង ជារបដទសតដល ដៅកបុងរយៈដពលថ្នោរដបាះដឆ្នបរជា ឹ បនថរំតណងជានាយករដឌមស្តនថី ពព ិ ណ៌នាកមពុជាថា ដទ្វះបីជាោ៉ងណាក៏ដោយ មស្តនថី ោរដោរពសិទនិ របស់ដលាកដៅថ្ងងអនាគរ ដោយោមន រគប់រគងដោយដលាក ៊ុន តសន និង សកល ជួយោំរទដោយអងគោរស រប កមពុជាមានភាពរុងដរឿង គណបកសរបឆ្នំង និងអងគោរោរពារសិទនិ និងលទិនរបជាធិបដរយយ ។ ដពលកំណរ់។ កបុងឱោសសដមាពធអោរ គណបកសរបជាជនកមពុជា។ ដលាក ៊ុន ជាជារិោលពីឆ្នប១ ំ ៩៩៣ គណបកសរប មនុសស មនុសសអនថរជារិបានសតមឋងោរដសាក ដនះោរ់បានបង្ហាញមលួនជា សិកាមួយោលពីតមសីហា ឆ្នប ំ ២០០៩ តសន និងមស្តនគ ថី ណបកសរបស់ដលាកបាន ជាជនកមពុជា បានចាញ់ ប៉ុតនថដលាក ៊ុន បចចុបផនប សាឋយតដលដលាក ៊ុន តសន បនថោន់ ដលាកបានរបោសថា ដលាកនង ឹ បនថោន់ រគប់រគងកមពុជា ដោយអំណាចផ្កថច់មុម តសនបដិដសធមន ិ ទទួលយកលទនផលថ្ន មនុសសឆ្នលរថ្វ ប៉ុតនថជាបុគគលតដលរបកប រំតណងជានាយករដឌមស្តនថីយូរដពក តដល ដោយលកខណៈអវជជ ិ មាន" ។ រំតណង ជានាយករដឌមស្តនថីរ ូរដល់ឆ្នប ំ ដោយបានររួររតា សាទប័នទ្វំងឡាយ ោរដបាះដឆ្នបរដនាះ។ បណា ឋ ល ឲ្យមានោររ ំដលាភសិទម ិន នុសស ដលាក តរបរ អាោម បានបនថដទៀរ ២០២៣ ។ តដល អាចរបកួររបតជងអំណាចរបស់ ជាោរសរមបសរមួល ដលាក ៊ុន អំពីពុករលួ យ ដ យ ោរដ ក នាំ រ បដទស ឹ ើ ដលាក ៊ុន តសន កបុងប៉ុនាមនឆ្នបច ំ ុង ោរ់ ។ តសន ររូវបានដគផឋល់រំតណងជានាយក របស់ដលាក កំពុងនាំកមពុជា ឲ្យោលយដៅ តក្ៅទំព័រទី ៦ ជាដរចន ើ ដលើកដរចន ើ សារួចមកដ

យ ើ ថា


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទត្ ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនង ិ យ ១២ កកត្ ើ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ឹ គងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

កមពជា ុ

បតនទមជាដមបញ្ញជោររងថ្នបញ្ញជោរោឌន

តពីទំពរ័ ទី ៥ ថា ដលាក

៊ុន តសន មន ិ តមនជាមនុសស

តដលមានរបជារបិយភាពដទ ៊ុន

កងទ័ពដជើងដោកថ្នកងដោធពលដមមរ

តសន

ភូមន ិ ធ ។ ោរតរងតាំងដនះររូវបានអបករះិ

ប៉ុតនថដលាក

គន់បានដលើកដ

អាចដៅរការំតណងរបស់

ដលាកបានដោយសារតរោរគំរាមកំត

ើងថា

ជាោរតរងតាំង

ដដើមផប ឋ ញរគួសារ ី ដងាើរជាបណា

៊ុន តសន ដដម ើ ផរី ការំតណងរបស់ ដលាក

និងអំដពើពុករលួ យ តដលបានអនុញ្ញដរឲ្យ

ដដើមផរី គប់រគងរបដទសកមពុជា ។

របស់ដលាកទិញមស្តនថីតដលរបឆ្នំងនឹងរូប

អបករះគន់ ដលាក ិ

ដលាក

៊ុន តសន ដរបើរបាស់ទឹករបាក់

របរិកមមដៅនឹងោរដលើកដ

ដលាក ។

ដលាកបនថដទៀរថា ដលាក

៊ុន តសន

បានដរបើរបាស់ វធ ិ ីសាស្តសថបំតបក

និងររួរ

ឆ្នំងដមាយ៖«មញុំគរ ិ ថា ដលាក

៊ុន តសន

និងបញ្ច ប់ោររះគន់ រោឌភបា ិ ិ ល

របស់

ដលាក

ើងរបស់

៊ុន តសន ដលាក ថ្ផ

សុី ផ្កន អបកនាំពាកយគណៈរដឌមស្តនថីកមពុជា មានរបសាសន៍ោលពីដដើមតមមករា ២០១១ ថា ដលាក

ឆ្នប ំ

៊ុន តសន បាន

រតាបានោ៉ងលអ ដដើមផដី ធវើឲ្យគណបកសរប

បនសល់ ទុកនូវសមទ ិ នផលជាដរចើនសរមាប់

ចង់ដោឋបោឋប់នង ល ឹ អំណាចរបស់មួ ន ិ ពរងង

ដលាក

ដលាកដៅកបុងរបដទសកមពុជា ។ ដលាកចង់ ឲ្យមានគណបកសតរមួយ

ដបើដទ្វះបីជា

ដលាកដធវព ើ ុរឲ្យមានោរដបាះដឆ្នបរ សរមាប់រយៈដពល

ដរៀបចំបានដដើមផឲ្ ី យមលួនោរ់ឈះប ដឆ្នបរជា ។

ោរ់ចង់តកតរបរបដទសកមពុជា

ដៅជារប

ោរ» ។

នាយករដឌមស្តនថី

«បំតបកបំបាក់មរ ថ ពដវៀរណាមកមពុជា» ។ ិ ភា ោរបដងាើរជាគណបកសរបឆ្នំង

កុំឲ្យរបដទសកមពុជា

ដលាក យឹម សុ វណត អបកនាំពាកយ ដទសចិន

ដពលរុលាោររកុងភបដំ ពញ

បានោរ់ ដសរ ី ពីដដើមតមមករា ឆ្នប ំ ២០១១ ថា ដទ្វះ ទំនាក់ទំនងលអជាមួយចិន

មន ិ ពរ ិ តកលងបនលំឯក ប៉ុតនថកមពុជា

នាយករដឌមស្តនថី ដលាក ចាន់ សុី បាន សារនិងបំផ្កលញរទពយសមផរថិសាធារណៈ ។ ចំតណកឯសដមឋចរកុមរពះ

ដលាក តប៉ន សុ វណត អរីរនាយករដឌ រណឫទនិ

វញ ិ

នដរារថម

ដៅមានបញ្ញាជាដរចន ើ តដល សិនដបើកមពុជា

ដៅមន ិ ទ្វន់បានដោះរសាយ ។

ប៉ុតនថកមពុជា ដលាក

ររូវបានដរជើសដរសជា ដកើនដ ើ

ើងតផបកដសដឌកិចចោ៉ងណា

ក៏

គណបកសមន ិ ទទួលបានោរោំរទពីអបក

ងមីៗដនះដលាក

៊ុន ជាប់ដឆ្នបរតរចំនន ួ ពីរដៅអីបុដ៉ ណា ត ះ

តសនមន ិ បានជំទ្វស់នឹងគំនិរថ្នោរររួរ រតារបស់ ដវៀរណាម ោលពីដពលដនាះ ។ បចចុបផនបដនះគូរបតជងរបស់ដលាក

មុនដពលោរដបាះដឆ្នបរឆ្នប ំ

៊ុន តសន ហាក់បដ ី ូចជាោមនសមរទភាព ដោយសារតរដមដឹកនាំគណបកស

កបុងោរដដណឋើមយកជ័យជមបះដលើគណ

ក៏ររូវបានអបកវភាគចារ់ ទុក ិ

តដលមានមុមង្ហរបតនទមជាដមបញ្ញជោររង

ដលាកកំពុងបដងាើរជារកុម ដោធពលដមមរភូមន ិ ធ។ កូនរសី គឺដលាក

ដលាក

សម

ោលពីតមវចឆ ិ ិោ

ឆ្នប២ ំ ០១០

៊ុន តសន ោលពីដដើម

ើងឋាននថរសកឋិកូនរបុសចផង

កបុងដំ ដលាក គឺដលាក

រងស ុ ី និងគណបកសសិទនិមនុសស មន ិ រពម ដណើរបំដពញទសសនកិចចរបស់រដឌមស្តនថីោរ

៊ុន មា៉ណា ជានាយករគប់រគង

ដោយោរតរងតាំងសាច់ញារិ សាទនីយវទយ ិ ុ និងទូរទសសន៍បាយ័ន ភរោ ិ របស់ដលាក

តម រា៉ នី

ដៅ ថា ជារបដទសកំពុងរងឥទនព ំ មករា ឆ្នប ំ ២០១១ បានតរងតាំង នង ិ លោ៉ងលលង ិ ដំ រក

២០០៨ ពីរបដទសចិន ផងតដរ ។

៊ុន

៊ុន តសន ររូវបានដគ ថ្នបញ្ញជោរោឌនកងទ័ពដជើងដោកថ្នកង

កបុង ពាក់បំណុលដគដ៏ធម ំ យ ួ ផងតដរ ។ ដរៅពី ដលាកដធវើជាដមដឹកនាំដៅកមពុជា។

ោរដបាះដឆ្នបរឆ្នប ំ ២០០៨ ។ អបកវភាគ ដនាះកមពុជា ិ បានរះគន់ គណបកសរបឆ្នំងជាលលង ំ ិ

ើយជារបដទសជំ កមពុជា

៊ុន តសន ដលាក

មា៉តណរ ដធវើជាឧរឋមដសនីយ៍ដទ្វផ្កាយពីរ

ោក់ទ្វនពីបរដទសជាមធយម ៥០០ លាន បណា ឋ ញ សរមាប់បនថោរដក ឹ នាំរបដទស រសី ដ

៊ុន តសន កំពុងតររគប់រគង

រប កមពុជា ។ ោររគប់រគងមានដូចជា កូន

សាទនពាក់ពន ័ ននឹងោរសាងសង់វារអគគ ី ិស

ដទ្វះបីជាមានោរអះអាងថា មានោរ នីកុ ងទដនល ប ដមគងគ ។

៊ុន តសន បានទទួលរំតណងជា ដបាះដឆ្នបរដនាះដទ ។ គណបកសដនះបាន ដុលាលរកបុងមួយឆ្នប ំ

នាយករដឌមស្តនថី ដោយសារតរដលាក

អបកវភាគបនថ ដទៀរថា បចចុបផនបដនះដគ ិ

មានកឋីកងវល់ពីបញ្ញាបរ ិ របុសចផងដលាក

មស្តនថី ថ្នសាធារណរដឌរបជាមានរ ថា ិ កមពុជា របធានគណបកស នដរារថម រណឫទនិ ប៉ុតនថ ដោយ របដទសកមពុជា រស់បានដោយោរ រះគន់ ិ ដលាក

ើយគណបកសរបឆ្នំង

នឹងោន់តរទន់ដមាយបនថិច

ពង ឹ តផអកដៅដលើរប មឋងៗ ។

តរមួយជាថ្ដគូរបស់ មួ ន។ ល

ដៅនិរដទសមលួនដៅរបដទសបារា ំង ដរោយ គណបកស សម រងស ុ ី បានរបាប់វទយ ិ អាសុ ី ដលាករសីបនថដទៀរថា ដទ្វះបក ី មពុជា មាន សដងារដឃើញថា រគួសារសាច់ញារិរបស់ ុ

ដរោយដពលតដលអររ បទផាយព័រមា ៌ ន ី

បានអះអាងរបាប់វទយ ិ អាសុ ឹ ថា ី ដសរឲ្យដ ី ង ុ

៊ុន តសន កំពុងមនដៅរកអំ

ុីល ណាចផ្កឋច់ោរ

៊ុន តសន បានតរបោលយជា ដទ្វសដលាកឲ្យជាប់គុកចំនន ួ ១២ ឆ្នប ំ ពី បក ី មពុជា មានោរអភវិ ឌណបនថច ិ បនថួចតមន ររូវហា៊នរបឈមមុមនង ឹ របដទសចន ិ

ទទួលមរណភាព ។

បានដលើក

ង ឹ នាំរបដទសកមពុជា របស់ ើ ថា ោរដក

ដដើមផរី បកួររបតជងនឹងគណបកស ទារ ី គលិនរុន (Hillary Clinton) បានដសបើ ដៅកមពុជា

ោន់អំណាច ។

ដលាក សម រងស ុ ី បចចុបផនបកំពុងរស់

រដឌអាដមរក ិ ដលាករសី

មន ិ តមនដដើមផស ី បងរំតណងពី

វវឌណន៍ នដោបាយដៅកមពុជា ិ ដ

តរ បរដទសស

៊ុន មា៉តណរ ជាដមដក ឹ នាំកង

ដទ្វះជាោ៉ងណាក៏ដោយ អបកវភាគ ិ

ដលាក បកសរបជាជនកមពុជា ដោយសារពួកដគកំ ស

ោរតរងតាំង

ឪពុកដលាកដនាះដទ។

៊ុន តសន

ចាប់ផសកដ យ ួ តដលគណបកសរបជាជនកមពុជាដៅថា ឹ ើ បញ្ជូ នដៅោក់គុកនិងោរ់ដទ្វសដៅរបដទសដវៀរណាម ដចាទពប ី ទអវម ី យ

យ ដៅកមពុជា ។ ើ

ព័ននមូលធននិយមរបកបដោយរបបផ្កឋច់ ដលាក

ដលាក ទម បំ ន ើ រសុកគរិ វង់ ឹ សាមន អររ ី រពះដៅអធោ ិ រវរថភឌ ិ លងដជង ី ដមរថតាតកវ ររូវបានរោឌភបា ិ លតមមររបស់ដលាក

ោរ់កច ៏ ង់រគប់រគងធន ពុងដដណឋើមោបដដើររួជាគណបកសរប ឆ្នំង មួយ

ធានរបស់ របដទសកមពុជាទ្វំងអស់ ដ

ដលាកបនថថា

ទ័ពកមពុជា

រុលាោររបជាជនដមរថមារ់រជូកថ្នបកសកុមុ យន ម ស ិ ោ ិ ដថ វៀរណាមថ្ងងទី ០៨ តមវចឆ ិ ឆ្នប ំ ២០០៧

ឆ្នបម ំ ឋងក៏ដោយ

ពីដរពាះោរដបាះដឆ្នបរទ្វំងដនាះ ោរ់អាច សវ័យរបវរថិ

កមពុជា។

ជារបធានោកបាទ ៊ុន តសន ររូវជា

របស់ ដនលងជាមួយនឹងឧបនាយករដឌមស្តនថីកមពុជា

តដលមានមុមង្ហរ ជារិមាបក់ ៕

ទំពរ័

តសន

មកមពុជា។ ដលាក

៊ុន មា៉តណរ ជាឧរឋម ចំនន ួ ពីរនាក់

ដសនីយដ៍ ទ្វផ្កាយពីរ

វិទយ្ំ ុ ក្េងកមពុជាក្រោម ដចញផាយដរៀងរាល់ថ្ងង តាមរយៈដគ

៊ុន

៊ុន តសន គឺដលាករសី ប៊ុន

និងអរីរសបងោរប៉ូលិស

www.vokk.net


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទត្ ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនង ិ យ ១២ កកត្ ើ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ឹ គងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

ក្វៀតណាម

អងគោរឃ្លល ំក្មើល្ិទធិមនុ្ស (HRW) អំពាវន្ទវឲ្យក្វៀតណាម

Wikileaks ទមាលយឯកសារ្មាៃត់ ទាក់ទងនឹងទ្សនៈ្ហរដឋ

បញ្ឈប់ោរបំបិទមាត់អនកខ្មវងគំនិតមុនក្ពលមហា្ននប្ត ិ តបកស ដោយ ថាច់ ជំដរឿន Right

Watch

ទី ១0 តមមករា សបាថ

ដឹកនាំងមី និងោក់តផនោរដសដឌកិចចសងគម

ោលពីថ្ងង

ដៅអនាគរនាគរ នាដពល ៥ ឆ្នប ំ លង

៍ដនះបានដចញ

មុមដនះ ។

ដសចកថតី ងលងោរណ៍មួយអំពាវនាវឲ្យអាជាញ ធរដវៀរណាម

នដោបាយររបនថ ឹ ឹងនិងបំបិទមារ់» ដពល

Human Right Watch បានបញ្ញជក់

អបក

ិងាមុន

ដលើក

សិទនិមនុសសមួយដនះ

ប៉ុដណា ត ះ។

កំពុងតរឋរ ិ កបុងករណីដសុើ បអដងារ ដោយ

នង ិ អបកតដល

ឥរលកខមណឍ ។

ភាពបស្តង្ហាបរបស់ រោឌភបា ិ លបកសកុមុ មយ ង ើ

សមាគល់ដៅដលើសកមមជនសិទនិមនុសសមុន

ជាដដើម

ចាប់ដផថើមដៅថ្ងងទី ១២ តមមករា ដនះ ។

វាយរបហារនិងបំផុសឲ្យមានោររបឆ្នំង

Human Right Watch បានដលើកយក

យ ើ »។

ជានព ិ នននាយកោតសរ D a n

ដវៀរណាមគួរតរផថល់សិទឲ្ និ យរបជាពលរដឌ

ចុះ

«ដ

រុអវីបានជា ជួសសកមមភាពោបសងារដ់ សរភាពជា ី

រទដលលោលពតី មធបូ ឆ្នបដំ ៅមញ ម ស ិ ថា ថាបក់ដឹកនាំថ្នរោឌភបា ិ លបកសកុមុ យន ិ ថ

«រដឌអំណាចរគប់ជាន់ ថាបក់ររូវតររបមូល ដវៀរណាមតរងតរមានោរភ័យលលចនូវោរ កមាលង ំ ដោះរសាយរាល់បញ្ញាដៅថ និងសមុក សតមថងមរិអំពីទុកខកងវល់របស់ពលរដឌថ្ន

មូលោឌន

N h a n

ដសរព ុបកសដ ី

«ដវៀរណាមមន ិ ររូវោរ

មន ិ អាចមាននដោបាយ ើយ»។

ទភា ៌ នបារា ំងដតដល ី ប ក់ង្ហរព័រមា

ដូចតដល បានវភាគថា ដៅដវៀរណាមអបកតដលបាន ិ

បទបញ្ញជមួយ របស់ដលាកនាយករដឌមស្តនថី រងអងាោរ Human Right Watch របចាំ មលួនបានចុះសននិសញ្ញដជាមួយអនថរជារជំ ដវៀរណាម Nguyen Tan Dung បាន អាសុី បានោក់សំនរួ ថា

និង

បានតងលងដៅកបុងអងគសនបិសីទ

ើយ និងោច់លរ

ដដើមផឲ្យរបដទសមានោររ កចំ ី ី ដរថា ើ ប ក់ដឹកនាំ

ដលាក Phil Robertson នាយក របស់មួ នមានស ល ិ ទនិរគប់រោន់

បានរសង់សមថរី បស់

Dinh The Huynh សមាជិក

មន ិ ររូវទុកឲ្យមានបញ្ញាសមុរគ ដទៀរថា «ដល់ដពលតដលដវៀរណាមដផ្កថរ ោតសរមួយថា

ដពលសមាជបកសដលើកទី ១១ តដល បាន សាមញ ដដើមផបានឱោសដល់ លមង ំ ដធវើោរ អារមមណ៍ដៅដលើបញ្ញាសិទនិមនុសស ដ ី មនុសស ដ

AFP

មជឈមបកសថ្នរោ ឌ ភបា ិ ិ លដវៀរណាម

ររូវបានបកសកុមុ យន ម ស ថ ន ួ ចាប់ោក់ពនននាោរ ។ AP ិ យ

គួរឲ្យករ់

អងគោរឃាលដំ មល និ ើ សិទម

ដលាក

ដៅដវៀរណាមអបកតដលដឃាសនាដដម ព ុបកស នង ើ ផរបបដសរ ី ី ឹ

រកុង New York បានឲ្យដឹងថាសកមម

ដៅ

យ ើ ។ ទ្វក់ទន ិ ដរឿងដនះតដរ ទភា ី ប ក់ង្ហរ

ព័រមា ៌ ន

អងគោរតដលមានទីសាបក់ោរដៅទី

នស ិ ថដវៀរណាមដកន ើ ដ

ចំដពាះដសចកថីតងលងោរណ៍ដនះ

របស់អងគោរឃាលដំ មល ើ សិទនិមនុសស

នង ិ ោរបំបិទមារ់អបកបដញ្ច ញ

ដោបល់តមវងគំនិរវញដទ ិ ើបរបដសើរ»។

ដឃាសនាដដើមផបំ ុបកស អាច ី ដរឲ្យរបបព ើ

ដរជើសតាំងជា

ដបកខជននាយករដឌមស្តនថីមយ ួ អាណរថិដទៀរ ឯកសារតដលដគ

aks ដចញផាយ ដ

ទំពរ័

Wikile

យ ើ ររូវបានោតសរ

ផាយកបុងដពលងមីៗដនះថា

ជនជារិអា

ដមរកមា ិ ប ក់មន ិ បដញ្ច ញអរថសញ្ញដណបាន

នោ ិ យថា ដលាក យ៉ុង ររូវបានដគចារ់ ទុកថាជាអបក «មានរបជារបិយភាព» កបុង ោររកានូវរួនាទីជានាយករដឌមស្តនថីមយ ួ អាណរថិដទៀរ ។

ឯកសារតដលបានតបកធាលយដនះ

របត

លជាររូវបានចងរកងោលពីឆ្នប ំ

២០០៩

គឺមុនោរដបើកមហាសនបិបារ

បកសកុមុ យន ម ិសថដវៀរណាម តដលបានរបា រពនដ

ើងរយៈដពល ៨ ថ្ងង ចាប់ពីថ្ងងទី ១២

តមមករា ដនះដៅ ។

ឯកសារដនះ

បានករ់រតាថា

ដលាក យ៉ុង និង ដលាក ដងវៀង រឹង សាង

របឈមនឹងោរចាប់ោក់គុក ។

ជាអបកមានឥទនិពលបំផុរ ដៅកបុងថ្ផធកុ ង ប

ដោលនដោបាយអវម ួ ី យ

បានជាអបកទ្វំងពរី ដនះមានអំណាចោ៉ង

របស់បកសកុមុ យន ម ស ិ ថដវៀរណាម

ដវៀរណាមបានចាប់ដផថើមអនុវរថ

តដលដគដៅ

មហាសនបិបារបកសដលើកទី ១១ ថ្ន ថា «ផ្កលស់បូ រ»ោលព ថ ីមហាសនបិបារបកស

សាមញតដលដកើរពីបញ្ញាសាសនា

ថា

The Guardian របស់អង់ដគលសដចញ

ដវៀរណាមដៅមន ិ ទ្វន់មានរបរិ

កមមអវីដទ

ើយររូវបាន

ដទសបកសកុមុ យន ម ស ិ ថដវៀរណាម នឹងររូវ

ោ៉ងពិររបាកដ ។

ដវៀរណាមផថល់ដសរភាពដល់ អបកតដលកំ ី

រដឌអា

ោតសរអង់ដគលសដធវើោរផសពវផាយ

ណាម តដលពួកដគសុ ទនតរជាអបករោន់តរ

ក៏សូមអំពាវនាវឲ្យ

ពុងជាប់គុកនដោបាយ

ដមរកររូ ិ វបានតបកធាលយ

បានមហាសនបិបារបកស

បានដរបរើ បាស់សិទជា និ មូលោឌនរបស់ មួ ន ល

ទី ១១ ។ ទនធឹមដនះតដរ អងគោរឃាលដំ មល ើ

ឯកសារសមាងរ់របស់ស

ថា បចចុបផនប មានអបកតដលកំពុងជាប់ឃុំ

ឃាំងជាង ៤០០ នាក់ដៅរបដទសដវៀរ

តដលគណបកសកុមុ យន ម ិសថដវៀរ

ណាមដរៀបចំមហាសនបបា ិ របកស

តរបសរមួល ថាច់ របជា ី ដគឿន

នាយករដឌមស្តនថី ដងវៀង រង ឹ យ៉ុង ថ្នរប

អងគោរឃាលដំ មល និ នុសស ើ សិទម

«ដបាះបង់ដចាលនូវដោល

តមវងគំនិរដោយសនថិវធ ិ ីនិងអ

ក្វៀតណាម ក្ងវៀង តឹង យ៉ង ុ

មករា ដនះដៅ ដដម ើ ផដី ធវោ ើ ដរសដម ើ រដរជស ើ

អងគោរឃាលដំ មល ើ សិទនិមនុសស

Human

អាក្មរ ិកេំក្ពាះន្ទយករដឋមស្តនរី

ដូដចបះ

លលង ំ ដៅកបុងរបដទសដវៀរណាម ។ ដទ្វះោ៉ងដនះកថី

ឯកសារសមាងរ់

ជន របដទសរបស់ មួ ន»។ ល រោឌភបា ម ិសថដវៀរណាម មាន ដលើកទី ៦ នាឆ្នប ំ ១៩៨៦ ៕ ិ លបកសកុមុ ន ំ ប ជារិ និងបញ្ញាបថឹងផថល់ដោយរបមូលផថុោ ដលាក Phil Robertson បានបនថ រយៈដពល ៨ ថ្ងង ចាប់ ពីថ្ងងទី ១២ តម

ដនះ បានករ់សមាគល់ថា

ក្វៀតណាមក្េញរកឹតយថែី្រមាប់បក្ងាើតរកបម័ណឌរគប់រគងអនកោខ្្តនិង

បថូរគួរឲ្យករ់សមគល់ ដូចជាដលាកអររ ី ់ នាយករដឌមស្តនថី វ វាុ ំង ដកៀក (Vo Van

លងដលើមន ិ មានដោលនដោបាយផ្កលស់

អនកបក្ងាើត Blog

Kiet) ដទ ។

ដោយ ដសៀក សារន/RFI ិ របដទសដវៀរណាម

ដល់ជនណាតដលបានផសពវផាយព័រ៌

រគងសកមមភាពរបស់អបកោតសរ នង ិ អបក Blog

ោតសរតរប៉ុដណា ត ះ” ។ ដ

ើយគណៈកមាម អបកោតសរ ( CPJ ) បានដធវើោរដចាទ

បានអនុមរ ័ មានដោយោមន ”ោរអនុញ្ញដរ” ឬពុំសម ធោ ិ រអាដមរោំ ិ ងលងោរពារអបកោតសរ

រករ ួ សរមាប់បដងារ ី យ ើ រកបម័ណឍរគប់ រសបនង ឹ យងមម ឹ ”ផលរបដោជន៍របស់របជាជន” បដងារ ើ

ដៅកបុងដសចកថីតងលងោរណ៍មួយ

ដោយដរោងឲ្យមានោរ របស់គណៈកមាមធិោរអាដមរោំ ិ ងលង

តងលងរបាប់បង្ហាញ ពីរបភពព័រមា ៌ នរបស់ ដរបើរ

តដលគណៈកមាមធោ ិ រអាដមរោំ ិ ងលងោរ

ចំតណកឯសារព័រមា ៌ ន

ដ យ ថា រករ ើ ឹ យងមដី នះជារករ ឹ យ ”សមាលប់សិទដនិ សរ ី រ ោក់បតនទមពីដលើវធានចាប់ តដល ិ

ពារអបកោតសរ ( CPJ ) ធាលប់បានបរហារ មានលកខណៈដូចោបដនះដ ិ ថា ជាវធានចាប់ សមាលប់សិទដនិ សរភាព ។ ិ ី ដបើដោងតាមអរទបទចាប់

បានចុះ

តដល

មានជាដរចើនរួចដៅដ

ើយតដលធាលប់

ើយ ។

សសនាម ។

័ ដល់ដៅ ើយតដលដរោងមានោរពិនយ

យ ើ ក៏ដធវដើ

ង ើ

សសនាមដោយពួកដគចង់ដគចដវះពី

និងោរហាមឃារ់ពុំឲ្យដរបើ ោរតាមដធវើទុកខបុកដមបញ របស់ អាជាញធរ ដវៀរណាម ៕

Than

រកឹរយងមីរបស់ អាជាញធរដវៀរណាមដនះគឺដធវើ ដ

៤០ លានដុង ឬររូវជា ២០០០ ដុលាលរ របស់រោឌភបា ិ លដវៀរណាមដៅដលើអបក

ដៅរកទីផារដសរ ី និងោំរទឲ្យមានដោល នដោបាយស

របរិបរថិោរ រវាងស

រដឌអាដមរក ិ និងដវៀរណាម ។

រ ូរមកដល់ដពលដនះ

eaks

Wikil

បានដចញផាយនូវឯកសារ

សមាងរ់របមាណជិរ ២០០០ កបុងបណា ថ ិចររនិច តដលពួកដគទទួល

The

នង ៌ នអុរឺ ប ៉ុ ិ ទភា ី ប ក់ង្ហរព័រមា

៤ ដផសងដទៀរ បានរួមោបផសពវផាយនូវ ឯកសារដនះជាមួយ Wikileaks ។

“អបកោតសរគួរតរមានសិទនិោរពារ

មហាសនបិបារបកសកុមុ យន ម ិសថ

របភពព័រមា ៌ នរបស់មួ នដៅកប ល ុ ងោរដសុើ ប

គណៈកមាមធោ ិ រអាដមរោំ ិ ងលងោរពារ

ព័ណ៌នាថា មានដោលនដោបាយដឆ្នពះ

Guardian

ូជម ី ញ ឹ ិ បង្ហាញឲ្យដង

ើង ដដើមផប ី ដងាើនោរដោថបោថប់ររួររតា អដងារដៅដលើអំដពើពុករលួ យ”។

ររូវបានដគ

បានជាង ២៥០០០ ។ ោតសរ

ដៅរបដទសដវៀរណាមបានដករសង់សំដី ដមធាវ ី ដៅទរី កុង

ប៉ុតនថអបកទ្វំងពីរដនះ

ឯកសារដអ

Nien តដលជាសារព័រមា ៌ នមួយដ៏សំលន់

រដឌមស្តនថីដវៀរណាម Nguyen Tan Dung រំបន់អាសុី អាដគបយបា ៍ នតងលងបរហារថា “ ថា ិ ដៅតមដរោយ

”ដ

ដលាក Shawn Crispin អបក របស់ដលាក Trinh Thanh តដលជា

រទដលល ដោយដលាកនាយក រំណាងថ្នអងគោរោរពារអបកោតសរដៅ

តដលររូវចូលជាធរមាន

“ រករ ឹ យងមីដនះជារករ ឹ យ”

របស់អាជាញធរដវៀរណាម ឲ្យអបកោតសរ ដដើមផស ី ំ ដៅដៅដលើអបកបដងាើរ Blog តដល ើយ

ភាព”

របោន់ដទៀរថា

( CPJ)បានបរហារដទៀរអំ ពីោរបងខិរបងខំ សមាលប់សិទដនិ សរភាព ិ ី

ពិនយ ័ ោ៉ងធងនធ ់ ងរ។ ទ្វំងដនះ បតនទមពីដលើ ោរពារអបកោតសរ (CPJ )បានបរហារ មលួនដ ិ វធានចាប់ មយ ួ ចំនន ួ តដលមាន ិ

អបកទ្វំងពីរ

ដវៀរណាមដលើកទី ១១ ដដើមផដី រជើសដរស ើ ដលាកនាយករដឌមស្តនដថី វៀរណាម Nguyen Tan Dung ។ Reuters

ដមដក ឹ នាំងមី

និងពភា ិ កាអំពីបញ្ញាដសដឌ

កិចចរយៈដពល ៥ ឆ្នប ំ ដៅដៅអនាគរ ៕


សារព័ត៌មាន ថ្រពនគរ គងៃអាទត្ ំ ល កោស្័ក ព. ស្. ២៥៥៤ ត្ត្ូវនង ិ យ ១២ កកត្ ើ ខែបុស្ស ឆ្ននខា ឹ គងៃទី ១៦ ខែមករា គ. ស្. ២០១១

ខ្្វងយល់ពីភូមិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

អំពី ទីរកុងថ្រពនគរ ឬ ទីរកុង ហូ ជី មុិញ តពីក្លមមុន

ជាទូដៅថា ទីរកុង ូជីមញ (TP Hồ ិ Chí Minh) ឋរ ិ ដៅកបុងរំបន់វាលទំនាប

ដោយ ថាច់ របជា ី ដគឿន

ថ្នតដនដីកមពុជាដរោមឬភាគលងរផងថ្ន ូ

អរទនយ ័ តាមភាសាយួនៈ

របដទសសាធារណរដឌសងគមនយ ិ មដវៀរ

ដរោយពជ ី នជារយ ិ ួន តដលបាន

ណាម បចចុបផនប

ដភៀសមលួនពីរំបន់រុងក័ង (Tonkin) ឬ

យួនដភៀសមលួនមករស់ដៅ នាសរវរសរ ៍ទី

ហាណូយ (Hà Nội) ភាគលងដជើងថ្ន

១៧

របដទសដវៀរណាមមករស់ដៅកបុងទីរកុង

សរវរសរ ៍មកដ

យ ើ ។

អាញ់

ឆ្នប ំ ១៦២៣ រពះបាទ ជ័យ ដជោឌ

(Nguyễn Ánh) បថូរដមមះជាភាសាយួន

ទី ២ ឬ រពះពញ្ញដ ដញាម (១៥៧៣-

(អកសរចន ិ :嘉定) ។ ដៅឆ្នប ំ ១៨៦២

ចាប់ពឆ្ន ី ប ំ ១៦១៨ ដល់ ១៦២៨ របស់

រកុងថ្រពនគរ ពួកដគបានលុ បដមមះ ោ៉

ដងវៀង (Nguyễn) ដមមះ ដងវៀង ផុក

ថា

ដងវៀង

ថ្រពនគរ ជាទីរកុងដ៏សំលន់របស់

តមមរ និងមានពលរដឌតមមរដរោមរស់ ដៅរាប់

ថ្រពនគរ នាសរវរសរ ៍ទី ១៧ ថ្រពនគរររូវ បានដសថចយួនដមមះ

។ មុនដពលជនជារិ

ោ៉ដិន (អកសរយួនៈGia

Định)

១៦២៧)

ដសាយរាជយដៅរកុងឧរថុងគ

ដរោយដពលបារា ំងបានចូលោន់ោប់ទី

តមមរបានផថល់ឱោសឲ្យដសថចយួនររកូល

ដិន ដចញ ដ

ដងវៀង

ថា សាយ ដមមះដនះ

ើយបានបថូរដមមះជាផលូវោរ

គន (Sài Gòn) វញ ិ ដ

(១៥៦៣–១៦៣៥)

យ ើ

បារា ំងបានលុ បដមមះោ៉ដិន ដ ដៅជា សាយ

គន ដ

បានដគសរដសរដៅដលើតផនទី

(Trịnh) ដៅភាគលងដជើងរបដទសយួន

តផនទប ី ង្ហាញពី ទរី កុងថ្រពនគរ ។ wikipedia

ដៅតរររូវ

ដរោយពដី សថចតមមរអងគដនះ បានដរៀបអភិ

sinitic គ» (Bông Gòn) តដលពួកជនជារិ

ជារិយួន បានដភៀសមលួនចូលដល់ទឹកដី

សាចិនថា «សុ ង» ឬ Súng មានន័យ

ដនះ អបកមលះបានអះអាងថា ជនជារិយួន

របស់តមមរ ។ តាមពិរពាកយ «នគរ» កបុង

តដលពលរដឌតមមរបានោំដៅរំបន់ដនាះ ។

«Gòn» ដនះមានន័យថា «សំ

ចាស់ ដពលតដលពួកដគបានដភៀសមលួន

តមនជា«ដដម ើ គ» ឬ «ផ្កាគ» ដទ តរជន

អះអាងោ៉ងដនះ

មន ិ ចាស់សាមនតរ

ពាកយ«Sài Gòn» កបុងភាសាយួន

និោយពាកយ «ថ្រពនគរ» តាមតមមរមន ិ

មកដល់ ថ្រពនគរដំបូង ។ អបកតដលបាន ដ

ដោយដគបានដលើក

រុផលថា ពាកយ«សាយ» (Sài) ដនះ

យួនបានបកតរបដចញពីពាកយ

«នគរ»

ជារិយួនឮតមមរនិោយថា«នគរ»ៗសាថប់ «ដដើមគ»

ក៏នាោ ំ ប

ដៅថា «សាយ ន គ » (Sài Gòn) រ ូរ មកដល់បចចុបផនប ។

«

បានជាជនជារិយួនដៅទីរកុងថ្រពនគរ

ន គ » (Gòn) ដនះ ជាភាសាយួន តរប

ថា «ដដម ើ គ» (Cây Gòn) ឬ «ផ្កា

ថ្រពនគរ បានដឃើញ ដដើមគ ជាដរចើន

ភាសាតមមរមានន័យថា បុរ ី ឬ រកុង មន ិ

ដចញមកពីពាកយ «ថ្រព» របស់តមមរតដល

ជនជារិយួននិោយមន ិ ចាស់ ។ ពាកយ

ដដើមផដធវ ី ើ

សស្តង្ហគមជាមួយដសថចយួនររកូលរទិញ

ើយបថូរ

រ ូរដល់ឆ្នប ំ ១៨៩១ ។

Nguyên)

ដសាយរាជយពីឆ្នប ំ

ជនដភៀសមលួនយួនដៅថ្រពនគរ

ដទ្វះបី

យ ើ កថី ក៏ដមមះ

ោ៉ដិនជាអកសរចិន 嘉定

Phúc

១៦១៣ ដល់ ១៦៣៥ ដបាះជំរ ំទ័ពនង ិ

ររូវបានដគសាគល់ជាសាធារ

ណៈរ ូរមកដល់សពវថ្ងង

(Nguyễn

តាមន័យមួយដទៀរ

អរទនយ ័ តាមភាសាចន ិ ៈ

តាមោរអះអាងមួយតបបដទៀរថា

ថា Sài Gòn ដនាះ មកពីដពលតដលជន

គ» កបុងភាសាយួនដៅវញ ិ ។

ដសថចតមមរដនះដ

ដៅរបដទសចិន

សំ ដ

បដញ្ច ញសំ ដ

(Chay) មានន័យថា «ឧស,តមក,របង អបកមលះថា

Vạn) មកដធវើជាមដ

ររូវបានដគដៅថា

ងតាមភាសាចិនថា «ឆ្នយ» ឬ

ចរមង ឹ ោរពារ,សវិររសដពាន») ។ ពាកយ «Gòn»

វញក៏ ជាពាកយយួនមចីពីចិនតដរ ិ

(អកសរចិនៈ棍 បដញ្ច ញសំ ដ

ងតាមភា

ផុក ង៉ុក វា៉ ង (Nguyễn Phúc Ngọc

ថា «គល់ដឈ,ើ ប៉ូល» ) ។ តរពាកយ

ពាកយ«Sài»កបុងភាសាយួនដនះ ជាពាកយ

យួនមចីពីចិន(អកសរចិនៈ柴 តដលបដញ្ច ញ

ដសកជាមួយបុររីដសថចយួនដមមះ ដងវៀង

ី ឬ ផ្កា

ទរី កុងថ្រពនគរ

西贡

បដញ្ច ញ

សំ ដនៀងថា Sai Gung តាមរោមភាសា ងថា Sai Goong តាម

ចិនតាជីវ (Teochew) និង

xīgòng

តាមភាសាចិន (Mandarin) ។ របវតរិៈ

ទីរកុងថ្រពនគរ ររូវបានដគសាាល់

សី មក ។ ដោយ

អំណាចថ្នោរដរៀបអភដិ សកបុររីយួនឲ្យ

យ បានដធវឲ្ ើ ើ យដសថចយួន

ររកូលដងវៀងលងរផងដធវ ស ើ ឹ កឈបះដសថច ូ យួនររកូលរទិញលងដជើង ដ

ើយបនាធប់

មកដសថចយួនររកូលដងវៀង ក៏បានទទួល ដជាគជ័យនូវម

ចឆិតាដលបទឹកដី របស់

តមមរតាមដោលនដោបាយ «ដំដណើរដឆ្នពះ ដៅទស Nam Tiến) ិ លងរផង»(Cuộc ូ ោ៉ងររចះររចង់ ៕

ក្ៅមានតក្លមក្រោយ

ពាកយ Sài Gòn ដនះ របត លមកពដី ពលតដលជនជារយ ួ បានដភៀសមលួនចូលដល់ទក ូ បានដឃញ ិ ន ឹ ដីថ្រពនគរដំបង ើ ដដើមគ ជាដរចន ើ តដលពលរដឌតមមរបានោំដៅរំបន់ដនាះ ។ Wikipedia

The Prey Nokor News number Vol.2 No.21  

HRW អំ ពា វនាវឲ្យទវៀរណាម ឈប់ ប ំ បិ ទ មារ់ អ ា ក ខែែ ង គំ និ រ អំ េី ទី ត្ កុ ង ថ្ត្េនគរ ឬ ទី ត្ កុ ង ហូ រីមុិ ញ >៥ >៣ >៤ >៧ &gt...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you