Page 1

The Prey Nokor News

១៥ ថ្ងៃ ១ ។ ៤ ឆ្នាឆ ំ វលូ ឯកស័ក ររូវនឹងថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ព. ស. ២៥៥៣ គ. ស. ២០១០

ក្ចញផាយរបចា ំ្ប្តរហ៍រាល់ព្ងៃអាទិត្យ

ឆ្នាទំ ី ០១ លេែ ០៥ / រថ្ម្ល ១០០០ ល ៀេ

ព្រពនគរ

WWW.PREYNOKORNEWS.BLOGSPOT.COM

រពះ្ងឃខ្មែរក្រោមនឹងរត្ូវចាប់ផស ឹក ក្បើ្ន ិ ជារបក្ទ្ក្វៀត្ណាមមាន្ស្តរាម

សាសនា ជាពនិ សសពុទ្សា ធ សនាគឺ

ជាឧសថទ្ព ិ វនង ិ ជាអាវនរោះសរម្តប់ជួយ

ោរពារខ្មមរនរោម មន ិ ឲ្យរដឋោរនវៀែណាម រ ំលាយអែតសញ្ញាណជាែរិ បស់មួ នបាន។ ល

ពីមួយឆ្នននំ ៅមួយឆ្ននម្ត ំ នយុវជនខ្មមរនរោម

ជានរចន ើ បានចូលសាងផនួស បួសជាសងឃ នដើមបនរៀនធម៌ អាថ៌ ី កំនណើែរបស់មួ ន ល

អាជាាធរនវៀែណាម

នង ើ ិ សិកាភាសានដម

ខ្ដលអាចចាែ់ទ្ុកថា នរបាសរបណីបងាួរ

ខ្ដលនគអនុញ្ញាែឲ្យយុវជនខ្មមរនរោមបួស

នរៀនដូនចនះ ។ ក៏បុខ្៉ នតនរោមនមឃនលើដនី នះ ពុំម្តនអវី

ខ្ដលបានមកនដាយឥែម្តន

លកខមណឌននាះនឡយ ។ ថមៗ ី ននះ ម្តន ើ ដំណឹងមកថា

រពះសងឃខ្មមរនៅកមពុជា

នរោម មុននពលចូលបួសរែួវនធវល ើ ិ មែ ិ សុំ

ចាប់ពអា ី ជាាធរនវៀែណាមជាមុន នង ិ នវៀែ ណាមបានបងខំឲ្យចុះកិចស ច នាថា «នបើរប

យុវជនខ្មមរនៅកមពុជានរោមនពលធំដង ធ សនា ។ ឹ កតី ម្តតយឪពុកខ្ែងខ្ែនាំនៅនៅវែតនដម ើ បបួ ី នៅកនុងរពះពុទ្សា ី សជាសងឃសិកាអកសរសាស្រសខ្ត មមរ នង ិ នរៀនសូ រែធម៌អាថ៌តាមគមពរី ដោ នង ឹ រែួវលាចាកសិោខ រពះសងឃជាអនកនទ្សនាពនយល់ឲ្យជនជាែខ្ិ មមរម្តនសនតភា ិ ពនៅកនុងចែ ិ ត នង ិ ជាអនកោរពារនូវអែដសញ្ញាណជាែខ្ិ មមរឲ្យបានគង់វងសតាមរយៈោរបនរងៀនអកសរខ្មមរដល់កូននៅខ្មមរនៅ បទ្នដម នរកន ម ើ បនៅបំ ី ើ ុ ងជួរកងទ្័ពបកសកុមុយ តាមវែតអារាម ។ បចចុបបនន ោរបួសជាសងឃរបស់យុវជនខ្មមរនៅកមពុជានរោម រែូវបានអាជាាធរនវៀែណាមដាក់លកខមណឌតាមរយៈ«លិមែ ិ សុំសាងផនួស» ថា «នបនើ វៀែណាមម្តន នស ិ »ត ។ ( អានែនៅទ្ំពរ័ ទ្ី ៣ ) នទ្សម្តនសស្រគាម

សស្រគាមនង នរកន រសុកនរជាយញក៍ នមែតឃ្លលង ំ កមពុជានរោម ។ Trà Sết Project ើ បនៅបំ ឹ រែូវលាចាកសិោខបទ្ នដម ី ើ ុងជួរកងទ្័ពនវៀែណាម » ។ រពះសងឃវែតនសរតានសក ី

CERD៖ ជនក្ភៀ្មលនខ្មែ រក្រោមនឹងប្តនឋានៈជាជនក្ភៀ្ ួ មលនក្បើ ្ន ិ រដ្ឋាភិប្តលខ្មែរមិនផរលអ ់ ត្ដ្ញ្ញ ា ណប័ណណ ួ

គណៈកម្តមធិោរមួយរបស់អងាោរ

សហរបជាជាែខ្ិ ដលម្តនែួនាទ្រី បឆ្នំង

ោរនរសនអ ង ើ ើ ពូជសាសន៍(CERD) ោល ពីនពលថមៗ ី ននះបាននផាើសាររពម្តនរែង់ៗ

មកោន់រដាឋភបា ិ លខ្មមរអំពីោរផតល់ឋានៈ រកុមនមដឹកនាំថនសហព័នខ្ធ មមរកមពុជានរោម (KKF) ជាមួយនង ល ឹ រកុមយុវជនរបស់មួន

ជាជននភៀសមលួន ដល់ពលរដឋខ្មមរនរោម ខ្ដលនទ្ប ើ រែូវបាននរិ នទ្សពរី បនទ្សថថ

(KKFYC) នៅកច ើ បសា ិ ចរបជុំរបស់ CERD កនុងទ្រី កុង Geneva របនទ្សសវិស នដម ី ត ប់

មកននាះថា នបើសិនជារដាឋភបា ិ លកមពុជា

ព័ត្៌មានពីកមពជាក្រោម ុ

ព័ត្៌មានជាត្ិ

អនររជាត្ិ

សលម្តច សហនុ បដិលសធ្ បុគគេ ី

រទពយ បស់ Thaksin

ែំណាងរដាឋភបា ិ លខ្មមររបាយោរណ៍ជុវំ ិញសាថនភាពខ្មមរនរោមនៅកមពុជា ។ UNPO

លវៀរណាម្ចាប់ស្រសតខែម ី លរោម្មាន

ថ្ផៃលោះដាក់គុកកាងល ុ ឿងដីធ្លី >៣

បុគគេតាំងែលនជា ួ ទិ ធ ម្ ួ

>៤

នៅខ្ែបនតែំអក់មន ិ ផតល់អែតសញ្ញាណ

ររូវបាន បឹ អូសជាសម្បរតិ ដឋ >៦

ប័ណណសញ្ញជែិខ្មមរដល់ពក ួ នគ

ននាះនទ្

គណៈកម្តមធោ ិ ររបស់អងាោរសហរបជា ជាែម ួ ននះ ិ យ

បានអះអាងនៅកនុងអងា

សននិសីទ្របស់មួ នថា ល នឹងជរមុញឲ្យអគា សនងោរអងាោរសហរបជាជាែិ

ទ្ទ្ួល

បនទុកជននភៀសមលួន ( UNHCR) នៅទ្ី

របធានរបែិបែតិ

ថនសហព័នធខ្មមរកមពុជា

នរោម (KKF) ជាអងាោរនរៅរដាឋភបា ិ ល ែស៊ូមែនិ ដាយសនតវិ ិវ ិធម ី ួយខ្ដលម្តនទ្ី

សានក់ោរនៅសហរដឋអានមរក ិ បានរបាប់ សារព័ែម្ត ៌ ននៅកនុងសបាតហ៍ននះ ។

នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់ បានឲ្យដឹង

រកុងភននំ ពញ ផតល់ឋានៈជាជននភៀសមលួន

ថា ចំនពាះករណីជននភៀសមលួនខ្មមរនរោម

សាសន៍របស់នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់

ែបងនវៀែណាម ( អានែនៅទ្ំពរ័ ទ្ី ៥ ) ូ

ដល់ខ្មមរនរោម ។ ននះនបើនោងតាមរប

របវត្រិកមពជាក្រោម ុ

អំពី

ខដនដីកម្ពជាលរោម្ ុ

ខ្ដលបានរែ់ពក ី មពុជានរោម ឬភាគខាង

ភូមិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

>៧

អំពលែរត ី ោម្ ឬ លែរតហាលរៀង

>៨

សារព័ែម្ត ៌ ន ព្រពនគរ រែូវោរអនកម្តននទ្ពនោសលយនរចៀង នភទ្របុសនង ៌ នបខ្នថមសូ មទាក់ទ្ង ៖ ទ្ូរស័ពៈទ ០៩៩ - ៥៣២ - ៤០០ ិ រសី ខ្ដលម្តនកំនណើែជាខ្មមរនៅកមពុជានរោម នង ិ ម្តនសំននៀងជាខ្មមរនរោម ។ ព័ែម្ត


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

ព័ត្៌មានជាត្ិ

អាជាាធរខ្មែរបដិក្្ធមិនក្ធវើអត្រ្ញ្ញ ា ណប័ណណឲ្យខ្មែរក្រោម២៤នាក់ នដាយ សុ ម នសរ ី

អាជាាធរមូលរដាឋន នៅកនុងសគាែ់

គាែ់មន នឹ ពង ិ ឯឝភាពឲ្យពួកមាុំហង ឹ ពាក់

កមពុជាបានម្តនរបសាសន៍របែក ិ មមថា ៖

ម្តចស់ផទះជួលឲ្យរគួសារខ្មមរកមពុជា

នចាលរបស់អាជាាធររដាឋភបា ិ លខ្មមរនយង ើ

នលើអាសយដាឋនរបស់គាែ់ខ្ដរ»។

បឹងទ្ំពុន មណឌម្តនជ័យ រកុងភននំ ពញ

«នសាកសាដយោ៉ងខាលំងចំនពាះោររចាន

នៅថថង២៣ ខ្មកុមភៈននះ បាននចញលិមិែ

នរោមទាំងននាះ បានឲ្យដឹងថា នៅសល់

អែតសញ្ញាណប័ណណឲ្យរគួសារខ្មមរកមពុជា

រគួសារទាំងននាះនរនចញព ផ ើ ី ទះ ជួលនដាយ

ជាផលូវោរនហយ ើ

នដាយបដិនសធមន ិ នធវើ

រយៈនពល ១ សបាតហ៍នទ្ៀែនលាកនង ឹ ឲ្យ

នរោម ២៤ នាក់ ខ្ដលកំពុងខ្ែខ្សវងរក

សារខ្ែដល់ថថងកំណែ់ ។

សិទ្រធិ ស់នៅរសបចាប់ នៅកនុងរបនទ្ស

កនលងមកអងាោរសិទ្ម ធិ នុសសលីោ

កមពុជា ។

ដូ បានជួលបនទបច ់ ំនួន ២ កនុងែថមល ៧០

ឯកសារថែចមលងខ្ដលវ ិទ្យអាសុ ី ុ

នសរនទ្ ី ើបទ្ទ្ួលបានឲ្យដឹងថា

រកុមោរ

គរចរមុះបានចុះពនយល់ខ្ណនាំអំពីោរ

សានក់នៅ របស់បងបអូនខ្មមរកមពុជានរោម ខ្ដលបាននសនើសុំឲ្យផដល់នសៀវនៅសានក់ នៅនសៀវនៅរគួសារ

ដុលាលរអានមរកកន ់ រម្តប់ោរ ិ ុ ងមួយបនទបស សានក់នៅបនណា ត ះអាសនន ។ រគួសារខ្មមរកមពុជានរោមជួបជុំគាននៅមុមោរោល័ យ UNHCR កនុងរាជធានភ ិ ី ននំ ពញ នៅ ថថង ២៨ ខ្មធនូ ឆ្ននំ ២០០៩ ។

សំ បុរែបញ្ញជក់កំ

RFA/Den Ayuthyea

នណើែ អែតសញ្ញាណប័ណណសញ្ញជែខ្ិ មមរ

សាសន៍ពនយល់ថា ៖ «ខាងអាជាាធរមូល

តារបជាពលរដឋគាែ់

នដាយខ្ផអកនលើ២ចំណុច ។ ទ្ី ១ ទាំង ៦

រែង់ណាក៏បានខ្ដរ ។

រគួសារពុំម្តនទ្ល ធិ ទ ល់ ី ំ នៅជាកមមសិទ្ផ្ទ

ដាឋនគឺមន ិ បដិនសធនទ្

គាែ់ម្តនអាសយដាឋនចាស់លាស់

មលួន (ផទះជួលនគ) ទ្ី ២ ម្តចស់ផទះជួលឲ្យ

មួយក៏គាែ់ជួលផទះនគហនង ឹ

គាែ់មន ិ ឯកភាព ។

សម្តសភាពថនរកុមោរគរចរមុះ

ននាះម្តនចំនួន ៩ នាក់ និងែំណាងរគួ សារខ្មមរកមពុជានរោមចំនួន ៤ នាក់ ។

នលាកមន ិ សុ នផែ របធានគណៈ

កមមោរចរមុះ

និងែំណាងឲ្យសនងោរ

នគរបាលរកុងភននំ ពញ

បានម្តនរប

ប៉ុខ្នតដរាបណា

ម្តនសិទ្រធិ ស់នៅ

ែំណាងរគួសារខ្មមរនរោម២៤ នាក់

ប៉ុខ្នតឲ្យខ្ែ

នលាក ថាច់ សុ ង បានម្តនរបសាសន៍

ម្តចស់ផទះនគអនុញ្ញាែឲ្យ សំខាន់បំផុែគឺ ឲ្យម្តចស់ផទះនគអនុញ្ញាែឲ្យនយើង»។

សុ ម នសរ ី ៖ កនុងោលៈនទ្សៈខ្បប

ហនឹងនយើងម្តនគនរម្តងោរបញ្ជូ នគាែ់

របាប់វ ិទ្យអាសុ អគារ ៍ ីនសរនៅថថង ី ុ

២៣

កុមភៈននះ នៅកនុងផទះជួលមួយកនុងទ្ីរកុង ភននំ ពញ ថា៖ «គាែ់បាននិោយ ោ៉ង នកាះកាយ

គាែ់ថា

ពួកមាុអ ំ ែ់ម្តន

នៅកមពុជានរោមវ ិញនទ្ ?

អាសយដាឋនពែ ិ របាកដ អុច ី ង ឹ គាែ់មន ិ

ដល់ថានក់បញ្ជូ នគាែ់នៅវ ិញនទ្ នរពាះធមម

ហនឹងចាស់ ។ ម្តចស់ផទះខ្ដលជួលហនឹងក៏

មន ិ សុ នផែ ៖ ហនឹងដូចមន ិ អាច

អាចនចញអែតសញ្ញាណប័ណណឲ្យបាននទ្

របធានរកុមនសុើ បអនងាែថនអងាោរ

ោរពារសិទ្ម ធិ នុសសលីោដូ

នលាក

អំ

សំ អាែ បានម្តនរបសាសន៍ថា ៖ «កមម វ ិធី របស់នយង ើ ជួយគាែ់ខ្ែរយៈនពលពរី ខ្មហនឹងនទ្

នហយ ើ សូ មឲ្យគាែ់ពាោម

ទាក់ទ្ងជាមួយអងាោរនផសងៗ ខ្សវងរកជំនួយ គាែ់មន ិ ទាន់ នៅនឡយ ើ

នដើមប ី

ប៉ុខ្នតមកដល់នពលននះ

បានខ្សវងរកជំនយ ួ បាន

នហយ ៏ ន ើ គាែ់កម ិ ទាន់បាន

របកបរបរអវនី ៅនឡើយ

នដាយសារខ្ែ

គាែ់ទ្ី ១ គាែ់ថា គាែ់អែ់ទាន់ទ្ទ្ួល ឯកសារជាផលូវោរ កនុងោររបកបរបរោរ គរ ឬឲ្យកូននៅសិកា»។

នលាក ថាច់ នសដាឋ របធានសហ

គមន៍ខ្មមរកមពុជានរោម

នៅកនុងរបនទ្ស

ខ្ដលមន ិ ផដល់ សញ្ញជែខ្ិ មមរ

អែតសញ្ញាណប័ណណ

ដល់របជាពលរដឋនដើម

កំនណើែកមពុជានរោម ។ រ ំនលាភនៅនលើរដឋធមមនុញ្ា

ននះគជា ឺ ោរ

និងចាប់

សញ្ញជែោ ់ ងរ ជាពិនសសរ ំនលាភ ិ ៉ ងធងនធ នូវសិទ្នធិ សរភាពរបជាពលរដឋ ខ្មមរហនឹងខ្ែ ី មដង» ។

របជាពលរដឋខ្មមរកមពុជានរោមចំនួន

២៤ នាក់រែូវបានរដាឋភបា ិ លថថ បាន ចាប់បញ្ជូ នមករបនទ្សកមពុជា ោលពថី ថង

ទ្ី ៥ ខ្មធនូ ឆ្ននំ ២០០៩ កនលងនៅ នៅរគា ខ្ដលពួកគាែ់កំពុងខ្សវងរកសិទ្ធិ

រជក

នោនពអ ី ងាោរអគាសនងោរអគារសហ

របជាជាែនិ ៅោែ់ថា UNHCR នៅ កនុងរបនទ្សថថ នទ្សទ្៣ ី ។

នដម នៅកនុងរប ើ បនៅរស់ ី

រគួសារខ្មមរកមពុជានរោម២៤នាក់

ននាះ បានរែ់នៅរបនទ្សថថ ោលពីឆ្ននំ ២០០៤កនលងនៅ នដាយសារខ្ែអាជាាធរ

នវៀែណាម នៅកនុងនមែតឃ្លលំង តាមខ្សវង រកចាប់មួ ននដាយសារខ្ែបាននង ល ប ើ ែវ៉៉ ទាមទារដីធលី

និងទាមទារសិទ្ជ ធិ ំននឿ

សាសនានិងរបថពណីខ្មមរ ៕ RFA

្មាគមខ្មែរកមពជាក្រោមសា វ គមន៍គក្រមាងោររប្់រក្ួងព័ត្៌មាន ុ នដាយ ខ្ដន អយុធា សម្តគមខ្មមរកមពុជានរោមបានអប

ជំរញ ុ ខ្បបណាផសពវផាយខាងវ ិទ្យ ុ

និង

ទ្ូរទ្សសន៍ឲ្យបានដល់របជាពលរដឋខ្មមរ។

អរសាទ្រនលាករដឋមស្រនរតី កសួ ង ព័ែម្ត ៌ ន

ននះជាោររបនសើរណាស់ អាហនង ឹ កនុងរូប

ចរចាជាមួយអាជាាធរនវៀែណាម

រគាន់ខ្ែថា

កមពុជា ខ្ដលបានអះអាងថា នង ឹ នធវោ ើ រ

នដើមប ី

អនុញ្ញាែឲ្យពលរដឋខ្មមរនរោមអាច ទ្សស នាកមមវ ិធទ្ ី ូរទ្សសន៍ផាយ

ពរី បនទ្ស

កមពុជាបាននដាយនសរ ី ។

នលាក ថាច់ នសដាឋ របធានសម្ត

គមខ្មមរកមពុជានរោម ម្តនរបសាសន៍ឲ្យ វ ិទ្យអាសុ ីនសរដី ឹងថា ុ

របសិននបោ ើ រអះ

អាងរបស់នលាក នមៀវ ោញារទ្ធី រដឋមស្រនតី រកសួងព័ែម្ត ៌ ន

អាចចរចាជាមួយរក

ភាពននោបាយខ្បបណា មាុម ំ ន ិ មវល់នទ្

សុំ ឲ្យខ្មមរនរោមបានយល់

បាននមល ើ ទ្ូរទ្សសន៍ជាភាសាខ្មមរ

ទ្ូរ

សាវគមន៍ មាុស ំ ុំរករាយ នរពាះថា ខ្មមរកមពុ ី

ណាម្តនក់ចង់បាន ។

ោរណ៍ខ្ដលនកែ ើ នឡង ើ នៅកមពុជា»។

៖ «មាុំម្តនភសតុតាង មន ិ ខ្មននោ ិ យខ្ែ

ខ្មកុមភៈននះ មន ិ អាចទាក់ទ្ងនលាក នមៀវ

នមៀវ ោញារទ្ធ ី បានរបោសរចាននចាល

នហើយគាែ់របាប់ថា នឃញ ើ ឯកសារហនឹង

មស្រនតអ ី នកនាំពាកយតាមទ្ូរស័ពទ

ជានរោមគច ឺ ង់ដឹង

ចង់ឮខាលំងពរី ពែ ឹ តិ

ោលពីថថងទ្ី ២១ ខ្មកុមភៈ នលាក

នូវោរផសពវផាយព័ែម្ត ៌ ន

ពីទ្ីភានក់គរ

ទ្សសន៍ខ្មមរប៉ុណណឹង គឺ រគប់រគាន់នហយ ើ

នង យចំនួនខ្ដលបាន ិ វ ិទ្យថនរបនទ្សមួ ុ

ែឹងរុងបំ ឹ ផុែហនឹងចំនពាះវ ិទ្យអាសុ ី នសរ ី វ ីអូ ុ

ណាមហាមមន ិ ឲ្យពលរដឋខ្មមរនរោម

ពីនរពាះដូចជាកនលងមកខ្ដលនគអនុវែត

នអ ឥឡវននះគ ដ ឺ ល់វ ិទ្យន ូ ុ ិងទ្ូរទ្សសន៍ខ្មមរ មកពរី បនទ្សកមពុជាហនង ឹ ខ្ែមដង!» ។

ោរអះអាងរបស់នលាករដឋមស្រនតរី ក

សួ ងព័ែម្ត ៌ នក៏ទ្ទ្ួលបានោរ សាវគមន៍

រះគន់ នៅនលើរបនទ្សនវៀែណាមថា នវៀែ ិ នមល ើ ទ្ូរទ្សសន៍និងសាតប់វ ិទ្យ ុ

ដូនចនះមន ិ បានយល់ពច ី ាប់របស់របនទ្ស

នទ្សកមពុជាផងខ្ដរ ។

នលាក ថាច់ នសដាឋ របធានសម្តគមខ្មមរ

សាសន៍ថា ៖ «មាុំសាវគមន៍ចំនពាះគាែ់

នវៀែណាមោលពីថថងទ្ី

ពីរបនទ្សកមពុជាបាននដាយនសរ ី

ខ្មន

ននាះ នលាកសខ្មតងោរសាទ្រ នង ិ ចាែ់ ទ្ុកថា

ម្តនសារសំ ខាន់បំផុែសរម្តប់

ពលរដឋខ្មមរកមពុជានរោម ។

នលាក ថាច់ នសដាឋ បានបញ្ញជក់ថា

៖«មាុប ំ ន់រសន់ឲ្យខ្ែរដាឋភបា ិ ល

នយើង

នលាក តាំង សារៈ បានម្តនរប

បាន និោយថា គាែ់បានមិែមំនធវអ ើ នត រាគមន៍ជាមួយនឹងរកុមហ៊ុននវៀែណាម នដម ើ បនធវ ី ើ

បានសាដប់

ោ៉ងណាឲ្យខ្មមរកមពុជានរោម បាននមល ើ កមមវ ិធវី ិទ្យន ុ ិងទ្ូរ

ទ្សសន៍របស់កមពុជា

អាននះមាុស ំ ូម

នីមួយៗ នទ្ើបនធវឲ្ ើ យម្តនោរយល់រចឡំ។

ប៉ុខ្នតនបនើ ោងតាមោរអះអាងរបស់

កមពុជានរោម បានឲ្យដង ឹ ថា

អាជាាធរ

២៦

ខ្មមករា

ខ្ដលនមល ើ នៅននះ

អាសុី នសរ ី ក៏មុអា ំា ចអុនី ម៉លជូននៅនដើមប ី ំ យរបជារាស្រសផ បងខឲ្ ត ដិែនមថដ គោ ឺ លពថី ថង

ទ្ី ២៦ ខ្មមករា ២០១០ កនលងនៅថមីៗ ហនឹងឯង!» ។

នទាះជាខ្បបននះកតី តាមោរអះអាង

របស់នលាក នមៀវ ោញារទ្ធី រកសួ ង ព័ែម្ត ៌ នកំពុងចរចាជាមួយរកសួ ងព័ែ៌

នមល ើ ទ្ូរទ្សសន៍ពរី បនទ្សកមពុជានឡយ ើ ។

ទ្ូរទ្សសន៍របស់របនទ្សកមពុជាចូលនៅ

នលាកបញ្ញជក់ថា

ោរហាមឃ្លែ់ននះ

នលាកម្តនភសតុតាង របសិននបើម្តនមស្រនតី

បញ្ញជក់បខ្នថមបាននទ្ ៕ RFA

នដើមប ី

នធវក ច នាហាមមន ើ ិចស ិ ឲ្យសាដប់

ម្តន នង ិ ទ្ូរគមនាគមន៍នវៀែណាម និង

និង

ោញារទ្ធ ៌ ននិងជា ី រដឋមស្រនរតី កសួងព័ែម្ត

ទ្ូរទ្សសន៍និងសាដប់វ ិទ្យខ្មម ុ រ

កនលងនៅននះ បាននធវើោរហាមឃ្លែ់ដល់ ពលរដឋខ្មមរនរោមមន ិ ឲ្យសាដប់វ ិទ្យ ុ

វ ិទ្យអាសុ ទ្ី ២៣ ីនសរនៅរនសៀលថថង ី ុ

សងឃនង ិ របជារាស្រសខ្ត មមរកមពុជានរោម

ឲ្យនមល ើ ខ្ដរ ជាភាសាយួន ខ្ដលចាប់

ជានរោមរស់នៅរបនទ្សនវៀែណាម អាច នមល ើ នឃញ ើ កមមវ ិធទ្ ី ូរទ្សសន៍ផាយនចញ

លិមិែខ្ដលឲ្យរពះ

អនកផាយព័ែម្ត ៌ ន

ពនី លាក តាំង សារៈ របធានសាខាសហ ព័នខ្ធ មមរកមពុជានរោមពិភពនលាករបចាំរប

មាុំនឹងអុីនម៉លជូន

មន គនឺ យើងម្តនរគប់រគាន់ ។ ិ ឲ្យនមល ើ

សួ ងព័ែម្ត ៌ ននិងទ្ូរគមនាគមន៍របស់រប

នទ្សនវៀែណាម នដម ខ្មមរកមពុ ើ បឲ្យពលរដឋ ី

ម្តែ់ដូចឯកឧែដម នមៀវ ោញារទ្ធ ី នទ្

របស់កមពុ

ជា ។ តាមពែ ិ នៅវ៉មន ិ ខ្មនអុច ី ង ឹ នទ្។ តាមនលាករដឋមស្រនតី

នលាក ថាច់ នសដាឋ បានអះអាងថា

អាចនមល ើ ទ្ូរទ្សសន៍បាននដាយនសរ ី ។

រកុមហ៊ុន នដើមបនធវ ី ោ ើ ៉ ងណាដាក់កមមវ ិធី កនុងរបព័នផ្ទ ធ ា យរណបនវៀែណាម នដើមប ី ឲ្យបងបអូនខ្មមរនៅរបនទ្សនវៀែណាម

នលាក នមៀវ ោញារទ្ធ ៌ ន ី ថា រកសួងព័ែម្ត កំពុងចរចាជាមួយរកសួងព័ែម្ត ៌ ន នង ិ ទ្ូរ គមនាគមន៍នវៀែណាម

នដម ើ បនធវ ី ោ ើ ៉ ងណា ដាក់កមមវ ិធទ្ ី ូរទ្សសន៍ របស់របនទ្សកមពុជា

ផ្ទាយរណបនវៀែណាម

ចូលនៅកនុងរបព័នធ

នដម ើ បឲ្យជនជាែ ី ិ

ខ្មមរនៅកមពុជានរោម អាចនមល ើ ទ្ូរទ្សសន៍ បាននដាយនសរ ី ។

រូបថែៈ DR, Cambodge Soir Hebdo

សារព័ ត្៌មា ន ព្រពនគរ ៖ ចាងហ្វាងកៅសហរដ្ឋអាកមរក ឹ រត្នា ចាងហ្វាងកៅកមពុជា លី ឈូន និពនធនាយក ថាច់ របីជា ក្គឿន ិ ្ឺង យុង លិែិត្អនុ ញ្ញ ា ត្ច្បាប់កលែ៖ ០០៩ ម.ព.ត្ប.ក ច្បុ ះគងៃទី ១១ ខែមករា ឆ្នន ំ ២០១០ ការយាល័ យនិពនធ៖ សហរដ្ឋអាកមរកៈP.O Box 51201 San Jose CA 95151 USA ,ត្ពះរាជាណាច្បត្កកមពជាៈ ផទះកលែ 791 ត្កុមទី 4 ភូមត្ិ ា 3 សង្កាត្់សឹ ទ ងមានជ័យ ែណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភកន ំ ពញ ិ ិ ុ ទូ រស័ ពទ: (408) 550 5060 , (855) 99 532-400 , (855) 017369-683 កគហទំពរ័ : http://www.preynokornews.blogspot.com អុខី ម៉ល: preynokornews@gmail.com កោះពុ មព៖ករាងពុ មពអងគរ ផទះកលែ ៦២ អាកប ផលូវ ៣៣៦ សង្កាត្់បឹងត្សឡាង ែណ្ឌទួលកោក រាជធានីភកន ំ ពញ

នង ិ រកុមហ៊ុន


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

ព័ត្៌មានពីកមពជាក្រោម ុ

រគួសារខ្មែរក្រោមអំពាវនាវឲ្យអាជាាធរក្វៀត្ណាមក្ដ្ឋះខ្លងស្ត្ដមា ី ា ក់ខ្ដលជាប់ឃ ុំ នដាយ សុ ម នសរ ី / RFA រគួសារខ្មមរនរោម ភាពវ ិញ

ខ្ដលម្តននសរ ី

បានចាប់ឃុំមួ នមួ ល យថថង បានអំពាវនាវឲ្យ នទ្ៀែ

នដាះខ្លងស្រសតីម្តនក់

រគួសារខ្មមរកមពុជានរោមនៅកនុងឃុំ

កមពុជានរោមម្តនក់ នៅរគាខ្ដល

នដាះខ្លងស្រសតីខ្មមរ

ឲ្យម្តននសរភាពវ ិញ ី

អាជាាធរនវៀែណាមកំពុង

ខ្ែឃុំមួ ន ល នៅកនុងគុកនរោមបទ្បងារបួស សានម ។

ស្រសតីខ្មមរកមពុជានរោមកំពុងខ្ែជាប់

ឃុនំ នាះម្តននមមះ នាង ចាន់ថន អាយុ ៣០ ឆ្ននំ ម្តនថផទនពាះ ៣ ខ្មនង ិ ម្តនកូន

ែូចៗចំនន ួ ៣ នាក់កុ ងបនទ ន ុ ក កំពុងខ្ែ ជាប់ឃុំមួ ននៅកន ល ុ ងគុកនៅកនុងរសុកញា៉

នៅថមីៗននះ អាជាាធរនវៀែណាមបានចាប់

ោយក៏ចាស់នទ្ៀែ របពនធជាប់គុក នវទ្

៥ នាក់ កនុងននាះម្តននមមះ នៅ រន ិ

មកវ ិញ»។

នដាយនវៀែណាម

អាជាាធរនវៀែណាម

សាវមរី បស់ នាង ចាន់ ថន នមមះ

គាែ់មវិននទ្ៀែ ។ សូ មនដាះខ្លងរបពនធមុ ំា

ទ្ក ឹ ដខ្ី មមរកមពុជានរោម

នៅថថង ២២ ខ្មកុមភៈ បានទ្ទ្ូចសុំឲ្យ

អនកនឆលើយែប ។

នាម្តំណាស់ ។ កូនែូចៗ នហើយោយ

អាងគឺ រសុកទ្ិននបៀង នមែតអានោ៉ង ឬ ខ្ដលកំពុងោន់ោប់

កមួយមាុំរគាំរគា

ស្រសតីខ្មមរខ្មមរកមពុជានរោមននាះ ប៉ុខ្នតពម្ត ុំ ន

រា៉ នវឿន បានខ្ថលងថា ៖ «គាមនអហ ី ូប នទ្

របនទ្សនវៀែណាម ។

របធានសហគមន៍ខ្មមរកមពុជានរោម

ស្រសីជ ត នជាែខ្ិ មមរនៅនមែតម្តែ់រជូក (An Giang) ខ្ដនដក ី មពុជានរោម រែូវបានអានអាជាាធ រនវៀែណាមវ៉យនធវបា ល ិញ ។ ើ ន រគាន់ខ្ែទាមទារដីនករដូនតារបស់មួនមកវ

បាងនមែតអានោ៉ងឬនមែតម្តែ់រជូក តាំង ពីថថងទ្ី ១៧ ខ្មកុមភៈកនលងនៅថមីៗននះ។

របជាពលរដឋខ្មមរកមពុជានរោមខ្ដល

របុសពីររសីមួយ...» ។

ស្រសតីខ្មមរកមពុជានរោមម្តនក់នទ្ៀែបាន

រែូវជាឪពុកម្តរបស់ នាង ចាន់ថន គឺ

ខ្ថលងថា នាង ចាន់ថន រែូវជាកមួយរសី

បានខ្ថលងរបាប់វ ិទ្យអាសុ រស័ពទ ីនសរតាមទ្ូ ី ុ

នទ្ ៖ «មាុំ នកែ ខ ន ើ ទ្ុកម ិ សុ មចែ ិ នត ទ្ នគ

នលាក នៅ រនិ ខ្ដលម្តននសរភាពវ ិញ ី

មកថា ៖ «សូ មឲ្យនដាះខ្លង នាង ចាន់ ថន មក ឥឡូវគានម្តនថផទនពាះ ៣ ខ្មផង

នៅកនុងរបនទ្សកមពុជា

មន ត ូចោរនចាទ្របោន់ននាះ ិ បានរបរពែ ឹ ដ

នចាទ្កមួយមាុហ ំ នឹងថាោប់នគ។ កមួយមាុអ ំ ែ់ បានោប់នគនទ្ វ៉នឃើញមាុដ ំ ួល នគថវមា៉ ុ ំម្តំ

នលាក

ថាច់

ោលពថី ថងទ្ី ១៧ ខ្មកុមភៈ កនលង

ឃ្លែ់មួ នរគួ ល សារខ្មមរកមពុជានរោមចំនួន

នមមះ ោយ រសី នមមះ នាង រា៉

នមមះ រា៉ នវឿន នង ិ នមមះ នាង ចាន់ថន នរោយពម្ត ិ មួយជាមួយ ី នោរប៉ះទ្ងាច នឹងអាជាាធរនវៀែណាម មករចូែរសូវទ្ុំ

ខ្ដលបានចូល

របស់រកុមរគួសារននះ

នសដាឋ បានម្តនរបសាសន៍ថា ៖ «នយើង

នចាល ។

អមនុសសធម៌របស់អាជាាធរ អាណានគ ិ ម

៤ នាក់នៅកនុងចំនណាម៥នាក់ ននាះ រែូវ

ផង

ឲ្យម្តននសរភាពវ ិញ នរោយពបា ី ី នចាប់

ម្តនោរបារមភោ៉ងខាលំង

នហយ ើ កូនែូចៗនទ្ៀែ ។ កូន ៣ នាក់

អំពោ ំ ួន ល ី រនដាះរសាយនរឿងឃុម

ឥឡូវ ំ ឺ នហើយមាុំកម្ត ៏ នជង

រែដាបរែដួសខ្ដរ»។

ខ្ដលកំពុងខ្ែជាប់ឃុំនៅកនុងគុក

នមែតម្តែ់រជូក

បញ្ញជក់

នៅក៏ទាក់ថដវ៉ជាន់ធាក់កួ យមា ម ុ ំ។

បនាទប់ពអា ី ជាាធរនវៀែណាម

អាជាាធរនវៀែណាម

នពកក៏នៅជួយ ដល់នៅនមល នពលផ្ទងរ ើ

ចំនពាះទ្នងវដ ើ ៏

នវៀែណាមននះ ពនី រពាះគាែ់ម្តនថផទនពាះ

នហយ ់ ងរ ើ នធវើទារុណកមមោ៉ងធងនធ

ដល់រគួសារនលាករសី

នាង

ចាន់ថន

ហនង ឹ »។

វ ិទ្យអាសុ ីនសរ ី បានពាោមទាក់ ុ

របជាពលរដឋខ្មមរកមពុជានរោមចំនួន

បានអាជាាធរនវៀែណាមបាននដាះខ្លង ឃុម ំ ួ នមួ ល យថថង នភលង ើ

របួស ៕

និងបានរងោរឆក់ខ្មស

ចងសាលបនសកនង ិ វ៉យដំឲ្យរង

ទ្ងតាមទ្ូរស័ពនទ ៅសាថនទ្ូែនវៀែណាម នៅកនុងរបនទ្សកមពុជា

នដម ើ បសុ ី ំ ោរ

រពះ្ងឃខ្មែរក្រោមនឹងរត្ូវចាប់ផស ឹកក្ៅក្ធវើជាកងទ័ព ក្បើ្ន ិ ជារបក្ទ្ក្វៀត្ណាមមាន្ស្តរាម ( ែពទ្ ី ំពរ័ ទ្ី ១ ) របថពណី

ថនោរចូលបួសតាមវែត

អារាមរបស់យុវជនខ្មមរ នៅកមពុជានរោម

នដម ើ បស ី ិ កាអកសរសាស្រសតខ្មមរ នង ិ រពះពុទ្ធ សាសនាោន់ខ្ែថយនៅ ខាងនរៅអូសទាញ រកីរក

នរពាះសងាម

និងជវី ភាពរគួសារ

នហើយនាំគាននៅនធវើមុប ំា ំនរនគនៅទ្ ើ ី

រកុងថរពនគរ ។ នរៅពនី នាះ យុវជនខ្មមរ

នៅកមពុជានរោមបចចុបបនន មុននពលចូល បួសរែូវនធវើលិមិែសុំ ចាប់ជាមុន នដាយ

របាប់ពីមូលនហែុ ខ្ដលនាំឲ្យយុវជនខ្មមរ នៅកមពុជានរោម

មន ិ សូ វម្តនោរចាប់

អារមមណ៍កនុងោរបួសនរៀនោ៉ងននះ

ថា

នដាយម្តតយ ឪពុកមវះោរពនយល់នដម ើ បឲ្យ ី កូននៅយល់អព ំ ីរបថពណី

នង ិ វបបធម៌

ជាែិ នរពាះកំរែវបបធម៌ ខ្មមររបស់ពក ួ គាែ់ ិ ម្តនកំរែទាបននាះ បានជាបណា ត លឲ្យ ិ

រកុមយុវជនខ្មមរទាំងននាះ ោន់ខ្ែឆ្នងយពី សងាមវែតអារាមបនតច ិ មតងៗ ។

អាជាាធរនវៀែណាមបានដាក់លកខ

អាជាាធរនវៀែណាម បានដាក់លកខមណឌ

មណឌនៅរកុមយុវជនខ្មមរមុននពលចូល

ថា «របសិននបរើ បនទ្សម្តនសស្រគាម និង

បួសថា «រែូវខ្ែលាចាកសិោខបទ្ នបើរប

បំនររបនទ្សនវៀែណាម ។ ើ

ខ្ដលម្តតយឪពុកយុវជន បាននធវល ើ ិ មិែ

ម្តនវបបធម៌

របស់មួ ន ល ។

រែូវលាចាកសិោខបទ្នដម ក ើ បនៅនធវ ី ើ ងទ្័ព ជនជាែិខ្មមរនៅកមពុជានរោមខ្ដល

និងរបថពណីនៅគង់វងស

រហូែដល់សពវថថងននះ អារាម

គម ឺ កពម្ត ី នវែត

នទ្សនវៀែណាមម្តនសស្រគាម សុំ អាជាាធរនវៀែណាម

មណៈ

នដើមបបំ ួ កូន ី បស

រពះសងឃខាងនលើបានម្តនពុទ្ធដី

ម្តតយឪពុកបាននាំកូននៅបួស

ោថា រពះអងាផ្ទទល់ករ៏ ែូវបានសុំ អាជាាធរ

នរៀន នដម ើ បស ី ិ កាអកសរសាស្រសតខ្មមរ នង ិ រប

នវៀែណាមបងខំឲ្យចុះកច ិ ចសនាខ្ដរ

មុន

របថពណីននះ ហាក់ដូចម្តនោរថយចុះ

សាសនា ។

ថពណីរពះពុទ្សា ធ សនា ។ ប៉ុខ្នតបចចុបបនន

នពលខ្ដលរពះអងាចូលបួសកនុងរពះពុទ្ធ

នដាយសងាមខាងនរៅអូសទាញយុវជន

រពះអងាបនតនទ្ៀែថា

រពះអងាបាន

របុសៗឲ្យសបាយនភលចវែតអារាម នង ិ រប

ចុះកច ិ ចសនាជាមួយអាជាាធរនវៀែណាម

នរចន ើ របុសនង ិ រសី បាននាំគាននៅរបកប

ម្តនសស្រគាម រពះអងានង ឹ លាចាកសិោខ

នដាយសារខ្ែរកុមរគួសារ

សនាននាះរគាន់ខ្ែជាោរបងខរំ បស់អាជាា

ថពណីជាែិ ។ នរៅពនី នាះ ពួកនគភាគ មុមរបរសុីឈល ួន

នៅទ្ីរកុងថរពនគរ របស់ពក ួ នគ

ខ្ដរថា បទ្

នបស ើ ិ នជារបនទ្សនវៀែណាម

ប៉ុខ្នតរពះអងាបានអះអាងថា

ោរ

ម្តនជវី ភាពរករី ក ។

ធរនវៀែណាមប៉ុនណា ណ ះ និងថា នបស ើ ិ នជា

រពះនាម គាង វ ិបុល បានម្តនពុទ្ធដិោ

មន ិ លាចាកសិោខបទ្

រពះសងឃខ្មមរនៅនមែតរពះរែពាំង

របនទ្សនវៀែណាមម្តនសស្រគាមរពះអងា

តាមកិចស ច នា

រពះសងឃខ្មមរនៅកមពុជានរោមជាអនកោរពារដួងរពលឹងជាែតា ិ មរយៈោរសិកានង ិ បនរងៀនអកសរខ្មមរដល់កូននៅខ្មមរនៅតាមវែតអារាម

រពមទាំងរបែប ធ រស័ ធ សនា ។ បចចុបបនន ោរបួសរែូវបានអាជាាធរ ិ ែតន ិ ង ិ សខ្មតងនទ្សនាដល់ពុទ្ប ិ ទ្ឲ្យយល់ពរី ពះធម៌នៅកនុងរពះពុទ្សា

នវៀែណាមដាក់លកខមណឌឲ្យលាចាកសិោខបទ្នបស ើ ិនជារបនទ្សម្តនសស្រគាម ។ ោរដាក់លកខមណឌននះ រែូចបានរពះសងឃខ្មមរនរោម អះអាងថា ដូចជាោររ ំលាយរពះពុទ្សា ធ សនា ។ រូបថែរពះសងឃខ្មមរនរោមរបឡងសាលាពុទ្ក ធ ិ សិកានៅរសុកកនញ្ញចង នមែត រពះរែពាំង ។ ននាះនឡយ ើ

នរពាះរពះអងាគែ ិ ថា

ជន

ជាែខ្ិ មមរនៅកមពុជានរោមម្តនរពះសងឃ ជាអនករបែប ធ សនា ិ ែតរិ ពះពុទ្សា

និង

ោរពារវបបធម៌អកសរសាស្រសតជាែិ នហើយ នបើសិនជារដាឋភបា ិ លនវៀែណាមចាប់រពះ

សងឃផសកដូ ឹ នចនះ

ដូចជាោររ ំលាយរពះ

ពុទ្ធសាសនា ។

Song Sơn ) អនុរបធានគណៈកមមោរ

ទាក់ទ្ន ិ នៅនឹងករណីននះ នយើងពុំ

ទាន់សុំោរនឆលយ លឺ ីមស្រនតីថនរដាឋភបា ើ បំភព ិ ល នវៀែណាមនៅនឡើយនទ្

របស់នលាក នសុើង សុ ង នសុើង ( Sơn

នដាយទ្ូរស័ពទ

ចងអុលោរនិរែទ្ ី ិស

កុមុ យន ម ិសនត វៀែណាម

ថនរដាឋភបា ិ លបកស

ខ្ដលនយង ើ បាន

នៅនៅននាះ មន ិ អាចទាក់ទ្ងបាន ៕


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

ព័ត្៌មានជាត្ិ

្ក្មរចឪ នក្រាត្រម ្ីហនុ ប្តនបដិក្្ធបុគាលខ្ដលអះអាងថា មលនជា ក្ោក រ ួម រ ិទា ួ នដាយ គង់ សុ ឋានរទ្ធ ិ / VOA អែីែរពះមហាកសរែខ្មមរ

សនមតច

ឪននរាែតម សីហនុ បានបដនិ សធនៅថថង អគារទ្៍ ី២៣ ខ្មកុមភៈ ថា បុគាលខ្ដលអះ

ណាម ។ នហយ ើ បានទ្ទ្ួលសាាល់ថា

មហាវ ីរៈកសរែនយង ើ នលាកបានម្តនរពះ

របនទ្សនវៀែ-ណាម ដនណតើមយក ។

មន ំ ងជាមួយ ិ ខ្ដលសរនសរ ឬទ្ំនាក់ទ្ន

កមពុជា

បានបាែ់បង់ទ្ឹកដីនដាយសារ

នរៅពីននាះ បុគាលខ្ដលឈរនមមះ

អាងថា មលួនជានលាក រួម រទ្ឋ ិ នៅកនុងបទ្

ជាមែ ត កតរិ បស់អែែ ិ ភ ី រពះមហាកសរែ ក៏

នៅសហរដឋអានមរកោលព ិ ី សបាតហ៍មុន

បចចុបបនន និងនលាកនាយករដឋមស្រនតក ី មពុជា

សម្តភសន៍មយ ួ ជាមួយវ ិទ្យជាភាសាខ្មម រ ុ

ននាះមន ិ ខ្មនជាមែ ិ តភកតិ ដ៏នសាមះសម័រគពី កុម្តរភាពរបស់រពះអងាននាះនទ្ ។ ប៉ូលគឺ

ពីទ្ីរកុងនប៉ោង ំ ជាទ្ខ្ី ដលរពះអងាកំពុង

ផាយនចញជាភាសាខ្មមរខ្ែតាមរបព័នធអុី

ខ្មមកនហយ ើ ននាះ

នធណ ណ ះ បាននធវប ឺ ិ ែប៉ុនណា ើ ទ្សម្តភសន៍ មួយ ជាមួយបុគល ា ខ្ដលអះអាងថាគឺជា

គែ់ នយង ើ នជឿចាស់ លាស់ណាស់នៅ កនុងោរទ្ំនាក់ទ្ន ំ ងគានរវ៉ងមែ ិ ត នៅកុម្តរ របស់មហាវ ីរៈកសរែនយើង នរណា

នៅកនុងរពះរាជសារជាភាសាបារា ំង

ខ្ែគង់ពាបាលរពះនរាគមហារកជានរច ន ី ើ ននរាែតសីហនុ

រពះមហាវ ីរៈកសរែ

អែែ ី រពះមហាកសរែខ្មមរ សនមតច ននរាែតម សីហនុ ោលពថី ថងទ្ី ០១ ខ្មធនូ ឆ្ននំ ១៩៦៧ ។ រូបថែៈLarry Burrows/Time Life

នលាក រួម រទ្ឋ ិ តាមខ្មសរទ្ូរស័ពទពរី បនទ្ស

រទ្ឋ ិ ខ្កលងោលយនហើយ ។

នលាក រួម រទ្ឋ ឹ ឭថា គឺ ិ ខ្ដលនគដង

នៅនហើយ

នទ្ៀែផង ។ នហយ ើ នលាក រួម រទ្ឋ ិ មន ិ

សនមតចឪននរាែតមសីហនុ

ជាមែ ត កតដ ិ ភ ិ ងបោរោ៉ងសនិទ្សានលជា

របិែិកមមរបស់អែីែរពះមហាកសរែ

បាននធវនើ ឡើង

នចាទ្របោន់ អំពភា ី ពធូរលុ ងនៅកនុងោរ ោរពារបូរណៈភាពទ្ឹកដី ។

នលាក អ៊ុំ តារាវុធ ទ្ីរបឹកាអមរពះ

មួយថថងបុន៉ ណា ណ ះ បនាទប់ពី រពះអងាម្តចស់

រាជមុទ្ោ ទ រល័យរពះមហាកសរែមួយរូប

ល័យ

ម្តនទ្ំនាក់ទ្ំនងខាងនរៅជាមួយខ្ែ

សុី វសុ វែថធមមនិ ោ ទ្រី បក ឹ ារពះរាជមុទ្ទោរ

នទ្ៀែ ម្តនរបសាសន៏ថា នលាក រួម រទ្ឋ ិ

ម្តន

សម្តភសន៍ជាមួយបុគល ា ខ្ដលអះអាងថា

នលើកសរនសើរនលាក សម រងស ុ ី នមដឹកនាំ ំ ស់ដធ គណបកសជទា ៏ នំ ៅកនុងរបនទ្សកមពុ

រពះរាជឱគារបខ្នថមថា បចចុបបននននះ រប

មលួនជានលាក រួម រទ្ឋ ិ ននាះរែូវបាននរបើ

អែីែរពះមហាកសរែមួយអងាគែ់ មន ិ គួរ

ណាម្តនក់

អំពីបញ្ញារពំខ្ដនជាមួយរបនទ្សនវៀែ

មលួនជានលាក រួម រទ្ឋ ិ ននាះ គឺជានលាករួម

នៅនង ឹ រពះមហាកសរែននរាែតមសីហមុនី

មួយសនមតចឪននរាែតមសីហនុ

នៅកនុង

បទ្សម្តភសន៍ចន ំ ួន ៣ ភាគ នលាកបាន

ជា

ចំនពាះភាពោលហាននៅកនុងោរែវ៉៉

អាចសរនសរអែថបទ្នានាសរម្តប់សាធា រណៈជនបាននទ្។ អែីែរពះមហាកសរែកមពុជា

សិននបប ា ទាំងឡាយណាឬក៏បុគាល ើ ុគល

ខ្ដលប៉ុនប៉ងពាោមតាំង

មន ិ អាច

អាចយកមកខ្កលងបនលំនៅអែត

ខ្ែរពះមហាវ ីរៈកសរែខ្ដល នលាក សាាល់

រទ្ង់បានរពះសំនណរថា

រពមទាំងម្តនជមងធ ង ធ ់ ងរ ឺ ន

សញ្ញាណ នលាកតារួម រទ្ឋ ិ នទ្ បាទ្ម្តន

នលាក រួម រទ្ឋ ិ បចចុបបននកំពុងខ្ែរស់នៅ ័ របនទ្សបារា ំង ម្តនវយោន់ ខ្ែចាស់ជរា

បារា ំង ។

នង ឹ

ខ្ែរពះមហាវ ីរៈកសរែនយង ើ ខ្ែមួយរពះអងា

របជុំអំពប ី ញ្ញារពំខ្ដនជាមួយរប

នោះ

ម្តននមមះថា វ ិទ្យខ្មម ិ ពនលាក ខ្ដល ុ រពភ និង

ខ្ែសរនសរឆលងនឆលយ ើ លិមែ ិ ជាមួយ

អាចនៅបតង ឹ សហគមន៍អនតរជាែិនដើមបនធវ ី ើ នទ្សនវៀែណាមបាន ។

ម្តនមូលដាឋននៅសហរដឋអានមរកិ

សារធាណៈជននទ្ នលាកតារួម រទ្ឋ ិ ធាលប់

បាននលើកនឡង ើ ផងខ្ដរថារពះមហាកសរែ

ជារួមរទ្ឋ ិ ខ្កលងោលយ ។

ោលពស ី បាតហ៍មុន វ ិទ្យមួ ុ យខ្ដល

រាជរបែិកមមោ៉ងហនឹង នលាកតា រួម រទ្ឋ ិ

បានទ្ូលថាវយរពះអងាថា

បទ្

របាស់នដម ើ បនធវ ី ោ ើ រវ៉យរបហារ

របឆ្នំង

និងរបឆ្នំងសាថប័នរាជានយ ិ ម

នដាយ

ម្តនអនកខ្កលងបនលំនធវជា ើ រូបនលាកបាន នឡយ ើ ។

នលាក អ៊ុំ តារាវុធ ម្តនរបសាសន៍

ថា៖ "អាហនឹង ចាស់លាស់ណាស់ រពះ

ចាស់ជាងនគទាំងអស់បាទ្" ។

សូ មបញ្ញជក់ថា ននះគជា ឺ ោរនលចឭ

វែតម្តនជាថមរី បស់នលាក រួម រទ្ឋ ិ នៅកនុង

របព័នផ ធ សពវផាយ ។ ោលពីបុនា ៉ ម នឆ្ននំ កនលងនៅ នលាកនាយករដឋមស្រនតខ្ី មមរ ហ៊ុន ខ្សនធាលប់បាននសនើរឲ្យម្តនោរផតល់អែត

សញ្ញាណពនី លាក រួម រទ្ឋ ិ ខ្ដលរស់នៅ

របនទ្សបារា ំងននាះ បនាទប់ពម ិ សនិទ្ធ ី ែ ិ តជែ ជាមួយអែែ ី

រពះមហាកសរែរូបននះនធវើ

ោររះគន់ ជានរចន ិ ើ

នៅនលើរដាឋភបា ិ ល

នហើយចាប់ពីនពលននាះមកវែតម្តនរបស់

នលាករួមរទ្ឋ ិ តាមរពះ រាជ សារ ឬក៏តាម នគហទ្ំពរ័ របស់អែែ ី រពះមហាកសរែបាន សថិែនៅកនុងភាពសងបន់ សងៀម ៕ VOA

រដ្ឋាភិប្តលដ្ឋក់ពាកយបដឹង ្ម រងស ុ ី ២ ករណីបខ្នែមក្ទៀត្ នដាយ សុ ម នសរ ី / RFA រដាឋភបា ិ លកមពុជា

សារ

នៅថថងសុរកទ្ី

និងខ្ផនទ្រី ប ូ ថែតាមផ្ទាយរណប

របស់ Google Earth ។

២៦ ខ្មកុមៈភ ននះ បានដាក់ពាកយបណតឹង

ឯកសារននាះ

បានបញ្ញជក់ថា

ជាផលូវោរនហយ ើ នៅែុលាោររកុងភននំ ពញ

ែរមុយបនគាលរពំខ្ដនរវ៉ងកមពុជា

រពហមទ្ណឌចំនន ួ ២ ករណីនទ្ៀែ គប ឺ ទ្

ជាមួយរបនទ្សនវៀែណាម

នដើមបបត ី ឹងនលាក សម រងស ុ ី នរោមបទ្ ខ្កលងបនលឯ ំ កសារសាធារណៈអំពី

នវៀែណាមតាមសនធិសញ្ញាឆ្ននំ

នរឿង

ចំណុចែរមុយបនគាលរពំខ្ដន

និង

១៩៨៥

នៅរែង់ នលម

ោ៉ងណានដើមបជខ្ជកគា ន ឲ្យបានលអ ី

ឲ្យ

បានរែម ឹ រែូវ

នធវោ ើ ៉ ងនម៉ចោរពាររប

នោជន៍ជាែិ

មន ិ ខ្មនជាបញ្ញាកំហុស

នោជន៍ជាែទា ិ ំងអស់គាន

នរពាះវ៉ជារប

មុសឆាងននាះនទ្!»។

ែុលាោរនមែតសាវយនរៀងោលពីថថង

ទ្ី ២៧ ខ្មមករាកនលងនៅននះ បានោែ់

ខ្ផនទ្ី និងបទ្ផាយព័ែម្ត ៌ នមន ិ ពិែ ។

១៨៤ នលម ១៨៥ នលម ១៨៦ និង

សាធារណៈគខ្ឺ ផអកនលើម្តរតាទ្ី ៤៩ ថន

ចស្រនាទ នមែតសាវយនរៀង គភា ឺ គនី វៀែណាម

ជាប់គុក ២ ឆ្នននំ រោមបទ្បំផ្ទលញរទ្ពយ

រវ៉ង ២០០ ខ្ម៉រែនៅ ៥០០ ខ្ម៉រែ ។

ោរនរសនអ ង ើ ើ ជាែសា ិ សន៍ នដាយសារខ្ែ

ោរបតឹងនរោមបទ្ខ្កលងបនលឯ ំ កសារ

ចាប់រពហមទ្ណឌអនតរោល

នង ិ ោរបដង ឹ

អំពប ៌ នមន ី ទ្ផាយព័ែម្ត ិ ពែ ិ គខ្ឺ ផអកនលើ

ម្តរតាទ្ី ៦២ ថនចាប់រពហមទ្ណឌអនតរ ោលផងខ្ដរ ។

នមធាវ ីរបស់រដាឋភបា ិ លកមពុជា

នលាក គី ែច ិ បានម្តនរបសាសន៍នៅ ខាងនរៅបរនវណែុ លាោរ ិ

នលម ១៨៧ នៅកនុងឃុំសំនរាង រសុក បានបងខិែចូលមកទ្ក ឹ ដរី បនទ្សកមពុជា

នមធាវរបស់ រដាឋភបា ី ិ លកមពុជា នលាក គី ែច ិ ផដល់បទ្សម្តភសន៍នៅខាងមុម ែុលាោររាជធានភ ី ននំ ពញ នៅថថង ២៦ កុមៈភ ២០១០ ។ RFA/Sok Serey ចំណាែ់ោរភាលមៗរបស់រដាឋភបា ិ ល

នដអូ (Video Conference) ថា ៖

នរោយពរី បមុមរដាឋភបា ិ លកមពុជា នលាក

ចាប់ សមរភូមរិ បាជាា សមរភូមប ិ នចចក

រាជធានភ ី នំ

ខាងនលើននះបាននធវនើ ទ្បងម ើ ន ិ យូរ ប៉ុនាមន

«ខ្ដលអនកនសនហា ជាែឈ ិ ះន គស ឺ មរភូមិ

បណឹដ ងបដឹងនលាក សម រងស ុ ី គាែ់បាន

ហ៊ុន ខ្សន បានរបោសឲ្យដឹងោលពី

នទ្ស។ អនតរជាែនិ ឃើញោ៉ងចាស់អនក

នពញនៅថថងសុរកននះថា ៖ «មាុំ មកដាក់ ខ្កលងឯកសារសាធារណៈ នហយ ើ នង ិ ផសពវ

ផាយព័ែម្ត ៌ នមន ិ ពែ ិ ។ ោរខ្កលងលិមែ ិ សាធារណៈហនឹង

គឺម្តនោរកំណែ់

នទាសពី ៥ ឆ្នននំ ៅ ១៥ ឆ្ននំ ។ ពាក់ពន ័ ធ នឹងោរផសពវផាយព័ែម្ត ៌ នមន ិ ពិែ

គឺ

ម្តនោរកំណែ់នទាសពី ៣ ខ្មនៅ ៣ ឆ្ននំ »។

ថថងទ្ី ២៤ ខ្មកុមភៈកនលងនៅននះ ឲ្យដឹងជា មុនអំពគ ី នរម្តងោរបតង ឹ នលាក

សម

រងស ុ ី ។

ណាមុស អនកណារែូវ? សមរភូមហ នឹ ិ ង អែ់ឈះន គណបកសសមរងសនទ្!»។ ុី

ោរបតឹងរបស់រដាឋភបា ិ លកមពុជានលើ

របធាន

ថនគណៈកម្តមធោ ិ រនដាះ

រសាយវ ិវ៉ទ្រពំខ្ដន

កមពុជាបានបំនពញកិចោ ច រគរននាះរែឹម

ណាម ។

នង ិ ខ្ផនទ្រី បស់នលាក សម រងស ុ ី ននាះ

នលាករសី ម្តស រសី នង ិ នលាក រពំ ជា

រែដាងឯកសារនានាបំភលថា រដាឋភបា ឺ ិ ល រែូវ នហើយបានបននាទសវ ិញថា ឯកសារ មន ិ រែម ឹ រែូវ បំថភលោរពែ ិ នង ិ ខ្កលងបនលំ។

មស្រនតនី សុើ បអនងាែជាន់មពស់របស់អងា

សម រងស ុ ី បាននចញផាយជានលើកដំបូង

បាយថា ៖ «រដាឋភបា ិ ល កមពុជាក៏ដូចជា

ថថងទ្ី ២៤ ខ្មកុមភៈតាមរយៈសននិ សីទ្ជាវ ី

ោលពខ្ី មមករាកនលងនៅថមៗ ី ននះ នូវឯក

នលាកបានដកែរមុយបនគាលរពំខ្ដន

កណា ត ល ឃុស ំ ំ នរាង រសុកចស្រនាទ នមែត

នទ្សបារា ំង បានម្តនរបសាសន៍ោលពី

គនឺ រោយពីនលាក

សមបែតសា ិ ធារណៈ នង ិ ញុះញង់ឲ្យម្តន

ទ្ី ២២ ខ្មកុមភៈកនលងនៅននះ បានលាែ

កមពុជា គឺ នលាក វ៉៉ គឹមហុង ោលពថី ថង

ោរោរពារសិទ្ម ធិ នុសស អាដហុក នលាក

ណីបខ្នថមនទ្ៀែននាះ

ឲ្យ

នលម ១៨៥ ោលពថី ថងទ្ី ២៥ ខ្មែុលា

នមដឹកនាំគណបកសរបឆ្នំងចំនួន ២ ករ

ខ្ដលកំពុងខ្ែសថិែនៅកនុងរប

គណបកសរបឆ្នំងនដាយកំបាង ំ មុម

របស់រដាឋភបា ិ ល

នលាក សម រងស ុ ី របធានគណបកស

សមរងស ុ ី

នទាសនលាក សម រងស ុ ី ជានមដឹកនាំ

ចាន់ សុ នវែ៉ បានម្តនរបសាសន៍អតាថធិ គណបកសរបឆ្នំងខ្ដរ

រកមនធាបាយ

ឆ្ននំ ២០០៩ សាវយនរៀង

នៅកនុងភូមនិ ោះកាន

ជាប់នឹងរពំខ្ដនកមពុជានវៀែ

របជាពលរដឋចំនួន ២ នាក់នទ្ៀែគឺ

ខ្ដលបានចូលរួមនៅកនុងោរដកែរមុយ បនគាលរពំខ្ដនននាះរែូវបាន

ែុលាោរ

នមែតសាវយនរៀងោែ់នទាសឲ្យជាប់គុក ម្តនក់ៗ ១ ឆ្ននំ ៕ RFA


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

្ិទធិមនុ្ស

CERD៖ ជនក្ភៀ្មលនខ្មែ រក្រោមនឹងប្តនឋានៈជាជនក្ភៀ្មលនក្បើ ្ន ិ រដ្ឋាភិប្តលខ្មែរមិនផរល ់ ួ ួ អត្ដ្ញ្ញ ា ណប័ណណ

( ែពទ្ ី ំពរ័ ទ្ី ១ )

នរោមខ្ដលរែូវឃ្លែកនធវឃ្ល ើ ែ

នៅរបនទ្សថថ និងបានចាប់បញ្ជូ នមកកមពុជា

ោរខ្សវងរកយុែតិធម៌ជូននឡយ ើ ។ នលាក ថាច់ ង៉ុក

ននាះ នបស ើ ិ នជារដាឋភបា ិ លខ្មមរមន ិ នដាះរសាយផតល់ អែតសញ្ញាណប័ណណសញ្ញាែិខ្មមរននាះនទ្

ថាច់ បានម្តនរបសាសន៍ថា៖« ោលពឆ្ន ី ន ំ ២០០៦

អងាោរស

នលាក ទ្ឹម សាមន អែីែរពះនៅអធោ នំ ិន ិ រវែតភឌ

ហរបជាជាែអា ិ ចជរមុញឲ្យអងាោរ UNHCR រប ចាំកមពុជាជួយពលរដឋខ្មមរនរោមទាំងននាះ ជាជននភៀសមលួនខ្ផនកននោបាយ ។

មន ិ រែូវបានែុលា

ខាងនជើង ថននមែតតាខ្កវ រែូវបានសនមតចសងឃខ្មមរ

កនុងនាម

ចាប់ផសក ឹ

នហយ ើ បញ្ជូ នឲ្យយួនោែ់នទាសនៅនវៀែ

ណាមខ្ដលនលាក [ ទ្ឹម សាមន ] បានមករស់នៅ

នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់ បានម្តនរបសាសន៍ថា

រសុកខ្មមរោលពីចែ ិ របាំបួននមលះ [ ១៩៧៩ ] ។

នៅកច ជ ិ ចរបជុំថនគណៈកមមោរលុ បបំបាែ់ោរនរសពូ ើ

ចំខ្ណករពះនែជរពះគុណ អា៊ង សុ ម នធឿន វ ិញ រែូវ

សាសន៍ (CERD) ថនោរោល័ យឧែតមសនងោរ ិ

បានឃ្លែកនធវឃ្ល ើ ែោលពថី ថងទ្ី ២៧ ខ្មកុមភៈ ឆ្ននំ

បានបញ្ជូ នែំណាងរបស់មូ នព ល រី បនទ្សកមពុជានដម ើ បី

អាជាាធរ [ ខ្មមរ ] អនុញ្ញាែឲ្យយកសពមកនធវើបុណយ

អងាោរសហរបជាជាែិមយ ួ ននះ រដាឋភបា ិ លខ្មមរមន ិ នៅនឆលើយបំភនលឺ ទ្

២០០៧ នៅវែតរទ្នំរជង ត ល មន ឹ នមែតកណា ិ រែូវបាន

គឺបានចាែ់ឲ្យនលាកែំណាងរាជ

នឡើយ ។ នរឿងជននភៀសមលួនខ្មមរនរោមទាំង ២៤

ទ្ូែខ្មមររបចាំនទ្សសវិសចូលជាែំណាងរដាឋភបា ិ ល

នាក់ខ្ដលថថបានចាប់បញ្ជូ នមកកមពុជាននាះ រហូែ

ខ្ែមតង ។

មកដល់ថថងននះនៅមន ិ ទាន់ម្តនអែតសញ្ញាណប័ណណ

នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់ ម្តនរបសាសន៍ថា៖

[ សញ្ញជែខ្ិ មមរ ] នៅនឡើយ » ។

«នគម្តនោរនសាកសាតយ នដាយរដាឋភបា ិ លមន ិ បាន បញ្ជូ នអនកែំណាងមកពីរបនទ្សកមពុជានទ្

រដាឋភបា ិ លខ្មមរខ្ែងអះអាងថា ពលរដឋខ្មមរនៅ

ម្តនខ្ែ

កមពុជានរោម

នលាក ស៊ុម សួន ខ្ដលជាែំណាងទ្ូែថនរពះរាជា

កមពុជាខ្ដរ នង ិ អងាោរ UNHCR បាននចញលិមែ ិ

ណាចរកកមពុជា » ។

មួយចាប់ចុះថថងទ្ី ០៤ ខ្មសីហា ឆ្ននំ ២០០៥ នដម ើ បី

នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់ បានម្តនរបសាសន៍ថា

នរៅពីខ្មមរនរោម

ឈប់ផល ត ់កច ំ រ ិ ចគាពា

ខ្ដលែំណាងនដាយសហព័នធខ្មមរ

កមពុជានរោមរបស់នលាក

គឺជាជនជាែិខ្មមរដូចខ្មមរនៅរបនទ្ស

ដល់ជននភៀសមលួនខ្មមរនរោម

នៅរបនទ្សកមពុជា នដាយនោងតាមរដឋធមមនុញ្ាខ្មមរ

ក៏ម្តនែំណាងរកុមជន

ថា

ជនជាែខ្ិ មមរនៅទ្ណា ក៏នដាយឲ្យខ្ែចូលដល់ ី

ជាែភា ថនរបនទ្សកមពុជាចូលរួមផងខ្ដរ ។ ិ គែច ិ

ទ្ក ី មពុជា គបា ឹ ដក ឺ នទ្ទ្ួលសញ្ញជែខ្ិ មមរនដាយសវ័យ

ននាះម្តនជនជាែិពង ន ចារា៉ យ ជានដម ើ ខ្ដលរែូវបាន

ជាែិនង ិ អនតរជាែិម្តនែួនាទ្ីខាងសិទ្ធិមនុសសខ្ែង

នលាកបានរបសាសន៍ថា រកុមជនជាែភា ិ គែិចទាំង

របវែតិ ។ ខ្ែជាញឹកញាប់ អងាោរនរៅរដាឋភបា ិ ល

អាជាាធរខ្មមររ ំនលាភសិទ្ោ ធិ ៉ ងធងនធ ់ ងរដូចជាករណីដី ធលនី ករដូនតារបស់ជនជាែនិ ដើមនៅនមែតរែនគរិ ី

ខ្ែរះគន់ ថា ិ

ដី

រ ំនលាភសិទ្ោ ធិ ៉ ងធងនធ ់ ងរ ។

កប់នខាមច នង ើ រែូវបានរកុមហ៊ុន ិ ថរពនឈើ ជានដម ឈូ សឆ្នយគាមនសល់ ។

នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់ ម្តនរបសាសន៍ថា៖ «ពួកគាែ់មក៍ហនឹងនដាយសារខ្ែពួកគាែ់ម្តនបញ្ញា នៅកខ្នលងខ្ដលពួកគាែ់រស់នៅ

គប ី ខ្លី ដល ឺ ញ្ញាដធ

សូ មបញ្ញជក់ថា

នលាក នៅ នហន ជននភៀសមលួនខ្មមរនរោមម្តនក់កុងចំ ន នណាមជននភៀសមលួនខ្មមរនរោមទាំង ២៤ នាក់ខ្ដលរែូវ

បានអាជាាធរថថចាប់បញ្ជូ នមកកមពុជាោលពថី ថងទ្ី ០៥ ខ្មធនូ ឆ្ននំ ២០០៩ កំពុងបគាញឯកសារខ្ដលរែូវអាជ ជាាធរនវៀែណាមនធវបា ន យកព័ែម្ត ៌ ន ថរពនគរ ។ ើ បដល់អក

រកុមខាងអនកម្តនអំណាចហនឹងនចះខ្ែរុញរចាននធវឲ្ ើ យ

ខ្ែនរៀនមន ិ បាននរៅរជះ ដូនចានះនហយ ើ នធវើឲ្យពួកគាែ់

របសាសន៍ថា ខ្មមរនរោមខ្ដលបាននឡើងមករស់នៅ

និោយពីនរឿងដីនខាមច ដីអារកខ ជានដម ើ នហយ ើ ទ្ព ី ីរ

ទាក់ទ្ន ខ ំ បាករបស់ជនជាែិខ្មមរ ិ នឹងបញ្ញាទ្ុកល

ជារដាឋភបា ិ លខ្មមរមន ិ នធវើអែតសញ្ញាប័ណណសញ្ញជែខ្ិ មមរ

ពួកគាែ់ [ជនជាែិភាគែច ិ ] បាែ់បង់អស់ ។ មាុំ

គប ឺ ញ្ញាកូននៅពួកគាែ់ [ជនជាែភា ិ គែច ិ ] មវះោរ

សិកានរៀនសូ រែ នង ិ អនកខ្ដលម្តនឱោសនរៀនសូ រែ

ពលរដឋខ្មមរនរោមនៅកមពុជាម្តនោរ

ម្តនោរលំបាក » ។ នៅកមពុជានរោម

ខ្ដលបាននភៀសមលូនមករស់នៅ

កនុងរបនទ្សកមពុជា នលាក ថាច់ ង៉ុក ថាច់ បានម្តន

កនុងរបនទ្សកមពុជា ម្តនោរលំបាកោ៉ងខាលំង ដូច ជូនខ្មមរនរោម ោរចាប់បញ្ជូ នរពះសងឃខ្មមររបគល់ឲ្យ នវៀែណាមោែ់នទាសដាក់គុក

នង ិ រពះសងឃខ្មមរ

អងាោរលុ បបំបាែ់ោរនរស ើ

នអើងពូជសាសន៍(CERD) ថនោរោល័ យអគាសនង ិ ោរអងាោរសហរបជាជាែិទ្ទ្ួលបនទុកសិទ្ម ធិ នុសស

កំពុងខ្ែនបើកកច ល ិ ចរបជុំនលើកទ្ី ៧៦ របស់មួននៅទ្ ី រកុងហសខ្ណវ របនទ្សសវិស ចាប់ពថី ថងទ្ី ១៥ ខ្ម ឺ កុមភៈ ដល់ ថថងទ្ី ១២ ខ្មមនា ី ននះ ។ រឯរបនទ្ស ី

កមពុជា ម្តនភារៈនឡើងនឆលើយបំភជា លឺ មួយ CERD នៅ ថថងទ្ី ១៨ - ១៩ ខ្មកុមៈភ កនលងនៅននះ ។ របនទ្ស ខ្ដលរែូវនឡង លឺ ន ១៣ របនទ្ស ៕ ើ នឆលយ ើ បំភម្ត

នលាក ទ្ម នំ ន ត ល នដម សពរពះនែជរពះគុណ អា៊ង សុ ម នធឿន ខ្ដល ើ ថននមែតតាខ្កវ រែូវបានសនមតចសងឃខ្មមរ រពះសងឃខ្មមរនរោមពាោមនៅសុំអាជាាធរខ្មមរនៅនមែតកណា ើ បគាស់ ឹ សាមន អែែ ី រពះនៅអធោ ិ រវែតភឌ ិ ខាងនជង ី ចាប់ផសក ំ ង ំ នឡង ឹ នហយ ើ បានបញ្ជូ ននៅនមែតម្តែ់រជូក ឬ នមែតអាងោ៉ង ោែ់នទាសនដាយែុលាោរនវៀែ រែូវឃ្លែកនធវឃ្ល ើ ែនដាយអាថ៌កបា ើ នធវប ើ ុណយតាមរបថពណី ខ្ែមន ិ រែូវបានអាជាាធរខ្មមរអនុញ្ញាែនឡយ ើ ។ បចចុបបនន ណាម ោលពឆ្ន ត ពកមពុជា-នវៀែណាម ។ ី ន ំ ២០០៦ នចាទ្ពប ី ទ្បំខ្បកបំបាក់មែ ិ ភា

សាកសពននះ កំពុងខ្ែនៅកប់នចាលកនុងវ៉លខ្រស ខ្កបរវែតរទ្នំរជឹង នៅនឡយ ើ ។


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

អនររជាត្ិ

រទពយ្មបត្រជា ិ ងពាក់កណា រ លរប្់ក្ោក Thaksin Shinawat រត្ូវប្តនរ ឹបអូ្ជា្មបត្ររិ ដា ថថងសុរក ទ្ី ខ្ម២៦ កុមៈភ នៅរបនទ្សថថ រពែ ំ ស់រយៈនពលជានរចន ឹ ោ ិត រណ៍ដ៏សំខាន់ នង ិ ខ្ដលរបជារាស្រសថត ថបានរង់ចាអ ើ ខ្មកនលងមក បានមនមកដល់នហយ ើ ននាះគនឺ សចកតស ី នរមច

ចិែរត បស់ែុលាោរកំពូលសតីពោ ី ររបអូ ឹ ស ឬមន ិ របអូ ឹ សរទ្ពយសមបែតរិ បស់នលាកអែីែនាយករដឋមស្រនីត Thaksin Shinawat ។ សរុបនៅ ម្តនចំនួនជាង ២ ពាន់លានដុលាលរអានមរក ិ ។ នដាយ គួច គនាធរា៉ / RFI ទ្ប ី ំផុែនៅ

ែុលាោរកំពូលបាន

សនរមចរបអូ ឹ សយករទ្ពយសមបែតិ

ជាង

ពាក់កណា ត ល កនុងចំនួនរបាក់សរុបជាង ២ពាន់លានដុលាលររបស់នលាក

Thak

នផសងវ៉យែថមលថាដូចជាយកចែ ត ុកដាក់ ិ ទ្

នៅឲ្យរកុមហ៊ុនមួយ

ពីរនទ្ៀែ ចង់បគាញឲ្យនឃញ ើ ថា អវខ្ី ដល

លានដុលាលរ។ គចា ឺ ប់តាំងពីោរលក់រកុម

ខាលំងនពកចំនពាះនលាក Thaksin នង ិ ទ្ី

Singapour កនុងែថមល ១ ពាន់ ៩ រយ

សំ ខាន់ជាងននះសរម្តប់រកុមនគ គោ ឺ រផតួ

ហ៊ុន Shin Corp ននាះឯង ខ្ដលនលាក

លរ ំលំ រដាឋភបា ិ លបចចុបបនន

sin Shinawat ទ្ុកជាសមបែតរិ បស់រដឋ។

របស់នលាក

Abhisit Vejjajiva ។

នោងតាមសាលរកមខ្ដលនទ្ប ើ របោស

នលាក

Thaksin

ជាអនកននោ

នៅមុនននះឲ្យដឹងនទ្ៀែថា ែុលាោរបាន

ំ ញ បាយផង នង ួ ផង ិ អនកជន

អំណាចរបស់មួ ននដ ល រកុម ើមបរបនោជន៍ ី

មួយសមុគសាមញ ។ បចចុបបននម្តនអាយុ

នចាទ្នលាក

Thaksin

ថាបាននរបើ

នរឿង របស់នលាក Thaksin ជានរឿង

រគួសារ ។ សូ មជរម្តបជូនថា របាក់ទាំង ២ពាន់

៦០ ឆ្ននំ នលាក Thaksin ជាអនកននោ

៣រយលានដុលាលររបស់នលាក

Thaksin ហនឹង ជារបាក់ខ្ដលរែូវបាននគ បិទ្មទប់

នៅនរោយរដឋរបហារនោធា

ែុលាោរកំពូលបានសនរមច។ សរម្តប់

ទ្ម្តលក់នលាកនចញពីអណា ំ ច ោលពខ្ី ម

នលាក Thaksin ថថងននះ ជាថថងដស ៏ ំ ខាន់

ោ៉ងណាក៏នដាយ នលាក Thak

ផង និងក៏ជាថថងរបវែតសា ត នោបាយ ិ ស្រសន

កញ្ញា ឆ្ននំ ២០០៦ ។ sin

មន ិ បានឲ្យែថមលនៅនលើនសចកតី

សនរមចចែ ិ រត បស់ែុលាោរកំពូលថថងននះ

នទ្ ។ នៅប៉ុនាមននម្ត៉ងមុននៅរកមនផតើម អានសាលរកម នលាក Thaksin ខ្ដល កំពុងសានក់នៅកនុងទ្ីរកុង Dubaï បាន

មួយចំនពាះអនាគែរគួសាររបស់នលាក និងែុលាោររបស់រពះរាជាណាចរកថថ

នលាក

នៅកនុងសារននាះ

នលាក

Thaksin បានបញ្ញជក់ោ៉ងចាស់ៗថា នលាក

នង ិ រកុមរគួសារនរែៀមមលួនរួចជា

នរសច នដម ើ បទ្ទ្ួ ី លយកសាលរកមខ្ដល

បាងកក ។

មុមជំនួញននះ នលាកធាលប់រែូវបាននគរាប់

និងទាហានរាប់ពាន់នាក់កុ ងទ្ ន ីរកុង

ខ្ែនគមន ិ នឃើញម្តនកបន ួ

គាំរទ្នលាក Thaksin នឡយ ើ ។ ោរជួប

រកហម

អនកគាំរទ្នលាក

និងរកុមអាវ

ោរតាមពាបាទ្នលើនលាក

គណបកស នភឿ ថថ ខ្ដលជាបកសពួករបស់

Shin Corp ខ្ដលរកសុីខាងព័ែម្ត ៌ ន

ននោបាយ ២ ពណ៌ គឺ រវ៉ងរកុមអាវ

ថថងនផតើមរបឈមមុមដាក់គានរវ៉ងកំលាំង

ំ ន ខ្ដលបានរបមូលផតុគា

នៅទ្សា ី ន ក់ោរ

ភបា ិ លបានដាក់ពរគយកំលាំងPolice

នៅ ថថងរបោសសាលរកមននះ រដាឋ

បាែុកមម ឬក៏ោររបមូលផតុំគាននរោមរទ្ង់

នលឿងខ្ដលគាំរទ្រដាឋភបា ិ លបចចុបបនន ។

នៅោន់រកុមអនកគាំរទ្នលាក

កមមនៅពាក់កណា ត លខ្មមនា ិ

កនុងចំនណាមរបជារាស្រសថត ថទ្ូនៅផង និង ំ ញ ជាអនកជន ួ ដ៏ម្តនសតុកសតមម្ត ភ ន ក់ផង។

ផងខ្ដរ ។ ចំនពាះនលាក Thaksin គឺជា

បញ្ជូ នសារមួយតាមរយៈ Video Con férence

បាយថថម្តនក់ ដ៏ម្តនរបជារបយ ិ ភាពនៅ

ែុលាោរកំពូលថថ ។ Reuters

នលាក Thaksin ធាលប់បានចាែ់ទ្ុកថា

នង ិ រកុម

រគួសារតាំងពដ ី ំបូងមក គជា ឺ ឆ្នកនលាខន មួយ នដើមបសងស ី ឹ ក និងថា នលាកបាន ទ្ទ្ួលរងនរគាះពស ី ំណាក់រកុមអនកននោ បាយថថមួយចំនួន ខ្ដលសអបគា ់ ែ់។

រកុមអាវរកហមនរគាងនធវម ើ ហាបាែុ

រទាយធំណាមួយពស ី ំណាក់រកុម

អនក

ជុំគានម្តនខ្ែនៅទ្ីសានក់ោរគណបកស

រកុមរគួសារនលាក

ជាម្តចស់រកុមហ៊ុន

វ ិទ្ានិងទ្ូរគមនាគមន៍ ។ ជាមួយនឹង

Shin

Corp ។ ពិនសសទាក់ទ្ងនឹងរបាក់ពនធ

ខ្ដលនលាកមន ិ បានបង់ឲ្យរដឋ ម្តនចំនួន រាប់សិបលានដុលាលរ មួយនទ្ៀែ

ចំខ្ណកនរឿង

គទា ឺ ក់ទ្ងនង ឹ អសមែថភាព

របស់នលាក កនុងោរកំចាែ់ពួកឧទាទមថថ អុីសាលមនិយមរជុលនៅខ្ប៉កខាងែបង ូ រប

នទ្ស។ ទាំងននះ ជានហែុផលខ្ដលរកុម ឧែតមនសនយ ី នធវជា ើ នលសសនរមចនធវរើ ដឋ

របហារ ទ្ម្តលក់នលាក Thaksin កនុងខ្ម កញ្ញា ឆ្ននំ ២០០៦ ។

ោ៉ងណាក៏នដាយ

ពែ ិ ខ្មនខ្ែ

នផសងនទ្ៀែនៅកនុងរបនទ្សថថ ។ ខ្ែនៅ

បាយថថកំពុងបនតម្តន

នពលខ្ដលនលាកោន់អំណាចជានាយ

ភាពរបស់នលាកនៅខ្ែម្តនកនុងចំនណាម

ែុ កមមមួយនៅថថងទ្ី ១២ មនា ិ ខាងមុម។

នឹងនរបអ ើ ំណាចមលួន

ថថងននះ នដាយទ្ម ី ួយពួកនគមន ិ ចង់ឲ្យអនក

ភាពនៅកនុងនរឿងលក់រកុមហ៊ុន

ឥទ្ធព ិ ល របស់នលាកនៅកនុងឆ្នកននោ

រវ៉ងកច ិ ចោររដឋ

ោរខ្ដលពួកអាវរកហមមន ិ នធវបា ើ ែុកមម

អំពភា ី ពគាមនែម្តល

១៥ ឬ១៦ នៅកនុងចំនណាមមហានសដឋី

ទ្រី កុង Dubaï ។ រកុមអាវរកហមបាន

នោងតាមរកុមអនកវ ិភាគននោបាយថថ

រះគន់ ខាលំងនឡង ិ ើ ៗ

នលាក Thaksin គាមនអំណាចខ្មន ខ្ែ

ករដឋមស្រនតច ី ននាលះឆ្ននំ ២០០១ - ២០០៦

របោសថា ពួកនគនរគាងនឹងនធវម ើ ហាបា

Thaksin និងរកុមរគួសារបានទ្ទ្ួលោរ

បញ្ចូ ល ជាមហានសដឋល ី ំ ដាប់ថានក់នលម

នភឿថថនដើមបសា ី ត ប់សាររបស់នលាក Thak sin តាមរយៈ Video Confé rence ពី

នៅកនុងរបនទ្ស

នង ិ របជារបយ ិ

របជារាស្រសថត ថទ្ូនៅ ៕ RFI

នលាក Thaksin ខ្ែងខ្ែរចបល់ចូលគាន

នង ួ កនុង ិ កច ិ ចោរជំនញ

រគួសារ ។ នលាក Thaksin មន ិ ញនញើែ

នដើមបរបនោជន៍ ី

រកុមរគួសារនទ្ ។ បនាទប់មកនៅនដើមឆ្ននំ

២០០៦ រកុមរគួសារនលាក Thaksin ក៏ បានសនរមចលក់រកុមហ៊ុន Shin Corp

នលាក Thaksin Shinawat អែែ ី នាយ ករដឋមស្រនថតី ថ ។ Reuters

ោរបនរឃម ុំ នក្ោករ្ី លួ Aung Sann Suu Kyi

នៅថថងសុរកទ្ី ២៦ ខ្មកុមៈភ ែុលាោរកំពូលភូម្តបានបដិនសធសំ នណើថននមធាវរបស់ នលាករសីAung Sann Suu Kyiខ្ដលទាមទារឲ្យម្តននសរភាពនៅនរៅឃុ ំ ។ នលាករសី ី ី

Aung Sann Suu Kyi ខ្ដលរែូវែុលាោរភូម្តោែ់នទាសឲ្យជាប់ឃុ១ ំ ៨ខ្មពប ី ទ្បានទ្ទ្ួលឲ្យ ជនជាែអា ិ នមរកម្ត ិ ន ក់សានក់នៅកនុងនគហដាឋនរបស់នលាករសី ។ នដាយ នសៀក សារនិ / RFI

សាលរកមរបស់ែុលាោរកំពូល ភូម្តននះគាមនអវនី ធវឲ្ ើ យនគម្តនោរ

ភាាក់

នផអល ។ ដូចរកុមឧែតមនសនយ ើ នឡយ ើ ី

O oជាោយវ ិោររគប់រគាន់ណាស់នហើយ សរម្តប់បំនពញតាមោរទាមទាររបស់ សហគមន៍អនតរជាែិ ។ គួរកែ់សម្តាល់ថា

ោរបនតឃម ុំ ួ ន ល

ភូម្តធាលប់បានរបោសឲ្យដឹងរួចនហើយថា

នលាករសី Aung Sann Suu Kyi គឺ

រែូវជាប់ឃរុំ ហូែដល់ខ្មវ ិចឆិោឆ្នន២ ំ ០១០

សាកលខ្ដលនរគាងនរៀបចំនធវើ នៅចុងឆ្ននំ

នលាករសី Aung Sann Suu Kyi នឹង ។ នរណាក៏ដឹងខ្ដរថា របព័នែ ធ ុលាោរ ភូម្តជារបព័នែ ធ ុលាោរឋែ ិ នៅនរោមោរ បញ្ញជរបស់ ពួកឧែតមនសនីយភូម្ត ។ នៅនពលកនលងនៅននះ

រកុមឧែតម

ពិែជាជាប់ពាក់ពន ័ ន ធ ឹងោរនបាះនឆ្ននែ

ននះ ។ នហយ ើ នលាករសី Aung Sann

Suu Kyi របខ្ហលជានង ឹ រែូវរកុមឧែតម នសនយ ី ភូម្តនដាះខ្លងនរោយោរនបាះ នឆ្ននែ។

នដាយពួកឧែតមនសនយ ី ភូម្ត

នសនយ ី ភូម្តបាននដាះខ្លងនលាក Tin

បារមភខាលចនលាករសី Aung Sann Suu

កនុងរងវងស ់ មពនជា ធ ែនិ ដើមប ី

ទាក់ទាញយកសនមលងនឆ្ននែពី របជាជន

Oo

ខ្ដលជាអនកដក ឹ នាំសំខាន់ទ្ព ី រី នៅ

របជាធប ិ នែ

យយនៅភូម្ត ។ នដាយរកុមឧែតមនសនីយ ភូម្តយល់ថាោរនដាះខ្លងនលាក

Tin

Kyi នៅម្តនរបជារបយ ិ ភាពខាលំងកនុងោរ ភូម្ត ៕ RFI

នលាករសី Aung Sann Suu Kyi


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

របវត្រិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

ភូមិសាស្ត្រខ្ដនដីកមពជាក្រោម ុ នដម ខ្មមរនៅរបនទ្សកមពុជាខ្ដលគាមនលទ្ធភាពអាន ឬ នមល ៌ ន ព្រពនគរ ើ បឲ្យរបជាពលរដឋ ី ើ នូវអែថបទ្ននះតាមរយៈរបព័នធ Internet ននាះ ចាប់ពនី លមននះនៅ សារព័ែម្ត

នង » ពវី ទ្យ ៌ ន ព្រពនគរ នឹង ិ អាសុ ឹ នធវោ ើ រផាយបនតអែថបទ្ « នាទីកមពជាក្រោម ី នសរ ី (RFA) ខ្ដលបាននរៀបនរៀងនឡង ើ នដាយអនករសី ក្មឿង ទុម ។ អែថបទ្ននះ សារព័ែម្ត ុ ុ ភាជប់មកជាមួយនូវរូបភាពជាភ័សុ តាងសត ត ី ពីអែតសញ្ញាណរបស់ជនជាែិខ្មមរនៅខ្ដនដីកមពុជានរោម នទ្ៀែផង ។ សូ មបញ្ញជក់ថា នបើសិនជានលាកអនក ចង់ដឹង ចង់យល់ អំពីនរឿងរា៉ វ ថន ខ្ដនដីកមពុជានរោម សូ មអនញ្ជ ើ ញនបើកសាតប់ « នាទីកមពជាក្រោម » ខ្ដលផាយនដាយវទ្យ រារែីថថងអាទ្ិែយ ។ ខ្ែនបើនលាកអនកមនខានមន ិ អាសុ ី នសរនរៀងរាល់ ី ិ បានសាតប់ដំណឹងននះ ុ ុ តាមវទ្យ ឋ ន www.rfa.org/khmer នលាកអនកក៏អាចអាននិង ិ ុ នហើយម្តនលទ្ធភាពនរបើរបាស់របព័នធ Internet ននាះ សូ មចុចចូលនគហទ្ំពរ័ របស់វទ្យ ិ អាសុ ី នសរខ្ដលម្តនអាសយដា ី ុ សាតប់កមមវធ ិ ីននះបានផងខ្ដរ ។

ខ្ដនដក ី មពុជានរោម គជា ឺ អែែ ី ខ្ដន

បញ្ញជក់ថា នបនើ ោងតាមឯកសារននះថផទ

ដីថនរពះរាជាពណាចរកកមពុជា ប៉ុខ្នតតាំង

ដីនៅកមពុជានរោមបានចុះអស់បនតច ិ មក

ពីសែវែសរទ្៍ ី ២០ មក អាណានគ ិ មបា

ពី ោរខ្កខ្របមណឌសីម្តនមែតមលះ ។

រា ំងបានរបគល់ខ្ដនដខ្ី មមរមួយចំខ្ណកធំ

ចាប់ពីនពលននះែនៅវ ិទ្យអាសុ ីនសរ ី ុ

ននះនៅឲ្យរបនទ្សនវៀែណាមោន់ោប់។

សូ មនរបពា ើ កយ

នៅកនុងសម័យខ្ដលរុងនរឿងបំផុែគឺ

ខ្ដលជា

ពាកយោែ់ នដម ា ល់ ខ្ដនដក ើ បសម្ត ី ូសាំង ី

នៅមុនសែវែសរទ្៍ ី ១៣ ទ្ឹកដីខ្មមរបាន

សុីន

លាែសនធឹងនលើខ្ដនដនី គាកមួយភាគធំ

ទ្ឹកដក ី មពុជានរោមខាងែបង ូ

នដាយនរបៀបនធៀបនៅនឹងទ្ីតាំងរបនទ្ស

ថនែំបន់អាសុីអានគនយ៍ ។ ននះជានសចកតី អះអាងរបស់អនករបវែតវិ ិទ្ូខ្មមរ

កមពុជានរោម

នវៀែណាមសពវថថង ។

នលាក

ឯកសាររបវែតសា ិ ស្រសខ្ត មមរមួយ

រែង ឹ គ។

កាលខ្ដលម្តនចំណងនជង ើ ថា "ខ្ដនដី

នសៀវនៅរបវែតសា ិ ស្រសខ្ត ដលម្តន ចំណង

សាអ៊ូល

នលាកបានចារឲ្យដឹងដូនចនះនៅកនុង

នជើងថា របវែតសា ិ ស្រសខ្ត មមរ ភាគទ្១ ី និងទ្ី

២ នបាះពុមផ ព ាយតាំងពឆ្ន ី ន ំ ១៩៧៣ ។ របវែតវិ ិទ្ូខ្មមរដខ្ដល

បានអះអាងឲ្យដង ឹ

បខ្នថមថា ខ្ដនដខ្ី មមរដ៏ធំននាះម្តនរួមទាំង របនទ្សខ្មមរ

បចចុបបនន

រួមទាំងទ្ឹកដក ី ូ

សាំងសុីន ទាំងមូល និងខ្ដនដខ្ី ផនកខាង

កមពុជានរោម" របស់អនកនិពនធនមមះ គឹម

រពះរាជាណាចរក

កមពុជា នាសម័យខ្ដលខ្មមររុងនរឿងបំផុែ ននាះ ។

នលាកសាស្រសាតចារយ

ឃិន

សុ ម

ែបងន ត លថនរបនទ្សលាវ នង ិ កណា ិ រួម ូ ង

បានបញ្ញជក់ថា ៖ «សូ មឲ្យរជាបថា តាំង

ទ្ឹកដីរបស់ខ្មមរខ្ដរ

នៅរហូែនៅដល់របនទ្សភូម្ត។ នបខា ើ ង

ទាំងខ្ផនកខាងនកើែថនរបនទ្សថថផង ក៏ជា

ខ្ែពនី ដើមមកយូរណាស់នហយ ើ ដខ្ី មមរម្តន

អំណាចខ្មមរ

នជើងននាះ

នហើយម្តននពលមលះ

បានលាែសនធឹងរហូែនៅ

ដល់នរជាយម្ត៉ឡាយូ ខ្ថមនទ្ៀែផង ។

នង ិ របនទ្សភូម្ត

នលាកសាស្រសាតចារយ

ឃន ិ

សុ ម

បនរងៀនរបវែតិសាស្រសតខ្មមរ ថថ លាវ និង ភូម្ត នៅឯវ ិទ្ាសាថនជាែិ អុណា ល់កូ ី របចាំរកុងបា៉រស ី របនទ្សបារា ំង ម្តនរប

សាសន៍ឲ្យវ ិទ្យអាសុ ី នសរដ ី ឹងបខ្នថម អំពី ុ

នបាះពុមផ ព ាយតាំងពឆ្ន ី ន ំ ១៩៦៩ មក

ំ ខ្ផនទ្ប ក់ោលនម ួ ៗថនខ្ដនដខ្ី មមរចាប់ពី គ. ស. ១០០ ដល់ គ. ស. ១៥០០។ kunkhmerwarrior.com ី គាញ់ ពដ ី ណា ី យ វ ិសាលភាពថនទ្ក ឹ ដី

រហូែនៅដល់រកុងនឈៀងថម៉

ពនី រពាះខ្មមរោន់អំណាចរហូែនៅដល់ទ្ី

ននាះ ។ ដខ្ី មមរនៅវ៉ែតាំងពីខ្ដនដក ី មពុជា នរោម កូសាំងសុីន រហូែនៅដល់ខាង

នជើង រហូែនៅដល់នវៀងច័ននទ នាះ ជាដី របស់ខ្មមរ»។

ប៉ុខ្នតសំនណរ

កនុងនសៀវនៅរបវែតិ

សាស្រសខ្ត មមររបស់នលាក រែឹង គ បាន

អះអាងថា ចាប់ពស ី ែវែសរទ្៍ ី ១៣ មក

នរោមខាងនជើងជាែំបន់ភនំ

ជាែយ ួ ឬសពវថថងនគនៅថានវៀែណាម ិ ន

ម្តនមលះ

អំនពរើ ក ុ រានរបស់ជនជាែនិ សៀម នង ិ ជន

និងម្តនថរព

នឈធ ំ ូ វម្តនខ្មមររស់នៅនទ្ ខ្ែនបើ ើ ំៗ ពុស

ក៏បចចុបបននបានោលយជានវៀែ

ខ្ដលម្តនបំណងចង់យកទ្ននលនមគងានធវើ

ណាមអស់នៅនហយ ើ ។ ែំបន់ននាះម្តន

ធំខ្ដលខ្មមរបាែ់បង់ជាបនណតើរៗនៅននាះ

រា៉ យ បាណា រញ៉ ក់ នសដាង ហាឡាង

ជារពំខ្ដនរួមរបស់នគ ។ ខ្ដនដម ី ួយភាគ គឺម្តនរួមទាំងទ្ក ី មពុជានរោមផងខ្ដរ ឹ ដក

។ គអា ឺ ណានគ ិ មបារា ំងបានរបគល់ទ្ក ឹ ដក ី មពុជានរោមទាំងមូលនៅ ឲ្យរបនទ្ស នវៀែណាម ោន់ោប់តាំងពឆ្ន ី ន ំ ១៩៤៩ មក ។

នបនើ ោងតាមនសៀវនៅរបវែតសា ិ ស្រសត

មួយកាលនទ្ៀែម្តនចំណងនជើង

ថា

"កមពុជានរោម អំណាច គាមនខ្មមរនរោម" សរនសរនដាយនលាក រតាំង ឆ្នែ ប៊ុែ ម្តនកំនណើែ

ខ្ែជនជាែភ ិ រនំ ស់នៅដូចជាពួកម៉ូយ ជានដម ើ

ចា

ខ្ដលជាជនជាែអ ិ ំបូរខ្មមរមន

ែមកពម ី ុនសម័យអងារនម៉លះ ។

ចុះចំខ្ណកខ្ដនដក ី មពុជានរោមខាង

ែបង ិ ស្រសត "កមពុ ូ វ ិញ ? នសៀវនៅរបវែតសា ជានរោម អំណាច គាមនខ្មមរនរោម" បាន ឲ្យដឹងថា

កមពុជានរោមខាងែបងគ ូ ឺជា

ខ្ដនដខ្ី ដលសពវថថងនគនៅថា

កូសាំង

សុី ន ឬ នៅោែ់ថា កមពុជានរោម ។

សរនសរថាកមពុជានរោម គជា ី ួយ ឺ ខ្ដនដម ភាគឋែ ិ នៅខ្ប៉កខាងនកែ ើ

ថនរបនទ្ស

កមពុជាបចចុបបនន ។ ោលពីសម័យនដើម ខ្ដនដនី នះម្តននមមះថា កមពុជាទ្ឹកលិច នរពាះោលពប ត ល ឬ រប ី ូរាណដីកណា នទ្សកមពុជាសពវថថង

របស់មហាអាណា

ចរកខ្មមរ ជាខ្ដនដីនគាក ចំខ្ណកដខ្ី ប៉ក ខាងនកើែ ឬ កមពុជានរោម សពវថថង នៅជា របជុនំ ោះនៅនឡយ ។ នៅទ្នី នាះពុស ំ ូវ ើ

ម្តនខ្មមររស់នៅនទ្ នរពាះខ្មមរពុស ំ ូ វរស់នៅ តាមម្តែ់ទ្ក ឹ ខ្ដលម្តនរបរននសាទ្ជាធំ ននាះ ។

អនកនិពនធ គឹម សាអ៊ូល បញ្ញជក់ថា

នម្តល៉ ះនហយ ើ រពះមហាកសរែខ្មមរពុំបានយក

រពះទ្័យទ្ុកដាក់រែួែ ពន ិ ែ ិ យឲ្យបានហមែ់ ចែ់បុនា ៉ ម នខ្ដរនាោលនណាះ ។ លុ ះរប

ទ្ំពរ័ វុ ឹបសាយថ៍របស់សហព័នខ្ធ មមរ

ខ្ហលមួយសែវែសរនរោយមក ៍

កមពុជា

នៅឯខ្ដនដក ី មពុជានរោម

កមពុជានរោម (KKF) ផាយឲ្យដឹងបខ្នថម

នរោមទ្ក ឹ លិច

យុគនធរ រកុងភននំ ពញ ោលពទ្ ី សវែសរ ៍

ជាខ្ដនដស ី ណដឋែ ិ នៅខ្ផនកខាងនរោមថន

នពលននាះនហយ ើ នទ្ប ើ របជារាស្រសខ្ត មមរនាំ

និងជាអែីែសាស្រសាតចារយ នៅវ ិទ្ាល័យ ១៩៦០ នលាកបាននបាះពុមពផាយនសៀវ

នៅននាះតាំងពច ី ុងខ្មមថ ិ ុនា ឆ្ននំ ២០០៥

ថា កមពុជានរោម រែូវបាននគសាាល់ថា

អាងទ្ននលនមគងា ។ សហព័នខ្ធ មមរកមពុជា នរោមអះអាងថា

ខ្ដនដីកមពុជានរោម

មក បានអះអាងថា នគអាចខ្ចកកមពុជា

ម្តនទ្ំហជ ំ ិែនសមើនឹងពាក់កណា ត ល

នជង ើ ឬ នៅថា កមពុជានរោមខាងនជង ើ

ដក ី មពុជានរោមម្តន ២១ នមែតរកុងខ្ដល

នរោមជា ២ ែំបន់ ។ ទ្ី ១ គែ ឺ ំបន់ខាង ខ្ដលនគពុំសូវនឹកនឃញ ើ ឬនិោយដល់។ កមពុជានរោមខាងនជើងគជា ឺ ទ្ឹកដខ្ី មមរមួយ ភាគខ្ដរ

ខ្ដលអាណានិគមបារា ំងបាន

យកនៅបនងាើែ

ជាសនងោរដារឡាក

ោលពីឆ្ននំ ១៨៩៩ នហយ ើ ខ្ដលបនាទប់ មកកមពុជានរោមខាងនជើង នៅជានមែតដារឡាក ខ្ផនទ្ខ្ី ដនដក ី មពុជានរោម ។ www.khmerkrom.org

នសៀវនៅដខ្ដលបញ្ញជក់ថា កមពុជា

ទ្ឹកដីខ្មមររែូវរួញបនតិចមតងៗ នដាយសារ

អែែ ៌ ន ី អនកនិពនធសារព័ែម្ត

ក៏បានោលយ

ភាជប់នៅនឹងអា

ណាម ឬ អែែ ី ខ្ដនដរី បនទ្សចម៉ា ។

ថន

ក៏បានោលយជាដនី គាក

នដាយសារដីលាប់ទ្ននលនមគងាហូរចាក់

គាននៅរស់នៅោ៉ងនរចើនកុះករ ខ្ថមទាំង

ម្តនកំពង់ខ្ផោ៉ងធំមួយផងគឺ កំពង់ខ្ផ ថរពនគរ ៕ RFA

ទ្ំហថំ ផទរបនទ្សកមពុជាសពវថថងននះ។ ខ្ដន លាែសនធឹងនលើទ្ឹកដី

ខ្ដលម្តនទ្ំហំ

សរុប ៦៨.៩៦៥ គីឡូខ្ម៉រែរកឡា ។

ប៉ុខ្នតនបនើ ោងនៅតាមឯកសារផលូវ

ោររបស់សាធារណរដឋសងាមនយ ិ មនវៀែ ណាម

ឆ្ននំ

២០០៤

បានឲ្យដឹងថា

កមពុជានរោមម្តនទ្ំហំ ៦៣.៥១១ គីឡូ ខ្ម៉រែរកឡា

ខ្ដលកនុងននាះម្តន

១៨

នមែតរកុង ។ នលាក រតាំង ឆ្នែ ប៊ុែ

ខ្ដនដក ី មពុជានរោមថែពអា ី ោសោល ពខ្ី មកុមភៈ ឆ្ននំ ១៩៩៦ ។ wikipedia


សារព័ត្៌មាន ព្រពនគរ

គងៃ អាទត្ ិ យ ១៥ កកើ ត្ ខែផលគុន ឆ្នន ំ ឆ្លូ វ ឯកស័ ក ព. ស. ២៥៥៣ ត្ត្ូ វនង ឹ គងៃ ទី ២៨ ខែកុមភៈ គ. ស. ២០១០

ខ្្វងយល់ពីភូមិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

មូលក្ហត្ុខ្ដលនា ំឲ្យយួនោន់ោប់ប្តនទឹកដីក្មត្រពាមព្នខ្ដនដីកមពជាក្រោម ុ ម្ត៉ក គូ ( នកើែៈ១៦៥៥ - សាលប់ៈ១៧៣៥ ) គឺជាពាណិជជករជនជាែច ិ ិន ម្តនរសុកកំនណើែនៅភូម ិ នឡ ោវែ សគាែ់ថហនគឿង រសុកឡយចូវ នមែតកង់ែុង របនទ្សចិន ។ នដាយ

មន ំ សិទ្រិធ ស់នៅៗនលើទ្ក ិ ចង់រស់នៅនរោមអំណាច សនតែវិ ងស នឆង ( Qing Dynasty ) ក៏បាននាំពូជពងសរបស់មនមកសុ ឹ ដីខ្មមរនៅមតពា ិ រកមួនស ។ នរោយមក រែូវបានរពះ ួល ុ ំ មនង មហាកសរែខ្មមរផតល់គរជា ឧកញា៉ នដម ើ បអភ ី បា ិ លដខ្ី មមរមួយភាគនៅែំបន់នមែតពាម បនណា ត យនឆនរសមុរទ្ថននមែតពាម នង ើ សែវែសរ ៍ទ្ី ១៨ ។ ិ រកមួន ស នៅនដម

នង ិ នមែតរកមួនស នង ិ ជាអនកខ្ដលបាននបក ើ ឲ្យម្តនកំពង់ខ្ផពាណិជកមម នង ិ បនខ្លបងនៅតាម

នដាយនសតចខ្មមរសម័យននាះ គិែខ្ែពីចាំងគានឯងែនណតើមអំណាច នភលចគិែគូរដល់ឧកញា៉ជនជាែច ិ ិនម្តនក់ននះ មណៈខ្ដលទាហាននសៀមនចះខ្ែវ៉យសរមុកចូលនមែតពាមជានរចន ើ

នលើក រហូែដល់ចាប់បាន ម្ត៉ក គូ យកនៅដាក់គុកនៅនគរនសៀមអស់មយ ួ រយៈនទ្ើបបានរួចមលួនមកវញ ិ ។ នរោយនពលបានរួចមលួនរែ់នចញពគ ី ុកនសៀមមក ម្ត៉ក គូ បានសុំចូលមលួននធវើ ជានមទ្័ពរបស់នសតចយួនរែកូលនងវៀង (Nhà Nguyễn) នហយ ៨០ ឆ្នន ំ នៅពាម ។ ើ នសតចយួនបានខ្ែងតាំងនធវជា ើ នមទ្័ពរបស់របស់នគនៅនមែត ពាម ខ្ែមតង ។ ម្ត៉ក គូ សាលប់កងអាយុ ុន ( ែពីនលមមុន )

នជដាឋ ( ១៦៧២-១៦៧៣ ) ។

របវែត៖ ិ

ផតល់គរជាឧកញា៉

នដាយ ថាច់ របជា នគឿន

នរោយមក រពះមហាកសរែខ្មមរបាន

ម្ត៉ក គូ (យួនៈMạc Cửu,ឡាតាំ

នដើមបអភ ី បា ិ លនមែត

និងនៅឆ្ននំ ១៧០០ គាែ់បានលួ ចរែ់មក ពាមវ ិញបាននដាយសុ វែថិភាព ។

ោរសុំចុះចូលជាមួយមួយនសតច

ពាម នង ិ រកមួន ស ។

អណា ណ ម៖

ចិននកើែឆ្ននំ ១៦៥៥ នៅភូមិ នឡោវែ

នឆនរសមុរទ្ខ្មមរ៖

ំ នទាំង ៧ នលើ ខ្លបងសុីសងនិងទ្រី បជុជ

យួនៈLÔi Châu) នមែតកង់ែុង (អកសរយួ

មហាកសរែខ្មមរ ម្ត៉ក គូ បានបនងាែ ើ បន

រគងែំបន់ទាំងននះ

មុរទ្ខ្មមរទាំង ៧ គឺ

បាននូវអនាគែខ្វងឆ្នងយរបស់មួន ល ម្ត៉ក

ងៈ Mo Jiu) គឺ ជាពាណិជជករជនជាែិ សគាែ់ថហនគឿង រសុកឡយចូវ (អកសរ

នៈQuảng Đông ) របនទ្សចន ិ របជាម្ត និែ ។

ោរនភៀសមលួននចញពរី បនទ្សចន ិ ៖

ោរបនងាែ ត យ ើ បនខ្លបងតាមបនណា នរោយពបា ី នគរជាឧកញា៉ពរី ពះ

ខ្លបងចំនន ួ ៧ នៅតាមបនណា ត យនឆនរស

នឆនរសមុរទ្ ពាម

យួននៅថាម្ត៉ងខាម (Mám Khảm ) ,

នរោយពបា ើ ឲ្យម្តនបន ី នបនងាែ

នឆនរសមុរទ្ខ្មមរ

រពមទាំងបានបានរគប់

ណាចរបស់មួ ននហ ល យ ើ គូ

ឲ្យឋែ ិ នៅនរោមអំ នង ើ បធានា ិ នដម ី

បានបញ្ជូ នទ្ូែឲ្យនៅជួបនសតចយួន

នរោយឆ្ននំ ១៦៤៥ សនតែិវងស នម៉ង

នឆនរសមុរទ្ រាម យួននៅថា ឡុងកី

អាណា ណ មនមមះ នងវៀង ផុក ជូ (Nguyễn

១៣៦៨ ដល់ ១៦៤៤ រែូវបានដួលរលំ

នៅថា កង ឹ បូែ ( Cần Bột ) , នឆនរស

នហវពឆ្ន ី ន ំ ១៦៩១ ដល់ ១៧២៥ កនុងឆ្ននំ

ខ្ដលបានរែួែរតារបនទ្សចន ិ ចាប់ពឆ្ន ី នំ នហើយបាននឡង ើ រែួែរតា នដាយរាជវងស

( Long Kỳ ) , នឆនរសមុរទ្ កំពែ យួន

មុរទ្ កំពង់នសាម យួននៅថា នហឿង

ថាង ។ នដាយមន ិ ចង់រស់នៅនរោមោរ

អឹក ( Hương ức ), នឆនរសមុរទ្ ជាល

ម្ត៉ក គូ បាននាំរគួសារ នង ិ កងទ្័ពរពម

Mạc ) , នឆនរសមុរទ្ រកមួនស យួននៅ

ជាង ៤០០ នាក់ បាននភៀសមលួននចញពី

សមុរទ្ នោះរែល់ យួននៅថា ភូហវឹក

រគប់រគង របស់រាជវងស ថាង ឆ្ននំ ១៦៧១

ម្តស យួននៅថា សាយម្ត៉ក ( Sài

Phúc Chu ) រគប់រគងរាជនៅទ្រី កុង ១៧០៨ ។

ឆ្ននំ ១៧១៤ ម្ត៉ក គូ បានសុំ ចូល មលួននធវជា ើ នមទ្័ពរបស់នសតចយួនរែកូល នងវៀង (Nhà Nguyễn) ។

ទាំងមស្រនតីមយ ួ ចំនួនរបស់មួ នរប ល ម្តណ

ថា លិន វ ិន ( Linh Quỳnh ) , នឆនរ

សមពន ័ ភា ធ ពវងសរែកូល៖

របនទ្សចន ិ

( Phú Quốc ) ។

របពនធមួយគឺជាជនជាែិចន ិ ខ្ដល

តាមផលួវសមុរទ្អខ្ណតែ

រសាែ់មកដល់រសុកខ្មមរ

នរោយពី

នមបនខ្លបងទាំង ៧ ខាងនលើរែូវ

ម្ត៉ក គូ ម្តនរបពនធពរី គ៖ឺ បាននភៀសមលួន

នចញពរី បនទ្សចន ិ ជា

បានដល់ទ្ក ឹ ដខ្ី មមរភាលម ម្ត៉ក គូ បាននាំ

បាននគដាក់ទ្តា ី ំងធំនៅពាម ។

ទ្ី ៩ ( អងាសូរ ) នសាយរាជយពី ១៦៥៩

ខ្ផពាណិជកមម

នៅនលើទ្ក ី មននាះ ឹ ដពា

នមមះ បូយ ធី ឡាំ (អកសរយួនៈBùi Thị

សិទ្រធិ ស់នៅៗនលើទ្ក ឹ ដខ្ី មមរ ។

ផាយនចញនៅរគប់ទ្ស ិ ទ្តា ី ម រយៈអនក

រែី (BiênHòa) ខ្ដលនលាកបាននរៀប

រកុមរបស់មួ នចូ ល លនៅគាល់រពះធមមរាជា ដល់

១៦៧២

នៅរកុងឧែតុងានដម ើ បសុ ី ំ

ោរផតល់គរជាឧកញា៉

នដម ើ បអភ ី ិ

បាលនមែតពាម នង ិ រកមួនសពីរពះមហា កសរែខ្មមរ៖

នរោយពបា ី នរពះមហាកសរែខ្មមរ

ោរនបើកឲ្យម្តនបនខ្លបងនិងកំពង់

បាននធវឲ្ ត៍ ម ះ របស់ ម្ត៉ក គូ បាន ើ យនករនម

ជំនួញខ្ដលមកពីែំបន់នផសងៗ និងតាម រយៈ ម្ត៉កគូ ននះខ្ដរជនជាែិកនំ ណើែចិន ជានរចើនខ្ដររស់

នៅតាមបនណា ត យនឆនរ

ឈូ ងសមុរទ្នសៀម

បានមកសុំ រស់នៅ

មួយមលួនខ្ែមន ិ ម្តនកូនរបុស ។

របពនធមួយនទ្ៀែជាជនជាែយ ិ ួន

Lẫm) យួនកំនណើែនៅនមែត កំពង់រសោ ោរនៅឆ្ននំ ១៧១០ នពលមលួនម្តនអាយុ ៥៥ ឆ្ននំ ។

ោររស់នៅជាមួយរបពនធចុងយួន ម្តនក់នរោយននះ ម្ត៉ក គូ បានកូនរបុស

ផតល់សិទ្ឲ្ ធិ យរស់នៅៗនលើទ្ក ឹ ខ្មមរយ នង ិ

នហយ ើ រកសុី រហូែមកដល់សពវថថងននះ ។

ម្តនក់នមមះ ម្ត៉ក ធាន ទ្ឺ (អកសរយួនៈ

ពុងម្តនជនម្តលះថផទកុ ងផងននាះ ន

ចាប់មួន ល ម្ត៉ក គូ៖

ថា រពះសុ ទ្ែថ

រសបនពលខ្ដលរសុកខ្មមរ

នពលននាះកំ

បានសុំមួ នចូ ល លរួមថដជាមួយរពះ

ម្ត៉ក គូ បរម

រាជា ទ្ី ៩ (អងាសូរ) (១៦៥៩-១៦៧២)

និងរពះជ័យនជដាឋទ្ី ៣ ឬ រពះរសីជយ ័

ោរវ៉យលុ កពនី សៀមចូលពាម និង ឆ្ននំ

១៦៨៧

កងទ្័ពនសៀមបាន

ចូលលុ កលុ យនមែតពាម

នង ិ បានចាប់

មលួន ម្ត៉ក គូ នៅឃុំទ្ុកនៅ រសុកនសៀម

រូបសំណាក ម្ត៉ក គូ នៅនមែតពាម ( Ha Tien) ខ្ដលរដាឋភបា ិ លនវៀែណាមបានសាង នឡង ើ បរី ំឭកគុណដល់ោរខ្ដលមលួនបានរែួែរតាទ្ក ើ នដម ឹ ដីនមែតពាមនដាយមន ិ ចាំបាច់ បងាូរមម ។ Wikipedia

គាែ់ ។ ម្ត៉ក ធាន ទ្ឺ គជា ឺ អនកខ្ដលនគ

ពីនពលខ្ដលនលាកបាននភៀសមលួន នចញ

នលើទ្ក ឹ ដីខ្មមរខ្ែ បនរមផ ើ លរបនោជន៍នសត

ោប់ទ្ក ឹ ដីនមែតពាម ៕

បានដង ឹ ថា ជាអភបា ិ លនមែតពាម នៅ ចអាណា ណ មដាច់ថថល ។ រយៈនពល

ថនោររគប់រគងទ្ក ឹ ដី

Mạc Thiên Tứ ) ខ្មមរនយើងនយ ិ មនៅ

ពាមរបស់វងសរែកូល ម្ត៉ក៖

នហើយខ្ដលជាអនកែវងសរែកូល

ោប់ទ្ក ឹ ដីនមែតពាមអស់រយៈនពល១៩៦

នហយ ើ រពះសុ ទ្ែថននះ

កនុងោររគប់រគងទ្ក ឹ ដីនមែតពាមននះ

ម្ត៉ក

កូនែនៅរហូែដល់បារា ំងចូលោន់ោប់

វងសរែកូលម្ត៉កមួយននះ បានោន់ ឆ្ននំ (១៦៧១-១៨៦៧) ននះ នបគ ើ ែ ិ ចាប់

ពីរបនទ្សចិន រហូែដល់បារា ំងចូលោន់ រូបភាព នង ិ ឯកសារនោង៖ www.wikipedia.org

របវែតសា ិ ស្រសរត បនទ្សកមពុជា នដាយ

អានដម្ត៉ ឡខ្ឺ កល របចាំកមពុជា ។

អែីែរាសុី ដង់បារា ំង

(នៅម្តនែនលមនរោយ)

នមែតពាមនាឆ្ននំ ១៨៦៧ នទ្ប ើ វងសរែកូល មួយននះបានរែ់នគច (Huế) អស់នៅ ។

មលួននៅទ្រី កុងនហវ

ោរសាលប់៖ ថថងទ្ី ២៥ ខ្មឧសភា ឆ្ននំ ១៧៣៥

ម្ត៉ក គូ បានសាលប់នៅនមែតពាមនដាយ

ជមាឺ នង ិ នរោយមក បាននឡង ើ ោន់ោប់ ែំបន់ពាមនដាយ រពះសុ ទ្ែថ ខ្ដលយួន ផនូរនខានចរែកូល ម្ត៉ក នៅនមែតពាម ( Ha Tien) ។ Wikipedia

នៅថា ម្ត៉ក ធាន ទ្ឺ ជាកូនរបុសរបស់

http://www.worldkhmerradio.com

វិទយខ្មែ ៌ នទាន់នហែុោរណ៍របចាំថថងតាមរបព័នធ Internet ុ រពិភពក្ោក ព័ែម្ត

The Prey Nokor News number Vol.1 No.5  

ភូមិសាស្ត្រកមពុជាក្រោមរបវត្រិកមពុជាក្រោមអនររជាត្ិព័ត្៌មានជាត្ិព័ត្៌មានពីកមពុជាក្រោម ៀេ ឆ្នា ំទី ០១ លេែ ០៥ / ថ្ងៃ ១ ។ ៤ ឆ្នា ំឆលូវ ឯកស័ក ររូវ...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you