Issuu on Google+

The Prey Nokor News

រ. ស. ២៥៥៤ ថ្ងៃ ១ ។ ៨ ឆ្នាខា ំ ល ទោស័ក ត្រូវនង ឹ ថ្ងៃទី ២៧ ខែមង ិ ុនា គ. ស. ២០១០ ០១

ដំក្

ដោយ កូនប្មមរ

នដរាតថម មុននា ី ថសីេនុ និងរពះមហា

គ្រឺ ពះករុណាសដមថចរពះនដរាតថម

សីេមុនី

បានយាងនវិ តថមកកាន់រប

ដទសកមពុជាវ ិញដេយ ើ

ាមដជើងយនថ

ដហាះអាកាសចរណ៍ អងគរប្អ៊រ បនាធប់ពី

បានបំដពញទសសនកិចច ច ំនួន៤ ថ្ថងដៅរដឌ ធានហា ី ណូយថ្នរបដទសដវៀតណាម ។ រកុមរគ្ួសាររាជវងសបានចាកដចញ

ពីរបដទសកមពុជាកាលពថ្ី ថងទី ២២ កនលង

ដៅដនះ ដដើមផបំ ី ដពញរពះរាជទសសនកិចច ជាលកខណៈឯកជន ណាម

WWW.PREYNOKORNEWS.BLOGSPOT.COM

ើ ររាជទ្យ្សនកិេចក្លើទ្យឹកភ្ភែកភ្មមរកមពជាក្រោម ុ

សដមថចនដរាតថម សីេនុ អគ្គដមសី

កសរត

ក្េញផាយរបចា ំ្ប្តរហ៍រាល់ព្ងៃអាទ្យិតយ

ឆ្នាទំ ី ០១ ទលែ ១៨/ រថ្មៃ ១០០០ ទរៀល

ព្រពនគរ

ដៅរបដទសដវៀត

ាមការអដ្ច ើ ញរបស់ដោក

Nguyen Minh Triet របធានរដឌថ្នរោឌ ភបា ិ លបកសកមមុយនស ិ ថដវៀតណាម ។ រាជដដំ ណើរដដើមផម ថិ ព៖ ី ត ិ ភា

ដយាងាមការផាយរបស់ VOA សំ ដឡងសេរដឌអាមរកជាដមមរភាសា ិ

ប្ដលបានផាយកាលពថ្ី ថងទី ២៥ ប្ម មថ ិ ុនា រពះអងគមាចស់ សុី សុវតទិ ធមមដិ កា ដលខាដធល់សដមថច នដរាតថម សីេនុ បានមានបនធូលថា

សដមថចនដរាតថម

សីេនុ បានជួបដមដក ឹ នាំសំខាន់ៗ ដៅ

កបុងរបដទសដវៀតណាម ដដម ពី ើ ផជប្ជកអំ ី ទំនាក់ទំនងមត ថ ពរវាងរបដទសដវៀត ិ ភា ណាមនិងកមពុជា ។

ដោកបានប្ថលងថា៖

ទសសនកិចរច បស់សដមថចឪ និងរពះមហាកសរត

«ដំដណើរ

សដមថចប្ម៉

រតូវបានដធដើវ ឡើងចំ

ដពល ប្ដលរបដទសកមពុជា និងរបដទស ដវៀតណាមកំពុងដដំ ណើរការដបាះបដគគល រពំប្ដន ។

ដំដណើរដធវឲ្ ថិ ស់ជាតិ ើ យប៉ះពាល់កត ិ យ

នង ិ មុមមាត់របស់ជាតប្ិ មមរ៖

រពះរាជដំដណើរទសសនកិចរច បស់

រកុមរគ្ួសាររជវងសដពលដនះ រតូវបានមន្តនថី សងគមសុី វ ិលជាដរចន ើ

ដធវកា ើ ររបឆាំងជំ

តក្ៅទ្យំពរ័ ទ្យី ២

មណៈប្ដលជនជាតប្ិ មមរដៅកមពុជាដរកាមកំពុងរតូវបានបកសកុមុយន ម ស ខ ុកដមមញទួញយំរាល់ថ្ថង ិ ដថ វៀតណាមដធវទ ើ ុកប

សដមថច

នដរាតថម សីេនុ នង ថ ពដវៀតណាមកមពុជាឲ្យ ើ ផពរង ឹ មត ិ រកុមរគ្ួសាររាជវងស បានដៅបំពញទសសនកច ិ ចដៅរដឌធានហា ី ណូយ ដដម ី ង ិ ភា កាន់ប្តរងមាំ ី មពុជាដរកាមដទ ។ ចំប្ណកដមដក ឹ នាំដវៀតណាម ដពលមក ឹ ប្ថមដទៀត ដោយមន ិ បានយាងដៅទត់សាទនភាពប្មមរដៅប្ដនដក

ទសសនកច ថ ុកោក់ដល់ ិ ដច ៅរបដទសកមពុជាមថងៗ ដគ្មន ិ ប្ដលដបាះបង់ការដៅសួរសុ មទុកខ នង ិ សំណូមពររោឌភបា ិ លប្មមរឲ្យជួយយកចត ិ ទ

ជនជាតយ ួ អដនាថរបដវសន៍ដៅដលើទក ួ និងចងសមពន ័ ភា ន ពជាមួយយួនរកដពើ គ្ឺ ិ ន ឹ ដីប្មមរដទ ។ រពះបាទ ជ័យ ដជោឌ ទី ២ យករបពននយន ជាដដម ួ ចូលមករស់ដៅដលើប្ដនដក ើ ដេតុឲ្យជនជាតយ ី មពុជាដរកាមបនថច ិ ន ិ មថងៗ

រេូតដល់បានរតួតរានង ខ ុកដមបញប្មមរដរកាម ិ ដធវទ ើ ុកប

មាចស់រសុកថ្នប្ដនដក ខ តរសាករសាន ។ សដមថច នដរាតថម សីេនុ ធាលប់មានរពះបនធូលខាលង ំ ៗថា «យួនជា្តវ ី មពុជាដរកាម រងទុកឥ រកក្ពើ» ប្តដពលដនះ

រពះអងគបានដៅបំដពញទសសនកច ថ ពដនាះ ើ ផពរង ឹ មត ិ ដច ៅហាណូយដដម ី ង ិ ភា

«្តវរកក្ពើ» មថងដទៀត ប្មនឬ ? ៕

វាជាការចងមត ថ ពជាមួយ ិ ភា

រកុមរគ្ួសាររាជវងសប្មមរជួបដោក ណុង ដឹក មា៉ញ់ អគ្គដលខាធិការបកសកុ មុ យន ម ិសថដវៀតណាម ។ VN News

ឯកអគគរាជទ្យូតេរកភពអង់ក្គល្ថា «ឯករាជយរប្់ កូ្វ ូ ូ គឺជាក្រឿងមួយដ៏រតឹមរតូវ» ប្របសំរល ួ ដោយ៖ថាច់ សុ ធា ឯកអគ្គរាជទូតចរកភពអង់ដគ្លស ដោក Stephen Wordsworth បាន មានរបសាសន៍ថា

គាត់ទទូចចង់ឲ្យ

មានការចរចាថមីពសា ី ទ នភាពកូសូវ ូ ប្ដល

នឹងដឹកនាំដោយ Belgrade ដដើមផដធវ ី ើ ការដោះរសាយនូវបញ្ហាទាល់រចកដនះ ។ ដបសកជនចរកភពអង់ដគ្លសដៅរប ដទសប្ស៊បីបានមានរបសាសន៍ដៅកាន់ ដោក Stephen Wordsworth ឯកអគ្គរាជទូតចរកភពអង់ដគ្លស ។

ដដឋតទាំងរសុងដៅដលើសាទនភាពរបស់កូ

សូ វ ូ វាគ្ជា ឺ ដរឿងមួយដ៏រតម ឹ រតូវ»។ Wordsworth

គាត់រតូវបានដគ្

រសង់សមឋប្ី ដលបាននយា ិ យថាមន ិ មាន

មន្តនថីអរុឺ ប៉ុ ដរចន ើ នាក់ដទប្ដលគាត់បានជួប នាដពលថមៗ ី ដនះមានជដំ នឿថា

«រោឌភិ

បាលរបស់កូសូវ ូ នឹងរពមទទួលរតឡប់ មកវ ិញនូវរដឌកូសូវ»ូ ប្ដលឋត ិ ដៅដរកាម រតួតរារបស់របដទសប្ស៊បដី នាះ ។

គាត់រតូវបានដគ្ដករសង់សមឋដី ទៀត

សារព័តមា ៌ ន daily Blic ថា «ដទាះជា

ថា

«ដេតុអបា វី នជាដៅទដី នាះមន ិ អាច

អបកណាចង់ឬមន ិ ចង់ការឯករាជយរបស់កូ

មានការដបើកកច ិ ចពភា ិ កាមួយថមី

ប្ដល

ព័ត៌មានជាតិ

អនររជាតិ

ក្វៀតណាម

ព័ត៌មានវិទ្យា

កុំយកត្រះមហាកសត្រទៅពាក់រ័នធ

អាទមរកិ នង ិ អរឺ ុប៉ ខែែងគំនរ ិ គ្នាទលើ

ទត្ី កុងហាណូយបារមភរីកំទណើន អានុភាររបស់ត្រទទសច្ន ិ >៤

ទោក ោ៉ញ់ ហុង អាកបទងករ ើ រុមព

កាងជទល ៃ ះនទោបាយ ុ

>៣

នទោបាយទសដ្ឋកច្ ិ ច

>៥

អកសរខែមរ Unicode

>៦

សូ វ ូ ។ សាទនភាពនឹងមន ិ មានការដលស់ បឋូរបានដទ ដេើយទទូចឲ្យមានការចរចា មួយប្ដលនឹងដក ឹ នាំដោយរបដទសប្ស៊បី ដដើមផដោះរសាយនូ វបញ្ហាទាល់រចកដនះ ី ប៉ុប្នថរបប្េល

ជារតូវមានការពភា ិ កា

រវាង Belgrade និង Pristina ឲ្យបាន ទូលំទូោយដៅដលើបញ្ហាដនះ»។ ដោក និយាយថា

W ord s wort h Belgrade

បាន

«មន ិ ចាំបាច់

តក្ៅទ្យំពរ័ ទ្យី ៥

ភូមិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

អំរីទែរតកំរង់ទគ្ន ឬ ទែរតឡងអាង ុ

>៨


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

ព័ត៌មានជាតិ ដំក្

ើ ររាជទ្យ្សនកិេចក្លើទ្យឹក...

ទាស់ ដោយចាត់ទុកថា រពះរាជដំដណើរ ទសសនកច ិ ដច នះ បានដធវឲ្ ើ យបះពាល់ដល់

កត ថិ សជាតិ នង ិ យ ិ មុមមាត់របស់ជាតប្ិ មមរ

យា៉ងខាលំង ដរពាះបានយកនាមអតីតរពះ

មេកសរតប្មមរ និងរពះមេកសរតរទង់គ្ង់ របថាបបចចុបផនប

ដៅឪនកាលសំ ពះ

ដគារពដខាមចដមដឹកនាំយួន េូ ជី មញ ិ ដៅទរី កុងហាណូយ

ដេយ ើ ម៉៉ង

រពះរាជដំដណើរទសសនកិចដច នះ

ដទៀត

បានចាយវាយទាំងរសុង

នូវថវ ិកាជាតិ

ប្មមរ ប្ដលបានមកពព ី លរដឌប្មមរ នង ិ ការ

យកដមមះរបស់ពលរដឌប្មមរដៅមចប ី ុល ឬ សុំ ទានបរដទស របស់ប្មមរ។

ឬក៏លក់សមផតិថជាតិ

កបុងដសចកថប្ី ថលងការណ៍ជំទាស់មយ ួ

ប្ដលបានដធវដើ ឡង ើ នាថ្ថងទី ២០ ប្មមថ ិ ុនា

ឆាបំ ២០១០ របស់គ្ណៈកមាមធកា ិ ររប

រពត ថិ មមប្មមរ ដដើមផយុ ថិ ម៌ នង ឹ ក ី តធ ិ សមធម៌ (CACJE)

របកាសជំេរប្ថលងការណ៍

ទំនាស់ជាសាធារណៈដៅ

នឹងរពឹតថិ

ការណ៍ចំនន ួ ៣ ដៅដលើដរឿងមុសៗគាប កបុងដនាះចំណុចទម ួ បានដលើកដឡង ី យ ើ ំ ំ ថា ជទាស់ នង ឹ ដដណើរទសសនៈកច ិ ចរបស់ អតត ី ៈ មហាកសរត នដរាតថម សីេនុ

ប្ដលនាំដប្ងាដោយរកុមរគ្ួសារជារបពនន នង ិ កូន នដរាតថម សីេមុនី ជាមហាកសរត

បចចុបផនប កបុងដគាលបំណងដៅបំដពញទ សសនៈកច ិ ច ដៅរបដទសយួន

នាថ្ថងទី

២២ ប្មមថ ិ ុនា ឆាបំ ២០១០ខាងមុមដនះ។

មានសំដណើរឲ្យពភា ិ កាបញ្ហារប វតថិ

សាន្តសប្ថ ដនដក ី មពុជាដរកាម ដកាះរតល់៖

នង ិ បញ្ហា

ជាមួយគាបដនះប្ដរ ដោក សុឺន ស៊ូ

ប្ប៉រ អតីតៈរកុមរបក ឹ ាធមមនុ្ដ និងជា អនុរបធានថ្នរណសិរសជាតិរ ំដោះ របជា ពលរដឌប្មមរ

បានោក់សំដណើទូលថាវយ

រពះមហាវ ីរកសរត

ឲ្យដលើកយករបវតថិ

សាន្តសរថ បស់ប្មមរកមពុជាដរកាម និងបញ្ហា ដកាះរតល់យកដៅពិភាកាជាមួយរោឌភិ

បាលដវៀតណាម ដៅកបុងរពះរាជទសសន កច ិ រច បស់រពះអងគយាងដៅរបដទសដវៀត

ណាម ។ សំដណើរបស់ដោក ដោក

សុឺន ស៊ូប្ប៉រ បានសរដសរថា សូ មឲ្យមាន ការរគ្ប់រគ្ងរួមរវាងរោឌភបា ិ លយួន នង ិ រ

ោឌភបា ី ធប ិ លប្មមរ ដលើប្ដនដអ ិ តយ ី យភាព ដកាះរតល់របស់ប្មមរ ដរកាមរបស់ប្មមរ

នង ី មពុជា ិ ទក ឹ ដក

ដៅាមគ្ំរថ្ូ នតំបន់ពរា ី ៉

ដណកបុងសេគ្មន៍អរឺ ប៉ុ ប្ដលបានោក់ ឲ្យមានការរគ្ប់រគ្ងរួមរវាងរបដទស

បារា ំង នង ិ របដទសប្អសសា៉ញ ាំងពី ឆាបំ ១៦០៧ ដរកាមកច ិ រច ពមដរពៀងរបស់ រពះដៅអធរា ិ ជយបារា ំង

នង ឹ នាំ ិ រកុមដក

ចលនាថ្នរបដទសប្អសសា៉ញ។

ទាក់ទន ិ នឹងសំដណើដនះប្ដរ សមា

ជិកសភា នង ិ ជាមន្តនថជា ី ន់មពស់ថ្នគ្ណៈ

ការតវា៉ ទុនដមាយដពក អំពីប្ដនដក ី មពុជា ដរកាមនិងដកាះរតល់ដនាះ” ។

សមាជក ិ សភាថ្នគ្ណបកសកាន់

អំណាចរូបដនះ បានបគាញអំពដី គាលជំ េររបស់មួ នថា ល យា៉ងណាក៏ដោយ ការ ទាមទារដកាះរតល់

ដគ្រតូវពឹងអារស័យ

បកសកាន់អណា ំ ចរបជាជនកមពុជាបាន

ដៅដលើសាទប័នអងគការសេរបជាជាតិ

ដោយចាត់ទុកថា

អបករបគ្ល់ដកាះរតល់ដៅឲ្យដវៀតណាម

របតក ិ មម

នង ិ រចានដចាលសំដណើដនះ

សំ ដណើរបស់ដោក

សុឺន ស៊ូប្ប៊ ប្ដលមានបំណងឲ្យមានការ រគ្ប់រគ្ងរួមគាបរវាងកមពុជានង ិ ដវៀតណាម ដៅដលើប្ដនដអ ី ធិបតីយយភាពដកាះរតល់

របស់ប្មមរ នង ិ ទក ឹ ដីកមពុជាដរកាមដនាះថា ជាការេួសសម័យ ។

ការទាមទារេួសសម័យ៖ ដោក ជាម ដយៀប បានមានរប សាសន៍ាមបណា ថ ញសារព័តមា ៌ នកបុង

រសុកថា “រាជរោឌភបា ិ លកមពុជាបចចុបផនប ប្ដលដឹកនាំ កមពុជា

ដោយគ្ណបកសរបជាជន

បាននង ឹ កំពុងអនុវតថាមនូវអវី

នង ិ របដទសបារា ំង ដរពាះថា បារា ំង គ្ជា ឺ ដូចដៅ នឹងប្ដនដីកមពុជាដរកាមប្ដរ ។ គ្ួររ ំឮកផងប្ដរ

កមពុជាដរកាមដនះ

អំពីបញ្ហាប្ដនដី

ដោកនាយករដឌមន្តនថី

េ៊ុន ប្សន ជាដរឿយៗ ប្តងរបកាសជា

សាធារណៈថា ដោកមន ិ មានមេិចឆា ទាមទារមកវ ិញដឡយ គ្ឺសុំរតឹមប្តរកា ើ ទឹកដីបចចុបផនបដនះ

ឲ្យប្តបានគ្ង់វងសជា

ការរបដសើរដេយ ើ ។

ចំប្ណកអងគការ-សមគ្ម នង ិ របជា

ជនប្មមរកមពុជាដរកាម ទាំងដៅកមពុជា និង ដៅជុវំ ីពិភពដោក បាននង ឹ កំពុងដធវើការ

បានប្ចងដៅកបុងរដឌធមមនុ្ដឆាបំ

តស៊ូទាមទារាមផលូវចាប់ ដលើឆាកអនថរ

០៣៥ គ្ីឡប្ម៉ ូ រតរកឡា ។ អវីប្ដលជាការ

បាននូវសិទដនិ សរភាព ដលើប្ដនដក ី ំដណើត ី

ដោយសារប្តរាជកាលមុនៗ ហាក់មាន

មកចត ថ ដំ ពាះដំដណើររាជទសសន ិ ច

ប្ដល

១៩៩៣ គ្ក ំ ំ ១៨១. ឺ មពុជាមានថ្ផធដីទេ ទាមទារដនាះ

គ្វា ឺ េួសសម័យកាល

ជាតិ គ្ដឺ ដើមផទាមទារឲ្យប្មម រដរកាមទទួល ី របស់មួ ន ល ។

កច ិ ៖ច

ទាក់ទន ិ នង ឹ ដំដណើររាជទសសនកច ិ ច

របស់រកុមរាជវងសប្មមរ ណូយដនះ

ដៅរដឌធានីហា

ពលរដឌនង ិ រពះសងឃប្មមរ

ដរកាមដៅប្ដនដីមុជាដរកាម ព បានតអូញប្តអ ថា

ពលរដឌប្មមរដរកាមភាគ្ដរចន ើ រស់ដៅ

ប្ដនដី កមពុជាដរកាម ឬ តំបន់វាលទំនាន ថ្នដងទដនលដមគ្ងគ ប្តរកុមរាជវងសប្មមរមន ិ

បានមកទសសនកិចចដទ ប្បរជាដៅរដឌធានី ហាណូយ

កប្នលងប្ដលគាមនប្មមររស់ដៅ

ឯដណាះដៅវ ិញ ។

រពះសងឃប្មមរដរកាម

ប្ដលកំពុង

សិកាទីរកុងប្រពកឬសស ី (Can សូ មមន ិ បដ្ច ញអតថសញ្ហដណ

Tho) បាន

របាប់កាប្សត ថ្រពនគ្រ ថា ៖«អាាមភាព បានឮដំណឹងដនះប្ដរ

ប្តមន ិ សូ វចាប់

អារមមណ៍ដទ ។ វាគាមនរបដយាជន៍អវីសំ រាប់ពលរដឌប្មមរដរកាមដទ ។ ាមពិត គ្ួរ ប្តដសថចប្មមរេបឹងមកទសសនកិចច

ប្ដលមានប្មមរដយង ើ រស់ដៅដរចន ើ រតម ឹ រតូវ» ។

កប្នលង ដទប ើ

សដមថច នដរាតថម សីេនុ ធាលប់បាន

បំដពញរពះរាជទសសនកច ិ ដច លើកទី ១ ដៅ កាន់ដវៀតណាមកាលពឆា ី ប ំ ១៩៩៥ ដៅ ដពលប្ដលរទង់រគ្ប់រគ្ងរាជសមផតថិ ៕


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

ព័ត៌មានជាតិ

រពះអងគមាច្់ធមមិក្ោ៖ "កុយ ំ ករពះមហាកសរតក្ៅពាក់ព័នក ធ ងជក្មា ែុ ល ះនក្ោប្តយ" មុនការយាងដចញរបស់រពះមហាវរៈកសរត និងសដមថចប្ម៉ដៅដធវើរពះរាជទសសនកិចចដៅរបដទសដវៀតណាមប្ដលដរគាងចាប់ ដផថើមពថ្ី ថងអគគរ ៍ទី ២២ ដល់ថ្ថងទី ២៥ មថ ី ិ ុនាដនាះ រពះ

អងគមាចស់ សុីសុវតទិ ធមមដិ កា រពះរាជដលខាដធល់របស់ សដមថចឪនដរាតថម សីេនុ បានរតលប់មកបញ្ហជក់សារជាថមីមង ថ ដទៀតរបាប់អក ប នដយាបាយ នង យចំនួនមន ិ ិ តំណាងសងគមសុី វលមួ ិ ដអាយយកសដមថចឪដៅពាក់ពន ័ នកុងបញ្ហ ប ា រពំប្ដន។ កបុងដំដណើរយាងដៅដធវរើ ពះរាជ

សដមថចប្ម៉

រពះអងគទាំងបម ី ន ិ អាចលូ ក

ទសសនកិចដច ៅរបដទសដវៀតណាមដនាះ

រពេសទចូលកបុងកិចចការរបស់រោឌភបា ិ ល

សុី សុវតទិ ធមមដិ កា ក៏នឹងមានរពះរាជវតថ

ោឌភបា ិ ល។

ដបដើ យាងាមបនធូលរបស់រពះអងគមាចស់

បានដទ ។ ដលើកប្លងប្តមានការដសបើពីរ

មានរបស់រពះមហាកសរតរពះបាទរពះបរ

កបុងសំ ណុំដរឿងរពំប្ដនដប្ដល រពះ

មនាថ នដរាតថមសីេមុនផ ី ងប្ដរ។

អងគមាចស់ធមមដិ កាបានដមល ើ ដ

មាចស់សុីសុវតទិ ធមមដិ កា ប្ដលជារពះរាជ

ចំដពាះរោឌភបា ិ លគ្ជា ឺ ដរឿងនដយាបាយ។

អំពកា ី រអាទធិបាយរបស់រពះអងគ

ដលខាដធល់របស់សដមថចឪនដរាតថម

ញ ើ ថា

អវី

ប្ដលគ្ណបកសសម រងសបានដល ើ កដឡើង ុី

សី

ជាការរបកួតរបប្ជង

ប្ផបកនដយាបាយ

េនុ វ ិញ ។ រពះអងគមាចស់ធមមដិ ការតូវ

ប្ដលរពះមហាកសរត

មន ិ អាចលូ ករពះ

រពះអងគ

ដឡើយ ។

មានបនធូលការពាររពះមហាកសរតទាំងបី ដលើកដឡង ើ

េសទ

ដោយសារប្តដៅប្តមានមតិ

ដសបើដអាយសដមថចឪដលើក

កបុងជដមាលះកាន់ដជើងមាខងៗដនាះ

ដោក យឹម សុ វណត ពនយល់ថា

ដឡង ើ អំពប ី ញ្ហារពំប្ដនពភា ិ កាជាមួយ

បញ្ហារពំប្ដនប្ដល គ្ណបកស សម រងស ុ ី

ទសសនកិចស ច ដមថចឪ

របស់ជាតទា ិ ំងមូល

ថាបក់ដក ឹ នាំដវៀតណាម

កបុងរពះរាជ

របស់ដោកដលើកដឡង ើ ដនាះ

ដៅរបដទសដវៀត

ណាម ។ ដរៅពល ី ិ មិតរបស់គ្ណបកស

បកសរបស់ដោកសរដសរលិមិតថាវយស

អនុរបធានរណៈសិរសជាតរិ ំដោះរប

ដមថចឪដអាយដលើកបញ្ហា រពំប្ដនជាមួយ

ជាពលរដឌប្មមរក៏បានដចញផាយ ដសចកថី ដៅកបុងដសចកថរី បកាសដនាះដោក

ដសាមះរតង់នឹងគាបរវាងរបដទសទាំងពរី ។

រដឌប្មមរ នង ិ របជាពលរដឌប្មមរកមពុជាដរកាម

ដសាមះរតង់នង ឹ គាបដនះ ដោកសឺន ស៊ូប្ប៊រ

ទាំងអស់សងឃមថា រពះរាជទសសនកិចច ឹ របស់សដមថចឪ សដមថចប្ម៉ និងរពះមហា កសរតដៅរបដទសដវៀតណាម ដចញជាលទនផលថ្ន

នឹងប្សថង

សេរបតប ិ តថកា ិ រ

ថាបក់ដក ឹ នាំដវៀតណាមដនាះ គ្ដឺ ោយសារ

រពះអងគមាចស់សុីសុវតទិ ធមមដិ កា ជារពះរាជដលខាដធល់របស់សដមថចឪ ។ ោង ដល ឺ ុ ច / RFI

ប្ថលងការណ៍មួយប្ដរ។

សឺន ស៊ូប្ប៊របាននិយាយថា របជាពល

មន ិ ប្មនជាបញ្ហា

គ្ណបកសដនាះដទ។ដេយ ើ ការប្ដលគ្ណ

សម រងស ុ ី ដៅថ្ថងចន ័ ដធ នះ ដោកសឺន ស៊ូ ប្ប៊រ

គ្ជា ឺ បញ្ហា

រពះអងគមាចស់ធមមដិ កាបានអំពាវនាវ

ដេើយដផថម ច េរបតិបតថិការ ើ ដចញ ពក ី ិចស

មន ិ ដអាយអបកនដយាបាយ នង ិ សងគមសុី

អំពាវនាវដល់ដមដក ឹ នាំរបដទសដវៀតណា

មអនុវតថការរគ្ប់រគ្ង

រួមគាបជាមួយកមពុ

ជា ដលើទឹកដដី កាះរតល់ និងទឹកដក ី មពុជា ដរកាម។

វ ិលយករពះនាមរពះមហាកសរត សដមថច

និងសដមថចប្ម៉ដៅពាក់ពន ័ ប ន ញ្ហា

នដយាបាយ ។ នដយាបាយដៅរតង់ថា សរមាប់រពះអងគមាចស់ធមមដិ កា

លិមិត

របស់គ្ណបកសសម រងសដផញ ើ វ យសដមថច ុ ី ថា

គ្ណបកសដោកដគារពសដមថចឪ

ដជឿ

ឪដនាះ មន ម ះរតង់ដនាះដទ។ ិ មានចរតដសា ិ

ជាក់ដលើរពះរាជតំរះដោះរសាយរបស់ ស ិ

រងសផសពវ ៌ ន ុ ី ផាយដៅសារព័តមា

សាទរពះវ ិហារជាដដើម ។

ដរពាះលិមិតដនាះរតូវបានគ្ណបកសសម

មុនលិ

មិតដនាះដៅដល់រពេសទរបស់សដមថចឪ ដៅដទៀត ។ ដោយ

ប៉ុប្នថ ដទាះយា៉ងណាក៏

រពះអងគមាចស់ធមមដិ កាពនយល់ថា

ទាំងរពះមហាកសរត ទាំងសដមថចឪ នង ិ

រ ូបភាពពីកមពជាក្រោម ុ

រពះវ ិហារ នង ី មពុជាដរកាម ។ ិ សាន្តសាថសលឹករតឹ វតថសាវយទង ដមតថមាត់រជូក ប្ដនដក

ដមថចឪកបុងបញ្ហាទឹកដី

ដូចជាដរឿងរបា

សន្តគគមបា៉កាដៅប្តដកើតមានបនថ

ជុំវ ិញរពះរាជដំដណើរទសសនកិចរច បស់ស

ដមថចឪ សដមថចប្ម៉ និងរពះមហាកសរតដៅ របដទសដវៀតណាម ៕ RFI


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

ក្វៀតណាម

ទ្យីរកុងហា

ូ យប្តរមភពក ី ំក្

ើ នអានុភាពរប្់របក្ទ្យ្េិន

នាឱកាស ឆាបទ ំ ៦ ំ ឆាប២ ំ ០១០ដនះបានរតូវដគ្របកាសថា ជា”ឆាបម ំ ត ថ ពដវៀតណាម-ចិន”។ ក៏បប្ុ៉ នថដដើមផដធវ ី ០ថ្នទំនាក់ទំនងការទូតរវាងទីរកុងហាណូយនិងទីរកុងដប៉កាង ិ ភា ី ើឲ្យ

ជ្ជ ី ងពាណិជជកមមមានតុលយភាព

ទរី កុងហាណូយរ ំពង ឹ ដៅដលើការទាក់ទាញរកុមេ៊ុនអាសុី ប្ដលដៅដបាះទុន

ដធវើវន ិ ដិ យាគ្ដៅរបដទសចន ិ ិ ឲ្យគកមករករបដទសដវៀតណាមវញ

ដោយដេតុប្តរបាក់ដបៀវតសរ ៍ដៅដវៀតណាមមានករមត ំ ថ្នរបដទសចន ិ ទាប។ អានុភាពដកន ើ ដឡង ើ ខាលង ិ ដធវើឲ្យទរី កុងហាណូយបារមភ ពុំតិចដឡយ ើ ។ របដទសដវៀតណាមដៅប្តមានការ

ដដម ើ មានដូចជាដរបងកាត ធយង ូ ដៅស៊ូ

របុងរបយ័តជា ប និចជា ច មួយរបដទសចិន។ ដោយដេតុថាមួយពាន់ឆាបំ

។ល។

ថ្នការរគ្ប់

ដដើមផដចៀសឲ្យផុ តពីការកាលយមលួន ី

រគ្ងរតួតរារបស់របដទសចិន ដៅដលើរប

ដៅជារបដទសរណបរបស់ទីរកុង

ប្ដលលុ បពុដំ ចញ

លុ កដៅដលើរគ្ប់សមរភូមិ

ដទសដវៀតណាមប���សល់ទុកសាលកសាបម ដឡើយ

កាំង

បានដោយគយៗ

របដទសចិនប្ដលមានអានុ

ដប៉

ទរី កុងហាណូយបានដធវកា ើ រវាយ

មានដូចជា

ការបដងកើតឲ្យមាន”កុមមងដ ់ ូដសដឌកច ិ ”ច

ភាពដកើនកាន់ប្តខាលំងដឡើងៗរងរ ឹ តប្តដធវ ិ ើ

ប្ដលកបុងដនាះមាន រកុមេ៊ុនរដឌសំខាន់ៗ

ឲ្យទីរកុងហាណូយដកើតមានកថបា ី រមភនិង

ជាដរចើន(រកុមេ៊ុនទូរស័ពធ

មានការរបុងរបយ័តប ។ អបកដក ឹ នាំដវៀត

Viettel

ធនាគារ BIDV រកុមេ៊ុនអាកាសចរណ៍

ណាមមានទសសនៈប្មវងគាបពាក់ពន ័ ន ន ឹង

Vietnam Airlines )។ ដោកនាយករដឌ

បានទាមទារឲ្យដលើកយកបញ្ហារបដទស

លុ កកបុងវ ិស័យ ដសដឌកិចអ ច ស់រយៈដពល

បញ្ហារបដទសចិនដនះ ។ អបកដឹកនាំមលះ

មន្តនថដី វៀតណាមបានមិតមំដធវកា ើ រវាយ

ចន ិ ដៅពភា ិ កានាឱកាសសមាជទី ១១

១៨ ប្មមកដេយ ើ ដៅដលើរបដទសកមពុជា

ថ្នគ្ណបកសកុមុ យន ម ស ិ ដថ វៀតណាម ដៅ

ឡាវនង ិ របដទសភូមាប្ដលប្តងជាប្ដន

ដដើមឆាបំ ២០១១ ខាងមុម ដនះ ។

អំណាចរបស់របដទសចិន។

គ្ួរកត់សមាគល់ថា ចាប់ាំងពដី ដើម

សូ មគ្ូសបញ្ហជក់ថា

ឆាបំ ២០០០ មក របដទសដវៀតណាមបាន

និងរបដទសដវៀតណាមដៅប្តមានអធិករ

ចាប់អនុវតថវគ្គទព ី រី ថ្នកំប្ណទរមង់ដសដឌ

ណ៍ប្ដនដន ី ង ឹ គាប

កច ិ រច បស់ មលួនប្ដលបានចាប់ដធវើ ១០ ឆាបំ

ដោករបធានាធប ិ តដី វៀតណាម Nguyen Minh Triet ដៅដពលបុណយមួប៣៥ឆាបថ្ំ នការប្ច ប់សន្តគគមដវៀតណាមដៅ

ដរកាយរបដទសចិន ។ កបុងចំដណាមរប ដទសអាសុីអាដគ្បយទា ៍ ំងអស់ ដវៀតណាមជារបដទសប្ដល កំដណើនដសដឌកច ិ ច

ទរី កុងហាណូយ ។ REUTERS/Kham

របដទស

មានសនធុះ

ដ៏គ្ួរឲ្យកត់សមាគល់

បនាធប់ពរី បដទសចិន

ជាពិដសសដៅ

នឹងវ ិបតថដិ សដឌកិចន ច ិង

វ ិបតថេ ិ ិរ្ដ វតទុដ៏

៨៦ ោននាក់ ។ របដទសដនះបានរតូវ ចាត់ទុកជា ”របដទសអភវិ ឌណន៍មធយម” ។ របដទសដវៀតណាម

មានទំេប ំ ុន ៉ ដមតថ

មណៈប្ដលពិភពដោកកំពុងដពប ើ ជួប

មួយរបស់របដទសចិន ។ របដទសចិន

ធងនធ ់ ងរ ។ កំដណើនដសដឌកច ិ ដច វៀតណាម

បានរតូវដគ្ចាត់ទុកថា ជាមហាអំណាច

កំដណើនដសដឌកិចច ចិនប្ដលមានដល់ដៅ

ដទសនាំទំនិញដចញដៅលក់ដរៅរប

ប្ដលមានរបជាជន ១៣០០ ោននាក់

ដៅឆាបំ ២០០៩ មាន ៥,៣% ទល់នង ឹ

ដសដឌកច ច ព ិ ទ ី រី កបុងដោក

៨,៧% ។

ដទសធំជាងដគ្ ។ ផលិតផលដុលកបុងរប

របដទសដវៀតណាមមានរបជាជន

របដទសចិន

ដេយ ើ ជារប

ដទសរបស់ដវៀតណាមមានទំេប ំ ុន ៉

ជាពដិ សសពាក់ពន ័ ន

នង ឹ ទរី បជុដំ កាះ Spratleys នង ិ Para

cels ប្ដលឋត ិ ដៅសមុរទចិនខាងតផង ូ ។

ដេតុដូដចបះដេយ ើ បានជាដគ្ដ

ើញ

១/៤០ ថ្នផលិតផលដុល កបុងរបដទស

១០% ថ្នផលិតផល ដុលកបុងរបដទស។

របដទសដវៀតណាមបានគកមិតចូលជិត

ចង់កឬ ថី ពុច ំ ង់កថី

របដទសចិនគ្ជា ឺ ថ្ដគ្ូទី

ណាមមានលកខណៈជាទំនាក់ទំនងរវាង

របស់មួ ន ល

ភាពពាណិជជកមម ជាញឹកញយរបស់រប

នឹងរបដទសកំពុងអភវិ ឌណន៍ប្ប៉កខាងតផង ូ

ចំនួន ទឹករបាក់២ពាន់ោនដុោលរ ។

ដេតុប្តមានការដោះដូរពាណិជជកមមគាមន

ដទសដវៀតណាមនូវដរគ្ឿងមា៉សុី ន—ឧបក

ដវៀតណាមទទួលបាននូវមជឈ

ឆាបំ ២០០៩ ការដោះដូរនឹងគាបមានដល់

យនថ ។ល។

របស់ចន ិ ។ ដេយ ើ ដទាះបជា ី ដវៀតណាម មួយរបស់របដទសដវៀតណាម

ឱន

ដទសដវៀតណាមប្ដលដកត ើ មានក៏ដោយ តុលយភាពជាមួយរបដទសចិនប្ដលដៅ ដៅ

១១

ពាន់ោនដុោលរឬដសមើនឹង

ទំនាក់ទំនង

នង ិ ការដោះដូរចន ិ -ដវៀត

របដទសអភវិ ឌណន៍ ប្ប៉កខាងដជើងជាមួយ ។

របដទសចន ិ នាំដចញដៅលក់ឲ្យរប

រណ៍ Ordinateur ឬComputors រថ ចំប្ណកឯរបដទសដវៀត

របដទស ២០០៩

រុសសប្ដលជាអត ត ី សមពននមត ិ ថ ុី ដោយបានទិញដៅប្មធបូឆាបំ

នូវនាវាមុជទឹករុសសប្ដលមាន ុី

ដេយ ក៏ពទ គ ើ ី រី កុងម៉ូសូប្ដរប្ដលរបដទស

មណឍល

នុយដកលប្អ៊រទីមួយរបស់មួ ន ល ៕ RFI

ណាមវ ិញនាំចូលរបដទសចិននូវវតទុធាតុ

បនរជំនួបក្ដើមប ីពរងឹងទ្យំនាក់ទ្យំនងវ៉ាទ្យីកង់-ក្វៀតណាម ដៅថ្ថងទី ២៣ នង ួ រវាងរកុមការគរដវៀតណាម នង ី យ ិ ទី ២៤ មថ ិ ុនាប្សអកដនះ នង ឹ មានជំនួបថមម ិ តំណាងសងឃកាតូលិក ដៅបុរវា៉ី ទក ី ង់។ ដនះជាជំនួបបនថពកា ី រជួបចរចាកាលពី

ថ្ថងទី ១៦ និង ១៧ កុមៈភ ២០០៩ ។ សរមាប់អក ប កាន់សាសនារគ្ិសដថ ៅដវៀតណាម ពួកដគ្សងឃម លិកជាមួយ រោឌភបា ិ ឹ ថាជំនួនដនះនឹងអាចរតចំ ឹ ណងការទូតរវាងវហារកាតូ ិ លដវៀត ណាមបាន ។

ដនះជាជំនួបដលើកទព ី ីរ

ប្ដលនឹង

ណាម និងវ ិហារកាតូលិក មានភាពរកាំរ

ទសសនកិចច

ប្ដលធាលប់បានចរចា កាលពប្ី មកុមភៈឆាបំ

ឆាប១ ំ ៩៧៥ ដៅដពលប្ដលរបបកុមុ យន ម ី

ធបូ ឆាបំ ២០០៩ របធានាធប ិ តដី វៀតណាម

រតូវបនថដលើកយកមកពិភាកា នូវរាល់អវី

២០០៩ ដៅទរី កុងហាណូយ។ កមមវតទុចំ បងថ្នជំនប ួ ប្ដលដឹកនាំដោយអនុរដឌ មន្តនថរី កសួងការបរដទស និងមន្តនថរី ដឌការ

ជាន់មពស់ របស់រកសួ ងសនថស ិ ុ មសាធា រណៈ

នង ច រសា ិ គ្ណៈកមមការកច ិ កា

សនាដវៀតណាម ដៅទរី កុងរម៉ូ ដលើកដនះ គ្ឺរបាថាបសំ ដរចឲ្យមានភាពរបដសើរដឡង ើ

និងផថល់ឲ្យមានទំនុកចិតដថ លើដំដណើរការ ការទូតដវៀតណាម-វា៉ ទីកង់។ សូ មបញ្ហជក់ថា

ទំនាក់ទំនងដវៀត

កូសយា៉ងខាលំង ាំងពីឆាបំ ១៩៥៤ និង សថដវៀតណាមដឡង ើ កាន់អំណាចមក។

ាំងពីឆាបំ ១៩៦៩ មក បុរវា៉ី ទីកង់បាន មិតមំដធវរើ គ្ប់យា៉ងដដើមផភា ំ ង ី ជ ប់ទំនាក់ទន ការទូត

លអជាមួយនឹងរបបកុមុយន ម ិសថ

ដោយបានប្ជូ នតំណាងរបតភ ិ ូរបស់ មលួនជាញឹកញាប់ដៅកាន់របដទស

ដវៀត

ណាម ។

ប៉ុប្នថ រកុងហាណូយ និងបុរវា៉ី ទីកង់

ដទើបប្តបានដផថើមមិតចូលជិតគាបជាដលើក

ដំបូងដៅឆាបំ ២០០៧ ាមរយៈដំដណើរ

របស់នាយករដឌមន្តនថដី វៀត

ណាម ។ ដេើយជាពិដសស កាលពប្ី ម

Nguyen Minh Triet គ្ជា ឺ របធានាធិ បតី ថ្នរបបកុមុ យន ម ិសដថ វៀតណាមទម ី ួយ ប្ដលបានមនដជើងចូលកបុងបុរវា៉ី ទីកង់ និងបានជួបសនធនាជាមួយនឹងសដមថច

បាបបណ ួ ប្ដលវា៉ ទក ឺ ័ រទី ១៦ ។ ជំនប ី ង់ ចាត់ទុកថាជាដំណាក់កាលដ៏មានអតទ ន័យមួយ

សំ រាប់បដងកើនទំនាក់ទំនងដទវ

ភាគ្ី ៕ RFI

របជាជនដវៀតណាមរបមូលផថុដំ ៅមុមវ ិហារកាតូលិកមួយនាទរី កុងហាណូយ ។


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

អនររជាតិ

ជំនួបកំពូល G8 ៖ អាក្មរ ិកនិងអឺរបភ្មវ ាុ ងគំនិតគ្នែក្លើនក្ោប្តយក្្ដឋកិេច ជំនួបកំពូលរកុមរបដទស G8 នឹង ដបើកដធវើ ដៅថ្ថងសុរក ទី ២៥ មថ ិ ុនា ២០១០ ដនះ មុននឹងមនដៅដបើកជំនួបកំពូល G20 ដៅថ្ថងដៅរ ៍ និងថ្ថងអាទិតយ ។ របធានបទចមផង

កបុងជំនួបកំពូល G8 ដនះ គ្ឺនឹងដដថតដៅដលើភាពចរមូងចរមាស់គាប រវាងអាដមរក ៉ុ ជុំវញការកាត់ បនទយបំណុលសាធារណៈ ។ ិ ិ និងសេភាពអឺរប

រក ិ នង ិ សេភាពអរឺ ប៉ុ មានជំេរមុសគាប

ចាប់ាំងពីផុ ះវ ធ ិបតថដិ ៅរបដទសរកក ិ

មក បណា ថ របដទសសមាជក ិ សេភាព

ក៏ពត ិ ប្មន ក៏បុប្៉ នថ ដគាលដៅគ្មា ឺ នដូច

អឺរប៉ុ បាននាំគាបោក់ដចញនូវនដយាបាយ

គាប ។ ដូដចបះ ដោកដជឿថា ដៅទប ី ំផុត

ថមីមួយ គ្ដឺ ធវយា ើ ៉ ងណាកាត់បនទយការចំ

អាដមរក ិ និងអឺរប៉ុ របាកដជាអាចប្សវង រកជំេររួមគាបមួយ

ណាយ ដដើមផកាត់ បនទយបំណុលរបស់ ី

រដឌមន្តនរថី កសួ ង

រដឌ ។ ដគាលដៅ គ្ដឺ ដើមផសា ថ ី ី ថ រទំនុកចត ិ ព

ដសដឌកច ច ដមរកបានទទួ លសាគល់ថា ិ អា ិ

រាលោលថ្នវ ិបតថរិ កិក

ដដើមផសា ី ថ រទំនុកចិតថ

សំ ណាក់អបកវ ិនដិ យាគ្ ដចៀសវាងការរក ី

ការកាត់បនទយបំណុល

ដៅបណា ថ រប

ដទសដផសងដទៀត កបុងតំបន់អឺរ ៉ូ ។ ប្មថង

ពីសំណាក់អបកវ ិនិ

ដយាគ្ គ្ជា ឺ ដរឿងចាំបាច់ ក៏បុប្៉ នថ អឺរប៉ុ គ្ួរ

ក៏បុប្៉ នថ រោឌភបា ិ លអាដមរកបានស ិ

ប្តប្ថលងប្ថលងគាបឲ្យបានដសមើ ដធវយា ើ ៉ ងណា

នូវការមន ថ ំដពាះនដយា ិ ដពញចត ិ ច

កុំឲ្យការកាត់បនទយចំណាយមានចំនួន

បាយរបស់សេភាពអឺរប៉ុ ដនះ ។ មន្តនថី

ដរចន ើ េួសដេតុដពក រេូតដល់បះ៉ ពាល់

រោឌភបា ិ លអាដមរក ិ រួមទាំងដោករបធា នាធិបតអ ី ូបាមា៉ផង

សាធារណៈ

ដល់កំដណើនដសដឌកច ច ិ ។

យល់ថាដៅកបុង

មន ិ ថាប្តរោឌភបា ិ លដទ ប្ដលប្មវង

ដពលប្ដលពភ ិ ពដោកកំពុងប្តមត ិ មំ

គ្ំនត វ ិទូ ក៏មានគ្ំនត ិ គាប។ សូ មផប្តដសដឌ ី ិ

ដដថតជាអាទិភាពដលើការជំរញ ុ កំដណើន

ណាយសាធារណៈដនះ។

ដងប ើ ដចញពវី ិបតថដិ សដឌកច ិ ច ដគ្គ្ួរប្តនាំគាប

ផធុយគាបប្ដរ

ដសដឌកិច។ ច របសិនដបរើ គ្ប់របដទស នាំ ដេយ ើ ដគ្

នង ួ ដនាះដទ។ ើ ដចញពវី ិបតថរិ ច ឹ មន ិ អាច���ងប

ដចញផុតពីវ ិបតថឲ្ ិ យបាន រសួលបួល និង ំ ប ជន ួ កំពូល G8/G20 ដៅកាណាោ ពថ្ី ថងសុរកទី ២៥ ដល់ថ្ថងអាទត ិ យ ទី ២៧ មថ ិ ុនា ២០១០ ។ Chris Roussakis/euters

របាកដជានឹង

សុ រកដនះ ។ ដៅមុនដពលដបើកជំនួបកំ

ថ្ចរបស់អឺរប៉ុ ។ ក៏បុប្៉ នថ របមុមរោឌភបា ិ ល

ការរពួយបារមភរបស់អាដមរកដនាះដទ។ ិ

កបុងជំនួបកំពូលរកុម G8 (សេរដឌអាដម

នាយករដឌមន្តនថអ ី ង់ដគ្លស នង ិ របមុមរោឌភិ

(Angela Merkel) បានអះអាងថា ការ

មន្តនថរី កសួងដសដឌកច ច ដមរក ិ អា ិ

ការប្មវងគ្ំនិតគាបដនះ

កាលយដៅជាការជប្ជកតស៊ូមតិគាប

ដៅ

រក, ៉ ,់ អង់ដគ្លស, បារា ំង, អុា ិ អាឡម ឺ ង ី លី, ជប៉ុន, កាណាោ នង ិ រុសស)ុ ី ដៅថ្ថង ឯកអគគរាជទ្យូតេរកភព..... ដោះរសាយបញ្ហាកូសូវដូ ដម ើ ផកា ី ល យមលួនជា ដបកខជនសរមាប់សមាជក ិ ភាពរបស់អរុឺ ៉ុ សារព័តមា ៌ ន

បានដករសង់សមឋី

របស់ ដោក Wordsworth ប្ដលបាន មានរបសាសន៍ថា

«

ពូលដោកអូបាមា៉ បានទូរស័ពដធ ៅកាន់ បាលអាឡម ៉ ់ ឺ ង

ដទាះបជា ី យា៉ង

កាត់បនទយការចំណាយដៅអរឺ ប៉ុ នង ឹ មន ិ

។ ជដមាលះជាដរចន ើ កាន់ប្តដកន ើ ដឡង ើ ប្ដល

កមមការអុរឺ ប៉ុ ដដម ដធវើ ើ ផឲ្យគ្ណៈដនះដរៀបចំ ី

របដទសប្ស៊បដី ឡយ ើ

បញ្ហាដនះ។

របស់ដោក ចំដពាះនដយាបាយសនស ំសំ

មន អ រមាប់ ិ ប្មនជាផលរបដយាជន៍លស ។

ដយង ើ រតូវប្ត

ដំដណើរការណ៍ដនាះឬមួយ

ដយង ើ យល់

រពមដៅនង ឹ ការប្មវងគ្ំនត ិ ដនះ ។ គាត់បានបប្នទមដទៀតថា

ណាក៏ដោយ ដយង ើ មន ិ អាចដោះរសាយ

ចលនាបនថច ិ មឋងៗ

ដសបើសុំរបដទសប្ស៊បឲ្ ី យទទួលសាគល់កូសូ

ដទៀតនូវបនាធប់ពីការសដរមចចត ិ ថ

បញ្ហាដនះបានដទ ដេើយដយើងក៏មន ិ បាន វូប្ដរ

ដរឿងដនះវាអារស័យដៅដលើរប

ដទសប្ស៊បប្ី សវងរកផលូវមួយ ដដើមផដធវ ី កា ើ រ ដោះរសាយឲ្យបានចាស់ោស់ថា

រដឌ

ទាំង ២២ ជាសមាជក ិ របស់សេភាពអុឺ រប ៉ុ ប្ដលបានទទួលសាគល់កូសូវដូ ោយពុំ

មានការយល់រពមរបស់មួ ន ល ជាមុនដនាះ

អាឡឺមង ៉ ់ ដោករសីអង់ដេកឡា ប្មរកិល

ដដម ងនូវកងវល់ ើ ផសប្មថ ី

សដរមចចិតថថាដតើដយើងនឹងបនថដៅគាំរទ

បដឡយ ើ »។

អបកមលះយល់

ថា ដគ្គ្ួរប្តរង់ចាឲ្ ំ យសាទនភាពដសដឌកិចច

គាបកាត់បនទយការចំណាយ វានឹងនាំឲ្យ កំដណើនដសដឌកច ិ រច តូវរា ំងសធះ

អំពកា ី រកាត់បនទយការចំ

អុរឺ ប៉ុ ដធវើ

កបុងដគាលបំណង

ោក់ប្ចូ លដបកខភាពថមី

ជាដរចើនប្ថម

ដដើមផ ី

ចាប់ដផឋើមផឋល់សចាចប័នថ្នដសទរភាពនយ ី កមម

នង ិ កច ិ ចរពមដរពៀងរួមគាបប្ដលដៅ

កាត់ថា (SAA) ជាមួយនង ិ ប្ស៊បដី េយ ើ ការសដរមចបនាធប់ដទៀតប្ដលនង ឹ មន

ដធវឲ្ ើ យរា ំងសធះដល់កំដណើន ដសដឌកច ិ ច ដូច

កាលពយ ី ប់ថ្ថងរពេសផត៍ដនះ

យាមបននូរបនទយភាពានតង ឹ

រដឌ

បានព៉ បនថច ិ

ដោយបានដលើកដឡើងថា ថវដ ី ផតប្តអាដម ិ

មានសទិរភាពសិន

មុននង ើ ដធវើ ឹ ចាប់ដផថម

ការកាត់បនទយបំណុលសាធារណៈ

អបកមលះដទៀតយល់ថា ដគ្រតូវប្តចាប់ដផថើម

កាត់បនទយបំណុលពីដពលដនះដៅ ដដើមផ ី ដចៀសវាងកុឲ្ ំ យអបកវ ិនដិ យាគ្

ដល់កំដណើនដសដឌកច ិ ច ៕ RFI

ដោក Wordsworth បានមាន គាត់មានដសចកឋី

សងឃមទុ ឹ កថា រដឌមន្តនថកា ី របរដទសរបស់ អុរឺ ប៉ុ ជាដរចន ើ អាចដធវដើ សចកឋស ី ដរមចចត ិ ថ ដៅដលើបញ្ហាដនះ រសាលដឡើងវ ិញ

ឲ្យមានលកខណៈធូ

ដេយ ើ ដពលដនាះគាមន

នរណាមាបក់ដៅអុឺរប៉ុ ដធវកា ើ រពិភាកាពីការ

ដធវើសមាេរណកមមថ្ន Western Bal-

kans បនថដទៀតដឡយ ើ ប្ដលបូករួមដរឿងរា៉ វ

ថ្នរបដទសទាំងពរី គ្ប្ឺ ស៊បី នង ូ ង ិ កូសូវផ ប្ដរ ៕ UNPO

ដល់ការោក់ពាកយសុំ ជាដបកខភាពាមផលូវ ចាប់របស់ប្ស៊បីប្ជូ នដៅកាន់គ្ណៈ

បាត់បង់ទំ

នុកចត ើ ដេតុនាំឲ្យរា ំងសធះ ិ ថ ប្ដលជាដដម

ការសដរមចនូវគ្ំនត ល ិ របស់មួ នដៅដល ើ

របសាសន៍ដទៀតថា

ប្ផនទប ី ូសាវ ូ ៉ នង ី គាញពប្ី ដនដក ិ ដសើដបៀ ។ UNPO

វិទ្យយ្ំ ផាយដចញជាដរៀងរាល់ថ្ថងាមរយៈដគ្េទំពរ័ http://www.vokk.net ។ ុ ក្េងកមពជាក្រោម ុ


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

ព័ត៌មានវិទ្យា

ជួបជាមួយអែកបក្ងកើតពុមពអកសរភ្មមរយូនីកដ ូ ្រមាប់ក្របើកង ែុ កុំពយទ្យ័ ូ រ

សពវថ្ថងដនះ ដៅរបដទសកមពុជាមានការសដងកតដ

តមា ៌ នដៅកមពុជាមានការរកចដរម ន ិ យបដចចកវទ៉ព័ ិ ើញថា វស័ ី ើ បនឋិចមឋងៗ ជាពិដសសដៅដពលប្ដលកមពុជាមលួនឯងមានពុមពអកសរ

សឋងោ ់ រយូនក ិ ក ិ ក ី ូដដរបើ ដោយផឋល់លទនភាពឲ្យអបកសរដសរកមមវធ ី ុំពយទ័ ី ុំពយទ័ ើ នដៅរគ្ប់កុំពយទ័ ូ រដថ្ទដទៀតមានឱកាសបដងកើតកមមវធ ូ រថមីៗជាបនឋបនាធប់ ប្ដលអាចដរបបា ូ រទាំងអស់ប្ដល មានដំដឡង ព កសរយូ នក ើ ពុ មអ ី ូដ ។

កាលពម ុ របដទសកមពុជាមានដរបព ព កសរប្មមរលីមុង ៉ , ដអប៊ស ី ុី ,ប្មកជាដដើម ។ល។ ប៉ប្ុ នឋពុមអ ព កសរទាំងដនះ មន ់ រប្ដលអាច ី ន ើ ុមពអកសរប្មមរដរចន ើ របដភទដូ ចជាពុមអ ិ ដរបកា ើ ឋ រចុ ចរួមជាសឋងោ

ដដើរជាមួយគាបបានដឡើយ។ កាឋដនះដេើយដធវើឲ្យមានការលំ បាក និងដធវើឲ្យការអភវិ ឌណមានសភាពយឺតយា៉វសរមាប់កមមវធ ិ ីកុំពយទ័ ូ រប្ដលដរបើអកសរប្មមរ។

ដោក ោញ់ េុង មានដដើមកំដណើតជាប្មមរកមពុជាដរកាម ដោកជាអបកជំនាញខាងប្ផបកចាប់ដៅរបដទសដវៀតណាម ប៉ប្ុ នឋមានចំណាប់អារមមណ៍ខាលង ំ ខាងប្ផបកបដចចកវទ៉ព័ ត៌ ិ

មាន ។ ដោកបានបដងកើតពុមអ ព កសរយូនីកូដមន ិ ប្តសរមាប់ភាសាប្មមរដទ ប្តប្ថមទាំងសរមាប់ភាសាឡាវ ចាម និង ភូមា ដទៀតផង។

ដោក ោញ់ េុង គ្ជា គ ប្មមរកមពុជាដរកាមមាបក់ប្ដលមានដទពដកាសលយមពស់ នង ឺ បុគ្ល ិ ជាធនធានដ៏ករមមួយសរមាប់កមពុជា ។ សពវថ្ថងដោកកំពុងរស់ដៅកបុងរកុងភបដំ ពញ ។

ដេយ ើ មញុំបានសមាភសន៍ដោកាមទូរស័ ពប្ធ ដលមានដសចកឋដ ី ូ ចតដៅ ។

ខាងដរកាមដនះ គ្ជា ឺ បទសមាភសន៍ដោក ដោក ោញ់ េុង ជាមួយ ដោក ោញ់

េុង៖

ុន អាឡច ិ អូ ិ ថ្នវទយ ុ ន្តសាថលី ជាដមមរភាសាដូចតដៅ៖

បាទមញុដំ ៅកមពុជា

ដោក ?

ដរកាម នយា ិ យពីការអប់រ ំ មញុដំ រៀនចប់ ម ហាវ ិទ៉ល័យចាប់ដៅថ្រពនគ្រ

ោញ់ េុង៖ អត់ដទ ។ អាេបឹងជា

កមពុជា

ការគររបស់មុ ំន ញ ិង ដោក សួ ង ណយ។

ដរកាម រួចក៏មុ ំដញ ចញដធវើការគររដឌអស់រយៈ

ដោក សួ ង ណយ គាត់ដៅខាង NIDA

ដពលបឆា ំ ល់ឆាបំ ២០០០ ។ មញុំដចញពី ី បដ

ដនាះបាទ

២០០០

អកសរប្ថម

ដេយ ើ ដោយកបុងការផសពវ

មហាវ ិទយល័យចាប់ឆាបំ ១៩៩៧ ដល់ឆាបំ

ផាយគាត់ដ

រសុកយួន មកដល់កមពុជាមញុំដធវើឲ្យអងគការ

បប្នទមបាទ ។ ប៉ុប្នថការពត ិ ដៅមន ិ ប្មន

ដរកាយមកក៏ដធវខា ើ ងវ ិទយអាសុ ីដសរដេ ី យ ើ ុ

ជាដរឿងបុគ្គលដធល់មួ នដរច ល ន ើ ជាងបាទ។

មញុំមកកមពុជាឈប់ដធវើការដៅ

មជឈមណឍលដមមរៈសិកាអស់មយ ួ រយៈ

ញ ើ មានអបកដរបរើ តូវការពុមព

គាត់កដ៏ សបើឲ្យមញុជ ំ ួយបដងកើត

សេការរវាងមញុំ និង NIDA ដទ អាេបឹង

ឥឡូវមញុំកំពុងដធវកា ើ រដៅវ ិទយអាសុ ី ដសរ ី ចំ ុ

ុនអាឡច ិ ៖ និយាយអុច ី ឹងដោក

ប្ណកដរឿងពាក់ពន ័ ន IT េបឹងមញុដំ ធវកា ើ រដរៅ

បដងកើតមលួនឯងឬក៏ដោកមានរកុមការគរ

ុន អាឡច ិ ៖ ដេយ ើ ដោកបដរមើ

ោញ់ េុង៖ នយា ិ យពព ី ុមភអកសរ

ដមា៉ងដទបាទ ។

សរមាប់បដងកើតពុមអ ភ កសរេបឹងបាទ ?

ការគរឲ្យវ ិទយអាសុ ី ដសរេប ី ង ឹ កបុងមុមគរ ុ អវីប្ដលដោក ? ោញ់

៉ ខាងប្វបថ្ស

េុង៖

េបគ្ ើ ឹ គា ឺ ម នរកុមការគរដទបាទ រតូវបដងកត មលួនឯងបាទ ។

បាទឥឡវេប ឹ ដធវើ ូ ង

ុន អឡច ិ ៖ អុីចឹងមានពុមភអកសរ

និយាយរួមពីមុនធាលប់ដធវើ

ប៉ុនាមនដេយ ើ

ខាងប្ផបកព័តមា ៌ នប្ដរប្តឥឡូវដធវខា ើ ងប្វប៉ ថ្សវ ិញបាទ ។ ុន

អាឡច ិ ៖

ដេតុអបា វី នជា

ដោកមានចំណាប់អារមមណ៍ខាង

IT

េបឹងបាទ?

ោញ់ េុង៖ អូ ! ពដី រពាះកាលឆាបំ

កនលងមកដេយ ើ ដនះបាទ ?

អបកប្ដលជួយដំបូងដនាះគ្ឺ ដោក ជិត

មុនដធវើ Font អកសរប្បបដូច Limon ប្ដរ

ឲ្យបដងកើត

Limon

ក៏ដបាះបង់ដចាលអស់ដៅ ។

មុមបាទ ។ គ្ឺ Font ដនាះដរបបា ើ នជា

សុ ណា ត រទន ិ ិ

គាត់ជាអបកបដងកើត

Font

ដេយ ៏ នបទពដិ សាធ ើ គាត់កមា

ដរចន ើ ប្ដរពាក់ពននដរឿង Font Unicode

ដនាះមានរកុមេ៊ុនដវៀតណាម ដគ្ដធវើមក

មកមញុំដធវើបនថ រេូតដល់ឆាបំ ២០០៣ មញុំក៏

លក់ឲ្យកមពុជាដ

ញ ើ Font ប្មមរកាល

ញ ើ ថាលអ

យាយរួមដៅ

ដេយ ើ និ

ដយង ើ ចង់បានភាសាប្មមរ

ដយើងដរបបា ំ យទ័ ើ នកបុងកុព ុ រេបឹងបាទ ដេើយដយង ើ ដ

ើញភាសាប្មមរដយើង

ដរបើ

េបឹង គាត់បានផឋល់ឯកសាររបស់គាត់ឲ្យ ជាសមាជិកមាបក់បដងកត ើ គ្ំដរាង

Khmer

ដពលមកដល់កមពុជាដនះ វាមានឱកាស

បាទ ។

ដេយ ំ ងក៏ទូលំទូោយប្ដរ អុី ើ ទំនាក់ទន

ដផឋម ព កសរគ្ឺ រតម ើ បដងកត ើ ពុមអ ឹ ដពលដរកាយ

ដឡើង ។ មញុបា ំ នចាប់ដផឋើមដធវើ Font Uni-

ោញ់ េុង៖ ការចាប់ដផឋើមដនះយូរ

ចឹងដទ មញុំកបា ៏ នដធវើ Font Unicode ដនះ

code ដនះគ្ឺចាប់ពឆា ី ប ំ ២០០១ និយាយ រួមបានដធវើ Font Unicode ដនះក៏មុបា ំញ ន

ដោកដធវព ើ ុមពអកសរសរមាប់កុំពយទ័ ូ រដុំបូង ដនាះ អាេបង ឹ ពុមពអុីដគ្ដៅដោក ?

ោញ់ េុង៖ មញុំដចះប្តោក់បុប្៉ នថអត់

ដរបកា ើ របានេបឹង

ដៅដរបើរបាស់សពវថ្ថងដនះ

ដោក?

ដរបរើ បាស់អុន ី ដធប្ើ ណតបានទូលំទូោយ

ដេយ ើ ដពលប្ដល

Software

គ្ដរមាងេឹបងរតូវបានរកសួងអប់រ ំ យក

កមមវ ិធីដធវព ព កសរ នង ើ ុមអ ិ រសាវរជាវពីអកសរ ប្មមរ រកវ ិធណា ដធវឲ្ ី ើ យរសួល ។ ដេយ ើ ដល់

ុនអាឡច ិ ៖

មានដរបរើ បាស់ដពលមលះមញុំអត់ចាដំ ធវដើ េយ ើ

បាទ ។

មញុំកម ៏ ត ិ មំរសាវរជាវរក

ដមល ើ ដៅដូចជាដៅមានភាពសមុកសាមញ

OS េបង ឹ បាទ ។ ដេយ ើ ប្ដលសពវថ្ថងដនះ

កាលសម័យដនាះ មានភាពសមុគ្សាមញ ដេយ ើ អុច ី ង ឹ ដៅ

ោញ់ េុង៖ ដបស ើ ិ នជាគ្ត ិ ជាពុមភ

ដោក Danh Hong អបកបដងកត ភ កសរប្មមរ Unicode ។ ABC ើ ពុមអ

ដៅជាងដនាះ នយា ិ យរួមដពលប្ដលដរៀន កុំពយទ័ ៏ នដ ុ រ មញុំកបា

ប្ដលដោកបានបដងកើត

ដចាលៗ

ក៏បុប្៉ នថដរកាយមកដធវើដ

ញ ើ ថា

ដេើយដំបូងគ្ឺដធវើោក់

ឲ្យ Download Free

េបឹង មញុំោក់

Version

មួយសរមាប់

Adobe Design ដមមះថា Kh ដៅខាង

ក៏ដយង ើ អត់រកាប្ដរ

មកដទអុីចង ឹ ?

ប្ដរដេយ ក៏បុប្៉ នថការដរបរើ បាស់បានេបឹង ើ ដទប ើ ប្តឆាបំ ២០០១ ដធវជា ើ Unicode ពី

២០០៨ មញុំកប ៏ ដងកត ើ បាន Font សរមាប់ ជាមួយ Adobe in Design ជាមួយកមម វ ិធីសរមាប់ដបាះពុមព ប៉ុប្នថដោយដៅមាន

លកខណៈដំដណើរការមន ិ ទាន់រសួល មញុំក៏

ដយើងបដងកត ើ ដេើយរបគ្ល់ឲ្យដគ្

អស់ មញុសា ំ ម នដៅរបប្េលជា ៧០ ដៅ

ដទប ី ើ ប្តរយៈដពលថមៗ

ដនះមញុំដទប ើ ើ បដងកត

អា Version ថមីដដម ចូលដធវដើ ម៉ច ើ ផរចបាច់ ី

ដយើងរបគ្ល់ឲ្យដគ្

៨០ អកសរអុេ បឹ ។ ី ង

ុន អាឡច ិ ៖ អូ ! ដរចើនរគាន់ប្ដរ

ឲ្យដរបើការបានជាមួយ Window ផង

អុីចឹង ។

Design នង ិ ជាមួយកមមវ ិធី Corel ។

របាស់ Free េបង ់ ង ឹ របប្េលជាមធងជា

Microsoft ផង ដនះជាកមមវ ិធី Adobe

ជាមួយ Window ដេយ ើ នង ិ Adobe

ដល់ដរកាយមកដទៀតដៅឆាបំ

Version ពរី មុសៗគាបបាទ ។ ដេយ ើ

មានអកសរ khmer ដេយ ើ

រេូតមដល់ឥឡវេប ឹ ូ ង

ចំណុចមវះខាតមលះបាទ អុីចង ឹ ដទ វាមាន

អកសរថមី ប្ដលដោកបានដធវើរច ួ ដេើយប្ដរ

os ដៅខាងមុម

ាំងពីឆាបំ

ដៅដយើងអត់រកាដទ សូ មផប្តអកសរ File ី

សរមាប់គ្ដរមាង Khmer OS ដនាះមញុំក៏

ុន អាឡច ិ ៖ អុច ី ង ឹ ដោកចាប់

២០០១

ឥឡូវ

ជាមួយវ ិញ Microsoft Office វាមាន

ោញ់ េុង៖ បាទ Khmer OS

ោក់ khmer os គ្ឺមាន Font ប្ដល

ដូចមញុចា ំ ំដមមះមន ិ បានដទ ដោយ

ដមមះថា Font សាវទង ដមមះដមតថដៅ

ដេើយដល់ដរកាយមកដធវើ

អងគការដគ្ដរបើដឋច់មុមវាដរចើនប្ដរ

មួយ In Design Photoshop ប៉ុប្នថដរបើ

ុន អឡច ិ ៖ សុំដទាសគ្ំដរាងអវប្ី ដរ

កមពុជាដរកាម

អកសរប្ដលដយើងបដងកឲ្ ើ យដូចជា រកុមេ៊ុន

ុន អាឡច ំ នដ ិ ៖ មញុបា

ញ ើ ពុមព

ោញ់

េុង៖

ប្តការោក់ឲ្យដរបើ

២០ ប្ដរបាទ ។

ុន អាឡច ិ ៖ ដេយ ើ ដេតុអវីបាន

គ្ឺពុមពអកសរ Unicode ប្ដលអាចដរបើបាន

ជាដោកមានចំណាប់អារមមណ៍បដងកើត

Program ដនាះ គ្ក ប ង ឺ ុ ងេប ឹ ដ ញ ើ មាន

ប្មមរឲ្យដរបរើ បាស់

ោក់ពុមអ ភ កសរ NIDA អងគរ NIDA បា

យនថ ការផលិតពុមភអកសរេបឹង គ្ឺខាង រកុម Khmer Os សេការជាមួយនឹង អងគការ

NIDA

ប្ដរមន ិ អុច ី ង ឹ ហា

ពុមភអកសរសរមាប់កព ុំ យទ័ ូ រឲ្យរបជាពលរដឌ បាទ?

ដោយឥតគ្ត បឹ ិ ថ្ថលេង

ោញ់ េុង៖ ដអើ ! អាេឹបង ដបើនិ

យាយរួមដៅ គ្ឺដយើងដឹងរសាប់ដេយ ើ ថា តក្ៅទ្យំពរ័ ទ្យី ៧


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

ព័ត៌មានវិទ្យា តមកពីទ្យំព័រទ្យី ៦ ដៅរសុកប្មមរដយង ើ សិទនិអេ ុី បឹង

ដូចជាការរកាកមម

វាមានការលំបាកដេយ ើ ដបើ

ដយើងដធវើប្បបអាជីវកមមវ ិញ

ដមល ើ ដៅទី

ផាររបស់ដយើងវាតូចាចប្ដរ ។ អុីចង ឹ ដទ ដបដើ យង ើ ចង់បគាញសាបថ្ដរបស់ដយង ើ និ យាយរួមដធវឲ្ ើ យវាមានរបដយាជន៍ មានប្ត

ប្ដរដូចជា Font Unicode ប្ដលមញុំដធវើ

ដទសនិងខាងសិលផៈ

ដេយ ាមពត មញុំដធវម ើ ិ អាេបង ឹ ើ ុនដនាះ

ដធវបា ៏ ល ប់បដរងៀនដធវើ Font ប្ដរប្ត ើ ន មញុំកធា

ណាស់បាទ ។ ាមពត ិ ប្ដលមញុំដធវព ើ ុ មភ

ដយើងរគាន់ប្តពនយល់បនថិចបថួច

ដូចដយើងដង ឹ រសាប់ដេយ ើ ដៅកបុងកុំពយទ័ ូ រ

ដេើយកាលឆាបំ

២០០១

ប៉ុនាមនឆាបម ំ កដមលះ

ប្ដលមញុំដធវើ

ប៉ុប្នថដយើងទុកវាចាំ

ដពលមានអាណាថមីយកមកដធវប ើ នថដទៀត

។ ដេយ ើ ដល់ដរកាយមកេបឹងនយា ិ យរួម គ្ស ឺ ំ ខាន់ដៅដលើការ ដ

Design

ដយង ើ

ញ Font ប្មមរដយង ើ ើ ដគ្ដធវដើ រចន ើ ប្ដរក៏

វ ិធីមយ ួ ដទ ប្ដលដយង ើ បដងកើតឲ្យដរបើរបាស់

ប៉ុប្នថតិចមាន

ដដើមផដធវ ី បា ើ នអ្ច ឹ ង មានអងគការដរៅរោឌ

ោស់ប្ដល Scan ដលើកុំពយទ័ ូ រ អាេបឹង

ដោយឥតគ្ិតថ្ថលដនាះបាទ

ដេើយ

ភបា ដយង ិ លសូ មផប្តរបជាពលរដឌ ី ើ មលះមញុំ

ដធវឲ្ ើ យ Free ប្មនប្តដពលប្ដលដគ្យក ដៅដរបើដេយ ើ ុ យមលះៗ ើ ដគ្ដផញល បាទ ។

ឲ្យមញុប្ំ ដរ

ុន អាឡច ិ ៖ បាទ អាេបឹងដូចថា

ដគ្ដង ឹ គ្ុណមន ិ អ្ច ឹងប្មន ប្ណ!មញុំមាន ចំណាប់អារមមណ៍ណាស់ ពីដរពាះដ

កបុងដពលប្ដលដោកោក់ដមមះពុមព

ើញ

អកសរេបឹងដូចមាន NIDA អងគរ NIDA

បាយ័ន NIDA ដចនឡា Font ឧតថរមាន ជ័យ រពះវ ិហារ សុីសុភណ ័ ារពេម អុី ចឹងអាេបឹង

ដោកមានគ្ំនិតោក់ដៅ

ាមដមតថនម ី ួយៗរបស់ប្មមរឬយា៉ងប្ម៉ច ប្ដរ?

ោញ់ េុង៖ Font របស់ NIDA គ្ឺ

ដោក សួ ង ណយ ដោកចង់បានោក់ ដមមះអុីចឹង ដូចជាដមមះរបាសាទរពះ វ ិហារអុីចឹង

ដដើមផឲ្យកូ ី នប្មមរដយើងដពល

េបង ឹ ដរបរើ បាស់នក ឹ ដ

ធម៌របស់ប្មមរដយង ើ ។

ញ ើ មលះៗ អំពអ ី រយ ិ

ុន អាឡច ិ ៖ ដេើយចុះដូចពុមភ

ដផសងៗដទៀតអាេបឹងដូចជា Khmer Os

Font

ប្ដលដគ្មានគ្ូរ

ដធល់ដលើកព ុំ យទ័ ូ រណាស់

ប្តគ្ូរដលើរក

ដមល ើ ដៅវាអត់សូវសាអត់ដទបាទ

ដេយ ើ

គ្ូរដធល់ដលើកព ុំ យទ័ ូ រដេើយេបឹង

វាមន ិ

វាពបា ិ ក រតង់កប្នលងដពលដល់ដយង ើ ដចះ

អកសរដមមះ ដ

បូកដគា

អាចដធវើបាន។

ុន អាឡច ិ ៖ ប៉ុប្នថសរមាប់ដូចថា

សិសសដរៀនេបង ឹ

មានការលំបាកយា៉ង

ជាមួយអាទត ិ យដទបាទ ដពលប្ដលដយើង

អកសរប្មមរដនះបានចំនួនតច ិ តួចណាស់

ពាក់ពនននឹងដរឿងថ្ចបរបឌិត

ភាសាអង់ដគ្លសប្ដលដយើងគ្ត ិ ថា អកសរ

លអប្ដរដបមា ួ ៗដេើយ ើ ប ក់ដធវើមយ

េបង ៏ ុប្៉ នថដូចជាបដងកត ើ ឹ គយរសួលដធវក ើ ប Style

ដផសងៗ

វាមានថមរី េូតដូចប្មមរ

មាបក់ៗមុសគាប ដធវជា ើ រកុមវាពិបាក ប៉ុប្នថវា មួយដធវម ំ ត ើ នុសសដរចន ើ គាបមញុគ្ ិ ថាវាពបា ិ ក ុន

អាឡច ិ ៖

ដតដើ ៅរសុកប្មមរ

សិលផៈដរចន ើ អុច ី ង ឹ ដៅ

បានដៅរួចឬក៏

យា៉ងដម៉ច?

ទដទមវះបដចចកដទស ក៏មន ិ អាចដៅរួចប្ដរ ុន អាឡច ិ ៖ ដេើយដបស ើ ិ នជា ដតរើ តូវដរៀនប៉ុនាមនប្មប៉ុនាមន

ឆាបដំ ៅដទប ើ ដៅបានអាចមានលទនភាពដធវើ ដោក ?

ោញ េុង៖ សុី សងដលើមនុសស

ដៅដពលណាមានអារមមណ៍លអឬមួយដធវើ

មាបក់ៗដទបាទ

ដទៀតឬមួយថ្ថងមួយដមា៉ងចង ឹ ដៅ

ទុកោក់ style

ោញ េុង៖ បាទៗដទពដកាសលយ

អាេបង ឹ រតូវប្តបដងកើតបានអា

ថមៗ ី ដូចជាភាសាអង់ដគ្លសអុច ី ង ឹ

មុននង ឹ ចូលដធវកា ើ រដៅវ ិទយអាសុ ីដសរ ី ុ

ុន អាឡច ិ ៖ ពុមពអកសរអង់ដគ្លស

នួនដយើងចង់បដរងៀនឲ្យនស ិ សតដចះដធវ ិ ើ

ឥឡូវមានដគ្បដងកើតថមៗ ី រេូត។

េបឹង វាមានរាប់រយរាប់ពាន់ពុមភឯដណាះ អាេបង ឹ ដគ្ដរបស ើ រមាប់កមមវ ិធី

សរមាប់រចនាបទមសីៗ អ េបឹង ដ ។

ោញ េុង៖ ដៅដទបាទ មញុកា ំ លពី

Design

ញ ើ ដរចើន

ដតដើ គាលបំណងរបស់ដោកដៅថ្ថង

មុមេបឹង

គ្ំដរាងចង់បដងកើតពុមភអកសរ

បប្នទមដទៀតឬយា៉ងណាប្ដរ?

ោញ េុង៖ បាទមញុគ្ ំ ត ិ អុប្ី ដរ ដបម ើ ុ ំញ

មានដពលទំដន

ដឆលៀតដធវើមយ ួ ថ្ថងបនថច ិ ៗ

មញុំ

បានទាក់ទងសាកលវ ិទ៉ល័យ មួយចំ ពុមពអកសរឲ្យបានដរចើន

ក៏បុប្៉ នថសាកល

វ ិទ៉ល័យមលះដគ្ដឆលយ ើ ប្ដរ

ប៉ុប្នថចដមលយ ើ

ទូដៅហាក់ដូចជាដគ្មន ិ ទាន់យល់ថាដតើ អាេបឹងវាសំខាន់យា៉ងណា។

ុន អាឡច ិ ៖ ដេើយដៅរសុកប្មមរ

េបង ឹ ដតមា ើ នអបកណាមលះប្ដលដចះដធវព ើ ុ មព អកសរដនះប្ដរដទដោក ?

ោញ េុង៖ ឥឡូវដនះមានដរចន ើ គ្ួរ

ដៅប្តដធវើបនថដទៀតបាទ។

សមប្ដរដូចជានិសសតប្ដលដរៀនព ញ ង បឹ ិ ីមុ ំេ

បាន ប៉ុប្នថមាននស ិ ិ សតមលះរគាន់ប្តមញុំជួប

បដងកត ភ កសរប្មមរដសធើរប្តអស់ដៅដេយ ��� ពុមអ ើ

មុនមាន ដោក មុនី ដៅអាដមរកន ិ ង ិ

យប់របប្េលជាពបា ិ កដេើយ ។

ដមា៉ងពរី គាត់ដធវើបាន

ពុមពរចនាបទមអដវី ទៀតប្ដរដោកមានគ្ំនិត

បុគ្គលណាមាបក់ មានចំណាប់អារមមណ៍

លិតកមម Rock ។ Design េបង ឹ គាត់

មួយថ្ថងពីរ

បដី មា៉ងរួចដៅដធវកា ើ រដផសង

ដយើងដធវបា ើ នសាអត

ដទប ើ

ដបដើ ធវើមយ ួ ថ្ថងទល់

ុន អាឡច ិ ៖ ប្ន! ដបជា ើ ដូចមាន

ចង់បដងកព ើ ុមភអកសរប្មមរសំ រាប់កុំពយទ័ ឹ ូ រ េបង ំ ញអុប្ី ដរ ? ថាដតព ើ ួកគាត់រតូវដរៀនជនា

ោញ់ េុង៖ អាេបង ឹ ទម ី ួយរតូវដចះ ដេយ ើ ដបើសិនជាដចះជាងគ្ំនូរ

ដរៀនខាងកុំពយទ័ ូ រដចះ Design ដទៀតមញុំ ំ ញខាងបដចចក អាេបឹងវាបូកប្ចូ លជនា

ដបន ើ ិយាយពម ី ុ ំដញ ធវើការ

ដដើមផឲ្យអប កអានដគ្យកចិតថ ី

ដគ្ដរបៀនខាងព័តមា ៌ នវ ិទ៉ឲ្យដចះដធវព ើ ុ មព

រសាវរជាវមលួនឯងរាប់ឆាបំ

ដទើបអាចដធវើ

ដៅាមហាងកាដេវរគាន់ប្តពនយល់មួយ

ដូចជាមានមាបក់

ដមមះវឌណនាដធវសា ើ អ តណាស់គាត់ដធវឲ្ ើ យផ

ុន អាឡច ិ ៖ ឥឡូវដោកបាន

ដូចពុមអ ព ងគរ ពុមពបាយ័ន សអីេង បឹ ដតើមាន ចង់ដធវដើ ទៀតបាទ?

ោញ េុង៖ បាទមញុំចង់ដធវព ើ ុមភអកសរ

ដោកខាង Limon ABC ដនាះនិយាយ រួមមានប្តពីរបីនាក់ដទ ។ ឥឡូវមញុគ្ ំ ិតថា មានគាបដរចើន

ប្ដលអាចដធវើការបាន

ដេយ ើ ។

មានបងកបក ់ ាច់ប្មមរដៅកបុងេបង ឹ នយា ិ យ

សិោចារកដទៀត ឹ

ក៏បុប្៉ នថដពលេបង ឹ មន ិ ដឹងថា

ណាយដពលដរចើនប្មនប្ទន ។ ដេើយ

បានទាក់ទងដៅសាកលវ ិទ៉ល័យ

សូ វមាន ។

ចំណាប់អារមមណ៍

រួមគ្គា ឺ ត់មានដទពដកាសលយលអប្មនប្ទន បនថដទៀតឬក៏អត់មន ិ ដឹង ។

គាត់ដៅដធវើ

ុន អាឡច ិ ៖ ដេយ ើ ដូចតរមូវការ

សំ រាប់អក ប ប្ដលដចះខាងដធវព ើ ុមភអកសរសំ រាប់កុំពយទ័ ូ រេបឹង

ដតើដៅរសុកប្មមរដយើង

ក៏បុប្៉ នថដបដើ យង ើ ដធវើ

របប្េលជា ១០ នាក់ដេយ ើ បាទ ដបើពី

ដោយមានរកាលកខណៈដដើម

រតូវចំ

ុន អាឡច ិ ៖ ដេយ ើ ដោយសារ

ដោកមានរបសាសន៍អមាញ់ ថា ដោក

អី

ឥឡូវបញ្ហា គ្ដឺ ពលដវោរបស់ដយង ើ អត់

ដផសងៗដទៀតេបង ឹ ដគ្ដូចថា

អត់មាន

ុន អាឡច ិ ៖ ដបដើ ោដធវប្ើ តមាបក់

េបង បឹ ឹ តចុះដោកដធល់េង

មានដពល

ឯងចឹង វាអាចទាមទារដពលដវោដរចើន

េបឹង ដោយមញុំ

ដបក ើ ខាងវគ្គបដរងៀន

ដបើកវគ្គបណុ ឋ ះបណា ឋ លជំនាញេបង ឹ ដល់ និសសតប្មម ិ រប្ដលពួកគាត់ចង់ដចះចង់ដឹង ខាងប្ផបកដនះដទបាទ?

ោញ េុង៖ ដបឥ មាន ើ ឡវដនះអត់ ូ

ដគ្សរដសរដៅដរកាមភបប ំ ូកដគាដៅដជើងភបំ

ដពលដទបាទ

មា៉សុី នថតមឋងដចាល ទិញទុកថតអស់

ប៉ុនាមនឆាបម ំ ុនបាន។

ញ ើ វាសាអត

ដបើអកសរ

អកសរកុំពយទ័ ូ រេបឹងប្ដរដទដោក?

ប្ដរ ដយើងដបាះពុមភការប្សត ទសសនាវដឋី

ញ ើ ម៉ូតសរដសរដោយថ្ដសាអត់ ប្ដល

ដយើងដ

គ្ំនិតដយើង

ដសៀវដៅ

អាេបង ឹ ដោយសារ

ពុមពអកសរសំ រាប់កុំពយទ័ ូ រមលួនឯងបានដៅ

ដធវើ

ោញ េុង៖ វាពបា ិ កប្ដរពដី រពាះវា

សិសសមលះមានគ្ំនិតថ្ចបរបឌត ិ ដចះខាង

មលះមន ិ អាចដធវបា ើ ន

ដរឿងដធវើ Font េបង ួ ថ្ថងទល់យប់ ឹ វាដធវម ើ យ ពាក់ពន ័ នដៅនឹងដរឿងថ្ចបរបឌិតេបឹង

ដតើវាអាចជួយប្ដរដទដោក?

ដយើងមានសាកលវ ិទ៉ល័យណាប្ដល

ដរៀនចឹង

របប្េលជាដៅអត់រច ួ ដទបាទ អាេបង ឹ វា

ោញ េុង៖ តរមូវការវាមានដរចើន

ចុះដបើសិនជាបដងកត ើ រកុមការគរអុីចឹងដៅ

ដយើងដបើនយា ិ យពីទផ ី ារ តរមូវការដរចើន

ដធវើ Adobe Design គ្ឺដយង ើ មានការ

ដកពិដសាធដរចើនប្ដរបាទ ប៉ុប្នថវាពិបាក

តរមូវការខាលំងយា៉ងណាដៅដោក ?

ណាដៅបានជាអបកមលះអាចដធវបា ើ នអបក

អុច ី ង ឹ ដទ វារតូវប្តមានពរី ដដរើ ទនធម ឹ គាប។

គ្ត ិ ថាគាត់ដធវបា ើ នលអជាងមញុំដទៀតបាទ ។

ជាអបកដរជស ធ ល់បាទ ដូចជាមាន ើ ដរសដ ើ

គាត់ក៏

ប្មបាទ ។ ឥឡូវដនះ មញុដំ ធវម ើ ួយរបប្េល

េបឹង ដយើងអាចចំណាយដពល ៥ ដៅ ៦

ដរសដ ធ ល់មន ើ ិ អ្ច ឹ ងហាដោក?

ោញ់ េុង៖ បាទ ! អាេបឹងខាងមញុំ

មានមនុសសមលះមន ិ អាចដធវើបានប៉ុប្នថមះល

ខាងសិលផៈផង ដេើយដបើដទពដកាសលយ

កុំពយទ័ ូ រ

អាេបង ឹ ខាងដោកជាអបកដរជើស

ដរៀនខាងកុំពយទ័ ើ ប្ដរប្តគាត់មន ិ អាច ូ រដរចន

ពិបាកដទបាទដូចជាពម ី ុនដធវើ Font មួយ

ំ ង Khmer os សអីដផសងៗដទៀត បាត់ដប េបង ឹ

ដេយ ើ មវះអុីអបក

កាលប្ដលមញុំទិញ

វ ិទយអាសុ ីដសរ ី ុ

ជាង ៣០ សនលក ឹ ដដើមផថតយកឲ្យអស់ ី

មញុំដធវើការដពញដមា៉ងដៅឯ មញុំដូចជាពិបាកដឆលៀតដបើ

ុន អាឡច ិ ៖ អុច ី ង ឹ មញុំសូមអរ

ដូចជាអកសរប្ដលដគ្សរដសរដមល ើ ឲ្យរគ្ប់

គ្ុណដោកយា៉ងដរចន ើ ដេយ ើ ប្ដលបាន

ផឋិតដៅអបកផឋិតដគ្ឆងល់ថាអាាប៊ស ិ េបឹង

ន្តសាថលីដធវប ើ ទសមភសដៅដពលេបង ឹ បាទ

ដមល Style េបង ើ ឹ ដទប ើ ដយង ើ គ្ូរដលើកុំពយ ូ

ររបស់ដោកេបង ឹ នង ឹ បនថបានដជាគ្ជ័យ

សញ្ហដរគ្ប់ដជង ើ ចឹងបាទ

ដល់យកដៅ

ដឆលៀតដពល

ថតអកសរសអីកដ៏ រចន ើ ដមលះ ដេើយដល់ដយើង

ដេើយសងឃមថា ឹ

ទ័រ គ្ូរយកាមអា style េបឹងបាទ ។ ុន

េបឹង

អាឡច ិ ៖

ការបដងកត ព កស ើ ពុមអ

ដៅប្ថងខាងមុមដទៀតបាទ ។

មញុច ំ ង់សួរដោក

ោញ

គ្ថា ឺ ដៅដពលប្ដលដធវព ើ ុមភអកសរ

បាទ ៕

មឋងៗេបង ឹ មានការលំបាកប្ដរឬដទបាទ ដតដើ ោកអាចពនយល់ពដ ី ំដណើរការថ្នការ ដធវើពុមអ ព កសរណាមួយជូនដល់មត ថ បក ិ អ សាឋប់បានដទ ?

ោញ់ េុង៖ បាទដំបូងវាលំ បាក

ផឋល់ឱកាសឲ្យខាងវ ិទយអូ ុ

ដោក Danh Hong បគាញ វឌណនា វ ិធប ើ ពុមភអកសរប្មមរ Unicode ។ វឌណនា ី ដងកត

េុង៖

បាទសូ មអរគ្ុណ


សារព័ត៌មាន ព្រពនគរ

ថ្ងៃ អាទត្ ំ ល រោស័ក ព. ស. ២៥៥៤ ត្ត្ូ វនង ិ យ ០១ រោច ខែបឋមសាឍ ឆ្នាខា ឹ ថ្ងៃ ទី ២៧ ខែមង ិ ុ នា គ. ស. ២០១០

ភ្្វងយល់ពីភូមិសាស្ត្រកមពជាក្រោម ុ

អំពីក្មតរកពង់ក្គ្ន ឬ ក្មតរេងអាង ុ (តពដី លមមុន)

បាយវបផធម៌ នង ិ សាសនារបស់អាណា

ដោយ ថាច់ របជា ី ដគ្ឿន

ចរកនគ្រភបំ និង អាណាចរកដចនឡា ។

កំពង់ដគាគ្ជា ឺ ដមតថប្មមរមួយដៅប្ដន

សម័យដសថចយួនដមមះយា៉ឡុង

ដីកមពុជាដរកាម ។ បចចុបផនប ដមតថដនះរតូវ

(Gia Long) ដសាយរាជយពឆា ី ប ំ ១៨០២

ដមមះដៅជាភាសាយួនថា

Mang)

រោឌភបា ម ស ិ លបកសកុមុ យន ិ ថដវៀតណាមបថូរ (Long An) ។

ដល់ ១៨២០ នង មា៉ង (Minh ិ មុញ ិ

ឡុងអាង

១៨២០ ដល់ ១៨៤០ បានចូលវាតទី

ទា ំ ភូមសា ី ង ិ ន្តសថ៖

ទឹកដីកមពុជា

(១)

ខាងដជើង

ជាប់នង ឹ ដមតថដរាងដំរ ី

ជាភាសាយួនគ្ឺ៖

ប្ដលមានរបប្វងរពំប្ដនរបមាណ ១៣៧, ៥ Km

ដម-ស

ខាងតផងជាន ង ឹ ដមតថដម-ស ូ

(Tiền Giang)

នឹងទីរកុងថ្រពនគ្រ (Thành Phố Hồ Chí Minh) ។

លកខណៈភូមសា ិ ន្តស៖ថ បន់វាលទំនាប

ប្ផនទប ី គាញដមតថកំពង់ដគា ឬ ដមតថ Long An Vàm Cỏ ) ប្ដលមានរបភពដចញមកពី ទដនលពាមដៅមប្ចក(SôngĐông Nai) ។

សូ មបញ្ហជក់ថា ទដនលពាមដៅមប្ចក

ដទាះបដី មតថកព ំ ង់ដគា ឋត ិ ដៅកបុងតំ ថ្នប្ដនដស ី ណតទដនលដម

គ្ងគកដ៏ ោយ ប៉ុប្នថដមតថ មួយដនះរតូវបាន

ផាភាជប់ដោយតំបន់ទាំងពីរគ្ឺ ដូន ថ្ណ

យួនដៅថា សុ ងដុងណាយ (Sông Đông Nai)

(២)

ជាទដនលមួយ ប្ដលមាន

ទំេំធទ ំ ីពីរ បនាធប់ពីទដនលដមគ្ងគដៅប្ដន

មួយ

ដមតថកព ំ ង់ដគាគ្ឺជាភូមសា ិ ន្តសថប្ផបក

ដៅប្ដនដក ី មពុជាដរកាមប្ដលមាន

ជនជាតិដដម ើ ប្មមរដរកាម

រស់ដៅជាយូរ

លង់មកដេយ ។ ដៅភាគ្ឦសានថ្ន ើ ដមតថដនះ ដ

រកុមអបកបុរាណវ ិទ៉បានរក

ើញនូវរបស់

ដធវព ើ ីថប្ម ដលមានអាយុ

ដីកមពុជាដរកាម ។

កាលរបប្េល ៣០០០ ឆាបំ នង ិ ដៅភាគ្

ដូដចបះបានជាថ្ផធដមា ី នលកខណៈសំ យុង

(Sông Vàm Cỏ Đông) ជាទដនលមួយ

របស់ដធវព ើ ប្ី ដក

ដៅទស ើ និង ិ នរី តី ។ ដៅភាគ្ខាង ដជង

ដរកាមឆលងកាត់ទឹកដដី មតថកំពង់ដគា។

និងវាលទំនាបថ្នប្ដនដីកមពុជាដរកាម ។

ទាបចុះបនថច ិ មថងៗ ពីទិសឦសានដឆាពះ ភាគ្ឦសាន

ថ្នដមតថមានដំបូកនិងភបំ

ទាបៗ មួយចំនួនភាគ្កណា ថ លជាតំបន់ មពងរា ់ ប នង ់ ប ិ ដៅខាងនរី តជា ី តំបន់មពងរា របសាទមណឍប (Đồng Tháp Mười)។ ដគា

លកខណៈភូមសា ិ ន្តសថថ្នដមតថកំពង់

រតូវបានកាត់ដថច់ដចញជាដរចើនចំ

ប្ណកពគា ី ប ដោយប្រពកនង ិ សធឹងជារកឡា ចរកខាវត់ប្មវងប្ដលមានរបប្វងបដណា ថ យ

របមាណ ៨.៩១២ Km ។ ប្រពកប្ដល មាន ទំេធ ំ ំជាងដគ្គ្ឺ ទដនលពាមដៅមខាង ដកើត (Sông Vàm Cỏ Đông)គ្ឺជា ចំប្ណកមួយថ្នទដនលពាមដៅម

(Sông

Định Tường

ចគវរតពាំង Biên Hòa

ខាងលិចជាប់នង ឹ ផារ

ប្ដក (Đồng Tháp) នង ិ ខាងតផងជាប់ ូ

ដរកាមបានបថូរដមមះរសុក

ដៅកមពុជាដរកាមឲ្យដៅជាដមតថទាំង

(Tây Ninh)និងរពះរាជាណាចរកកមពុជា 2

ដសាយរាជយដៅទរី កុងដេវពីឆាបំ

ចំប្ណកទដនលពាមដៅមខាងដកើត

ប្ដលេូរពីរបដទសកមពុជាចុះ មកកមពុជា ប្រពកដនះមានរបប្វងបដណា ថ យ គ្ឡ ី ូប្ម៉រត

២២០

កបុងដន���ះចំប្ណកដៅដលើទក ឹ

ដក ី មពុជាដរកាមរបប្វងរបមាណ ១៥០ គ្ី ឡូប្ម៉រត និងមានទំេំ ៨.៥០០ គ្ីឡូ ប្ម៉រត កាដរ ៉

(៣ )

រដឌបាលភូមសា ិ ន្តសថ នង ិ ថ្ផធដី៖

បចចុបផនប ដមតថកព ំ ង់ដគារោឌភបា ិ ល

បកសកុមុ យ ម នស ថ ួនប្ចកដចញជា ១៣ ិ យ

រសុក និងទីរម ួ ដមតថមយ ួ ដេើយមានថ្ផធដី ចំនួន ៤.៤៩១,១៨៧ km² ។ របវតថិ៖

អាដគ្បយ៍ ថ្នដមតថពក ួ ដគ្បានរកដ

ញ ើ នូវ

ប្ដលមានអាយុកាល

ថ្រពនគ្រ

Gia Định

លង់ដហារ

Vĩnh Long

មាត់រជូក

An Giang

ពាម

Hà Tiên

ដពលបារា ំងចូលរតួតរាប្ដនដី

កមពុជាដរកាមដមតថទាំង ៦ ខាងដលើរតួវ បានប្បងប្ចកដចញជា ២១ ដមតថ ។

ប្មធបូ ឆាបំ ១៨៨៩ ថ្រពនគ្រ (Gia

Định) រតួវ បានប្បងប្ចកដចញជា ៣ ដមតថគ្ឺ៖

បចចុបផនប ដមតថកំពង់ដគារតូវបានរោឌ

ភបា ួ ដៅថា ិ លនិងជនជាតិយន

ដមតថ

ឡុងអាង (Long An)។ ចំនន ួ របជាជន៖

ឆាបំ ២០០៤ ដមតថកព ំ ង់ដគា មានរប ជាជន សរុបជិត ១.៣៧៦.៦០២ នាក់ ។ ដនះដបើដយាងាម សទិតិជំដរឿនដោយរ ោឌភបា ម ថ ួន។ ិ លបកសកុមុ យន ិសយ ជនជាតិ នង ិ សាសនា៖

ដមតថកព ំ ង់ដគា បចចុបផនប មានរបជា

ជនប្តពីរជនជាតិរស់ដៅប៉ុដណា ត ះ គ្ឺជន ជាតិដដើមប្មមរដរកាម នង ិ ជនជាតយ ិ ួន ។ ជនជាតដិ ដម ើ ប្មមរដរកាមទូដៅជាអបកកាន់

រពះពុទសា ន សនា។ចំប្ណកជនជាតយ ិ ួន ជាអបកមលះកាន់សាសនារគ្ឹសថ

មលះរពះ

និងមលះដទៀតកាន់សាសនាកាវ

ោយ

ពុទនសាសនា មលះដំណឹងលអ (Tin Lành) (Cao Đài) ៕ (ដៅមានតដលមដរកាយ) ឯកសារដយាង៖ http://vi.wikipedia.org/

(១)

wiki/Long_An http://vi.wikipedia.org/

(២)

កំពង់ដគា

Tân An

wiki/S%C3%B4 ng_ %C4%90%

ជាង ២.៧០០ ឆាបំ ។ អវីប្ដលគ្ួរឲ្យចាប់

ផារធំ

Chợ Lớn

E1%BB%93ng_Nai

មានសាទនយ ី វ៍ បផធម៌អូរប្កវ

ចំប្ណកដមតថដម-ស

អារមមណ៍ដទៀតដនាះ គ្ដឺ ៅដមតថកំពង់ដគា (Oc

Eo)

ដល់ដៅ ១០០ កប្នលង កបុងដនាះមាន ទាំងកំណាយវតទុចំនួន ១២.០០០ ប្ដល បានរកដ

ើញសុ ទនប្តជាដករដប្ំ ណលវបផ

ធម៌បុរាណ

ថ្នអាណាចរកនគ្រភបប្ំ ដល

មានអាយុកាលចាប់ពស ី តវតសរ ៍ទី

ដល់ ទី ៧ ថ្នរគ្ស ថ ករាជ ។ កំណាយ ឹ ស វតទុទាំងអស់ដនះ បាន បគាញឲ្យដ នូវអាយុកាលដ៏បុរាណ

កំពង់ដគាសពវថ្ថងនយា ិ យ

Tây Ninh ( Đ ị n h

Tường) រតូវបានប្បងប្ចកដចញជា ៣ ដមតថគ្៖ ឺ

ដម-ស

ដំបូកដកាង ផារប្ដក

Mỹ Tho Gò Công Sa Đéc

ប្មតុោ ឆាបំ ១៩៥៦ ដមតថកំពង់

ដោយប្ឡក

ផារធំ (Chợ Lớn) ដេយ ើ បថូរដមមះពី

គ្ជា ឺ អតត ី ទា ី ំង ថ្នមជឈមណឍលនដយា

ទដនលពាមដៅមប្ចក

ជនជាតិដៅថាSông

រតូវបាន

Đồng

ដរពាះទដនលដនះជាទដនលមយ ួ ធំ

Nai ឋត ិ កបុង

យួនបូកប្ជូ លដីមួយភាគ្ធំ

ដុងណាយ(Đồng Nai) មន ិ ប្មន វាល ដរបស ើ ដទ ។

(៣)

ដគា បានរតូវ រោឌភបា ិ លសារធារណរដឌ

ថ្នទឹកដដី មតថ

តំបន់ដូនថ្ណ ប្ដលភាសាយួនដៅថា

ញ ើ

និងទូទាំងប្ដន កមពុជាដរកាមនយា ិ យរួម

ទដនលពាមដៅមប្ចក (sông Vàm Cỏ Tây )ខាងលិចដៅដមតថកព ំ ង់ដគា ។ Wikipedia

ដរាងដរំ ី

ថ្ននិគ្ម

h t t p : / / w ww. v n n. v n/

province/tayninh/view5.htm

(៤) http://vi.wikipedia.org/ wiki/T%C3%A2n_An

ដមតថតឹងអាង(Tân An) ដៅជាដមតថឡុង អាង (Long An) វ ិញ (៤)។

រជុកមួយថ្នទីរកុងកំពង់ដគា (Tân An) ។ wikipedia


The Prey Nokor News number Vol.1 No.18