Page 1


កម្ពុ ជាក្រោម្

ររឹត្តិបរត្នៃសហរ័ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្

ឆ្នាំទី ១១ លេខ ពិ លេេ ព. េ. ២៥៥៨ គ. េ. ២០១៤

មាតិកា ខ្នែក សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

អំរ៊ីសហរ័ នមធ មែរក ប្រវេតិ

ពុជាតប្កា

ហាសននិបាេសកលននមមែរក ពុជាតប្កា

ទំង ៩ តលើក

តសចកដ៊ីមលែងការណ៍ ររស់ KKF តៅកនុង CESCR  KKF ទ

ទរតៅកនុង អ. ស. រ. ឲ្យតវៀេណា តៅមមែរតប្កា ថា “ជនជាេិត ើ ”

ប្រវេតិទង់ជាេិក

ពុជាតប្កា

និ ងតោលជំហរររស់ សហរ័ នមធ មែរក ពុជាតប្កា

អេថន័យរ ូរសញ្ញារាហូ ចារ់ ចនទសប្ារ់ មមែរតប្កា ឧេដ

ទ៊ីប្រ៉ឹកាប្រះ ហាកសប្េមមែរអំពាវឲ្យយកតោលតៅ KKFត្វើជាប្េ៊ីវស ិ ័យ

១៤ ប្រតទស្ំៗោំប្ទ KKF ចូលជាសាជិកអនកផ្ដល់តយារល់ UN-ECOSOC ខ្នែក ឯកសារ

អេថន័យេួអកសរតៅតលើផ្ទំងស៊ីលាចរ៉ឹកវេតស កូស័ងសុ៊ីន

បួរងស៊ី

ប្រះសងឃមមែរតប្កា តៅក ជា ពុ មងែទង់ជាេិក ជា ពុ តប្កា តៅប្រ៉ឹ កនលៃទ៊ី ២៣ េុលា

ិនម នានន័ យថា “នាងទ៊ី ៩ សុំតទ”

ឆ្លនំ ២០១៤ កនង ុ តរលម លរលរ ាមមែរប្បាររធ រិ្អ ៊ី រអរសាទរមួរតលើកទ៊ី ២៣

ខ្នែក ព័ តមា ៌ ន

ននសនធិសញ្ញាទ៊ីប្កុង បា៉ែរ៊ីស ២៣ េុលា ឆ្លនំ ១៩៩១ ។ រ ូរលេ សុន ឺ មចងតចើន

តលែងទវរតមេតប្រះប្េពាំងប្េូវបានតវៀេណា តវៀេណា

កត ទច

តប្េៀ រ៉ឹរយកប្ាវេត ីប្កហ ម លានឆ្លែក់ អកសរ “ក ពុជាតប្កា ”

េុលាការតវៀេណា

កាេ់ តទសប្រះសងឃវេតាតសកឲ្យជារ់ គុករ៊ី ២ តៅ ៦ ឆ្លនំ

េុលាការតវៀេណា

កាេ់ តទសអនកភូ ិនប្រជារ់ ឲ្យជារ់ គុករ៊ី ១០ មមតៅ ១ ឆ្លនំ

ខ្នែក របាយការណ៍

របាយការណ៍ ររស់ នាយកដ្ឋានរ័ េ៌ានននសហរ័ នមធ មែរក ខ្នែក រូបថត

ជំតនារតសរ៊ីភារ

ទិ

ប្េូវរ៉ឹ ងតលើមែួនឯង

ម្ំា ុ នសុរិន

សដ៊ីអំរ៊ី

ស ិទផ្ ធ លននការផ្សរវ ផ្ាយ

ខ្នែក ទសសនៈ

មមែរតប្កា

ពុជាតប្កា

ាភារតៅក ពុជាតប្កា

សក

ែភារសហរ័ នមធ មែ រក ពុជាតប្កា

ួយសប្ារ់ មមែ រតប្កា

ខ្នែក នរណាជានរណា ក្ៅកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្រវេតិ តលាក សឺង ទួន អេ៊ីេប្រធានសហរ័ នមធ មែរក

ពុជាតប្កា

ប្រវេតិ តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភាេំណាងសហរ័ នមធ មែរក ប្រវេតិ អនកប្ស៊ី តកៀង សាមន កវីនិរនធរទចតប្ ប្រវេតិសតងេរររស់ អេ៊ីេប្រះសងឃ ៥ អងគ ម ប្រវេតិ តលាក ទ៉ឹ

ពុជាតប្កា

រូបថតទំពរ័ មុខ៖ លោក លៅ លេន លៅវតតអង្គតាមិញ ជាយក្កុង្ភ្នំលពញ ថ្ថៃទី ២៣

ៀងជាេិនិយ មមែ រតប្កា

ខខធ្នូ ឆ្ន ំ ២០០៩ កំពុង្បង្ហា ញឯកសារខែលអាជាា ធ្រ

លជារ់ គុកកនុងប្រ៉ឹ េតិការណ៍ ៨ កុ ភៈ

លវៀតណាមរឹបយកែីធ្ីរល បស់ខន លួ លៅកមពជា ុ លក្ោម ។

សាមន អេ៊ីេប្រះតៅអ្ិការវេតភនំ ីលងតជើង

ប្រវេតិ តលាក តៅ តហន អនកេវ៉ា

រូបថតទំពរ័ លក្ោយ៖បណ្ឌិត Joshua Cooper នាយកវិទាសាានសិទិម ធ នុសសរែឋហាថ្វ៉ៃ

ី្ែ៊ីតៅតមេតាេ់ ប្ជូកម លប្េូវជារ់ គុកយួ ន

កំណេ់ តហេុររស់ តលាក សុឺន មចង តចើន អេ៊ីេប្រះសងឃតៅតមេតប្រះប្េពាំងម

និង្ជាទីក្បឹកាជាន់ខស ព ់របស់សេព័នធខខែរកមពជា ុ លក្ោម ។ រូបថត៖ ថាច់ ក្បីជា ល ឿន

ប្េូវតវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក

នាយកដ្ឋា នព័ តមា ៌ នននសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្រធាន៖ ប្រះតេជប្រះគុណ សឺង យុ៉ឹ ង រេនា ការិយាល័យនិរនធ៖ P.O Box 51201 San Jose CA 95151 USA ទូរស័រទ៖ (408) 550 5060 អុម៊ី ល ៉ែ : khmerkampucheakrom@gmail.com ឬ vokk2001@gmail.com តគហទំរ័រ៖ WWW.VOKK.NET ឬ WWW.KHMERKROM.ORG


ឹ ថានក់ ដកនា សហរ័ ាំ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ អាណ្ត្តិោលទី ៥ (២០១២ - ២០១៦)

ក្ោក ក្ោ គិម្ ថុង

បណ្ិ ឌ ត្ Joshua Cooper

ទ ីប្រ ឹក្សា

ទ ីប្រ ឹក្សា

ក្ោក រត្ឹង ម៉ាៃ់រ ិៃទ

ក្ោក ថាច់ ក្ ៀៃ

ប្រធានផែនការ

អធ ិរត ី

ក្ោក រាក់ ក្សរ ី ុ ឌ្ឍ

ក្ោក ថាច់ ង៉ាុ ក ថាច់

ក្ោក ក្ៅ ក្សរ ី

អន ុប្រធានទ ី ១

ប្រធានប្រត ិរត ត ិ

អន ុប្រធានទ ី ២

ក្ោក សឺ ង ហួ រ

ក្ោក ក្ៅ ក្រៀប

ក្ោក ថាច់ ក្ស

អគ្ គលេខាធ ិការ

ប្រធានសភាប្រទ្ធាឹ ចារយ

ប្រធានសភាតំណាង

ររះក្ត្ជររះគុ ណ្ ធីធ ី ធក្មែ

ក្ោក រត្ឹង យ៉ាប

អ្ន កស្សី សឺង ធី ណ្ិត្

ប្រធានគ្ណៈក្សម្ មការសាសនាអន តរជាត ិ

ប្រធានរដ្ ឋបាេ

ប្រធានស្តសតី

ររះក្ត្ជររះគុ ណ្ សឺង យុឹង រត្នា

អ្ន កស្សី ក្កៀង សុ ធី

ប្រធាននាយក្សដ្ឋឋ នរ័ត ៌មាន

ប្រធាន KKFYC


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អ្រី ាំ សហរ័ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្

លៅ

ថ្ង ៃទ ី ០៤ ផែសីហា ឆ្ន ំ ១៩៩៦ ម្ហាសនបាតលេ និ ើក្សទ ី ៥ ថ្នផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្រភរលោក្ស ិ ផដ្េប្រប្រតឹ តលៅនាទ ីប្ក្ស ុងត ូរនត ូ ប្រលទសកាណាដ្ឋ បានឯក្ស ភារគ្នន រលងតើក “សហរន័ ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” រ ុផន ត ប្រវតររស់ តិ សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្បានចារ់ លែម្ត ើត ំងរឆ្នី ំ ១៩៨៥ ម្ក្សលម្៉េះ្ ក្សងុ ន លគ្នេរំណងរលប្ម្ើ

ែេប្រលោជន ៍ជាត ិ ន ិងសង គម្ផែ មរលប្កាម្ ។ អំរ៊ីត្ែះ៖

ជនជាេិត ើ តៅតលើម ន ក ី ុជា ព តប្កា

“សហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” ការត្វប្ើ រជា េិ

ជាត្ែះ យ ួ តកើេត ើង

តដ្ឋយ

តៅកនុង ហាសននិបាេសកលមមែរក ុជា ព តប្កា

សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង ានន័យយា៉ែងណា?

តលើកទ៊ី ៥ នាប្រ៉ឹ កនលៃទ៊ី ៤ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៦ ។

តប្ជើសតរើសសាថនភារនតយាបាយ

េិទ៊ី ២ តសនើរកាទុកត្ែះ “សភាមមែរក ជា ុព ម ល និង េិទ៊ី ៣ តសនើយកត្ែះ “សហរ័ន ធ

ហាសននិបាេបានអនុ េ ័



តយាងា កាលៈតទសៈ

លទធផ្លននការេសូទ ទរសិទិតធ នះ

រ ួ រស់

កនុងរ អ ា ណា ំ ចអាណានិគ

ននជនជាេិត ើ

១. “សហរ័នស ធ ាគ មមែរក ជា ុព តប្កា រិ ភរតលាក” បានទទួល តឆ្លនេរួន (៤) សំត ង ។

តដ្ឋយានការតោររសិទិ ធ

តសរ៊ីភារ តរញតលញ តោររយុ េ្ តិ ៌ និងកិេយ តិ សរូ ជសាសន៍

លទធផ្លាន ច ូ េតៅ៖

។ េួយា៉ែង

ច ូ សាថនភារ ននជនជាេិ អុន ៊ី ឌាន

តៅសហរ អា ា ត រិក ។



២. “សភាមមែរក ជា ុព តប្កា រិ ភរតលាក” បានទទួលតឆ្លនេ រ់ ប្បាំ

សវយ ័ ភារ កនុងតនាះជនជាេិត ើ មែួនឯង

(១៥) សំត ង ។

ានរដ្ឋាភិបាលប្គរ់ ប្គង់តដ្ឋយ

រ៉ែមុ នតឋិនតៅតប្កា លកេមណឌររស់ អំណាចសហភារ

(Federation or Union) េួយា៉ែង ច ូ សាថនភារ ននេំរន់ នូណាវ ុេ បានទទួលតឆ្លនេមសសិរ យ ួ

(៤១) សំត ង ។ តូ ចនះ

និងរតរៀរកសាងតស ក ា ច ិ ច

ន៉ឹងអាចសតប្ ចតៅជា ៣ មររ៖

តបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសនា ស័រទទំងរ៊ីលងតលើ តដ្ឋយរិ ្ត៊ី លើកន

៣.“សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ”

ានសិទិ ធ

សងគ កិចច និងវរប្ ត៌ ដ្ឋយតសរ៊ី ។

សាគ មមែរក ជា ុព តប្កា រិ ភរតលាក ”។ ត ើ ប៊ីអនុវេតលទធិប្រជា្ិរតេយយ

ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិ សិទិស ធ តប្ ច

វសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង ានន័យថា ជនជាេិត ើ

េិទ៊ី ១ តលាក ថាច់ រន ុ តរឿន បានតសនើយកត្ែះគឺ “សហរ័ន ធ

តប្កា រិ ភរតលាក”

តយាងា តសចកតប្៊ី រកាសនានលៃទ៊ី ១៣ មមកញ្ញា ឆ្លនំ២០០៧ សត៊ី អំរ៊ីសិទិជ ធ នជាេិត ើ

ការដ្ឋក់ ត្ែះអងគការ ក ឹ នាំករ ំ ូ លររស់ មមែរក ុជា ព តប្កា តនះ

មមែរក ជា ុព តប្កា ” ។

(Nunavut) តៅប្រតទសកណាដ្ឋ។



ហាសននិបាេបានសតប្ ចយកនា ស័រទ “សហរ័ នមធ មែរ

ឯករាជយ

កនុងតនាះជនជាេិត ើ ានរដ្ឋាភិបាលប្គរ់ ប្គងតដ្ឋយ

មែួនឯង តដ្ឋយាចស់ ការតរញទ៊ី តលើមផ្ន រី រស់ មែួន េួយា៉ែង ច ូ

ក ជា ុព តប្កា “តហើ យសរតសរជាផ្ែូវការថា៖

សាថនភារនន កូសវូ ៉ា ូ តៅប្រតទសយូ ហគូសាែវី ។

ភាសាមមែរ “សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ”

ាប្ា៣៖ ជនជាេិត ើ

ានសិទិស ធ វ័យសតប្ ច។ ា សាែរេ៊ីនន

ភាសាបារាំង “La Federation de Khmer Kampuchea Krom”

សិទិតធ នះ

ភាសាអង់តគែស “The Federation of Khmer Kampuchea Krom” ។

នតយាបាយររស់ មែួនតដ្ឋយតសរ៊ី ប្រ ទំងត្វកា ើ រអភិវឌ្ឍន៍តស ក ា ច ិ ច

សរវ នលៃ

ត្ែះជាភាសាអង់តគែសតប្រើជាផ្ែូវការថា

“Khmers

Kampuchea—Krom Federation” សរតសរកាេ់ ថា “KKF”

ជនជាេិត ើ ត្វើតសចកតស ៊ី តប្ ចចិេត

អំរ៊ីសាថនភារ

សងគ កិចច និងវរប្ ៌តដ្ឋយតសរ៊ី ។ តោលជំហរ៖

យុ ទសា ធ ស្តសត និងយុ ទវធ ្ ិ ៖ ៊ី

សហរ័នតធ កើេត

តោលតៅ

ប្រជាជាេិមមែរតប្កា

េសូទ ទ ឱ្យរដ្ឋាភិបាលយួ នតោររសិទិ ធ នុសស សិទិរធ ស់ តៅ

ើង តដ្ឋយប្រជារលរ មា មែរក ុជា ព តប្កា

ត ើ ប៊ី

ជារិ តសសជនរ ួ ជាេិកុង ន ាេុភូ ិ ។

តជៀងវងការមរកកាែំងសា

គគជា ៊ី េិ

តដ្ឋយតោររសិទិតធ សរ៊ី

តដ្ឋយសុវេថភា ិ រ សិទិរធ កាសាសនា វរប្ ៌ ទំតនៀ ទាែរ់ ប្រនរណ៊ី

ភារ ប្រជា្ិរតេយយ រហុ ទសសនៈ តហើ យ ន ិ តប្ជៀេមប្ជកកិចកា ច រនផ្ទ

និង សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯងររស់ មមែរតប្កា

កនុងររស់ អងគការនតយាបាយមមែរតប្កា តផ្សងៗតប្ៅរ៊ី សហរ័ ន។ ធ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ម លជា


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ន ិ ចូលរ ួ ឬរតប្ ើគណៈរកសនតយាបាយណា យ ួ តៅក ុជា ព

សាជិក

ត ើយ រ៉ែមុ នតសហរ័ ន ធ ន៉ឹងត្វកា ើ រទំនាក់ ទំនងជា យ ួ រដ្ឋាភិបាល និង

គណៈក កា ែ រនាយក៖

សហគ ន៍មមែរទូតៅ កនុងវិស័យតលើកេត ង កើ សាសនា វរប្ ៌ អកសរ

ជាសាថរ័ន

ក ឹ នាំករ ំ ូ លររស់ សហរ័ ន ធ ានសាជិកយា៉ែងេិច

សាស្តសត ភាសាសាស្តសតនិងសិកាអរ់ រ ំ តដ្ឋយប្រកាន់ ថា តយើ ងាន

ប្បាំរ៊ី (៧ រ ូរ) ម លបាន ហាសននិបាេសកលតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើស

អ បូរជា យ ួ ោន ។

រតប្ ក ើ ុង ន យ ួ អាណេតរ ិ ន ួ ឆ្លនំ (៤ ឆ្លនំ)

សាវគ

ន៍ នវូ ឱ្កាសសនទនាចរចាជា យ ួ តយៀកណា

តសនហាយុ េ្ តិ ៌ និងតោររសិទិរធ រស់ មមែរតប្កា ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ម ល

យុ វជន យ ួ រ ូរ េំណាងស្តសត៊ីយា៉ែងេិច យ ួ រ ូរ និងេំណាង ប្រះសងឃ

តៅ

យា៉ែងេិច យ ួ ប្រះអងគម លបានអនុ េ ័ មេងាំងតដ្ឋយ ហាននិបាេ ។

ជាជនជាេិត ើ

។ រ៉ែមុ នត សហរ័ នន ធ ៉ឹងប្រឆ្លំងដ្ឋច់ លេ ចំតពាះ

នតយាបាយរំបាេ់រូជសាសន៍ ប្គរ់ រ ូរភារ ។

ត្វស ើ ហការជា

យ ួ សហគ ន៍អនតរជាេិ ានរដ្ឋាភិបាល រ ា

សភា អងគការតប្ៅរដ្ឋាភិបាល អងគការរណា ត ញផ្សរវ ផ្ាយ និងអនកឯក តទស សុំឱ្យតគជួយមមែរតប្កា

ង ត ។ តប្ៅរ៊ី តនះក៏ានេំណាង

មផ្នកនតយាបាយនិងសាភរៈ ។

អ្ិរេ៊ីននគណៈក

កា ែ រនាយក ក៏ ជាអ្ិរេ៊ីសហរ័ ន ធ ។ តរើ

អ្ិរេ៊ី ន ិ អាចរំតរញេួនាទ៊ីបានតដ្ឋយប្រការណា យ ួ

គណៈក ែ

នាយកប្េូវានសិទិតធ ប្ជើសតរើសសាជិកានក់ កនុងចំតណា សាជិក នាយក កជំនស ួ ។

សាជិកគណៈក

កា ែ រនាយក

ទទួលេួនាទ៊ីជាប្រធាន ក ឹ នាំ

តោលការណ៍ ៖

សាថរ័នទំងឡាយគឺ៖ សភាប្រ៉ឹ ទធចារយ សភាេំណាង គណៈក កា ែ រ

កនុងការេសូតដ្ឋយសនតិវ្ ិ អ ៊ី ហិ ងា ប្សរន៉ឹងចារ់ សកលររស់

ប្រេិរេតិ និងគណៈក កា ែ រកណា ត ល។

អងគការសហប្រជាជាេិ សហរ័ នស ធ ំអាងតៅតលើកាែំងទំងរ៊ីគ៖ ឺ

កាែំងប្រជារលរ

សតប្ ចតដ្ឋយគណៈក កា ែ រនាយក

កាែំងលវិកា កាែំងោំប្ទរ៊ី អនតរជាេិម

រាល់ កច ិ កា ច រសំលន់ ៗររស់ សហរ័ ន ធ

ប្េូវបានចាេ់ មចងនិង តយាងា

េិភាគតប្ចើន

(២/៣) ននសាជិកគណៈក កា ែ រនាយក ។ លប្សឡាញ់យុេ្ តិ ៌។

ទក់ទង៖

រចនាស ន ព័ រធ រស់សហរ័ នរធ ួ ាន៖

Postal Address:

គណៈក

Khmers Kampuchea-Krom Federation

កា ែ រនាយក

សភាប្រ៉ឹទធចារយ -សភាេំណាង

P.O. Box 193 Pennsauken, NJ 08110

គណៈក

កា ែ រប្រេិរេតិ

Telephone: 856-655-3838

គណៈក

កា ែ រកណា ត ល

Fax: 856-655-1503

សាលសហរ័នធ

Email: info@khmerkrom.org

សាគ

Website: www.khmerkrom.org

និងវេតអារា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ាំ ើ ម្បីបក្ងកើ ត្សមគម្ខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ក្ៅអាក្ម្រ ិក (១៩៨៤ -១៩៨៦) កិចចរបជុក្ដ នលៃតៅរ៍ ទ៊ី ១១ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៨៤ តវលាតា៉ែង ១០ ប្រ៉ឹ ក តៅ សណា ា ោរ Landmark តលម ២៦០១ រ ុកេវល ិ ី Severn ទ៊ីប្កុង ម ម៉ែ េរ៊ី (Metairie) ននរ ា លវ៊ីសាណា (Louisiana) រតងកេ ើ ស យ ័ ប្រជុំ យ ួ

មមែរតប្កា

យ ួ ប្កុ បាន

ត ើ ប៊ីរតងកេ ើ សាគ មមែរក ុជា ព តប្កា តៅ

សហរ អា ា ត រិក និងតប្ជើសតរើសប្រធានននសាគ តនះ បានត្វតើ ើង តប្កា អ្ិរេ៊ីភារននតលាក មក

សន សាជិកអងគប្រជុំម លាន

ចំណាស់ ជាងតគរងអស់ ។ វេតានកនុងអងគប្រជុគ ំ ៖ ឺ

អងគប្រជុំ ។ តប្កាយរ៊ី មលែងអំណរគុណ ល់ អងគប្រជុំ តលាកប្រធាន មក

សន

ក៏បានយករតរៀរវរៈ កអនុវេតរ ួ ាន៖ ការរិ និេយលកេនិក ត ៈសាគ ធានសាគ ១. សាគ

និងការតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសប្រ

ចំតពាះលកេនិក ត ៈននសាគ

ម លគណៈក កា ែ ររតងកេ ើ

មេងរ ួច កតហើ យតនាះ តលាក ថាច់ សុត៊ី រឿន បានអានជា

រ៊ី រ ា ALABAMA សួន សាញ់, កាន់ ល៊ី, គ៊ី ឡាង ។

ភាសាមមែរជូនអងគប្រជុជា ំ ទ៊ីសណា ត រ់ រ ួចអងគប្រជុក ំ ៏បានតចាទសួរា ម

រ៊ី រ ា FLORIDA ជា រ៊ីហងស, ថាច់ តញើង, ថាច់ ទឺ, តកៀង យ៊ី , តឌ្ៀន

ន៊ី យ ួ ៗរហូ េ ល់ ចរ់ ។ អងគប្រជុក ំ ៏បានសតប្ ចថាយកលកេនិក ត តនាះ

សា ល ូ , ហងស លាា៉ែ,

តប្រើទតូ ៅ

តលាកប្ស៊ី ជា រ៊ីហងស, តលាកប្ស៊ី តកៀង យ៊ី

ប្រ

ទំងសតប្ ចថារតងកេ ើ សាគ

"សាគ មមែរក ជា ុព តប្កា តៅសហរ អា ា ត រិក"

យ ួ ឲ្យត្ែះថា កនុងរំណងរប្ងួរ

រ៊ី រ ា CALIFORNIA ថាច់ សុ៊ី ។

រប្ងួ ស គ មមែរក ុជា ព តប្កា ទំងអស់ ម លានតហើ យ

រ៊ី រ ា NEW JERSEY គ៊ី ថាយ ។

កនុងអនាគេតៅសហរ អា ា ត រិកតនះ ។

រ៊ី រ ា GEORGIA ថាច់ ឯ , សឺង សុវ៊ី ុ្ ។

ឬរតងកេ ើ

២. ចំតពាះរតរៀរតបាះតឆ្លនេតរើសប្រធាន សប្ារ់ អាណេតកា ិ ល

រ៊ី រ ា NEW YORK ថាច់ តសឿង ។

២ ឆ្លនំ រ ំ ង ូ តនះ អងគប្រជុស ំ តប្ ចថាតបាះតឆ្លនេមេប្រធានានក់ រ៉ែុតណា ណ ះ

រ៊ី រ ា KENSAS ប្េ៊ីវ សាង, តៅ សុម ។

រ ួចទុកលទធភារមេងាំងគណៈក កា ែ រកណា ត ល ជូនប្រធានសាគ

រ៊ី រ ា ILLINOIS តៅ មស ។

ចាេ់ មចងតដ្ឋយមែួនឯង

រ៊ី រ ា LOUISIANA មក

សាៃេ់ ម លានេំណាងននតរកេជន ននប្រធានានក់ ករិ និេយតឆ្លនេ

សន, ដ្ឋវិស សឺន (សឺន )៊ី , ថាច់ សុត៊ី រឿន,

ាន់ ថាច់, តៅ សាវញ់ និង តៅ មុំ ។ េំណាងននរ នា ា នា

ម ល ន ិ បានចូលរ ួ មេបានតផ្្ស ើ រ ំ ប្ុ េ

CALIFORNIA) សំរប្ុ េ ។ គ៊ី

ហស៊ីណា (PENSYLVANIA) ឲ្យតលាក គ៊ី

ថាយ េំណាង។ តៅ ភន់ (ARIZONA) ទូរស័រទ។

បានសូ ឲ្យសាជិកអងគប្រជុំ

លា ុ ែ ផ្ង ថាច់ សួន (MASSACHUSSETTE) ទូរស័រទនិង លា ុ ែ រផ្ង ។

ប្រធានគណៈក កា ែ ររតងកេ ើ សាគ មមែ រក ុជា ព

តប្កា តនាះ ក អងគប្រជុក ំ ៏បានមេងាំងតលាក មក

តរើសប្រធានននសាគ

អេ៊ីេប្រធានគណៈក កា ែ ររតងកេ ើ សាគ

ត្វជា ើ ប្រធានឲ្យអាណេតិ ន ិ ប្រ ទទួល

តដ្ឋយសំអាងតៅតលើតរលតវលា ច ៏ តងអៀេចងអល់ររស់ តលាក តហើ យ តលាកចង់ឲ្យវីរជនអាចរប្ងួរប្ងួ មមែរក ុជា ព តប្កា ណា

ទទួល ម ុ

ទ៊ីរញ្ច រ់អងគប្រជុំ តសនើសុំជាលែី ង ត តទៀេ ឲ្យតលាក ាន់

តប្កាយរ៊ី សុនរទ កថាសាវគ ន៍ និងសូ លាមលងរ៊ី ម ុ េំមណង នន

ធានអងគប្រជុស ំ ប្ារ់ រតងកេ ើ ស គ

តឆ្លនេ ។ មេ េិអងគប្រជុបា ំ នតសនើសុំជា េិឯកចឆនឲ្ ទ យតលាក ាន់ ថាច់

េំមណងតនះវិញ ។

ាំង េូ (TEXAS) ទូរស័រទ ។

ថាច់

ត ើ ប៊ីចារ់ តផ្តើ តបាះ

កាលទ៊ី ១ ( ១៩៨៤-១៩៨៦)តនះ ។ តលាក ាន់ ថាច់

ថាច់ ញុង (SOUTH CALIFORNIA) សួន សាញ់ ជាេំណាង និងចូល

តលាក ាន់

រនាទរ់ កតលាកប្រធានអងគប្រជុំ

ឈរត្ែះជាតរកេជនប្រធានននសាគ

ថាច់ តស អូតរហគិ ន (OREGON) សំរប្ុ េ ។ តៅ ប្ទ៊ីតហវ (SAN JOSE,

វិភាគទនចំនន ួ ៥០

ការតបាះតឆ្លនេតនះន៉ឹងប្រប្រ៉ឹ េតត ៅតដ្ឋយ

ជា យ ួ ន៉ឹងគណៈក កា ែ រតបាះតឆ្លនេ ។

ទូរស័រទោប្ំ ទាន៖

វិភាគទន ១០០

សន ត្វជា ើ ប្រ

ថាច់

ទទួល ម ុ េំមណងជាប្រធាន តលាក ាន់ ថាច់ ក៏បានទទួលយកា ពាកយតសនើសុំតនះតដ្ឋយរ៊ីករាយ ។ អងគប្រជុបា ំ នចរ់ សរវ ប្គរ់ តៅតវលាតា៉ែង ១ រតសៀល ៕

និងសប្ារ់ តបាះតឆ្លនេតប្ជើស

។ តលាក តៅ សាវញ់ ប្េូវត្វជា ើ តលល្ិការ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

រប ត្តិម្ហាសៃនា ិ ត្សកលខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ចារ់ ត ំងរឆ្នី ំ ១៩៨៤ ម្ក្សដ្េ់ឆ្ន ំ ២០១៤ ផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ បានលរៀរចំម្ហាសនបាតសក្សេផែ និ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្បាន ៩ លេ ើក្សម្ក្សលហើយ ។ ក្សងុ ន ម្ហាសនបាតទ្ធ និ ំង លនា៉េះលេ ើក្សទ ី ៥ លៅឆ្ន ំ ១៩៩៦ ម្ហាសនបាតបានសលប្ម្ចរលង និ តសហរ ើក ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្លដ្ឋយររូ ដ ល្ម៉េះរ ី “សភាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” លៅជា “សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” វញ ិ ។ ខាងលប្កាម្លន៉េះ ជាកាេរបវតសលងេ តិ រថ្នម្ហាសនបាតន និ ីម្ ួយៗ លដ្ ើម្បីលបា៉េះលឆ្ន តលប្ជ ើសលរសលម្ដ្ ើ ឹក្សនា ំផែ មរលប្កាម្ទ ូទ្ធ ំងរភរលោក្ស ិ ៖

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកល ក្លើ កទី ១ នៃខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ១៩៨៥ តៅនលៃទ៊ី ១៧ និង ១៨ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៨៥ រលរ មា មែរតប្កា កនុងរិ ភរតលាក បាន កជួរជុោ ំ ន តៅ New York សហរ អា ា ត រិក ត ើ ប៊ី រតងកេ ើ ជាសាគ មមែរក ុជា ព តប្កា

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ២ នៃខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ១៩៨៧ តៅនលៃទ៊ី ១៧ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៨៧ តៅតៅសហរ អា ា ត រិក

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េត

គណៈក កា ែ រម លបានជារ់ តឆ្លនេរ ួ

ាន៖ ១.

៦. តលាក តៅ សុន ៊ី សនងការតស ក ា ច ិ ច។ ៧. តលាក សឺន តៅ សនងការជនតភៀសមែួន ។ ៨. តលាក តៅ សាវញ់ តហរញ្ាិ ក ។

តលាក ថាច់ ាន់ ារា ប្រធាន ។

២. តលាក ថាច់ តលើ

អនុប្រធានទ៊ី ១ ទទួលរនទុកទំនាក់ ទំនង

សាធារណៈ ។

៩. តលាក ល៊ី តឌ្ៀរ តលល្ិការ ។ ទ៊ីប្រ៉ឹកា ១០. តលាក ថាច់ រស់ ទ៊ីប្រ៉ឹកាឲ្យប្រធាន ។

៣.

តលាក ថាច់ តសឿង អនុប្រធានទ៊ី ២ ទទួលរនទុកកិចនច ផ្ទកុង ន ។

១១. តលាក ថាច់ សក ុ ទ៊ីប្រ៉ឹកាឲ្យអនុប្រធានទ៊ី ១ ។

៤.

តលាក ថាច់ សុ៊ី អនុប្រធានទ៊ី ៣ ទទួលរនទុកមផ្នកវរប្ ៌

១២. តលាក ឡាំ តរឿង ទ៊ីប្រ៉ឹកាឲ្យអនុប្រធានទ៊ី ២ ។

និងការផ្សរវ ផ្ាយ ។ ៥.

តលាក គ៉ឹ មល សនងការតស ក ា ច ិ ច និងហិ រញ្ា វេថុ ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

១៣. តលាក តកៀង តជ ា ទ៊ីប្រ៉ឹកាឲ្យអនុប្រធានទ៊ី ៣ ។ ១៤. តលាក តៅ ង ួ ទ៊ីប្រ៉ឹកាសនងការតស ក ា ច ិ ច និងហិ រញ្ា វេថុ ៕ ៧


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ៣ នៃខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ១៩៩០ តៅ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩០ តប្កា

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅតៅសហរ អា ា ត រិក

បានតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសគណៈក កា ែ រត

ក ឹ នាំមមែរ

ម លានត្ែះ ច ូ លងតប្កា ៖ ១. តលាក ថាច់ ាន់ ារា

ប្រធាន

២.តលាក ប្ានា តរ ុ៊ី

អនុប្រធានទក់ ទងអឺររ ៉ែ ុ (ប្រធានសភាមមែរក ុជា ព តប្កា

៣. តលាក ថាច់ តលើ

អនុប្រធាន ទំនាក់ ទំនងសាធារណៈ (អនុប្រធានសភាមមែ រក ុជា ព តប្កា

៤. តលាក តា គិ លុង

អនុប្រធានមផ្នការ (ប្រធាន ស.ម.ក, កាណាដ្ឋ)

៥. តលាក ល៊ី តឌ្ៀរ

អនកនាំពាកយទវ៊ីរអាត រិក

៦. តលាក តអង តសរ៊ីរុប្េ

អនកនាំពាកយទវ៊ីរអឺររ ៉ែ ុ

៧. តលាក តៅ សាវញ

សនងការរិ តសស ប្រចាំរ ាធាន៊ី Washington និង ញ៊ីវយ៉ែ ក ។

៨. តលាក តៅ ឡារ់

សនងការរិ តសស ប្រចាំកាណាដ្ឋ

៩. តលាក តសុង ើ

ចាងហាវង ប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េក ុជា ព តប្កា

ុ៊ី

១០. តលាក តៅ មុំ

តលល្ិការ

១១. តលាក ហួ រ ណា

តហរញ្ាិ ក

១២. តលាក ប្ា តេន

តហរញ្ាិ ករង

១៣. តលាក គិ ថាយ

សនងការហិ រញ្ា វេថុ និងលវិកា

១៤. តលាក តសុង ើ តៅរ៍

តសនើងការតស ក ា ច ិ ច និងជនតភៀសមែួន

១៥. តលាក ប្ាន់ ា៉ែន់ រ ិនទ

សនងការទំនាក់ ទំនងសាធារណៈ

១៦. តលាក ថាច់ តស

សនងការវរប្ ៌ និងការផ្សរវ ផ្ាយ

១៧. តលាក តសុង ើ សុណា ៊ី

សនងការពាណិ ជជក ែ

ប្រចាំប្រតទសបារាំង) រ ា Washington)

ទីរបឹកា តលាក ថាច់ រស់

តលាក ថាច់ សក ុ

តលាក ឡាំ តរឿង

តលាក តៅ ង ួ

តលាក សឺង សុវ៊ី ុ្

តលាក សួន សាញ់

តលាក សច ណុំ

តលាក ថាច់ តសឿង

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ៤ នៃខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ១៩៩២ តៅនលៃទ៊ី ៥ - ៦ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៩២ ក កា ែ រ និងត

ក ឹ នាំមមែរតប្កា

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅតៅសហរ អា ា ត រិក ប្រ ទំងតរៀរចំតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសគណៈ

ម លានត្ែះ ច ូ លងតប្កា ៖

១. តលាក តកៀង តជ ា រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ អនុប្រធានសភា ទទួល រនទុកកិចកា ច រនផ្ទកុង ន ។ ២. តលាក គ៉ឹ

ថាយ រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ អនុ

ប្រធានសភាទទួលរនទុកតស ក ា ច ិ ច និងលវិកា ។ ៣. តលាក ក៉ឹ េ ុ

រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ

៤. តលាក តហឿ ណា

ភ៊ីសា

តលល្ិការផ្ទល់ ប្រធានសភា

រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី ប្រធានគណៈក កា ែ រលវិកា ។

៥. តលាក ថាច់ ត្ឿង រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន ប្រធានគណៈក កា ែ រ សងគ

នាយកការផ្សរវ ផ្ាយ និងតោសនាការ ។ ១០/ តលាក ថាច់ កុង រ ា ា៉ែសាឈូ មសេ

អភិបាលការផ្ាយសំត ងក ុជា ព តប្កា

១១/ តលាក ត ៉ា

ថាច់

ង៉ាក ុ រ មា ផ្នសុ៊ីវ៉ាន៊ីញ៉ែ អគគរិនិេយ ។

១២/ តលាក សឺង សុវ៊ី ុ្ រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី សនងការទក់ ទងសាធារណៈ ប្កុ ប្រ៉ឹកាគណៈក កា ែ រប្រេិរេតិ ១/ តលាក តកៀង សូក រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី ។ ២/ តលាក ាំង ត ង ៉ែ គូ រ ា

កិចច ។ ៦. តលាក តៅ សុមបាន រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន ប្រធានគណៈក កា ែ រ

វ៉ាសុ៊ីតាន ។ ៣/ តលាក ប្ានា តរ ុ៊ី ប្រតទសបារាំង ។ ៤/តលាក

សិកាអរ់ រ ំ ។ ៧. តលាក ន៉ឹង សិន រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ប្រធានគណៈក ែ

ថាច់ តសឿង រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី

ការ ទំនាក់ ទំនងសាធារណៈ ។ ៨. តលាក ថាច់ តៅ រ មា ផ្នសុ៊ីវន៊ី

៦/ តលាក ក៉ឹ

ញ៉ែ ប្រធានគណៈក កា ែ រ វរប្ ៌ និងសាសនា ។

រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី ។ ៨/ តលាក ប្េ៊ីវ សាង រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ។

។ ៥/ តលាក ថាច់ កាវឡារ់ កាណាដ្ឋ ។

តភឿន រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី ។

៧/ តលាក ថាច់ បាន ៩/ តលាក ល៊ី

គណៈក កា ែ រប្រេិរេតិ

មហល រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ។ ១០/ តលាក ថាច់ សក ុ រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន ។

១/ តលាក ថាច់ ចាន់ ប្រតទសកាណាដ្ឋ ប្រធានគណៈក កា ែ រ

១១/ តលាក កិ

ប្រេិរេតិ ។ ២/ តលាក តា គ៉ឹ លុង ប្រតទសកាណាដ្ឋ អនុធានគណៈ ទទួលរនទុកមផ្នការ ។

៣/ តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិនទ រ មា េកសាស

អនុប្រធានគណៈការទទួលរនទុកកំមណន ។ ៤/ តលាក ល៊ី តឌ្ៀរ រ ា កាល៊ីហវ័រញ៉ែ អគគតលល្ិការគណៈក កា ែ រប្រេិរេតិ ។ ថាច់ ត

រិន រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន ។ ១២/ តលាក កិ

តពាន រ ា

ា៉ែសាឈូ មសេ ។ េំណាងររស់ សភាមមែរក ជា ុព តប្កា តៅររតទស ១/ តលាក តៅ សាវញ់

តៅប្រតទសក ុជា ព ។ ២/ តលាក ថាច់

៥/ តលាក

អួងវរា៉ែ តៅប្រតទសអូស្តសាតល៊ី និងន៊ីវសុ៊ី ង់ ។ ការតរៀរចំឲ្យាន

ឿង រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី អគគតហរញ្ាិ ក ។ ៦/ តលាក ឡាំ តរឿង រ ា

េំណាងររស់ សភាតៅប្គរ់ ប្រតទស ប្គរ់ រ តា ៅសហរ ា និងប្គរ់ រ ា

មរ៉ែនសុ៊ីវន៊ីញ៉ែ សនងការវរប្ ៌ ។ ៧/ តលាក តៅ

ង ួ រ មា រ៉ែនសុ៊ីវន៊ី

ញ៉ែសនងការសាសនា ។ ៨/ តលាក តសើង សុណា ៊ី រ មា រ៉ែនសុ៊ីវន៊ីញ៉ែ

តៅអូស្តសាតល៊ី និងប្េូវត្វជា ើ រនតរនាទរ់ ជារិ តសសគឺ តៅតរលសភា អនុ េ ័ ្ ន ែ ញ្ ុ ា តហើ យ ៕

សនងការ តស ក ា ច ិ ច និងលវិកា ។ ៩/ តលាក ថាច់ តស រ អ ា នូ ហអូ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ៥ នៃខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ១៩៩៦ តៅនលៃទ៊ី ៣-៤ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៦

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ តៅសណា ា នោររា៉ែា៉ែដ្ឋ (Ramada Hotel, 1677 Wilson Ave, Toronto,

Ontario, Canada) ប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ , តមេត អនធារិតយា, ប្រតទសកាណាដ្ឋ ានការចូលរ ួ រ៊ី មមែរតប្កា

ករ៊ី ប្រតទសនានាទូទំងរិ ភរតលាក ាន

ប្រតទសក ុជា ព អូស្តសាតល៊ី បារាំង សហរ អា ា ត រិក និងកាណាដ្ឋ ត ើ ប៊ីតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសគណៈក កា ែ រត

ក ឹ នាំមមែរក ុជា ព តប្កា

ហា

សននិបាេតនះ បានសតប្ ចរដូរត្ែះចលនាេសូករ ំ ូ លររស់ មមែរតប្កា រ៊ី ”សភាមមែរក ជា ុព តប្កា ” តៅជា “សហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” វិញ ។ តនះជាតលើក រ ំ ង ូ កនុងប្រវេតសា ិ ស្តសតននមមែរក ុជា ព តប្កា សននិបាេតនះ តគសតងកេត

ហា

ើញានេំណាង ននសាគ មមែរក ុជា ព

តប្កា តៅប្រតទសក ុជា ព និងប្រតទសអូស្តសាតល៊ីចល ូ រួ

តញ្ញា ថាច់ សួន តៅប្កុងតហឿ ន់ រ តា វើហជ៊ីន៊ីញ៉ែ សហរ អា ា ត រិក ។ ៣. ប្រះភិកុេ វចចតិ រា គ៊ី

កាង តៅប្កុងរិចឆ ន ៉ែ ់ រ តា វើហជិន៊ីញ៉ែ សហរ អា ា

តហើ យក៏ជា

ត រិក ។ ៤. ប្រះភិកុេ ាំង តរឿន តៅប្កុងភ៊ីឡាមឌ្លផ្ា រ មា ផ្នសុ៊ីល

តលើក ំ ង ួ ម រ ម ល ហាសនតិបាេសាកលបានត្វតើ ើង តៅប្កុង

តវន៊ីញ៉ែ សហរ អា ា ត រិក ។ ៥. ប្រះភិកុេ វីរយ ិ ្តាែ រ័េន សាតរឿន វេត

េូរនេូ ៉ែ ុ តមេតអនធារិតយា ននប្រតទសកាណាដ្ឋ ។

សំតរាងអមណតង រាជធាន៊ីភតនំ រញ ប្រតទសក ុជា ព ។ ៦. ប្រះភិកុេ ថាច់

តៅរនទរ់ប្រជុក ំ ុង ន សណា ា ោរ រា៉ែា៉ែដ្ឋ តគសតងកេត

ើញានអកសរ

សារង ុ ប្កុងម រ ៉ែ ភុល តមេតអនធារ៊ីតយា, កាណាដ្ឋ។

្ំៗជាភាសាមមែរថា “ ហាសននិបាេសាកលតលើកទ៊ី ៥ ននមមែរក ជា ុព

មផ្នកប្គហសថ៖

តប្កា

ប្រតទសក ជា ព (The Kingdom of Cambodia) តលាក គ៉ឹ តភៀន

0៣-0៤/០៨/៩៦” និងភាសាអង់តគែសដ្ឋក់ថា “ The 5 World th

Convention of Khmer Kampuchea Krom Toronto, Ontario, Canada 08/03-04/96” ។

ប្រតទសអូស្តសាតល៊ី (Australia) តលាក តៅ សុផ្េ់ ។ ប្រតទស បារាំង (French) តលាក ថាច់ តយ៉ែ ន តលាក ល៊ី វសនា និង តលាក

តៅចតនាែះទង់រុទសា ធ សនា និងទង់ជាេិមមែរតប្កា

(តមៀវ តលឿង

ដ្ឋញ់ កាយ ។ សហរ អា ា ត រិក តលាក សឺង ទួន, តលាក សឺង តទៀង,

ប្កហ ) ានសរតសរអកសរថា “មមែរក ជា ុព តប្កា តៅកាណាដ្ឋ សូ

តលាក

សាវគ ន៍ គណៈប្រេិភូ និងតភ្ៀវកិេយ តិ សទំងអស់ ” ។

សតប្ ច, តលាក ប្បាក់ តសវ ុ្, តលាក

តៅលងសាតំន

ននេុររស់ ប្កុ អ្ិរេ៊ី ហាសននិបាេានា៉ែសុ៊ីន

គណិ េូរករណ៍ (កុរ ំ យូទ័រ)

យ ួ តប្គឿង សប្ារ់ រតប្ ើ ហាសននិបាេ

តនះជាតលើទ៊ីរ៊ីរតហើ យ ម ល ហាសននិបាេមមែរក ុជា ព តប្កា

បានតប្រើ

កុរ ំ យូទ័រសប្ារ់ ត្វក ើ ណ ំ េ់ តហេុ ។

តលាក

៉ឹ

សុវ៊ី ាថ, តលាក ដ្ឋវ សាផ្ន, តលាក ល៊ី តឌ្ៀរ, តលាក សឺង

ដ្ឋញ់

៉ឹ

លយ, តលាក សឺង វិសង ុ ,

វ៉ែូ និងតលាក ល៊ី មហល រ ា California ។ តលាក ថាច់

តសឿង និងតលាក ថាច់ េ៊ី រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី (Florida) (Louisiana) តលាក សឺង

។ រ ល ា វ៊ីសាណា

ុ៊ី និងប្គួសារ, តលាក ថាច់ ាន់ ារា និង

ប្គួសារ ។ រ ា ា ៉ែ សាឈូ សមសេ (Massachusetts) តលាក តៅ វ៉ាន់ ល៊ី

តៅតលើតហាបា៉ែវអាវ លងតវវងររស់ សាជិក សាជិកា ានក់ៗ

និងប្គួសារ, តលាក គ៉ឹ

តពាន ។ រ ា ស ុិ សូរ ៊ី ុ (Missouri) តលាក ថាច់

ានដ្ឋក់ ត្ែះ និងសញ្ញា “រាហូ ចារ់ចនទ” ម លសានន រចនាររស់

សា ង ួ ។រ ន ា ៊ីវហជឺ សុ៊ី (New Jersey) តលាក គ៉ឹ

តលាក តប្េើ

ណា , តលាក សឺង សុវ៊ី ុ្, តលាក ហាង សុន ិ , តលាក សឺង យ៉ែូ យ, និង

រវូ ចូវ ជាសញ្ញាសាគល់ និងជាអនុសាវរ៊ីយ៍ ល់ រង

រអូនមមែ រតប្កា តយើ ង ។

ថាយ, តលាក តហឿ

តលាក ថាច់ លែង ំ ។ រ អ ា នូ ហអូ (Ohio) តលាក ថាច់ តស និងប្គួសារ,

តលាក ថាច់ ាន់ ារា ជាប្រធាន ហាសននិបាេ, តលាក តា

តលាក សឺង ហា និងប្គួសារ, តលាក ថាច់ ដ្ឋល និងប្គួសារ ។ រ មា រ៉ែន

គ៉ឹ លុង ជាតោសនិក, តលាក ថាច់ តស ជាតលល្ិការ, តលាក សឺង

សុ៊ីតវន៊ីញ៉ែ (Pennsylvania) តលាក

ហា និងតលាក តប្េើ រវូ ចូវ ជាអនកលេវីត អូ ។

សឺង តសឿង, តលាក ថាច់ ផ្ន, តលាក ាំង តរឿង, តលាក

សាជិក សាជិកា ម លបានចូលរ ួ

ហាសននិបាេសាកល

តលើកតនះាន៖

៉ឹ

ា៉ែយ, តលាក

៉ឹ

គុច, តលាក ថាច់

សាតរ៉ែន, តលាក ថាច់ តអៀង និងប្គួសារ ។ រ វ ា ៉ា សុិនតាន (Washington State) តលាក តកៀង រិន, តលាក ាំង ត ង ៉ែ គូ, តលាក ថាច់ រន ុ តរឿន,

មផ្នកប្រះសងឃ៖

តលាក តៅ តរៀរ, តលាក ដ្ឋញ់

១. ប្រះតេជប្រះគុណ រកេេ ិ ្តាែ គង់ សុផ្ន់ តៅប្កុង មអលតអ

តលាក ថាច់ ចាន់ , តលាក សឺង េូ, តលាក ថាច់ ចន, តលាក តកៀង សុម

រ កា ា ល៊ីហវ័រន៊ីញ៉ែ សហរ អា ា ត រិក ។ ២. ប្រះតេជប្រះគុណ វិសុទិរ ធ ប

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ាវង, តលាក តា គិ

ឧេត

។ ប្រតទសកាណាដ្ឋ (Canada)

លុង, តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់, តលាក ថាច់ កាវ រ ៉ឹ , ១០


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តលាក ាំង អិន, តលាក ប្ា តចឿង, តលាក តា ប្រតសើរ, តលាក គ៉ឹ សាវងស, តលាក

ង ួ ស យ ័ , តលាក ថាច់ ារា, តលាក សឺង តកវ,

តលាក តកៀង គ៉ឹ , តលាក គ៉ឹ តលាក សឺង ចាំង, តលាក

បាចាយ, តលាក តប្េើ ៉ឹ

ង៉ាក ុ ថាញ់, តលាក គ៉ឹ

រវូ ចូវ, តលាក មច , តលាក ដ្ឋ

ញ់ រា៉ែន, តលាក ល៊ី តចឿង, តលាក តា វ ុទធ៊ី, តលាក គ៉ឹ តសៀរា៉ែ ។ ន ុ និងប្បាររធ រិ្៊ី តលាក

តា គ៉ឹ លុង

តោសនិកនន ហា

ឲ្យតប្កាកឈរ ត ើ ប៊ីត្វរ ើ ិ ្ត៊ី ោររទង់រុទសា ធ សនា ទង់ជាេិ និងនាទ៊ី

តបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសនា ស័រទទំងរ៊ីលងតលើ តដ្ឋយរិ ្ត៊ី លើកន

ម លបានរល៊ីក ជ ែ វី េ ិ

ការណ៍ ជារនតរនាទរ់ ។

១. “សហរ័នស ធ ាគ មមែរក ជា ុព តប្កា រិ ភរតលាក” បានទទួល

២. “សភាមមែរក ជា ុព តប្កា រិ ភរតលាក” បានទទួលតឆ្លនេ រ់ ប្បាំ (១៥) សំត ង ។ ៣. “សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” បានទទួលតឆ្លនេមសសិរ យ ួ (៤១) សំត ង ។ តូ ចនះ

កជា “សហរ័នមធ មែរ

ក ជា ុព តប្កា ” ៖

ភាសាមមែរ “សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” ភាសាបារាំង “La Federation de Khmer Kampuchea Krom”

តប្កាយរ៊ី ត្វរើ បាយការណ៍ ននគណៈប្រេិភូ នានាចរ់ សរវ ប្គរ់ តហើ យ

ឬេំណាងសាគ

ហាសននិបាេបានមចកជា ៤ ប្កុ

ក ឹ នាំតដ្ឋយតលាក ថាច់ រន ុ តរឿន ។ ប្កុ

នាំតដ្ឋយតលាក សឺង ទួន ។ ប្កុ

លកេនិក ត ៈ

ភាសាអង់តគែស “The Federation of Khmer Kampuchea Krom” ។

គឺ ប្កុ

សងគ កិចច

ការតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសគណៈក កា ែ រ៖ ក ឹ

ក ឹ នាំតដ្ឋយតលាក ល៊ី

សាសនកិចច ក ឹ នាំ តដ្ឋយតលាក សឺង

ប្កុ ទំងរួនលងតលើបានជមជកោន

ុ៊ី ។

ប្រ៉ឹ កនលៃទ៊ី ៤ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៦

រតូរតយារល់ ោនតៅវិញតៅ

ហាសននិបាេបានចារ់ តផ្តើ

តៅតវលាតា៉ែង ៨ កនែះ ។ តប្កា រិ ្សា ៊ី សននិយ កិចច និងនាទ៊ីរឭ ំ ក វិញ្ញាណកេន ធ ល់ ររ ុ វ ររុ សមមែ រតប្កា ល ូ តហេុជាេិ និងសាសនា តនះ ក

រនាទរ់ ក

និងសាសភារនន សហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

តករច ិ ប្រតទសកាណាដ្ឋ ។

ម លបានរល៊ីក ជ ែ វី េ ិ ត ើ ប៊ី

តលាក ចាន់ ានប្រសាសន៍ថា ា ោេ់ សាតរ់ អស់ តលាកាន

ហាសននិបាេបាននិ នត និង

ការភន់ ប្ច ំរនតិចអំរ៊ី “សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” ម ល រណឌិេ រន ុ

ប្រេិរេតិ

ក ឹ នាំតដ្ឋយតលាក សឺង

ទទួលតជាគជ័យ សត៊ីរ៊ីលទធផ្លមផ្នក គណៈសងឃ រនាទរ់ កប្កុ

បានជប្ារថា

ានឧេត ប្កុ ប្រ៉ឹការញ្ច ូលលងនាយក

តហើ យរូកចូលកនុងគណៈសងឃតទៀេ

ទំងតនះជាសាស

ុ៊ី បាន

ភារនន “សហរ័ ន”ធ ។ រញ្ញែសួរថា តេើនរណាតប្ជើសតរើសប្រធាន?

រចនា

ប្រធានតប្ជើសតរើសតដ្ឋយ ហាសននិបាេ ។ សាជិក ហាសននិបាេ

ក ឹ នាំតដ្ឋយតលាក ថាច់ រន ុ តរឿន បានត្វរើ បាយការណ៍

ន ិ ប្េ៉ឹ មេរ៉ែណ ុ ណ ៉ឹ ងតទ

តហើ យក៏ ន ិ ម នសាសភារ

តហើ យតសនើ ឲ្យយកត្ែះអងគការ ក ឹ នាំករ ំ ូ លររស់ មមែរក ុជា ព តប្កា

ក ជា ុព តប្កា

គឺ “សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” ។

ម លតយើ ងអតញ្ជើ ញ ក

េិទ៊ី ២ តសនើរកាទុកត្ែះ “សភាមមែរក ជា ុព តប្កា រិ ភរតលាក” ម ល។ េិទ៊ី ៣ តសនើយកត្ែះ “សហរ័នស ធ ាគ មមែរក ជា ុព តប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឬតប្ជើសតរើស

តលាក ថាច់ ចាន់ ប្រធាន គណៈកាែ្ិការប្រេិរេតនិ នសភា តៅ

លទធផ្លននការជមជកោន និងរតូរតយារល់ កាលរ៊ី យរ់ សិល ញ ិ ។

រិ ភរតលាក”។

តេើប្រធានតបាះតឆ្លនេ

ានអាណេតកា ិ លរ៉ែនា ុ ែ នឆ្លនំម រ ?

តរឿន

ស ន ព័ ធ

។ ក៏រម៉ែុ នតាន េិភាគ

ា រតរៀរណា តហើ យនរណាជាអនកតប្ជើសតរើសប្រធាន តេើប្រធាន

អតញ្ជើ ញ េំណាងគណៈក កា ែ រន៊ី យ ួ ៗ ត ើងត្វរើ បាយការណ៍ អំរ៊ី

សាសនកិចច

ហាសនិបា ន េបានតសនើតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើស ប្រធាន

តប្ចើនបានដ្ឋក់ រច ុ ន ឆ សញ្ញាថា

ក ាំងរ៊ី តា៉ែង៥ រហូ េ ល់ តា៉ែង ១១ អប្ធាប្េ តទើរសប្ាក ។

ន ុ រ ំ ង ូ ប្កុ

ហាសននិបាេបានសតប្ ចយកនា ស័រទ “សហរ័ នមធ មែរ

ក ជា ុព តប្កា “តហើ យសរតសរជាផ្ែូវការថា៖

អំរ៊ីការរដរូ ត្ែះ “សភាមមែរក ជា ុព តប្កា ”

វសនា និងប្កុ

លទធផ្លាន ច ូ េតៅ៖

តដ្ឋយ ល ូ តហេុជាេិ និងសាសនា ។ រនាទរ់ ានអនកត ើងមលែងរបាយ

រចនាស ន ព័ ធ

ហាសននិបាេបានអនុ េ ័

តឆ្លនេរួន (៤) សំត ង ។

សននិបាេ បានប្រកាសនិ នត និងអតញ្ជើ ញអងគ ហាសននិបាេទំងអស់

រំឭកគុណវីរស ណៈ និងវីររុរសមមែរតប្កា

ត ើ ប៊ីអនុវេតលទធិប្រជា្ិរតេយយ

សហរ័នមធ មែរ

ម រ ប្េូវរូកទំងប្រធាន ឬ េំណាងសាគ ទំងអស់ ។

ទំងអស់ លងតលើ

តទើរតៅថា

“ ហាសននិបាេ” ឬ Convention ។ តវលាតា៉ែងរ៊ីលាៃច

តា៉ែងតៅប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ

តលាក ថាច់ ាន់ ារា ប្រធានសភាមមែរក ុជា ព តប្កា

ប្រតទសកាណាដ្ឋ និង គណៈក ែ

ការសភា បានប្រកាសរញ្ចរ់ ម ុ នាទ៊ី និង អាណេតកា ិ លររស់មែន ួ ចារ់

១១


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ាំងរ៊ី តរលតនះេតៅ ។ តលាក

ថាច់

ចាន់

ប្រធានា្ិរេ៊ីអាត រិកាំងអាចឈរត្ែះបានមេរ៊ី រ ង ឬរ៊ី រអាណេិត ប្េូវបាន ហាសននិបាេតប្ជើសាំងឲ្យជា

កាលគឺ ៨ ឆ្លនំរត៉ែុ ណា ណ ះ ។ ក៏រម៉ែុ នតលកេនិក ត ៈររស់ តយើ ងោែនថាប្បាំឆ្លនំ ឬ

ប្រធានអងគប្រជុំ និងប្រធានគណៈក កា ែ រតបាះតឆ្លនេ ម លានសា

រ់ ឆ្លនំតទ គឺោែនកំណេ់ តូ ចនះ សូ តសនើតលាក ថាច់ ាន់ ារា ឈរ

សភារ ច ូ េតៅ៖

ត្ែះ ង ត តទៀេ ។ តដ្ឋយយល់ ត

តលាក ល៊ី មហល តលាក សឺង េូ ប្កុ អ្ិរេ៊ី, តលាក តា គ៊ី លុង តោសនិក, តលាក ាំង ត ង ៉ែ េូ តលល្ិការ, តលាក គ៊ី

ថាយ អគគ

រិ និេយ ។

តលាក ថាច់ រន ុ តរឿន ឧតទទសនា តលាក តៅ វ៉ាន់ ល៊ី ។ តលាក តៅ វ៉ាន់ ល៊ី ានប្រសាសន៍ថា ោេ់ បានលាមលងរ៊ី អនុប្រធានសភាមមែរក ជា ុព តប្កា

តលើក ន ុ តៅឆ្លនំ ១៩៩២ ។ តលាក

ល៊ី យល់ ថា ត ល ើ តៅតរលតវលាក៏តដ្ឋយ លងេប្ ះិ វិជាជក៏តដ្ឋយ បានជា ន ិ ចង់ត្វើ តហើ យត្វតើ ៅ ល ួ កណា ត លផ្ែូវ គឺ ន ិ ចង់ត្វតើ ហើ យ ើញអងគការតនះវទន់ តមសោយ ។ តលាក ល៊ី បានលាមលង ង ត រ ួច

តហើ យ

តហើ យ ង ត តនះវិល កវិញ

ត្ែះតបាះតឆ្លនេតៅត ើយម រ

ក៏ ន ិ ទន់ ានរំណង់អត៊ី ៅឈរ

ោេ់ ន ិ ង ឹ សតប្ ចយា៉ែង ូចត ច ត

រ៉ែមុ នតតរើោេ់ ិនទទួលហាក់ ច ូ ជារ តិ ស្ នូវការប្សឡាញ់រារ់ អាន ររស់ រងរអូន ។ តហើ យតរើោេ់ ទទួលោេ់ ន ិ ង ឹ ថា តេើានស េថ ភារប្គរ់ ប្ោន់ ត្ើតវ រឿងហន៉ឹ ង កាន់ ចងកូេនាវឲ្យបានប្រហាក់ ប្រមហល តលាក ាន់ ារា ោេ់ ក៏អរម រ ។ ក៏រម៉ែុ នតោេ់ ថា ន ិ ទទួលតនាះក៏តទ ម រ ។

តូ ចនះ ោេ់ សូ ទទួល តហើ យតរឿងសតប្ ចតបាះតឆ្លនេតប្សច

តលើអស់ តលាក

តហើ យតរឿងធាែក់ ជារ់ ជាតរឿងររស់ អស់ តលាក

សតប្ ចតៅចុះ តរើយល់ ថាោេ់ ត្វបា ើ ន។ តលាក សឺង

កិចប្ច រជុរំ រស់ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ន ិ លិច

តូ ចនះ ទូកម លតលាក ាន់ ារា

ន ិ តៅតប្កាយ ានន័យថា តៅ ម ុ ោេ់

សូ ោំប្ទ តលាក ថាច់ ាន់ ារា ។ នាទ៊ីចង ុ តប្កាយ តរកេជន តៅ វ៉ាន់ ល៊ី សូ

កត្ែះតចញរ៊ី តរកេ

ភារប្រធាន តាែ៉ែះតហើ យ ហាសននិបាេក៏បានតសនើតលាក ដ្ឋញ់ កាយ ឲ្យឈរត្ែះតរកេជន។ តលាក កាយ ក៏យល់ ប្រ តហើ យត ើងមលែង អេតជវី ប្រវេតិ ។ តូ ចនះតរកេជនប្រធាន

សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

ានរ៊ី ររ ូរគឺ

តលាក ថាច់ ាន់ ារា និង តលាក ដ្ឋញ់ កាយ ។ តប្កាយរ៊ី រិ្ត៊ី បាះតឆ្លនេតដ្ឋយសាៃេ់

គណៈក កា ែ រតបាះតឆ្លនេ

បានប្រកាសលទធផ្ល ច ូ េតៅ៖ ១. តលាក ថាច់ ាន់ ារា បានទទួលសនែ៉ឹកតឆ្លនេហាសិរ យ ួ (៥១) សំត ង ។ ២. តលាក ដ្ឋញ់ កាយ ោែន យ ួ សត ង ែ ណាទំងអស់ ។ មេ ានប្បាំរន ួ (៩) សំត ង ។ តប្កាយរ៊ី ការប្រកាសលទធផ្លរ ួច

ហាសននិបាេបានអតញ្ជើ ញ

តលាក ថាច់ ាន់ ារា ប្រធាន សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តៅចំតពាះ ម ុ ប្រះសងឃ

ុ៊ី ានប្រសាសន៍ថា ា តលាក រន ុ តរឿន ថា

តលាក ាន់ ារា ជាអនកានប្រជាប្រិយតៅ

ណា កណាក៏តគរារ់ អានម រ ។ កំរុងតរើកររតនះ

ការឧតទទសនា តរកេភារប្រធាន សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ៖

ស េថភាររិ េប្បាក

ើញថា តលាក ាន់ ារា ាន

កអងគុយ

រ ួចតហើ យប្រះសងឃក៏សាវ្ាយ នតររ

ជយតនាត ៕

កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១ - ២ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៨ តៅរ ា California សហរ អា ា ត រិក ។ ១២


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ៦ នៃសហរ័ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ២០០០ តៅនលៃទ៊ី ៩-១០ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០០

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតតៅ តៅអាោរ ួយម លានអាសយដ្ឋាន 113 Baxter Street, New York,

NY. 100113 សហរ អា ា ត រិក កនុងតោលរំណងតបាះតឆ្លនេតប្ជើសត

ក ឹ នាំលស ែី ប្ារ់ អាណេតទ ិ ៊ី ២ ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ហាសននិបាេបានប្បាររធ ត ើង តប្កា អ្ិរេ៊ីភារររស់ តលាក ថាច់ ាន់ ារា ប្រធានសហរ័ ន ធ និងតលាក ថាច់ ចាន់ ប្រធានសភា ប្រ៉ឹ ទធចារយននសហរ័ ន ធ ។ តលាក ថាច់ តស តហរញ្ាិ កសហរ័ ន ធ ប្េូវបានតប្ជើសាំងជាតលល្ិការ ហាសននិបាេ ។ តលាក តា គិ

លុង អគគ

តលល្ិការននសហរ័ ន ធ ត្វជា ើ តោសនិកនន ហាសននិបាេ ។ ស សភារគណៈក កា ែ រអចិនស្តនតយ៍

ននសហរ័នមធ មែរក ជា ុព

នាយកគណៈក កា ែ រ សាសនា និងវរប្ ៌ ។

តប្កា អាណេតកា ិ ល ២០០០-២០០៤៖

គណៈកាែ្ិការប្រេតរ ិ េតិ (Executive Committee)

តលាក ថាច់ ាន់ ារា

រ ល ា វ៊ីសាណា សហរ អា ា ត រិក ជាអ្ិ

តលាក សឺង ទួន រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ, អាត រិក ប្រធាន ។ តលាក ថាច់

រេ៊ីសហរ័ ន ធ ។ តលាក គ៉ឹ

ថាយ រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី ជាឧរការ៊ីអ្ិរេ៊ី ។

តវៀង បា៉ែរិស, បារាំង អនុប្រធានទវ៊ីរអឺររ ៉ែ ុ ។ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ តមេត

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិនទ រ មា េកសាស ជាឧរការ៊ីអ្ិរេ៊ី ។

អនធារិតយា, កាណាដ្ឋ អនុប្រធាន ទទួលរនទុកទវ៊ីរអាត រិកលងតជើង,

សភាប្រ៉ឹទធចារយ (Adviser Council)

តលាក ថាច់ ចតនាទ អុក ៉ឹន, នូមវលតហសង ង់ អនុប្រធានទទួលរនទុក

តលាក ថាច់ ចាន់ តមេតតករិក ប្រតទសកាណាដ្ឋ ប្រធាន ។

ទវ៊ីរអូស្តសាតល៊ី,តប្កាយទវ៊ីរអាសុ៊ី ។

តលាក ថាច់ តសឿង

រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី ,

តលាក ថាច់ តញើង រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី សហរ អា ា ត រិក អនុប្រធាន ។ តលាក

អាត រិក ឧរការ៊ីប្រធានទទួលរនទុកគំតរាងការណ៍ រិ តសស ។ តលាក

ទ៊ីវ

តា

យឺ េ

រ ា ា ៉ែ សាឈូ មសេ

សហរ អា ា ត រិក

គណៈក កា ែ រ

គ៉ឹ លុង តមេតអនធារ៊ីតយា, កាណាដ្ឋ អគគតលល្ិការ ។ តលាក

នតយាបាយ ។ តលាក តប្ទឿង ឌ្៉ឹក គណៈក កា ែ រររតទស ។ តលាក

ថាច់ តស រ អ ា នូ ហអូ, សហរ ា អគគតហរញ្ាិ ក ។ តលាក សឺង ហួ រ រ ា

សឺន េូ តមេតតករិក ប្រតទសកាណាដ្ឋ គណៈក កា ែ រអរ់ រ ំ

កាល៊ីហវ័រញ៉ែ, សហរ ា តហរញ្ាិ ករង ។ តលាក សឺង តវៀង រ ា

និងសងគ

កិចច ។ តលាក ល៊ី មហល រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ សហរ ា គណៈក កា ែ រប្េួេ រិ និេយលវិកា ។ តលាក ថាច់ ហាវយ ចារ់ ។ តលាក គ៉ឹ

ា៉ែសាឈូ មសេ, អាត រិក តហរញ្ាិ ករង ។

កាណាដ្ឋ គណៈក កា ែ រមេង

រណា ត នាយកដ្ឋាន (Directors)

សាក់ាវង តមេតតករិក, កាណាដ្ឋ តលល្ិការ។

សភាេំណាង (Representatives Council) តលាក ថាច់ ត្ឿង

រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន,

តលាក សឺង តសាភណឌ រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន, អាត រិក នាយកដ្ឋាន ទទួលរនទុក កិចកា ច រសាសនា ។ តលាក ត ៉ែ សារាេ រ មា េកសាស,

អាត រិក

ប្រធាន

អាត រិក

នាយកដ្ឋានទទួលរនទុកសិលបៈនិងវរប្ ៌

តលាក

តលាក

៉ឹ លយ រ រា េនអ ៉ែ ូ ៉ឹន, អាត រិក អនុប្រធាន ។ តលាក តទរ

គ៉ឹ

សួន

រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតា, អាត រិក តលល្ិការការិយាល័យប្រធាន ។

សងគ កិចច ។ តលាក ថាច់ តវឿង រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី , អាត រិក នាយកដ្ឋានទទួល

តលាក គ៉ឹ

សាកល រ រា េនអ ៉ែ ូ ៉ឹន, អាត រិក តលល្ិការការិយាល័យ

អនុប្រធាន ។ តលាក សឺង សារ ុ

តពាន រ ា ា ៉ែ សាឈូ មសេ,

រនទុក សិកាអរ់ រ ំ ។ តលាក

អាត រិក នាយកដ្ឋាន ទទួលរនទុក

៉ឹ

ភុក រ មា រ៉ែនសុ៊ីវតិ នៀ, អាត រិក

រ ក ា ូ ូរា៉ែ ,ូ អាត រិក តហរញ្ាិ ក ។

នាយកដ្ឋាន.. សិសស និសសិេ យុ វជននិងក៊ីឡា ។ តលាក សឺង គុន

តលាក ាំង ត ង ៉ែ គូរ រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន, អាត រិក នាយកគណៈក កា ែ រ

តលឿង រ វ ា ៉ា សុ៊ីតាន, អាត រិក នាយកដ្ឋាន...តស ក ា ច ិ ច និងហិ រញ្ា វេថុ ។

្ ន ែ ញ្ ុ ា និងតោលការណ៍ ។ តលាក ល៊ី តស ា រ ក ា ូ ូរា៉ែ ,ូ នាយក

តលាក តៅ គុណ រ អា ា រ៊ីហសូណា, អាត រិក នាយកដ្ឋានទទួលរនទុក

គណៈក កា ែ រទំនាក់ ទំនងការររតទស ។ តលាក ថាច់ សាត ឿន រ ា

សិទិ ធ នុសស ។ តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី, អាត រិក នាយកដ្ឋាន

ហ ិ សូរ,៊ី

សហរ អា ា ត រិក នាយកគណៈក កា ែ រលវិកា

ថាច់ មសនរ

តលាក

វ ា ៉ា សុ៊ីតាន, អាត រិក នាយកគណៈក កា ែ រ សាររ័ េា ៌ ន

តលាក តកៀង រិន

រ វ ា ៉ា សុ៊ីនតាន, អាត រិក

នាយកគណៈក កា ែ រ

ទទួល រនទុកសថិេិ ។ តលាក គ៉ឹ

តភឿង រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី អាត រិក នាយក

ដ្ឋានរង ទទួលរនទុកសថិេ។ ិ តលាក សឺង សុវ៊ី ុ្ រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី, អាត រិក នាយកដ្ឋានទទួលរនទុកកិចកា ច រ

រិ តសស ។ តលាក យា៉ែញ ថាញ់ រ ា

អេ៊ីេយុ ទជ ធ ន ។ តលាក សឺង តសឿង រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី , នាយកគណៈ ក កា ែ រ

ន៊ីវឈឺ សុ៊ី, អាត រិក នាយកដ្ឋានរងទ៊ី១ ទទួលរនទុកកិចកា ច ររិ តសស។

សងគ កិចយ ច ុ វជននិងអរ់ រ ំ ។ តលាក សឺង ថាញ់

តលាក សឺង

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

រ ៉ឹ

រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី

ន ុ ៊ីសផ្ ុ ន រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី , អាត រិក នាយកដ្ឋានរងទ៊ី ២

១៣


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ទទួលរនទុកកិចកា ច ររិ តសស។តលាក គ៉ឹ អាត រិក

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

វ៉ាន់ សាវញ់ ា៉ែសាឈូ មសេ

នាយកដ្ឋានទទួលរនទុករិ ្កា ៊ី រ ។ តលាក ទ៊ីវ យឺ េ

ា៉ែសាឈូ មសេ រ៉ែេនអ ូ ិន (ន៊ីវអ៉ឹងកែន ិ ) តលាក

៉ឹ

លយ ប្រធាន ។

រ ា

រ ា ន ុ ៊ីសូា តលាក ថាច់ ន៊ីកូ ប្រធាន។ រ ា ិហសូរ ៊ី តលាក ថាច់ ល សុន

ា៉ែសាឈូ មសេ, អាត រិក នាយកដ្ឋានរងទទួលរនទុក រិ ្កា ៊ី រ ។ អនក

ប្រធាន ។ រ ន ា ៊ីវឈូ សុ៊ី តលាក សឺង ថាញ់ រ ៉ឹ ប្រធាន ។ រ ន ា ៊ីវយ៉ែ ក

ប្ស៊ី តកៀង សាមន រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ, អាត រិក នាយកដ្ឋានទទួលរនទុក

តលាក តហឿ ប្ទ៊ី ប្រធាន ។ រ ន ា ៊ីវរា៉ែដ្ឋ តលាក តសឿង វិសង ុ ប្រធាន ។

មផ្នកស្តសត៊ី ។ តលាក ថាច់ មសន រ ន ា ៊ីវឈូ សុ៊ី, អាត រិក នាយកដ្ឋាន

រ អ ា នូ ហអូ តលាក សឺង ហា ប្រធាន។ រ មា រ៉ែនសុ៊ីវតិ នៀ តលាក ថាច់

ទទួល សាររ័េា ៌ ន និងការផ្សរវ ផ្ាយ ។ ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី តមវិន

តអៀង ប្រធាន។ រ ធា ា ន៊ីវ៉ាសុិនតានឌ្៊ី សុ៊ី តលាក ថាច់ វ៉ាន់ សុ៊ី ប្រធាន។

បា៉ែលត េ ើ ន ុ ,

សហរ័ នមធ មែរ

រ វ ា ៉ា សុិនតាន តលាក សឺង តសាភណឌ ប្រធាន។ តៅរ តា ផ្សងៗ និង

។ តលាក ថាច់ ឆ្លយ បា៉ែលត េ ើ ន ុ , នូមវលតហស ង់

រំតរញតៅតរលតប្កាយ ។ តៅប្រតទសជរ៉ែន ុ តលាក យា៉ែញ រូវ

ក ុជា ព តប្កា

នូមវលតហស ង់

អភិបាលតគហទំរ័រ

អភិបាលរង តគហទំរ័រសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

។ល។

ប្រធាន ។ តៅប្រតទសននទវ៊ីរអឺររ ៉ែ ុ ច ូ ជា៖ អង់តគែស. អាលែឺ ង ៉ែ . មរល

សាលសហរ័ ន ធ Federation Branches (Chapter)

ហសិក. ដ្ឋនណាា៉ែក. អ៊ីាល៊ី ។ល។ កាណាដ្ឋ តមេតអនាតរិតយា តលាក

រ អា ា រ៊ីហសូណា តលាក តៅ គុណ ប្រធាន ។ រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ, ប្កុងសានមរកណាឌ្៊ី តនា ថាច់

ង ុ ស៉ឹង ប្រធាន ។ ប្កុងសតុកសតុន

សឺង តកវ ប្រធាន។ តៅតមេតតករិក តលាក គ៉ឹ

សាក់ាវង ប្រធាន។

អូស្តសតូល៊ី តលាក តៅ សុផ្េ ប្រធាន ។ តៅ អូស្តសាតល៊ី លងេបូង តលាក

តលាក យា៉ែញ តៅ ប្រធាន ។ ប្កុងសានហូ តសស តលាក ថាច់ េង

ថាច់ តសន ប្រធាន ។ ប្រតទសនូមវលតហស ង់ តលាក

ប្រធាន ។

ប្រធាន ។

កូ ូវ៉ា ូ ប្កុងអូររា ៉ែ ូ ៉ែ តលាក ល៊ី មសេ ប្រធាន។ រ ាផ្រែ ដ្ឋ ៊ី

តលាក សឺង តសឿង ប្រធាន ។ រ នា អអូវ តលាក សឺង ស

ថាច់ តម រិទធ

ប្រធាន ។

បណ្ដ ា សមគម្ ឬ គណ្ៈកម្ែ ោរ ត្ត រ ា ឬ ប្រតទស

ទ៊ីប្កុង ឬ រ ធា ា ន៊ី

នា ប្េកូល

នាទ៊ី

អារ៊ីហសូណា

តភើនិក

តលាក ណ ស

ប្រធាន

កាល៊ីហវ័រញ៉ែ

សង់មរកណាឌ្៊ី តៅ

តលាក ថាច់ រា៉ែន

ប្រធានវេត

កាល៊ីហវ័រញ៉ែ

កាល៊ីហវ័រញ៉ែលងេបូង

តលាក ថាច់ ជុំ

ប្រធាន

កាល៊ីហវ័រញ៉ែ

សានហូ តសស

តលាក ថាច់ េង

ប្រធាន

អនកប្ស៊ី តកៀង សាមន

ប្រធាន

កាល៊ីហវ័រញ៉ែ

ុងរិច

កូ ូរា៉ែ ូ

មឌ្នតវើ

តលាក ថាច់ តអះ

ប្រធាន

ផ្ែរដ្ឋ ៊ី

មសនផ្ិច

តលាក ថាច់ ទឺ

ប្រធាន

សុ៊ីអល ុ

តលាក សឺង ស

ប្រធាន

លិកឆ្លល

តលាក សឺង

ប្រធាន

ស ៉ែ សាឈូ មសេ

សប្រ៉ឹ ងតភៀល

តលាក គ៉ឹ តពាន

ប្រធាន

ន ុ ៊ីសូា

តរាមវសតសទើ

តលាក ថាច់ ន៊ីកូ

ប្រធាន

ហ ិ សូរ ៊ី

កានសាសសសុ៊ីទ៊ី

តលាក ថាច់ សាត ឿន

ប្រធាន

ន៊ីវឈូ សុ៊ី

ល ម ន

តលាក យា៉ែញ អុក

ប្រធាន

ណ៊ី វយ៉ែ ក

ណ៊ី វយ៉ែ ក

តលាក ថាច់ សុង

ប្រធាន

អូនហអូ

កូ ៉ឹ រ៉ឹស

តលាក ថាច់ តស

ប្រធាន

មរ៉ែនសុ៊ីវញ ិ ៉ែ

ភ៊ីឡាម លរា

តលាក

ប្រធាន

មរ៉ែនសុ៊ីវញ ិ ៉ែ

ភ៊ីឡាម លរា

អនកប្ស៊ី សឺង ្៊ីនិេ

លវ៊ីសាណា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ុ៊ី

៉ឹ ភូក

ប្រធាន

១៤


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

រ ធា ា ន៊ី

វ៉ាសុ៊ីនតានឌ្៊ី សុ៊ី

តលាក ថាច់ ហន

ប្រធានវេត

វ៉ាសុ៊ីនតាន

សុ៊ីអាលិល

តលាក តកៀង ចាន

ប្រធាន

តលាក ថាច់ សុវណណ

ប្រធាន

កាណាដ្ឋ

ង ុ តរអាល

កាណាដ្ឋ

អនាតរិតយា

តលាក ថាច់ ារា

ប្រធានវេត

បារាំង

បា៉ែរិស

អនកប្ស៊ី ណារាន តឌ្ើតលាតរ៉ែ

ប្រធាន

ក ុជា ព

ភនតំ រញ

តលាក សាង សាន

ប្រធាន

ជរ៉ែន ុ

សាហាគ ហា ិ រា៉ែ

តលាក យា៉ែញ រូវ

ប្រធាន

អូស្តសាតល៊ី

លងេបូង

តលាក ថាច់ តសន

ប្រធាន

អូស្តសាតល៊ី

ន៊ីវសាវមវល

តលាក ល៊ី ម ល

ប្រធានវេត

អូស្តសាតល៊ី

សុ៊ី ន៊ី

តលាក

ប្រធានវេត

ណូមវលតហស ង់

អុក ិន

តលាក ថាច់ ចតនាទ

ថាច់ តជៀន

ប្រធាន

ហាសននិបាេសកលតលើកទ៊ី ៥ ននសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តៅតមេតអនធារិតយា, ប្រតទសកាណាដ្ឋ នលៃទ៊ី ៣ - ៤ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៦ ។ រ៊ី តវវងតៅសាដ៖ ំ (រ ូរអងគយ ុ ) NEUNG SIN, THACH CHANH, V. KIM CANG, THACH TANDARA, D.THACH BUNREUN, CHAU VANLY , SON TUON (រ ូរឈរ) SON TO,TO KIM THONG,THACH SUONG, THACH XE, THACH ENG, THACH THAI, SOM MYAND TANGMENGKOU រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

១៥


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ៧ នៃសហរ័ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ២០០៤ តៅនលៃទ៊ី ៣-៤ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០៤

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ តៅទ៊ីប្កុង ត

ឌ្ិ ន រ ញ ា ឺវជឺសុ៊ី, សហរ អា ា ត រិក កនុងតោលរំណង ៣

ចំណុចគឺ រិ និេយសក ភា ែ រកនែង ក, កំណេ់តរសកក ល ែ ែី និង តបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសត

ក ឹ នាំលស ែី ប្ារ់អាណេតទ ិ ៊ី ៣ ននសហរ័ន ធ ។

ហាសននិបាេបានសម ង ដ នូវការោំប្ទតោលនតយាបាយររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

គឺ ក ឹ នាំការេសូតដ្ឋយអហិ ងា

ទ ទរសិទិស ធ តប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង រារ់ លាននាក់ តៅកនុងប្សុក ។

ជូនមមែរក ុជា ព តប្កា

ហាសននិបាេបានតថាកលតទសចំតពាះ

ការរំតលាភសិទិ ធ នុសស រ៊ី សំណាក់ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ជាេិត ើ មមែរតប្កា

ត ើ ប៊ី

កតលើជន

រ ួ ទំងកុលស ន ព័ ភ ធ តនំ ៅមពងរា ់ រកណា ត លននប្រ

តទសតវៀេណា ផ្ងម រ ។ ចំតពាះតហេុការណ៍ ម លតកើេត ើងលែៗ ី តនះ

ហាសននិបាេបានសុំឲ្យអងគការសុមភាររិ ភរតលាក ត ាតត្វើ

ការតសុើរអងករេ

តហើ យនិងផ្តល់ជន ំ យ ួ ជារនាទន់

ល់ ប្រជារលរ ា

មមែរតប្កា រារ់ លាននាក់ ម លតកើេជំងល ឺ វ ក់ មភនក ច ៏ ម ក ែ តនាះ ។ តនះ ជា ហាសននិបាេ តលើកទ៊ី ១ ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា មររលទធិប្រជា្ិរតេយយ

តលាក ថាច់ ាន់ ារា (តវវង) ប្រគល់ ប្ាេំមណងអ្ិរេ៊ី ជូន តលាក តា គិ លុង ។

កនុងការតប្ជើសតរើសគណៈក កា ែ រនាយក

ត្វជា ើ អនក ក ឹ នាំអាណេិល ត ែី រ៊ី ឆ្លនំ ២០០៤

ល់ ឆ្លនំ ២០០៧ ។ សាស

ភារគណៈក កា ែ រនាយកលែី

៦. តលាក ថាច់ ាន់ ារា

ឧេត ទ៊ីប្រ៉ឹកា

១. តលាក តា គ៉ឹ លុង

អ្ិរេ៊ីសហរ័ ន ធ

៧. តលាក ថាច់ ចាន់

ឧេត ទ៊ីប្រ៉ឹកា

២. តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់

ប្រធានប្រេិរេតិ

៨. តលាក សឺង ទួន

ឧេត ទ៊ីប្រ៉ឹកា

៣. តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ

អនុប្រធានកិចកា ច រអនតរជាេិ

៨. តលាក សឺង តសាភណឌ

អគគតលល្ិការ

៤. តលាក ថាច់ តស

ប្រធានសភាេំណាង

៩. តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ

តហរញ្ាិ ក

៥. តលាក តៅ តរៀរ

ប្រធានសភាប្រ៉ឹ ទធចារយ

១០. តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិន

នាយកកមផ្នការ ៕

ហាសននិបាេសកលតលើកទ៊ី ៧ ររស់ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្លនំ ២០០៤ ១៦


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលក្លើ កទី ៨ នៃសហរ័ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ឆ្ន ាំ២០០៨ តៅនលៃទ៊ី ៦-៧ - ៨ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៨

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ តៅទ៊ីប្កុងម នតវើ រ កា ា ូរា៉ែ ូ, សហរ អា ា ត រិក កនុងតោលរំណង

រិ និេយសក ភា ែ រកនែង ក កំណេ់តរសកក ល ែ ែី និង តបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសត

ក ឹ នាំលែី សប្ារ់ អាណេតទ ិ ៊ី ៤ ននសហរ័ន ធ ។

គណៈក កា ែ រតរៀរចំការតបាះតឆ្លនេ រ ួ ាន៖

២/តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ប្រធានប្រេិរេតិ

ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ តសឿ ប្រធាន

៣/តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ អនុប្រធានទទួលរនទុកកិចកា ច រររតទស

តលាក មកវ ចនទឆ្លន់ អនុប្រធាន

៤/តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភាេំណាង

តលាក ឡាំ លយ អនុប្រធាន

៥/តលាក តៅ តរៀរ ប្រធានសភាប្រ៉ឹ ទធចារយ

តលាក ថាច់ តកៀ អគគរិនិេយ

៦/តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រន ិ ទ នាយកមផ្នការ និងក៊ីឡា

តលាក សឺន សតប្ ច អគគរិនិេយ

៧/តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ អគគតហរញ្ាិ ក

ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ចស្តនាទ តលល្ិការ

៨/ប្រះតេជប្រះគុណ

ប្រះតេជប្រះគុណ កាន់ សុផ្ណារិទិ ធ តោសនិក គណៈក កា ែ រនាយកម លជារ់ តឆ្លនេសប្ារ់ អាណេតទ ិ ៊ី ៤ ាន ចំនន ួ ១១ រ ូរ៖

ថាច់

ររី ងគ

នាយកអនតរសាសនានិង

រ័ េា ៌ ន។ ៩/ប្រះតេជប្រគុណ ថាច់ ្តាែ អគគតលល្ិការ ១០/អនកប្ស៊ី សឺង ្៊ីណិេ នាយកស្តសត៊ី

១/តលាក តា គ៉ឹ លុង អ្ិរេ៊ី

១១/តលាក តៅ តសរ៊ី ប្រធានយុ វជនសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

គណៈក កា ែ រនាយកសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា អាណេតកា ិ លទ៊ី ៤ ឆ្លនំ ២០០៨ - ២០១២ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

១៧


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ម្ហាសៃនា ិ ត្សកលរបស់សហរ័ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ក្លើ កទី ៩ ឆ្ន ២០១២ ាំ - ២០១៦ តៅនលៃទ៊ី ១១ - ១២ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០១២

ហាសននិបាេបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ ទ៊ីប្កុងហា េ ិ ន ុ , ប្រតទសកាណាដ្ឋ កនុងតោលរំណង ៣ ចំណុច

គឺ រិ និេយសក ភា ែ រកនែង ក កំណេ់តរសកក ល ែ ែី និង តបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសត តា៉ែង ៨ និង ៣០ នាទ៊ី ប្រ៉ឹ ក តា៉ែងតៅទ៊ីប្កុងហា េ ិ ន ុ , ប្រតទស កាណាដ្ឋ

ក ឹ នាំលស ែី ប្ារ់អាណេតទ ិ ៊ី ៥ ននសហរ័ ន ធ ។

សាជិកាទំងអស់ ចូលរ ួ ោំប្ទចលនាសហរ័ នទ ធ ំងអស់ ោន ត ើ ប៊ី ជំរ ុញឱ្យចលនាេសូទទួលបានតជាគជ័យ ។ ជារិ តសសរងរអូនមមែរ

ស សភារគណៈក កា ែ រនាយករ ួ ាន៖

តប្កា

តលាក តា គិ លុង អ្ិរេ៊ី

ប្រតយាជន៍មេ យ ួ ។

តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ប្រធានប្រេិរេតិ

ប្េូវមេតចះរ ួររ ួ ោន

និងសា គគោ ៊ី ន ជាលែុង យ ួ

ត ើ ប៊ីផ្ល

-តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ នាយករ បា ា លសហរ័ ន ធ បានត្វរើ បាយ

ប្រះតេជ ប្រះគុណ ្៊ី្៊ី ្តាែ ប្រះអគគតលល្ិការ

ការណ៍ អំរ៊ីលវិកាចំណូល

តលាកប្រ៉ឹ ទធចារយ តៅ តរៀរ ប្រធានសភាប្រ៉ឹ ទធចារយ

តហរញ្ាិ កសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភាេំណាង

តលាកប្រ៉ឹ ទធចារយ

៉ឹ

និងចំណាយជំនស ួ

តលាក

តៅ

តសរ៊ី

លយ និង តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភា

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិន នាយកមផ្នការ

េំណាង អនកមេងាំងចារ់ និងមចងលកេនិក ត ៈសប្ារ់ សហរ័ នបា ធ ន

តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ់ នាយករ បា ា ល

អាននូវចារ់ តបាះតឆ្លនេ

តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ អនុប្រធានប្រេិរេតិ មផ្នកកិចកា ច ររតទស

ត្ែះតបាះតឆ្លនេ សប្ារ់ អាណេតទ ិ ៊ី ៩ ជូនអងគ ហាសននិបាេ…

តលាកប្ស៊ី សឺង ្៊ី ណិ េ ប្រធានស្តសត៊ី

តលាក តា គិ លុង អ្ិរេ៊ី បានប្រកាសរំលាយគណៈក កា ែ រ

តលាក តៅ តសរ៊ី ប្រធានយុ វជន

ចាស់ ត ើ ប៊ីតប្ជើសតរើសគណៈក កា ែ រលែី ។

តលាក តៅ តសរ៊ី តហរញ្ាិ ក

តរកេជនឈរត្ែះតបាះតឆ្លនេនិងការតរតជា្ចិេត សប្ារ់ អាណេតិ

តលាក សឺង ហួ រ អ្ិរេ៊ីរង តលាករណឌិេ តលាក

ូតភើ

និងប្រកាសអំរ៊ីស សភារតរកេជនឈរ

ទ៊ី ៣ ។ ទ៊ីប្រ៉ឹកាជាន់ មពស់សហរ័ ន ធ

និង

តលាក ថាច់ តស ប្រកាសរ៊ី េណា ំ ងប្រតទស និងេំណាងសាល ឬ

ថាច់ តវៀន េំណាងទវ៊ីរអឺរររ៊ី ៉ែ ុ ប្រតទសបារាំង រ ួ ន៉ឹងប្រធាន

សាជិក សាជិកាននសហរ័ ន ធ តៅា រណា ត ប្រតទស, ទវ៊ីរ, រ ា

េំរន់ , សាល, ទ៊ីប្កុងប្រ ទំងសាជិក សាជិកា ននសហរ័ នមធ មែរ

នានាជុវំ ញ ិ ភិភរតលាក

ក ុជា ព តប្កា

គណៈក កា ែ រនាយកសហរ័ ន ធ ។

តៅសហរ អា ា ត រិក,

កាណាដ្ឋ,

បារាំង

ជាត ើ

ប្រាណជិេ ២០០ នាក់ ។

ានសិទិតធ បាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសតបាះតឆ្លនេ

គណៈក កា ែ រតរៀរចំការតបាះតឆ្លនេអាណេតទ ិ ៊ី ៣ រ ួ ាន៖

-តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ប្រធានប្រេិរេតស ិ ហរ័ ន ធ ត្វរើ បាយការណ៍

ទ៊ី ១ – តលាក យស សារន ុ ជាប្រធាន

រយៈតរល ៤ ឆ្លនក ំ នែងតៅ គឺចារ់ រ៊ីឆ្លនំ ២០០៨ រហូ េ ល់ ឆ្លនំ ២០១២

ទ៊ី ២ – តលាក ប្េ៉ឹង ជី ជាអនុប្រធាន

កនុងតនាះបានរ ែ ញ

ទ៊ី ៣ – តលាក ថាច់ សុ៊ី ចាន់ អគគរិនិេយ

រ ូរលេននសក ភា ែ រជាតប្ចើន…

អនុសាវរ៊ីយ៍ជា យ ួ ស្តនត៊ីសិទិ ធ នុសស,

ច ូ ជាលេរ ូរ

ស្តនត៊ីប្កសួងការររតទស, និង

សាថរ័នអនតរជាេិ យ ួ ចំនន ួ ផ្ងម រ ។ តលាកប្រធានប្រេិរេតបា ិ នរញ្ញជក់ ថា សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ទ៊ី ៤ – តលាកប្ស៊ី ថាច់ សុផ្ល សាជិក ទ៊ី ៥ – តលាក សុម ន៊ី

តលល្ិការ

ទ៊ី ៦ – តលាក ថាច់ ោរ សាជិក

ានតសចកតស ៊ី ងឃ៉ឹ គឺ តដ្ឋយរងរអូនជនរ ួ ជាេិទំងអស់ ានទ៉ឹកចិេត

ទ៊ី ៧ – តលាក

េសូ និងានគុណ្ ក ៌ ុង ន ការេសូ តដ្ឋយាន សចចៈ មនត៊ី កេញ្ា ូ កនុង

តលាក

ចិេតត រៀងៗមែួន ។ តហើ យតលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ានកតស ៊ី ងឃ៉ឹ តដ្ឋយឈរ

តលាក ថាច់ តវៀន ទទួលសំត ងតឆ្លនេ ចំនន ួ ៦៩ សនែ៉ឹក

ទំងតលើតោលជំហរគឺ ត្វប្ើ េូវ គិេប្េូវ ន៉ឹង តោលការណ៍ អនតរជាេិ ។

តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ទទួលបានសំត ង ចំនន ួ ៨៧ សនែ៉ឹក

រមនថ រ៊ី តនាះ

តលាក តៅ តរៀរ ទទួលបានសំត ង ចំនន ួ ៦៤ សនែ៉ឹក

តលាកប្រធានប្រេិរេតបា ិ នអំពាវនាវចំតពាះសាជិក

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៉ឹ លយ តោសនិក

៉ឹ លយ ប្រកាសលទធផ្លននការតបាះតឆ្លនេ៖

១៨


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តលាក ថាច់ តស ទទួលបានសំត ងចំនន ួ ៦៥ សនែ៉ឹក

ទ៊ី ២-តលាក តៅ តរៀរ ប្រធានសភាប្រ៉ឹ ទធចារយ

តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ ទទួលបានសំត ងចំនន ួ ៦៧សនែ៉ឹក

ទ៊ី ៣-តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភាេំណាង

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រន ិ ទទួលបានសំត ងចំនន ួ ៦៥ សនែ៉ឹក

ទ៊ី ៤-តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់នាយកប្រេិរេតិ

តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ់ ទទួលបានសំត ង ចំនន ួ ៦៥ សនែ៉ឹក

ទ៊ី ៥-តលាក សឺង ហួ រ អគគតលល្ិការ

តលាក សឺង ហួ រ ទទួលសំត ងចំនន ួ ៥៨ សនែ៉ឹក

ទ៊ី ៦-តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រន ិ ទ នាយកមផ្នការ

អងគ ហាសននិបាេសកល តលើកទ៊ី ៩ បានរញ្ច រ់តៅនលៃទ៊ី ១

នា

ទ៊ី ៧-តលាក ប្េ៉ឹង យា៉ែរ នាយករ បា ា ល

តវលាតា៉ែង ០៥ និង ៣០ នាទ៊ីលាៃច ។

ទ៊ី ៨-តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ អនុប្រធានប្រេិរេតិកច ិ រ ច រតទស

នលៃអាទិេយ ទ៊ី ១២ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០១២

ទ៊ី ៩-ប្រះតេជប្រះគុណ ្៊ី្៊ី ្តាែ នាយកអនតរសាសនា

-ចារ់ តផ្តើ រ៊ីតា៉ែង ០៩ និង ៣០ នាទ៊ីប្រ៉ឹ ក

ទ៊ី ១០-តលាកប្ស៊ី សឺង ្៊ី ណិ េ នាយកស្តសត៊ីមមែរតប្កា

តលាក តៅ តសរ៊ី ប្រធានយុ វជនមមែរតប្កា

ត ើងអាននូវសារ

ទ៊ី ១១-តលាក តៅ តសរ៊ី នាយកយុ វជនមមែរតប្កា

ររស់ តលាក សឺង សតប្ ច អគគនាយករ័ េា ៌ នសហរ័ នផ្ ធ ត ំតផ្្ើនវូ មែ៉ឹ សារ សំលន់ ៗ សប្ារ់ អងគ ហាសននិបាេ ជារិ តសសបានតលើកយក នូវចំណងតជើងកំណារយ យ ួ ម លជាសានន និរនធររស់ តលាក

សឺង

សតប្ ច ានចំណងតជើងថា តរលម លប្េូវយំ…។ ស សភារគណៈក កា ែ រនាយកលែី អាណេតកា ិ ល ឆ្លនំ ២០១២២០១៦ ៖

ទ៊ី ១២-តលាក តា គិ តប្កា

លុង អេ៊ីេអ្ិរេ៊ីសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

ឧេត ទ៊ីប្រ៉ឹកាជាន់ មពស់ ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

អងគ ហាសននិបាេសកលតលើកទ៊ី ៩ ននសហរ័ នមធ មែរក ពុជា តប្កា

បានប្រកាសរិទក ែវ្ ិ ៊ីតប្កា អ្ិរេ៊ីភារ តលាក ថាច់

តវៀន អ្ិរេ៊ី សប្ារ់ អាណេតិកាលឆ្លនំ ២០១២-២០១៦ តៅ តវលាតា៉ែង ១ និង ៣០ នាទ៊ី លាៃច នានលៃអាទិេយ ទ៊ី ១២ មមស៊ីហា

ទ៊ី ១-តលាក ថាច់ តវៀន អ្ិរេ៊ី

ឆ្លនំ ២០១២ ៕

គណៈក កា ែ រនាយកសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា អាណេតកា ិ លទ៊ី ៥ ឆ្លនំ ២០១២ - ២០១៦ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

១៩


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ក្សចកាខ្ី ថែងោរណ្៍របស់សហរ័ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ (KKF) ក្ៅកនុង CESCR

ហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ បានច ូេរ ួម្ក្សង ុ ន ក្ស ិច ចប្រជលំ ុ េ ើក្សទ ី ៥៣ សដរី ក្សត ី ិកាសញ្ញា អន តរជាត ិ ថ្នគ្ណៈក្សមាម ធ ិការសិទលសដ្ ាិ ឋក្ស ិច ច សង គម្ ន ិងវរបធម្៌ ផដ្េន ឹង ប្រប្រតឹ តលៅរយៈលរេ ២ សបាដហ៍ ចារ់ រថ្ង ី ៃទ ី ១០ ដ្េ់ ថ្ង ៃទ ី ២៨ ផែវចិ កា ឆិ ឆ្ន ំ ២០១៤ លន៉េះ ទ ីប្ក្ស ុង ហសឺផណវ, ប្រលទសសវស ិ ។ ការផដ្េសហរ ័ន ាផែ មរ

ក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ច ូេរ ួម្ប្រជលំ ុ ន៉េះ លដ្ឋយសារ ប្រលទសលវៀតណាម្ប្ត ូវល្យរំ ្ើ ភអំ ្ឺ ររញ្ញ ី ា លសដ្ ឋក្ស ិច ច សង គម្ក្ស ិច ច ន ិងវរបធម្៌ រយៈលរេ ២ ថ្ង ៃ គ្ ឺលៅថ្ង ៃទ ី ១០ ន ិង ១១ ផែវចិ កា ឆិ ចំល ៉េះ អ នក្សជំនាញអន តរជាត ិតំណាងឲ្យប្រលទសនានា ចំន ួន ១៨ ជាអ នក្សលចាទសួររដ្ឋឋ ភ ិបាេលវៀតណាម្ ន ូវចំណុចណាែ ្៉េះផដ្េលវៀតណាម្បានលធ វើ ន ិងម្ ិនបានលធ វើ ។ ម្ ុនលរេលវៀតណាម្ល្យរំ ្ើ ភ ្ឺ សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ បានដ្ឋក្ស់ របាយការណ៍ សអ ដី រ ំ រញ្ញ ី ា សិទម្ន ាិ ុសសផែ មរលប្កាម្ លៅគ្ណៈក្សម្ មការសិទលសដ្ ាិ ឋក្ស ចិ ច សង គម្ក្ស ិច ច ន ិង វរបធម្៌ លហើយអ នក្សនាង លក្សៀង សុធ ី ប្រធានគ្ណៈក្សម្កា ម រយុវជនថ្នសហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ (KKFYC) បានផងង្ ន ូវរបាយការណ៍ លន៉េះ ថ្ង ៃទ ី ១០ ផែវចិ កា ឆិ ឆ្ន ំ ២០១៤

តលាក អ្ិរេ៊ី ាងនា ឲ្យរលរ មា មែរតប្កា សំត ងតៅក ុជា ព តប្កា

រារ់ លាននាក់ម ល ន ិ ាន

តយើ ងម្ំុសូ មលែងអំណរគុណយា៉ែងប្ជាល

តប្ៅ ចំតពាះការផ្ដល់ឱ្កាសឲ្យតយើ ងម្ំុបានរតញ្ច ញសំត ង តៅកនុង អងគការសហប្រជាជាេិ ។ តសចកដរា ៊ី យការណ៍ ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បានផ្ដល់[ឲ្យ អងគការសហប្រជាជាេិ]ស ង ែ៉ឹ ត ល ើ ឲ្យបានកាន់ មេសុ៊ីជតប្ ជាក់ មសដង ម លកំរុងតកើកានតៅក ុជា ព តប្កា តស ក ា ច ិ ច សងគ កិចច និងវរប្ ៌ តដ្ឋយតរញតលញត ើយ

តលើភារ

ច ូ ជា រញ្ញែសិទិ ធ

ន ិ ប្េូវបានទទួលសាគល់ និងអនុវេត អនកនាង តកៀង សុ្៊ី មលែងតៅកនង ុ CESCR នាទ៊ីប្កុង ហសឺមណវ

តប្ពាះរួ កតគតៅមេប្េូវបានតវៀេណា

នលៃទ៊ី ១០ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ ។

ចាេ់ ទក ុ ថា ជា នុសសលំដ្ឋរ់ ទ៊ីរ៊ីរតៅតលើទ៉ឹក ក ី តំ ណើ េររស់ មែួន ។ តដ្ឋយតរលតវលាានកំណេ់

តយើ ងម្ំុសុំតសនើឲ្យតដ្ឋះប្សាយ

រញ្ញែ ម លានតៅកនុងាប្ាចំនន ួ ៤ ននកេិកា សញ្ញា

ច ូ លង

តប្កា ៖

ម ន ស ី ណដទតនែត គងគ សាគល់

ាប្ា ១៖ សិទស ិ ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង

មមែរតប្កា ថា

មេរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ជាជនជាេិត ើ

ន ិ បានទទួល

ននប្រតទសតវៀេណា តទ

តដ្ឋយបានចាេ់ ទក ុ តយើ ងម្ំុថាជា ជនជាេិភាគេិច ។

“ក ុជា ព តប្កា ” ជាត្ែះ ជាភាសាមមែរសប្ារ់ សំតៅតលើេរ ំ ន់

ជាក់ មសដងតៅកនុងកថាមណឌទ៊ី ២៧ ននរបាយការណ៍ ររស់ តវៀេ

ម ន ស ី ណដទតនែត គងគ និងេំរន់ ម លតៅជុវំ ញ ិ ទ៊ីតនះ សរវ នលៃ នន

ណា

ប្រតទសតវៀេណា

ជនជាេិត ើ តទ” ។ តសចកដប្៊ី រកាសតនះ បានរញ្ញជក់ យា៉ែងចាស់ ថា

។ រលរ ាមមែរតប្កា ជាអនករនតរូជររស់ អាណា

ជូនចំតពាះគណៈកាែ្ិការ បានមចងថា “តៅតវៀេណា ោែន

ចប្កនគរភនំ (ឬ ហវ ូណន់ ត្ែះមប្រតៅជាភាសាចិន និង តៅណា

តវៀេណា

ត្ែះមប្រតៅជាភាសាយួ ន) ។ តយើ ងម្ំុបានរស់ តៅកនុងេំរន់ ម ន ី

ជាេិត ើ តៅតវៀេណា តទ ។ សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង

សណដទតនែត គងគរារ់ ពាន់ ឆ្លនំ កតហើ យ ។

វប្បាក ណាស់ ថា ន៉ឹង ន ិ ានសប្ារ់ ប្គរ់ ជនជាេិត ើ ត ើយ ជា

វរប្ រ៌ រស់ តយើ ងម្ំុ គឺ វេតស បូររងស៊ី

ជឈ ណឌលសាសនា និង

ឋិ េតៅកនុងប្សុកកំរង់សាពន

ន ិ បានទទួលសាគល់ និងតោររប្រវេតសា ិ ស្តសតរិេររស់ ជន

រិ តសស រលរ មា មែរតប្កា

។ តយើ ងម្ំុ ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

តមេតប្រះប្េពាំង បានសាថរនាត ើងកនុងប្គ៉ឹសសករាជ ៣៧៣, វេត

ហា ប្បា

តោកមប្េង

សាស្តសតជាភាសាមមែរតៅ ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ឋិ េតៅកនុងតមេតប្ក ន ួ ស

បានសាថរនាត ើងកនុង

ន ិ ឲ្យតៅមែួនឯងថា “មមែរតប្កា ”

ត ើយ ។ ត្ែះភូ ិ ច ូ ជា ប្សះ មប្រក ទតនែ

ប្គ៉ឹសសករាជ ៤០០ ។ តទះរ៊ី ប្រវេតសា ិ ស្តសត និងវរប្ ៌ ា ៏ ន

ភូ ិ ប្សុក និង តមេត ប្េូវបានរដូរតៅជាភាសាយួ ន កនុងតោលរំណង

ចំណាស់ ររស់ តយើ ងម្ំុ

លុររំបាេ់ វរប្ ៌

បានចាក់ ប្គ៉ឹះយា៉ែងតប្ៅជាយូ រ កតហើ យតៅ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

និងប្រវេតិសាស្តសតររស់ តយើ ង

លែៗ ី តនះ

រដ្ឋា

២០


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ភិបាលតវៀេណា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

បានរាយា រ៉ឹរយកប្ា យ ួ

អកសរមមែរថា “ក ជា ុព តប្កា ” ននវេត ប្ី កហ ប្រះប្េពាំង, ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ម លានឆ្លែក់

ឋិ េតៅកនុងប្សុកលកូវ តមេត

បានតចះអកសរសាស្តសតជាេិររស់ រួក

តគតទ ។ តៅា សាលារ ា ម លតរៀនអកសរមមែរានប្េ៉ឹ មេរ៊ី ២ តៅ ៣តា៉ែងរ៉ែតុ ណា ណ ះកនុង យ ួ សបាដហ៍

ាប្ាទ៊ី ១១៖ សិទរិ ធ ស់ តៅប្រករតដ្ឋយសតងដ្ឋ ់ រ តវៀេណា ជាប្រតទសផ្លិេ

និងនាំអងករតចញតៅតប្ៅប្រតទស

ថា អងករទំងតនាះ ប្េូវបានផ្លិេតៅេំរន់ ម ន ស ី ណដទតនែ តដ្ឋយតញើស និងទ៉ឹកមភនក ររស់ កសិករមមែរតប្កា

ម លត្វឲ្ ើ យសិសសមមែរតប្កា

រចចុរបនន ិនអាចអាន និង សរតសរអកសរមមែរររស់ មែួនបានត ើយ ។

តប្ចើនជាងតគកនុងរិ ភរតលាក ក៏រម៉ែុ នតាន នុសស េិចណាស់ ម ល ង ឹ

តទះរ៊ីប្រតទសតវៀេណា

យ ួ ត ើ ប៊ីឲ្យកូនតៅមមែរតប្កា

ត គងគ

ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ ប្រសូេឆ្លនំ ១៩៨៨ តៅវេតនប្រជារ់ ុំឡាយហាវ ប្សុកតប្ជាញរ តមេតោែំង បានរាយា តរៀនអកសរមមែរតៅកនុងវេតររស់ មែួន អនុញ្ញាេរ៊ី ប្រះតៅអ្ិការវេត ប្រះនា

តរើកសាលា

រ៉ែមុ នតប្រះអងគ ន ិ ប្េូវបានការ ថាច់ ហន ម លជាសាជិក

ានកំតណើ នតស ក ា ច ិ រច ក ៊ី ចតប្ ន ើ លែំង

រកសកុ ុយ ែ និសតននរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ត ើយ ។ តៅនលៃទ៊ី ១៦ មម

កនុងអំ ុងតរលរ៉ែនា ុ ែ នឆ្លនំចង ុ តប្កាយតនះយា៉ែងណា ក៏តដ្ឋយ មេរល

ឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣ ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាល

រ មា មែរតប្កា បានកាែយជា នុសសប្ក៊ីប្ករំផ្េ ុ តៅកនុងេំរន់ ។ កសិករ

តវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក តហើ យប្ចកចូលបាវត្វើទរ ុណក ែ ច ូ សេវធាេុ,

មមែរតប្កា ជាតប្ចើនប្េូវ

តៅនលៃទ៊ី ១៧ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣

តៅរុលរំណុលប្បាក់ រ៊ី្នាោររដ្ឋាភិបាល

ត ើ ប៊ីទិញថានំ ងកូវកនុងការផ្លិេប្សូវ

ប្បាក់ ម លបាន ករ៊ី ការ

ម ល ប្រះអងគប្េូវបានរងេឲ្ ំ យ

សារភារកំហុសតហើ យប្េូវបានចាក់ ផ្ាយតៅតលើកញ្ច ក់

ប្រ ល ូ ផ្ល ប្សូវប្េូវបានទូទេ់សងរំណុល និងកសិករជាតប្ចើនប្េូវ

រ តា វៀេណា

ជារ់ ជពា ំ ក់ រណ ំ ុ លរដ្ឋាភិបាលវណឌក (វន់ -ក) តហើ យអនក ម លផ្លិេ

រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

បានប្សូវ ន ិ ប្គរ់ សងរំណុល

តៅទ៊ីប្កុងបាងកក ប្រតទសនល កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១៧ មម

រួ កតគប្េូវរងេច ំ េ ិ ល ត ក់ តី ករររស់

ទូរទសសន៍

។ តដ្ឋយ ន ិ អាចប្ទំប្ទបានន៉ឹងការត្វទ ើ ក ុ រ េ ក ុ ត ញ ន រ៊ី ប្រះអងគបានតភៀសមែួនតៅសុំសិទិប្ធ ជកតកាន ល ិ នា ុ ឆ្លនំ

មែួន ។ វិរេតតិ ស ក ា ច ិ មច ផ្នកកសិក ែ ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ត្វើ

២០១៣ ។ តដ្ឋយសំណាងលអ ប្រះអងគប្េូវបាន UNHCR ទទួលសាគល់

ប្រតងើយ រណា ដ លឲ្យានកំតណើ នននការត្វើ

ជាជនតភៀសមែួន

ចំណាកប្សុកររស់

ប្កុ យុ វជនមមែរតប្កា កាន់ មេតប្ចើនត ើងតៅសុ៊ីឈនួលតគតៅទ៊ីប្កុង ។

ប្រតទសទ៊ីរ៊ី ។

ប្រឈ ន៉ឹងរញ្ញែការោែន ផ្ ី លិេប្សូវ និងរញ្ញែោែនឱ្កាសត្វើ ការ

រតៅា តមេត យុ វជនមមែ រតប្កា ប្េូវរងេច ំ េ ិ ត ត្វច ើ ណា ំ កប្សុក

តហើ យកំរុងរង់ចាំឱ្កាសតចញតៅាំងទ៊ីលំតៅៗ

ន ិ ានកាមសេ និងតសៀវតៅជាភាសាមមែរណាម លអនុញ្ញាេ ឲ្យរលរ មា មែរតប្កា រតញ្ច ញទសសនៈ

គំនិេររស់ មែួនតដ្ឋយឯក

តៅទ៊ីប្កុងនប្រនគរ ឬប្រតទសតប្ៅ ត ើ ប៊ីរកប្បាក់ ផ្េ គ ់ ផ្ង គ ប្់ គួសារររស់

រាជយ តហើ យ ន ិ ានការតប្ជៀេមប្ជករ៊ី រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា តទ ។

មែួន ។ តដ្ឋយមវះស េថភារ រលរ មា មែរតប្កា ជាតប្ចើន ប្េូវត្វកា ើ រ

យុ វជនមមែរតប្កា ម លកំរុងសិកា

តដ្ឋយទទួលយកប្បាក់ មមទររំផ្េ ុ

យួ ន

ត ើ

តៅា

ច ូ ជាការរេ់ េុ និងលាងចានជា

សណា ា ោរ ឬត្វកា ើ ររតប្ ើតៅា ផ្ទះប្គួសារអនកាន

ររស់ ចន ិ និងយួ ន តៅទ៊ីប្កុងនប្រនគរ ្ន ល់ ការរងេឲ្ ំ យត្វកា ើ រ ហួ សកាែំងជាត ើ

តៅា សាលាវិទាល័យរ ា

ានសិទិេ ធ ច ិ េួចណាស់ កុង ន ការរតញ្ច ញ េិររស់ មែួន

រិ តសស គឺការរតញ្ច ញ េិា ប្ររ័ នអ ធ ន ិ ត្ើណិេ ។ រលរ មា មែរតប្កា ជាកសិករ រួ កតគមិេមំត្វកា ើ រលែំងណាស់ រ៉ែមុ នត រួ កតគ យ ួ ចំនន ួ ប្េូវប្រឈ ន៉ឹងរញ្ញែមវះលេយា៉ែងលែំង

ាប្ា ១៣៖ សិទទ ិ ធ ទួលបានការអរ់ រ ំ កនុងរបាយការណ៍ ររស់ តវៀេណា

រហូ េ ល់

ន ិ ានអងករប្ចកឆ្លនំងតទៀេផ្ង តប្ពាះការចំណាយតប្ចើនលែំងតរក ។ ជូនគណៈកាែ្ិការ

កថា

រលរ មា មែរតប្កា ជាអនកម លប្កជាងតគ

តៅកនុងេំរន់ ម ន ីសណដ

មណឌទ៊ី ៤៩៣ បានរញ្ញជក់ ថា “រដ្ឋាភិបាលន៉ឹងរងកលកេណៈឲ្យជនជាេិ

ទតនែត គងគ ។ ភារប្ក៊ីប្កររស់ រលរ មា មែរតប្កា

ភាគេិចបានមសវងយល់ នវូ ភាសា និងអកសរសាស្តសត ររស់ រួកតគ” ។

ជីវភារ និង អនាគេររស់ យុវជនមមែរតប្កា

ា ការរិ េរលរ ាមមែរតប្កា

អាប្ាននការតបាះរង់សាលាររស់ និសសិេមមែរតប្កា ្ន ល់

ន ិ ានសិទិតធ សរ៊ីភារកនុងការតរៀន

និងតប្រើប្បាស់ នវូ ភាសាមមែរ ជាសាភាជាេិររស់ មែួនត ើយ ។ ការរតប្ងៀនអកសរមមែរនាតរលរចចុរបនន តៅកនុងសាលារ ា ម ល ានការចូលរ ួ រ៊ី និសសិេមមែរតប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ជា

ន ិ ម នជាក វែ ្ ិ ៊ី រិ េប្បាក

វជះឥទធិរល ល់

។ រ៉ែនា ុ ែ នឆ្លនំកនែងតៅតនះ

ណា ំ ក់ កាលប្រកាសអាសនន យ ួ ។ រួ កតគប្េូវមិេមំ ត្វកា ើ រតៅា កសិដ្ឋាន ឬមសវងរកការ

រត្វើ ត ើ ប៊ីជយ ួ ល់ ប្គួសារររស់ រួកតគ ។

ោែនការអរ់ រ ំ អនាគេររស់ យុវជនមមែរតប្កា ន៉ឹងអារ់ រសែ៊ី ។

២១


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ាប្ាទ៊ី ៤៖ សិទក ិធ ង ុន ការចូលរ ួ កនង ុ ជីវេ ិ វរប្ ៌ និងការទទួល បាននូវការរ៊ីកចតប្ ន ើ ននវិទាសាស្តសត

មេ ន ិ ម នជាប្បាក់ មមតនាះតទ

ភិបាលតវៀេណា

តៅេំរន់ ម ន ស ី ណដទតនែត គងគ មមែរតប្កា ានក៊ីឡា ២ ប្រតភទ ល ៏ ប៊ី

ទយិ កា

ម លតគចាេ់ ទក ុ ថាជាតមឿនវរប្ ៌

ត ើ ប៊ីរតងកេ ើ ឲ្យានររិយាកាសានេ៉ឹង យ ួ រវង

ប្រះសងឃ និងរុ ទរ ធ រិស័ទតៅកនុងសងគ មមែរតប្កា

រួ កតគប្បាររធ ជាតប្ចើន

ចំណាេ់ ការររស់ រដ្ឋា

តទះរ៊ីចារ់ ានមចងតៅកនុងរ ្ ា ន ែ ញ្ ុ ា ននប្រតទសតវៀេណា

សេវេស កតហើ យ គឺ ប្រនរណ៊ី ប្រណាំងតោ និងប្រនរណ៊ី ប្រណាំង

មេរដ្ឋាភិបាលបានតប្រើអេថរទប្សតរចប្សរិ លតៅកនុង

ទូក ង ។

ទណឌ ត ើ ប៊ីចារ់ សក ជ ែ នសិទិ ធ នុសស ។ ឧទហរណ៍ ាប្េ៊ី ៩១ នន

អនកប្ស៊ី

Farida Shaheed តប្រសិេរិ តសសររស់ អងគការសហ

ប្រជាជាេិទទួលរនទុកមផ្នកវរប្ ៌

ក៏បានសម ង ដ នូវកដបា ៊ី រ រភ រស់

តលាកប្ស៊ី រនាទរ់ រ៊ីបានបានតៅរំតរញទសសនកិចតច ៅតវៀេណា

តលាកប្ស៊ីបានរញ្ញជក់ ថា៖

បានមចងថា “រេ់ តចញតៅតប្ៅប្រតទស

តៅតប្ៅប្រតទសកនុងតោលរំណងប្រឆ្លំងរដ្ឋាភិបាលប្រជាជន”

ប្េូវបានយក កតប្រើត ើ ប៊ីប្រឆ្លំង ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន និង ល៊ីវ ន៊ី ម លបានរាយា តភៀសមែួនតចញរ៊ី ក ុជា ព តប្កា

“តយើ ងានកដបា ៊ី រ រ ភ ិ តសសថា រាល់ រិ្ត៊ី ផ្សងៗ ជាសក ភា ែ រ យ ួ ម ល

ចារ់ ប្រហែ ទណឌតវៀេណា

[រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ]

ចាេ់ាង ំ ឲ្យត្វើ

ម លានម នវែះុ

រញ្ញចង ំ អំរ៊ីវរប្ ផ្ ៌ ារភាជរ់ន៉ឹងជីវេ ិ រិ េររស់រួកតគតទ

តវៀេណា

ននប្រតទស

ជា យ ួ ន៉ឹង នុសស នទតទៀេ គឺ តលាក ប្ា វ៉ាន់ ថា និង

ថាច់ ភូ រិ ិទធិ ។ រួ កតគប្េូវបានកាេ់ តទសឲ្យជារ់ រនធនាោរានក់ ៗរ៊ី ២

ប្េូវទិញ

តៅ ៦ ឆ្លនំ ។ ជាក់ មសដង តទសម ល ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន

សំរប្ុ េត ើ ប៊ីចល ូ ទសសនា ។ ម្ំុ កំរុងនិយាយឧទហរណ៍ អំរ៊ីរិ្រ ៊ី ណ ុ យ

ប្េូវបានតចាទប្រកាន់ តនាះ គឺប្ោន់ មេបានសាភសជា យ ួ វិទយុសតំ ង

ប្រនណណ៊ី ប្រណាំងតោ តៅប្សុកនរនូយ ឋិ េតៅកនង ុ តមេត យ ួ ចំនន ួ

ក ជា ុព តប្កា

ននភាគលងេបូងប្រតទសតវៀេណា ” ។

ណិ េតដ្ឋយសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តប្ៅរ៊ី តនះ

ចារ់ ប្រហែ

រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា បានកាន ប្រនរណ៊ី

រិ ្៊ី

រុណយអុទ ំ ក ូ [មុសកាល] និងចាេ់ រិ្រ ៊ី ណ ុ យ យ ួ តនះ ប្ោន់ មេត ើ ប៊ី ទក់ ទញតភ្ៀវតទសចរណ៍ មេរ៉ែតុ ណា ណ ះ ។ ានមេប្កុ ទូក ង ម ល បានឈន ះរ៊ី ររ៊ីប្កុ រ៉ែតុ ណា ណ ះ

ម លបានទទួលលវិកាេិចេួច

មណៈ

(www.vokk.net) ម លតចញផ្ាយា ប្ររ័ នអ ធ ន ិ ត្ើ

អាចានតសរ៊ីភារកនុងការតរៀនអកសរមមែរ តប្កា

អ្ិការវេតតសាតសក ប្េូវបានតចាទប្រកាន់ រ៊ីរទ ន ិ ត្វា ើ

រួ

ត្ឿន ។

បានប្រ ល ូ ប្បាក់ ជាតប្ចើនរ៊ី តភ្ៀវ

តទសចរណ៍ និងប្កុ ហុ ននានាម លផ្ាយពាណិ ជជក ែ ។ វរប្ ម៌ មែរតប្កា ររស់ តយើ ងម្ំុ

ររស់ មែួនតៅម ន ក ី ុជា ព

ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី ប្រសូេ ឆ្លនំ ១៩៨៦ ជាប្រះតៅ

ររស់ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ទ៊ីរផ្ ំ េ ុ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

យុ វជនមមែរតប្កា ន ិ

មេរ៉ែុតណា ណ ះ។

ម លានទូក ង រារ់ សិរប្កុ ម លានក៊ីឡាកររារ់ ពាន់ នាក់ កចូល ន ិ បានទទួលកនប្ អវត៊ី ើយ ចំតពាះកិចម ច ិេមំប្រ៉ឹងមប្រងររស់ មែួន។

សដ៊ីអរ ំ ៊ី

រញ្ញជ

ត ើ ប៊ីចារ់ ផ្ស៉ឹក ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់

លែៗ ី តនះ ប្រះសងឃមមែរតប្កា តៅភនតំ រញ ៥ អងគ និងយុ វមមែរ យ ួ ចំនន ួ ប្េូវបានហា ចូលរ ួ កនុងរិ ្រ ៊ី ណ ុ យកឋិ ន តៅវេត វេតមមវងទទ៉ឹង

ប្េូវបានផ្ារភាជរ់ ន៉ឹងពាកយ

ភូ មិ មវងទទ៉ឹង (Ap Minh Hong)

ទ៊ីវេតអារា ជា ជឈ ណឌល

ោែង ំ ត ឿង (Huyên Châu Thành) តមេតប្ក ន ួ ស កាលរ៊ីនលៃ ទ៊ី ២៨ មម

វរប្ ៌ ត ើ ប៊ីប្រេិរេតិា សាសនាររស់ តយើ ងម្ំុ ។ ភាសាមមែរាន

េុលា ឆ្លនំ ២០១៤ តទះរ៊ីអក ន ទំងតនាះ ានលិមិេវែងម នប្សរចារ់

សារៈសំលន់ កុង ន ការរកាវរប្ ៌ ររស់ មមែរតប្កា

យា៉ែង ណាក៏តដ្ឋយ ។ តរលរួ កតគប្េ រ់ កក ុជា ព វិញ ប្េូវបាន

តប្រៀនប្រតៅ

ននរុ ទសា ធ សនាតលរវទ

ជាអកុសល រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ន ិ បានតោររនូវសិទិរធ រស់

ុំ មមវងទទ៉ឹង (Xã Minh Hòa ) ប្សុក

រ៉ែល ុ ិសតប្រំ ម នតវៀេណា ចារ់ សួរចត យ ែើ ជាង ១០ តា៉ែង និងបាន

មមែរតប្កា តទ

ច ូ ជាសិទិនធ នការប្រេិរេតសា ិ សនា ររស់ រួកតគជាត ើ

រែន់យកសាភរៈតអ ិចប្េូនិកផ្ទល់ មែួនររស់ រួកតគអស់ ជាតប្ចើន

ឧទហរណ៍

ច ូ ជាការរតងកេ ើ សាគ ប្រះសងឃសា គគត៊ី សនហាជាេិ

ជា ទូរស័រទន

ម លជាឧរករណ៍ យ ួ តៅក ុជា ព តប្កា

សប្ារ់ ការប្េួេរិ និេយសក ភា ែ រសាសនា

។ ប្រះតៅអ្ិការវេតបានទួលប្បាក់ មមេិចេួច ត ើ ប៊ី

ត្វកា ើ ររតប្ ើរដ្ឋាភិបាលរកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

Iphone , Samsung និងា៉ែសុន ិ លេររ ូ ជាត ើ

ច ូ

។ រួកតគ

ប្េូវបានតចាទរ៊ី រទចូលរ ួ ត្វបា ើ េុក តែ ៅក ុជា ព និងពាក់ រ័នជា ធ យ ួ ន៉ឹង សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

។ ា រុ ទវធ ន ិ ័យ

មណៈម លប្រតទសតវៀេណា រចចុរបនន

ជាសាជិកននប្កុ

រុ ទសា ធ សនាររស់ តយើ ងម្ំុ ប្រះសងឃប្ោន់ មេទទួលនូវទន រ៊ី ទយក

ប្រ៉ឹកាសិទិ ធ នុសសននអងគការសហប្រជាជាេិ

មេរលរ មា មែរតប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

២២


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្េូវរិ ន័យតដ្ឋយប្ោន់ មេរួ កតគអនុវេត នូវសិទិជា ធ ល ូ ដ្ឋានររស់ រួក

តគ ន ិ ានលទធភារប្គរ់ ប្ោន់ កុង ន ការសងរំណុលរ ា

តគមេរ៉ែតុ ណា ណ ះ ។ រញ្ញែតនះ តយើ ងម្ំុ ចង់មសវងរកកិចអ ច នតរគ ន៍រ៊ីគណៈ

ប្រ ល ូ ផ្លប្សូវ ។

កាែ្ិការតស ក ា ច ិ ច សងគ កិចច និងវរប្ ៌ ត ើ ប៊ី៖

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា អនុវេតឲ្យបានតរញតលញ ប្រកាសជាសកល

សដ៊ីអរ ំ ៊ី សិទិរធ រស់ ជនជាេិត ើ

សិទិរធ រស់ តយើ ងម្ំុ

កនុងការទទួលបាននូវ

នូវតសចកដ៊ី ត ើ ប៊ីតោររនូវ

មមែរតប្កា

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា អនុញ្ញាេ

ត ើ ប៊ីរួកតគ

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា តោររនូវសិទិក ធ ុង ន ការទទួលបានការអរ់ រ ំ

ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

តដ្ឋយវិ្អ ៊ី នុញ្ញាេឲ្យមមែរតប្កា បានតរៀន នូវអកសរសាស្តសត និងប្រវេតិ

ទ៊ីម លរលរ ាមមែរតប្កា រស់ តៅ ាំងរ៊ី ត ើ តរៀង ក ។

ទទួលសាគល់ ជនជាេិត ើ

រ ែ ញឲ្យត

។ ការម លតវៀេណា

បានមសវង រក តំ ណាះប្សាយរវងរដ្ឋាភិបាល និងជនជាេិត ើ

ប្កុ ជនជាេិត ើ

ត ើ ប៊ីជយ ួ ល់

ឲ្យបានទទួលនូវសិទិជា ធ ល ូ ដ្ឋានម លរួ កតគប្េូវ

ច ូ ានមចងតៅកនុងតសចកដប្៊ី រកាសជាសកលសដ៊ីរ៊ីសិទិ ធ

ជនជាេិត ើ ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិ

ម លតវៀេណា

ជា

ប្រតទសហេថតលម៊ី កាលរ៊ី ឆ្លនំ ២០០៧ ។

ប្េូវមេតោររសិទិរ ធ លរ ា និងប្រះសងឃមមែរ

បានត្វើ តំ ណើ រតចញចូលប្រតទស ក ុជា ព និងតវៀេណា ត ើ ប៊ី

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា ឈរ់ កាន ប្រនរណ៊ី

ោំពារតដ្ឋយសិទិ ធ និងចារ់ ររស់ រួកតគ ។ ប្រសិនតរើ រលរ ា ន ិ

រិ ្រ ៊ី ណ ុ យវរប្ ៌

។ រិ ្៊ីរណ ុ យប្រនរណ៊ី ប្េូវាន តសរ៊ីភារចាេ់ ាំង

តដ្ឋយរលរ មា មែរតប្កា

ម ល ន ិ ានការតប្ជៀេមប្ជករ៊ី រដ្ឋាភិបាល

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា

ឈរ់ យកសាគ ប្រះសងឃសា គគ៊ី

តសនហាជាេិ ឬសាគ រុ ទសា ធ សនាតវៀេណា

កប្េួេរិ និេយតលើ

កិចប្ច រេិរេតសា ិ សនា និងវរប្ រ៌ រស់ រលរ ាមមែរតប្កា តៅា វេត អារា នានា តៅម ន ក ី ុជា ព តប្កា

។ រលរ មា មែរតប្កា

សិទិរ ធ តងកេ ើ សាថរ័នសាសនាឯករាជយររស់ មែួន យ ួ ប្រវេតសា ិ ស្តសត

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា ត្វឲ្ ើ យរលរ ទ ា ទួលសាគល់ ថា រួ កតគប្េូវបាន

យល់ ត

តប្កា

ររស់ មមែរតប្កា

ើញថា កិចស ច នាររស់ តវៀេ

និងដ្ឋក់ តចញនូវតោលនតយាបាយប្រតសើរជាង ន ុ

ច ូ ជា ប្ា និងលិមិេរ ា

ចូលរ ួ កនុងក វែ ្ ិ រ ៊ី ណ ុ យទនតផ្សងៗ ។

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា អនុវេត និងតរៀរចំឯកសារជាផ្ែូវការ ត ើ ប៊ី ទទួលសាគល់ ជនជាេិត ើ តៅតវៀេណា

ទទួលសាគល់ ភាសាមមែរជាភាសាផ្ែូវការតៅ

។ ការតប្រើប្បាស់ ាន

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា ឈរ់ រូរដ ត្ែះ ភូ ិ ប្សុក តមេត តៅក ុជា ព

តៅសាលារ ចា ា រ់ រ៊ី

បាលនានា ប្េូវមេសរតសរជាអកសរមមែរ និងអកសរយួ ន ។

សាស្តសតររស់ រួកតគតៅកនុងសាលារ ា ។

បានទទួល

ឲ្យកុារមមែរតប្កា ានតសរ៊ីភារ

ថានក់ តេយយ ។

បានតៅមែួនឯងថា “មមែរតប្កា ” ។

ណា

កនុងការសិកាតរៀនសូប្េអកសរមមែរររស់ រួកតគ

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា តោររនូវសិទិរធ រស់ មមែរតប្កា

តប្កា

ប្េូវានក វែ ្ ិ រ ៊ី ល ុ ោែនការប្បាក់ និងផ្ដួច

តផ្ដើ គំនិេ ត ើ ប៊ីទរ់ សាកេ់ អាប្ាបាេ់ មី ប្ស តៅកនុងចំតណា រលរ ា

“សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ

តដ្ឋយមែន ួ ឯង” ។

រនាទរ់ រ៊ី

សាសនា

ប្េូវាន

ត ើ ប៊ីតលើកសទួយ

និងវរប្ ៌ររស់ រួកតគឲ្យតរញតលញ

តដ្ឋយ ិនានការតោសនាអូសទញរ៊ី រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

មប្រសប្ ល ួ តដ្ឋយជាភាសាមមែរតដ្ឋយ ថាច់ ប្រ៊ីជា តគឿន

ើញយា៉ែងតនះតទ ចារ់ តៅមេានកប្ េ ិ តហើ យរួ កតគប្េូវ

បានចារ់ តដ្ឋយ

ន ិ ាន

ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា

ល ូ តហេុចាស់ លាស់ ត ើយ ។ តដ្ឋះមលងជារនាទន់ នូវប្រះតេជប្រះ គុណ

ថាច់ ត្ឿន និង ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី , ថាច់ ភូ រិ ទ ិ ធ និង តលាក ប្ា វ៉ាន់ ថា តដ្ឋយោែនលកេមណឌ ។ ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា រញ្ឈរ់ រប្

យកាែំង ចារ់

ជារនាទន់ រាល់ សក ភា ែ រដ្ឋក់

ុំោំង និងត្វទ ើ រ ុណក ែ តដ្ឋយអំតរើ ហិងា

ច ូ

ជាករណ៊ី ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ ននវេតនប្រជារ់ ។ ជំរ ុញឲ្យតវៀេណា

ានតោលនតយាបាយទរ់ សាកេ់ រញ្ច ុះេន ែ

ប្សូវអងករ តៅកនុងរ វូ ចប្ ូេររស់ រលរ មា មែរតប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ម លត្វឲ្ ើ យរួ ក

២៣


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

សហរ័ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ទាម្ទារឲ្យក្ ៀត្ណ្ដម្ក្ៅខ្មែរក្រោម្ថា “ជៃជាត្ិក្ដើម្”

លៅ

ថ្ង ៃទ ី ២២ ផែឧសភា ឆ្ន ំ ២០១៤ នាង អម្ វជាាិ តំណាងសហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ បានល ងើ ផង ្ង លៅក្សងុ ន លវទ ិកា អច ិថ្្ន តយ៍ថ្នអង គការសហប្រជាជាត ិសដរី ីរញ្ញាជនជាត ិ លដ្ ើម្ (UNPFII) សដរី ីក្ស ិច ចការអនាគ្តររស់ លវទ ិកាលន៉េះ ន ិងបាន ជំរ ុញឲ្យប្រលទសលវៀតណាម្ររូ ដ ឥរោរទរ ិ ការលប្រើ ី ភាសាក្សងុ ន ការលៅ “ជនជាត ិភាគ្ត ិច” ម្ក្សជា “ជនជាត ិ

លដ្ ើម្” វញ ិ ។ ខាងលប្កាម្ជាែម្សារលដ្ ្ឹ ើម្ ថ្នលសចក្សផង ដី ្ងការណ៍ លន៉េះ ៖ “សូ តោររតលាកប្ស៊ីអ្ិរេ៊ីអងគប្រជុំ តយើ ងម្ំុ

សូ សម ង ដ នូវការចូលរ ួ នូវការមលែងប្រករតដ្ឋយ

រទដ្ឋានររស់ ប្រតទស Bolivia និង អាស្តហវិ កលងេបូង និងរ៊ី សាជិក អចិនស្តនតយ៍ នទតទៀេ រារ់ ទំងការចូលរ ួ ប្រករតដ្ឋយតសែើភារ និង តរញលកេណៈររស់ ជនជាេិត ើ រលរ មា មែរតប្កា ជនជាេិត ើ ត្ែះ

ន ិ ម នជាជនម លានរញ្ញែតទ មេតយើ ងជា

។ អាប្ស័យតហេុតនះ តយើ ងម្ំុសូ ោំប្ទ ចំតពាះការរដូរ “តវទិកាអចិនស្តនតយ៍ននអងគការសហប្រជាជាេិសដ៊ីរ៊ីរញ្ញែជន

នាង អ

ជាេិត ើ ” (UNPFII) តៅជា “តវទិកាអចិនស្តនតយ៍ននអងគការសហប្រជា ជាេិសដ៊ីរ៊ីសិទិជ ធ នជាេិត ើ ” វិញ ា ការតលើកត ើងររស់ តលាក

ជនជាេិត ើ

Chief Wilton Little Child ។

UNPFII ។

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

សូ ោំប្ទចំតពាះសននិបាេរិ ភរ

តលាកតៅតរលលង ម ុ ររស់ ជនជាេិត ើ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ន៉ឹងអនុវេត

និង

តយើ ងម្ំស ុ ងឃ៉ឹ ថា

ត ើ ” វិញ សំតៅតលើតយើ ងម្ំុ ជាជនជាេិត ើ កនុងសននិបាេរិ ភរតលាកររស់ ជនជាេិត ើ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា អនាគេ

កជា “ជនជាេិ

ម លន៉ឹងតរៀរចំតៅ

នាតរលលង ម ុ តនះ ។

សូ ផ្ដល់អនុសាសន៍ ល់ កច ិ កា ច រតៅ

ច ូ លងតប្កា តនះ ៖

រ ួ ទំងការរ ួ ចំមណកររស់ ល ូ និ្ស ិ ែ័ប្គចិេតត ៅ តូ ចនះ ជនជាេិត ើ តៅកនុងេំរន់ តនះ អាច កចូលរ ួ បាន

តហើ យស េថភារជា ល ូ ដ្ឋានននការ ង ឹ ថា

នរណាមែះអាចានសិទិ ធ

ចារ់ តផ្តើ ជា យ ួ ។

នូវការផ្ែស់ រូរដ ឥរិយារលកនុងការ

តប្រើប្បាស់ ភាសាសប្ារ់ តៅ “ជនជាេិភាគេិច”

វិជាជ េំណាង KKF មលែង UNPFII ។

ទ៊ី ៣៖ សំណូ ររ ល់ សាជិកអចិនស្តនតយ៍ ននតវទិកាជួយរញ្ញជក់ ល់ ប្រតទសម ល ន ិ បានទទួលសាគល់ ជនជាេិត ើ

និងសុំឲ្យាន

កិចរ ច ិ ភាកាេុ ល ូ យ ួ ត ើ ប៊ីរកវិ្ឲ្ ៊ី យានការទទួលសាគល់ ។ តយើ ងម្ំុ តលើកទ៉ឹកចិេឲ្ ត យានកិចច សហប្រេិរេតកា ិ រ យ ួ រវងអនកជំនាញ កនុង ចំតណា ជនជាេិត ើ

ម លរងផ្លរ៉ែះពាល់ និងប្រតទសទំងឡាយ

ម លកំរុងានឧរសគគចតំ ពាះការឯកចឆនក ទ ុង ន ការអនុវេត ។

ទ៊ី ១ ៖ រាល់ ប្រតទសម លអនុវេតសក ភា ែ រទក់ ទងន៉ឹងសាភរៈ

ទ៊ី

៤៖

ឯកចឆនរ ទ ៊ី ប្រតទសនានា

ត ើ ប៊ីរតងកេ ើ ឲ្យានការ

ប្េូវប្សរន៉ឹងវរប្ ក ៌ ុង ន ការអរ់ រ ំ ត ើ ប៊ីធានាឲ្យបានថា ជនជាេិត ើ

សប្ារ់ ជនជាេិត ើ

អាចការពារនូវតមឿនវរប្ ៌ , អាចផ្សរវ ផ្ាយនូវប្រវេតសា ិ ស្តសត និង

តៅា

ល ូ ដ្ឋាន ។ ការចាេ់ ាំងន៉ឹងជួយត្វឲ្ ើ យទំនាក់ ទំនងរវងជន

រកានូវអេតសញ្ញាណជាេិររស់ រួកតគ ។ តយើ ងម្ំុ សូ មលែងអំណរ

ជាេិត ើ

និងរដ្ឋាភិបាលកនុងការតលើកសទួយ និងការពារសិទិជ ធ នជាេិ

គុណចំតពាះសាធារណរ ាអាប្ហិ វ កលងេបូង ម លបានមចករំមលកនូវ

ត ើ

ការអនុវេតររស់ មែួនតលើជនជាេិត ើ តទៀេ យកគំរ ូត្វា ើ

និងបានជំរ ុញឲ្យប្រតទសតផ្សងៗ

។ តយើ ងម្ំុ ចង់ឲ្យប្រតទសតវៀេណា ត្វា ើ គំរ ូ

ប្រតទសតនះ ។

។ ទ៊ី ៥ ៖ តយើ ងម្ំុ សងកេ់្ន ៃ ់ តលើសិទិតធ សរ៊ីភារ

យល់ ប្រ

ន ុ តរលានការ

ត្វអ ើ ភិវឌ្ឍន៍តលើគតប្ាងនានាតៅកនុងសហគ ន៍ររស់

តយើ ងម្ំុ និងត ើ ប៊ីតចៀសវងការឈឺ ចារ់ ម លតកើេតចញរ៊ី ការមរង

ទ៊ី ២ ៖ ត ើ ប៊ីត្វឲ្ ើ យការចូលរ ួ ប្រករតដ្ឋយេាែភារ តសែើភារ និង ានប្រសិទិភា ធ រសប្ារ់ ជនជាេិត ើ ានការចារ់ អារ ណ ែ ៍ តនាះ

កនុងការត្វកា ើ រផ្ទល់ ជា យ ួ ប្កុ ជនជាេិត ើ

ម លតលាក អនកកំរុងមេ

តយើ ងសុំឱ្យប្រតទសតវៀេណា ជួយ ល់

មចក និងជត ៀែ សរលរ រា រស់ តយើ ងតចញរ៊ី ផ្ះទ សម បង តហើ យវត្វើ ឲ្យកាន់ មេានភារសែុប្គសាែញ ល់ សាថនការណ៍ តស ក ា ច ិ ច

តៅកនុង

សងគ ររស់ តយើ ងម្ំុ ៕

ល ូ និ្ិ និង អនុវេតគតប្ាងការកសាងស េថភារតៅកនុងសហគ ន៍

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

២៤


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ាំ រប ត្តិទង់ ជាត្ិកម្ពុ ជាក្រោម្ ៃិងក្ោលជហររបស ់ សហរ័ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្

ង់ជាេិក ុជា ព តប្កា

ប្េូវបានរលមមែរតប្កា

ោនរតងកេ ើ ត ើងតៅកនុងឆ្លនំ ១៩៩៦

រតងកេ ើ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ណា ំ លោនន៉ឹងការ

ា រយៈការរដូររ៊ី សភាក ុជា ព

តប្កា តៅជាសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ទង់ជាេិក ុជា ព តប្កា

ល ូ េិ

ក ល់ ឆ្លនំ ២០១៤ តនះ

និងសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ានអាយុ ១៨

ឆ្លនំតហើ យ ម លបានត្វស ើ ក ភា ែ រ េសូ េិតដ្ឋយសនតិវ្ ិ ៊ី និង អហិ ងាតៅតលើឆ្លកអនតរជាេិ ត ើ ប៊ីមសវងរក “សិទស ិ ធ តប្ ចវសនា មែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង” ជូនរលរ មា មែរតប្កា ម លកំរុងរស់ តៅក ុជា ព តប្កា សរវ នលៃ ។ លទធផ្លជាវិជា ជ នតនាះ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ទង់ជាេិក ជា ុព តប្កា ។

បានត្វើឲ្យ ជឈដ្ឋានជាេិ និងអនតរជាេិ ង ឹ ឮថា “មមែរតប្កា ”

ជានរណា និង ម ន ី “ក ជា ុព តប្កា ” តៅកមនែងណា តហើ យប្េូវ

ានេួនាទ៊ីយា៉ែងសំលន់ កុង ន ការរកានូវ “អេតសញ្ា ណជាេិមមែរ” ឲ្យ

បានអងគការសហប្រជាជាេិទទួលសាគល់ “មមែរតប្កា ” ថាជនជាេិ

បានគង់វងសរហូ េ ក ល់ សរវ នលៃ

ត ើ

នូវតមឿនវរប្ ៌ជាេិតនាះ

ននម ន ីក ុជា ព តប្កា

។ ស ទ ិ ិផ្ ធ ល និងការតជាគជ័យ ន ិ

ធាែរ់ ានតៅកនុងទំរ័រប្រវេតសា ិ ស្តសតក ុជា ព តប្កា តនះ

ក៏តដ្ឋយសារ

ក ុជា ព តប្កា

គំនិេមេ យ ួ គូសតចញនូវយុ ទសា ធ ស្តសតនតយាបាយ

តទសក ុជា ព តទ ។

ររស់ មន ែួ ” តដ្ឋយ ិនតប្ជៀេមប្ជកចូលកិចកា ច រ តរឿងនតយាបាយកនុង ប្រតទសក ុជា ព ។

វសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង” ក ុជា ព តប្កា

“ផ្ែវូ តៅយកសិទិស ធ តប្ ច

ម លបានតបាះរុ តព ដ្ឋយសហរ័ នមធ មែរ

កាលរ៊ី ឆ្លនំ ២០០៩ បានរញ្ញជក់ អរ ំ ៊ី ទង់ជាេិក ុជា ព

តប្កា យា៉ែងតនះថា៖ “ទង់ជាេិមមែរក ជា ុព តប្កា

ន ិ ម លបានតលើកទង់ជាេិ ននប្រ

បានរញ្ញជក់ ប្បារ់ វទ ិ យុសំត ងក ុជា ព តប្កា

កនុងក វែ ្ ិ ផ្ ៊ី ាយ

នលៃទ៊ី ២៨ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០១៤ ថា ទង់ជាេិក ុជា ព តប្កា រតងកេ ើ ត ើងតដ្ឋយ រណតសរំតដ្ឋះក ជា ុព តប្កា

ប្េូវបាន

កនុងអំ ុងទសវេសរ៍

ឆ្លនំ ១៩៦០ ត ះែ៉ែ ។ តលាករញ្ញជក់ ថា កាលតនាះ ប្កុ ជនជាេិត ើ តៅតវៀេណា

ានរ៊ីវេ ូន ម លានទំហំតសែើោន និង

រលរ មា មែរតប្កា

តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ អនុប្រធានទ៊ី ១ ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តយាងា តសៀវតៅ គគុតទទសក៍

រលរ មា មែរតប្កា សាគល់ ថាទង់ជយ ័

“វរវណណរងស៊ី” ររស់ រុទសា ធ សនាថា ជាទង់ជាេិររស់ មែួន តប្ពាះតៅ

ថានក់ ក ឹ នាំ ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ទូទំងរិ ភរតលាក បានរ ួ “មែន ួ ជាទ៊ីរ៉ឹង

ា រយៈវេតអារា ជាោែំងផ្ទុក

ានមមែរតប្កា តៅក ុជា ព តប្កា

ភាគកណា ដ លតវៀេណា

ជនជាេិចា ប៍តៅ

និងជនជាេិ ង ៉ែុ នេញ៉ែ តៅេំរន់ មពងរា ់ រ

ានរ័ ណ៌តផ្សងោន តហើ យានលនេទទ៉ឹងរ៊ី រភាគរ៊ី រតណា ត យរ៊ីភាគ

ភាគកណា ដ លតវៀេណា បានរ ួ ោនរតងកេ ើ ចលនាេសូ យ ួ

ត ើ ប៊ី

រ៊ី ។ វនេ ូ រ័ ណ៌តមៀវតៅលងតលើ ជានិ េ ិ រត ូរននសិទិតធ សរ៊ីភារនិងប្រ

រំតដ្ឋះមែួន តចញរ៊ី ការជិះជាន់ ររស់ អាណានិគ តវៀេណា

មេមមែរ

ជា្ិរតេយយ ម លជាសិទិម ធ ពស់ជាងតគរំផ្េ ុ ។ វនេ ូ រ័ ណ៌តលឿងតៅ

តប្កា

ចំកណា ត ល

ចា ប៍ និង ង ៉ែុ នេញ៉ែានទង់ជាេិតរៀងៗមែួន ។ តរលតនាះ ប្កុ

ជានិ េ ិ រត ូរននជាេិសាសន៍ររស់ មមែរតប្កា

ប្សឡាញ់សនតិភារនិងយុ េ្ តិ ៌ ។ រ័ណ៌ប្កហ តៅលងតប្កា និ េ ិ រត ូរ ននវីរភារ អង់អាចកាែហាន ររស់ វរី ជនមមែរតប្កា

ម ល ជា ម ល

ហានរូជាជីវេ ិ មែួនត ើ ប៊ីជាេិរស់ ” ។

តប្កា

ន ិ ានទង់ជាេិេណា ំ ងឲ្យចលនាររស់ មែួនតទ

ចលនាររស់ មមែរតប្កា ក៏បានចូលវេតសុំទង់ជយ ័

មណៈម ល

“វរវណណរងស៊ី”

ររស់ រុទសា ធ សនា កត្វជា ើ ទង់ររស់ មែួន ។ មេតដ្ឋយសារទង់រុទធ សាសនាតនះ

ជាទង់ជយ ័ េំណាងឲ្យអនកកាន់ រុទសា ធ សនាទូទំង

តកើេតចញរ៊ីទង់ជយ ័ រុ ទសា ធ សនា៖

រិ ភរតលាក

តដ្ឋយសាររុ ទសា ធ សនា

ប្កុ ចលនាបានសតប្ ចកាេ់ យក រ៊ីរណ៌ “តមៀវ តលឿង ប្កហ ”

បានផ្ារភាជរ់ ន៉ឹងជីវេ ិ រលរ មា មែរ

តៅក ុជា ព តប្កា ាំងរ៊ី ររា ុ ណកាល ក និង រុ ទសា ធ សនា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ភាគលងតលើ

ន ិ ម នជាក ស ែ ិទិផ្ ធ ដ ច់ ម ុ ររស់ មមែរតប្កា តទ តទើរ

ននទង់រុទសា ធ សនា កត្វជា ើ ទង់សប្ារ់ េណា ំ ងឲ្យ ២៥


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ចលនាមមែរតប្កា នាតរលតនាះ ។ តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ រញ្ញជក់ ថា៖ “ ល់ តរលប្រជុតំ ៅ តគសុទមធ េានទង់តគ យ ួ ៗ េំណាងឲ្យ

ជនជាេិតគតៅ ក ុជា ព តប្កា

តយើ ងមមែរតប្កា ចូលប្រជុន ំ ៉ឹងតគរណសិរស

រំតដ្ឋះ

ន ិ អាចយកទង់មមែរតៅតលើកបានតទ ។ ប្រសិនយក

ទង់ជាេិមមែរតៅតលើកតៅប្សុកយួ នហន៉ឹ ង

តរើរដ្ឋាភិបាលមវកតវរ

ចារ់ បានានតទស្ៃន់ណាស់ ស យ ័ រដ្ឋាភិបាល ត ៉ា ឌ្ិ ន តយ៉ែ វកំរុងមេោរសងកេ់មមែរ លែំងផ្ង ។

ល់ ទល់ ប្ចក ា ឮចាស់ ទំ ុ

និយាយ

ក៏ចល ូ តៅា វេតអារា មមែរ

រកទង់ជាេិឯណា ន ិ បាន

តប្កា ហន៉ឹ ង សុំទង់ប្រះរុ ទសា ធ សនារ៊ី ប្រះសងឃមមែរតប្កា តយើ ង ួយ

ទង់ជយ ័ រុ ទសា ធ សនា ។

តៅ ។ តយើ ង ន ិ អាចតលើកទង់រុទសា ធ សនាបានតទ តប្ពាះជាតរឿង នតយាបាយ ជាតរឿងរំតដ្ឋះប្រតទសជាេិ តហើ យទង់ប្រះរុ ទសា ធ សនា

តប្កា

សប្ារ់ េណា ំ ងឲ្យប្រះរុ ទសា ធ សនា

យួ នក៏ានទង់ប្រះរុ ទធ

នតយាបាយរ ូរណាានក់ ត្វបា ើ នសតប្ ច ច ូ អវ៊ី ម លមែួនបានសនា

តូ ចនះ កុឲ្ ំ យប្ចរូកប្ចរល់ បាយរិណឌបាប្េ

តទ ។ ផ្ទុយតៅវិញ ការតលើកត ើងតនះបានប្េ៉ឹ មេត្វឲ្ ើ យរដ្ឋាភិបាល

សាសនានលក៏ានម រ ។

ហន៉ឹ ង អនក ក ឹ នាំចលនាេសូរតំ ដ្ឋះមមែរតប្កា

កនុងឆ្លនំ ១៩៦៥ ា ឮ

ចាស់ ទំន ុ ិយាយ គឺថា បានទង់ហន៉ឹងតហើ យ ក៏ មហក

យ ួ កំណាេ់ ក

កវិញឲ្យលនមេបាន មេតគសតងកេត

ន ិ ានអនក

តវៀេណា តចាទ និងវយរកតៅរដ្ឋាភិបាលក ុជា ព ថា បានរំពាន ចារ់ អងគការសហប្រជាជាេិ

តដ្ឋយបានតប្ជៀេមប្ជកចូលកិចកា ច រ

មហក យ ួ កំណាេ់លងតលើម លាន ៣ រ័ ណ៌ហន៉ឹ ង ។ តរើរងរអូន

នផ្ទកុង ន និងប្រឆ្លំង ប្រតទសតវៀេណា

ត ល ើ ត ល ើ ទង់ប្រះរុ ទធ ត

ជាសាជិកននអងគការសហប្រជាជាេិ ច ូ ោន ។

ើញសនូេ ៣ រណ៌ គឺ រ័ ណ៌តលឿង រ័ ណ៌

ើញថា

ប្កហ និងរ័ ណ៌តមៀវហន៉ឹ ងតហើ យ ជាឫសគល់ លងត ើ ” ។

មណៈម លប្រតទសទំងរ៊ី រ

តដ្ឋយានរទរិ តសា្យា៉ែងតនះ តទើរ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់

អេថន័យរណ៌ “តមៀវ តលឿង ប្កហ ” តៅកនង ុ រុ ទសា ធ សនា៖

ប្រធានសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តយាងា អេថរទសដ៊ីអរ ំ ៊ី ប្រវេតិទង់ជយ ័ រុ ទសា ធ សនា ម លបាន

ប្កហ

បានរញ្ញជក់ ថា

ក ឹ នាំមមែរ

កនុងអំ ុងទសវេសរ៍ ឆ្លនំ ១៩៧០ បានតលើកទ័រនវសប្ ុក

ចុះផ្ាយតៅតលើតគហទំរ័រសពាវវចនា្ិរាយ (wikipedia) បាន

ចូលតមេតាេ់ ប្ជូក ត ើ ប៊ី តណដើ យក ម ន ីក ុជា ព តប្កា រ៊ី តវៀេ

រញ្ញជក់ អរ ំ ៊ី អេថន័យននរណ៌ “តមៀវ តលឿង ប្កហ ” ថា៖

ណា

“រ័ណ៌តមៀវ (ន៊ីលៈ) ានន័យថា ប្សឡាញ់តសចកដល ៊ី អ , ករ ុណាជាសកល ។

ក ុជា ព វិញ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ៧ មម ករា ឆ្លនំ ១៩៧៩ បានសាែរ់ រលរ ា និងទហានមមែរប្កហ សាែរ់ យា៉ែងរ គ ល រ ួចបានត្វអា ើ ណា

រ័ណ៌តលឿង (រិេៈ)

ជឈិ រ រ ិ ទ ឬ ផ្ែូវកណា ដ លតវៀរចាក

អំរ៊ីអាប្កក់ សូនយសុង ឬ សុញ្ាេៈ ។

រ័ណ៌ប្កហ

កវិញ តទើរត្វឲ្ ើ យតវៀេណា ានតលសនវរកចូលប្រតទស

អាណា និគ តនាះ

(តលាហិ េៈ) តសចកដច ៊ី តប្ ន ើ តដ្ឋយការប្រេិរេតិ

តសចកដស ៊ី តប្ ច រញ្ញា គុណ្ ៌ តជាគលាភ និង តសចកដន៊ី លែលូរន ” ។

ម លទក់ ទងន៉ឹងតរឿងក ុជា ព តប្កា ត

និងត តរៀនប្រវេតសា ិ ស្តសតប្ចំ ើញថា

តៅប្រតទសក ុជា ព រ៊ី ជនា ំ ន់ យ ួ តៅជំនាន់ យ ួ រញ្ញែម ន ក ី ុជា ព តប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

អនកនតយាបាយមមែរ មេងមេតលើកយក

កត្វជា ើ មលបងនតយាបាយររស់ មែួន

តដ្ឋយអនកទំងតនាះបានអះអាងថា

តៅសល់ ា រយៈគណរកសប្រជាជនក ុជា ព

រហូ េ ក ល់ សរវ នលៃ ។ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ បានរញ្ញជក់ ថា៖ “តរឿងមុសចារ់ តប្ជៀេមប្ជកតៅកនង ុ រញ្ញែហន៉ឹ ង ។ ឧទហរណ៍

ន ិ យកតភែង ើ េ ុ ប្រតទសក ជា ុព ៖ តដ្ឋយបានវែងកាេ់ រទរិ តសា្

និគ ប្រតទសក ុជា ព អស់ រយៈតរល ១០ ឆ្លនំ តហើ យកាកសំណល់

មែួនន៉ឹងទ ទរទ៉ឹក ក ី ុជា ព

ជាក់មសដងតរឿងមមែរប្កហ ក ជា ុព តប្កា

ម លមមែរប្កហ តៅនវថាយក

ទ៉ឹក ី

គឺជា ត្ាបាយររស់យួន ។ អស់ តលាកណាថា មមែរ

ប្កហ សអរ់យួន ក៏យល់ ា ហន៉ឹ ងតៅ ។ តគត្វតើ ើ ប៊ីឲ្យយួ ន កយក ទ៉ឹក ប្ី រតទសក ជា ុព រហូ េ ក ល់ តរលរចចរ ុ បននហន៉ឹង” ។ តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ អនុប្រធានទ៊ី យ ួ ននសហរ័ នមធ មែរ

២៦


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ក ុជា ព តប្កា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

បានរញ្ញជក់ អរ ំ ៊ី តហេុផ្លម លនាំឲ្យសហរ័ នមធ មែរ

ក ុជា ព តប្កា រតងកេ ើ ទង់ជាេិក ុជា ព តប្កា ថា

តប្ពាះានរទរិ តសា្

េំណាង (UNPO), សាជិកគណរកសចប្ ុះជាេិសាសន៍ (Transna tional

Radical

Party)

ម លជាគណរកស យ ួ ានឥទធិរលតៅកនុង

ប្រវេតសា ិ ស្តសត ច ូ បានតរៀររារ់ កលង តលើតនះតហើ យ តទើរសហរ័ ន ធ

សភាអឺររ, ៉ែ ុ សាជិកតវទិកាអចិនស្តនតយ៍ននអងគការសហប្រជាជាេិ សដ៊ីរ៊ី

មមែរក ុជា ព តប្កា បានរតងកេ ើ តៅជាទង់ជាេិ យ ួ ដ្ឋច់ តដ្ឋយម កររស់

រញ្ញែជនជាេិត ើ

មែួន សប្ារ់ េណា ំ ងឲ្យរលរ មា មែរតប្កា ទូទំងរិ ភរតលាក ត្វកា ើ រ

បានតលច ម ុ តៅតលើអងគការសហប្រជាជាេិ

េសូា មររ “មែន ួ ជាទ៊ីរ៉ឹងររស់ មែន ួ ” តដ្ឋយ ន ិ តប្ជៀេមប្ជកចូលកិចច

ប្រវេតសា ិ ស្តសតននប្រតទសក ុជា ព ។ ការបានចូលជាសាជិក (UNPFII)

ការនតយាបាយប្រតទសក ុជា ព និងត ើ ប៊ីអាចរ ែ ញវេតានររស់ មមែរ

តនះសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តប្កា តៅកនុងឆ្លកអនតរជាេិ ។ តលាក រញ្ញជក់ ថា ប្រសិនតរើ សហរ័ ន ធ

តប្កា តៅក ុជា ព តប្កា

មមែរក ុជា ព តប្កា

តរៀងរាល់ ឆ្លនំតៅកនុងមមឧសភា

តប្រើទង់ជាេិប្រតទសក ុជា ព តៅត្វើការេសូមផ្នកការ

ទូេតៅកនុងឆ្លកអនតរជាេិតនាះ រហូ េ កទល់ តរលតនះ

ន ិ ានអងគ

កជមជកតទ ។

សាទអងគរវេតករ ំ ូ លរ៊ីហន៉ឹង

ទង់ជាេិម លានប្រ តៅ

សហគ ន៍អរឺ រ ៉ែ ុ តៅតសេវិាន តរឿងតយើ ងចរ់ រតណា ដ យ ។ តគរិទទវរ ន ិ ឲ្យតយើ ងចូលតទ តប្ពាះអុ៊ី តរឿងតយើ ង តគឲ្យតៅទរ រ ី ៊ី តលាក ហុ ន

តប្កា

តលើកទង់ជាេិ

េំណាងឲ្យមមែរតប្កា

ជូនអងគការសហប្រជាជាេិ នារុរ ៊ី New York ត ើ ប៊ីឲ្យអងគការសហប្រជាជាេិដ្ឋក់ ។

“តប្កាយ ក រួ កតយើ ង ប្េូវបានអងគការសហប្រជាជាេិតៅទ៊ីប្កុង

ជាេិ នាឆ្លនំ ២០០៤ ម លរហូ េ ក ល់ ឥ ូវតនះ បាន ១០ ឆ្លនំ តហើ យ,

ត្វើការេវ៉ាតៅប្កសួងការររតទស

មសន រ៊ី រដ្ឋាភិបាលមមែរ ។

បានចូលមលែងការណ៍ សដ៊ីរ៊ីរញ្ញែមមែរ

New York អនុញ្ាេឲ្យតយើ ងចូលរ ួ ប្រជុំ តៅកនុងអងគការសហប្រជា

តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ បានរញ្ញជក់ ថា៖ “ប្រសិនតរើមមែរតប្កា តលើកទង់ជាេិមមែរ

ន ិ ធាែរ់ ានតៅកនុង

គំនារតលើរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ឲ្យតោររសិទិមធ មែរតប្កា

ការអនតរជាេិណា យ ួ តរើកទវរសាវគ ន៍ឲ្យសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ចូលជួរ ត ើ ប៊ីតលើកយករញ្ញែក ុជា ព តប្កា

(UNPFII) ម លបានត្វឲ្ ើ យវេតានររស់ មមែរតប្កា

ក ល់ តរលរចចុរបននតនះ ប្រសិនតរើ មមែរ

ប្រជុំជាតរៀងរាល់ ឆ្លនំ ។ តលាក Kofi Annan ជាអគគតលល្ិការននអងគ ការសហប្រជាជាេិ

ន ុ ន៉ឹងោេ់ ផ្េ ុ េំមណង បានជួយឲ្យសាជិកនន

អងគការសហប្រជាជាេិ ត ើ

ត្វើ ហាសននិបាេ យ ួ អនុញ្ញាេឲ្យជនជាេិ

ានសិទិច ធ ល ូ តៅប្រជុជា ំ ផ្ែូវការកនុង យ ួ ឆ្លនំបាន ង ដ

តៅរវង

ពាក់កណា ដ លមមឧសភា” ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

ប្រះរាជាណាចប្កក ុជា ព

ាំងរ៊ី ឆ្លនំ ១៩៩៦ ចារ់ ាំងរ៊ី

កតកើេសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

រ៊ី ត ើ

រ ំ ង ូ រហូ េ

ក ល់ ឥ ូវតនះ

ប្រមហលសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

តប្កា តយើ ង ោែនត

ើញរនែឺអនតរជាេិ ទទួលសាគល់

តទ រ៊ី តប្ពាះតរឿងតនះជាតរឿងប្សុកមមែរ” ។ តដ្ឋយសារមេត

ក ឹ នាំ

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

តប្កា គូសមផ្នទ៊ីនយាបាយបានប្េ៉ឹ ប្េូវ

ចាស់

លាស់ និងត្វកា ើ រជាប្កុ ា ឋានានុប្ក តនាះ បាន ត្វឲ្ ើ យសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ត្វកា ើ របានទទួល

មផ្ែផ្កតៅតលើឆ្លកអនតរជាេិជារនតរនាទរ់

ច ូ ការ

រំរ៉ឹងទុកម ន ។ ា ការរញ្ញជក់ រ៊ីតលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ មផ្ែផ្ក ម លសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ទទួលបានជារនត រនាទរ់ តនាះ ាន ច ូ ជា សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បានចូលជាសាជិកសហរ័ នប្ធ រណាំងទូក ង អនតរ ជាេិ

(IDBF),

សាជិកអងគការប្រជាជាេិោែន

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

យុ វជនមមែរគូររ ូរទង់ជាេិក ជា ុព តប្កា តៅតលើផ្ទល់ តៅភនតំ រញកនង ុ រិ្ម ៊ី ួរ ៦៥ ឆ្លនំ ននទិវ ៤

ល ិ នា ុ ម លត្វតើ ៅវេតសា គគរ៊ី ងស៊ី កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ០៤ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ រ ូរលេ សុន ៊ី មចងតចើន ២៧


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ឧត្ាម្ទីរបឹការរះម្ហាកសរត្ខ្មែរអ្ពា ាំ នា ឲ្យខ្មែរក្រោម្យកក្ោលក្ៅ

របស់សហរ័ៃធ ខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ជារត្ី ស ិ ័យ ត ដម្ទ ីប្រ ឹក្សាប្រប្រ៉េះម្ហាក្សសប្តផែ មរផដ្េមានលដ្ ើម្ក្សំលណើ តជាផែ មរលប្កាម្ លោក្ស សឺន សូផរត ិ៍ បានអំ វនាវឲ្យរេរដ្ ឋផែ មរលប្កាម្ ន ិងអង គការផែ មរ លប្កាម្ទ្ធ ំងអស់ ប្ត ូវយក្សលគ្នេលៅររស់ សហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ លធជាប្ត វើ ីវស័ ិ យលដ្ ើម្បីអម្វី ួយ ផដ្េលោក្សលៅថា “្នលៅរក្សលជាគ្ជ័យធំៗ ដ្ថ្ទលទៀតសប្មារ់ ប្រជារេរដ្ ឋ ន ិង មាត ុភ ូម្ ិក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” ។ លសចក្សអំ ដី វនាវលន៉េះលធលវើ ងើ លៅប្រក្សឹ ថ្ង ៃទ ី ១៥ ផែក្សក្ស កដ្ឋ ស្សរលរេផដ្េសាខា សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ លៅប្រលទសក្សម្ជា ុ ព បានប្បាររ ាែ ួរ ១៣ ឆ្ន ំ ថ្ង ៃ សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្បានច ូេជាសមាជ ិក្សអង គការប្រជាជាត ិគ្នម ន

តំណាង លៅកាត់ជាភាសាអង់ លគ្ ្សថា UNPO ។ ក្សម្ មវធិ ីលន៉េះ ប្បាររ ាលៅវត តសាគ្ម្គ្រងសី គ ី ក្សងុ ន ទ ីប្ក្ស ុង ភលំ ន រញ លដ្ឋយមានការច ូេរ ួម្ផង ្ងសារតម្រយៈ Internet Conference រ ី លោក្ស ថាច់ ងក្សុ ថាច់ ប្រធានសហរ ័ន ា ផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ អំរ ីផែនការររស់ សហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ន ិងការចាក្ស់ រញ្ញចំងវលដ្អ ី ូ សដរី ីសក្សម្ភា ម រ ររស់ សហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ក្សងុ ន ឆ្ក្សអន តរជាត ិជាង ១០ ឆ្ន ំ ម្ក្សលន៉េះ ។ យកតោលតៅររស់សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ជាប្េ៊ីវស ិ យ ័ ៖ មលែងតៅកាន់ ប្រះសងឃ និងរលរ មា មែរតប្កា

ម លបានចូលរ ួ កនង ុ

ក វែ ្ ិ ៊ី យ ួ តនះ តលាក សឺន សូមរេិ៍ ជាឧេដ ទ៊ីប្រ៉ឹកាប្រះ ហា កសប្េ ប្រះបាទ នតរាេដ

ស៊ីហ ន ុ ៊ី ននប្រតទសក ុជា ព បានអំពាវនាវ

ឲ្យរលរ មា មែរតប្កា ទំងអស់ កតុំ ្វស ើ ក ភា ែ រណា យ ួ ឲ្យានការ រនទច់រ អ ក់ ល់ តំ ណើ រការ

េសូររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ត ើយ និងថា តរើរុំតនាះតទ ន៉ឹងប្េូវទទួលកំហុស ចំតពាះប្រវេតិ សាស្តសត ន ិ លនត ើយ ។

ា៉ែងតទៀេ តលាកក៏បានអំពាវនាវឲ្យអងគ

ការសាគ មមែរតប្កា ទំងអស់ ប្េូវយកតោលតៅររស់ សហរ័ ន ធ មមែរក ុជា ព តប្កា

ត្វជា ើ ប្េ៊ីវស ិ ័យ ត ើ ប៊ីត្វឲ្ ើ យសតប្ ចប្រតយាជន៍

ល់ សងគ ជាេិមមែរតប្កា

តៅក ុជា ព តប្កា

តលាក សឺន សូមរេិ៍ ជាឧេដ ទ៊ីប្រ៉ឹកាប្រះ ហាកសប្េ ប្រះបាទ

នតរាេដ ស៊ីហ ន ុ ៊ី ននប្រតទសក ជា ុព ។ ររលេ ូ សុន ឺ មចង តចើន

តលាក សឺន សូមរេិ៍ បានមលែងថា៖ “សូ អំពាវនាវ ល់រងរអន ូ មមែរក ជា ុព តប្កា ប្គរ់ ជឈដ្ឋាន សូ កុរ ំ ងកនវូ សក ភា ែ រណា យ ួ

ម លនាំ ល់ ការរនទច់រ អ ក់រារាំង

ល់ តំ ណើ រការេសរូ រស់ “សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ” រិភរតលាក

សាជិក UNPO ជាង ១០ ឆ្លនំ

កតនះ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

បានអនុវេតនវូ មផ្នការររស់ មែួនទំង ៣

ណា ំ ក់ កាល គឺ

កាលទ៊ី ១ បានត្វរើ ួចតហើ យ គឺសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បានត្វឲ្ ើ យ

ឲ្យតសាះ តរើរុំតនាះតទ ន៉ឹងប្េូវទទួលកំហុស ចំតពាះប្រវេតសា ិ ស្តសត ន ិ

រិ ភរតលាកសាគល់មមែរតប្កា ជានរណា ? ។

លនត យ ើ

កំរុងត្វើឲ្យរិ ភរតលាក ង ឹ ថា

សាគ

និងសូ អំពាវនាវ ល់ មមែរក ជា ុព តប្កា ប្គរ់អងគការ សហគ ន៍ ប្េូវត្វើ សក ភា ែ រ តដ្ឋយយកតោលតៅ

ររស់សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ជាប្េ៊ីវស ិ យ ័

ត ើ ប៊ី្នតៅរក

ណា ំ ក់

ណា ំ ក់ កាលទ៊ី ២

មមែរតប្កា ចង់បានអវ៊ី

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បានត្វស ើ ក ភា ែ រការទូេ អងគការអនតរជាេិ

?

តដ្ឋយ

ទក់ ទងតៅ

និង ស្តនត៊ីប្កសួងការររតទសប្រតទសនានា

កនុង

តជាគជ័យ្ំៗ នទតទៀេ សប្ារ់ប្រជារលរ ា និង ាេុភូ ក ិ ជា ុព

រិ ភរតលាក ត ើ ប៊ីជប្ារអំរ៊ីរញ្ញែ និងតោលរំណងររស់ សហ

តប្កា

រ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ជា ៏ ទ៊ីប្សតណាះររស់តយើ ង” ។ ណា ំ ក់កាលេសទ ូ ង ំ ៣ ររស់សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ៖ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ប្រធានសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

បាន

មលែងា រយៈ Skype រ៊ី សហរ អា ា ត រិក តៅកាន់ អក ន ចូលរ ួ រិ ្៊ី មួរ យ ួ តនះថា ចារ់ ាំងរ៊ី សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

បានចូលជា

និង

កនុងតោលតៅ

តំ ណើ រតឆ្លពះតៅកាន់ ាេុភូ ិ

ណា ំ ក់ កាលទ៊ី ៣ គឺត្វឲ្ ើ យរលរ មា មែរតប្កា ទទួលសិទិស ធ តប្ ច

វសនា មែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង តៅតលើម ន ក ី ុជា ព តប្កា

នាតរល

អនាគេ រនាទរ់ រ៊ី ណា ំ ក់ កាលទ៊ី យ ួ និងទ៊ីរ៊ីរបានតជាគជ័យ ។ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ បានមលែងថា៖

២៨


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

“មចកតចញជា៣ ណា ំ ក់កាល គឺ ណា ំ ក់កាលទ៊ី ១ សាគល់ថា មមែរតប្កា ជានរណា តហើ យតៅកនង ុ រយៈតរលជាង ១០ ឆ្លនំ កតនះ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា បានត្វឲ្ ើ យអនតរជាេិសាគល់ ថា ជានរណា?

មមែរតប្កា

ច ូ ម លប្រះករណាប្គរ់ ុ ប្រះអងគ រងរអន ូ មមែរ មមែរតប្កា

ប្ជារប្សារ់ ។ ឥ វូ តនះ ក ល់ ណា ំ ក់ កាលទ៊ី ២ តយើងប្េូវត្វើ យា៉ែងណា

ត ើ ប៊ីឲ្យអនតរជាេិ ង ឹ ថាតេើមមែរតប្កា ហន៉ឹ ងចង់បានអវ?៊ី

តូ ចនះការម លតយើ ងចង់ឲ្យតគជួយថា តយើងចង់បានអវ៊ី គឺអាប្ស័យ តៅតលើប្រះសងឃ រងរអន ូ មមែរតប្កា តៅកនង ុ ប្សុក អាប្ស័យតៅតលើ ប្រះសងឃមមែរតប្កា

និងរងរអន ូ មមែរទំងយុ វជនយុ វេ៊ីតៅប្រតទស

ក ជា ុព ហន៉ឹ ងជួយតប្ជា មប្ជង រ ួ ទំងរងរអន ូ មមែរតប្កា

និងតៅតប្ៅ

តលាក យនត ថារ៉ែ ូ េំណាងរាស្តសតននគណរកសសតស្ត គ ះជាេិ

ប្រតទស ។ តយើ ងម្ំតុ ជឿជាក់ថា កនង ុ ណា ំ ក់កាលទ៊ីរ៊ីរ ថាតេើមមែរ

ម លកំតណើ េជាមមែរ តៅក ជា ុព តប្កា ។

តប្កា ប្េូវការអវ៊ី តនះតយើង ន ិ ចំណាយតរល ល់តៅ យ ួ ទសសវេសរ៍ តទៀេតទ ។

ច ូ ម លប្រះករណាប្គរ់ ុ ប្រះអងគនិងរងរអន ូ តយើងប្ជារ

ប្សារ់េណា ំ ងអងគការសហប្រជាជាេិ តហើ យតៅកនង ុ តលើតវទិកាអនតរជាេិ

បានចុះតៅជារនតរនាទរ់

ចូល ណា ំ ក់កាលទ៊ី ៣ តៅក ជា ុព តប្កា

ានសិទិប្ធ គរ់ ប្ោន់ កនង ុ ការ

ើញកនែង ក

វិនិចយ ឆ័ និងការរិ ចារណាសតប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង ម្ំតុ ជឿថា

តហើ យកនង ុ រយៈតរល ១០ ឆ្លនតំ នះ សំត ងមមែរតប្កា បានចូលរ ួ កនង ុ

ណា ំ ក់កាលទ៊ី ៣ តនាះន៉ឹង ក ល់ រនតរនាទរ់រ៊ី ណា ំ ក់កាលទ៊ីរ៊ីរ”

តវទិកាជនជាេិត ើ

ច ូ ម លបានត

តហើ យ ។ ម្ំតុ ជឿថា តប្កាយ ណា ំ ក់កាលទ៊ីរ៊ីរតនះ តយើងន៉ឹង្ន

តៅរុរ ៊ីញឺវយ៉ែ ក តយើងបានចូលរ ួ តៅកនង ុ តវទិកា

មមែរតប្កា ានសំត ងកនង ុ ឆ្លកអនតរជាេិ៖

អនតរជាេិតៅទ៊ីប្កុងហសឺមណវ ជា យ ួ ន៉ឹងសភាអឺររ ៉ែ ុ ម លតយើ ងបាន ត្វរ ើ នតរនាទរ់ ក

តប្ៅរ៊ី តនាះតទៀេជា យ ួ រដ្ឋាភិបាលអាត រិក

ចំមណក តលាក យនត ថារ៉ែ ូ ប្រធាន ជឈ ណឌលវរប្ ម៌ មែរ ក ុជា ព តប្កា

ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅកនុងប្រតទសក ុជា ព

និងជា

កាំង, រដ្ឋាភិបាលកាណាដ្ឋ, រដ្ឋាភិបាលអូស្តសាតល៊ី និងរដ្ឋាភិបាល

េំណាងរាស្តសត ននគណរកសសតស្ត គ ះជាេិ បានមលែងថា វេតានររស់

នានាតទៀេតៅអឺររ ៉ែ ុ ។

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តៅតលើឆ្លកអនតរជាេិ បានត្វើឲ្យរររ

ប្គរ់ ប្គងររស់ តវៀេណា

ន ិ អាចត្វទ ើ ក ុ រ េ ក ុ ត ញ ន តលើរលរ មា មែរ

ប្រតទសកាណាដ្ឋ ត

ច ូ កាលរ៊ីឆ្លនំ ២០១១ ប្រ ម ុ រដ្ឋាភិបាល នន

បានតៅ ល់ ទ៉ឹក ក ី ជា ុព តប្កា

តូ ចនះតយើ ង

ើញថាអវម៊ី លតយើ ងបានតរៀរចំ ក គឺាន តំ ណើ រការលអ ។

នលៃតនះម្ំុប្រះករ ុណា

ម្ំបា ុ ទ

តូ ចនះ

សូ អំពាវនាវ ល់ប្រះតេជប្រះគុណ

តប្កា ា ទំតនើងចិេត

ច ូ កាលរ៊ី ស យ ័ ន ុ បានតទៀេតទ តប្ពាះ

តរលតនះមមែរតប្កា ានសំត ងកនុងឆ្លកអនតរជាេិតហើ យ ។

ប្គរ់ប្រះអងគ យុ វជន យុ វេ៊ីរងរអន ូ មមែរតយើ ងទំងអស់ សូ ត ាតជួយ

តលាក យនត ថារ៉ែ ូ មលែងថា៖

រនត ណា ំ ក់កាលទ៊ីរ៊ីរតនះ

“តៅក ជា ុព តប្កា

អវម៊ី លសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ចង់

ើញ ចង់បាន គឺ សូ អំពាវនាវប្រះសងឃនិងរងរអន ូ មមែរតយើងតៅ

ប្រតទសក ជា ុព រ ួ ទំងយុ វជន យុ វេ៊ីផ្ង ប្េូវនាំោនចូលរ ួ តៅកនង ុ តំ ណើ រការតៅកាន់ ាេុភូ រិ រស់សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តដ្ឋយសារ ល ូ តហេុតយើ ងនាំោនត្វរ ើ ណ ុ យត្វទ ើ ន

ច ូ ជា ត្វរ ើ ណ ុ យ,

មងែតទៀនប្រះវសា, ត្វើ តំ ណើ រតទសចរណ៍ តៅក ជា ុព តប្កា រងរអន ូ មមែរតប្កា

និងតហើ យត ើ ប៊ីតយើងអនុវេតថា មមែរតប្កា

តលើ មមែរកណា ដ ល មមែរមេ យ ួ

តៅជួរ

ោនចូលរ ួ កនង ុ ណា ំ ក់កាលទ៊ីរ៊ីរតនះគឺ

សូ នាំ

តំ ណើ រតៅកាន់ ាេុភូ ិ

ើញថា

ាំងរ៊ី អេ៊ីកាល ក

យួន ន ិ ម លបានរនធរូ រនថយ ង ដ ណាតទ

វយលុក

តយើ ងរហូ េ ។ មមែរតប្កា តយើ ងរងទុកតេ វទនាសរវមររសរវយា៉ែង ។ តៅតវលាតនះ តា៉ែងតនះ តយើងានសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា រិភរ តលាក

តូ ចនះ បានត្វឲ្ ើ យមមែរក ជា ុព តប្កា តយើ ងានសំត ងតៅតលើ

ឆ្លកអនតរជាេិ” ។

មមែរ

តូ ចនះកនង ុ នលៃតនះម្ំប្ុ រះករណា ុ ម្ំបា ុ ទ

សូ អំពាវនាវ ល់រងរអន ូ ជនរ ួ ្ មមែរតយើ ងទំងអស់

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

យ ួ

ល់ រចចរ ុ បនន

តយើងត ល ើ ត

សូ រញ្ញជក់ ថា

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

បានចូលជា

សាជិកអងគការប្រជាជាេិោែនេំណាង កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១៥ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០០១ ។ ា រយៈអងគការ UNPO តនះ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

បាន្នតៅចូលជាសាជិកអងគការអនតរជាេិកុង ន រិ ភរ

២៩


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តលាកជាតប្ចើនតទៀេ កនុងតនាះ ានចូលជាសាជិកតវទិការអនស្តនតយ៍

អនកកាន់ ប្រះរុ ទសា ធ សនាតលរវទ

ននអងគការសហប្រជាជាេិ សដ៊ីរ៊ីរញ្ញែជនជាេិត ើ

(UNPFII) កាលរ៊ី

ភាសាជាេិររស់ មែួនមុសរ៊ី ជនជាេិ យួ នជាអាណានិគ ជន និយាយ

ឆ្លនំ ២០០៤ ម លបានត្វឲ្ ើ យវេតានររស់ មមែរតប្កា

បានតលចតធាែតៅ

កនុងឆ្លកអនតរជាេិ ន ិ ធាែរ់ ានាំងរ៊ី ុន ក ។ តយាងា តគហទំរ័រផ្ែូវការររស់

និងនិយាយភាសាមមែរ

ម លជា

ភាសាយួ ន ។ តយាងា តសៀវតៅ គគុតទទស“ផ្ែវូ តៅយកសិទស ិ ធ តប្ ចវសនា

អងគការប្រជាជាេិោែន

មែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង” ម លបានតរៀរតរៀង និងតបាះរុ តព ដ្ឋយសហរ័ ន ធ

េំណាង (UNPO) បានរញ្ញជក់ ថា អងគការប្រជាជាេិោែនេំណាង គឺជា

មមែរក ុជា ព តប្កា បានរញ្ញជក់ ថា អំរ៊ីប្រវេតនិ នការកតកើេសហរ័ នមធ មែរ

អងគការអនតរជាេិ យ ួ ត្វើចលនាតដ្ឋយសនតិវ្ ិ ៊ី និង ប្រជា្ិរតេយយ ។

ក ុជា ព តប្កា ថា សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

សាជិកររស់ មែួន

៤ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៦ កនុង ហាសននិបាេតលើកទ៊ី ៥ ននមមែរក ុជា ព

គឺជាជនជាេិត ើ ,

ជនជាេិភាគេិច

និងទ៉ឹក ី

បានតកើេត ើង “តៅនលៃទ៊ី

ម ល ន ិ ានការទទួលសាគល់ រ៊ីអនតរជាេិ ឬ កំរុងមេប្េូវត្វអា ើ ណា

តប្កា រិ ភរតលាក ម លប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ តៅទ៊ីប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ

និគ តដ្ឋយប្រតទស នទ ។ សាជិក ទំងតនះ បានរ ួ ោនចូលរតប្ ើ

បានឯកភារោនរតងកេ ើ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ការ

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បានចារ់ តផ្តើ ាំងរ៊ី ឆ្លនំ ១៩៨៥

រជា យ ួ ោនកនុងអងគការតនះ

នុសស

វរប្ ៌

ត ើ ប៊ីការពារតលើកក ស ព ់

អភិរកសររិសាថនររស់ រួកតគ

សិទិ ធ

និងត ើ ប៊ីមសវងរក

តំ ណាះប្សាយតដ្ឋយសនតិវ្ ិ ៊ី តៅកនុងជតាែះម លរ៉ែះពាល់ ល់ រួក តគ ។ អងគការ UNPO បានរតងកេ ើ ត ើងតៅតៅកនុងឆ្លនំ ១៩៩១ នាទ៊ីប្កុង ឡាតអ ប្រតទសហូ

ង់ តហើ យទ៊ីសានក់ ការកណា ដ លររស់ អងគការ

តនះ សរវ នលៃក៏តៅប្រតទសហូ

យ ួ

ង់ ផ្ងម រ ។

តយាងា តគហទំរ័រ UNPO

កាណាដ្ឋ

រ៉ែមុ នតប្រវេតិររស់

កនុងតោលរំណងត ើ ប៊ីរតប្ ើផ្លប្រតយាជន៍ជាេិ

កត ះែ៉ែ

និងសងគ មមែរ

តប្កា ” ។ ចំតពាះយុ ទសា ធ ស្តសត

និងយុ ទវធ ្ ិ រ៊ី រស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

វិញ តសៀវតៅ ម លបានរញ្ញជក់ ថា សហរ័ នមធ មែ រក ុជា ព តប្កា

ត្វើ

ការេសូតដ្ឋយសនតិវ្ ិ ៊ី និងអហិ ងា “ត ើ ប៊ីទ ទ ឱ្យរដ្ឋាភិបាលយួ ន

ម លបានរញ្ញជក់ ថា សរវ នលៃអងគ

តោររសិទិ ធ នុសស សិទិរធ ស់ តៅតដ្ឋយសុវេថភា ិ រ សិទិរធ កាសាសនា

ការតនះ ានសាជិកទំងអស់ ចន ំ ន ួ ៤៣ េំណាងឲ្យប្រជាជាេិ ប្រជា

វរប្ ៌ ទំតនៀ ទាែរ់ ប្រនរណ៊ី និងសិទិស ធ តប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយ

ជន និងម ន ីនានាកនុងរិ ភរតលាក ម ល ន ិ ានេំណាងររស់ មែួន

មែួនឯង ររស់ មមែរតប្កា

តៅកនុងអងគការសហប្រជាជាេិ

កនុងតនាះានសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

ប្សរា តសចកដប្៊ី រកាសជាសកល ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិសដ៊ី

តប្កា

តៅម ន ីក ុជា ព តប្កា

រ៊ី សិទិជ ធ នជាេិត ើ

េំណាងឲ្យរលរ មា មែរតប្កា

ផ្ងម រ ,

តយាងា ប្រភរ ម ល បានរញ្ញជក់ ថា រលរ មា មែរតប្កា ប្កុ ជនជាេិត ើ

តៅក ុជា ព តប្កា

ជា

ានប្រាណ ៨ លាននាក់ ជា

ម លជាជនជាេិត ើ ននម ន ក ី ុជា ព តប្កា ”

ម លបានមចងថា “ជនជាេិត ើ ានសិទិស ធ វ័យ

សតប្ ចវសនា មែួនតដ្ឋយមែួនឯង” ៕ ក្ដ្ឋយ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

អនកប្ស៊ី ថាច់ សុភារ (សាដ)ំ ប្រធានសាលសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ប្រចាំប្រតទសសវស ិ ពាក់អាវយឺ េ VOKK រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៣០


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ិ អ្ន កផ្ាល់ក្យបល់ ១៤ របក្ទសធៗោ ាំ រទសហរ័ ាំ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ចូ លជាសមជក

លប្ ៉េះ

នៃអ្ងគ ោរសហរបជាជាត្ិ ផតមានការជំទ្ធស់ រលវៀតណាម្ ី សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ម្ ិនបានកា្ យជាសមាជ ិក្ស ថ្នគ្ណៈក្សម្ មការអង គការម្ ិនផម្នរដ្ឋឋ ភ ិបាេថ្នប្ក្ស ុម្ប្រ ឹក្សាលសដ្ ឋ ក្ស ិច ច ន ិងសង គម្ក្ស ិច ចអង គការសហប្រជាជាត ិ (UN-ECOSOC) ក្សងុ ន នាម្ជាអ នក្សែ ដេ់លោរេ់ ។ ផតលទ្ធ៉េះជាោងលន៉េះក្ស ដី អង គការសិទម្ន ាិ ុសសអន តរ

ជាត ិសផម្ ដងការលសាក្សសាដយចំល ៉េះសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ផដ្េម្ ិនបានជារ់ ជាសមាជ ិក្សថ្នអង គការសហប្រជាជាត ិម្ ួយលន៉េះ លដ្ឋយសារផតប្រលទសម្ ួយចំន ួន រលសស ិ ប្រលទសលវៀតណាម្បានលបា៉េះលឆ្ន តទមា្ ក្ស់ ។ អ នក្សសិក្សាផែ នក្សប្រវតសាស្តសត តិ ផែ មរបានរនយេ់ថា សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ម្ ិនជារ់ ជាសមាជ ិក្សលនា៉េះ លដ្ឋយសារផតរញ្ញាប្រលទស លវៀតណាម្ម្ ិនទ្ធន់មានទំន ុក្សច ិត តលេ ើសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ។

កាលរ៊ី នលៃចនទ ទ៊ី ២៣ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០១២ គណៈក ែ ការអងគ ការ

ន ិ ម នរដ្ឋាភិបាលននប្កុ ប្រ៉ឹកាតស ក ា ច ិ ច និងសងគ កិចអ ច ងគការ

សហប្រជាជាេិ (ECOSOC– Economic and Social Council) បានតបាះ តឆ្លនេរ តិ ស្សហរ័ នមធ មែ រក ុជា ព តប្កា

តៅកាេ់ ថា KKF ចំតពាះ

ការសុំចល ូ ជាសាជិក កនុងនា ជាអនកផ្ដល់តយារល់ ។

ានទ៊ីសានក់ការតៅតប្ៅប្រតទស

ន ិ ម នជាអនកេំណាងឲ្យរលរ មា មែរតប្កា តៅតវៀេណា តទ " ។ ា ប្រសាសន៍ររស់ តលាក ប្េុង ថា សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា "ានទិសតៅនតយាបាយតមែងងឹេ យ ួ

កនុងការតលើកទ៉ឹកចិេមត មែរ

តប្កា ឲ្យ រតងកេ ើ រ ឯ ា ករាជយនិងរដ្ឋាភិបាល " ររស់ រលរ មា មែរតប្កា

តៅកនុងរទសាភសន៍ យ ួ ជា ួយ Radio Australia ភាសាយួ ន តចញផ្ាយនលៃទ៊ី ២៥ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០១២ អនកនាំពាកយ និង ជា ប្រធានមផ្នការររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តប្ពាះថា "សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រន ិ ទ

បានមលែងថា កាលរ៊ី ឆ្លនំ ២០១១ ប្កុ គណៈក កា ែ រសតប្ ចររស់ ECOSOC បានយល់ ប្រ ឲ្យសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ត្វជា ើ សាជិក កនុងនា ជាអនកផ្ដល់តយារល់ នន ECOSOC មេ ក ល់ នលៃទ៊ី ៣០ មម ឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣ តវៀេណា បានជំទស់ ចតំ ពាះតសចកដស ៊ី តប្ ច តនះ ។

យ ួ តៅតវៀេណា

ា ប្រសាសន៍ តលាក ប្េុង ថា តវៀេណា ានការតោររ ល់ ជនជាេិទំងអស់ កនុងតនាះានមមែរតប្កា តៅកនុងសហគ ន៍ជនជាេិ ននប្រតទសតវៀេណា

ច ូ ោន,

នុសសប្គរ់ ោនានសិទិតធ សែើោនចំតពាះ

ម ុ ចារ់ និង ន ិ ានសិទិតធ រើសតអើងរវងជនជាេិតនះ ឬ ជនជាេិតនាះ ត ើយ តៅកនុងចំតណា ជនជាេិទំងអស់ ននប្រតទសតវៀេណា

តលាក ប្េុង បានរនតតទៀេថា ជីវភារររស់ ជនជាេិន៊ី យ ួ ៗ រួ ទំងជនជាេិមមែរផ្ង ានការរ៊ីកចតប្ ន ើ ជារនតរនាទរ់ និងរួ កតគាន

តវៀេណា ថា KKF ានរំណងទ ទរឯករាជយ៖ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៩ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១២ អគគរ ទ ា េ ូ ត

េំណាងអាជា្្រតៅប្គរ់ សាថរ័ន ។ ហាវយ

តលាក ប្េុង បានរនតតទៀេថា "ប្គួសារតវៀេណា ានទំងអស់

ប្េុង (Lê Hoài Trung) េំណាងររស់ តវៀេណា ប្រចាំអងគការតប្ៅរដ្ឋា

៥៤ ជនជាេិ កនុងតនាះានមមែរតប្កា ផ្ងម រ តៅមេរស់ តដ្ឋយប្សុះ

ភិបាល (Committee on Non-Governmental Organ isations – CNG0)

ប្សួលជាតប្ចើនេំណ កតហើ យកនុងការការពារ

ននប្កុ ប្រ៉ឹកាតស ក ា ច ិ ច

តវៀេណា

និងសងគ កិចរច រស់ អងគការសហប្រជាជាេិ

(ECOSOC)បានឲ្យ ង ឹ អំរ៊ី ល ូ តហេុជទ ំ ស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

និងសាថរនាប្រតទស

តវៀេណា ចង់រតំ ភែចប្រវេតសា ិ ស្តសត ៖

៣១


កម្ពជា ី ហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្– អំ ពស ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តវែយ ើ េរតៅន៉ឹងរញ្ញែតនះ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ជាប្រធាន សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បានរំភថា ែឺ

វេតា អវ៊ី ម លតគបានចុះកិចស ច នាជា យ ួ អងគការសហប្រជាជាេិ" ។

វ ន ិ ម នជាតរឿងមមែរតប្កា

តទះរ៊ីជាយា៉ែងតនះកដ៊ី អនកប្រវេតិសាស្តសតបានជំរ ុញឲ្យសហរ័ ន ធ

ចង់ទ ទរទ៉ឹក អ ី វ៊ីតទ ករណ៊ី មផ្នទ៊ីគឺ តវៀេណា ប្េូវមេទទួលសាគល់

មមែរក ុជា ព តប្កា មិេមំ េសូរមនថ តទៀេ រិ តសសត្វយា ើ ៉ែ ងណារ ែ ញ

ការរិ េនូវតរឿងប្រវេតសា ិ ស្តសតររស់ មែួន ។ តលាករញ្ញជក់ ថា ការតចាទ

អំរ៊ីសក ភា ែ រររស់ មែួន ល់ រិភរតលាកថា រាល់ ទតងវរើ រស់ សហរ័ ន ធ

ប្រកាន់ តនះ ប្ោន់ មេជាការតលើកត ើងម លតវៀេណា ចង់រតំ ភែចនូវ

កំរុងត្វើតនាះ ប្ោន់ មេចង់ការពារសិទិតធ សរ៊ីភារ ជូនប្រជារលរ មា មែរ

ប្រវេតសា ិ ស្តសតមេរ៉ែតុ ណា ណ ះ។

តប្កា

KKF េសូ េិត ើ ប៊ីការពារសិទមិ ធ មែរតប្កា ៖

តៅប្រតទសតវៀេណា រចចុរបនន តហើ យ ន ិ ជារ់ ពាក់ រ័នន ធ ៉ឹង

ការចង់ទ ទររ ឯ ា ករាជយតនាះតទ ។

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រន ិ ទ បានប្ចានតចាល នូវការតចាទប្រកាន់ រ៊ីភាគ៊ី តវៀេណា តដ្ឋយតលើកតហេុផ្លថា និយាយ

"រួ កតយើ ង

ន ុ តនះ តៅនលៃទ៊ី ១៨ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០១២ ានអងគការ

ន ិ ម លបាន

អនតរជាេិចន ំ ន ួ ១៤ កនុងតនាះានអងគការោែំត ល ើ សិទិ ធ នុសស (HWR –

ល់ រញ្ញែឯករាជយតទ និងតយើងម្ំុ ន ិ ម លរតងកេ ើ រដ្ឋាភិបាល

Human Rights Watch), គណៈក កា ែ រអនកចារ់ អនតរជាេិ (ICJ –

ណា យ ួ ដ្ឋច់តដ្ឋយម កត យ ើ "។

International Com mission of Jurists), អងគការរិ ភរតលាកប្រឆ្លំងការ

ា ប្រសាសន៍ តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិនទ ទិសតៅររស់ សហរ័ ន ធ មមែរក ុជា ព តប្កា

តរលសុំចល ូ ជាសាជិក ននប្កុ ប្រ៉ឹកាតស ក ា ច ិ ច

ត្វទ ើ រ ុណក ែ (OMCT – World Organi sation Against Torture) ... បាន "សម ង ដ ការោំប្ទយា៉ែងតរញទំហ៉ឹង"

ល់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

និងសងគ កិចច អងគការសហប្រជាជាេិតនាះ "ត ើ ប៊ីទទួលបានសិទិ ធ កនង ុ

និង

ការចូលរ ួ សម ង ដ េិជាសាធារណៈតៅតលើតវទិកា

កនុងការរតញ្ច ញទសសនៈ តដ្ឋយសនតិវ្ ិ ទ ៊ី ក់ ទងន៉ឹងសាថនភារតៅតវៀេ

ប្រជាជាេិ

ននអងគការសហ

និងរាល់ តរលម លតវៀេណា ចូលសម ង ដ េិ

តវទិកាតនះគឺ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

តៅតលើ

ណា

បានទ ទរឲ្យអងគការ ួយតនះ "ានសិទិអ ធ នុវេតសិទិតធ សរ៊ីភារ

"។

ក៏ានសិទិច ធ ល ូ រ ួ ម រ ។ តប្ៅ

កនុងកិចប្ច រជុកា ំ លរ៊ី នលៃចនទ ទ៊ី ២៣ មមកកកដ្ឋ គណៈក កា ែ រ ន ិ

រ៊ី តនះ គណៈក កា ែ រននតវទិកា ក៏បានអតញ្ជើ ញប្រតទសនានា កសាដរ់

ម នរដ្ឋាភិបាលបានតបាះតឆ្លនេសតប្ ច អំរ៊ីការចូលជាសាជិកភារ

សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

ផ្ដល់តយារល់

ត្វតើ សចកដរា ៊ី យការណ៍ អំរ៊ីសាថនភារសិទិ ធ

នុសសររស់រលរ មា មែរតប្កា

តៅតវៀេណា

ម លជាប្រជាជាេិមមែរ

ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

តៅកនុងប្កុ ប្រ៉ឹកា

តស ក ា ច ិ ច និងសងគ កិចអ ច ងគការសហប្រជាជាេិ (ECOSOC) ។

តប្កា ររស់ តយើងម្ំរុ ងទុកជា េ យូ រ កតហើ យ " ។

លទធផ្លននការតបាះតឆ្លនេ គឺ ២៧ ប្រតទសតបាះតឆ្លនេោំប្ទ

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិនទ បានានប្រសាសន៍ទក់ ទងន៉ឹងអវ៊ី

ម ល

តវៀេណា

ន ិ ឲ្យសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ចូលរ ួ តៅកនុង ECOSOC

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ចាេ់ ទក ុ ថា ជាការប្រកាន់ រូជសាសន៍ និង

កនុងនា ជាអនកផ្ដល់ប្រ៉ឹកា , ១៤ ប្រតទសជំទស់ តវៀេណា

ជិះជាន់ សិទិសា ធ សនា និងអវម៊ី លតលាកបានតចាទប្រកាន់ រដ្ឋាភិបាល

រ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា និង ១០ ប្រតទសអនុរវទ ។

តវៀេណា ថា ានរំណងរំលាយវរប្ ៌ ភាសាររស់ មមែរតប្កា តលាកនិយាយថា

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ការណ៍ េសូត ើ ប៊ីសិទិ ធ នុសស, សិទិជ ធ នជាេិត ើ តប្កា កំរុងរស់ តៅម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ានតោល

ម លរលរ មា មែរ

ប្រតទសម លោំប្ទតវៀេណា

Nicaragua, Ukraine, India និង Russia .... ។ ១៤

ម ល

ាន ច ូ ជា China, Cuba ,

Indonesia, Lybia, Mongolia, Philippines, Brazil, Bangladesh, Ecuador,

សរវ នលៃ ។

តលាកបានរញ្ញជក់ អរ ំ ៊ី ាប្ាទ៊ី ៣ ននសិទិជ ធ នជាេិត ើ

ោំប្ទសហ

ណា

ប្រតទសម លតបាះតឆ្លនេោំប្ទមមែរតប្កា

ជំទស់ តវៀេ

ាន ច ូ ជា Bulgaria, Canada, Finland, France, Germany,

ប្េូវបានអងគការសហប្រជាជាេិអនុ េិ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១៣ មមកញ្ញា ឆ្លនំ

Ireland, Italy, Lativa, Netherlands, Slovakia, Spain, Switzerland,

២០០៧ ថា តវៀេណា ជាប្រតទសហេថតលម៊ីផ្ងម រ ។ ាប្ា តនះ

អង់តគែស (United Kingdom) និង សហរ អា ា ត រិក (United States of

បានរញ្ញជក់ ថា រាល់ ជនជាេិត ើ

America) ។

ានសិទិស ធ តប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយ

មែួនឯង អំរ៊ីនតយាបាយ សងគ និងតស ក ា ច ិ នច នជនជាេិររស់ មែួន ។ តលាកថា៖"សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

បានផ្សរវផ្ាយនូវ

ាប្ាទំងតនះឲ្យ នុសសប្គរ់ោនបាន ង ឹ ត ើ ប៊ីជរំ ុញឲ្យតវៀេណា អនុ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្រតទសអនុរវទាន ច ូ ជាប្រតទស Australia, Chile, Zambia និង Bahamas...៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

៣២


កម្ពជា ុ ក្រកាម្– ឯកសារ

ពា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

កូ ស័ ងសុ ី ៃ ម្ិៃខ្ម្ៃមៃៃ័យថា “នាងទីរាបួាំ ៃសុ ាំ” ក្ទ កយ “កូសង ័ សុន ៊ី ” កនុងភាសាបារាំងម លជាពាកយ សំតៅតលើត្ែះ នន “ម ន ក ី ជា ុព តប្កា ” តនាះ

ប្េូវបានជនជាេិ យួ នតៅផ្តួលតៅជាសំតនៀងភាសាយួ នថា “កូជន ិ សិន” តហើ យប្េូវបានរលរ មា មែ រតប្កា មប្រតចញរ៊ី ភាសាយួ ន កជា មមែរថា

“នាងទ៊ីប្ររួនសុ”ំ

ានន័យថា

ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ជា

អំតណាយម លជនជាេិយួនបាន ក តដ្ឋយ តហស៊ីយួន សុំរ៊ីប្រះ ហាកសប្េមមែរ ។ តេើអេថន័យរិ េររស់ ពាកយ “កូសង ័ សុន ៊ី ” ានន័យ យា៉ែងណាម រ? ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ប្េូវបានជនជាេិយួនប្គរ់ ជនា ំ ន់ តៅា

ភាសាយួនថា ណា គ៊ី (Nam Ky) ឬ ណា រូ (Nam Bo) ម លាន ន័យជាភាសាមមែរថា

“ភាគលងេបូង”

រសចិ ប្រតទសតៅថា China) ។ ពាកយ

តប្កាយ ក

“កូសង ័ សុន ៊ី ”ឬ

និងប្េូវបានបារាំង

និងរួ ក

“កូសង ័ នវណា”

(Cochin

ជនជាេិយួន យ ួ ចំនន ួ តៅផ្ដួលសំតនៀង

កូស័ងសុ៊ីន តៅជាភាសាយួ នថា “កូជន ិ សិន” (Cô Chín Xin)

ម លានន័យជាភាសាមមែរថា “នាងទ៊ីប្បាំរន ួ សុំ” ត ើ ប៊ីរនែំដ្ឋនមមែរ តប្កា ថា ម ន ីក ុជា ព តប្កា ជាក ស ែ ិទិរធ រស់ ជនជាេិយួន តប្ពាះ នាង

ង៉ាក ុ វ៉ាង (Ngoc Van) តហស៊ីយួន ររស់ ប្រះបាទជ័យតជដ្ឋា

ទ៊ី ២ បានសុំរ៊ីប្រះ ហាកសប្េមមែរ ។

“កូសង ័ សុន ៊ី ” ត្ែះាន ន ុ តសដចមមែរតរៀរអភិតសកជា យ ួ ន៉ឹង ប្ស៊ីយួន៖ តយាងា មផ្នទ៊ីអាសុ៊ីអាតគែយ៍ម លបានគូរតដ្ឋយតលាក តឈើ រា៉ែឌ្ូស ត ល ើ េត្ើ (Gerardus Mercator) ទសសនវិទូ និងជាគណិ េវិទូ ជនជាេិអាលែឺ ង ៉ែ ់ និង តលាក មវន ហន់ ឌ្ស ូ (Jan Hon dius) តៅ

លងតប្កា តនះ ជាតហេុផ្ល ួយចំនន ួ ម លរញ្ញជក់ ឲ្យត ថា “កូស័ងសុ៊ីន”

មផ្នទ៊ី ម ន ក ី ជា ុព តប្កា (Cochin China) ឆ្លនំ ១៨៦១ ។

ន ិ ម នានន័យថា “នាងទ៊ីប្បាំរន ួ សុំ”

ើញ

ច ូ ពាកយ

យួ នជាភាសាយួ នថា “កូជន ិ សិន” តនាះតទ ។

ឆ្លនំ ១៦០៩ ត

ើញថា ត្ែះ កូស័ងសុ៊ីន (Cochin China) ប្េូវបាន

តគតៅសំតៅតៅេំរន់ េង ុ ក៉ឹង គឺហាណូយ ភាគលងតជើង ប្រតទស តវៀេណា សរវ នលៃ

ប្រភរពាកយ “កូសង ័ សុន ៊ី ” (Cochin China)៖

ន ិ ម នសំតៅ តលើេរ ំ ន់ ម ន ក ី ុជា ព តប្កា តទ,

ា៉ែងតទៀេ ប្រះបាទជ័យតជដ្ឋា ទ៊ី ២ ប្រះ ហាកសប្េមមែរបានតរៀរ

ពាកយតនះ “កូសង ័ សុន ៊ី ” តៅកនុងភាសាអង់តគែស កាេ់ តចញជារ៊ី រ

អភិតសកជា យ ួ ន៉ឹងប្រះនាង តងវៀង ផ្ុក ង៉ាក ុ វ៉ាង (Cong Nu Ngoc

សរទដ្ឋច់តដ្ឋយម ករ៊ីោន គឺ កូស័ង (Cochin) និង នវណា (China) ។

Van) ជារុប្េ៊ីទ៊ី ២ ររស់ តសដចយួ ន តងវៀង

ពាកយ “កូស័ង” (Cochin) ជាត្ែះទ៊ីប្កុងកំរង់មផ្ យ ួ តៅភាគលង

Nguyen) តៅកនុងឆ្លនំ

េបូងននប្រតទសឥណា ឌ ម លរួ ករសចិ ប្រតទស

កូស័ងសុ៊ីន ាន ក ន ុ តសដចមមែរតរៀរអភិតសករុប្េ៊ីយួនតៅតទៀេ ។

តៅថា

Cochin

១៦១៨

ផ្ុក តងវៀង (Nguyen Phuc

ម លរញ្ញជក់ ឲ្យត

ើញថា

ត្ែះ

India ។ តប្ជាយតនះ ានប្ទង់ប្ទយប្សត ៀងន៉ឹងតប្ជាយទ៉ឹកតមែ នន

កកាតតនះ

ម ន ក ី ុជា ព តប្កា ម រ ។ ចំមណកពាកយ “សុ៊ីន” ឬ “នវណា” (China)

បារាំងបានដ្ឋក់ ត្ែះម ន ក ី ុជា ព តប្កា ថា “កូស័ងសុ៊ីន” ត ើ ប៊ីេរ

វិញ សំតៅតលើប្រតទសចិន ។ តរលរួ កបារាំងចុះ កត្វអា ើ ណានិគ

សនងសង គុណ ល់ “នាងទ៊ីប្បាំរន ួ ” ម លបានសុំម ន ី ុតំដ នះរ៊ី

តៅក ុជា ព តប្កា

តសដចមមែរ ។

រួ កតគបានដ្ឋក់ ត្ែះ

ម ន ក ី ុជា ព តប្កា ថា

វផ្ទុយន៉ឹងអវម៊ី លជនជាេិយួនតលើកត ើងតប្ៅផ្ែូវការថា

កូស័ងសុ៊ីន ឬ “កូស័ង នវណា” ម លានន័យថា “កូស័ង” ជារ់ ន៉ឹង

នាង ង៉ាក ុ វ៉ាង ជារុប្េ៊ីទ៊ី ២ ររស់តសដចយួ ន ន ិ ម នទ៊ី ៩ តទ៖

ប្រតទសចិន ត ើ ប៊ីមរងមចក កុឲ្ ំ យប្ច ោ ំ ន ន៉ឹងតប្ជាយ “កូស័ងឥណា ឌ

តយាងា ប្រវេតិនាង តងវៀង ផ្ុក ង៉ាក ុ វ៉ាង

” (Cochin India) ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

តហស៊ីយួនររស់

ប្រះបាទ ជ័យតជដ្ឋា ទ៊ី ២ ប្រះ ហាកសប្េមមែរ ម លចុះផ្ាយតៅតលើ

៣៣


កម្ពជា ុ ក្រកាម្– ឯកសារ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តគហទំរ័រសពាវវចនា្ិរាយ Wikipedia នាង ង៉ាក ុ វ៉ាង ជារុប្េ៊ីទ៊ី ២ ររស់ តសដចយួ ន តងវៀង ផ្ុក តងវៀង

ន ិ ម នជារុប្េ៊ីទ៊ី ៩ តទ ។ តយាង

ា តសៀវតៅប្រវេតប្ិ រះរាជាណាចប្កក ុជា ព

ជាភាសាបារាំងត្ែះ

តូ ចនះ ពាកយ កូស័ងសុ៊ីន ឬកូស័ងនវណា ានន័យថា “តប្ជាយកូសង ័ ” តៅជារ់ ន៉ឹង

“ប្រតទសចិន”

ន ិ ម នានន័យថា

“នាងទ៊ីប្បាំរន ួ សុ”ំ តទ ។

ហួ យាុំ ឌ្ូ លំ តបា ហគ៍ (Royaume du Cambodge) តៅមម នា ៊ី ឆ្លនំ

កូសង ័ សុន ៊ី ត្ែះបារាំងដ្ឋក់ឲ្យ៖

១៦១៨ ប្រះបាទជ័យតចសាដ ឬ ប្រះបាទ ជ័យតជដ្ឋា ទ៊ី ២ ប្េូវបានតគ

មមែរតប្កា តៅ ម ន េ ី រ ំ ន់ តនះថា ក ុជា ព តប្កា

ប្រទនប្រះតោរ យ

ជាសត ច ដ ប្រះជ័យតចសាដ្ិរាជរាា្ិរេ៊ី

ររ ររិ ប្េ ។ តរលតនាះ តសដចយួ ន អាណា ណ

ក៏បានតលើកប្រះនាង

ម ន មី ល

ចំមណកជន

ជាេិយួនតៅជាផ្ែវូ ការថា ណា គ៊ី (Nam Ky) ឬ ណា រូ (Nam Bo) មណៈ ពាកយ “កូសង ័ សុន ៊ី ” ប្េូវបានរួ ករសចិសប្រតទសតៅសំតៅ

ង៉ាក ុ វ៉ាង រុប្េ៊ីររស់ មែួនឲ្យតសដចមមែរ តហើ យប្េូវបានតគប្រទនប្រះ

េំរន់ េង ៉ឹ ក៉ឹង ឬ ហាណូយ ភាគលងតជើង ននប្រតទសតវៀេណា

តោរ យ

រចចុរបននតៅវិញ

រថា សត ច ដ ប្រះរាជវេ៊ី ប្រះវររាជកសប្េ៊ី ។

ពាកយ “China” ឬ “Chine”

ន ិ ម នមប្រថា “សុ”ំ ៖

តយាងា អកសរ “សុ”ំ កនង ុ ភាសាយួ នតគសរតសរថា “Xin” ផ្សំរ៊ី េួអកសរ “X-I-N” ប្រតទស “ចិន”

ន ិ ម នជា “ China” ឬ “Chine” ម លសំតៅតលើ ច ូ សរទត ើ ររស់ ពាកយ “Cochin China” តនាះតទ ។

តប្កាយ ក

ទំងប្សុង តៅក ុជា ព តប្កា តប្កា

តរលបារាំងបានត្វអា ើ ណានិគ

នាឆ្លនំ ១៨៦៧ រួ កតគបានតៅ ក ុជា ព

ជាភាសាបារាំងថា “កូស័ងសុ៊ីន” (Cochin China) តហើ យតៅ

េំរន់ អេ៊ីេនគរចា ា៉ែ

ភាគកណា ដ ល

ននប្រតទសតវៀេណា

រចចុរបននថា អាណា ណ និង េំរន់ ហាណូយ តៅថា េុងក៉ឹង វិញ ៕

មផ្នទ៊ីអាសុ៊ីអាតគែយ៍គរូ តដ្ឋយតលាក Gerardus Mercator និង តលាក Jan Hon dius តៅ ឆ្លនំ ១៦០៩ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៣៤


កម្ពជា ុ ក្រកាម្– ឯកសារ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អ្ត្ថៃ័យរូបសញ្ញ ា រាហូ ចាប់ ចៃទសរមប់ ខ្មែរក្រោម្ រាហូចារ់ ចន ទ គ្ ឺជា ក្សយផដ្េរេរដ្ ឋផែ មរទ ូលៅធា្ រ់ បានដ្ ឹងបានឮក្សន ្ងម្ក្ស ។ រ ូរសញ្ញា រាហូចារ់ ចន ទ ផដ្េមានរ ូរយក្សសតំណាងឲ្យរាហូ លហើយថ្ដ្ទ្ធ ំង ២ ចារ់ ប្រ៉េះចន ទ ប្ចក្សរញ្ចូេក្សងុ ន មាត់ លដ្ ើម្បីលេរលនា៉េះ ក្ស៏ប្ត ូវបានរេរដ្ ឋផែ មរភាគ្លប្ច ើនធា្ រ់ បានល ញ ើ រ ីម្ ុនម្ក្សផដ្រ ។ លដ្ឋយផ ក្សសប្មារ់ ប្រ៉េះសងឃ ន ិងរេរដ្ ឋផែ មរលប្កាម្ រ ូររាហចា ូ រ់ ចន ទ សឹងផតប្ត ូវបានលប្រើប្បាស់ ជាន ិម្ ិត តរ ូរតំណាងឲ្យផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្លៅលហើយ។ លត ើរ ូរសញ្ញា រាហូ ចារ់ ចន ទ មានអត ថន័យដ្ ូចលម្ តចសប្មារ់ ផែ មរលប្កាម្ក្សងុ ន លរេរចរបន ុ ច ន? តៅលួចទ៉ឹកអប្ េ ៉ឹ ផ្ឹក ។ រ៉ែមុ នត តទះជាប្េូវចប្កររស់ ប្រះវិសណុ ក៏ តដ្ឋយ ក៏ រាហូ ន ិ សាែរ់ ត ើយ ។ វចនានុប្ក

សត ច ដ ជួន ណាេ

រនយល់ រនតថា កនុងតហារាសាស្តសត តគរារ់ រាហូ តនះថា ជាតទវាប្រះ តប្ោះទ៊ី៨ តៅកនុងរួ កតទវានរវ តប្ោះ ម លានអ រព ឬសំរេ់ ឬ សត ៀែ ករំពាក់ និងពាហនៈសុទមធ េតមែ តហើ យមេងប្គរ បាំង ចារ់ ឬតលរប្រះអាទិេយ ឬប្រះចនទ ។

តូ ចនះតហើ យ តទើរមមែរតយើ ងមេង

និយាយថា រាហូ ចារ់ ចនទ ឬចនទប្ោស និងសូរយប្ោស ជាត ើ តនាះ ។ តដ្ឋយម កសប្ារ់ អងគការសាគ មមែរក ុជា ព តប្កា វិញ ការ តប្រើប្បាស់ រាហូ ចារ់ ចនទ ជារ ូរសញ្ញាររស់ មែួន

ន ិ ម នជាតរឿងនច

នយតនាះត ើយ។ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា រ ូរសញ្ញារាហូ ចារ់ ចនទ ប្េូវបានតប្រើប្បាស់ ជាទូតៅតដ្ឋយប្រជា រលរ មា មែរតប្កា ក ុជា ព តប្កា

ិនថាមមែរតប្កា ម លកំរុងរស់ តៅកនុងទ៉ឹក ី

ឬមមែរតប្កា ម លរស់ តៅតប្ៅប្រតទសត ើយ ។

អងគការសាគ មមែរតប្កា

យ ួ ចំនន ួ

បានតប្រើប្បាស់ រ ូររាហូ

តគហទំរ័រររស់ មែួនថា

គំនរូ រាហូ ចារ់ ចនទ

បានរ ែ ញឲ្យត

មសតង សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

លុកលុយ តូ ចនះម រ។

អាត រិក តហើ យម លជាអងគការ្ំរផ្ ំ េ ុ េំណាងឲ្យមមែរតប្កា ទូទំង

ក ុជា ព តប្កា

មែួនម រ ។

មមែរក ុជា ព តប្កា

តប្កា

ប្បាក ជាបានត

ើញរ ូររាហូ ចារ់ ចនទ តៅា តលែងទវរចូល

ម លកំរុង

ម លកំរុងប្េូវបានជនជាេិតវៀេណា

តប្ៅមេរ៊ី តប្រើប្បាស់ រ ូររាហូ ចារ់ ចនទ

រិ ភរតលាកតនាះ ក៏តប្រើប្បាស់ រាហូ ចារ់ ចនទ ត្វជា ើ រ ូរសញ្ញាររស់

អនកម លធាែរ់ ត្វើ តំ ណើ រតៅកាន់ ទ៉ឹក ក ី ុជា ព

ើញអំរ៊ីប្រះចនទ

ប្េូវរងតប្ោះថានក់ តដ្ឋយសារប្េូវរាហូ តលរប្េបាក់ តប្រៀរបានតៅ ន៉ឹងទ៉ឹក ក ី ុជា ព តប្កា

តលើសរ៊ី តនះ

ល ូ តហេុម លសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

យករ ូររាហូ ចារ់ ចនទ ត្វជា ើ រ ូរសញ្ញាររស់ មែួនតនាះ តដ្ឋយសារមេ

ចារ់ ចនទ ត្វជា ើ រ ូរសញ្ញាររស់ អងគការសាគ រួ កតគមេ ង ត ។ ជាក់ ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅសហរ ា

រនយល់ អរ ំ ៊ី រញ្ញែតនះតៅតលើ

តប្កា

ត ើ ប៊ីរនយល់ អរ ំ ៊ី ទ៉ឹក ី

ម លប្េូវជនជាេិតវៀេណា

តលរប្េបាក់ សហរ័ន ធ

ក៏ តប្រើប្បាស់ រ ូរសញ្ញា យ ួ តនះ

ន ិ ឲ្យអស់ សងឃ៉ឹ ចំតពាះទ៉ឹក រី រស់ មែួន

ត ើ ប៊ីអរ់ រមំ មែរ

ម លប្េូវររតទស

្ែនពានតនះ ។ សហរ័ នមធ មែ រក ុជា ព តប្កា រនយល់ រនតថា រាហូ

តៅកាន់ វេតអារា នានាតៅទ៊ីតនាះ ។

ចារ់ ចនទតប្រៀរបាន ច ូ ជាប្រះចនទប្ោស

គឺវ ន ិ ឋិ េតឋរច៊ីរកាល

ទក់ ទងន៉ឹងតរឿងរាហូ តនះ

ត ើយ ។ យា៉ែងណា ញ ិ មមែរក ុជា ព តប្កា

ក៏ តូ ចនះម រ ានន័យថា

វចនានុប្ក សត ច ដ ប្រះសងឃរាជ

ជួន ណាេ រនយល់ ថា រាហុ ឬតៅ ា៉ែងតទៀេថា រាហូ គឺជាត្ែះ

ទុកតេ វទនាម លមមែរតប្កា កំរុងទទួលរងតប្ោះសរវ នលៃ ន៉ឹងប្េូវបាន

ររស់ អសុរានក់ ម លជាកូនប្រុសររស់ តវរចិេអ តិ សុរន ិ ទ និងនាង

ផ្ុេរលេ់ជាសាថររកនុងតរលអនាគេជា ន ិ លន តប្រៀរបាន ច ូ ប្រះ

សិងកា ែិ ។ រាហូ តនះ ានមែួនដ្ឋច់ ពាក់កណា ដ លតដ្ឋយសារប្េូវចប្ក

ចនទ

ឬកងររស់ ប្រះវិសណុ កនុងតរលម លរាហូ កាឡាមែួនជាតទវា ចូល រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ម លបានរាយា តរើរប្ ះឲ្យផ្ុេរ៊ី

ប្កញំន រាហូ យា៉ែង

តូ ចនះម រ ។ ៣៥


កម្ពជា ុ ក្រកាម្– ឯកសារ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តប្ៅមេរ៊ី សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ក ុជា ព តប្កា

អងគការ េ ិ ស ត ាគ មមែរ

ម លសរវ នលៃានទ៊ីសានក់ ការតៅកនុងវេតសា គគរ៊ី ងស៊ី

រាជធាន៊ី ភតនំ រញ ជា យ ួ សាគ ប្រះសងឃមមែរក ុជា ព តប្កា ទំងរណា ដ ញសាររ័ េា ៌ ននប្រនគរ

ប្រ

ម លភាគតប្ចើនផ្សរវ ផ្ាយ

តប្កា

យ ួ ភាគ្ំតហើ យបានយល់ តដ្ឋយសារការរនយល់ រ៊ីសហ

រ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ហន៉ឹ ង ត្វើឲ្យោេ់ យល់ យល់ ថារ ូរតនះវានរ៊ី ន ុ ក រ៉ែមុ នត ន ិ យល់ អេថន័យ រ៉ែមុ នត ល់ ឥ ូវ តរលម លសហ រ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ក៏ ច ូ ជាសាគ មមែរក ុជា ព តប្កា នានា យក

រ័ េា ៌ នអំរ៊ីក ុជា ព តប្កា តនាះ សុទមធ េតប្រើប្បាស់ រាហូ ចារ់ ចនទ ជា

រ ូរហន៉ឹ ង កត្វជា ើ និ េ ិ ស ត ញ្ញា

រ ូរសញ្ញាររស់ មែួន។

ការណ៍ ររស់ មមែរក ុជា ព តប្កា ហន៉ឹ ងមេ ង ត »។

ប្េង់ចណ ំ ុ ចតនះ

គឺវប្េ៉ឹ ប្េូវប្សរតៅា សភារ

េំណាងសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ប្រចាំ

យា៉ែងណាក៏តដ្ឋយ តលាក ាំង សារៈ មលែងថា រ ូររាហូ ចារ់ ចនទ

ក ុជា ព តលាក ាំង សារៈ រនយល់ រមនថ ថា សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

ន ិ ម នតទើរប្េូវបានតប្រើប្បាស់ តៅតរលលែៗ ី តនះត ើយ។ តលាកថា

តប្កា

ប្េូវបានរតងកេ ើ ត ើងតប្កា ការរ ួររ ួ ររស់ អងគការសាគ

វេតតៅក ុជា ព តប្កា

យ ួ ចំនន ួ ម លប្េូវបានកសាងាំងរ៊ី ស យ ័

មមែរក ុជា ព តប្កា នានា ទំងតៅកនុងប្រតទសក ុជា ព និងតៅតលើរិភរ

នគរភនំ ឬស យ ័ តចនឡា គឺានដ្ឋក់ ាំងរ ូរតនះជាហូ រមហ ក៖ «វ

តលាក។ តលាករនតថា តដ្ឋយសារសាគ មមែរក ុជា ព តប្កា ទំង

ានតៅកនុងរុ ទប្ធ រវេតិម រ តរឿងរាហូ តនះ គឺរាហូ អសុរន ិ ទ គឺរាហូ ម ល

អស់

បានតប្រើប្បាស់ រ ូរសញ្ញារាហូ ចារ់ ចនទ ជានិ េ ិ ស ត ញ្ញាររស់

ានាឌ្្ំអហ ៊ី ន៉ឹ ង គឺថាតៅា រុ ទប្ធ រវេតិក៏ានម រ អុច ៊ី ង ៉ឹ តហើ យ គឺ

មែួន

តូ ចនះតៅតរលម លមមែរតប្កា រ ួររ ួ អងគការសាគ រួ កតគ

ការតប្រើ ន ុ រ ំ ង ូ ហន៉ឹ ង គឺតប្រើតៅា រុ ទប្ធ រវេតហ ិ ន៉ឹ ងឯង តហើ យ ន ិ

តៅជាសហរ័ នវធ ញ ិ តនាះ

គឺសហរ័ នល ធ តែី នះប្េូវយករ ូរសញ្ញាត ើ

ត្វជា ើ និ េ ិ ស ត ញ្ញាររស់ មែួន៖

«តរើនិយាយរ៊ី អេថន័យននរាហូ ចារ់

ចនទវញ ិ គឺរាហូ គឺជាសញ្ញាថា ជាជនានអំណាច តហើ យ ល់ ប្រះ ចនទ

គឺចាេ់ ទក ុ ថាជាជនរងតប្ោះ

ប្េបាក់ ។

យួ ន

តូ ចនះ គឺបានន័យថា រ ូរប្រះចនទម លប្េូវរាហូ តលរ ម លកំរុងប្េូវ

ជនអនកានអំណាច ឬជនអនកកំណាច គឺតវៀេណា

ហន៉ឹ ងឯងកំរុង

មេតលរ» ។

ម លប្េូវ

កតលរប្េបាក់អ៊ីហន៉ឹង គឺអេ់ បានគិេគូរ ល់ តទ តទើរមេឥ ូវ

តទ បាននាំោនភា្ក់ រឭក ច ូ ម្ំុជប្ារលងត ើ អុច ៊ី ង ៉ឹ » ។

ម លកំរុងប្េូវបានរាហូ តលរ

ប្េបាក់តនះ គឺជានិ េ ិ ស ត ញ្ញាននទ៉ឹក ក ី ុជា ព តប្កា

តប្ៅរ៊ី រ ូររាហូ ចារ់ ចនទ មមែរតប្កា កនុងតរលរចចុរបននតនះ ាន រ ូរេំណាងអេតសញ្ញាណររស់ មែួនផ្ទល់ តនាះ

គឺទង់ជាេិមមែរក ុជា ព

តប្កា

េំណាងឲ្យសិទិតធ សរ៊ី

ម លានរ័ ណ៌តមៀវ តលឿង ប្កហ

ភារ ប្រជា្ិរតេយយ ការប្សឡាញ់សនតិភារ និងយុ េ្ តិ ៌ ប្រ ទំង ភារអង់អាចកាែហានររស់ វរី ស ណៈ និងវីររុរសមមែរតប្កា ។ ទង់

តលាក ាំង សារៈ អះអាងថា តរើតទះជាតលាកតកើេតៅក ុជា ព តប្កា

បានជានាំោនគិេគូរ ល់ អេថន័យននទ៉ឹក ក ី ុជា ព តប្កា

ធាែរ់ បានរួសតរៀនក៏តដ្ឋយ រ៉ែមុ នតតលាកសារភារថា តរល

ម លានប្រភរតចញរ៊ី ទង់ប្រះរុ ទសា ធ សនាតនះ ត ើងតៅឆ្លនំ

១៩៩៦

តហើ យតប្កាយ ក

ប្េូវបានរតងកេ ើ

ប្េូវបានទទួលសាគល់

តនាះ តលាក ន ិ បាន ង ឹ អំរ៊ីអេថន័យម លមមែរតប្កា តប្រើប្បាស់ រ ូរ

តដ្ឋយអងគការេំណាងប្រជាជាេិ

រាហូ ចារ់ ចនទ

ប្រជាជាេិ ម លតៅកាេ់ ថា យូ .អិន.ភ៊ី.អូ (UNPO) តៅឆ្លនំ២០១១

តៅា វេតអារា តៅក ុជា ព តប្កា ត ើយ

តហើ យ

តលាកគិេថា មមែរតប្កា ភាគតប្ចើន ក៏ ន ិ សូវបាន ង ឹ អំរ៊ីអេថន័យ តនះម ររ៊ី ន ុ ក៖

«គឺប្ោន់ មេត

ើញរ ូររាហូ ជារ ូរានអំណាច

ានអ៊ីអច ុ៊ី ង ៉ឹ តហើ យ គឺថាដ្ឋក់ ាំងា តលែងទវរវេតត្វអ ើ ហ ៊ី ន៉ឹ ង គឺថា តៅជាតប្គឿងលំអ

មេ ក ល់ តរលរចចុរបននតនះ

ោែនអនកេំណាងននអងគការសហ

តៅតរលម លសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ចូលជាសាជិកសាថរ័ន

អនតរជាេិ យ ួ តនះ។ កនុងតរលរចចុរបនន ទង់ជាេិមមែរតប្កា

ប្េូវបាន

ប្រះសងឃ និងរលរ មា មែរតប្កា តប្រើប្បាស់ ជាទូតៅ ៕

គឺមមែរក ុជា ព

យាង សុ ជាក្ម្ត្តត /RFA

ក្សចកដខ្ី ថែងអំ ណរ ុណ នាយក្សដ្ឋឋ នរ័ត ៌មានថ្នសហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្សូម្ផងង្ អំណរគ្ ុណ ចំល ៉េះសាខាសហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ប្រចា ំរដ្ ឋ Iowa សហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ បានឧរត ថម្ ភប្បាក្ស់ សប្មារ់ ការលបា៉េះរ ុម្ ពប្រ ឹតរប្ត តិ “ក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” លេែរ ិលសសលន៉េះចំន ួន $ 1,600.00

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៣៦


កម្ពជា ុ ក្រកាម្– ឯកសារ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អ្ត្ថៃ័យត្ួ អ្កសរក្ៅក្លើ ផ្ទងសិ ាំ ោចារក ឹ ត្តសម្បររងសី ូ ត តសម្បូររងសី (សម្បួរ) ជាវត តប្រ៉េះរ ុទ ាសាសនាលងរវាទផែ មរម្ ួយ ឋ ិតលៅក្សងុ ន លែត តប្រ៉េះប្ត ំង បានក្សលក្ស ើតល ងើ ក្សងុ ន រ. ស. ៩១៧ គ្. ស. ៣៧៣ លរើគ្ ិតម្ក្សទេ់ឆ្ន ំ ២០១៣ លន៉េះ វត តមានអាយុកាេ ១៦៤០ ឆ្ន ំលហើយ ។ លរើលោងតម្ឆ្ន ំក្សសាងវត តសម្បូររងសី លន៉េះ ន ិងតម្ឯក្សសារប្រវតសាស្តសត តិ យនួ ថា លសដចប្តក្ស ូេ លង វៀង

ររស់ យនួ បានច ូេម្ក្សកាន់ការ់ ទ ឹក្សដ្ ីថ្ប្រនគ្រ លៅច ុងសតវតសរទ៍ ី ១៧ នាឆ្ន ំ ១៦៩៨ ល ញ ើ ថា ជនជាត ិយួនបានច ូេម្ក្សវាតទ ីផដ្នដ្ ីក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ លប្កាយផែ មរលប្កាម្ ក្សសាងវត តសម្បូររងសី ១៣១៦ ឆ្ន ំ ។

ផ្ទង ំ សិលាចារ៉ឹក ម លានប្រមវងរតណា ត យ ១.៧ ម ប្៉ែ េ ទទ៉ឹង ៤.៨ សាំងទ៊ីម េ ៉ែ កប្ាស់ ០.៩ សាំងទ៊ីម ប្៉ែ េ

និងានទ ន ៃ ់ ប្រមហល ៥០០ គ៊ី ប្ូ កា

តៅវេតស បូររងស៊ី (ស បួរ) ប្សុកកំរង់សាពន តមេតប្រប្េពាំង ។

ាៃយរ៊ី ទ៊ីរ ួ

តមេតប្រះប្េពាំង ប្រាណ ៤០ គ៊ី ូម ប្៉ែ េ,

កំរង់សាពន

ជាប្សុក យ ួ ម លានប្រជារាស្តសតមមែរ

តប្កា រស់ តៅយា៉ែងកុះករ ានវេតមមែរទំងអស់ ២២ វេត កនុងចំតណា ១៤១ វេតននតមេតប្រះប្េ ពាំង ។ វេតទំងតនាះាន ច ូ ជា វេត ហាតពា្ិ វ័ន (វេតាត្ៀវ) កសាងឆ្លនំ គ. ស. ១៣៦៧ វេតរទុ សាគរ (វេតករ ំ ង់ សាពន) កសាងឆ្លនំ គ. ស. ១៨១៨ វេតរេនាទ៊ីបារា តកាះមកវ (អូរ ច ិ ) កសាងឆ្លនំ គ. ស. ១៦៥៧ វេតរទុ ប្ករុំរេ ័ តន កសររុបាផច ាាស (វេត សំណ៉ឹង្ំ) កសាង ឆ្លនំ គ. ស. ១៣៦៤ ជាត ើ តដ្ឋយម ក

វេតស បូររងស៊ី

(វេតស បួរ)

គ. ស. ៣៧៣ សថិេតៅភូ ា ិ តម (Trà Kháo)

។ បានសាថរនាត ើងកនុង ុំប្កសាំង (Hòa Ân)

ប្សុកកំរង់សាពន (Câu Kè) តមេតប្រះប្េពាំង សាថរនាត ើងកនុង រ. ស. ៩១៧ គ. ស. ៣៧៣ តរើគេ ិ កទល់ ន៉ឹងឆ្លនំ ២០១៣ វេតតនះ ាន អាយុ កាល ១៦៤០ ឆ្លនំតហើ យ ។ តរើតយាងា រញ្ជ៊ី និងសថិេវិ េតមមែរ តៅក ុជា ព តប្កា ត

ើញថា

សាងត ើង ន ុ តគរងអស់ ម ន ក ី ុជា ព តប្កា

វេតស បូររងស៊ី គឺជាវេត យ ួ ម លបានក

កនុងចំតណា វេតមមែរ

ម លបានកសាងតៅ

រចចុរបនន វេតស បួរងស៊ី ានរកានូវ ផ្ទង ំ សិលាចារ៉ឹក យ ួ ម ល ានប្រមវងរតណា ត យ ១.៧ ម ប្៉ែ េ ទទ៉ឹង ៤.៨ សាំងទ៊ីម េ ៉ែ កប្ាស់ ០.៩ សាំងទ៊ីម ប្៉ែ េ និងានទ ន ៃ ់ ប្រមហល ៥០០ គ៊ី ូ ប្កា ចារ៉ឹកតនះ ានចារអកសរមមែរ រុរាណ រុរាណវិទា ន ិ អាចអានបានត ើយ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

។ ផ្ទំងសិលា

ប្រះវិហារវេតស បូររងស៊ី ( ស បួរ ) ម លបាន ក ឹ នាំសាងសង់ជាលែី

យ ួ រនាទរ់ ម លតប្ៅរ៊ី អក ន

តដ្ឋយប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ យួ ង និងបានរញ្ច ះុ មណឌស៊ីា

មេតសចកតន៊ី នអកសរតៅកនុង

កាលរ៊ី ឆ្លនំ ១៩៩៨ ។

៣៧


កម្ពជា ុ ក្រកាម្– ឯកសារ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ផ្ទំសិលាចារ៉ឹកតនះ ប្េូវបានអនកប្សាវប្ជាវបារាំងមសសសាគល់ យូរ ក តហើ យ តដ្ឋយតគបានយកតៅចុះផ្ាយតៅ កនុង

ប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េសាលា

តយាងា មែ៉ឹ សារ

សិលាចារ៉ឹកតនះ

តសតចនាគទំង យ ួ ពាន់

ម លមមែរតយើ ងធាែរ់ តោរររូជាាំងរ៊ី ររា ុ ណ កតនាះ

រតញ្ច ញរនែឺ

បារាំងចុងរូពា៌ (Bulletin de l’ecole Francaise l’Extrieme Orient XIX)

យា៉ែងចិញ្ញចច ករតបាសអមងអល មលរការុ ទរ ធ រិស័ទទំងអស់ ម ល

កាលរ៊ី ឆ្លនំ ១៩១៩ ។ កាលជំនាន់ តនាះ វេតតនះត្ែះថា ស បូរ

តៅកនុងភូ ប្ិ សុក យ ួ តនះ តទើរវេតតនះ ត្ែះថា ស បូររងស៊ី គឺ ស បូរ

ប្រមហលជាតៅកាេ់ រ៊ី ស បូររងស៊ី តហើ យរចចុរបនន រុ ទរ ធ រិស័ទមមែ រតៅ

រនែឺ ។

ជុវំ ញ ិ វេតតនះ ក៏តៅមេតៅថា វេតស បួរ

ភសតុាង យ ួ រញ្ញជក់ ឲ្យត

ម ល។ េួអកសរមមែរររ ុរា

ណ និងតសចកតជា ៊ី ភាសាសំស្តសក៉ឹេតនះ ប្េូវបាន តលាក ហសក សុម៊ី ស

តូ ចនះ សិលាចារ៉ឹកតនះ គឺជា ង ួ ប្រល៉ឹងររស់ វេតស បូររងស៊ី និង ើញថា

មមែរតប្កា ជាាចស់ ប្សុក

អាណា

ចប្កនគរភនំ ឬ ម ន ក ី ជា ុព តប្កា សរវ នលៃ ។

រកមប្រតៅជាភាសាបារាំង តហើ យតលាក សាស្តសាតចារយ អាំង ជូ លាន

វេតស បូររងស៊ី ាននផ្ទ ទ ី ំហំប្រាណជាង ១១.១៧០ ម ប្៉ែ េប្កឡា

បានសរតសរ កជាអកសរមមែរស យ ័ លែី ថា “តភាគ៊ីស្តនាទសយ សហប្ស

វេតតនះប្េូវបានជួសជុលត ើងវិញអស់ ៤ តលើក កតហើ យ ។ ការរ ុះតរើ

និសសេ ចលជជហា ិ ែ េ

តលើកទ៊ី

មប្រថា

ទិចុច វិេ” មប្រសប្ ួលតសចកដ៊ី កជាភាសាមមែរ

“តដ្ឋយានរនែឺរេ់មរនតចញរ៊ីាេ់ទង ំ យ ួ ពាន់

ននតសតច

នាគ ករតបាសអមងអល” ។

ប្េូវបានកសាងប្រះវិហារជាលែី

តៅអ្ិការវេតប្រះនា

ក ឹ នាំតដ្ឋយប្រះ

ថាច់ យ៉ែួ ង និង បានរញ្ច ុះមណឌស៊ីាតៅឆ្លនំ

១៩៩៨ កនែងតៅតនះ ។

តលាកសាស្តសាតចារយ អាំង ជូ លាន បានរញ្ញជក់ ថា តនះជាសិលា

តយាងា ឆ្លនំកសាង វេតស បូររងស៊ី តនះ និងា ឯកសារប្រវេតិ

ចារ៉ឹក យ ួ ម លចារ ត ើងតៅសេវេសរ៍ ទ៊ី ៧ ឬ ទ៊ី ៨ តរើតយាងតៅ

សាស្តសតយួនថា តសដចប្េកូល តងវៀង ររស់ យួនបានចូល កកាន់ ការ់

ា ការវិភាគេួអកសរ គឺ

ន ុ ស យ ័ អងគរតៅតទៀេ ប្រហាក់ ប្រមហល

ទ៉ឹក នី ប្រនគរ តៅចុងសេវេសរ៍ទ៊ី ១៧ នាឆ្លនំ ១៦៩៨ ត

តមេតាមកវសរវ នលៃតនះ

ជាេិយួន បានចូល កវេទ៊ីម ន ក ី ុជា ព តប្កា

សិលាចារ៉ឹកតនះ

សារតរើ ភណឌថា K.419 ។

ានចុះតលមរញ្ជ៊ី

ើញថា ជន

តប្កាយមមែរតប្កា

កសាង វេតស បូររងស៊ី ១៣១៦ ឆ្លនំ ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

តលែងទវរវេតស បូររងស៊ី ( ស បួរ ) ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៣៨


កម្ពជា ៌ ន ុ ក្រកាម្ – ព័ តមា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ក្ោក ក្ៅ ក្ហៃ ាៃោងទី ាំ ល ាំក្ៅក្ៅសហរដឋអាក្ម្រ ិក បាងកក, ប្រតទសនល៖ សក ជ ែ ន ្ ី មែ៊ី មែរតប្កា

ករ៊ី តមេតាេ់

ប្ជូក តលាក តៅ តហន ប្េូវបានអងគការសហប្រជាជាេិទទួលរនទុក ជនតភៀសមែួន (UNHCR) ប្រចាំប្កុងបាងកក ប្រតទសនលបានផ្ដល់ឋានៈ ជាជនតភៀសមែួន តហើ យបានរញ្ជ ូនតៅាំងទ៊ីលំតៅ តៅប្រតទសទ៊ី ៣ នានលៃទ៊ី ១៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ តលាកន៉ឹងប្េូវបានតៅាំងទ៊ី លំតៅ តៅរ ា North Carolina ននសហរ អា ា ត រិក ។ តលាក

តៅ តហន និងប្គួសារបានតភៀសមែួន កសុំសិទិប្ធ ជក

តកាន មផ្នកនតយាបាយ រ៊ី ឧេត សនងការអងគការសហប្រជាជាេិ ទទួល រនទុកជនតភៀសមែួន (UNHCR) កាលរ៊ី ឆ្លនំ ២០០៨ រ៉ែុមនតប្េូវបានអងគ ការ យ ួ តនះរ តិ ស្ កាលរ៊ី មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០ តហើ យតលាកក៏បាន ប្រលុយជីវេ ិ ប្េ រ់ តៅកាន់ ាេុភូ តិ ៅក ុជា ព តប្កា វិញ

រនាទរ់ រ៊ី

ានការអះអាងររស់ UNHCR ថា តលាកន៉ឹង ន ិ ានរញ្ញែប្រឈ ន៉ឹង

តលាក តៅ តហន (ររទ៊ី ូ ៣ រ៊ីសាដ)ំ តៅប្រលានយនតតហាះសុវណណភូ ិ បាងកក ប្រតទសនល នលៃទ៊ី ១៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ ។

សុវេថភា ិ រផ្ទល់ មែួនតទ ។ តំ ណើ រាេុភូ ន ិ ិវេតររស់ តលាក និសតតវៀេណា

ចារ់ ដ្ឋក់ រនធនាោរអស់ រយៈតរល ២ ឆ្លនំ តចាទ

ប្រកាន់ រ៊ីរទ “រងកអសនតិសម ុ ទ៊ីសាធារណៈ” តប្ពាះតលាកបានតចញត្វើ ការេវ៉ាទ ទរ តី ករ កាលរ៊ី ឆ្លនំ ២០០៨ តៅតមេតាេ់ ប្ជូក ។ តប្កាយរ៊ី បានជារ់ គក ុ រ៊ី រឆ្លនំនិងរងការត្វើទរ ុណក ែ ្ ៏ ន ៃ ់ តលាក ប្េូវបានអាជា្្រតវៀេណា តដ្ឋះមលងឲ្យតៅតប្ៅ ក

តលាក

រ ូរលេ សឺន ថាយ ្ន

ប្េូវបានអាជា្្ររកសកុ ុយ ែ

ត ើ ប៊ីសុំសិទិប្ធ ជកតកានជាតលើកទ៊ីរ៊ីរ

តហើ យក៏បានអងគការ ួយតនះ

ផ្ដល់ឋានៈជាជនតភៀសមែួនា ចារ់ អងគការសហប្រជាជាេិ ។ សូ រញ្ញជក់ ថា ការផ្ដល់សិទិជា ធ ជនតភៀសមែួនតនះ បានចំតពាះមេ តលាក តៅ តហន និងភរិយាររស់ ោេ់ គឺ អនកប្ស៊ី នាង ភួន ម លបាន

ុំវញ ិ ។ តប្កាយ

សាែរ់ តៅតហើ យតដ្ឋយសារជំងតឺ ៅកនុងប្រតទសនល កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៣

និង ប្គួសារក៏បានលួចតភៀសមែួន កកាន់ ប្រតទសនល

មម នា ៊ី កនែងតៅតនះ មេរ៉ែតុ ណា ណ ះ ។ ចំមណក កូនប្រុសប្ស៊ីតៅកនុង រនទុក និងតប្ៅរនទុកប្គួសារទំង ៤ នាក់ ររស់ តលាក

ន ិ ទន់ បានអងគ

ការ UNHCR តរើកសំណុំតរឿងឲ្យតៅត ើយតទ ។ សូ រញ្ញជក់ ថា តលាក តៅ តហន (Châu Hên) តកើេឆ្លនំ ១៩៥៤ តៅប្កុ ទ៊ី ១ ភូ ិអាងត ើយ

ុំតៅឡាំង ប្សុកសាវយទង តមេត

ាេ់ ប្ជូក ( Tổ I ấp An Lợi xã Châu Lăng huyện Tri Tôn tỉnh An Giang ) ប្េូវបាននគរបាលតវៀេណា ចារ់ ដ្ឋក់ គក ុ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១៧ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០

និងបានប្រកាសសាលប្ក តដ្ឋយេុលាការប្រជាជនរកស

កុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

ននតមេតាេ់ ប្ជូក (An Giang ) កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ៣១

មម នា ៊ី ឆ្លនំ ២០១១ ឲ្យជារ់ គក ុ ២ ឆ្លនំ រ៊ី រទ ស បេតសា ិ ធារណៈ

“រំផ្ច ែិ រំផ្ែញប្ទរយ

និងរងកអសនតិសុមទ៊ីសាធារណៈ”

ា ាប្ាទ៊ី

១៤៣ និង ២៤៥ ននចារ់ ប្រហែ ទណឌររស់ ប្រតទសសាធារណរ ា សងគ និយ តវៀេណា កូនតលាក តៅ តហន េវ៉ាតៅ ម ុ UNHCR តរលឪរុកជារ់គក ុ ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៕ សឺ ន ថាយ ធន

៣៩


កម្ពជា ៌ ន ុ ក្រកាម្ – ព័ តមា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ក្លែងទាារក្មត្តររះរត្ពាងរត្ូ ាំ ាៃ រដ្ឋឋភិាលក្ ៀត្ណ្ដម្កក្ម្ទ ច តលែងទវរតមេតម លានរចនារ័ទមែ មែរររស់ តមេតប្រះប្េពាំង តករ មំ ណលររស់ មមែរ

ជា

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា កត ច ទ តចាល

តហើ យ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៨ មមវិចកា ឆិ កនែងតៅតនះ ។ ការវយកត ច ទ តលែងទវរតមេត យ ួ តនះ

រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ន ិ បានរញ្ញជក់ អរ ំ ៊ី

ល ូ តហេុ ឬ ក៏ ជន ូ ណ ំ ៉ឹ ងជា ន ុ ល់ រលរ មា មែរតប្កា ឲ្យបាន ង ឹ ជា សាធារណៈត ើយ រណា ដ ញសងគ

ប្រះសងឃ

Facebook

តវៀេណា កត ច ទ តលែងទវរ ភិបាលតវៀេណា ថា

និងរលរ ាមមែរតប្កា ម លតប្រើ

បាននាំោនរត ែ ះរ ូរភារម លអាជា្្រ តហើ យបានរិះគន់ សក ភា ែ រររស់ រដ្ឋា

ជាទតងវរើ លា ំ យតករ មំ ណលវរប្ ម៌ មែរររស់

រលរ មា មែរតប្កា តៅក ុជា ព តប្កា

ប្រះតេជប្រះគុណ នាលស៊ីតលា ប្េ៉ឹង ថាច់ យុ ង ប្រះសងឃមមែរ តប្កា

ម លតទើរមេត្វើ តំ ណើ រតចញរ៊ី ក ុជា ព តប្កា

ករស់ តៅសហ

រ អា ា ត រិកលែៗ ី បានមលែងប្បារ់ វទ ិ យុសំត ងក ុជា ព តប្កា ថា រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ការម ល

កត ច ទ តលែងទវរតមេតប្រះប្េពាំងតនះជាទតងវើ

យ ួ រំតលាភរំពានតលើសិទិមធ ផ្នកការអភិរកសតករ មំ ល វរប្ រ៌ រស់ មមែរតប្កា យា៉ែង្ៃន់ និងជាទតងវើ យ ួ កនុងតោលរំណងលុរដ្ឋនប្រវេតិ សាស្តសតម ន ក ី ុជា ព តប្កា

កត ច ទ តចាល តៅនលៃទ៊ី ២៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ ។

តលែងទវរតមេតប្រះប្េពាំងម លប្េូវកត ច ទ តៅតរលលែៗ ី តនះ

ជា

តលែងទវរទ៊ីរ៊ីរម លានរចនារ័ទកា ែ េ់ រជា ៊ី េិ សាសន៍គឺ មមែរ យួ ន និង ចិន

តលែងទវរចូលតមេតប្រះប្េពាំង ប្េូវបានអាជា្្រតវៀេណា

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ត្វស ើ ងឲ្យរលរ មា មែរតប្កា វិញ

រនាទរ់ រ៊ីរួកតគបានកត ច ទ តចាលតលែងទវរទ៊ី យ ួ ម លានរចនារ័ទែ

មររមមែរសុទសា ធ ្ និងានអកសរមមែរតទៀេផ្ង ។ ា ការ ណា ំ លរ៊ី ចាស់ ទំមុ មែរតប្កា

តៅតមេតប្រះប្េពាំងថា

រនាទរ់ រ៊ីតលែងទវរទ៊ី យ ួ ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា កត ច ទ តចាល ានការេវ៉ាយា៉ែងលែំងរ៊ី សំណាក់រលរ មា មែរតប្កា តវៀេណា បានត្វតើ ើងវិញមុសរ៊ី ទប្ ង់ត ើ

តទើររដ្ឋាភិបាល

តដ្ឋយបានត្វស ើ ំណង់

តនះឲ្យកាែយតៅរចនារ័ទច ែ ប្ ុះ ៣ ជាេិសាសន៍ គឺ នាគ ជហាវ និង ប្គុឌ្ ជាររស់ មមែរ

រ ំ ល ូ ជាររស់ ចន ិ និងសសរជាររស់ យួនតៅវិញ

តប្ៅរ៊ី តនះ រដ្ឋាភិបាលរកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា បានលុរអកសរមមែរ តចញទំងអស់ តហើ យជំនស ួ តដ្ឋយអកសរយួ នវិញនូវពាកយតោសនា តលើកេត ង ែើ រកសកុ ុយ ែ និសត និង ហូ ជី

ញ ិ ត

ក ឹ នាំននគណរកស

ផ្ដច់ ការយួ ន យ ួ តនះ ។ រហូ េ កទល់ តរលតនះ តគតៅ ន ិ ទន់ ត រលរ មា មែរតប្កា រ ូរណាតៅក ុជា ព តប្កា

ើញានប្រះសងឃ និង

ហានតចញ ម ុ េវ៉ាតៅរដ្ឋា

ភិបាលតវៀេណា តៅត ើយតទ គណៈម លតលែងទវរតមេត ទ៊ី ២ តលែងទវរចូលតមេតប្រះប្េពាំង ប្េូវបានអាជា្្រតវៀេណា

កត ច ទ

យ ួ

តនះ ប្េូវបានកត ច ទ សាជាលែី ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

តចាល តៅនលៃទ៊ី ២៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៤០


កម្ពជា ៌ ន ុ ក្រកាម្ – ព័ តមា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ី ត្តដរកហម្ខ្ដលមៃឆ្ ែ ក់ អ្កសរ “កម្ពុ ជាក្រោម្”

អាជាាធរក្ ៀត្ណ្ដម្ក្រត្ៀម្របយករោ ឹ អាជា្្រតវៀេណា ឋិ េតៅកនុងប្សុកលកូវ

បានតកាះតៅប្រះតៅអ្ិការវេត ប្ី កហ ននតមេតប្រះប្េពាំង

យកប្ាររស់ វេតម ល

ានឆ្លែក់ អកសរថា “ក ជា ុព តប្កា ” តៅប្រគល់ អាជា្្រ មេប្រះតៅ អ្ិការវេតន៉ឹង ិនប្រគល់ ប្ាតនះឲ្យតៅអាជា្្រតវៀេណា តទ ។ ប្រភររ៊ី រុទរ ធ រិស័ទចំណុះតជើងវេត ប្ី កហ

បានប្បារ់ វទ ិ យុ

សំត ងក ុជា ព តប្កា តៅនលៃទ៊ី ១១ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ២០១៤ ថា អាជា្្រ តវៀេណា

បានតកាះតៅ ប្រះតេជប្រះគុណ គ៉ឹ

អ្ិការវេត ប្ី កហ

ហាន់ ប្រះតៅ

ឲ្យយកប្ាររស់ វេតតៅសាលាប្សុកលកូវ ត ើ ប៊ី

ប្រគល់ ឲ្យអាជា្្រ តៅនលៃចនទ ទ៊ី ១៣ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ ប្រភរ ម លបានឲ្យ ង ឹ ថា ការម លអាជា្្រតវៀេណា ចង់ រ៉ឹរយកប្ាររស់ វេត ប្ី កហ តនះ តប្ពាះតៅតរលលែៗ ី តនះ អាជា្្រ តវៀេណា បាន ង ឹ ថា

វេត ប្ី កហ បានរកាទុកនូវប្ាររស់ វេត

យ ួ ម លបានឆ្លែក់ អកសរថា “ក ជា ុព តប្កា ” ។ ប្រភរបាន ប្បារ់ ថា ប្ាម លអាជា្្រតវៀេណា តប្េៀ រ៉ឹរយកតនះ

ជាតករ មំ ណក

ម លបានរនសល់ ទក ុ ករ៊ី ប្រះតេជប្រះគុណ តកសរវិនតយា

ហា

ការតទ តប្កាយរ៊ី ប្រះតេជប្រះគុណ តកសរវិតយា ប្េ៉ឹង យន់ ជា

ប្េ៉ឹង យន់ ជាអេ៊ីេប្រះតៅអ្ិការទ៊ី ២៧ ននវេតលាវចនទសសររា

អេ៊ីេប្រះតៅអ្ិការវេតបានអនិច្ ច តែ ៅ

( ប្ី កហ ) និងអេ៊ីេប្រះត គណ តមេតប្រះប្េពាំង ម លតទើរមេ

តវៀេណា បានអនុ េ ័ ឲ្យវេតទំងអស់

អនិច្ ច ែ កាលរ៊ី ឆ្លនំ ២០០៩ ។

ប្េូវឯកភាគតប្រើប្ាអកសរយួ នម លរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ត្វឲ្ ើ យ ។

ប្ាវេត ប្ី កហ

ម លអាជា្្រតវៀេណា តប្េៀ រ៉ឹរយកតនះ

ជាប្ា ល ូ ជុវំ ញ ិ ានឆ្លែក់ អកសរកាច់ មមែររុរាណថា “វេត ប្ី កហ – ុំហា យា៉ែង ប្សុកប្ាកូវ – តមេតប្ាយិ ញ- ក ជា ុព តប្កា ” និងតៅ ចំកណា ដ លរងវង ់ ល ូ ានកាំរសែ៊ីចន ំ ន ួ ១៧ តហើ យាន ឆ្លែក់ េួ អកសរ

និងរនាទរ់ រ៊ីរដ្ឋាភិបាល ទូទំងម ន ីក ុជា ព តប្កា

អនកប្សុកអះអាងថា ប្រះតៅអ្ិការវេតន៉ឹងប្េូវតៅសាលាប្សុក លកូវ

ត ើ ប៊ីតដ្ឋះប្សាយរញ្ញែតនះជា យ ួ រួ កអាជា្្រយួ ន

មេប្រះ

អងគ ន៉ឹង ិនប្រគល់ ប្ាតនះឲ្យតៅអាជា្្រតទ តប្ពាះថា តនះជាប្ា តករ មំ ណលររស់ វេត ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

“រ ្ ស” ។ ប្រភរបានប្បារ់ ថា រចចុរបនន ប្ាតនះ វេត ន ិ តប្រើជាផ្ែូវ

ប្ាលែី ម លរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា បានអនុ េ ័ ឲ្យវេត ប្ី កហ និងវេតទង ំ អស់ តៅក ជា ុព តប្កា តប្រើចារ់ ាង ំ រ៊ី ឆ្លនំ ២០០១ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៤១


កម្ពជា ៌ ន ុ ក្រកាម្ – ព័ តមា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ត្ុ ោោរក្ ៀត្ណ្ដម្ោត្់ ក្ទាសររះសងឃ ៃិងរលរដឋខ្មែរក្រោម្ឲ្យជាប់ គុ ករី ២ ក្ៅ ៦ ឆ្ន ាំ ត ុោការលែត តឃ្្ ំង ថ្នរក្សសក្ស ុម្យ ុ ម ន ិសតលវៀតណាម្បានប្រ កាសសាេប្ក្សម្ លៅថ្ង ៃទ ី ២៧ ផែក្សញ្ញា ឆ្ន ំ ២០១៣ បានសលប្ម្ចែ ដនាទ លទ្ធសប្រ៉េះសងឃ ២ អង គ ន ិងរេរដ្ ឋ ផែ មរលប្កាម្ ២ រ ូរឲ្យជារ់ គ្ ុក្សមាន ក្ស់ ៗរ ី ២ លៅ ៦ ឆ្ន ំ រ ីរទ “ចាត់ត ំងនា ំម្ន ុសសលចញលៅលប្ៅប្រលទស” ន ិង “ទទេប្បាក្ស់ ួ រសហរ ី ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ លដ្ ើម្បីចាត់ត ំង ប្រឆ្ ំង រដ្ឋឋ ភ ិបាេរក្សសក្ស ុម្យ ុ ម ន ិសតលវៀតណាម្” ។ សាលប្ក តនះ

បានសតប្ ចផ្ដនាទតទស

ប្រះតេជប្រះគុណ

ថា រួ កប្រេិករិ យា ិ តៅតប្ៅប្រតទស និងតចាទថា ប្រះសងឃទំងរ៊ី រអងគ

ថាច់ ត្ឿន (Thach Thuol) ប្រសូេ ឆ្លនំ ១៩៨៥ ជាប្គូសូប្េវេតតសរ៊ីា

តនះ បានផ្ដល់ រទសាភសន៍ចន ំ ន ួ ២១ តលើក ជា យ ួ ន៉ឹងវិទយុ“សំត ង

តសកឲ្យជារ់ រនធនាោរ ៦ ឆ្លនំ ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី (Lieu Ny)

ក ជា ុព តប្កា ” (VOKK) និង វិទយុអាសុ៊ីតសរ៊ី ជាតម រភាសាម លាន

ប្រសូេ ឆ្លនំ ១៩៨៦ ជា

មែ៉ឹ សារអវ៊ី យ ួ

ប្រះ តៅអ្ិការវេតតសរ៊ី

េុលាការរកសកុ ុយ ែ និសត

ាតសក

ឲ្យជារ់ រនធ

យ ួ តនះតៅថា “តថាកល

នាោរ ៤ ឆ្លនំ តលាក ថាច់

តទសរដ្ឋាភិបាល

ភូ រិ ិទធ

ណា ” ។

(Thach

Phum

តវៀេ

Rich) តកើេ ឆ្លនំ ១៩៨៩

តយាងា សាល កា ី រ

ឲ្យជារ់ រនធ នាោរ ៣ ឆ្លនំ

ម ល បានប្រកាសថា

រ៊ី រទ

“តភៀសមែន ួ

ប្រតទសតប្ៅ ឆ្លំងរដ្ឋាភិបាល”

តៅ

តៅនលៃទ៊ី ១៩ មមឧសភា

ត ើ ប៊ីប្រ

ឆ្លនំ ២០១៣ តៅវេតតសរ៊ី

និង

ាតសក ឋិ េតៅកនុង ភូ ិ

តលាក ប្ា វណណ ថា (Tra Quanh

Tha)

េុលាការយួនកាេ់តទសប្រះសងឃវេតតសាតសក និងអនកភូ ិ

ឲ្យជារ់

ាតសក , តមេតោែង ំ នលៃទ៊ី ២៧ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០១៣ ។

រនធនាោរ ២ ឆ្លនំ រ៊ី រទ

ាតសក

ុំវញ ិ ហាយ

ប្សុកតប្ជាយញរ

តមេត

ោែំង ប្រះតេជប្រះគុណ

“ចាេ់ាង ំ នាំ នុសសរេ់តចញតៅប្រតទសតប្ៅ” ។ អនកទំង ៤ រ ូរតនះ

ថាច់ ត្ឿន និង ប្រះតេជ ប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី បានឲ្យតលាក ថាច់ ភូ ិ រិទធ

ានប្សុកតំ ណើ េ

លេវីឌ្៊ីអច ូ ន ំ ន ួ រ៊ី រ

ុំវញ ិ ហាយ (Vĩnh Hải) ប្សុកតប្ជាយញរ

តមេត

ោែំង ។

ែ៊ីរ

ម លានអេថន័យអវ៊ី ួយា ការតចាទររស់

េុលាការថាានលកេណៈ “រំផ្ស ុ រំ

តយាងា ការតចាទប្រកាន់ រ៊ី នទ៊ីរ

តសុើរអតងកេននរកសកុ ុយ ែ

បាលតវៀេណា

តហើ យបានច ង ែ ចូល USB ត ើ ប៊ីយកតៅប្រតទស

និសតយួន (VKSND) បានតចាទជនទំង ៤ រ ូរតនះថា បានតជឿា ការ

ក ុជា ព ។ ឯកសារវីឌ្៊ីអូ

តោសនារ៊ី សំណាក់ នុសសអាប្កក់ តៅតប្ៅប្រតទស

ប្រចាំប្រំ ម នប្ចក

តដ្ឋយប្រះ

ផ្ុល” និង “តថាកលតទស” រដ្ឋាភិ

ែ៊ីរតនះ ប្េូវបាននគរបាលតវៀេ

ុំអាងរិន ប្សុកអាងភូ តមេតាេ់ ប្ជូក

ណា រ៉ឹរយក

តេជប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី និង ថាច់ ត្ឿន បានត្វស ើ ក ភា ែ រតោសនា

និងចារ់ មែួន មណៈម លប្រះសងឃទំងរ៊ី រអងគ និង រលរ ទ ា ំងរ៊ី ររ ូរ

រំផ្ស ុ រំផ្ល ុ តថាកលតទស និងរំមរក រំបាក់ កាែំងសា គគជ ៊ី នជាេិ

តនះ រាយា តគចវែងចូលទ៉ឹក ប្ី រតទសក ុជា ព ។

តៅកនុងប្រតទសតវៀេណា តវៀេណា

តយាងា ភសតុាងម លេុលាការ

តៅកនុងអងគសវនាការ ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី តលាក ថាច់ ភូ ិ

បាន តលើកត ើងត ើ ប៊ីតចាទប្រកាន់ ជនជារ់ តចាទទំង ៤

រិទធ និង តលាក ប្ា វណណថា បានសារភារកំហុស និងសុំឲ្យសប្ាល

នាក់ តនះ ថា ចារ់ រ៊ី ឆ្លនំ ២០១០ រហូ េ ល់ តរល ប្េូវបានចារ់ មែួន

តទស ចំមណក ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន

ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន និង ល៊ីវ ន៊ី បានទទួលលុយចំនន ួ ១២

ត ើយ តហើ យប្រះអងគបានតលើកត ើងថា វីឌ្៊ីអូ

តលើក ម លសរ ុរទ៉ឹកប្បាក់ ប្រាណ ១១៨ លាន ង ុ (ប្រមហល

លេតនាះ ត្វតើ ើងត ើ ប៊ីរឭ ំ ក ល់ មួរ ៩ ប្រះវសា ននការសាងផ្នួស

៥០០០

ររស់ ប្រះអងគ ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

លា ូ ែ រសហរ អា ា ត រិក) រ៊ី ប្កុ អវ៊ី យ ួ ម លេុលាការតនះតៅ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ន ិ ប្រ សារភារ

ែ៊ីរម លប្រះអងគបាន

៤២


កម្ពជា ៌ ន ុ ក្រកាម្ – ព័ តមា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ក្ ៀត្ណ្ដម្ផ្ានាទក្ទាសរលរដឋខ្មែរក្រោម្ ៥ រូប ឲ្យជាប់ គុ ករី ១០ ខ្មក្ៅ ១ ឆ្ន ាំ អនកភូ និ ប្រជារ់ ៥ នាក់ ម លជារ់ ទក់ ទិនន៉ឹង ប្រះតេជប្រះ គុណ ល៊ី ចិនាដ ននវេតនប្រជារ់ ប្េូវបានេុលាការសាលា រ ំ ង ូ នន រកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

ប្រកាសសាលប្ក ឲ្យជារ់ រនធនាោរ

ានក់ ៗ រ៊ី ១០ មមតៅ ១ ឆ្លនំ រ៊ី រទ “រងកអសនតិសម ុ ទ៊ីសាធារណៈ” ា ាប្ា ២៤៥ ននចារ់ ប្រហែ ទណឌ ររស់ ប្រតទសតវៀេណា

ជនជារ់ តចាទជារលរ មា មែរតប្កា ទំង ៥ នាក់ តនះ ានប្សុក កំតណើ េតៅភូ តិ រៀង ង ុ A (Bien Dong A )

អនកភូ និ ប្រជារ់ តៅកនង ុ េុលារកសកុ យ ុែ និសតត វៀេណា

ុំ វិញប្ាច់ ង ុ (Vinh

តមេតោែង ំ នានលៃទ៊ី ២៥ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០១៣

Trach Dong) ទ៊ីប្កុងរលលាវ តមេតរលលាវ ានក់ ៗប្េូវបានេុការ រ ំ ង ូ ររស់ រកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា សតប្ ចប្រកាស សាលប្ក ឲ្យជារ់ គក ុ

ច ូ េតៅ ៖

កំបាំង ម ុ

តប្ពាះោេ់ បានតភៀសមែួនតចញតៅតប្ៅប្រតទស ន ុ

តរលតវៀេណា ចារ់ មែួន ។

១.អនកប្ស៊ី ល៊ី ្៊ី សារុេ (Lý Thị Sà Bột) ១ ឆ្លនំ

តយាងា តសចកដប្៊ី រកាសររស់ តៅប្ក

តៅកនុងអងគសវនា

២.អនកប្ស៊ី ល៊ី ្៊ី យន់ (Lý Thị Dạnh) ១ ឆ្លនំ

ការតនះថា រលរ មា មែរតប្កា ទំង ៥ រ ូរតនះ ប្េូវបានតចាទប្រកាន់

៣.អនកប្ស៊ី

ង (Lâm Thị Loan) ១ ឆ្លនំ

តទស តប្ពាះបានជួយទូងសគរ និងនវរោំងតៅវេតនប្រជារ់ កាលរ៊ី

ន ិ ហាយ (Lý Minh Hải) ១១ មម និង

នលៃទ៊ី ២៣ មម នា ៊ី ឆ្លនំ ២០១៣ ត ើ ប៊ីប្រឆ្លំងន៉ឹងការសតប្ ចររស់

៤.តលាក ល៊ី

៉ឹ

្៊ី

៥.តលាក ាំង ផ្លាែ (Tăng Pho La) ១០ មម

រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ចំមណកអនកប្ស៊ី ល៊ី ្៊ី សារុេ ប្េូវបានេុលាការកាេ់ តទស

ចិនាដ ៕

កនុងការចារ់ ផ្ស៉ឹក

ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី

ររះក្ត្ជររះគុ ណ្ លី ចិនាា រត្ូ អាជាាធរក្ ៀត្ណ្ដម្រចកចូ លា ក្ធាទា ើ រុណ្កម្ែ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១៦ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣ ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី

ប្រះអងគ ចង់រតងកេ ើ សាលាតរៀនអកសរមមែរតៅកនុងវេតនប្រជារ់ ត ើ ប៊ី

ចិនាដ ប្រះសងឃវេតនប្រជារ់ ឋិ េតៅកនុងប្សុកតប្ជាយញរ ននតមេត

រតប្ងៀន ល់ ប្រះសងឃ និងកូនតៅមមែរ មេ ន ិ បានការអនុញ្ញាេរ៊ី

ោែំង ប្េូវបានកងកាែំងនគរបាលតវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក និងបានត្វើ

ប្រះតៅអ្ិការវេត ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ហន ។

ទរ ុណក យា ែ ៉ែ ង្ៃន់ ។ ការចារ់ ផ្ក ដឹ តនះ

ការចារ់ ផ្ស៉ឹកប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ តនះត្វតើ ើងរនាទរ់ រ៊ី អាជា្្រតវៀេណា បានរញ្ញជឲ្យកងកាែំង

សនតិសុមររស់ មែួនតៅនវកត ច ទ ជញ្ញជំងកុ ិ ប្រះតេជប្រះគុណ

អាជា្្រតវៀេណា បានសហការជា យ ួ សាគ ប្រះសងឃសា គគ៊ី

ល៊ី

តសនហាជាេិតមេតោែំង តចញតសចកដស ៊ី តប្ ច យ ួ ចុះនលៃទ៊ី ១៤ មម

ចិនាដ ម លកំរុងសានក់ តៅកនុងវេតនប្រជារ់ តហើ យចារ់ ប្រះអងគដ្ឋក់

ឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣ តដ្ឋយ ប្រះតេជប្រះគុណ តយឿង តញើង ថា ឲ្យ

ចូលបាវ

ចារ់ ផ្ស៉ឹកប្រះសងឃ ៣ អងគផ្ស៉ឹក តចាទរ៊ី រទទក់ទងន៉ឹងសហរ័ នមធ មែរ

រ ួចដ្ឋក់ ត ើងឡានយកតៅត្វទ ើ រ ុណក តែ ៅសាលាប្សុក

តប្ជាយញរ ។ តនះតរើា ការតរៀររារ់ ររស់ ស្តសត៊ីានក់ តៅមកបរវេត ម លបានត

ើញតហេុការណ៍ តនះ ។

ប្រភរបានអះអាងថា

រនាទរ់ រ៊ីបានត្វទ ើ រ ុណក ប្ែ រះតេជ

ក ជា ុព តប្កា ។ តប្កាយរ៊ី តសចកដស ៊ី តប្ ចតនះតចញ ក ប្រះសងឃ ៣ អងគ ប្េូវ បានចារ់ ផ្ស៉ឹក ជារនតរនាទរ់ ។ ប្រះសងឃទំងតនាះ

រ ួ ាន ប្រះ

ប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ តៅសាលាប្សុករហូ េ ល់ សនែរ់បាេ់ សាែរេ៊ីរ ួច

តេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ វេតនប្រជារ់ ប្េូវផ្ស៉ឹកតៅនលៃទ៊ី ១៦ មម

អាជា្តវៀេណា

ឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣, ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន និង ប្រះតេជ

ជារ់

បានយកប្រះអងគ កចាក់ តចាលតៅ ម ុ វេតនប្រ

ច ូ សេវធាេុ ។

ប្រះគុណ ល៊ីវ ន៊ី ននវេតតសាតសក ប្េូវចារ់ មែួនតៅនលៃ ២១ មម

ល ូ តហេុម លនាំឲ្យអាជា្្រចារ់ មែួនប្រះសងឃអងគតនះ តប្ពាះ

ឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣ តៅប្រំ ម នចូលប្រតទសក ុជា ព ៕

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៤៣


កម្ពជា ៌ ន ុ ក្រកាម្ – ព័ តមា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អាជាាធរក្ ៀត្ណ្ដម្ក្ដ្ឋះខ្លងអ្ន កភូ ម្ិនររជាប់ ៤ រូប អនកភូ និ ប្រជារ់ ននតមេតោែំង ៤ រ ូរ ប្េូវបានអាជា្្រតវៀេណា តដ្ឋះមលងតចញរ៊ី រនធនាោរវិញតហើ យ រនធនាោរអស់ រយៈតរលជាង យ ួ ឆ្លនំរ ួច ក េុលាការរកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

រនាទរ់ រ៊ីរួកតគបានជារ់ ា សាលប្ក ម ល

បានប្រកាសកាលរ៊ី មមកញ្ញា ឆ្លនំ

២០១៣ ។

ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ ននវេតនប្រជារ់ ឲ្យជារ់ រនធនាោរានក់ ៗ រ៊ី ១០ មមតៅ ១ ឆ្លនំ រ៊ី រទ “រងកអសនតិសម ុ ទ៊ីសាធារណៈ” ា ាប្ា ២៤៥ ននចារ់ ប្រហែ ទណឌររស់ ប្រតទសតវៀេណា

អនកភូ និ ប្រជារ់ ទំង ៤ រ ូរ ម លបានប្េូវេុលាការតវៀេណា សតប្ ចតដ្ឋះមលងតចញរ៊ី គក ុ វិញតនាះរ ួ ាន ៖

ប្រភររ័ េា ៌ ន រ៊ី តលាក តៅ តរៀរ ប្រធានសភាប្រ៉ឹ ទធចារយ នន សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅសហរ អា ា ត រិក

បានរញ្ញជក់ ប្បារ់ វិទយុសំត ងក ុជា ព តប្កា

តៅនលៃទ៊ី ១៧ មម ល ិ នា ុ

ទ៊ី ១ អនកប្ស៊ី ល៊ី ្៊ីយន់ ទ៊ី ២ អនកប្ស៊ី

៉ឹ ្៊ី ង

ទ៊ី ៣ តលាក ល៊ី ញ ិ ហាយ

ឆ្លនំ ២០១៣ ថា អាជា្្រតវៀេណា បានតដ្ឋះមលងអនកភូ និ ប្រជារ់ ៤

ទ៊ី ៤ តលាក ាំង ផ្លាែ ។

រ ូរ រ ួចតហើ យ ។ ការតដ្ឋះមលងតនះ រនាទរ់ រ៊ីអក ន ទំង ៤ រ ូរតនះ បាន

ចំមណកស្តសត៊ីានក់ តទៀេម លប្េូវេុលាការកាេ់ តទសកំបាំង ម ុ គឺ

ជារ់ គក ុ អស់ រយៈ

តរល

ឆ្លនំ

ា សាលប្ក ររស់ េលា ុ ការ

សតប្ ចកាលរ៊ី មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០១៣ កនែងតៅតនះ ។

តលាក ល៊ី ចិនាដ អេ៊ីេប្រះសងឃវេតនប្រជារ់ ម លប្េូវបានអាជា្្រតវៀ

សូ រញ្ញជក់ ថា តៅនលៃ ២៥ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០១៣ េុលាការ សាលា រ ំ ង ូ តមេតោែំង ននរកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

អនកប្ស៊ី ល៊ី ្៊ី សារេ ុ និង អនកភូ និ ប្រជារ់ យ ួ ចំនន ួ តទៀេ ប្រ ទំង

បានប្រកាស

សាលប្ក ឲ្យអនកភូ និ ប្រជារ់ ៥ នាក់ ម លជារ់ ទក់ ទិនន៉ឹងករណ៊ី

េណា ត្វទ ើ រ ុណក ែ

បានតភៀសមែួនតៅសុំសិទិប្ធ ជកតកាន

ការិយាល័យឧេដ សនងការអងគការសហប្រជាជាេិ

តៅ

ទទួលរនទុកជន

តភៀសមែួន (UNHCR) នា ទ៊ីប្កុងបាងកក ប្រតទសនល ៕

អនកភូ និ ប្រជារ់ ម លប្េូវេុលាការតវៀេណា ផ្តនាទតទស កាលរ៊ី នលៃ ២៥ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០១៣ ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៤៤


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – ទសសនៈ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ាំ ជក្នារក្សរ ីភារ នលៃទ៊ី ០៤ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០១៤ តនះ ជានលៃរណ ុ យជាេិកេ់ សាគល់ កំតណើ េ ររស់ សហរ អា ា ត រិក កាលរ៊ី ២៣៨ ឆ្លនំ

ន ុ តនះ ម ល

សហរ អា ា ត រិក បានប្រកាសឯករាជយររស់ ប្រតទសមែួន រ៊ី ប្រតទស អង់តគែស ។ តៅកនុងនលៃតនះ រដ្ឋាភិបាល និងរលរ ា អរអរ

អាត រិកាំងបាន

“ទិវឯករាជយររស់ មែួន” តដ្ឋយានការបាញ់កាំប្ជួចអរអរ

សាទរ និងការអាំងសាច់ តៅទ៊ីធាែតប្កាយផ្ទះ គឺជាឱ្កាស យ ួ សប្ារ់ រលរ អា ា ត រិកាំង គិេរិ ចារណាតលើេន នែ នឯករាជយភារ និងប្ររ័ ន ធ ប្រជា្ិរតេយយររស់ រដ្ឋាភិបាល ។ េន នែ នឯករាជយភារររស់ សហ រ អា ា ត រិក

ិនប្េ៉ឹ មេបានត្វឲ្ ើ យប្រតទស យ ួ តនះ

ានភាររ៊ីក

ចតប្ ន ើ រ ុងតរឿង ានលទធិប្រជា្ិរតេយយ និងការតោររសិទិ ធ នុសស ៏ កំរូលកនុងតលាកមេរ៉ែតុ ណា ណ ះតទ ានសិទិ ធ នុសស

វបានរ ួ ចំមណក ល់ ការជំរ ុញឲ្យ

ទង់ជាេិមមែរតប្កា និងសហរ អា ា ត រិក តៅ ម ុ វេតតម ររងស៊ី

និងលទធិប្រជា្ិរតេយយតៅជុវំ ញ ិ រិ ភរតលាកផ្ង

ទ៊ីប្កុង San Jose រ ា California នលៃទ៊ី ០៦ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១៤ ។

ម រ ។ តប្កាយ ក “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ សហរ អា ា ត រិក បានរំផ្ស ុ គំនិេឲ្យរតងកេ ើ ជាតសចកដប្៊ី រកាស រកតសរ៊ីភារររស់ នុសសជាតប្ចើន

ល ៏ ប៊ីកុង ន តំ ណើ រមសវង

ច ូ ជា ររស់ Martin Luther King

Jr. និង Abraham Lincoln ។ តសចកដប្៊ី រកាសតនះ ក៏បានជះឥទធិរលតៅ តលើ “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ ប្រតទស តលាក កនុងតនាះ ានប្រតទសតវៀេណា ជាត ើ

រ ូរលេ ថាច់ ប្រ៊ីជា តគឿន

តៅតលើប្រតទសនានាទូទំងរិ ភរតលាក ។

យ ួ ចំនន ួ កនុងរិ ភរ

េន នែ ន “ឯករាជយ” ររស់ សហរ អា ា ត រិក ម លរលរ ាអាត រិក

និង វិ បាតវ៉ា (Zimbabwe)

ទទួលបាននលៃតនះ វតកើេត ើងកនុងប្រវេិសា ត ស្តសត យ ួ ប្េូវបានតគចងចាំ

។ សប្ារ់ មមែរតប្កា

តៅម ន ក ី ុជា ព តប្កា វិញ ាន

ថា

ន ិ ម នជាាោ៌រលូន និង

ឱ្កាសបានទទួលភារលត យ ែើ

ម លតកើេតចញរ៊ី ជតំ នារតសរ៊ីភារ

ការពារ “ឯករាជយ” ម លបាន កតហើ យតនាះ រិេមេរិ បាកជាងតនះ

ទំងតនាះម រឬតទ? មណៈម ល “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់

តៅតទៀេ ។

ប្រតទសតវៀេណា

បានច ង ែ ា គំនិេររស់ សហរ អា ា ត រិកម រ

តនាះ ។

យប្សួលតទ ។ រ៉ែមុ នត ការរកា និង

ច ូ ម លប្រវេតសា ិ ស្តសតសហរ អា ា ត រិកបានរ ែ ញឲ្យ

ើញប្សារ់ តហើ យ ការធានាឲ្យានលទធិប្រជា្ិរតេយយ និង សិទិ ធ នុសស ម លតកើេតចញរ៊ី “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ សហរ ា

នលៃទ៊ី ៤ មមកកកដ្ឋ កាលរ៊ី ឆ្លនំ ១៧៧៦ រិាសាថរនិកររស់ សហ

អាត រិកតនាះ

ន ិ ម នជាការប្សួលតទ វទ ទរឲ្យានការតរតជា្ចិេត

រ អា ា ត រិក បានផ្ែស់ រូរត ប្រវេិសា ត ស្តសត តដ្ឋយរតងកេ ើ រ ល ា ែី ម លតកើេ

មិេមំយា៉ែងតប្ចើន រ៊ី សំណាក់អក ន ក ឹ នាំ និងរ៊ី សំណាក់ ប្រជាជនផ្ង ។

តចញរ៊ី ជតំ នឿតជឿជាក់តលើតសរ៊ីភារ និងតោលគំនិេ

តោលជំហរទំងតនះតហើ យ

អស់ តកើេ កតសែើភារោន

« នុសសទំង

្ ជា ែ េិបានផ្តល់សិទិជា ធ ល ូ ដ្ឋាន ល់

នុសស ម ល ន ិ អាចរ៉ែះពាល់ បាន សិទិទ ធ ំងតនាះ

ច ូ ជា សិទិរធ ស់ រាន

ានជីវេ ិ តសរ៊ីភារ និងសិទិមធ សវងរកសុភ ងគល» ។ តោលការណ៍ ទំងតនះ

បាន ក ឹ នាំសហរ អា ា ត រិកឲ្យទទួលបានឥសសរភារ

រ៊ី

តទើរអាចត្វើឲ្យសហរ អា ា ត រិក

បាន

កាែយជាអរិយប្រតទស តហើ យរ ែ ញ ល់ រិភរតលាកថា វរិ េជា អាចរតងកេ ើ និងរកាសាថរ័នប្រជា្ិរតេយយរ៉ឹងាំ តលើកក ស ព ់ តសរ៊ី ភារ និងបានផ្ដល់ឱ្កាសសប្ារ់ នុសសប្គរ់ ោនកនុងរិ ភរតលាក ។ សប្ារ់ ប្រតទសតវៀេណា វិញ

ហូ

ជី

ញ ិ

បានប្រកាស

ប្រតទសអង់តគែស តហើ យប្ទប្ទង់សហរ អា ា ត រិកឲ្យបានកាែយជារនែឺ

“តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” តៅនលៃទ៊ី ២ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៤៥ តៅទ៊ីប្កុង

តភែង ើ ននកតស ៊ី ងឃ៉ឹ សប្ារ់ រលរ អា ា ត រិកាំងទំងអស់

ឲ្យទទួលបាន

ហាណូយ ត ើ ប៊ីប្រកាសឯករាជយតចញរ៊ី អាណានិគ បារាំង តហើ យ

ភារនលែលូរន កនុងតសរ៊ីភារ និងលទធិប្រជា្ិរតេយយ រហូ េ កសរវ នលៃ ។

រតងកេ ើ ប្រតទសលែី យ ួ ។ “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ ប្រតទស

រនែឺតភែង ើ តនាះ បានន៉ឹង កំរុង រនតរតញ្ច ញរសែ៊ីយា៉ែងភែប្ឺ េចះប្េចង់ជះ

តវៀេណា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្េូវបានតគត ល ើ ត

ើញថា វបានទទួលឥទធិរលរ៊ី សហ ៤៥


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – ទសសនៈ

រ អា ា ត រិក

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អវម៊ី លតគត ល ើ ត

ើញតនាះ

គឺតៅកនុង

ប្រកាសឯករាជយ” ររស់ តវៀេណា បានមចងថា អស់ តកើេ កតសែើភារោន

“តសចកដ៊ី

« នុសសទំង

្ ជា ែ េិបានផ្តល់សិទិជា ធ ល ូ ដ្ឋាន ល់

នុសសម ល ន ិ អាចរ៉ែះពាល់ បាន សិទិទ ធ ំងតនាះ

ច ូ ជា សិទិរធ ស់ រាន

តសចកដរា ៊ី យការណ៍ ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ចូលឆ្លនំររស់ ជនជាេិយួន

រិ ្៊ីរណ ុ យ

រដ្ឋាភិបាលបានតវៀេណា បានអនុញ្ញាេ

ឲ្យជនជាេិយួនឈរ់ សប្ាក់ កនែះមមតរៀងរាល់ ឆ្លនំ ម លវផ្ទុយរ៊ី មមែរ តប្កា ាចស់ ប្សុក

ននម ន ីក ុជា ព តប្កា

តវៀេណា

ន ិ បាន

ានជីវេ ិ តសរ៊ីភារ និង សិទិមធ សវងរកសុភ ងគល ។ ស អ ដ៊ី េៈតៅ

អនុញ្ញាេឲ្យរួ កតគឈរ់ សប្ាក់

កនុង “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ សហរ អា ា ត រិក កាលរ៊ី ឆ្លនំ

ររស់ មែួនត ើយ ។ ត្ែះភូ ប្ិ សុកននម ន ក ី ុជា ព តប្កា ជាភាសា

១៧៧៦ តនាះ ានន័យទូលំទលា ូ យណាស់ ោែតនះានន័យថា ជន

មមែរ ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលយួ នលុររំបាេ់ តដ្ឋយរដូរត្ែះតៅជាភាសា

ជាេិទំងអស់ កុង ន រិ ភរតលាក តកើេ កានសិទិតធ សែើោន ជនជាេិណាក៏

យួ នអស់ ោែនសល់

ានសិទិរធ ស់ រានានជីវេ ិ សិទិទ ធ ទួលបានភារសរាយរ៊ីករាយ និង

តប្កា

តសរ៊ីភារ» ។ ៣២ឆ្លនំតប្កាយ ក រនាទរ់ តវៀេណា ប្រកាស “តសចកដ៊ី

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលចាេ់ ទក ុ ថា ជាអនកប្រឆ្លំង តហើ យចារ់ ដ្ឋក់ គក ុ ជា

ប្រកាសឯករាជយ” តនះ តៅនលៃទ៊ី ២០ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៧៧ ប្កុ ប្រ៉ឹកា សនតិសុមអងគការសហប្រជាជាេិ ណា

បានទទួលសាគល់ ប្រតទសតវៀេ

ជាសាជិកទ៊ី ១៤៩ ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិ ។ កាតតនះ

រ ែ ញឲ្យត

ើញថា

ជនជាេិយួនបានកាែយជាប្រជាជាេិ យ ួ ម ល

ានប្រតទស ានឯករាជយ និងតសរ៊ីភារ

ច ូ ជាជនជាេិនានាកនុង

រិ ភរតលាកម រ មេវ ន ិ ម នជាររស់ ប្រជារលរ មា មែរតប្កា កំរុងមេរស់ តៅក ុជា ព តប្កា ប្បាក ណាស់

សរវ នលៃ តនាះតទ ។

តហើ យអនកម លហាននិយាយរ៊ី ប្រវេតក ិ ុជា ព

និងនិយាយត្ែះភូ ស្តិ សតម ន ក ី ុជា ព តប្កា ជាភាសាមមែរ

ន ិ លន

តនះប្ោន់ មេតលើកយកចំណុចេូច យ ួ កនិយាយមេ

រ៉ែតុ ណា ណ ះ ក៏លែ សររញ្ញជក់ ឲ្យត

ើញថា ជីវេ ិ មមែរតប្កា រស់ តៅតប្កា

ន៉ឹ អាណានិគ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

រចចុរបននោែនសិទិអ ធ វ៊ីទំងអស់

តប្ៅរ៊ី ានមេ តងែើ រស់ សប្ារ់ កំ រមផ្ន មី េរ៉ែតុ ណា ណ ះ ។ តេើអតវ៊ី ៅ ម ល “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ តវៀេណា ថា “ជនជាេិទំង អស់ កុង ន រិ ភរតលាកតកើេ កានសិទិតធ សែើោន ជនជាេិណាក៏ានសិទិ ធ រស់ រានានជីវេ ិ សិទិទ ធ ទួលបានភារសរាយរ៊ីករាយ និងតសរ៊ីភារ”

រលរ មា មែរតប្កា រាល់ នលៃ ជា នុសស យ ួ ប្កុ

ម លអងគការសហប្រជាជាេិចាេ់ ទក ុ ថា ក ុជា ព តប្កា

ម ល

ត ើ ប៊ីបានអរអររិ ្រ ៊ី ណ ុ យជាេិ

ជនជាេិត ើ

ននម ន ី

តហើ យប្េូវបានោំពារតដ្ឋយតសចកដប្៊ី រកាសជាសកល

ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិសដ៊ីរ៊ីសិទិ ធ ជនជាេិត ើ

ថា “ជនជាេិ

តនាះ ? ជំតនារតសរ៊ីភារ ម លតកើេតចញរ៊ី “តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយ” ររស់ សហរ អា ា ត រិក និងររស់ ប្រតទសតវៀេណា ភារម លតកើេតចញរ៊ី

“តសចកដប្៊ី រកាសជាសកលររស់ អងគការ

ត ើ ប្គរ់ រ ូរានសិទិស ធ តប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង” ។ រ៉ែុមនតអៗ វ៊ី

សហប្រជាជាេិសដ៊ីរ៊ីសិទិជ ធ នជាេិត ើ ”

ទំងអស់ វផ្ទុយរ៊ី តនះ

កមនែងកនុងរិ ភរតលាក មេសប្ារ់ មមែរតប្កា

កថា

តដ្ឋយានតសចកដរា ៊ី យការណ៍

ជាហូ រមហ

មមែរតប្កា រងការត្វទ ើ ក ុ ត ញ ន ប្គរ់ តរលរ៊ី សំណាក់រដ្ឋាភិបាល

តវៀេណា

ម លតកើេតចញរ៊ី គន ំ ិេប្រកាន់ រូជសាសន៍ តហើ យ្ន

តៅអនុវេតនវូ តោលនតយាបាយរំលាយរូ ជសាសន៍មមែរតប្កា

និង

និង ជំតនារតសរ៊ី

ន៉ឹង

តបាករក់ តៅប្គរ់ ទ៊ី ច ូ ជា ន ិ ទទួលបាននូវ

លត យ ែើ ម លតកើេតចញរ៊ី ជតំ នារតសរ៊ីភារទំងតនាះតសាះ តប្ពាះាន ជញ្ញជំង ប្៏ កាស់ ននរររទំងរ៊ី រ គឺ រររកុ ុន ែ ិសត និងរររយួ ន ករិទ បាំង ។ មេស យ ័ រតចចករ័ េា ៌ នវិទាតនះ រនែឺននតសរ៊ីភារន៉ឹងមចង

លុររំបាេ់ ប្រវេតសា ិ ស្តសតននម ន ក ី ុជា ព តប្កា តទៀេផ្ង ។ កាលរ៊ី មម

ចាំងប្ចាលចូលតៅកនុងសេិអារ ណ ែ ៍ ររស់ មមែរតប្កា ប្គរ់ រ ូរ

ឲ្យ

កញ្ញា ឆ្លនំ ២០១៣ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ចារ់ ប្រះសងឃវេតតសរ៊ីា

សាគល់ រ៊ីេន ែននសិទិរធ រស់ មែួនកនុងនា ជាាចស់ ប្សុក ននម ន ក ី ុជា ព

តសករ៊ី រអងគ និងអនកភូ ិ ២ រ ូរ ដ្ឋក់ គក ុ រ៊ី ២ ឆ្លនំ តៅ ៦ ឆ្លនំ រ៊ី រទ

តប្កា ជាក់ជា ន ិ លន ។ តៅទ៊ីរផ្ ំ េ ុ “សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយ

ទក់ ទងន៉ឹងសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា តៅតប្ៅប្រតទស និង រ៊ី រទ “រេ់

មែន ួ ឯង” វន៉ឹងានសប្ារ់ មមែរតប្កា

តចញតៅតប្ៅប្រតទសត ើ ប៊ីប្រឆ្លំងរដ្ឋាភិបាល” ។ តប្ៅរ៊ី តនះ បាន

ប្គរ់ រ ូរ តចះវក់ យកឱ្កាសតប្រើប្បាស់ នវូ សិទិរធ រស់ មែួនមេរ៉ែតុ ណា ណ ះ៕

ផ្តនាទតទសអនកភូ និ ប្រជារ់ ននតមេតោែំង ៥ រ ូរតទៀេឲ្យជារ់ គក ុ រ៊ី ១០

ថាច់ របីជា ក្ ឿន

តៅតរលណាម លមមែរតប្កា

មមតៅ ២ ឆ្លនំ រ៊ី រទ “រងកអសនតិសុមទ៊ីសា្រណៈ” តដ្ឋយប្ោន់ មេអនក ទំងតនះ

បានទូងសគរកនុងវេតត ើ ប៊ីជទ ំ ស់ ន៉ឹងការម លអាជា្្រតវៀេ

ណា បានចូល

កវេតចារ់ ប្រះសងឃមេរ៉ែតុ ណា ណ ះ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

តនះតរើា

៤៦


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – ទសសនៈ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ខ្មែរក្រោម្រត្ូ រឹងក្លើ មួ ែៃឯង ប្កុ អនកវិភាគឯករាជយតៅក ុជា ព បានតលើក ត ើងថា ប្រតទស

ក ុជា ព ន ិ អាចត្វអ ើ នតរគ ន៍

អវទ ៊ី ក់ ទងន៉ឹងរញ្ញែក ុជា ព តប្កា បានត ើយ តប្ពាះ ប្រតទសក ុជា ព សរវ នលៃ

ក ឹ នាំតដ្ឋយគណរកស

ប្រជាជនក ុជា ព រ៉ឹ ងមេមែួនឯង ន ិ ជារ់ ផ្ង

ច ូ តនះ

រញ្ញែក ុជា ព តប្កា ាន មេមមែរតប្កា ប្េូវរ៉ឹ ងមែួន តដ្ឋយមែួនឯង ។ ការតលើកត ើងមររតនះ មណៈ ម លប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ ជាតប្កា

រំឭកមួរនលៃបាេ់ រង់ម ន ក ី ុព

ប្េូវបានសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា តៅ

ជុវំ ញ ិ រិ ភរតលាកប្បាររធ ត ើងជាតរៀងរាល់ ឆ្លនំ ត្វើ ឲ្យានការចារ់ អារ ណ ែ ៍ រ៊ី េិជាេិ និងអនតរជាេិ តហើ យ ជំរ ុញឲ្យ ស្តនត៊ីសាថនទូេតវៀេណា ប្រេិក ែ ថា “…ក ុជា ព តប្កា

ជាទ៉ឹក រី រស់ តវៀេណា ាំង

រ៊ី យូរយារណាស់ កតហើ យ…” ។ ផ្ទុយរ៊ី តនះ រដ្ឋា ភិបាលមមែរម ល ក ឹ នាំតដ្ឋយ គណរកសប្រជាជន ក ុជា ព ន ិ ត

ើញានប្រេិក អ ែ វ៊ីេរត ើយ ។

អនកវិភាគនតយាបាយតៅក ុជា ព

តលាក

រណឌិេ សុម ទូច បានានប្រសាសន៍ប្បារ់ វទ ិ យុ អាសុ៊ីតសរ៊ី កាលរ៊ី នលៃ ២៧ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៤ ថា រញ្ញែក ុជា ព តប្កា គឺ ជាត តរៀនប្រវេតសា ិ ស្តសត ទុកសប្ារ់ ឲ្យកូនមមែរ តរៀនសូប្េា

និងអនកនតយាបាយមមែរ

ត ើ ប៊ីកឲ្ ុំ យត រើ តលើគនែងចាស់

ររស់ អក ន ក ឹ នាំជនា ំ ន់ ន ុ មេរ៉ែតុ ណា ណ ះ និងថា មមែរ តប្កា

ន ិ អាចសងឃ៉ឹ តៅតលើអនតរាគ ន៍ររស់

រដ្ឋាភិបាលក ុជា ព បានត ើយ តៅតរលតនះ តប្ពាះ

កូនមមែរតប្កា ានក់ត្វបា ើ េុក ែ តៅទ៊ីប្កុង San Francisco រ ា California សហរ អា ា ត រិក

ថា ក ុជា ព សរវ នលៃទរ់ មែួនឯងស៉ឹងមេ ន ិ ជារ់ ផ្ង ។

ត ើ ប៊ីទ ទរឲ្យតវៀេណា តោររសិទិមធ មែរតប្កា តៅក ជា ុព តប្កា ។

តូ ចនះតហើ យ តលាកថា តរលតនះ មមែរតប្កា ប្េូវរ៉ឹ ងតលើមែួនឯង ។ ការ ម លអនកវិភាគ

មមែរនិយាយមែ៊ីរត៉ែុ ណណះតនះ

ក៏លែ ឲ្យមមែរតប្កា តៅ

ប្គរ់ ទិសទ៊ីកុង ន រិ ភរតលាក ង ឹ មែួនថា តរើមមែរតប្កា មែួនឯង គិេ

ន ិ ជួយ

ន ិ ជួយតដ្ឋះប្សាយរញ្ញែររស់ មមែរតប្កា តៅម ន ក ី ុជា ព

ក ុជា ព តប្កា

ធាែរ់ ជាអេ៊ីេម ន ី យ ួ ភាគររស់ ប្រតទសក ុជា ព

ប្េូវបានបារាំងកាេ់ ឲ្យតវៀេណា ប្គរ់ ប្គងតៅ នលៃទ៊ី ០៤ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ១៩៤៩ ។ តប្កាយតរលបារាំងចុះហេថតលល ប្រគល់ ម ន ក ី ស ូ ័ង សុ៊ីន ឬ ម ន ីក ុជា ព តប្កា

ឲ្យតវៀេណា

ក តៅនលៃទ៊ី ២០ មមកញ្ញា

តប្កា តដ្ឋយមែួនឯងតទតនាះ វប្បាក ណាស់ ថា ោែនអនកណាតគតៅ

ឆ្លនំ ១៩៧៧ ប្រតទសតវៀេណា

គិេគូរជំនស ួ តនាះតទ ។

កណា ដ ល និងភាគលងេបូង ម លតគសាគល់ ជាសាធារណៈថា ម ន ី

ក ជា ុព តប្កា ជាររស់តវៀេណា ៖

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ក ុជា ព តប្កា តនាះ

ម លាន ៣ ភាគ គឺ លងតជើង

ប្េូវបានប្កុ ប្រ៉ឹកាសនតិសុមអងគការសហប្រជា

៤៧


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – ទសសនៈ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ជាេិទទួលសាគល់ ជាសាជិកទ៊ី ១៤៩ ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិ ។

រលរ មា មែរ

កាដតនះ វប្សរន៉ឹងស រដ៊ី រស់ តលាក សុម ទូច បានមលែងថា ម ន ី

ភិបាលមមែរននប្រតទសក ុជា ព និងមមែរតប្កា មែះតទៀេ “េំមណងររស់

ក ុជា ព តប្កា

មែួនមអកសា៉ែយតហើ យ” (Expire) តៅ មេមេងាំងមែួនឯងថាជា “អេ៊ីេ

ប្េូវបានទទួលសាគល់ ជាលកេណៈអនតរជាេិថា ជាររស់

តវៀេណា តៅតហើ យៗ

“ ន ិ អាចភាគ៊ីក ុជា ព តៅតចញ ម ុ ”

ត្វើ

អនតរាគ ន៍ តរឿងម ន ក ី ុជា ព តប្កា បានត ើយ ។

និងមមែរតប្កា មែះម លានេំមណង្ំៗ

តៅកនង ុ រដ្ឋា

សាជិកប្រ៉ឹ ទស ធ ភា” ឬ “អេ៊ីេសាជិករ ស ា ភា” ជាត ើ កដ៊ី រួ កោេ់ បាននិងកំរុង មេត្វើ តំ ណើ ររ៉ឹ ងតលើ តងែើ រដ្ឋាភិបាលមមែរតៅទ ទរ

មណៈម ល តលាក សុម ទូច បានមលែងថា ប្រតទសក ុជា ព

ន ិ

យកទ៉ឹក ក ី ុជា ព តប្កា តនាះ

ច ូ ជា

ន ិ ត

អាចតចញ ម ុ ត្វអ ើ នតរាគ ន៍តរឿងក ុជា ព តប្កា បានតនាះ តេើមមែរតប្កា

បានត ើយ ។

មែួនឯងប្េូវឈរឱ្រន រងចាំនលៃសាែរ់ ឬយា៉ែងណា

ាោ៌អមវ៊ី លលអរផ្ ំ េ ុ សប្ារ់ មមែ រតប្កា

តលាកបានរនត

ើញរុគល គ ណាានក់ ត្វើ

តូ ចនះតហើ យ តេើមមែរតប្កា ប្េូវរ៉ឹ ងតៅតលើ អវ៊ី ? តហើ យ ? ចត យ ែើ គឺ “សិទិស ធ តប្ ច

ផ្ដល់អនុសាសន៍ ល់ រលរ មា មែរតប្កា ថា ានមេ«រងរអូនមមែរក ុជា ព

វសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង”

តប្កា ហន៉ឹ ង ោេ់ ប្េូវមេតប្កាកឈរត ើង” ត ើ ប៊ីទ ទរនូវអវម៊ី លជា

ប្សរតរលម លអងគការសហប្រជាជាេិបានទទួលសាគល់ មមែរតប្កា

សិទិរធ រស់ មែួន

ថា ជាជនជាេិត ើ ននម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ណា

«កុឲ្ ំ យបាេ់ រង់នវូ ជាេិរនធុររស់ មែួនតៅកនុងទ៉ឹក តី វៀេ

តហើ យជាេិរនធុតនះ ានយូ រយារណាស់ កតហើ យៗ ន ិ ម ន

ជាររស់ តវៀេណា តទ» ។

តហើ យតសចកដប្៊ី រកាសជា

សកលសដ៊ីរ៊ីសិទិជ ធ នជាេិត ើ ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិបានមចង ថា “ ជនជាេិត ើ ានសិទិស ធ វ័យសតប្ ច ។ ា សាែរេ៊ីននសិទិតធ នះ

តរើនិយាយរ៊ី លកេណៈប្រវេតសា ិ ស្តសតវញ ិ

រលរ មា មែរតៅកនុង

ប្រតទសក ុជា ព តៅមេអាចទ ទរឲ្យតវៀេណា ទទួលសាគល់ ថា ទ៉ឹក ក ី ុជា ព តប្កា

ជាាោ៌ យ ួ លអរផ្ ំ េ ុ សប្ារ់ មមែរតប្កា

គឺជាអេ៊ីេទ៉ឹក រី រស់ ក ុជា ព បាន

តលើសរ៊ី តនះ

តលាកថា សិសស និសសិេ រញ្ា វន ័ ត ឬ អនកប្រវេតសា ិ ស្តសត មមែរជាត ើ

ជនជាេិត ើ

ត្វតើ សចកតស ៊ី តប្ ចចិេអ ត រ ំ ៊ី សាថនភារនតយាបាយររស់

មែួនតដ្ឋយតសរ៊ី ប្រ ទំងត្វកា ើ រអភិវឌ្ឍ តស ក ា ច ិ ច សងគ កិចច និង វរប្ ត៌ ដ្ឋយតសរ៊ី” ។

ាន

តយាងា តសៀវតៅ គគុតទទសក៍

“ផ្ែូវតៅយកសិទិស ធ តប្ ច

សិទិប្ធ រកាសទ ទរឲ្យតវៀេណា ទទួលសាគល់ ការរិ េ តហើ យថា អនក

វសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង”

ទំងតនាះអាចានសិទិតធ ្វកា ើ រេវ៉ាទ ទរតៅ ម ុ សាថនទូេតវៀេណា

ក ុជា ព តប្កា

បាន ប្រសិនតរើការេវ៉ាតនាះត្វតើ ើងតដ្ឋយអហិ ងា ។ តនះតរើការ

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ត្វកា ើ រ

តលើកត ើងររស់ តលាក រណឌិេ សុម ទូច ម លបានប្បារ់ វទ ិ យុអាសុ៊ី

តោររសិទិ ធ នុសស សិទិរធ ស់ តៅតដ្ឋយសុវេថភា ិ រ សិទិរធ កាសាសនា

តសរ៊ីកាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៧ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៤ កនែងតៅតនះ ។

វរប្ ៌ ទំតនៀ ទាែរ់ ប្រនរណ៊ី និងសិទិស ធ តប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយ

រលរ មា មែរជំនាន់ តប្កាយអាចទ ទរ “ក ជា ុព តប្កា ”

កវិញ៖

មណៈម ល តលាក រណឌិេ សុម ទូច អះអាងថា ក ុជា ព ន ិ អាច តចញ ម ុ ត្វអ ើ នតរាគ ន៍តរឿងម ន ក ី ុជា ព តប្កា បានតនាះ មក

តលាក

៊ី អនកវិភាគមមែរានក់ តទៀេបានកេ់ សាគល់ រនតថា យុ វវ័យមមែរ

ជំនាន់ តប្កាយ

អាចកសាងផ្ែូវ យ ួ ត ើ ប៊ីការពារអ្ិរតេយយភារ

ររស់ ក ុជា ព តដ្ឋយ “ទំងមមែរតលើ ទំងមមែរតប្កា ឲ្យលអាំងរ៊ី តរលតនះតៅ ជំនាន់ តនះ

ប្េូវតរៀរចំឯកសារ

កនង ុ កាលៈតទសៈណា យ ួ ម លយុ វវ័យ

ន៉ឹងត ើងកាន់ អណា ំ ច

ប្រមហលជាោេ់ ានតរះ ូងមមែរ

ម លបានតបាះរុ ពតដ្ឋយសហរ័ នមធ មែរ

កនុងឆ្លនំ ២០០៩ បានសរតសរអំរ៊ីទិសតៅររស់ មែួនថា “េសូទ ទ ឱ្យរដ្ឋាភិបាលយួ ន

មែួនឯងររស់ មមែរតប្កា ម លជាជនជាេិត ើ

តៅតលើម ន ក ី ុជា ព

តប្កា ” សរវ នលៃ ។ តោលតៅននការេសូតនះ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម លជាអងគការររស់ មមែរតប្កា

យ ួ ានសាលជុវំ ញ ិ រិភរ

តលាកតនាះ បានរតងកេ ើ ទង់ជាេិររស់ មែួន យ ួ ប្េូវបានទទួលសាគល់ ជា លកេណៈអនតរជាេិផ្ងម រ ។ អវម៊ី លសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា មេត្វស ើ រវ នលៃតនះ ប្េូវបានតគត ល ើ ត ានប្រសិទិភា ធ រ តប្កា

កំរុង

ើញថា ជាសក ភា ែ រ យ ួ ៏

សប្ារ់ ជយ ួ ល់ រលរ មា មែរតប្កា តៅក ុជា ព

មេការបានសតប្ ចជាមផ្ែផ្កឆ្លរ់ ឬយូ រ

វអាប្ស័យតៅតលើ

តប្ចើនជាងអនក ក ឹ នាំជនា ំ ន់ តនះ ។ ោេ់ អាចន៉ឹងត្វើការេវ៉ាបាន ឲ្យមេ

កាែំងននការចូលរ ួ ររស់ មមែរតប្កា ប្គរ់ រ ូរជា យ ួ ន៉ឹងសហរ័ នមធ មែរ

អវជា ៊ី ររស់ មមែរ តទះរ៊ីជា ៥០ ឆ្លនំ ១០០ ឆ្លនំ ១ ពាន់ ឆ្លនំ” ក៏មមែរប្េូវមេ

ក ុជា ព តប្កា

ទ ទរ កវិញម រ ។

តប្កា

សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង៖ ាំងរ៊ី អេ៊ីេកាលរហូ េ ក ល់ តរលតនះ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ត ើ ប៊ីនាំោនជំរ ុញឲ្យវេតាន ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

កាន់ មេតលចតធាែកនុងឆ្លកអនតរជាេិ និងការត្វើឲ្យរលរ មា មែរ

តប្កា តៅកនុងប្សុកតចះតប្រើប្បាស់ សិទិរធ រស់ មែួន បាន ល់ កប្ េ ិ ណា តគសតងកេត

ើញថា

មេរ៉ែតុ ណា ណ ះ ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

៤៨


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – ទសសនៈ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

មាុមៃសុ ាំ បិៃម្ួយសរមប់ ខ្មែរក្រោម្ តៅនលៃទ៊ី ២០ មម ករា ជានលៃឈរ់ សប្ាក់ ផ្ូវែ ការររស់ សហ រ អា ា ត រិក ត ើ ប៊ីរឭ ំ ក ល់ នលៃមួរកំតណើ េររស់ ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ

៊ីង

(Martin Luther King Jr.) ត ចលនា “សិទិរ ធ លរ ”ា ររស់ អាត រិក មសបកតមែ ម លបានតកើេតៅនលៃទ៊ី ១៥ មម ករា ឆ្លនំ ១៩២៩ ។ តៅ នលៃចនទ ទ៊ី ២០ មម ករា ឆ្លនំ ២០១៤ តនះ ជាមួរ ៨៥ ឆ្លនំ នលៃកតំ ណើ េ ររស់ ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ

៊ីង ។ កាលរ៊ី ៥០ ឆ្លនំ ន ុ ា៉ែ្ិន លូត្ើ

បានអានសុនក ទ ថា ល ៏ ប៊ីលាញ យ ួ ានចំណងតជើងថា

៊ីង

“ម្ំុាន

សុរន ិ យ ួ ” ម លតប្កាយ ក សុនក ទ ថាតនះ បានជះឥទធិរលយា៉ែង លែំង ល់ រលរ អា ា ត រិកមសបកតមែ

តហើ យនាំឲ្យានចលនា

អហិ ងសទូទំងប្រតទស ត ើ ប៊ីលុររំបាេ់ ការប្រកាន់ រ័ណ៌ស បុរតៅ សហហរ អា ា ត រិក ។ ៥០ ឆ្លនំ តប្កាយ ក តៅនលៃទ៊ី ២៨ មមស៊ីហា

តលាក Martin Luther King, Jr. អានសុនក ទ ថា ” I Have A Dream” តៅ វិានអនុសាវរ៊ីយ៍ Lincoln (Lincoln Memorial) នា

Washington កាលរ៊ី នលៃ ២៨ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៦៣ ។

ឆ្លនំ ២០១៣ កនែងតៅតនះ កនុងទិវមួរ ៥០ ឆ្លនំ ននសុនរទ កថា “ម្ំុាន សុរន ិ យ ួ ” ររស់ ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ

៊ីង ប្រធានា្ិរេ៊ីមសបកតមែ

អាត រិក តលាក បារា៉ែក់ អូបាា៉ែ (Barack Obama) បានរញ្ញជក់ ថា “

និងសិទិមធ សវងរកសុភ ងគល” ។ ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ

អាត រិក

រំផ្េ ុ តសេវិាន ក៏ប្េូវ បានផ្ែស់ រូរដ ម រ” ។

តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយតនះប្គរ់ ៗោន ។

ក ល់ តរលតនះ សហរ អា ា ត រិក ានការ

ផ្ែស់ ទំងប្សុង គឺប្កុ ជនជាេិត ើ មសបកប្កហ

និងប្កុ អាត រិក

ង ៊ី បានរញ្ញជក់ថា

នុសសប្គរ់ រ ូរ ន ិ ថា មសបកស ឬ មសបកតមែតទ ម លជារលរ ា

តប្ពាះមេរួ កតគត្វរ ើ យុហយាប្ាសហរ អា ា ត រិកបានផ្ែស់ រូរដ , ទ៊ី

ប្បាក ណាស់

រ ធា ា ន៊ី

ប្េូវមេទទួលបានផ្លប្រតយាជន៍

រ៊ី កច ិ ស ច នាររស់

តៅកនុងមែ៉ឹ សារ យ ួ ននសុនក ទ ថា “ម្ំុានសុរន ិ យ ួ ” ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ

៊ីង បានមលែងថា “ម្ំុានសុរន ិ ថា នលៃណា យ ួ កូនររស់ មំ្ុ

មសបកតមែ ប្េូវបានសិទិតធ សនើភារោន តដ្ឋយ ន ិ ានការប្រកាន់ ឬ

ទំង ៤ នាក់ ន៉ឹងប្េូវបានរស់ តៅកនុងប្រតទស យ ួ ម លរួ កតគ ន ិ

តរើសតអើងតទៀេត ើយ ។ កាលរ៊ី ៥០ ឆ្លនំ

ប្េូវបានវយេន តែ ដ្ឋយស បុរមសបក

ុនជនជាេិអាត រិកមសបក

តមែ ប្េូវបានតគតរើសតអើងយា៉ែង្ៃន់ តដ្ឋយរដ្ឋាភិបាលបានមរងមចក ដ្ឋច់ ប្ស ះ រវង នុសសមសបកស និង មសបកតមែ សាធារណៈ

ច ូ ជា តៅទ៊ី

ច ូ ជា ទ៉ឹកសប្ារ់ ជនជាេិស ជនជាេិមសបកតមែ

ន ិ

មេតដ្ឋយអាករបកិរយា ិ

ររស់ រួកតគ” ។ មណៈម លសុរន ិ ររស់ ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ រិ េតហើ យ

ង ៊ី បានកាែយជាការ

តយើ ងប្កត កត ល ើ វសនាររស់ មមែរតប្កា

ានសិទិផ្ ធ ក ឹ ត ើយ, តៅា ឡានប្កុង ប្កុ ជនជាេិមសបកតមែប្េូវ

ជនជាេិត ើ ននម ន ីក ុជា ព តប្កា វិញ

បានតគឲ្យចូលា ទវរលងតប្កាយ,

តអើងរូ ជសាសន៍រ៊ីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

តរើប្កុ ជនជាេិមសបកសមវះ

ម លជា

រួ កតគតៅមេរងការតរើស និងជនជាេិ

តៅអ៊ី តគអាចត ញជនជាេិមសបកតមែឲ្យតប្កាកតចញ ត ើ ប៊ីយក

យួ នជាអាណានិគ ជនម លបានចូល កត្វអា ើ ណានិគ តលើរល

តៅអ៊ី កអងគុយបានជាត ើ

រ មា មែរតប្កា ាចស់ ប្សុក ម ល ។

តដ្ឋយានសក ភា ែ រប្រកាន់ រ័ណ៌ស បុរ សាសន៍មររតនះ តទើរ ា៉ែ្៊ីន លូត្ើ

និងតរើសតអើងរូ ជ

ង ៊ី តចញ ម ុ ក ឹ នាំត្វើ ការេ

ក ល់ ឆ្លនំ ២០១៤ តនះ ានរយៈតរល ៦៥ ឆ្លនំ តហើ យ ម ល មមែរតប្កា រស់ តៅតប្កា ន៉ឹ អាណានិគ តវៀេណា

តប្កាយរ៊ី

សូអហិ ងា ត ើ ប៊ីទ ទរ “សិទិស ធ ុ៊ីវល ិ ឬ សិទិរ ធ លរ ”ា តយាងា

បារាំងបានតផ្ទរម ន ក ី ស ូ ័ងសុ៊ីន ឬ ក ុជា ព តប្កា

តសចកដប្៊ី រកាសឯករាជយររស់ សហរ អា ា ត រិក ម លបានប្រកាស

រ ច ា ណ ំ ុ ះតវៀេណា

កាលរ៊ី ឆ្លនំ ១៧៧៦ ថា “ នុសសប្គរ់ រ ូរតកើេ កានសិទិតធ សែើោន

ជីវេ ិ មមែរតប្កា

្ ជា ែ េិបានផ្ដល់ឲ្យរួ កតគនូវសិទិ ធ

រូ ជសាសន៍ ត្វទ ើ ក ុ រ េ ក ុ ត ញ ន តរៀងរាល់ នលៃ ឥេប្សាកប្សានត ។

ម ល ន ិ អាចរ៉ែះពាល់ បាន

ត ើយ ។ តៅកនុងសិទិតធ នាះ ានសិទិរធ ស់ រានានជីវេ ិ សិទិតធ សរ៊ីភារ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឲ្យឋិ េតៅតប្កា

ចារ់ រ៊ីនលៃតៅ ០៤ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ១៩៤៩

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា តរើសតអើងប្រកាន់

ការម លរ ែ ញឲ្យត

ើញថា

រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា តៅមេ ៤៩


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – ទសសនៈ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្រកាន់ រូជសាសន៍ តលើរលរ មា មែរតប្កា តនាះ

ាន ច ូ ជាជនជាេិ

ន៊ី និងប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន ប្េូវបានចារ់ ផ្ស៉ឹក និងដ្ឋក់ គក ុ

យួ នានសិទិផ្ ធ ដ ច់ ម ុ តលើមមែរតប្កា ាចស់ ប្សុក ប្គរ់ យា៉ែងទំងអស់ ។

៦ ឆ្លនំ តដ្ឋយប្ោន់ មេប្រះសងឃទំងរ៊ី រអងគតនះ បានផ្ដល់រទសាភសន៍

ឧទរណ៍ ជាក់ មសដង រិ ្រ ៊ី ណ ុ យចូលឆ្លនំយួនតរៀងរាល់ ឆ្លនំ រលរ ាតវៀេ

េិចេួច ជា យ ួ វិទយុ សំត ង ក ុជា ព តប្កា

ណា ទូទំងប្រតទស

ានតរឿងម លរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលអនុ េ ័ ឲ្យឈរ់ សប្ាក់

រយៈតរលកនែះមម មេសប្ារ់ រណ ុ យចូលឆ្លនំ និងរុណយមសន ន ូ ា ររស់ មមែរតប្កា

កនុង យ ួ ឆ្លនំ ានមេ ៤ នលៃរត៉ែុ ណា ណ ះ

ភិបាលតវៀេណា

ប្រកាសឲ្យឈរ់

បានរំតលាភរំពានសិទិរ ធ ល

រ មា មែរតប្កា ជាតប្ចើនតទៀេ ម ល ន ិ អាចតរៀររារ់ អស់ បានត ើយ ។

ន ិ ប្េូវបានរដ្ឋា

សប្ាក់ ទទ ូ ំងម ន ក ី ុជា ព

និង វិទយុអាសុ៊ីតសរ៊ី ។ តៅ

“តយើ ងានសុរន ិ យ ួ សប្ារ់មមែរតប្កា ”ថា តប្កា

នលៃណា យ ួ មមែរ

ន៉ឹង ន ិ ានការតរើសតអើងរូ ជសាសន៍ រ៊ី សំណាក់ រដ្ឋាភិបាល

តប្កា ត ើយ ។ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា បានតរើកសាលាឲ្យជនជាេិ

តវៀេណា

យួ នតរៀនទូទំងប្រតទស តលាកប្គូអក ន ប្គូ ានប្បាក់ មម មេ ន ិ បាន

តសែើជនជាេិយួនតដ្ឋយរួ កតគានសាលាតរៀន, ានក វែ ្ ិ ម៊ី មែរររស់

តរើកសាលា ឬក វែ ្ ិ ជា ៊ី មមែរ សប្ារ់ មមែរតប្កា ទូទំងម ន ីក ុជា ព

មែួននិងរាល់ តរលរុណយជាេិររស់ រួកតគ

តប្កា

កាសឲ្យសាលាតរៀនប្កុ ហុ នតផ្សងៗ

បានសិកាត ើយ ។ ទតងវតើ នះ កូនតៅមមែរតប្កា

ជាជនជាេិយួនយា៉ែងរិ េប្បាក

ន៉ឹងកាែយតៅ

តដ្ឋយសាររួ កតគ ន ិ បានតចះអកសរ

សាស្តសតជាេិររស់ មែួន តប្ពាះនាំោនតរៀនមេសាលារ យ ា ួន ។ តៅតរលលែៗ ី តនះ

រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា បានរស្ត ក រយា៉ែង

តោរតៅតៅតលើប្រះសងឃ និងរលរ មា មែរតប្កា

ចំនន ួ ៨ អងគ និង

ក ុជា ព តប្កា

និងរ៊ី ជនជាេិយួនតទៀេត ើយ ។ មមែរតប្កា ន៉ឹងានសិទិ ធ

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលប្រ

និងប្គរ់ សាថរ័នរ ាតៅម ន ី

ប្េូវមេរិទទវរត ើ ប៊ីរលរ មា មែរតប្កា បានសប្ាកនលៃ

រុណយជាេិររស់ រួកតគតដ្ឋយតសរ៊ី ។ “តយើ ងានសុរន ិ យ ួ សប្ារ់មមែរតប្កា ” ថា នលៃណា យ ួ រល រ មា មែរតប្កា

ន៉ឹងបានសតប្ ចវសនាមែួនតដ្ឋយមែួនឯង តៅតលើទ៉ឹក ី

រ ូរ កនុងតនាះ បានចារ់ ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ចិនាដ ននវេតនប្រជារ់ ប្ចក

ក ុជា ព តប្កា ររស់ មែួន

តដ្ឋយ ន ិ ានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ត្វើ

ចូលបាវយកតៅត្វទ ើ រ ុណក ែ តដ្ឋយតចាទថា ប្រះសងឃអងគតនះ បាន

អាណានិគ , ត្វទ ើ ក ុ រ េ ក ុ ត ញ ន តលើរលរ មា មែរេតៅតទៀេត ើយ ៕

ទក់ ទងមមែរតប្កា តៅតប្ៅប្រតទស ។ ចំមណកប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ីវ

ថាច់ របីជា ក្ ឿន

នារ៊ីមមែរតប្កា តសែៀកពាក់ ា មររប្រនរណ៊ី មមែរ តៅវេតអងគរាជរូរ ៊ី (អងគ) ទ៊ីរ ួ តមេតប្រះប្េពាំង ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៥០


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

រប ត្តិ ក្ោក សឺង ទួៃ អ្ត្ីត្របធាៃរបត្ិបត្តិសហរ័ ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ លោក្ស សឺង ទ ួន ជាទ ីប្រ ីក្សា (២០០៤~២០០៧) ន ិងអត ីតប្រធានប្រត ិរត ត ិ (២០០០~២០០៤) គ្ណៈក្សម្ មការនាយក្សថ្នសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ។ លោក្ស លក្ស ើត ថ្ង ៃចន ទ ១លក្ស ើត ផែលចប្តឆ្ន ំម្ផម្ សរ តស័ក្ស រ. ស. ២៤៩៩ ប្ត ូវន ឹងថ្ង ៃទ ី ១២ ផែម្ ីនា គ្. ស. ១៩៥៦ សា្រ់ ថ្ង ៃអាទ ិតយ ២ លក្ស ើត ផែែេគុន ឆ្ន ំច អដ្ ឋស័ក្ស រ. ស. ២៥៥០ ប្ត ូវន ឹងថ្ង ៃទ ី ១៨ ផែក្ស ុម្ ភៈ គ្. ស. ២០០៧ ។ សហរ័ន ាផែ មរលប្កាម្ បានចាត់ទ ុក្ស លោក្ស សឺង ទ ួន ថា ជាវររ ី ុរសជាត ិររស់ ផែ មរលប្កាម្ លប្ ៉េះគ្នត់ជាអត ីត លម្ដ្ ឹក្សនា ំសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្មាន ក្ស់ បាន ជំរ ុញវត តមានផែ មរលប្កាម្បានច ូេក្សងុ ន ឆ្ក្សអន តរជាត ិ ។ តលាក សឺង ទួន អេ៊ីេប្រធានប្រេិរេតិ និងជាទ៊ីប្រ៉ឹកា ក កា ែ រនាយកននសហរ័ នមធ មែ រក ុជា ព តប្កា

គណៈ

។ តរលចូលសញ្ញជេិ

អាត រិកាំងានត្ែះថា Edward Tuon Son ានប្សុកកំតណើ េតៅ ភូ ចា ិ ក់ ទទ៉ឹង (នេយាំង) ប្សុកបាយតៅ ( តុ៊ី សវៀង) តមេតោែំង (សុក ប្ាំង) ក ុជា ព តប្កា

(ត ៀងណា តវៀេណា ) សរវ នលៃយួនតៅថា

ណា តបា ។ ប្គួសារ៖ ឪរុ កត្ែះ សឺង ល

(Thum Son) ាតយត្ែះ ឌាង ្៊ីហុន

(Huol Thi Đien) និងានរងរអូនរតងកេ ើ ៨ នាក់ ប្រុស ៣ ប្ស៊ី ៥ នាក់ , ទ៊ី ១ សឺង ្៊ី ហន (ប្ស៊ី) សរវ នលៃតៅក ុជា ព តប្កា

ទ៊ី ២ សឺង តទៀង តៅ ហាវ (ប្រុស) សរវ នលៃតៅអាត រិក ។ ទ៊ី ៣ សឺង ្៊ីហងស (ប្ស៊ី) សរវ នលៃតៅក ុជា ព តប្កា

ទ៊ី ៤ សឺង ទួន (ប្រុស) សរវ នលៃតៅអាត រិក (សាែរ់ ) ។ ទ៊ី ៥ សឺង ្៊ី កុង (ប្ស៊ី) សរវ នលៃតៅក ុជា ព តប្កា ទ៊ី ៦ សឺង ្៊ី ភ៉ឹ (ប្ស៊ី) សរវ នលៃក ុជា ព តប្កា

ទ៊ី ៧ សឺង ្៊ីហ៉ឹ (ប្ស៊ី) សរវ នលៃក ុជា ព តប្កា

ទ៊ី ៨ សឺង ប្រ៊ី ង (ប្រុស) សរវ នលៃក ុជា ព តប្កា

តលាក សឺង ទួន និង ភរិយាបានរស់ តៅប្រករតដ្ឋយ សុភ ងគល តហើ យានរុប្េ្៊ីាចំនន ួ ៤ នាក់ គឺ៖ ទ៊ី ១ សឺង រុ ទិកា ធ (ប្ស៊ី) ទ៊ី២ សឺង លកេណា ិ (ប្ស៊ី) ទ៊ី៣ សឺង តមារិទិ ធ (ប្រុស) ទ៊ី៤ សឺង កនិដ្ឋា (ប្ស៊ី)

តកើេ៖ នលៃចនទ ១ តកើេ មមតចប្េឆ្លនំ ម

សរតសក ័

រ. ស. ២៤៩៩ ប្េូវន៉ឹងនលៃទ៊ី ១២ មម នា ៊ី គ. ស. ១៩៥៦ សាែរ់ ៖ នលៃអាទិេយ ២ តកើេ មមផ្លគន ុ ឆ្លនច ំ អ ស ា ក ័ រ.ស.២៥៥០ ប្េូវន៉ឹងនលៃទ៊ី ១៨ មមកុ ៈភ គ. ស.២០០៧

ការរស់ តៅកនង ុ ជំរជ ំ នតភៀសមែន ួ កនង ុ ប្រតទសនល៖

ជំរបា ំ ន យ ួ ឆ្លនំក៏បានតៅតៅតកាះបាាំង ប្រតទសហវ៊ី លែិរិន ចំនន ួ ៦

តលាក សឺង ទួន បានចាកតចញរ៊ី ប្សុកកំតណើ េតៅឆ្លនំ ១៩៧៨

មម ។ តលាក ទួន និង ប្គូសារ កប្រតទសទ៊ីរ៊ី (សហរ អា ា ត រិក) តៅ

តហើ យ ករស់ ជរំ ជ ំ នតភៀសមែួន តមអ៊ីដ្ឋំង នលៃទ៊ី ២៨ កុ ៈភ ១៩៨០

នលៃទ៊ី ២៧ មមឧសភា តៅទ៊ីប្កុង ុងរច ិ រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ សហរ ា

តហើ យបានតរៀរការជា ួ ន៉ឹងអនកប្ស៊ី ថាច់ ហុ ង តៅកនុងជំរ ំ ។ តៅកនុង

អាត រិក ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៥១


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ការសិកា៖

នលៃទ៊ី ២-៣ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៧ បានចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ

កាលតៅកុារភារ ល់ វយ ័ បានរញ្ច រ់ ហាវិទាល័យ ក ុជា ព តប្កា

តៅ

ក ល់ សហរ អា ា ត រិក ានចំតណះវិជាជលងវិសវករ

មផ្នកតអ ិកប្េូនិក (A Bachelor Degree in Electrical Engineering) ។ ការ

សហរ័ នតធ ៅទ៊ីប្កុងសុ៊ីអាលិល រ វ ា ៉ា សុិនតាន សហរ អា ា ត រិក ។ នលៃទ៊ី

យូ អន ិ ភ៊ីអូ

តៅឆ្លនំ ១៩៧៥ តលាក សឺង ទួន បានត្វជា ើ ចាងហាវងសាលា រឋ សិកាតៅប្សុកបាយតៅ តមេតោែំង ក ុជា ព តប្កា ោេ់ បានប្រម ប្រ ល ូ តលាកប្គូ

២២-២៣ មមកុ ៈភ

សហរ័ នតធ ៅទ៊ីប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ

រ៖

។ តរលតនះ

អនកប្គូមមែរតប្កា ឲ្យតចះប្សឡាញ់

ឆ្លនំ ១៩៩៨ ចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ

ប្រតទសកាណាដ្ឋ

សត៊ីរ៊ីការសុំចល ូ

(UNPO) គឺ អងគការប្រជាជាេិោែនេំណាងតៅកនុងអងគការ

សហប្រជាជាេិ (Unrepresented Nations and People Organization) តហើ យដ្ឋក់ ពាកយសុំចល ូ តៅនលៃទ៊ី ០៦ ត សា ។ នលៃទ៊ី ០១ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ១៩៩៨ ចូលរ ួ

ហាសននិបាេយុ វជន

រារ់ អានោន តចះការពារតៅវិញតៅ ក តហើ យនិងរណតុះរណា ត ល នូវ

មមែរតប្កា តៅប្កុងអារ៊ីសា រ កា ា ល៊ីហ័វរញ៉ែសហរ អា ា ត រិក ត ើ ប៊ី

សាែរេ៊ីតសនហាជាេិាេុភូ ជា ិ និចកា ច ល។

រតងកេ ើ យុ វជនមមែរតប្កា អនតរជាេិ

ការរតប្ ជា ើ េិ ាេុភូ ក ិ ជា ុព តប្កា ៖ ម លានតៅវសនាប្េូវ

បានវេថុ ស ៏ កកស ិ ិទជ ធ រំ ុញ ករំតរញេួនាទ៊ី ឧ ៏ េត

កនុងការលាេ

ប្េដ្ឋងនូវគំនរទុកស េ ប្ុ ទតសាកនា ក ន ែ វូ ប្រវេតរ ិ ិ េៗ ប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ ៏ ចុក្ ររស់ ជនរ ួ ជាេិមមែរតប្កា តយើ ង

តៅក ុជា ព តប្កា ម ល

ប្េូវអាណានិគ យួ នប្គរ់ ស យ ័ កាល ត្វទ ើ ក ុ រ េ ក ុ ត ញ ន យា៉ែងមប្រនផ្ស នងតោរតៅជាទ៊ីរផ្ ំ េ ុ តនាះ ជារិ តសសតៅសហរ អា ា ត រិក

កនុងជួរថានក់ ក ឹ នាំ តយើ ងបានត

ើញតលាកអេ៊ីេអ្ិរេ៊ី ថាច់ ាន់

ារា តលាកអេ៊ីេប្រធានប្រេិរេិត ថាច់ តលើ

តលាកអេ៊ីេប្រធាន

ប្រេិរេិត សឺង ទួន ។ បានដ្ឋក់ ត្ែះ

ឲ្យតលាក សឺង ទួន ថា “អនករតប្ ជា ើ េិ ន ិ តចះតនឿយហេ់ ” ។

បានចូលប្រ ូកកនុងការរតប្ ផ្ ើ លប្រតយាជន៍ ជន ូ មមែរតប្កា រ ំ ង ូ ោេ់ បានរងរអូនមមែរតប្កា

សវ៊ីស ។ សត៊ីរ៊ីជតំ នឿសាសនាប្េូវរំតលាភ ។ នលៃទ៊ី ២៣-២៤ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ១៩៩៨ ប្រជុកា ំ រ

រសហរ័ ន ធ តៅ

ប្កុងកូ ៉ឹ រ៉ឹស រ អ ា នូ ហអូ សហរ ស ា ត៊ីរ៊ីមផ្នការឆ្លនំលង ម ុ ។ នលៃ ២១-២៩ មម្នូ ឆ្លនំ ១៩៩៨ ចូលរ ួ រុណយមួ រទ៊ី ៦១ ននទ៊ីវ រតងើេ ក េ ិ ស ត ាគ មមែរតប្កា តៅររតទស តៅទ៊ីប្កុងបារិស ប្រតទស បារាំង តហើ យបានតៅត្វស ើ វនាការជា យ ួ ន៉ឹងឯកឧេត

សឺន សាន ។

ប្រតទសកាណាដ្ឋ

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា រិ ភរតលាក

ប្រវេិបា ត រាំងប្រគល់ ទ៉ឹក ក ី ស ូ ័ងសុ៊ីន ឲ្យយួ នបាវដ្ឋយតៅឆ្លនំ១៩៤៩ រសហរ័ ន ធ សត៊ីរ៊ី

រចនាស ន ព័ រធ រស់ សហរ័ ន ធ ។ នលៃទ៊ី ១១-១២ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៩៩ ទំនាក់ ទំនងផ្ែូវទូេ តហើ យ

តៅេំរន់ កាល៊ីលងេបូងរ ា

រញ្ជ ូនប្រេិភូ ២ រ ូរ គឺ តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ និង តលាក ប្បាក់

តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ តៅចូលរ ួ បាេុក តែ ៅ ម ុ អងគការតអមរ៉ែក (APEC or Asian

នលៃទ៊ី ៤ ស៊ីហា ១៩៩៦ តលាក សឺង ទួន ប្េូវបាន ហាសននិបាេ សកលតលើកទ៊ី ៥ ននមមែរក ុជា ព តប្កា

សួរ

ន ុ

កាល៊ីហវ័ញ៉ែ តប្ជើសាំងឲ្យត្ើប្វ រធានសាគ

តៅប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ

តមេត

មេងាំងឲ្យត្វជា ើ អនុប្រធាន អាណេតកា ិ ល

(១៩៩៦-

ក ឹ នាំតដ្ឋយតលាកប្រធាន ថាច់ ាន់ ារា ។

នលៃទ៊ី ០១ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ១៩៩៧ បានជួយេវ៉ាា ផ្ែូវទូេ និងត្វើ អនតរាគ ន៍ឲ្យរងរអូនមមែរតប្កា

រ ូរ តៅជួរ ស្តនត៊ីអងគការសហប្រជាជាេិ តៅប្កុងហស៊ីមណវ ប្រតទស

នលៃទ៊ី ០៤ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៩៩ ចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ

តប្កាយរ៊ី បានទទួលសញ្ា រប្េលងវិសវករ ក តលាក សឺង ទួន ក៏

២០០០)

នលៃទ៊ី ២៨ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៩៨ រញ្ជ ូនប្រេិភស ូ ហរ័ ន ធ ៤ អងគនិង

នលៃទ៊ី ០៥ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ១៩៩៩ ជួរជា យ ួ តលាក ្ន វ៉ា

គណៈក កា ែ រនាយកសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

អនធារិតយា

international

Youth) ។

កនុងចំតណា មមែរតប្កា រារ់ ុឺននាក់

តយាង

(Khmers-Krom

ម លកំរុងរស់ តៅកនុងជំរស ំ ុ៊ីតៅ នន

Pacific

Economic

Cooperation)

តៅប្កុងឧក ិន

ប្រតទស

នូមវលតហស ង់ (New zealanh) ។ នលៃទ៊ី ២៨-២៩ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ១៩៩៩ ចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ សហរ័ នតធ ៅប្កុងាកូា៉ែ

រ វ ា ៉ា សុិនតាន

សហរ ា

សត៊ីរ៊ីគតំ រាង

បាេុក តែ ៅ ម ុ អងគការពាណិ ជជក រ ែ ិ ភរតលាក (WTO or World Trade Organization) ។ នលៃទ៊ី ៣០ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ១៩៩៩

ក ឹ នាំ ហាបាេុក ជា ែ ប្រវេិត

ប្រតទសនល ចំនន ួ ៥៦ រ ូរ និងប្រះសងឃ ៣ អងគ ករស់ តៅប្រតទស

សាស្តសត សត៊ីរ៊ីសិទិ ធ នុសស និង សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង

ក ុជា ព ។

តៅ ម ុ អងគការពាណិ ជជក រ ែ ិ ភរតលាក

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ម លាន នុសសប្គរ់ ជាេិ

៥២


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

សាសន៍ចន ំ ន ួ ប្បាំ ន ុឺ នាក់ ចល ូ រួ

តៅប្កុងសុ៊ីអាលិល រ វ ា ៉ា សុិនតាន

សហរ អា ា ត រិក ។

លទធផ្លននការតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើសគណៈក កា ែ រនាយក សហរ័ នមធ មែរតប្កា ាន ច ូ េតៅ៖

តៅតរលតនាះ ភានក់

តលាក ថាច់ ាន់ ារា

អ្ិរេ៊ី

រវិទយុអាសុ៊ីតសរ៊ី បានត្ើស វ ាភសន៍ តលាក

តលាក ថាច់ ចាន់

ប្រធានសភាប្រ៉ឹ ទធចារយ

តលាក ថាច់ ត្ឿង

ប្រធានសភាេំណាង

បានទូរស័រទ សូ សាភសន៍តលាក សឺង ទួន សត៊ីរ៊ី ល ូ តហេុននមមែរ

តលាក សឺង ទួន

ប្រធានប្រេិរេតិ

តប្កា

តលាក តា គិ លុង

អគគតលល្ិការ

តលាក ថាច់ តស

តហរញ្ាិ ក

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែនរិនទ

ប្រធានមផ្នការ

តហើ យក៏រញ្ជ ូនប្រះរណឌិេ ហា សាគុណ ចូលរ ួ រិ ្ជា ៊ី ប្រវេតសា ិ ស្តសត

តលាក ថាច់

ឧរការ៊ីអ្ិរេ៊ី

តនះ តៅរាជធាន៊ីភតនំ រញ រាជាណាចប្កក ុជា ព ។

តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ អនុប្រធានប្រេិរេតិ

សឺង ទួន អំរ៊ីតោលរំណងននការត្វបា ើ េុក តែ នះ ។ នលៃទ៊ី ០១ មម្នូ ឆ្លនំ ១៩៩៩ អនកប្ស៊ីអានលងវិទយុសំត ងសហរ ា

។ នលៃទ៊ី

ថាច់

០១

តសដ្ឋា

មម ករា

ឆ្លនំ

២០០០

ទំនាក់ ទំនងជា យ ួ តលាក

ប្រធានប្កុ ចាេ់ ការក វែ ្ ិ រ ៊ី ណ ុ យ

“សហសវេយរ៍ល”ែី

នលៃទ៊ី ១២-១៣ មម នា ិ ឆ្លនំ ២០០០ ចូលរ ួ ទូរសនិបា ន េា

ង ួ សាង

តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ

អនុប្រធានកិចកា ច រររតទស

ប្ររ័ នទ ធ រូ ស័រទ តៅទ៊ីប្កុង ិកឆ្លេ រ ល ា វ៊ីសាណា សហរ អា ា ត រិក

តលាក ថាច់ តវៀង

អនុប្រធានប្រេិរេិប្ត រចាំទ៊ីរ វ អឺរ ុរ

សត៊ីរ៊ីការអនុ េ ័ យកនលៃទ៊ី ៤ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ១៩៤៩ ជាទិវបាេ់ រង់

តលាក ថាច់ អួង វ៉ារា

អនុប្រធានប្រេិរេិប្ត រចាំទ៊ីរ វ អូសាន៊ី

ទ៉ឹក ី ។

តលាក តទៀ តលន

អនុប្រធានប្រេិរេិប្ត រចាំទ៊ីរ វ អាសុ៊ី ។

នលៃទ៊ី ២២-២៧ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០០ សាជិកប្រេិភស ូ ហរ័ ន ធ ក ឹ នាំតដ្ឋយតលាកប្រធាន ថាច់ ាន់ ារា ត ើ ប៊ីតៅជួរន៉ឹងេំណាង

តប្កាយ ក តលាក ថាច់ ាន់ ារា និង តលាក ថាច់ ចាន់ បានត រើ តចញរ៊ី សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

រាស្តសត ប្រ៉ឹ ទស ធ ាជិក និង ប្ន៊ីរត កា ា រអាត រិក តៅរ ធា ា ន៊ី វ៉ាសុ៊ីនតាន

តប្កាយរ៊ី ចាញ់តឆ្លនេ

ត ើ ប៊ីឲ្យតៅជួយ ល់ មមែរតប្កា

ក ុជា ព តប្កា

ម លប្េូវអាណានិគ យួ នរំតលាភ

សិទិ ធ នុសស និងជំតនឿសាសនា តហើ យន៉ឹងផ្តល់អាហារ ូយករណ៍ ល់ និសសិេមមែរតប្កា តៅឯក ុជា ព តប្កា នលៃទ៊ី ០១-០២

នន

ន ិ បានត្វជា ើ ប្រធានប្រេិរេតស ិ ហរ័ នមធ មែរ

នលៃទ៊ី ២០ មម្នូ ឆ្លនំ ២០០០ តលាក សឺង ទួន និងតលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ

មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០០០ សប្ រសប្ ួលការតរើក

តៅរតងកេ ើ ប្កុ តផ្សង យ ួ តទៀេ

បានត្វស ើ វនាការជា យ ួ ន៉ឹងអគគរ ទ ា េ ូ សហរ ប្ា រចាំរាជា

ណាចប្កក ុជា ព

តហើ យសូ សាថនទូេជួយ ល់ មមែរតប្កា តៅក ុជា ព

សិកាេសាលាសប្ារ់ ថានក់ ក ឹ នាំសហរ័ ន ធ “ជំនាន់ សឺង គុយ” តៅ

ផ្ង ។ នលៃ ម លតនះម រ តលាកបានតៅជួរជា យ ួ ន៉ឹងតលាក ស

ប្កុងមសនភិច រ ផ្ ា រែ ដ្ឋ ៊ី សហរ អា ា ត រិក ។

រងស៊ី ប្រធានគណរកសស រងស៊ី រនាទរ់ តលាកបានត្វស ើ វនាការជា យ ួ

នលៃទ៊ី ០៨ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០០ ចូលរ ួ ត្វើ ហាបាេុក តែ ៅ ម ុ វិានអងគការសហប្រជាជាេិ

តៅរុរន ៊ី ៊ីវយ៉ែ កម លាននាយរ ា ស្តនត៊ី

ន៉ឹងសត ច ត ស៊ីហនុ និងប្រះជាយា ន ុ ៊ីនាល ត ើ ប៊ីទយ ូ ថាវយរ៊ី មផ្នការ េសូរតដ្ឋយសនតិវ្ ិ រ៊ី រស់ សហរ័ ន ធ

ប្ទង់សរវ ប្រះទ័យតដ្ឋយបាន

និងអនក ក ឹ នាំប្រតទសជាង ១៥០ កំរុងប្រជុក ំ ុង ន តនាះានយួ នម រ ។

ប្រទនលុយ ២ ពាន់ លា ុ ែ រ សប្ារ់ មមែ រតប្កា និងត ដ្ឋយាស ល់

មមែរតប្កា តៅប្រតទសបារាំងជាង ៣០០ អងគ-រ ូរ បានក ចូលរ ួ

ប្រេិភទ ូ ំង ៤ រ ូរតទៀេផ្ង ។

តោលរំណងទ ទរឲ្យយួ នហាណូយ រញ្ឈរ់ នតយាបាយប្រល័យ រូ ជសាសន៍ និងរំតលាភសិទិ ធ នុសស កតលើមមែរតប្កា

នលៃតៅរ៍ និងអាទិេយ ១១-១២ តកើេ មមភប្ទរទ ឆ្លនំ តរាង តទស័ក រ. ស. ២៥៤៤ ប្េូវន៉ឹងនលៃទ៊ី ៩-១០ មមកញ្ញា គ. ស. ២០០០ ជាទិវ ហាសននិបាេសកលតលើកទ៊ី ៦ ននមមែ រក ុជា ព តប្កា

នលៃទ៊ី ១៤ មម្នូ ឆ្លនំ ២០០០ បានតៅត្វស ើ វនាការជា យ ួ ន៉ឹងប្ទង់ រណឫទធិ ប្រធានរ ស ា ភាក៏បានោំប្ទការេសូររស់ សហរ័ នមធ រ ។ នលៃទ៊ី ២៧-២៨ មម ករា ឆ្លនំ ២០០១ ចូលរ ួ សងឃមមែរតប្កា រិ ភរតលាក

តៅប្កុងមអលតអ

ហាសននិបាេប្រះ រ កា ា លិហវ័រញ៉ែ

តៅរុរន ៊ី ៊ីវយ៉ែ ក

សហរ អា ា ត រិក តហើ យសតប្ ចយកត្ែះថា ”សហគ ន៍ប្រះសងឃ

សហរ អា ា ត រិក តហើ យានមមែ រនិ នត និងអតញ្ជើ ញ ករ៊ី ប្គរ់ ទិសទ៊ី

មមែរក ជា ុព តប្កា រិភរតលាក” (The United Association of Khmers

ចូលរ ួ ានប្រះសងឃ ៥ អងគ ស្តសត៊ី ៥ រ ូរ និងប្រុស ១៥២ នាក់ ។

Kampuchea-Krom Buddhist Monks) ” ម លានប្រះប្គូ ល៊ីវ តៅ ជា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៥៣


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្រធាន ។

ប្កុងភ៊ីឡាម លរា រ មា រ៉ែនសុិវតិ នៀ សហរ អា ា ត រិក ។

នលៃទ៊ី ១៤-១៧ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០០១ តផ្្ទ ើ រូ សារឧទធិសនា ប្រេិភូ សហរ័ នច ធ ល ូ រ ួ ប្រជុំ

អងគការយូ អន ិ ភ៊ីអូ

នូវប្កុងា ិន

ប្រតទស

តអសសេូតនៀ (The Tallin city Estonia, former Soviet Union) លទធផ្ល

នលៃទ៊ី ៥ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០២ ត្វស ើ ននិស៊ីទសាររ័ េា ៌ នា រណា ត ញទូរស័រទ តៅជុវំ ញ ិ រិ ភរតលាក តប្កា ប្រធានរទ ”មមែរតប្កា និង ៥១ ឆ្លនំ តប្កា រររអាណានិគ យួ ន” ។

សននិសិទ យូ អន ិ ភ៊ីអូ បានសតប្ ចថា ន៉ឹងឲ្យសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ចូលជាសាជិកតរញអងគតៅកនុងរយៈតរល ៦ មម តទៀេ តដ្ឋយគិេ ាំងរ៊ី មមកុ ៈភ តនះតៅ ។

នលៃទ៊ី ១៥ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០២ តលាកប្រធានប្រេិរេិត តផ្្សា ើ រ យ ួ ចារ់ ជន ូ តលាក ហុ ន មសន នាយករ ា ស្តនត៊ីននរាជរដ្ឋាភិបាល ក ុជា ព សត៊ីអរ ំ ៊ី តោលជំហរសហរ័ នទ ធ ក់ ទិន និងរញ្ញែមមែរតប្កា កំរុង

នលៃទ៊ី ៣១-២០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០០ សប្ រសប្ ួលការតរើក

រស់ តៅក ុជា ព សរវ នលៃ ។

សិកាេសាលាសប្ារ់ ថានក់ ក ឹ នាំសហរ័ ន ធ ”ជំនាន់ ថាច់ ចាន់ ” តៅ ប្កុងដ្ឋឡាស រ មា េកសាសស សហរ អា ា ត រិក ។

យ ួ ចារ់

នលៃទ៊ី ០១ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០១ វិទយុផ្ាយសំត ងក ុជា ព តប្កា ចារ់ ផ្ាយជាផ្ែូវការតៅរាល់ នលៃអ គ រ៍ រ៊ី តា៉ែង ៩ តា៉ែងតៅក ុជា ព តប្កា

ល់ ១០ យរ់ ។

តយើ ងបានជួលយនតរណរ (Satlelite)

ប្៏ រណិ េររស់ សហរ័ ន ធ គឺ

ជូនតលាក

ហុ ន

មសន

នាយករ ា ស្តនត៊ី

ននរាជរដ្ឋា

ភិបាលក ជា ុព សត៊ីរ៊ីណុំររ ៧ ប្រការ (អេថន័យជួយការពារយុ េ្ តិ ឲ្ ៌ យ មមែរតប្កា កំរុងរស់ តៅក ុជា ព )។

យ ួ

ររស់ ប្រតទសមរលហសិក សប្ារ់ ផ្ាយ ណ ំ ៉ឹ ងកនុង ១ តា៉ែង ៤០០ លា ុ ែ រ សហរ ា ។ សានន

នលៃទ៊ី ២២ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០០២ តលាកប្រធានប្រេិរេិតត ផ្្សា ើ រ

ក ឹ នាំតដ្ឋយ

តលាកអ្ិរេ៊ី និង ប្រធានប្រេិរេិត ។

នលៃទ៊ី ៤ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០២ តលាកប្រធានប្រេិរេិត និងសាជិក គណៈក កា ែ រនាយកបានសុំររប្េជាក់ ប្េជំ តប្កា

និងអេតសញ្ញាណមមែរ

រ៊ី សត ច ត បា៉ែរ តៅរុរវ ៊ី ៉ា ទ៊ីកាំង ប្រតទសអ៊ីាល៊ី ។ កនុងឱ្កាស

សហរ័ នច ថ ល ូ រ ួ ការប្រណាំងទូក ង ជាលកេណៈអនតរជាេិតៅប្រតទស

នលៃទ៊ី ១៥ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០០១ ចូលជាសាជិកតរញចារ់ នន

តនះ ។

អងគការយូអន ិ ភ៊ីអូ ។

នលៃទ៊ី ៥-៦ មម្នូ ឆ្លនំ ២០០២ រញ្ជ ូនប្រេិភស ូ ងឃតៅចូលរ ួ

នលៃទ៊ី ១ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០០១ សហរ័ នបា ធ នចូលជាសាជិកនន

សននិស៊ីទកំរូលរុ ទសា ធ សនា តលើកទ៊ី ៣ តៅប្កុងភនតំ រញ ប្រតទស

សហរ័ នទ ធ ក ូ ង អនតរជាេិ (International Dragon Boat Federation or

ក ុជា ព តៅឱ្កាសតនះ ប្រះប្គូ ល៊ីវ តៅ បានផ្ារវ ផ្ាយឯកសារជាប្េ៊ី

IDBF) ទូក ង មមែរតប្កា

ភាសាសត៊ីរ៊ីតរឿងរា៉ែវមមែ រតប្កា ជូនអងគសននិបាេ ។

ានត្ែះថា កំមហងនាគរាជ ។ តហើ យក៊ីឡា

ករ-ការិន៊ីទក ូ ង មមែរតប្កា

ក៏បានទទួលត ដ្ឋយាស កនុងតរលតនះ

នលៃទ៊ី ១៥-១៦ មម នា ៊ី ឆ្លនំ ២០០៣ ចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ

ម រ ។ ចតប្ ៀងតសនហាជាេិតលម ១១ ម លតប្ចៀងតដ្ឋយ កញ្ញា ទូច

ននសហរ័ នតធ ៅវេតក ុជា ព តប្កា

សន ុ និច តលាក សយ វិវឌ្ឍន៍ អនកចំតរៀង្ន ម ុ ននសុរិនមមែរ

សត៊ីរ៊ីមផ្នការសហរ័ នស ធ ប្ារ់ ឆ្លនំ ២០០៣ ។

តប្កា

ក៏បាន កកំ រអារ ណ ែ ៍ ល់ រងរអូនតយើ ង តៅកនុងឱ្កាសជា

ប្រវេតសា ិ ស្តសតតនះម រ ។

នលៃទ៊ី ៤ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៣ តលាកប្រធានប្រេិរេិបា ត នមលែង

រសហរ័ ន ធ

នលៃទ៊ី ២៥ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០០២ តលាកប្រធានប្រេិរេតិ និង សហការ៊ី ៤ នាក់ តទៀេ បានត្វស ើ វនាការជា យ ួ ន៉ឹងអនកប្ស៊ី

អ ូ ៊ី សា

ស្តនត៊ី ល ូ និ្ប្ិ ទប្ទង់លទធិប្រជា្ិរតេយយ តៅរ ធា ា ន៊ីវ៉ាសុិន

នលៃទ៊ី ១៤-១៥ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៣ ចូលរ ួ សននិស៊ីទប្រចាំឆ្លនំ នន សហគ ន៍ប្រះសងឃមមែរក ុជា ព តប្កា រិ ភរតលាក តប្កា អ្ិរេ៊ីភារ ររស់ ប្រះតេជប្រះគុណ

នលៃទ៊ី ២៥-២៦ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០២ សប្ រសប្ ួលការ តរើកសិកាេសាលាសប្ារ់ ថានក់ ក ឹ នាំសហរ័ ន ធ ”ជំនាន់

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៉ឹ

ឯ ” តៅ

ល៊ីវ តៅ តៅវេតចនទសងស៊ី ប្កុងាកូា៉ែ

វ៉ាសុិនតាន, សហរ អា ា ត រិក ។

តាន សហរ អា ា ត រិក សត៊ីរ៊ីការសុំជន ំ យ ួ និងតៅទ៊ីសត៊ីការប្កសួងការ ត ើ ប៊ីឲ្យបាន ង ឹ រ៊ី នតយាបាយអត រិក ចំតពាះយួ ។

និង

៥៤ ឆ្លនំ តប្កា រររអាណានិគ យួ ន” ។

តៅប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ ប្រតទសកាណាដ្ឋ សត៊ីរ៊ីការអនុ េ ័ ្ ន ែ ញ្ ុ ា សហរ័ ន ធ

ររតទសអាត រិក

ប្កុងហ ញ ិ េុន ប្រតទសកាណាដ្ឋ

ការណ៍ យា៉ែងមវងា វិទយុ “សំត ងក ជា ុព តប្កា ” សត៊ីរ៊ីមមែរតប្កា

នលៃទ៊ី ១០-១៣ មម ករា ឆ្លនំ ២០០២ ចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ

ប្គ៊ីវ វ៉ា

រប្រចាំឆ្លនំ

នលៃទ៊ី ១៤-១៥ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៣ ចូលរ ួ ការប្រជុក ំ រ ំ ូ ល នន ការ

រសហរ័ ន ធ សត៊ីរ៊ីសាថរ័នទំងរ៊ី ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

និងមផ្នការសប្ារ់ ឆ្លនំ ២០០៣-២០០៤ តៅប្កុង ង ៉ែុ តរ៉ែអាល ប្រតទស កាណាដ្ឋ ។

៥៤


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

នលៃទ៊ី ១៦ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០០៣ តលាកអ្ិរេ៊ី និងប្រធាន ប្រេិរេតច ិ ល ូ រ ួ តភាជនាហារជាកិេយ តិ ស

និងត្វស ើ វនាការជា យ ួ

ន៉ឹងតលាកប្រធានា្ិរេ៊ីសហរ អា ា ត រិក

George W.Bush តៅរ ា

កាល៊ីហ័វរញ៉ែ។

ក ុជា ព តប្កា រិ ភរតលាក ។ នលៃទ៊ី ៣-៤ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០៤ ននមមែរក ុជា ព តប្កា

ហាសននិបាេសកលតលើកទ៊ី ៧

តៅប្កុងតម ឌ្ិន រ ន៊ីវតជើសុ៊ី សហរ អា ា ត រិក

បានតប្ជើាង ំ តលាក សឺង ទួន ជាទ៊ីប្រ៉ឹកាគណៈក កា ែ រនាយកនន

នលៃទ៊ី ២០ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០៣ ចូលរ ួ ន៉ឹងប្រេិភូ យូ អន ិ ភ៊ីអូ ម លអតញ្ជើ ញ ករ៊ី អរឺ រ ៉ែ ុ និងរណឌិេ COOPER

ករ៊ី ហាវ៉ាយ កត្វើ

អាថ្ិរាយសត៊ីរ៊ី តំ ណើ រតឆ្លពះតៅកាន់ សិទិស ធ តប្ ចវសនាមែន ួ តដ្ឋយ មែន ួ ឯង តៅសណា ា ោរហូ ល៊ីត

រ ន ា ៊ីវឈឺ សុ៊ី សហរ ា

អាត រិក ។

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

អាណេតកា ិ ល ២០០៤-២០០៧ ។

ការទទួលអនិចក ច ៖ ែ តលាក សឺង ទួន ជាប្កុ អនក្ន ម ុ ននសុរន ិ មមែរតប្កា

ជា

ប្កុ អនកកាន់ ចងកូេនាវមមែរតប្កា តឆ្លពះតៅកាន់ ‘សិទិស ធ តប្ ចវសនា

នលៃទ៊ី ២១ មមកញ្ញា តៅរ ា ា៉ែសាវូមសេ ។

មែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង”

កំរុងមេត្វើ តំ ណើ រប្សារ់ មេប្េូវតរាោ ក

នលៃទ៊ី ២៦ មមកញ្ញា តៅរ កា ា ល៊ីហ័វរញ៉ែ ។

តរៀេតរៀនគឺោេ់ ានជំង ឺ “ ហារ៊ីករំរង់ក” តៅចុងឆ្លនំ ២០០៣ ។

នលៃទ៊ី ២៨ មមកញ្ញា តៅរ ា វ៉ាសុិនតាន ។

ប្ររនធនិងកូនតៅបានយកោេ់ តៅរាបាលតៅ នទ៊ីរតរទយ

នលៃទ៊ី ១៩ មម្នូ ឆ្លនំ ២០០៣ តលាកប្រធានប្រេិរេតិ បានតផ្្សា ើ រ

ប្កុងមអលតអ, ប្កុងញ៊ីវយ៉ែ ក,

យូ ស៊ី

ងរច ិ និង តវ៉ាស ន ិ ត្ើ ។ល។ ាំងរ៊ី

អរ់ អរសាទរ ចំតពាះប្រជាជាេិទំងរ៊ី គឺ Ahwazi តៅប្រតទសតអៀរ៉ែង

តនាះរហូ េ ក ល់ នលៃ អាទិេយ ២ តកើេ មមផ្លគន ុ ឆ្លនំ អកាសក ័ រ. ស.

ជាេិ Hvavenda តៅប្រតទសអាស្តហវិ កលងេបូង និង Mon tagnard តៅ

២៥៥០ ប្េូវន៉ឹងនលៃទ៊ី ១៨ មមកុ ៈភ គ. ស. ២០០៧ តលាក សឺង ទួន ក៏

យួ នភាគកណតល ម លជាសាជិកលែនី នអងគការ យូ អន ិ ភ៊ីអូ ម លាន

បានទទួល រណភារតៅតវលាតា៉ែង ២ រតសៀល (តា៉ែងតៅរ ា កាល៊ី

ទ៊ីសានក់ ការតៅ ប្កុងឡាតអ ។

ហវ័ រញ៉ែ, សហរ )ា កនុង នទ៊ីរតរទយមេ ង ត កនង ុ ជនាែយុ ៥១ ឆ្លនំ ។

នលៃទ៊ី ២-៤ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៤ ចូលរ ួ ប្រជុកា ំ រ

រប្រចាំឆ្លនំររស់

សហរ័ នតធ ៅប្កុងសានហូ តហស រ កា ា ល៊ីហ័វរញ៉ែ សហរ ា ។ នលៃទ៊ី ៩ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៤ តផ្្សា ើ រសម ង ត ការសាទរ ចំតពាះ ស ន ព័ ស ធ ណនិសសិេ-និសសិេមមែរតប្កា

តៅភនតំ រញ, ក ុជា ព ។

នលៃទ៊ី ២២ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៤ តលាកប្រធានប្រេិរេតិ បានត្វើ

រណភារររស់ តលាក សឺង ទួន អេ៊ីេប្រធានសហរ័ នមធ មែ រ ក ុជា ព តប្កា ក ុជា ព តប្កា

ត្វឲ្ ើ យតយើ ងម្ំុ ជាសាជិក សាជិកាននសហរ័ នមធ មែរ ាំងរ៊ី ថានក់ ក ឹ នាំជាន់ មពស់រហូ េ ល់ ជាន់ តប្កា

អតនែើតដ្ឋយប្រជារលរ មា មែរតប្កា

យ ួ

ជាង រ់ លាននាក់ តៅជុវំ ញ ិ រិ ភរ

តលាក ជារិ តសស តៅាេុភូ ក ិ ុជា ព តប្កា

សាភសន៍ជា យ ួ ន៉ឹងតលាក សំ រូរន ិ ទ ននវិទយុអាសុ៊ីតសរ៊ី សត៊ីរ៊ីមផ្នការ

តយើ ង

ឆ្លនំ ២០០៤ ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

វីរជន យ ួ រ ូរ កនុង តំ ណើ រមសវងរកសិទិតធ សរ៊ីភារ ជូនជាេិាេុភូ ិជាទ៊ី

នលៃទ៊ី ២៧-២៨ មម នា ៊ី ឆ្លនំ ២០០៤ ចូលរ ួ វគគរណតុះរណា ត ល អំរ៊ីសិទិ ធ នុសស ល់ សាជិក ននសហរ័ នតធ ៅ ទ៊ីប្កុងសានហូ តសស រ កា ា ល៊ីហ័វរញ៉ែ សហរ អា ា ត រិក ។

រ័ ន ធ

ម ល ក ឹ នាំគណៈប្រេិភស ូ ហ

ចូលប្រជុតំ ៅអងគការសហប្រជាជាេិ

សាស្តសតមមែរតប្កា

ជាតលើក រ ំ ង ូ កនុងប្រវេតិ

តវទិកាអចិនស្តនតយ៍ននសហប្រជាជាេិ សត៊ីរ៊ីជនជាេិ

រនទុ (ជាេិត ើ ) ម លតៅកាេ់ ថា UNPFII តៅរុរន ៊ី ៊ីវយ៉ែ ក, អាត រិក ។ នលៃទ៊ី ៥-៦ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៤ តលាក សឺង ទួន ប្រធានប្រេិរេតិ ចូលរ ួ

ហាសននិបាេ

សហគ ន៍ប្រះសងឃមមែ រក ុជា ព តប្កា រិ ភរ

តលាក តៅវេតរេនារា

ប្កុងសុ៊ី ន៊ី រ ន ា ៊ីវសាវតវ៉ាវ ប្រតទសអូស្តសាតល៊ី

ក ឹ នាំតដ្ឋយប្រះប្គូ ល៊ីវ តៅ ម លជាសងា្ិរេ៊ីមនប្រះសងឃមមែរ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

តប្ពាះតយើ ងប្េូវបាេ់ រង់

តោររតសនហាររស់ តយើ ង ។ លវតី រើរ ូរនិងកាយបានសាែរ់ តៅក៏ រិេម ន

មេសានន ទំងឡាយ

ម លតលាកបានសាង ត ើ ប៊ីររំ ុងនិងចំតពាះមមែរតប្កា តនាះ កូនតៅ

នលៃទ៊ី ១០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០៤ តលាក សឺង ទួន ប្រធានប្រេិរេិត ជាអនក្ន ម ុ ននសុរន ិ មមែ រតប្កា

ានការតសាកសាតយលែំងណាស់ ។

ម៏ សនប្សតណាះររស់

មមែរតប្កា ជំនាន់ តប្កាយ

ិនអាចរំតភែចបាន តហើ យ ិនអាចរំតភែច

បានជាតរៀងរហូ េ ។ សូ វិញ្ញាណកេនអ ធ េ៊ីេប្រធាន សឺង ទួន បានតៅកាន់ សុគេិភរ ។ សូ តលាកប្ស៊ី សឺង ទួន នា ត ើ

ថាច់ ហុ ង និងរុប្េ្៊ីាទំងអស់

ត ាតទទួលនូវការតោរររារ់ អាន ម ៏ ពងម ់ ពស់រផ្ ំ េ ុ រ៊ី តយើ ងម្ំុ ជាគណៈ ក កា ែ រយក-សាល-សាគ -វេតអារា

ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

រិ ភរតលាក យ ួ អតនែើ តដ្ឋយប្រជារលរ មា មែរតប្កា នាក់ តៅាេុភូ ក ិ ុជា ព តប្កា

ជាង ១០ លាន

៏មសនប្សតណាះររស់ តយើ ង ៕

ក្ដ្ឋយ ថាច់ ក្ស ប្រធានសភាេំណាងសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

៥៥


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អ្ន កស្សី ក្កៀង សាមៃ ក ៃ ី រ ិ ៃធបទចក្រម្ៀងជាត្ិៃយ ិ ម្ខ្មែរក្រោម្ ៃិងក្ោ ោ ៃ ៃិយយក្រឿង “ រី បុ រស សឺង គុ យ” អ នក្សស្សី លក្សៀង សាែន លក្ស ើតលៅឆ្ន ំ ១៩៥០ នាលែត តបាត់ដ្រ ំ ង ថ្នប្រលទសក្សម្ជា ុ ព ផដ្េមានមាដ យឪរ ុក្សជាអ នក្សមានលដ្ ើម្ក្សំលណើ តលៅក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ។ អ នក្សស្សី ជាអ នក្សន ិរន ាផដ្េលប្រើទ ឹក្សលមម ម្ ិនលច៉េះរងសៃ ី ត ួ ន ិងជាអ នក្សផដ្េមានសំល ងដ្៏រលរា៉េះប្ក្សអ ី ួនប្ក្សឳ ប្រចា ំែេ ិតក្សម្ មផែ មរលប្កាម្ ន ិងវទយ ិ ុសំល ងក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ។ អ នក្សស្សីបាន

ន ិរន ារទចលប្ម្ៀងជាត ិន ិយម្ផែ មរលប្កាម្ជាលប្ច ើនរទ ន ិងលោេនន ិោយលរឿង “លៅហាវយ គ្ ុយ” ។ សរ វថ្ង ៃ អ នក្សស្សីក្សរំ ុងរស់ លៅក្សងុ ន ទ ីប្ក្ស ុង Long Beach រដ្ ឋ California សហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ ។ អនកប្ស៊ី តកៀង សាមន តកើេតៅប្រ៉ឹ ក នលៃចនទ ១០ តរាច មមផ្លគុន ឆ្លនំវូវែ

ឯកស័ក រ. ស. ២៤៩៣ ប្េូវន៉ឹងនលៃទ៊ី ១៣ មម នា ៊ី ឆ្លនំ

១៩៥០ ។ អនកប្ស៊ី តកើេតៅភូ ិ រ៉ឹងឈូ ក

ុំសាវយតបា៉ែ ប្សុកសមងក

តមេតបាេ់ រ ំ ង ។ អនកប្ស៊ីគជា ឺ កូនប្ស៊ីចបងររស់ តលាក តកៀង ចន និង អនកប្ស៊ី ល៉ឹ េ៉ឹក សាវ៉ាង ។ អនក ប្ស៊ីានរងរអូនទំងអស់ ចន ំ ន ួ ៨ នាក់ គឺប្ស៊ី ៤ និងប្រុស ៤ គឺ ៖ ទ៊ី ១- អនកប្ស៊ី តកៀង សាមន ជាកូនប្ស៊ីចបង ទ៊ី ២- តលាក តកៀង វិចប្ិ េ ានទ៊ីលំតៅ តៅទ៊ីប្កុង ងរច ិ រ ា កាល៊ីហវ័រញ៉ែ ទ៊ី ៣- តលាក តកៀង វសនា ានទ៊ីលំតៅ តៅទ៊ីប្កុង ងរច ិ រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ទ៊ី ៤- អនកប្ស៊ី តកៀង តសាភ័ណ ានទ៊ីលំតៅ តៅទ៊ីប្កុង ង រិច រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ទ៊ី ៥- តលាក តកៀង វិល័យ បានទទួលអនិចក ច ា ែ ំងរ៊ី អាយុ ១៥ ឆ្លនំតៅក ុជា ព ទ៊ី ៦- អនកប្ស៊ី តកៀង ស បេតិ ានទ៊ីលំតៅ តៅទ៊ីប្កុង

ងរច ិ

រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ទ៊ី ៧- អនកប្ស៊ី តកៀង តសាា ានទ៊ីលំតៅ តៅទ៊ីប្កុងគងរិច រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ និង ទ៊ី ៨- តកៀង វ ុដ្ឋារ ា ប្រុសតៅ តកើេកនុងរររមមែរប្កហ បានទទួលអនិចក ច ែ កាលរ៊ី ឆ្លនំ ១៩៩៣ តដ្ឋយជំងហ ឺ ឺ េ តៅ នទ៊ីរ តរទយ ST. MARY កនុងជនាែយុ ១៧ ឆ្លនំ ។

អនកប្ស៊ី តកឿង សាមន អនកនិរនធរទចតប្ ៀងជាេិនិយ មមែរ និង តលាេននិយាយតរឿង “តៅ ហាវយ គុយ” ននផ្លិេក មែ មែរតប្កា ម លានតលាក សឺង លន់ ជាចាងហាវង ។

តដ្ឋយសាររញ្ញែប្គួសារទ៊ីទ័លប្កផ្ង និងតដ្ឋយសាររញ្ញែ ប្រតទសក ុជា ព តកើេអសនតិសុមផ្ង ។ អនកប្ស៊ីក៏សតប្ ចចិេតត បាះ រង់ការសិកា ១៩៧០

តប្កាយម លអនកប្ស៊ីបានប្រ ងឌ្៊ី រូែ

ជារ់ តហើ យ

ត ើ ប៊ីមសវងរកការ

សប្ាលរនទុកឳរុ កាតយបានមែ ះ ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

តៅឆ្លនំ

រត្វមើ ប្កងអាចជួយ

កនុងឆ្លនំ ម លតនាះ អនកប្ស៊ីបានចូលសិកា ម ុ វិជាជតរទយ តៅ កនុង នទ៊ីរតរទយតយាធា

៤០៣

តហើ យក៏បានតរៀរអាពាហ៍ រិ ពាហ៍

ជា យ ួ តលាក សយ សាវ៉ាង ុ ម លជាអនកឯកតទសលងា៉ែសុ៊ីន រញ្ញចំងកាំរសែ៊ី X-Ray ប្រចាំ នទ៊ីរតរទយ ៤០៣ ។

ឆ្លនំ ១៩៧១ អនក

៥៦


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្ស៊ីប្រសូប្េបានរុប្ាានក់ ត្ែះ សយ សុភារ ។ ឆ្លនំ ១៩៧២ អនកប្ស៊ី បានតៅសិកាហវ៉ឹ កហាេ់ កបួនយុ ទធ សាស្តសតតយាធា P II ចំនន ួ ៣ មម តៅកនុងរនាទយគុយតហស QG តមេត បាេ់ រ ំ ង ។ រញ្ច រ់វន ិ ័យតយាធាតហើ យ អនកប្ស៊ីក៏បានវិលតៅ ត្វកា ើ រ កនុង នទ៊ីរតរទយ ៤០៣ វិញ ។ ល់ ឆ្លនំ ១៩៧៣

នទ៊ីរតរទយបានេប្ ូវឲ្យអនកប្ស៊ីតៅសិកាវិជាជ

តរទយរនតតៅឯរាជធាន៊ីភតនំ រញ

អស់ រយៈតរលចំនន ួ ៦ មមតទៀេ ។

តដ្ឋយសារសារជាេិររស់ អក ន ប្ស៊ី

ជា នុសសតលាភលន់ កុង ន ការចង់

តចះចង់ ង ឹ តទើរអនកប្ស៊ីតសនើ សុំ េ ិ ភ ត កតប្ិ ស៊ីានក់ ម លានសាគល់ អក ន

អនកប្ស៊ី តកឿង សាមន ត្វជា ើ អនកអាថ្ិរាយក វែ ្ ិ ៊ី តៅកនង ុ រិ ្៊ី

ត្វកា ើ រតៅកនុង នទ៊ីរតរទយសប្ាលកូន យ ួ សថិេតៅមកបរសាលាម ល

រុណយ ប្រចាំឆ្លនំ តៅប្រតទសកាណាដ្ឋ ម លបានតរៀរចំត ង ើ

អនកប្ស៊ីសានក់ តរៀន ជួយអនកប្ស៊ីឲ្យបានចូលតៅតរៀនអំរ៊ីវ្ ិ ៊ី សប្ាល

តដ្ឋយសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ។

កូន តរៀងរាល់ យរ់ រហូ េ ល់ នលៃអក ន ប្ស៊ីរញ្ច រ់សាលាតរទយតយាធា ។ ប្េ រ់ ក ល់ ប្សុកកំតណើ េវិញកាលណា ចូលតៅត្វកា ើ រតៅកនុង នទ៊ីរតរទយ

អនកប្ស៊ីក៏បានវិល

ម លជា យ ួ ន៉ឹងសាវ រ៊ី រស់ អក ន

ញ៉ឹកញរ់ តទើរអនកប្ស៊ីនិងប្កុ ប្គួសារទំងអស់ សតប្ ចចិេផ្ ត ែ ស់ ទ៊ី លំតៅ ក ទ៊ីប្កុង

ងរច ិ កនុងឆ្លនំ ១៩៨៤ រហូ េ ល់ រចចុរបនន ។ តៅនលៃ

ប្ស៊ី រហូ េ ល់ ឆ្លនំ ១៩៧៥ រររប្រល័យរូ ជសាសន៍ រ៉ែល ុ រេ ចូល

ទ៊ី ២៥ មម្នូ ឆ្លនំ១៩៨៤ អនកប្ស៊ីប្រសូេបានរុប្េ៊ីតៅានក់ ត្ែះ

រាេេាេ ។ អនកប្ស៊ីប្េូវបានប្កុ មមែរប្កហ

សយ ា៉ែរ៊ី ។

អូរលជយ

ុំវេតា ៉ឹ

ជតនែៀសតៅតៅភូ ិ

ប្សុកអូរប្សតៅ តមេតបាេ់ រ ំ ង ។ តៅឆ្លនំ

១៩៧៦ អនកប្ស៊ីប្រសូប្េបានរុប្ា យ ួ តទៀេត្ែះ សយ

ឆ្លនំ១៩៨៦ អនកប្ស៊ីបានតរើកហាងវីឌ្៊ីអូ VIDEO េូចលែ ត្ែះ

សុភា ។

C&Y តហើ យទនទ៉ឹ ន៉ឹងតរលតនាះម រ អនកប្ស៊ីានគំនិេចារ់ តផ្តើ និរនធ

អនកប្ស៊ីបានមរកឳរុ កាតយរអូនប្រុសប្ស៊ី

រទចតប្ ៀងមផ្នក តនាសតញ្ច េនា តហើ យផ្លិេជាថាស CDs ម ល

តលើកមលងមេរអូន ប្ស៊ីត្ែះ តកៀង ស បេតិ ានក់ គេ់ ម លបានជារ់

ានត្ែះថាផ្លិេក មែ មែងតហាះ THE HALK បានចំនន ួ ៥ តលម ។

តៅជា យ ួ អនកប្ស៊ី ។

តប្កាយ ក អនកប្ស៊ីក៏បាន និរនធតរឿង រុបាផប្េូវការសតនសើ

តៅកនុងរររមមែរប្កហ

ល់ ឆ្លនំ ១៩៧៩ តប្កាយម លរររមមែ រប្កហ ក៏បានជួរជុឳ ំ រុ កាតយនិងរអូនៗវិញ

ល ួ រលំ អនកប្ស៊ី

បានលេជាមមសភារយនតទំហំ ១៦

. .

តដ្ឋយ

សហការរ ួ ជា យ ួ តលាក

តហើ យប្រសូេបានរុប្ាានក់

ហួ េ ចំតរើន ជាចាងហាវង ។ ការលេមមសភារ យនតតនះ បានរងអូស

តទៀេ ត្ែះ សយ សា វ៉ាងស័ ុ កត តកើេតៅមមេុលា ។ តប្កាយតរល

តរលអស់ ៥ ឆ្លនំតទើរលេចរ់ គឺបានចារ់ តផ្តើ លេតៅឆ្លនំ ១៩៨៦

ម លអនកប្ស៊ីសប្ាលរុប្េបាន ១ មមគេ់ អនកប្ស៊ីបានររួលប្កុ

រហូ េ ល់ ឆ្លនំ ១៩៩០ តទើរបានរញ្ច រ់ ។

ប្គួសារ

ានាារិា និងរអូនៗ ចាកតចញ តចាលាេុភូ ិ ជា ៏ ទ៊ី

ប្សឡាញ់ តឆ្លពះតៅកាន់ ជរំ តំ ភៀសមែួនមមែរត្ែះ ជំរល ំ វអុដ្ឋ ៊ី ង ម ល

ឆ្លនំ ១៩៩៥ ទូរទសសន៍មមែរ KBN

សថិេតៅកនុង ប្រតទសនល រហូ េ ល់ នលៃទ៊ី ២ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ១៩៨២ តទើរ អនកប្ស៊ី

ានត្ែះ

Dakota ។

ករស់ តៅសហរ អា ា ត រិក

កនុងរ ា

North

ក ល់ ទ៊ីតនាះ អនកប្ស៊ីបានមិេមំសិកាភាសាអង់តគែស

ឆ្លនំ ១៩៩៧ សងគ

ល់ ឆ្លនំ ១៩៩៧ អនកប្ស៊ីបានកាែយជាសាថរនិក យ ួ រ ូរ ប្រចាំទ៊ីប្កុង ងរច ិ រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ។ ល់ ឆ្លនំ ២០០០ អនកប្ស៊ីបានចូលរតប្ ក ើ ច ិ កា ច រ

កនុងសាគ មមែរ យ ួ

យល់ ជវុំ ញ ិ រញ្ញែមមែរតប្កា តរក

ជួរជុឳ ំ រុ កាតយ និងរអូនៗទំង៦នាក់ តៅឆ្លនំ

កនុងឆ្លកនតយាបាយ

អនកប្ស៊ីបានរនតការសិកា ុមវិជាជតរទយ តៅវិទាល័យ Michigan ។ តដ្ឋយសារធាេុអាកាសតៅទ៊ីតនាះប្េជាក់ លែំងតរក

រណា ត លឲ្យកូន

ប្រុសររស់ អក ន ប្ស៊ីានក់ ត្ែះ សាវ៉ាង ុ ស័កត ានជំងច ឺ ល ូ នទ៊ីរតរទយជា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

រ ា

កាល៊ីហវ័រញ៉ែ ។ តៅកនុចតនាែះឆ្លនំ ១៩៩៧ តដ្ឋយសារអនកប្ស៊ីចង់មសវង

ESL បាន យ ួ ឆ្លនំគេ់ ក៏រូរត ទ៊ីលំតៅតៅ តៅទ៊ីប្កុង Detroi រ ា Michigan ១៩៨៣ ។ តៅទ៊ីតនាះ

តៅទ៊ីប្កុងសាន់ ាអាណា

តទើរអនកប្ស៊ីសែ័ប្គចិេច ត ល ូ ប្រ ូក

ជា យ ួ ប្កុ សាគ មមែរតប្កា

ប្រចាំទ៊ីប្កុង

ងរច ិ រ កា ា ល៊ីហវ័រញ៉ែ ម លានតលាក សឺង ទួន ជាប្រធាន ។ ឆ្លនំ ២០០០ អនកប្ស៊ីបានអតញ្ជើ ញតៅចូលរ ួ មហបាេុក ជា ែ តលើក រ ំ ង ូ តៅទ៊ីប្កុងញ៊ីវយ៉ែ ក ។

៥៧


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ល់ នលៃទ៊ី ១ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០០១ អនកប្ស៊ីបានអតញ្ជើ ញតៅចូល រ ួ កនុងរិ ្ប្៊ី រណាំងទូក ង អនតរជាេិតលើក រ ំ ង ូ តៅទ៊ីប្កុងហវិ លឡា ម លហាវ ម លកនុងតនាះានវេតានប្កុ ក៊ីឡា ទូក ង សហរ័នមធ មែរ ក ជា ុព តប្កា

ត្ែះ

កំមហងនាគរាជ

ម លអនកប្ស៊ីបានដ្ឋក់ ឲ្យ ។

កនុងឆ្លនំ ម លតនាះ អនកប្ស៊ីបានផ្លិេ ថាសសុ៊ីឌ្៊ី CDs ជាតលើក រ ំ ង ូ តដ្ឋយដ្ឋក់ ត្ែះថាផ្លិេក ែ

មមែរតប្កា

សាគល់ តប្កា ចំណងតជើងថា ទុកមេ មែរតប្កា

ានសញ្ញារ ូររាហូ ជា ម លានអនកនិរនធចន ំ ន ួ

៤ រ ូរ រ ួ ាន៖ ទ៊ី ១ គឺរ ូរអនកប្ស៊ី ទ៊ី ២ គឺតលាក ថាច់ តសវិចប្ិ េ ទ៊ី ៣ គឺតលាក ស័កតិ សាតយឿន និង ទ៊ី ៤ គឺតលាក ថាច់ តលឿង ។ តប្ចៀងតដ្ឋយារា ចតប្ ៀង ២

ង ួ គឺតលាក សយ វិវឌ្ឃន៍ និងកញ្ញា ទូច សន ុ និច ។

តៅកនុងឆ្លនំ ២០០១

ម លតនាះ អនកប្ស៊ីបានផ្លិេថាស់ ឌ្៊ីវឌ្ ី ៊ី

CD តលាេននិយាយតរឿង “វីររុរសឧកញ៉ែ សឺង គុយ” តចញឆ្លនំ ២០០៥

DVDs សត៊ីរ៊ី រិ ្ប្៊ី រណាំងទូក ង លនេអនតរជាេិ ម លបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ

តរៀរតរៀងតដ្ឋយ អនកប្ស៊ី តកឿង សាមន និង តលាក សឺង លន់ នន

តៅទតនែ សគម ូ ុល ទ៊ីប្កុង ហវ៊ី លឡាម លហាវ តដ្ឋយាន ប្កុ ក៊ីឡាករ

ផ្លិេក មែ មែរតប្កា ។

ទូក ង ចំនន ួ ៣២ ប្រតទស និងសញ្ញជេិ រ ួ ទំងប្កុ ក៊ីឡាករទូក ង សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

កំមហងនាគរាជ ផ្ងម រ ។

សុ៊ីឌ្៊ី CDs ជាតប្ចើនតលម ម លកនុងតនាះានសុ៊ីឌ្៊ីតរឿង វីររុរសឧកញ៉ែ

ឆ្លនំ ២០០២ អនកប្ស៊ី បានអតញ្ជើ ញតៅចូលរ ួ កនុងរិ ្ប្៊ី រណាំងទូក ង លនេ ៦ អនតរជាេិ ជាតលើកទ៊ី ២ តៅទ៊ីប្កុងរ៉ែ ូ

ននប្រតទស អុា ៊ី ល៊ី

សឺង គុយ ចំនន ួ ៤ ថាសចរ់ ។

ន ិ ប្េ៉ឹ មេ រ៉ែតុ ណា ណ ះតសាេ អនកប្ស៊ីក៏

ជាធាែរ់ ានលវនី សរតសរអេថរទរ័ េា ៌ ន

និង តលើកទ៊ី ៣ តៅទ៊ី ប្កុងេូរនេូ ៉ែ ុ ននប្រតទសកាណាដ្ឋ ។ សូ ជប្ារ

ថានូវរាល់ រណា ត ឌ្៊ី វឌ្ ី ៊ី ម លអនកប្ស៊ីបានផ្លិេ ា

តប្ចើនឆ្លនំតទៀេផ្ង ។ តប្ៅរ៊ី តនាះ អនកប្ស៊ី គឺជា អាថ្ិរាយក វែ ្ ិ ៊ី

មមែរតប្កា

រយៈផ្លិេក ែ

ម លានតលាក សឺង លន់ ជាចាងហាវង និងអនកប្ស៊ីជា

វិទយុសតំ ងក ជា ុព តប្កា

តហើ យអានរតងែរើ សំត ង

(VOKK) កនុងនា

យ ួ រ ូរគួរឲ្យតកាេសរតសើរ ។

និរនធនាយក។ រាល់ រណា ត ថាស ឌ្៊ី វឌ្ ី ៊ី DVDs ម លជាសានន ផ្ទល់ អនក

តៅានសានន

ប្ស៊ីមេងមេានរងករ់នវូ អេថន័យនិងមែ៉ឹ សារ ចងអុលរ ែ ញរ៊ី ទ៊ីកមនែង

ម លអនកប្ស៊ីបាននិរនធ

និងតរលតវលារតងែរើ ា សំតនៀងារាចតប្ ៀង

ភាសា គឺភាសាមមែរ និងភាសាអង់តគែស

ប្រវេតសា ិ ស្តសត

ជូនកុលរុប្េមមែរទសសនា

ទុកជាចំណងន

និងសាតរ់ ក ានត

ជានិរនត

េតរៀងតៅ ។

ភារ ន ិ ប្គរ់ ប្ោន់

រិ តសស យ ួ តទៀេ

គឺ

និងតរៀរតរៀងចរ់

មមែរតប្កា ជានរណា? តដ្ឋយររិរណ ូ ៌ ានរ៊ី

រ៉ែមុ នតតដ្ឋយសារឯកសាររ ូរ

តទើររណា ត លឲ្យឯកសារតនះ

ានការជារ់ ោំង

រហូ េ ល់ សរវ នលៃ ។

ឆ្លនំ ២០០៧ អនកប្ស៊ីបានអតញ្ជើ ញតៅទ៊ីប្កុងឡាតអ ប្រតទសហូ ម លបាននាំ ម ុ តដ្ឋយប្កុ

តកៀង ប្រ ល ូ អស់ ជា

ង់

ស្តនត៊ីជាន់ មពស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

សូ រញ្ញជក់ ថា “ផ្លិេក មែ មែរតប្កា ” ជាផ្លិេក ែ យ ួ ររស់ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

ម លានតលាក សឺង លន់ ជាចាងហាវង

និងប្កុ អងគការ យូ អិនភ៊ីអូ UNPO ម លានទ៊ីសានក់ ការតៅ ទ៊ីប្កុង

និងអនកប្ស៊ី តកៀង សាមន ជាអនកតរៀរតរៀង ។ ាំងរ៊ី បានរតងកេ ើ ក

ឡាតអ ជួយត្វអ ើ នតរាគ ន៍ ទំងទ៊ីកមនែងប្រជុំ ទំងសនតិសុមកនុងការ មងែ

ផ្លិេក ែ យ ួ តនះ

កបួនរយុហយាប្ា រ៊ី ម ុ សាលាប្កុង តៅកាន់ ម ុ េុលាការអនតរជាេិ

ចតប្ ៀងជាេិនិយ មមែរតប្កា បាន ៧ VOl ម លានរទចតប្ ៀង

ICJ

តប្ចៀង តដ្ឋយារាចតប្ ៀងលប៊ីៗតៅប្រតទសក ុជា ព ជិេ ១០០ រទ,

ជាកមនែងម លមមែរបានទ ទរប្បាសាទប្រះវិហារ

កាលរ៊ី ឆ្លនំ

បានរតញ្ច ញនូវសានន ជាតប្ចើន

ច ូ ជា

CD

១៩៦៣ ។ រនាទរ់ កអនកប្ស៊ីបានផ្លិេថាស ឌ្៊ី វឌ្ ី ៊ី តលម ៩ ឆ្លនំ

តលាេននិយាយតរឿង “វីររុរសឧកញ៉ែ សឺង គុយ” ម លាន ៤

២០០៧

និង DVDs ឯកសារសក ភា ែ រសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ជាតប្ចើន ៕

តប្កា ចំណងតជើងថា

សតប្ ចវសនា មមែរតប្កា

ចារ់ អនតរជាេិ

សតអ ៊ី រ ំ ៊ី សទ ិ ស ិធ យ វ័

។ តដ្ឋយម ក អនកប្ស៊ីបានផ្លិេថាស

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ភាគ

ថាច់ របីជា ក្ ឿន

៥៨


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ថាច់ ក្ស អ្ន កចងរកងក្សៀ ក្ៅ “ទុកោខ្មែរក្រោម្” លោក្ស ថាច់ លស មានស្សុក្សក្សំលណើ តលៅស្សុក្សលនន ដ្ឋច់ លែត តប្រ៉េះប្ត ំង ក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ។ សរ វថ្ង ៃ លោក្សជាប្រធានសភាតំណាងថ្នសហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ រស់ លៅរដ្ ឋ Ohio សហរដ្ ឋអាម្រក្សិ ។ លោក្សធា្ រ់ បានជារ់ គ្ ុក្សយួនក្ស ុម្យ ុ ម ន ិសតលៅទ ីប្ក្ស ុងផប្រក្សឫសសីអស់ ៥ ឆ្ន ំ ។ លរេរស់ លៅក្សងុ ន ទ ឹក្សដ្ ីសហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ លោក្សជាក្សវមាន ី ក្ស់ ផដ្េ បានន ិរន ារទចលប្ម្ៀងជាត ិន ិយម្ផែ មរលប្កាម្ជាលប្ច ើនរទសប្មារ់ ែេ ិតក្សម្ មផែ មរលប្កាម្

ន ិងបានចងប្ក្សងលសៀវលៅឯក្សសារម្ ួយសដអ ី រ ំ ក្សម្ ី ជា ុ ព លប្កាម្មានល្ម៉េះថា

“ទ ុក្សេផែ មរ

លប្កាម្” ។ តលាក ថាច់ តស តកើេតៅ នលៃតៅរ៍ មមអាសា្ ឆ្លនំរកា ស័រស ត ័ក រ. ស.២៤៨៩ ប្េូវនិងនលៃទ៊ី ០៧ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ១៩៤៥ ស ិ លែី

នាភូ ច ិ ង ុ

ុំ រ ំ ក ូ រ៊ី ប្សុកតផ្នដ្ឋច់ តមេតប្រះប្េពាំង ក ុជា ព តប្កា

ឪរុ កត្ែះ ថាច់ ឈ៉ឹ

ាដយត្ែះ តកៀង ្៊ីតលៀក ។ ា ណុរ

យាយ ាស ជាជីាជី ន ូ លងាតយ តៅភូ វ ិ លល័កណ េ ៍ , តមេតប្រះ ប្េពាំង ។ ា

ង់ យាយ ប្រំ ជាជីាជី ន ូ លងឪរុ ក តៅភូ ច ិ ង ុ

ស ិ លែី ប្សុកតផ្នដ្ឋច់ តមេតប្រះប្េពាំង ។ តលាក ថាច់ តស ានរអូនប្រុស ៤ នាក់ គឺ តសង តសឿក តសា សាង និងរអូនប្ស៊ីរនា ៊ី ក់ គឺ តល លួក ថាង ។ ការសិកា៖ ឆ្លនំ ១៩៥៧ បានតរៀនចរ់ រឋ សិកា ។ ឆ្លនំ១៩៧៣ -១៩៧៥ តរៀនចរ់ ហាវិទាល័យ វ៉ាងហាញ់ តៅប្កុងនប្រនគរ ។ ឆ្លនំ

១៩៨៣-១៩៨៥

បានតរៀនចរ់ តៅសហគ ន៍វទ ិ ាល័យ

ហវ ក់ម ន ននរ អ ា តូ រហគិ ន សហរ អា ា ត រិក Portland Community College of Oregon, the United State of American) ។ ឆ្លនំ ១៩៥៩ ជាកសិករ ។ ការសាងផ្នស ួ ៖ ឆ្លនំ ១៩៦២ រួសតនន ។ ឆ្លនំ ១៩៦៦ រួសភិកុតេ ៅ វេតរទុ ឈូក

តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភាេំណាងននសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

សរ ចុង ស ិ លែី កនុងសំណាក់ ប្រះឧរជាយ៍ ថាច់ ថាញ់ ននវេតលាយ

និងជាអនកនិរនធរទចតប្ ៀងជាេិនិយ មមែរតប្កា និងតសៀវតៅ

លកេកងចកក (ប្េពាំងមវង) ។ ាននា រញ្ា េថា តិ លិរចិតាតភិកុេ ។

“ទុកមេ មែរតប្កា ” ។

ស ក ភា ែ រេសតូ ៅកនង ុ សងគ មមែរតប្កា ៖ នលៃទ៊ី ២១ មមេុលា ឆ្លនំ ១៩៦៤ អគគតលល្ិការសាលាគណ នន គណៈរុ ទសា ធ សនាតលរវទ តមេតប្រះប្េពាំង ។ នលៃទ៊ី ១០ មមេុលា

នលៃទ៊ី ០២ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៧៣ តលល្ិការ ននគណៈក កា ែ រ

ឆ្លនំ១៩៦៩ សងា្ិការននកបួនបាេុក ែ

ទ ទរនាទ៊ីមមែរជាជនជាេិភាគេិច តៅតមេត ប្រះប្េពាំង ។ នលៃទ៊ី១៣ មមវិចកា ឆិ ១៩៦៩ សាជិកប្កុ សាររ័ េា ៌ ន ននគណៈ កាែ្ិការកណា ត ល

ក ឹ នាំប្រះសងឃមមែរកំតណើ េតៅយួ នលងេបូង

េសូទ ទរ ត ើ ប៊ីរកានូវនាទ៊ីជាជនជាេិភាគេិច

ក ឹ នាំតដ្ឋយប្រះ

ប្គូ្ វែ រិ តិ យា គ៉ឹ សាង ។ នលៃទ៊ី ២៨ មមស៊ីហា ឆ្លនំ១៩៧០ តលល្ិការគណៈកាែ្ិការ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

កណា ត ល ននគណៈរុ ទសា ធ សនាតលរវទ ជឈ ណឌល។

សតស្ត គ ះជនតភៀសមែួនមមែរ តដ្ឋយសារសស្ត គ

នលៃទ៊ី ២២ មមកញ្ា ឆ្លនំ ១៩៧៤ អគគតលល្ិការគណៈកាែ្ិការ កណា ត ល ននគណៈរុ ទសា ធ សនាតលរវទ ជឈ ណឌល ។ នលៃទ៊ី ២៨ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ១៩៧៥ អគគសងា្ិការ ននកបួនបាេុក ែ ទ ទរឲ្យអាជា្្រយួ នតមេតប្រះប្េពាំង សងឃមមែរជាងរ៊ី ររយអងគប្េូវចារ់ ផ្ស៉ឹក

(វិញរិញ)

តដ្ឋះមលងប្រះ

តហើ យកំរុងប្េូវ

ុំោំងតៅ

កនុង នទ៊ីរកំមណរលតមេត ។ ៥៩


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ជារ់ គក ុ យួ ន៖

មមែរតប្កា

នលៃទ៊ី ០២ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ១៩៧៥ ប្េូវយួ នកុ ុយ ែ និសតចារ់ ដ្ឋក់ គក ុ

សកលមមែរក ុជា ព តប្កា

តៅតមេតមប្រកឫសស៊ី (Can Tho) ។

បានតចញរ៊ី គក ុ វិញតៅនលៃទ៊ី១៧

មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ១៩៨០ ។

តលើកទ៊ី ៣ ទ៊ី ៤ និង ទ៊ី ៥ ។

ឆ្លនំ ១៩៩៧ បានចងប្កង និងតបាះរុ តព សៀវតៅឯកសារសដ៊ីអរ ំ ៊ី ក ុជា ព តប្កា ម លានត្ែះថា “ទុកមេ មែរតប្កា ” ។

តភៀសមែន ួ តចញរ៊ីក ជា ុព តប្កា ៖

សរវ នលៃ

តលាកបានតភៀសមែួនតៅ ល់ ជរំ ជ ំ នតភៀសមែួន

តៅប្រតទសនល

តប្កា

នលៃតៅ ទ៊ី ០៩ តៅនលៃទ៊ី ២៥ មម្នូ ឆ្លនំ១៩៨០ តហើ យបានតៅាំងទ៊ី លំតៅ តៅសហរ អា ា ត រិក នានលៃទ៊ី២៩ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ១៩៨២ ។

តៅសហរ អា ា ត រិក និងជាតលល្ិការនន ហាសននិបាេ

តលាកជាប្រធានសភាេំណាងននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព

។ តៅនលៃទ៊ី ៤ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០៤

ររស់ សហរ័ នមធ មែ រក ុជា ព តប្កា

ហាសននិបាេសកលតលើកទ៊ី ៧

ម លបានប្រប្រ៉ឹ េតត ៅ

ការតរៀរការ៖

ឆ្លនំ ១៩៨៣ តលាកបានតរៀរការជា យ ួ ន៉ឹងនាង រន ុ លូ តកើេឆ្លនំ

សក ភា ែ រកនែង ក កំណេ់តរសកក ល ែ ែី

ឆ្លនំ ១៩៥៦ ជាកូនា សូប្េ យាយ តរើន អនកប្សុកបាេ់ រ ំ ង

ឌ្ិ ន រ ាន៊ីវឈឺ សុ៊ី សហរ អា ា ត រិក កនុងតោលរំណងរិ និេយ

ក ឹ នាំលនែី នសហរ័ន ធ

តលាក

ថាច់

និងតបាះតឆ្លនេតប្ជើសតរើស តស

ប្េូវបានជារ់ តឆ្លនេជា

តហើ យានកូន ៣ នាក់ គឺ ត្ែះ ចាន់ ថា (ប្ស៊ី) តកើេ ឆ្លនំជេ ូ ១៩៨៤,

ប្រធានសភាេំណាងននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ចនទ ារា (ប្ស៊ី) តកើេឆ្លនំវូវែ ១៩៨៥ និង វសនា (ប្រុស) តកើេឆ្លនំតរាង

នាំ

១៩៨៨ ។

២០០៤

សក ភា ែ រមមែរតប្កា តៅតប្ៅប្រតទស៖ នលៃទ៊ី ២៣ មមឧសភា ឆ្លនំ ១៩៨៣ តលាកបានត្វជា ើ ប្រធាន សាគ មមែរតប្កា

រ អ ា តូ រហគិ ន សហរ អា ា ត រិក ។

តៅទ៊ីប្កុង

តៅកនុងជួរថានក់ ក ឹ

ជាគណៈក កា ែ រនាយកសប្ារ់ អាណេតិកាលទ៊ី

ចារ់ រ៊ីឆ្លនំ

ល់ ២០០៨ ។ កនុងអាណេតទ ិ ៊ី ៤ និង ទ៊ី ៥ ចារ់ រ៊ីឆ្លនំ ២០០៤

ល់ ២០១៦ តលាកតៅមេប្េូវបានតគតបាះតឆ្លនេ ឲ្យត្វជា ើ ប្រធាន សភាេំណាងននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម ល

រហូ េ ក ល់

សរវ នលៃ ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

នលៃទ៊ី ០១ មមកញ្ញា ឆ្លនំ១៩៨៣ ជានិរនធនាយកប្រ៉ឹ េតិរប្េ សំត ង

តលាក ថាច់ តស ប្រធានសភាេំណាងននសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

។ ៦០


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

រប ត្តិសក្ងោ បរបស់ ររះសងឃ ៥ អ្ងគ ខ្ដលជាប់ គុ កកនុ ងររឹត្តិោរណ្៍ ៨ កុ ម្ភ ៈ

លៅ

ថ្ង ៃទ ី ៨ ផែក្ស ុម្ៈភ ឆ្ន ំ ២០០៧ សម្ណសិសសសាោបាេ ីជាន់ែ ពស់ លែត តឃ្្ ំង ផដ្េមានម្ ូេដ្ឋឋ នលៅក្សងុ ន វត តឃ្្ ំង ប្រមាណជាង ២០០ អង គ បានលចញលធបាត វើ ុ ក្សម្ ម លដ្ឋយសនវតិ ធិ ី លៅម្ ុែការោេ ិ យ ័ នគ្របាេលែត តឃ្្ ំង ថ្នរដ្ឋឋ ភ ិបាេលវៀតណាម្ លដ្ ើម្បីទ្ធម្ទ្ធរលសរភារម្ ី ួយចំន ួន សប្មារ់ ផែ មរលប្កាម្ លៅក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ។

លប្កាយរការលធ ី បាត វើ ុក្សម្ មលន៉េះ សម្ណសិសសជាលប្ច ើនអង គ ប្ត ូវបានរដ្ឋឋ ភ ិបាេលវៀតណាម្ចារ់ ែសឹក្ស , លដ្ញលចញរសាោ ី ន ិងបានលភៀសែនួ ្ លៅប្រលទសក្សម្ជា ុ ព ។ រណាដប្រ៉េះ សងឃទ្ធ ំងលនា៉េះ មានប្រ៉េះសងឃ ៥ អង គ ប្ត ូវបានត ុោការរក្សសក្ស ុម្យ ុ ម ន ិសតលវៀតណាម្កាត់លទ្ធសលៅថ្ង ៃទ ី ១០ ផែឧសភា ឆ្ន ំ ២០០៧ ឲ្យជារ់ រន ានាគ្នរមាន ក្ស់ ៗ រ ី ២ លៅ ៤ ឆ្ន ំ ររទ ី “រង កអសនសុ តិ ែទ ីសាធារណៈ” តម្មាប្ត ២៤៥ ថ្នប្ក្សម្ប្រហមទណឌ ររស់ ប្រលទសសាធារណរដ្ ឋសង គម្ន ិយម្លវៀតណាម្ ។ ប្រ៉េះសងឃទ្ធ ំង ៥ អង គលនា៉េះ រ ួម្មាន ប្រ៉េះលតជប្រ៉េះគ្ ុណ យ័ញ ត ូន, គ្ ឹម្ លម្ឿន, េ ី ហាវង, ថាច់ លធឿង ន ិង េ ី លសឿង ។ លប្កាយរតី ុោការលវៀតណាម្ សលប្ម្ច លដ្ឋ៉េះផេងលចញរ ីរន ានាគ្នរ

អ នក្សទ្ធ ំងប្បា ំបានលភៀសែនួ ្ លៅដ្េ់ប្រលទសថ្ង លដ្ ើម្បីសំ ស ុ ទិ ប្ជក្សលកានលៅក្ស ាិ ងុ ន អង គការ UNHCR លៅថ្ង ៃទ ី ២៥ ផែលម្សា ឆ្ន ំ ២០០៩

លហើយបានអង គការម្ ួយលន៉េះ រញ្ាូនលៅត ំងទ ីេំលៅ លៅប្រលទសទ ីរ ី លៅថ្ង ៃទ ី ១៧ ផែក្សញ្ញា ឆ្ន ំ ២០០៩ ។ ប្រះតេជប្រះគុណ យ័ ញ េូន (Danh Tol) តកើេ ឆ្លនំ ១៩៨១ សរវ នលៃ សានក់ តៅវេតមមែរសុរយ ិ រងស៊ី ទ៊ីប្កុង Philadelphia រ ា Pennsylvania, សហរ អា ា ត រិក ប្សុកកំតណើ េតៅ ភូ បា ិ រងគ

ុំ ៉ា ងតយឿ ប្សុកហុ ងយុ៉ឹ ង តមេតរលលាវ

(Ba Rong, Ngan Dua, Hong Dan, Bac Lieu) កប្ េ ិ សិកាតវៀេណា ថានក់ ទ៊ី ១២ រួសតរៀនតៅវេតការនតចាស់ ឱរុ កត្ែះ យ័ ញ ញ៉ែន (Danh Nhal) តកើេឆ្លនំ ១៩៤៩ ាដយត្ែះ ្៊ី អូន ( Thi On) តកើេឆ្លនំ ១៩៥១ ាដយឱ្រុ កជាកសិករ ប្េូវរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក និងដ្ឋក់ រនធនាោរនលៃទ៊ី ២៦ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០០៧ ប្េូវេុលាការរកសកុ ុយ ែ និសតយួនកាេ់ តទសឲ្យជារ់ គក ុ ៤ ឆ្លនំ តៅនលៃទ៊ី ១០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០៧ ប្េូវេុលាការយួ នបានតចញ កា ី តដ្ឋះមលងតចញរ៊ី រនធនាោរវិញ តៅនលៃទ៊ី ១៧ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៩

ប្រះតេជប្រះគុណ គ៊ី ត ឿន (Kim Muol) តៅ ត ន ុើ តកើេនលៃទ៊ី ១៨ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ១៩៨៥ សរវ នលៃ សានក់ តៅវេតមមែរសុរយ ិ រងស៊ី ទ៊ីប្កុង Philadelphia រ ា Pennsylvania, សហរ អា ា ត រិក ប្សុកកំតណើ េ តៅភូ ិ ាតសក

ុំវញ ិ ហាយ ប្សុកតប្ជាយញរ តមេតោែំង ។

(Tra Set, Vinh Hai, Vinh Chau, Soc Trang ) កប្ េ ិ សិកាតវៀេណា ថានក់ ទ៊ី ១២ រួសតរៀនតៅវេតតសាតសក ឱរុ កត្ែះ គ៉ឹ

តអឿន (Kim Uol) តកើេឆ្លនំ ១៩៦០

ាដយត្ែះ ប្េ៉ឹង ្៊ី តវេ ( Tran Thi Vet) តកើេឆ្លនំ ១៩៥៦ ប្េូវរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក និងដ្ឋក់ រនធនាោរ នលៃទ៊ី ២៣ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០០៧ ។ ប្េូវេុលាការរកសកុ ុយ ែ និសតយួនកាេ់ តទសឲ្យជារ់ គក ុ ៤ ឆ្លនំ តៅនលៃទ៊ី ១០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០៧ ប្េូវេុលាការយួ នបានតចញ កា ី តដ្ឋះមលងតចញរ៊ី រនធនាោរវិញ តៅនលៃទ៊ី ១៧ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៩

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៦១


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿង (Thach Thuong) តៅ ថាច់ តសឿង ឬ ហវិ ន តសឿង សរវ នលៃតៅប្រតទសហូ តៅភូ មិ ប្រកទទ៉ឹង

តកើេឆ្លនំ ១៩៨២

ង់

ុំអណតូងទ៉ឹក ប្សុកអណតូងទ៉ឹក តមេតោែំង

(Ba Rong hamlet, Long Phu village, Long Phu district, Soc Trang Province) ឱរុ កត្ែះ ថាច់ មប្កេ (Thach Kret) តកើេឆ្លនំ ១៩៤៦ រួសតរៀនតៅវេតទ៉ឹកនប្រ ាដយត្ែះ ហវិ ន ្៊ី តលរ (Huynh Thi The) តកើេឆ្លនំ ១៩៣២ ប្េូវរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក និងដ្ឋក់ រនធនាោរ នលៃទ៊ី ២៣ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០០៧ ។ ប្េូវេុលាការរកសកុ ុយ ែ និសតយួនកាេ់ តទសឲ្យជារ់ គក ុ ៤ ឆ្លនំ តៅនលៃទ៊ី ១០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០៧ ប្េូវេុលាការយួ នបានតចញ កា ី តដ្ឋះមលងតចញរ៊ី រនធនាោរវិញ តៅនលៃទ៊ី ១៧ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៩

ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី ហាវង (Ly Hoang) តៅ រា៉ែន (Ral) តកើេតៅនលៃទ៊ី ២៧ មម ករា ឆ្លនំ ១៩៨៦ សរវ នលៃតៅប្រតទសហូ

ង់

ប្សុកកំតណើ េតៅ ផ្ទះតលម ២៦០ B ផ្ែូវ េូង ក ឹ ថាំង អនុេរ ំ ន់ ទ៊ី ៣ េំរន់ ទ៊ី ៥ ទ៊ីប្កុងោែំង (260B, Ton Duc Thang Street, Subward 3, Ward 5, Soc Trang City, Soc Trang Province) កប្ េ ិ សិកាតវៀេណា ថានក់ ទ៊ី ១១ រួសតរៀនតៅវេតសំតរាង ឱរុ កត្ែះ ល៊ី ជី

(Ly Chiem) តកើេឆ្លនំ ១៩៤៧

ាដយត្ែះ ឌ្ិ ន ្៊ី លន់ (Dinh Thi Khanh) តកើេឆ្លនំ ១៩៥៧ ប្េូវរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ុំោំងតៅកនុងផ្ទះតៅនលៃទ៊ី ២ មម ៊ីនា ឆ្លនំ ២០០៧

ប្េូវេុលាការរកសកុ ុយ ែ និសតយួនកាេ់ តទសឲ្យជារ់ គក ុ ២ ឆ្លនំ តៅនលៃទ៊ី ១០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០៧ ប្េូវេុលាការយួ នបានតចញ កា ី តដ្ឋះមលងតចញរ៊ី រនធនាោរវិញ តៅនលៃទ៊ី ២០ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៩

ប្រះតេជប្រះគុណ ល៊ី តសឿង (Ly Suong) តៅ ត្ឿន តកើេឆ្លនំ ១៩៧៥ សរវ នលៃតៅ ប្រតទសហូ

ង់

ប្សុកកំតណើ េ លវន់ ាំង ទ៊ីរ ួ ប្សុកអណតូងទ៉ឹក ប្សុកអណតូងទ៉ឹក តមេតោែ ង ំ ។ (Hamlet 5, Long Phu town, Long Phu district, Soc Trang Province) កប្ េ ិ សិកាតវៀេណា ថានក់ ទ៊ី ១២ រួសតរៀនតៅវេតទ៉ឹកនប្រ ឱរុ កត្ែះ ល៊ី យា៉ែន (Ly Dal)តកើេឆ្លនំ ១៩៣១ ាដយត្ែះ តវឿង ្៊ី េឺ (Vuong Thi Tu) តកើេឆ្លនំ ១៩៣២ ប្េូវរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ចារ់ ផ្ស៉ឹក និងដ្ឋក់ រនធនាោរ នលៃទ៊ី ២៣ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០០៧ ។ ប្េូវេុលាការរកសកុ ុយ ែ និសតយួនកាេ់ តទសឲ្យជារ់ គក ុ ២ ឆ្លនំ តៅនលៃទ៊ី ១០ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០០៧ េុលាការយួ នបានតចញ កា ី តដ្ឋះមលងតចញរ៊ី រនធនាោរវិញ តៅនលៃទ៊ី ២៣ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០០៨

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៦២


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ិ អ្ន កក្ធា ឲ្ ទឹម្ សាមៃ អ្ត្ីត្ក្ៅអ្ធិោរ ត្តភដ ន ាំ ៃ ើ យក្្ ែ ះខ្មែរក្រោម្លបីកុ ន ងក្ោក ទ ឹម្ សាែន ជាអត ីតប្រ៉េះលៅអធ ិការវត តភដ្ ំ ន ិនខាងលជ ើង ស្សុក្សគ្ ិរវង់ ី លែត តតផក្សវ ថ្នប្រលទសក្សម្ជា ុ ព ផដ្េមានលដ្ ើម្ក្សំលណើ តជា ផែ មរលប្កាម្ លៅស្សុក្សសាវយទង លែត តមាត់ប្ជ ូក្ស ប្ត ូវបានសលម្ ដចសងឃផែ មរ លទរ វងស ន ិង នន ទ ផងត ចារ់ សប្មាត់សបង់ ច ីវរ លហើយបានរញ្ាូន លៅដ្ឋក្ស់ គ្ ុក្សយួនលៅក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ កាេរឆ្នី ំ ២០០៧ លចាទរ ី រទថាប្រ៉េះអង គលធឲ្យ វើ “ផរក្សបាក្ស់ សាម្គ្ភារលវៀតណាម្ន គី ិងក្សម្ជា ុព ” ។ ការចារ់ ប្រ៉េះសងឃផែ មរលប្កាម្អង គលន៉េះរញ្ាូនលៅដ្ឋក្ស់ គ្ ុក្សយួន បានលធឲ្យរេរដ្ វើ ឋផែ មរលប្កាម្ ទ ូទ្ធ ំងរភរលោក្សលៅដ ិ ប្ក្សហាយ លប្កាក្សល ងើ បាត ុក្សម្ ម ជំទ្ធស់ ការ រ ំលោភសិទម្ន ាិ ុសស រ ីសំណាក្ស់ រដ្ឋឋ ភ ិបាេផែ មរ ន ិងយួនជារន តរនាទ រ់ ។ ចំផណក្ស សង គម្សុវី េជាត ិ ិ ន ិងអន តរជាត ិ ប្រម្ទ្ធ ំងរេរដ្ ឋផែ មរទ ូទ្ធ ំងរ ិភរលោក្ស បានល ញ ើ កាន់ផត ចាស់ ន ូវទលង ើវ “អាយងយួន” ររស់ រដ្ឋឋ ភ ិបាេក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ការដ្ ឹក្សនា ំររស់ លោក្ស ហនុ ផសន ។ តលាក ទ៉ឹ

សាមន តកើេឆ្លនំ ១៩៦៨ តៅភូ ល ិ ែ ប្គហ៉ឹ

ុំតពា្ិ (Ba Trúc) ប្សុកសាវយទង

តមេតាេ់ ប្ជូក ។

(An Bình)

ឆ្លនំ ១៩៧៨

ប្គួសារប្េូវបានរររ រ៉ែល ុ រេ ជត ៀែ សឲ្យតៅរស់ តៅ តៅប្សុកគិរវ៊ី ង់ តមេតាមកវ ប្រតទសក ុជា ព ។ ឆ្លនំ ១៩៩០ បានប្េ រ់ ករួសតៅ វេត ន ូ រ៊ី រ ប្សុកសាវយទង តមេតាេ់ ប្ជូក រហូ េ ល់ ចង ុ ឆ្លនំ ១៩៩០ បាន ប្េ រ់ តៅសានក់ តៅ វេតភនំ ន ិ លងតជើង ប្សុកគិរវ៊ី ង់ តមេតាមកវ វិញ ។ ឆ្លនំ ១៩៩៣ ប្េូវបានមេងាំងជាប្រះតៅអ្ិការ វេតភនំ ន ិ លងតជើង តលាក ទ៉ឹ សាមន តៅការិយាល័យអងគការោែតំ ល ើ

ប្សុកគិរវិ ង់ តមេតាមកវ រហូ េ ល់ នលៃចារ់ ផ្ស៉ឹក ។ ចារ់ ផ្ស៉ឹករញ្ជ ន ូ តៅដ្ឋក់គក ុ យួនតៅក ជា ុព តប្កា ៖

សិទិ ធ នុសស (Human Rights Watch) ម លាន ល ូ ដ្ឋាន

តៅនលៃទ៊ី ៣០ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៧ តលាក ទ៉ឹ

តៅសហរ អា ា ត រិក តប្កាយតរលបាន កាំងទ៊ីលតំ ៅ

សាមន កនុងនា

ប្រតទសទ៊ីរត៊ី ហើ យបានរួសត ង ើ វិញ ។

ជាប្រះតៅអ្ិការវេតភនំ ន ិ លងតជើង ប្េូវបាន ស្តនត៊ីសងឃ និងអាជា្្រ មមែរននគណរកសប្រជាជនក ុជា ព បានរញ្ជ ូនតៅញេ់ គក ុ យួ ន

ចារ់ ផ្ស៉ឹកតហើ យញេ់ ចល ូ ឡានរ ួច តៅក ុជា ព តប្កា ភាែ ៗយា៉ែងេក់

ប្ក ហល់ ។

តមេតាមកវ” ។ តយាងា លិមិេតនះ ម លបានរញ្ញជក់ អំរ៊ី ល ូ តហេុននការ

ការចារ់ ផ្ស៉ឹកតនះត្វតើ ើងរនាទរ់ រ៊ី សត ច ដ សងឃនាយកមមែរ ននទ

ចារ់ ផ្ស៉ឹកប្រះតៅអ្ិការវេតភនំ ន ិ លង

តជើង ទ៉ឹ

សាមន ថា “បាន

មង៉ាេ បានតចញលិមិេ យ ួ ចារ់ ចះុ នលៃទ៊ី ១៦ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៧

ប្រប្រ៉ឹ េម ត ុស ន៉ឹងវិន័យប្រះរុ ទសា ធ សនា ម លត្វឲ្ ើ យមរកបាក់សា គគ៊ី

តសនើតៅសត ច ដ អគគ ហាសងឃរាជា្ិរេ៊ី តទរ វងស កនុងការ “ផ្ស៉ឹក ភិកុេ

ជាេិ-អនតរជាេិ ជារិ តសស ប្រតទសទំងរ៊ី រ ក ជា ុព -តវៀេណា

ទ៉ឹ

អាវសវេត ត្វជា ើ ទ៊ីរញ្ញជការសប្ារ់ រតប្ ច ើ លនាតោសនា ម លត្វើ

សាមន ជាប្រះតៅអ្ិការវេតភនំ ន ិ លងតជើង

ុំភនំ ន ិ ប្សុកគិរវ៊ី ង់

យកទ៊ី

ឲ្យរ៉ែះពាល់ ល់ វន ិ ័យ និងតសចកដន៊ី លែលរូន ប្រះរុ ទសា ធ សនា” ។ ការតចាទប្រកាន់ រ៊ីរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

ទក់ទន ិ ន៉ឹងតរឿងសហ

រ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ៖ តយាងា អេថរទ យ ួ ររស់ កាមសេរ យ ា ួ នត្ែះ

“កុងអាង

ញុ៉ឹងយុ៉ឹ ង” (Cong An Nhan Dan) តចញ ផ្ាយ នលៃទ៊ី ១៤ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០០៨ តដ្ឋយានភាជរ់ ជា ួយរ ូរលេ តលាក ទ៉ឹ សួរចត យ ែើ តដ្ឋយឆ្លែំគក ុ យួ នផ្ងតនាះ តលាក ទ៉ឹ តលាក ទ៉ឹ សាមន តៅកនង ុ េុលាការតមេតាេ់ប្ជូក ននរដ្ឋាភិបាលរកស កុ យ ុែ និសតត វៀេណា នលៃទ៊ី ៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០០៧ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

សាមន ម ល កំរុង

បានរណ៌ នាថា

ការចារ់

សាមន ដ្ឋក់ គក ុ តនះ វានជារ់ ពាក់ រ័នន ធ ៉ឹងរញ្ញែសហ

រ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅតប្ៅប្រតទស ។ កាមសេ

តនះ បានរណ៌ នានូវចំណុច យ ួ ចំនន ួ

ច ូ ជា៖ ៦៣


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រន ិ ទ តៅសហរ អា ា ត រិក ត ក ុជា ព តប្កា

ក ឹ នាំសហរ័ នមធ មែរ

េវ៉ាតៅអងគការសហ ប្រជាជាេិ ។ ល ។

េុលាការតវៀេណា កាេ់តទសឲ្យគុក ១ ឆ្លនំ ៖ តៅនលៃទ៊ី ៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០០៧ ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ ប្េូវបានេុលាការប្រជាជនរកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

សាមន

កាេ់ តទសឲ្យ

ជារ់ គក ុ ១ ឆ្លនំ រ៊ី រទ “រំផ្ែញសា គគជា ៊ី េិ” ា ាប្ា ៨៧ ននប្ក ប្រហែ ទណឌ ននប្រតទសតវៀេណា

សវនាការតនះ ប្រះតេជ ប្រះគុណ ទ៉ឹ តទ ។

សាមន សាងផ្នួស

តនះ

វរ ែ ញរ៊ី អេតចរិេនតយាបាយររស់ រដ្ឋាភិបាល

និងក ុជា ព ត ើ ប៊ីទរ់ សាកេ់ ការតងើរេវ៉ាតដ្ឋយសនតិវ្ ិ រ៊ី រស់

ប្កុ ជនជាេិត ើ

Pennsylvania សហរ អា ា ត រិក ជា យ ួ ប្រះតេជប្រះគុណ

ន ិ ានត ធាវីការពារកដ៊ី

ការម លេុលាការតវៀេណា កាេ់ តទសប្រះតេជប្រះគុណ

សាមន

តវៀេណា

ត ើងវីញ តៅវេតមមែរសុរយា ិ រងស៊ី នាទ៊ី ប្កុង Philadelphia រ ា

យ័ ញ េូន (ទ៊ី ៣ លងសាដំ) និងប្រះតេជប្រះគុណ គ៉ឹ

ទ៉ឹ

សាមន

អងគការោែំត ល ើ សិទិ ធ នុសស (Human Right Watch) បានតលើក

ត ើងថា តៅនលៃទ៊ី ៣ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១០ តលាក ទ៉ឹ

ានតសចកដរា ៊ី យការណ៍ កថា

មមែរតប្កា តៅកនុងប្រតទសទំងរ៊ី រ ។

តចញរ៊ី រនធនាោរ៖

ត ឿន

នលៃទ៊ី ២៩ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៨ េុលាការយួ នបានតចញ កា ី

ប្រះសងឃម លជារ់ រនធនាោរកនុងប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ ៨ កុ ៈភ ។

សតប្ ចឲ្យ តលាក ទ៉ឹ

សាមន បានតចញរ៊ី រនធនាោរ តហើ យឋិ េតៅ

តប្កា ការា ដ្ឋនររស់ ស េថកច ិ តច វៀេណា តៅមមត សា ឆ្លនំ ២០០៥ ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

សាមន ប្េូវបាន មលងតនះ រនាទរ់ រ៊ីប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

តលាក តៅ តរៀរ និង តលាក ប្េ៉ឹង ា៉ែន់ រ ិនទ ជាគណៈក កា ែ រនាយក អស់ ១ ឆ្លនំ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅសហរ ាអាត រិក

មេងាំងឲ្យត្វជា ើ អនុប្រធានសាគ ប្រះប្រះសងឃមមែ រក ុជា ព តប្កា តៅទ៊ីប្កុងភនតំ រញ

និងជាប្រធានសាគ ប្រះសងឃមមែរក ុជា ព តប្កា

ប្សុកគិរវ៊ី ង់ តមេតាមកវ ។ ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ ក ុជា ព តប្កា

សាមន បានជារ់ គក ុ យួ ន

តៅនលៃទ៊ី ៤ មមត សា ឆ្លនំ ២០០៩ ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលអនុញ្ញាេឲ្យ តៅសួរសុមទុកប្េ គួសារររស់ មែួន

តៅ

ុំភនំ ន ិ

ប្សុកគិរវ៊ី ង់ ននតមេត

កនុងឱ្កាសរុណយចូលឆ្លនំមមែរ រនាទរ់ រ៊ីោេ់ បានតចញរ៊ី រនធ

សាមន បានរញ្ជ ូនឯកសារជាតប្ចើន តៅ នាោរ ។

សដ៊ីអរ ំ ៊ី ការម លរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា

តៅតមេតាេ់ ប្ជូក

ការតដ្ឋះ

ច ូ អវម៊ី លេុលាការតវៀេណា បានសតប្ ច ។

តប្កាយ ក តលាក ទ៉ឹ

សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ជាង ៥០០ ចារ់ និង VCD ជាង ៣០០ រនទះ តកានតៅការិយាល័យ

ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

តភៀសមែន ួ តចញរ៊ីក ជា ុព តប្កា តៅប្រតទសនល៖

ាមកវ

ច ូ ជាប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េ “ក ជា ុព តប្កា ” ម លបានផ្លិេតដ្ឋយ

ច ូ ជា យក ្ ី មែ៊ី មែរតប្កា

ម ល

រំតលាភសិទិរ ធ លរ មា មែរតប្កា

តៅមចកឲ្យជនជាេិយួនជាត ើ

សាមន បានតភៀសមែួនតៅសុំសិទិប្ធ ជក

ឧេដ សនងការអងគការសហប្រជាជាេិ

រនទុកជនតភៀសមែួនតៅប្រតទសនល

ទទួល

តហើ យប្េូវបានអងគការ ួយតនះ

រញ្ជ ូនតៅាំងទ៊ីលំតៅ តៅប្រតទសសុយមអេ ។

សាមន បានទក់ ទងតៅ នុសស ួយចំនន ួ

តៅនលៃទ៊ី ៣ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១០ តលាក ទ៉ឹ

ច ូ ជា តលាក តៅ ឥនទ តៅ តសុង ើ , នាង តយ៉ែ និង នាង សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា តរៀរចំររ ំ ស ួ ត ើងវិញ

សាមន ប្េូវបាន តៅវេតមមែរសុរយា ិ

ភ៊ី តៅប្សុកតពា្ិ (An Cư) និង ប្សុកប្កតៅ (Tịnh Biên) ឲ្យត្វជា ើ អនក រងស៊ី នាទ៊ី ប្កុង Philadelphia រ ា Pennsylvania, សហរ អា ា ត រិក ជា យ ួ ក ឹ នាំប្កុ បាេុក ែ ។ ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

ន៉ឹងប្រះសងឃ ២ អងគតទៀេ គឺ ប្រះតេជប្រះគុណ សាមន បានរញ្ញជឲ្យអនកយកការណ៍ រ៊ី ប្រះតេជប្រះគុណ គ៉ឹ

យួ ន

ត ើ ប៊ីយករ័ េា ៌ នតរឿងរតង ៉ឹ ផ្តល់ករណ៊ី ្ ី រែ៊ី រស់ រលរ ា

តប្កា

តហើ យយកឯកសារតរឿងទំងតនាះតផ្្តើ ៅតលាក តៅ តរៀរ និង

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

យ័ ញ េូន និង

ត ឿន អេ៊ីេប្រះសងឃម លធាែរ់ ជារ់ រនធនាោរ

មមែរ យួ នកនុងប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ ៨ កុ ៈភ តៅតមេតោែំង ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

៦៤


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ាំ ើ រចូ លមត្់ លែក្ដើម្បីោត្រត្ដ្ឋងោររក្ោភសិ ក្ៅ ក្ហៃ អ្ន កក្ធា ដ ើ ក្ណ្ ាំ ទធក្ិ លើ ខ្មែរក្រោម្ លោក្ស លៅ លហន (Châu Hên) លក្ស ើតឆ្ន ំ ១៩៥៤ លៅស្សុក្សសាវយទង លែត តមាត់ប្ជ ូក្ស ប្ត ូវបាននគ្របាេលវៀតណាម្ចារ់ ដ្ឋក្ស់ គ្ ុក្ស កាេរ ីថ្ង ៃទ ី ១៧ ផែធ ូ ន ឆ្ន ំ ២០១០ ន ិងប្ត ូវត ុោការរក្សសក្ស ុម្យ ុ ម ន ិសតលវៀតណាម្ ែ ដនាទ លទ្ធសលៅថ្ង ៃទ ី ៣១ ផែម្ ីនា ឆ្ន ំ ២០១១ ឲ្យជារ់ គ្ ុក្ស ២ ឆ្ន ំ ររទ ី “រំែចរំ ្ិ ន្ញប្ទរយសម្បតសាធារណៈ តិ ន ិងរង កអសនសុ តិ ែទ ីសាធារណៈ” តម្មាប្តទ ី ១៤៣ ន ិង ២៤៥ ថ្នប្ក្សម្ប្រហមទណឌ ររស់ លវៀតណាម្ ។ ការចារ់ ែនួ ្ លន៉េះលធលវើ ងើ លរេផដ្េលោក្សបានលធមាត វើ ុភ ូម្ ិន ិវត ត រប្រលទសថ្ងប្ត ី រ់ លៅស្សុក្សក្សំលណើ តវញ ិ រនាទ រ់ រ ីអង គការ UNHCR រដ្ ិលសធឋានៈជាជនលភៀសែនររស់ ួ្ លោក្ស ។ លរេលចញរគ្ី ុក្ស លោក្សន ិងភរោ ិ បានលភៀស ែនលៅប្រលទសថ្ងជាលេ ួ្ ើក្សទ ី ២ លដ្ ើម្បីសំស ុ ទិ ប្ជក្សលកានលៅក្ស ាិ ងុ ន អង គការ UNHCR លហើយប្ត ូវបានអង គការម្ ួយលន៉េះរញ្ាូនឲ្យលៅត ំងទ ីេំលៅ លៅសហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ ក្សងុ ន ផែវចិ កា ឆិ ឆ្ន ំ ២០១៤ ។ តលាក តៅ តហន (Châu Hên) តកើេឆ្លនំ ១៩៥៤ តៅប្កុ ទ៊ី ១ ភូ អា ិ ងត ើយ

ុំតៅឡាំង ប្សុកសាវយទង តមេតាេ់ ប្ជូក ( Tổ I ấp

An Lợi xã Châu Lăng huyện Tri Tôn tỉnh An Giang ) ជាអនកម ល ហានតចញ ម ុ ក ឹ នាំរលរ មា មែរតប្កា ក ទ ែ ទរឲ្យអាជា្្រតវៀេណា

តៅប្សុកសាវយទងត្វបា ើ េុ សង តី ករ ន ូ ាររស់ មែួន ក

វិញ ។ ឪរុ កររស់ តលាកត្ែះ តៅ ហាន (Chau Hien) និង ាដយ ត្ែះ នាង ញ៉ែញ់ ( Neang Nhanh) ។ ភរិយាររស់ តលាកត្ែះ នាង តភឿន (Neang Phuon) តកើេឆ្លនំ ១៩៥៤ អនកប្សុកសាវយទង ច ូ រ ូរតលាកម រ តហើ យបានសាែរ់ តៅតមេតននទររុ ,៊ី ប្រតទសនល កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៣ មម នា ៊ី ឆ្លនំ ២០១៤ ។ ក ឹ នាំត្វបា ើ េុក ទ ែ ទរ ្ ី ែ៊ី ៖ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ៨ មមត សា ឆ្លនំ ២០០៨ តលាក តៅ តហន បាន ក ឹ នាំប្រជារលរ មា មែរតប្កា ជាង ៦០០ នាក់ ត្វបា ើ េុក ទ ែ ទរ ី មប្សចាករ ១៩៨០

ម លអាជា្្រតវៀេណា រ៉ឹរអូសកនុងអំ ុងតរល ។

រនាទរ់ រ៊ីបាន ក ឹ នាំត្វបា ើ េុក ែ

ឆ្លនំ

តៅយរ់ នលៃ ម ល

តវលាតា៉ែង ៣ ជិេភែឺ លំតៅឋានររស់ ោេ់ ប្េូវបានតគគរ់ ប្ោរ់ មរកចូលកនុងផ្ទះ

តោលរំណងគប្ា

ល់ អាយុ ជវី េ ិ ររស់ ោេ់ វេតអងគា ញ ិ ជាយប្កុងភនតំ រញ នលៃទ៊ី ២៣ មម្នូ ឆ្លនំ ២០០៩:

និងប្គួសារ ។

តលាក តៅ តហន កំរុងរ ែ ញឯកសារម លអាជា្្រតវៀេណា

តភៀសមែន ួ នតយាបាយតៅប្រតទសនលតលើកទ៊ី ១៖

រ៉ឹរយក ្ ី ែ៊ី ររស់ មែន ួ តៅក ជា ុព តប្កា ។

រនាទរ់ រ៊ីានការគប្ា កំមហង ល់ សនតិសុមផ្ទល់ មែួន តលាក តៅ តហន និងប្គូសារបានរេ់តគចមែន ួ តៅកាន់ អងគការ UNHCR តៅ ប្រតទសនលឲ្យជួយអនតរាគ ន៍ កនុងនា ជាជនតភៀសមែួន មេប្េូវអងគ ការតនះ ន ិ ទទួលសាគល់

តហើ យបានមណនាំរួកោេ់ ឲ្យវិលតៅផ្ទះ

តៅក ុជា ព តប្កា វិញ តដ្ឋយអះអាងថា

ន ិ ានការចារ់ មែួនតនាះ

តទ ។

បានរញ្ញជក់ ថា អំរ៊ី ូលតហេុននការរ តិ ស្ថា៖

“តលាក ន ិ អាចប្េូវបានោំពារកនង ុ ឋានៈជាជនតភៀសមែន ួ

កនង ុ

រនទក ុ ររស់ អងគការ UNHCR តទៀេតទ” ។ តំ ណើ រាេុភូ ន ិ ិវេតចល ូ ាេ់លែ៖

តយាងា លិមិេរ តិ ស្ឋានៈជនតភៀសមែួន តគែស យ ួ ចារ់ ររស់ អងគការ

ផ្ទល់ ន

ជាភាសាអង់ ចុះនលៃទ៊ី

បានប្ទំរនតរស់ តៅកនុងប្រតទសនល តដ្ឋយ ន ិ ានលិមិេសាន រ៊ី អងគ

២២ មមត សា ឆ្លនំ ២០១០ ជូនចំតពាះ តលាក តៅ តហន តដ្ឋយ

ការ UNHCR អស់ រយៈតរល ៨ មម តទើរបានសតប្ ចចិេប្ត េ រ់ តៅ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

UNHCR ប្រចាំប្រតទសនល

តរលបានលិមិេរ តិ ស្តនះ តលាក តៅ តហន និង ភរិយា

៦៥


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្សុកកំតណើ េវិញតៅកនុងមម្នូ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ ប្េ រ់ ចល ូ ប្សុក

តលាក

តៅ

តហន

ន ុ តរល បានាន

ប្រសាសន៍ថា តលាក ង ឹ ចាស់ ណាស់ ថា តរល ល់ ប្សុកកំតណើ េ រដ្ឋាភិបាលតវៀេណា ប្បាក ន៉ឹង ន ិ ឲ្យ រ ូរតលាកបានរ ួចមែួនតនាះតទ យួ នជា

ន ិ លន ។ មេតដ្ឋយសារតលាកចង់រញ្ញជក់ ឲ្យ

អងគការ UNHCR តវៀេណា តប្កា

គឺតលាកន៉ឹងប្េូវចូលគុក

ង ឹ ថា

រដ្ឋាភិបាលរកសកុ ុយ ែ និសត

បានរំតលាភរំពានតលើសិទិតធ សរ៊ីភារមមែរ

ល់ កប្ េ ិ ណា តលាកប្េូវមេតរដជា្ចិេតត រើ ចូល

ាេ់ លែទំងតសចកដកា ៊ី ែ ហាន ។ ច ូ អវម៊ី ល តលាក តៅ តហន បានរំរ៉ឹងទុក តរល ម លរ ូរតលាកនិងភរិយាតៅ ល់ ផ្ះទ ភាែ

នគរបាល

យួ នបាន កតឡា រ័ ទចា ធ រ់ តលាកាំងេក់ ប្កហល់ យក

នទ៊ីរតរទយយួ នតៅតមេតាេ់ប្ជូក នលៃទ៊ី ១១ មមត សា ឆ្លនំ ២០១១: តលាក តៅ តហន ត ក រាបាលជំងទ ឺ ង ំ តជើងជារ់ តលនះ រនាទរ់ រង ទរណក ុ ក ែ ង ុន គុក ។

ុំោំង តៅនលៃទ៊ី ១៧ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០ ។ តប្កាយតរលចារ់ មែួន តលាក តៅ តហន តៅនលៃទ៊ី ១៧ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០ ការិយាល័យនគរបាលតសុើរអងករេប្សុកសាវយ

តភៀសមែន ួ នតយាបាយតៅប្រតទសនលតលើកទ៊ី ២៖

ទង (Co Quan Canh Sat Dieu Tra Huyen Tri Ton) ននរដ្ឋាភិបាលតវៀេ

រនាទរ់ រ៊ីជារ់ គក ុ និងរងទរ ុណក អ ែ ស់ រ៊ីរឆ្លនំ តលាក តៅ តហន

ណា

បានតចញតសចកដជ ៊ី ន ូ ណ ំ ៉ឹ ង យ ួ ល់ ប្គួសារ

តហន ថា រួ កតគបាន

តលាក

តៅ

ុំមែួនតលាក តៅ តហន ជារតណា ដ ះអាសននរយៈ

តរល ៣ នលៃ ចារ់ រ៊ីនលៃទ៊ី ១៧

ល់ ទ៊ី ២០ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០ តៅ នទ៊ីរ

ុំ

ោំងរតណា ដ ះអាសននររស់ នគរបាលប្សុកសាវយទង (Nha Tam Giu Cong An huyen Tri Ton) ។

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា តដ្ឋះមលងវិញ តៅឆ្លនំ ២០១២ ។ តៅនលៃទ៊ី ១៧ មមកញ្ញា ឆ្លនំ ២០១២

នទ៊ីរ ៨ (Tong Cuc VIII) នន

គុក ន ិ ថាញ់ (Trai Giam Dinh Thanh)

បានតចញតសចកដស ៊ី តប្ ច

តដ្ឋះមលង តលាក តៅ តហន ឲ្យតចញរ៊ី រនធនាោរវិញ ។

ល ូ តហេុននការចារ់ មែួនតនះ តសចកដជ ៊ី ន ូ

តរលបានតចញរ៊ី រនធនាោរ តលាក តៅ តហន និង ភរិយា

ណ ំ ៉ឹ ងបានរញ្ញជក់់ ថា តដ្ឋយសារ តលាក តៅ តហន បាន “រំផ្ច ែិ

ត្ែះ នាង តភឿន បានតភៀសមែន ួ តៅប្រតទសនល ជាតលើកទ៊ី ២ ត ើ ប៊ី

រំផ្ែញប្ទរយស បេតសា ិ ធារណៈ និងរងកអសនតិសម ុ ទ៊ីសាធារណៈ“ ។

សុំសិទិប្ធ ជកតកានកនុងនា ជាជនតភៀសមែួននតយាបាយ

រនាទរ់ ក តៅនលៃទ៊ី ២០ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០ ការិយាល័យនគរបាល

UNHCR តហើ យបានអងគការ ួយតនះផ្ដល់ឋានៈជាជនតភៀសមែួនមេរ៊ី រ

ម ល បានតចញតសចកដជ ៊ី ន ូ ណ ំ ៉ឹ ង យ ួ តទៀេថា រួ កតគន៉ឹងរនត

នាក់ រប្ដ៊ី ររនធមេរ៉ែតុ ណា ណ ះ ។ ចំមណកកូនៗររស់ ោេ់ ប្េូវបានអងគការ

មែួន តលាក តៅ

ុំ

តហន ជារតណា ដ ះអាសននរយៈតរល ៨៧ នលៃមល

តទៀេ គឺចារ់ រ៊ី នលៃទ៊ី ២០ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១០ េតៅ អំរ៊ីការណ៊ី ច ូ ោន ។ រនាទរ់ រ៊ី

ុំោំង តលាក តៅ តហន ជារតណា ដ ះអាសននអស់ រយៈ

UNHCR រិ ចារណាត ើងវិញរ៊ី ឋានៈជាជនតភៀសមែួនររស់ រួកតគ ។ មណៈម លតលាក និង ប្កុ ប្គួសារកំរុងតភៀសមែួនតៅប្រតទស នល និងកំរុងរងចាំឱ្កាសតចញតៅប្រតទសទ៊ី ៣ អនកប្ស៊ី នាង តភឿន

តរល ៣ មមរ ួច ក តៅនលៃទ៊ី ៣១ មម នា ៊ី ឆ្លនំ ២០១១ េុលាការរកស

បានទទួលអនិចក ច តែ ដ្ឋយជំងតឺ ៅកនុងផ្ទះជួល

កុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

តមេតននទរុរ ៊ី តៅនលៃទ៊ី ២៣ មម ៊ីនា ឆ្លនំ ២០១៤ ។

ននតមេតាេ់ ប្ជូក (An Giang ) បានប្រកាស

កនុងអងគការ

នាផ្ារសុ៊ី ង ៉ែុ ត ឿង

សាលប្ក ផ្ដនាទតទសឲ្យតលាកឲ្យជារ់ គក ុ ២ ឆ្លនំ រ៊ី រទ “រំផ្ច ែិ រំផ្ែញ

ទ៊ីរផ្ ំ េ ុ តៅនលៃទ៊ី ១៨ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ តលាក តៅ តហន ប្េូវ

ប្ទរយស បេតសា ិ ធារណៈ និងរងកអសនតិសម ុ ទ៊ីសាធារណៈ” ា ាប្ា

បានអងគការ UNHCR រញ្ជ ូនតៅាំងទ៊ីលំតៅកនុងនា ជាជនតភៀសមែួន

ទ៊ី ១៤៣ និង ២៤៥ ននប្ក ប្រហែ ទណឌររស់ ប្រតទសសាធារណរ ា

ររស់ អងគការសហប្រជាជាេិ

សងគ និយ តវៀេណា

ភារ ៕ ថាច់ របីជា ក្ ឿន

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

តៅសហរ អា ា ត រិក

តដ្ឋយសុវេថិ

៦៦


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

កណ្ត្់ ាំ ក្ហត្ុ របស់ ក្ោក សុ ឺ ៃ ខ្ចង ក្ចើៃ អ្ត្ីត្ររះសងឃខ្ដលរត្ូ យួៃចាប់ ផ្សឹក លោក្ស សុនឺ ផចង លច ើន លក្ស ើតឆ្ន ំ ១៩៨៥ ជាអត ីតប្រ៉េះសងឃផែ មរលប្កាម្ម្ ួយអង គ លៅវត តលនន អផណដ ត ឋ ិតលៅក្សងុ ន ស្សុក្សរំ ង់ ធ ំ លែត តប្រ៉េះប្ត ំង ប្ត ូវបានរដ្ឋឋ ភ ិបាេរក្សស ក្ស ុម្យ ុ ម ន ិសតលវៀតណាម្ ចារ់ ែសឹក្ស កាេរថ្ង ី ៃទ ី ២២ ផែលម្សា ឆ្ន ំ ២០០៧ ររទដ្ ី ឹក្សនា ំសម្ណសិសសសាោបាេ ីរង ប្រមាណ ៤០ អង គ លធបាត វើ ុក្សម្ មលៅម្ ុែសាោស្សុក្ស ស្សុក្សក្សលញ្ញចង លដ្ ើម្បីទ្ធម្ទ្ធរឲ្យអាជាា ធរលដ្ឋ៉េះផេងប្រ៉េះសងឃ ផដ្េប្ត ូវរ ួក្សអាជាា ធរយួន ំ ែុ នរ ួ ្ រទ ី “ែសរ វែាយឯក្សសារសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” ។ លៅថ្ង ៃទ ី ៣០ ផែម្ ិង ុនា ឆ្ន ំ ២០០៧ លោក្សបានលភៀសែនលៅប្រលទសក្សម្ ួ្ ជា ុ ព លហើយបានសាងែស ួ ន ល ងើ លៅក្សងុ ន ែណឌ សមា ី វត តអង គតម្ញ ុិ នាទ ីប្ក្ស ុងភលំ ន រញ លៅថ្ង ៃទ ី ៩ ផែធ ូ ន ឆ្ន ំ ២០០៧ ។ លៅថ្ង ៃទ ី ១០ ផែធ ូ ន ឆ្ន ំ ២០១១ លោក្សបានោចាក្សសិកាេរទ (សឹក្ស) លហើយបានលធជាអ វើ នក្សយក្សរ ័ត ៌មានឲ្យ សាររ ័ត ៌មាន ថ្ប្រនគ្រ ផដ្េមាន ម្ ូេដ្ឋឋ នលៅក្សងុ ន ប្រលទសក្សម្ជា ុព ។ សានក្ស់ លៅក្សងុ ន វត តម្ ួយលៅទ ីប្ក្ស ុងភលំ ន រញ លរេផដ្េលោក្សក្សំរ ុងផតសាងែស ួ ន លៅល យ ើ លោក្សបានសរលសរក្សំណត់លហត ុអំរប្រវត ី ថ្ន តិ ប្រតឹ ការណ៍ តិ ផដ្េលធឲ្យរដ្ឋឋ វើ ភ ិបាេលវៀតណាម្ចារ់ ែសឹក្សលោក្សកាេលៅក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ោងលន៉េះថា៖ អាាែភារ សុន ឺ មចង តចើន ( Son ChengChon) តកើេឆ្លនំ ១៩៨៥ តៅភូ ិ តផ្នអមណតេ

ុំករ ំ ង់ទក ូ ប្សុកកំរង់្ំ តមេតប្រះប្េពាំង (Ấp

Giồng Lức Xã Đa Lộc Huyện Châu Thành Tỉnh Trà Vinh) ។ ឪរុ ក ររស់ អាាែភារ ត្ែះ សុន ឺ មចង (Sơn Cheng) តកើេឆ្លនំ ១៩៦២ រររជាកសិករ និងាតយត្ែះ ថាច់ ្៊ី សាយា៉ែ តកើេឆ្លនំ ១៩៦២

ម ុ

(Thạch Thị Sadam)

ម ុ រររ ជាកសិករ តៅភូ តិ ផ្នអមណតេ

ុំ ករ ំ ង់ទក ូ

ប្សុកកំរង់្ំ តមេតប្រះប្េពាំង ច ូ ោន ។ អាាែភារជាកូនចបងកនុង ចំតណា

រងរអូនចំនន ួ ៣ នាក់គប្ឺ រុស ២ ប្ស៊ី ១ ។ រអូនប្រុសរនាទរ់

ត្ែះ សុន ឺ ង៉ាក ុ តទឿ (Sơn Ngọc Thừa) ានប្គួសារ និងរអូនប្ស៊ីតៅ ត្ែះ សុន ឺ ្៊ី ង៉ាក ុ សុន ឺ (Sơn Thị Ngọc Sơn) សរវ នលៃករ ំ ុ ងរតប្ ើ ការ

រផ្ទះឲ្យតគតៅទ៊ីប្កុង នប្រនគរ ។ កាលតៅកុារភារ

ប្គួសារបានរញ្ជ ូនតៅសាលា

ការសិកាប្េ៉ឹ ថានក់ ទ៊ី៦តនះ តហើ យតៅរតប្ ើការ

កនង ុ ឆ្លនំ ២០១៤ ។

ត ើ ប៊ី

សិកាភាសាយួ ន តហើ យក៏ បានតរៀនចរ់ ប្េ៉ឹ ថានក់ ទ៊ី ៦ តដ្ឋយត រ៊ី សាថនភារកនុងប្គួសារ ានការលំបាក់តរក

តលាក សុន ឺ មចង តចើន លេរ ូរជា យ ួ អាវយឺ េ VOKK តៅភនតំ រញ

ើញ

ការតរាងចប្កផ្លិេតប្គឿងឧរករណ៍ អគគស ិ ន៊ីតៅ តមេតទល ួ ាតាក

ក៏សតប្ ចចិេរ ត អ ក់

(Tỉnh Bình Dương) អស់ រយៈតរល ២ ឆ្លនំ ផ្ងម រ ។ តៅនលៃទ៊ី ១៨ មម

រសុ៊ីឈនួលត ល ើ ៍ទ

ត សា ឆ្លនំ២០០២ បានរួសជាស តណរ កនុងមណឌស៊ីា វេតតពា្ិ

ឲ្យតគអស់ រយៈតរល ២ ឆ្លនំ រនាទរ់ កឈរ់ រ៊ីការ

រតនះ ក៏តៅត្វើ

តទរតចេិយារា

(តផ្នអមណតេ) ឋិ េតៅ ភូ តិ ផ្នអមណតេ

ប្សុកកំរង់្ំ តមេតប្រះប្េពាំង ក ុជា ព តប្កា

ុំ ករ ំ ង់ទក ូ

(Ấp Giồng Lức Xã Đa

Lộc Huyện Châu Thành Tỉnh Trà Vinh Kampuchea Krom) ម លាន ប្រះប្គូ សុន ឺ តរៀន ជាប្រះឧរជាយ៍ ។ តៅនលៃទ៊ី ២១ មមត សា ឆ្លនំ ២០០៥ បានរំតរញឧរស បទ ជាភិកុក េ ុង ន មណឌស៊ីា វេតតពា្ិតទរតចេិយារា តៅ ភូ តិ ផ្នអមណតេ ក ុជា ព តប្កា

(តផ្នអមណតេ) ឋិ េ

ុំ ករ ំ ង់ទក ូ ប្សុកកំរង់្ំ តមេតប្រះប្េពាំង

ម លានប្រះប្គូ សុន ឺ តរៀន ជាប្រះប្គូឧរជាយ៍ ប្រ

ទំងបាននិ នតប្រះ តេជគុណ សុន ឺ ង៉ាក ុ មកវ សានត គង់ វេតករ ំ ង់កានត និង ប្រះតេជប្រះគុណថាច់ ស បូណ៍ គង់វេតតផ្នអមណតេ ជាប្រះប្គូ តលាក សុន ឺ មចង តចើន យករ័េា ៌ នតៅទ៊ីលានប្រជា្ិរតេយយ ទ៊ីប្កុងភនតំ រញ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឧរស បទចារយ ។ កនុងអំ ុងតរលសាងផ្នួស

អាាែភារបាននិ នតតចញតៅសិកា ៦៧


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តរៀនសូប្េលងមផ្នករុ ទច ធ ប្ក និង មផ្នកអាណាចប្ក ា រណា ត វេតនានា

លំអាន បានប្រ ល ូ ផ្តុំប្រះសងឃ ម លជាស ណសិសសតៅ សាលា

តៅកនុងតមេតប្រះពាំង ។

រុ ទិក ធ អនុវទ ិ ាល័យ នា វេតករ ំ ង់និតប្ោ្ (កំរង់នប្ជ) ប្រាណជាង ៤០

ន ុ តរលម លរ អ ា ណា ំ ចយួ នត្វកា ើ រចារ់ផ្ស៉ឹក៖ ន ុ តរលម លរ អ ា ណា ំ ចយួ នសហការជា យ ួ

អងគ និង ានប្រះសងឃគង់វេតតផ្សងតទៀេ ចូលរ ួ ជាង ២០ អងគផ្ងម រ ន៉ឹង ស្តនត៊ីសងឃ

បានត្វើ តំ ណើ រតឆ្លពះតៅកាន់ ការិយាល័យនគរបាល

ប្សុកកតញ្ញចង

ននសាគ ប្រះសងឃសា គគត៊ី សនហាជាេិតមេតប្រះប្េពាំង (Hội Đoàn

តដ្ឋយអេ់ ច ែ ន់

Kết Sư Sài Yêu Nước Tỉnh Trà Vinh) ត្វកា ើ រចារ់ ផ្ស៉ឹករ ូរអាាែភារ

និង អហិ ងា ត ើ ប៊ីទ ទរឲ្យរ អ ា ណា ំ ចតៅប្សុកតនះ តដ្ឋះមលង និង

អាាែសូ តរៀររារ់ រ៊ី តំ ណើ រននភាវៈជាប្រះសងឃ ច ូ េតៅ៖

ផ្តល់តសរ៊ីភារ ល់ ភិកុេ ថាច់ ្ន ម លប្េូវបាននគរបាលយួ នចារ់

តៅនលៃទ៊ី ១៥ មមេុលា ឆ្លន២ ំ ០០៦ អាាែភារបានត្វើ តំ ណើ រនិ នត តៅកាន់ ប្រតទសក ុជា ព

អស់ រយៈតរល យ ួ សបាតហ៍ រ ួចក៏និ នតប្េ

រ់ កក ុជា ព តប្កា វិញ ។ តរលម លប្េ រ់ ក ល់ វេតកតំ ណើ េ

កនុងតោលរំណងត្វកា ើ រេវ៉ាទ ទរតដ្ឋយសនតិវ្ ិ ៊ី

មែួនកាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១៧ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧ ។ ប្រះសងឃម លប្េូវចារ់ មែួនតនះ តវៀេណា បានតចាទប្រកាន់ តទសថា បាននាំយកប្រ៉ឹេរ តិ ប្េ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា

ចំនន ួ ៦០ កាល និង ា៉ែសុ៊ីន Video Cam-

ភាែ គឺ ន ិ បាន យ ួ តា៉ែងផ្ង ប្សារ់ មេរួ កនគរបាលយួ នប្សុកកំរង់

era

្ំបាន កតកាះតៅអាាែភារតៅសាកសួរចត យ ែើ អស់ រយៈតរលជា

ប្រះអងគតៅឯសាលាបាល៊ីជាន់ មពស់តមេតោែំង

តប្ចើនតា៉ែង តហើ យរួ កតគ ក៏ តចាទប្រកាន់ ថា អាាែភារបានពាំនាំយក

ចាយ ល់ ប្រះសងឃតៅតមេតប្រះប្េពាំង ។ ករណ៊ី តនះ រហូ េ កទល់

ឯកសារ

ន៉ឹងនលៃទ៊ី ១៩ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧

និងរបាយការណ៍ នានា

រ៊ី ក ុជា ព តប្កា ត ើងតៅប្រតទស

យ ួ តប្គឿង ា៉ែសុ៊ីន Camera Digital

ន ិ ត

យ ួ តប្គឿងរ៊ី េ ិ ភ ត កតិ ររស់ ត ើ ប៊ីយក កមចក

ើញានការតដ្ឋះមលង តទើរ

ក ុជា ព និងពាំនាំយកឯកសាររ៊ី ប្រតទសក ុជា ព ចុះ កផ្សរវ ផ្ាយតៅឯ

ញុំងឲ្យអាាែភារជា យ ួ ន៉ឹង ភិកុេ សុន ឺ លំអាន

ក ុជា ព តប្កា វិញ ។

ជាស ណសិសសត្វបា ើ េុក េ ែ វ៉ា ត ើ ប៊ីឲ្យរ អ ា ណា ំ ចយួ នតោររ ល់

ចារ់ ាំងរ៊ី នលៃតនាះ ក

រួ កនគរបាលយួ នប្សុកកំរង់្ំ

បាន

សិទិរ ធ លរ ាមមែរតប្កា តា៉ែង

ក ឹ នាំប្រះសងឃម ល

។ ការទ ទរតនាះ អស់ រយៈតរលជាង ៤

តទើរានការប្រ តប្រៀងតដ្ឋះមលង ភិកុេ ថាច់ ្ន ឲ្យាន

តសរ៊ីភារវិញ ។ រ៉ែមុ នតប្រ៉ឹ កត ើងតៅនលៃទ៊ី ២០ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧ អាជា្្រយួ ន បានសហការជា យ ួ

ន៉ឹងសាគ ន៍ប្រះសងឃសា គគត៊ី សនហាជាេិ

តមេតប្រះប្េពាំង ម លរ អ ា ណា ំ ចយួ នបានរតងកេ ើ ត ើង សប្ារ់ ត ល ើ ការមុសប្េូវកនុងសងគ សងឃតនាះមមែរតប្កា តនាះ

បានតកាះនិ នត

ស ណរាេុករតៅចូលកនុងអងគប្រជុំ ត ើ ប៊ីសួរចត យ ែើ អំរ៊ី ល ូ តហេុ ននការត្វបា ើ េុក តែ នះ និង ត ើ ប៊ីមវករក ម ុ អនកម លជាត តោែងផ្តួច តផ្តើ តរៀរចំការត្វើបាេុក តែ នះត ើង ។ វេតានម លអនកចូលរ ួ តៅ កនុងអងគប្រជុតំ នាះាននា

ច ូ លងតប្កា

១-ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ សុមសានត ប្រះអនុគណតមេត ប្រះប្េ

ប្រះររ រាជវំងមមែរ, ភនតំ រញ នលៃទ៊ី ៧ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧៖ តលាក សុន ឺ មចង តចើន កាលតៅជាសងឃលេររជា ូ យ ួ ភិកុេ ថាច់

ពាំង , ២-ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ សាងតលឿង អគគតលល្ិការ សាលា

ប្រ៊ីជា តគឿន តរលតៅតលងប្សុកមមែរ ន ុ តរលយួនចារ់ ផ្ស៉ឹក ។

គណ តមេតប្រះប្េពាំង , ៣-ប្រះតេជប្រះគុណថាច់ ហាវយ ប្រធាន សាគ ន៍ រុ ទិក ធ សិកា តមេតប្រះប្េពាំង , ៤-ប្រះតេជប្រះគុណ គ៉ឹ

ចាេ់ វធា ិ នការ

ឲ្យភានក់

សក ភា ែ រននជំហាន

រនគរបាលសាៃេ់ ា ដ្ឋនោែំត ល ើ រាល់ តំ ណើ រតចញចូលររស់ អាាែភារ

រហូ េ ល់

ានប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ យ ួ បានតកើេត ើង តៅកនុងតមេតប្រះប្េពាំង

គឺតៅ

នលៃទ៊ី ១៩ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧ តដ្ឋយអាាែភារជា យ ួ និង ភិកុេ សុន ឺ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

លន អនុគណ ប្សុកកំរង់្,ំ ៥-ប្រះតេជប្រះគុណថាច់ សង ួ ប្រះ តៅអ្ិការវេត កំរង់នប្ជ និងជានាយកសាលាបាល៊ីរង, ៦-តលាក ល៉ឹ ណា

ភូ អេ៊ីេគណៈក កា ែ រជនជាេិ ជឈិ ននគណៈរកសក ុន ែ ិសតតវៀេ , ៧-តលាក ថាច់

ញ ិ ង ុ៉ឹ ប្រធានគណៈក កា ែ រ ទទួលរនទុកជន

៦៨


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ជាេិមមែរ តមេតប្រះប្េពាំង, ៨-តលាក ហវិ ញ តភឿក គណៈក កា ែ រទទួលរនទុកជនជាេិមមែរ

ង ុ អនុប្រធាន

តមេតប្រះប្េពាំង,

ប្រាណជាតា៉ែង ៣ នលៃទ៊ី ២៣ មម ករា ឆ្លនំ២០០៧ រួ កតគបាន ក

៩-តលាក

សហការជា យ ួ ន៉ឹង ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ សួង ប្រះតៅអ្ិការ វេត

សុន ឺ តហវើ ន អេ៊ីេប្រធានគណៈក កា ែ រ ទទួលរនទុកជនជាេិមមែរ តមេត

កំរង់នប្ជ និងជានាយកសាលាបាល៊ីរង រ៊ី តប្ពាះស ណសិសស ម ល

ប្រះប្េពាំង

ជាបាេុករគឺ សុទស ធ ៉ឹងមេជាស ណសិសស ម លកំរុងមេសិកាតៅ

និងវេតានររស់ គណៈប្រេិភូ េំណាងឲ្យប្សុក-

ជាតប្ចើនរ ូរបានចូលរ ួ កនុងកិចប្ច រជុតំ នះផ្ងម រ

ុំ-ភូ ិ

ម លអាាែភារ ន ិ

អាចសាគល់ ត្ែះអស់ តនាះ តទ ។

កនុងវេត យ ួ តនះទំងអស់ អងគ ។

តូ ចនះ រួ កតគបាន ករញ្ច ុះរញ្ច ូល

រញ្ញជឲ្យនាយកសាលាអងគតនះត្វកា ើ ររញ្ជ ូន ស ណរាេុករតៅកាន់

ការម លនិ នតប្រះសងឃបាេុករ កប្រជុភា ំ ែ ៗតនាះគឺ

តោល

វេតររស់ មែួនតរៀងៗប្រះអងគ

ត ើ ប៊ីត្វកា ើ រអរ់ ររ ំ ៊ី សំណាក់ ប្រះតៅ

រំណងតគ ចង់ ង ឹ ថា តហេុត តចបានជាត្វស ើ ក ភា ែ រមររតនះ និង

អ្ិការវេតកតំ ណើ េរស់ មែួន តដ្ឋយនាយកសាលាអងគតនះបានគំរា ថា

ចង់ ង ឹ ថា

ប្រសិនតរើ ន ិ និ នតតៅតទតនាះ ន៉ឹង ន ិ អនុញ្ញាេឲ្យចូលប្រ ងត ើយ

តេើនរណាតៅម លជាត តលែង

ក ឹ នាំរញ្ញជឲ្យត្វយា ើ ៉ែ ង

តូ ចនះ តហើ យអនកម លតៅរ៊ី តប្កាយមនង គឺជានរណា ? រ៊ី តប្ពាះាំងរ៊ី

តប្ពាះមណៈតនះតៅមេ យ ួ សបាតហ៍ តទៀេ

ន៉ឹង ល់ នលៃតរើកក វែ ្ ិ ៊ី

យូ រលង់ កតហើ យ ន ិ ានការតប្កាកត ើងេវ៉ាត្វើយា៉ែងតនះតទ ។ រួ ក

ប្រ ងតហើ យ តដ្ឋយកតបា ៊ី រ ណ ែ ៍ លែច ន ិ បានប្រ ង ម លបានមិេមំ

តគចាេ់ ទក ុ ថា ប្កុ សងឃបាេុករតនះ ន៉ឹងជារ់ ត្ែះជាប្រវេតសា ិ ស្តសត

សិកាអស់ រយះតរល យ ួ ឆ្លនំតហើ យ

ម លត្វឲ្ ើ យមូចត្ែះប្រះសងឃជំនាន់ តប្កាយៗ

នាយកសាលាតទៀេតសា្ន៍តនាះ

ជារិ តសសគឺ

ល់ តករត៍ ត ្ែះររស់ សាគ ប្រះសងឃសា គគត៊ី សនហាជាេិ តនាះ ។

ន ិ ប្េ៉ឹ មេរ៉ែតុ ណា ណ ះតនាះតទ

មូច សអ៊ីតគ

រួ កតគបានត្វកា ើ ររនយល់ មវក

មញកអំរ៊ីកហ ំ ុ សររស់ ប្រះសងឃបាេុករថា ត្វើយា៉ែងតនះ ន៉ឹងមុស ល់ ចារ់ ររស់ រ ា តហើ យ ន ិ ប្សរ់ តៅ ន៉ឹងប្ក៉ឹេយប្ក គំរា គំមហងហា ដ្ឋច់ អហ ក រ

វិន័យសងឃ តហើ យ

ន ិ ឲ្យប្រះសងឃត្វើ តូ ចនះជាតលើក

ចិេត

ជា យ ួ ន៉ឹងការរំភេ ិ រំភយ ័ រ៊ី តទើរបានជាប្គរ់ ប្រះអងគសតប្ ច

និ នតតៅតដ្ឋយទ៉ឹកចិេតត លែចផ្ាអស់ រ៊ីកស ត៊ី ងឃ៉ឹ ន៉ឹកសតងវកកនុង

ចិេត ន ិ គួរណានាយកសាលាមមែរោនឯង

អនុវេតា មផ្នការរញ្ញជរ៊ី

រ កា ា រយួ នតសាះ ។ មណៈម លប្រះសងឃទំងអស់ អងគនិ នតប្េ រ់ ក ល់ វេតកតំ ណើ េររស់ មែួនភាែ ប្រចាំប្សុក-

ុំ-ភូ តិ នាះ

ប្សារ់ មេត

ើញរួ កនគរបាល

កសាកសួរចត យ ែើ តរៀងៗអងគតៅ ។ តរល

តប្កាយតទៀេត ើយ ។ ការតកាះតៅ ប្រជុំតនះគឺានរយៈតរល ៤ នលៃ

តនាះឯងរួ កនគរបាលយួ នបានតប្រើលបិចនប្រនផ្សជាទ៊ីរផ្ ំ េ ុ

គឺចារ់ រ៊ីនលៃទ៊ី ២០ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧ រហូ េ ល់ នលៃទ៊ី ២៣ មម ករា

ចារ់ ប្រះសងឃ យ ួ អងគៗ

ឆ្លនំ ២០០៧ ។ កនុងរយៈតរល ៤ នលៃតនះគឺ រួ កតគោែនទទួលបានលទធ

តទសកំហុសររស់ មែួនផ្ង សំ ុេរំភេ ិ រំភយ ័ និងគំរា គំមហង ក

ផ្លអវ៊ីតសាះត ើយ រ៊ី សំណាក់ ស ណរាេុករ តដ្ឋយតហេុមេប្រះ

តលើប្រះអងគផ្ង

សងឃ ទំងអស់ អងគ តនះតចះសា គគោ ៊ី ន តដ្ឋយប្គរ់ ប្រះអងគយល់ ត

ទន់ តមសោយ ក៏បានសារភារា

ើញ

តដ្ឋយ

ប្សាវប្ជាវសួរចត យ ែើ រងេឲ្ ំ យសារភារនូវ

តូ ចនះតហើ យប្រះសងឃ យ ួ ចំនន ួ អងគ ម លានសាែរេ៊ី តំ ណើ រការម លរួ កតគចង់បានតនាះ

ថា ការត្វើតនះគឺ តដ្ឋយសារមេប្ទំរុំបាន ចំតពាះអាជា្្រយួ នហាន

តៅ ។ តដ្ឋយតហេុមេចាញ់តបាកនូវឧបាយកលររស់ យួន តទើរបាន

ចារ់ មែួន ប្រះសងឃមមែរត្វទ ើ ក ុ រ េ ក ុ ត ញ ន តទើររណា ត លឲ្យប្រះសងឃប្គរ់

ជា រួ កនគរបាលតគានភ័សតុាងប្គរ់ ប្ោន់

ប្រះអងគាន នសិការជាេិ ឈឺ ឆ្លអលចំតពាះទតងវរើ ររស់ អាជា្្រយួ ន

ត តលែងកនុងតហេុការណ៍ កតនះ ។ តប្កាយរ៊ី រួកតគបានសួរចត យ ែើ

ត្វើ កតលើប្រះសងឃ ច ូ ោន ។ តដ្ឋយតៅកនុងកិចប្ច រជុតំ នាះ ប្រះសងឃ

ប្គរ់ ប្រះអងគរ ួច ក

បាេុករបានរញ្ញជក់ ល់ អងគប្រជុថា ំ

ចារ់ មែួនអាាែភារ សុន ឺ មចង តចើន និងនគរបាលប្សុកកតញ្ញចង ចារ់

ប្រ តប្រៀងទំងអស់ អងគ

ការត្វើតនះ

គឺជាការសែ័ប្គចិេត

ោែននរណា យ ួ កញុះញង់

មណនាំរ៊ីសំណាក់ ប្រះសងឃអងគណា យ ួ ត ើយ

រនាទរ់ រ៊ីការត្វើ

តសចកតត៊ី ចាទប្រកាន់ កុង ន អងគប្រជុំអស់ រយៈតរល ៤ នលៃ ប្រតយាជន៍អវ៊ីរ៊ីសំណាក់សងឃបាេុករតនាះ ឧបាយកលតដ្ឋយតប្រើលបិចតផ្សងៗជាតប្ចើន

ឬក៏ជរំ ុញ

ន ិ បានផ្ល

រួ កតគក៏បានរិះតររ ុករក ត ើ ប៊ីរមំ រករំបាក់

ង ឹ ចាស់ ថានរណាជា

រួ កតគក៏បានរញ្ញជឲ្យនគរបាលប្សុកកំរង់្ំ

មែួន ភិកុេ សុន ឺ លំអាន ។ រ ួចប្រ៉ឹ កត ើងនលៃទ៊ី ២៤ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧ រួ កតគបានចារ់ រញ្ជ ូនអាាែភារ ទំងរ៊ី រប្រះអងគតៅកាន់ សាលាគណប្សុក ម លមែួន សានក់ តៅតនាះតរៀងៗមែួនតដ្ឋយម ក

អាាែភារវិញប្េូវបាន

តប្កា ការោែំត ល ើ រ៊ី អគណប្សុកកំរង់្ំ ប្រះនា

គ៉ឹ

រ៊ីឯ

សាែរេ៊ីប្រះសងឃមសវងរកអនកម លជាត តលែង ។ រ៊ីឯវិ្សា ៊ី ស្តសតររស់

វសនាននការតរៀនសូប្េររស់ អាាែ

អាជា្្រយួ នយក កអនុវេត យ ួ តទៀេតនាះ គឺតៅលាៃច (រតសៀល)

តទ ។ តហើ យ ា៉ែងតទៀេ តដ្ឋយឆ្លនំតនាះ គឺជាឆ្លនំប្រ ងយកសញ្ញារប្េ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្េូវបានតគហា

លន ។

ុំមែួន

ន ិ ឲ្យប្រ ង

៦៩


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តទៀេផ្ង តដ្ឋយកតបា ៊ី រ ច ភ តំ ពាះរញ្ញែ ន ិ បានប្រ ង ម លមែួនបាន

Computer

សិកាអស់ រយៈតរល យ ួ ឆ្លនំតនាះ

តប្គឿង តដ្ឋយរួ កតគ បានរញ្ញជក់ និងតចាទថា ឯកាសារទំងតនះ គឺជា

អាាែភារក៏សរតសរលិមិេ យ ួ

ចារ់ តផ្្ា ើ រយៈប្រធានសាលាជូនតៅប្រធានរុ ទិក ធ សិកាតមេត

ទ៊ី

យ ួ តប្គឿង ា៉ែសុន ៊ី Print

ការរកាទុកតដ្ឋយមុសចារ់

យ ួ តប្គឿង និងា៉ែសុន ៊ី លេរ ូរ យ ួ

និងានលកេណៈប្រឆ្លំង កតលើរ ា

រំផ្េ ុ តគក៏អនុញ្ាេឲ្យអាាែភារបានចូលប្រ ងម រ ។ រ៉ែមុ នតតៅនលៃទ៊ី

អំណាចយួ ន ។ តទះជាយា៉ែងតនះកត៊ី អាាែភារតៅមេអះអាង និង

៣១ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៧ គឺតៅមេរ៊ី រតា៉ែងតទៀេ ន៉ឹងចូលកាន់ រនទរ់

ប្រកាន់ លជរ់ ថា

ប្រ ងតហើ យតនាះ រួ កតគបាន ករំលនរងកភារលំបាក ល់ អាាែ ង ត

មុសចារ់ តនាះតទ តប្ពាះអាាែភារត្វតើ នះ វប្សរតៅន៉ឹងចារ់ អនតរ

តទៀេ គឺរួកតគបានឲ្យអាាែភារត្វល ើ ិមិេ យ ួ ចារ់ តប្កា កិចស ច នា

ជាេិ ក៏ ច ូ ជាចារ់ រ ្ ា ន ែ ញ្ ុ ា កុង ន ប្រតទសររស់ មែួនផ្ងម រ ម លសត៊ី

ជា យ ួ តគថា “ប្រសិនតរើអាាែភារប្រ ងធាែក់ ក៏តហើ យតៅចុះ ! មេ

អំរ៊ីសិទិតធ សរ៊ីភារកនុងការរតញ្ច ញ េិ

តរើប្រ ងជារ់ វញ ិ តនាះ

ររស់ មែួន ។ អស់ រយៈតរលជាង ២ មម ម លអាជា្្រយួ នបានត្វទ ើ ក ុ

ប្េូវមេប្រគល់ សញ្ញារប្េឲ្យរួ កតគរកាទុក

សក ភា ែ រម លអាាែភារត្វក ើ នែង ក

ន ិ ជាការ

និងតសរ៊ីភារទទួលរ័ េា ៌ ន

វិញ ” ចំតពាះលកេនិក ត ៈតនះ បានត្វឲ្ ើ យរ៉ែះពាល់ ល់ អារ ណ ែ ៍ ររស់

រុកត ញ ន គំរា គំមហងរ៊ី សំណាក់ អាជា្្រយួ ន កតលើអាាែភារ

អាាែយា៉ែងលែំង មេតទះជាយា៉ែងតនះកត៊ី អាាែភារក៏មំប្រ ល ូ អារ ណ ែ ៍

ជាកាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៩ មម នា ិ ឆ្លនំ២០០៧ រួ កវបាននិ នតអាាែភារ

ាំងចិេត ត ើ ប៊ីប្រ ង ល់ ទ៊ីរញ្ច រ់ម រ ។ លទធផ្លនននលៃប្រកាសលទធ

ត ើងតៅកាន់ សាលាតមេត

ផ្លតនាះ

កនុងចំតណា សិសស

តសុើរការណ៍ និង ប្រ ល ូ បានកាលរ៊ី កនែង ក ម លតទសទំងអស់

២៧០ អងគ និងរ ូរ ។ តនះគឺជាកិេយ តិ ស និងកតត៊ី ាទនភារសប្ារ់

តនាះ គឺធាែក់តៅន៉ឹងកប្ េ ិ ចារ់ ប្រហែ ទណឌកនុងតនាះរ ួ ាន “ តទសនន

អាាែ មេអនិចាច ! !

ការរកា

អាាែភារក៏បានជារ់ តលម

រនាទរ់ កប្រ៉ឹ កត ើងតៅនលៃទ៊ី ភានក់

០២

២៣

មមក ៈភ

ឆ្លន២ ំ ០០៧

ច ូ

ត ើ ប៊ីសាតរ់ អរ ំ ៊ី របាយការណ៍ ម លរួ កតគ

និងផ្សរវ ផ្ាយឯកសារម លានមែ៉ឹ សារប្រឆ្លំង

ន៉ឹង

ាន

សាធារណរ យ ា ួ ន , តទសននការមេងកំណារយ និងអេថរទម លាន

រនគរបាលយួ ន ២ នាក់ បានយករលយនត ក ក ឹ អាាែភារ

អេថន័យប្រឆ្លំង កតលើរ យ ា ួ ន និង តទសននការត្វបា ើ េុក ែ ជាតហេុ

តៅកាន់ សនងការនគរបាលប្សុកកំរង់្ំ ត្វកា ើ រសួរចត យ ែើ តរញ យ ួ

រងកឲ្យតកើេានចលាចលបាេ់នវូ សណា ត រ់ ធានរ់ ល់ សងគ

នលៃ ។ តប្កាយរ៊ី បានសួរចត យ ែើ រ ួច រួ កតគក៏ចារ់ អាាែភាររញ្ជ ូនតៅ

ានតទសកំហុសជាតប្ចើនតទៀេម លសរ ុរតទសទំងអស់ ក

កាន់ សាលាគណប្សុកកំរង់្ំ ង ត តទៀេ ។ តៅទ៊ីតនះឯង គឺរ ូរអាាែ

ាណជាង ២០ ឆ្លនំ ម លប្េូវជារ់ កុង ន គុក ។ រ៉ែមុ នត អាាែភារតៅមេ

ភាររុំ បានសាគល់ តសរ៊ីភារ

ច ូ ប្រះសងឃ នទត ើយ រួ កតគបានដ្ឋក់

ន ិ ទទួលសារភារ អំរ៊ីកហ ំ ុ សររស់ មែួនត ើយ តដ្ឋយយល់ ត

និងតៅ ប្រ

ើញថា

អាាែភារតៅន៉ឹង យ ួ កមនែងដ្ឋច់ តដ្ឋយម កឆ្លៃយរ៊ី ប្រះសងឃ នទៗ

ពាកយស ទ ត៊ី ំងអស់ តនះ គឺជាប្រនរណ៊ី ររស់ រ កា ា រយួ ន ម លមេងមេ

តដ្ឋយានការយា កា េ៉ឹងរ៉ឹង រ៊ី សំណាក់ ប្រះអគណប្សុក និងរួ ក

ដ្ឋក់ គនា ំ រ កតលើអក ន ម លានសាែរេ៊ីទន់ តមសោយមេរ៉ែតុ ណា ណ ះ

នគរបាលសាៃេ់យួន

តប្កាយ កតទៀេ គឺតៅនលៃទ៊ី ១៣ មមត សា ឆ្លនំ ២០០៧ អាជា្្រយួ ន

តដ្ឋយ ន ិ អនុញ្ញាេឲ្យនិ នតតៅណា កណា

ត ើយ ។ កុថា ំ ត រើ តចញ ក ល់ ររងវេត សូ ប៊ីមេកុ ិ យ ួ វែងតៅកុ ិ យ ួ ក៏ ន ិ បានផ្ង ! ហា ផ្តច់ ន ិ ឲ្យនិយាយទក់ ទងជា យ ួ ន៉ឹងប្រះ

បានតកាះនិ នតគណៈ ស្តនត៊ីសងឃ

ប្គរ់ លំដ្ឋរ់ ថានក់ កចូលរ ួ កនង ុ កិចច

ប្រជុំ យ ួ តៅទ៊ីសានក់ ការគណៈ ស្តនត៊ីសងឃតមេត

ត ើ ប៊ីឲ្យសងឃវិនិចយ ឆ័

សងឃ ឬក៏រុទរ ធ រិស័ទណា យ ួ ត ើយ សូ ប៊ីមេញេិតញ រតងកេ ើ ក

តទស និងចារ់ ផ្ស៉ឹកអាាែភារមេ ង ត ។ រ៉ែមុ នតការរកតហេុផ្លម ល

សួរសុមទុកក េ ៏ ន ិ អនុញ្ញាេម រ ។ រួ កតគត្វយា ើ ៉ែ ងតនះ ហាក់ ច ូ ជា

តចាទថា

អាាែភារតនះ ប្េូវអារេតិសងាទិតសសអុច ៊ី ង ៉ឹ ។ អវម៊ី លហួ សតហេុ

ត ើយ តប្ពាះតរើមផ្អកតៅា ្ អា ៌ ល៍វន ិ ័យ ប្រសិនតរើជាភិកុអ េ ងគណា

តៅតទៀេតនាះ គឺតរលស៉ឹងក៏ចាេ់ ឲ្យកូនសិសសជំនិេររស់ ស្តនត៊ីសងឃ

យ ួ ានតទសម លថាន៉ឹងប្េូវអារេតិទំង ៤ ននអារេតិណា យ ួ តទើរ

ានតទសធាែក់ ល់ ករំ េ ិ ម លប្េូវចារ់ ផ្ស៉ឹកតនាះគឺ

ោែន

ត កយា តទៀេផ្ង ។ រួ កតគរញ្ញជឲ្យត្វមើ ររតនះ កនុងតោលរំណង

សងឃអាចានសិទិចា ធ រ់ ភក ិ ុអ េ ងគតនាះផ្ស៉ឹកបាន ។

ឲ្យអាាែភារ ប្រ ទទួលសារភារអំរ៊ីតទសកំហុស ម លមែួនបាន

ប្រជុំតនាះ ក៏បានតលើកត ើងថា លងរុ ទច ធ ប្ក អាាែភារោែនកំហុសអវ៊ី

ប្រប្រ៉ឹ េតមុស តដ្ឋយរួ កតគសំអាងតៅតលើភស ័ តា ុ ង ម លបានរ៉ឹរអូស

តទ

យកកនុងតនាះរ ួ ាន ឯកាសារប្រវេតសា ិ ស្តសតមមែរ

អាចណាត្វកា ើ រចារ់ ផ្ស៉ឹកបានត ើយ

សត៊ីអរ ំ ៊ី

សក ភា ែ រររស់ សហរ័ នមធ មែរកពុជាតប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ថាស VCD DVD CD ប្រ ទំងា៉ែសុន ៊ី

តូ ចនះ តៅកនុងអងគ

តូ ចនះតហើ យគណៈ ស្តនត៊ីសងឃម លបានចូលរ ួ កនុងកិចប្ច រជុំ ន ិ

តលើកត ើងម រថា

រ៉ែមុ នតកុង ន អងគប្រជុំតនាះបាន

អាាែភារបានប្រប្រ៉ឹ េតរពា ំ នតលែើសតៅតលើចារ់

៧០


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អងគបាន កកាន់ វេតតពា្ិតទរតចេិយារា

(តផ្នអមណតេ)

ច ូ ាន

នា លងតប្កា តនះ ៖ ១- ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ សុមសានត ប្រះអនុគណ តមេតប្រះប្េ ពាំង, ២-ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ សាង តលឿង អគគតលល្ិការ សាលា គណ តមេតប្រះប្េពាំង, ៣-ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ហាវយ ប្រធាន សាគ ន៍រុទិក ធ សិកា តមេតប្រះប្េពាំង, ៤-ប្រះតេជប្រះគុណ គ៉ឹ លន ប្រះត គណ ប្សុកកំរង់្ំ ។ ៥-ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ សួង ប្រះ តៅអ្ិការវេតករ ំ ង់នប្ជ និងជានាយកសាលា បាល៊ីរង ។ រ៊ីឯវេតានមផ្នកលងរដ្ឋាភិបាលយួ នវិញអាាែភារបាន

ើញ

ច ូ រាយនា លងតប្កា តនះ ៖ ១-តលាក សុន ឺ កាង អនុប្រធាននគរបាល ជឈិ ប្រចាំភូ ភា ិ គ លងេបូង , ២-តលាក សុន ឺ សុង សុន ឺ េំណាងជនជាេិមមែរប្រចាំភូ ិ ភាគលងេបូង ននគណះ ជឈិ រកសររស់ រកសកុ ុន ែ ិសតយួន, តលាក ល៉ឹ

ភូ អេ៊ីេគណៈក កា ែ រជនជាេិ

និសតតវៀេណា , ៤- តលាក ថាច់

ញ ិ

ជឈិ ននគណៈរកសក ុែ

ង ុ៉ឹ ប្រធានគណៈក កា ែ រ ទទួល

រនទុកជនជាេិមមែរ តមេតប្រះប្េពាំង , ៥-តលាក ហវិ ញ តភឿក ប្រធានគណៈក ែ

៣ -

ង ុ អនុ

ការទទួលរនទុកជនជាេិមមែរតមេតប្រះប្េពាំង

,

៦-តលាក សុន ឺ តហវើ ន អេ៊ីេប្រធានគណៈក កា ែ រទទួលរនទុកជនជាេិ តលាក សុន ឺ មចង តចើន តប្កាយតរលអាជា្្រយួនចារ់ ផ្ស៉ឹក ។ រ ា

(តទសលងអាណាចប្ក)

សរតសរញេតិ

តូ ចនះ

អងគប្រជុំបានសតប្ ចចិេត

យ ួ ចារ់ តដ្ឋយចុះប្រះហេថតលលរ៊ី សំណាក់ ស្តនត៊ី

សងឃម លបានចូលរ ួ តនាះ

រ ួចប្រគល់ រ ូរអាាែភារតៅឲ្យរ ា

មមែរតមេតប្រះប្េពាំង និង ានេំណាងម ល ករ៊ី សាថរ័ន ប្គរ់ ជាន់ ថានក់ ជាតប្ចើនរ ូរបានចូលរ ួ កនុងនលៃតនាះផ្ងម រ ររិស័ទប្រាណជាង

២០០

នាក់

ការពារកនុងនលៃចារ់ ផ្ស៉ឹកតនាះម រ

សងឃតទៀេតទ ។

សតប្ ចតហើ យ

ការទទួលមុសប្េូវរ៊ី គណៈ ស្តនត៊ីសងឃតទៀេតទ

បានតសចកតថា ៊ី

សាគ សងឃមលងទទួលសាគល់ អាាែភារ តនះជាសងឃតទៀេតហើ យ លុះតៅតា៉ែង ៧ ប្រ៉ឹ កនលៃទ៊ី ២២ មមត សា ឆ្លនំ ២០០៧ រ ា អំណាចយួ ន

បានសហការជា យ ួ ន៉ឹងសាគ ប្រះសងឃសា គគ៊ី

តសនហាជាេិតមេតប្រះប្េពាំង

ត្វកា ើ រនាំមែួនអាាែភារតចញរ៊ី សាលា

តប្កាយរ៊ី ការចារ់ ផ្ស៉ឹកបាន

រញ្ជ ូន កឲ្យប្កុ ប្គួសារវិញ រនាទរ់ កអាជា្្រយួ នបាន

តហើ យ ុំមែួនអាាែ

ភារឲ្យតៅមេកនុងផ្ទះរហូ េតដ្ឋយានការយា ា ដ្ឋន េ ៏ ង ៉ឹ រ៉ឹងជាទ៊ី រំផ្េ ុ ។ តប្កាយ កតទៀេតដ្ឋយសូប្ទំរុំបានន៉ឹងការរស់ តៅតដ្ឋយ ឥេានសិទិតធ សរ៊ីភារតនាះ អាាែភារក៏បានលរតគច តចញរ៊ី ការ យា ោែំត ល ើ រ៊ី សំណាក់អាជា្្រយួ នតនាះ តដ្ឋយបានរេ់ កលាក់ មែួនកនុងទ៊ីប្កុងនប្រនគរ មេ យ ួ មម

រ៉ែមុ នតតរល ក ល់ វេតភាែ

ការណ៍ ង ឹ ថា

ើញាន នុសសតប្ចើនកុះករ

រួ កតគបាននាំអាាែភារតចញរ៊ី វេតភាែ ៗ

គណប្សុកកំរង់្ំ តដ្ឋយយកមលះថា ន៉ឹងនាំ ក វេតររស់ មែួនវិញ ។ ប្សារ់ មេត

និងនគរបាលការពារសនតិសុម

ប្រមហលជា ៥០ នាក់ បាន កត្វកា ើ រតឡា រ័ ទជ ធ វុំ ញ ិ វេត ត ើ ប៊ីយា

អំណាចយួ នតដ្ឋយចាេ់ ទក ុ ថា អាាែភាររុំ ានជារ់ ពាក់ រ័នន ធ ៉ឹងមមស តូ ចនះ ចារ់ រ៊ីនលៃតនះ េតៅអាាែភារោែនសិទិតធ ៅកនុង

ប្រ ទំងប្រជារុ ទធ

។ តប្កាយ ករួ កវក៏បានតសុើរ

ម្ំប្ុ រះករ ុណាអាាែភារលាក់ មែួនតៅទ៊ីប្កុងនប្រនគរ

ម លមុសរ៊ី នលៃ្ ា ែ ( ន ិ ម ននលៃឧតបាសលស៊ីលតនាះតទ) គឺអៗ វ៊ី រួ ក

តនាះ ក៏សហការោនជា យ ួ ន៉ឹងនគរបាលទ៊ីប្កុងនប្រនគរ ត ើ ប៊ីចារ់

តគបានតរៀរចំរ ួចតហើ យជាតប្សច

មែួនអាាែភារ ង ដ តទៀេ

ផ្ស៉ឹកមេ ង ត ។

កនុងតោលរំណងចារ់ អាាែភារ

ច ូ ម លរួ កតគ បានតរៀរចំគេ ិ ទុករ ួចរាល់ ជាតប្សច

តនាះ គឺអាាែភារបានត

ើញវេតាន ស្តនត៊ីសងឃជាន់ មពស់ជាតប្ចើនប្រះ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ការា ចារ់ តនះរ ួច

មេសំណាងលអអាាែភារបានតគចផ្ុេរ៊ី

ក៏បានរេ់ កតភៀសមែួនតៅក ុជា ព រហូ េ កទល់

សរវ នលៃតនះ ។

៧១


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

្នតជើងចូល ល់ ក ី ជា ុព

ចំតរលប្រះតេជប្រះគុណ

ទ៉ឹ

សាមន ប្េូវចារ់៖

ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

សាមន ានទំនាក់ ទំនងសអ៊ីន៉ឹងោន ? - តេើអនទិេ

ឯងាន ង ឹ សក ភា ែ រររស់ ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

តៅនលៃទ៊ី ៣០ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០៧ តប្កាយរ៊ី អាាែភារបានរេ់ តគចរ៊ី ការា ចារ់ ររស់ រដ្ឋាភិបាលយួ ន តជើង ល់ ទ៉ឹក ក ី ុជា ព កាលណា

តហើ យតរលម ល្ន

អាាែភារានអារ ណ ែ ៍ កនុងចិេន ត ៉ឹក

គិេថា “ មែន ួ ន៉ឹងបានរ ួចផ្ុេរ៊ីកណា ត រ់ន យួ នតហើ យ ” ។ មេអវៗ ៊ី ន ិ បាន ច ូ ការរំរ៉ឹងទុកតនាះតទ

ជាអកុសល ៣ តា៉ែងតប្កាយ ក ប្សារ់ មេ

សាមន ម រឬតទ ?

-តេើអនទិេឯងាន ង ឹ ថាសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា នរណាជាត

ឹកនាំ

ម រតទ? តនះជាសំនរួ ម លរួ កអាជា្្រមមែរ សារត ើង ម លៗ

បានសួរអាាែភារសារចុះ

កនុងចំតណា សំនរួ ជាតប្ចើនតទៀេ

បារ រ ភ ៊ី សុវេថភារផ្ទល់ មែួនគឺ សំនរួ លងតលើទំងរ៉ែនា ុ ែន

តដ្ឋយកត៊ី អាាែភារ

រួ កនគរបាលមមែរបាន កតឡា រ័ ទជ ធ វុំ ញ ិ វេតភនំ ន ិ លងតជើង សថិេតៅ

បានត្វកា ើ ររ តិ ស្ថា រុំ បាន ង ឹ អវ៊ីតសាះត ើយ (មេធាេុរិេតៅរវង

ប្សុកគិរវ៊ី ង់ តមេតាមកវ

អាាែភារ និងប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

រនាទរ់ រ៊ីរួកតគបានចារ់ មែួន ប្រះតេជប្រះ

គុណ ទ៉ឹ

សាមន យកតៅបាេ់ តៅ ។ ការចារ់ មែួន ប្រះតេជប្រះ

គុណ ទ៉ឹ

សាមន តនះ អាជា្្រមមែរក៏បានចារ់ មែួនអាាែភារអនកម ល

កំរុងមេសុំសានក់ អាប្ស័យតៅ ភនតំ រញផ្ងម រ ។

លទធផ្លអវរ ៊ី ៊ី អាាែតនាះ

រួ កតគរងេឲ្ ំ យអាាែភារសរតសរជារបាយ

ការណ៍ យ ួ ចារ់ ត ើ ប៊ីយកតៅឲ្យត ររស់ រួកតគរិ និេយ អាាែភារក៏

កនុងប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ តនះ អាាែភារក៏បានសានក់ តៅ

សរតសរា សំតណើ រររស់ រួកតគតៅ ។ រ៉ែមុ នតតៅកនុងរបាយការណ៍

យ ួ ចំនន ួ

ច ូ ជា

សា េ ុ និង រងប្រុសានក់ ត្ែះ

រួ កតគបានចារ់ រញ្ជ ូនរួ កអាាែភារ តជើង

យា៉ែងជិេសនិទល ធ ែ ំងណាស់ )។ រនាទរ់ រ៊ី ការសួរចត យ ែើ ន ិ ទទួលបាន

កនុងវេតតនះត ើ ប៊ីត្វើ តំ ណើ ររនតតៅ

ជា យ ួ ជនតភៀសមែួនមមែរតប្កា ត្ែះ ឈ៉ឹ

សាមន គឺានការទក់ ទងោន

តលាកអា ំ ន ក់

៊ី ។ រនាទរ់ កតទៀេ

តៅកាន់ សាលា

ត ើ ប៊ីសាកសួរចត យ ែើ រ៉ែមុ នតតៅកនុងសាលា

ុំភនំ ន ិ លង

ុំ តនះ រួ កតគ ន ិ

តនាះ

អាាែភារសរតសរតដ្ឋយសតងេរថា

“អាាែភារ ករ៊ីក ជា ុព

តប្កា ត ង ើ កប្សុកមមែរតនះគឺ េំណាងឲ្យប្កុ ហុ នយួ ន កសហការ ជា យ ួ ន៉ឹងប្កុ ហុ នម លតៅកនង ុ ប្សុកមមែរ (តប្ពាះកាលតៅនប្រនគរ អាាែភារបានចូលត្វកា ើ រនូវកនង ុ ប្កុ ហុ នអនតរជាេិ យ ួ

ម លាន

ទទួលបានលទធផ្លអវ៊ីរ៊ីរួកអាាែភារតនាះតទ ។ តប្កាយ កតទៀេរួ ក

ត្ែះថា Tahitian Noni International តៅកាេ់ TNI ។

តូ ចនះតហើ យ

តគ

រុគល គ ក ិ ានក់ៗប្េូវបានប្កុ ហុ នត្វើ Card ID

ក៏សតប្ ចចារ់ រួកអាាែភាររញ្ជ ូនតៅកាន់ សាលាប្សុកគិរវ៊ី ងស

វិញ ។ តរល ក ល់ សាលាប្សុកគិរវ៊ី ងសភាែ កចារ់ កបួចកអាវររស់ អាាែភារ

រួ កអនកតជើងលែំងបាន

តហើ យយកតៅដ្ឋក់ កុង ន រនទរ់

យ ួ ៗដ្ឋច់ តដ្ឋយម ករ៊ី ោន រ ួចរួ កតគសួរចត យ ែើ ានក់ ៗតៅ ។ ចំតពាះ រញ្ញែម លអាជា្្រមមែរចារ់ មែួនរួ កអាាែភារតនះ ន៉ឹកត

ត្វឲ្ ើ យអាាែភារ

រុគល គ ក ិ ររស់ប្កុ ហុ ន)

យ ួ សប្ារ់សាគល់

។ របាយការណ៍ អាាែភារ បានសរតសរ

តទៀេថា មណៈ ក ល់ ប្សុកមមែរ គឺវហួ សតរលម លឡានរេ់ ក ភនតំ រញ

តូ ចនះតហើ យអាាែភារ ត

ើញវេតមមែរក៏សស ុំ ប្ាកតៅតនះ

យ ួ យរ់ ត ើ ប៊ីប្រ៉ឹកត ង ើ ត្វើ តំ ណើ រតៅភនតំ រញវិញ តប្ពាះសាគល់ ថា

ើញនូវទិ ភា ា រ ច ូ កាលម ល អាជា្្រយួ នចារ់ មែួនអាាែភារ

អុច ៊ី ង ៉ឹ ម រ

គឺការគំរា គំមហងសួរចត យ ែើ តប្រៀរ ច ូ ជាអនកម លជារ់

តទស្ៃន់អច ុ៊ី ង ៉ឹ

តហើ យតរើា សតងកេតៅវតលើសតទវ ងតៅន៉ឹងអវ៊ី

ម លអាជា្្រយួ នធាែរ់ ត្វើ កតលើរ ូរអាាែភារតៅតទៀេ ។ តរលរួ ក អាជា្្រមមែរសួរចត យ ែើ ង ត ៗត្វើឲ្យអាាែភារន៉ឹកភនក់កុង ន ចិេថា ត “ មែន ួ ន៉ឹង ន ិ ទន់ តគចផ្ុេរ៊ីកណា ត រ់ ន យួ នតៅត យ ើ តទ” ។ រ៉ែមុ នតតៅតរល តនាះឯង ភារ

ហាក់ ច ូ ជាានអវ៊ី កសនថិេតៅកនុងអារ ណ ែ ៍ ររស់ អាាែ

ត្វឲ្ ើ យអាាែភារ

ានភារអង់អាចកាែហានត ើង

ត ើ ប៊ីតដ្ឋះ

ប្សាយេរេន៉ឹងរួ កអនកសួរចត យ ែើ ។ អាាែភារសូ តលើកយកនូវ សំនរួ យ ួ ចំនន ួ ម លរួ កវបានសួរអាាែ

ច ូ លងតប្កា តនះ ៖

-តេើអនទិេឯង ករ៊ី ណា ? តហេុអវ៊ីបានជា កតៅ កនុងវេតតនះម រ ? - តេើអនទិេឯងជាមមែរក ុតព ប្កា ម នម រតទ ? - តេើរវងអនទិេឯង និង

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

តលាក សុន ឺ មចង តចើន តៅវេតសា គគរ៊ី ងស៊ី ទ៊ីប្កុងភនតំ រញ បាេុក ែ ទ ទរឲ្យតដ្ឋះមលង ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

សាមន កាលរ៊ី

មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០០៧ ។ ររលេ ូ HRW

៧២


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – នរណាជានរណា?

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

វេតមមែរមេងមេសតនាតស ល់អក ន តំ ណើ រម ល ករ៊ីឆ្លៃយ ”។ តប្កាយរ៊ី

ប្េូវបានរួ កតគយកចាក់ តសារជារ់ អស់

សរតសរចរ់ របាយការណ៍ រួ កតគក៏រិនិេយតៅត

តរើកតសារទវរតនាះត ើយ

ស ផ្លណាស់ ម រ

ើញថា

ស តហេុ

តប្ពាះបានរ ែ ញភ័សតុាងចាស់ លាស់

រនាទរ់ រ៊ីការរិ និេយរ៊ី ត ររស់ រួកតគតហើ យ

ក៏ សតប្ ចតដ្ឋះមលង

ប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ

និងតបាះប្ាហា

ន ិ ឲ្យ

តដ្ឋយសារមេវ៉ាល៊ីតនះនូវកនុងរនទរ់ររស់

សាមន ។ រ៉ែមុ នតតរើរិចារណាគិេត ើង វិញ ក៏ជា

សំណាងលអ ល់ រ ូរអាាែភារ ា៉ែងម រ

តប្ពាះប្រសិនតរើរួកតគ ន ិ

អាាែភារវិញ ។ តៅតរលតនាះឯង គឺតា៉ែង ១១ យរ់ តហើ យ អាាែ

ចាក់ តសាររនទរ់ជារ់

ភារក៏ត្វើ តំ ណើ រតលែរើ តជើងរ៊ី សាលាប្សុកគិរវ៊ី ង់ តៅកាន់ វេតភនំ ន ិ លង

អាាែភារប្រមហលជាប្េូវចារ់ រញ្ជ ូនតៅក ុជា ព តប្កា

តជើងកនុងតោលរំណងសុំប្រះសងឃត ក យ ួ យរ់

លន ។ តរើា ស រត៊ី រស់ តលាកា ល៊ី ឈួន ម លោេ់ បានតៅ

ត ើងត្វើ តំ ណើ រ កភនតំ រញ

ត ើ ប៊ីប្រ៉ឹ កមសអក

រ៉ែមុ នតអវ៊ីគឺ ន ិ បាន ច ូ ការគិេតសាះ

តរល ក ល់ វេតភាែ នគរបាលជាតប្ចើនបានឈរតជើងយា កា កនុងវេតតនាះ

តៅ

ន ិ ឲ្យចូលត កកុ រិ រស់ ប្រះសងឃត ើយ ។ អាាែភារក៏

ត រើ តចញ កត កមផ្អកតប្កា ត ើ អំរិលប្បាំង យ ួ ្ំ ម លតៅចំលង ម ុ ទ៊ីធាែវេត ។ ត ក ន ិ បាន យ ួ តា៉ែងផ្ង ប្សារ់ មេត យា កា តៅកនុងវេតតនាះ

សតងកេការណ៍ ផ្ទល់ តៅវេតភនំ ន ិ លងតជើងតនាះ

ជាក់ ជា ន ិ

ោេ់ បាននិយាយថា

មណៈម លរួ កតគមវកតវរវ៉ាល៊ីររស់ អាាែភារ តហើ យបានរកត

ឯកាសារកនុងវ៉ាល៊ីម លានជារ់ ពាក់ រ័ន ធ និងប្រះតេជប្រះគុណ ទ៉ឹ សាមន តនាះ រួ កតគបានរនែឺសំត ងថា “ តសាកសាតយណាស់ ម ល ទុកឲ្យអាអនទិេ យ ួ តនាះរ ួចមែន ួ ”។ តប្កាយរ៊ី បានសាតរ់ ការតរៀររារ់

កាន់ តភែង ើ ត រើ សំតៅ កកមនែងអាាែភារ

ររស់ តលាកា ល៊ី ឈួន អាាែភារក៏បានរាយការណ៍ តៅ ល់ អងគការ

“អនទិេឯងចង់

រ់ ?” ។ ភាែ ៗតនាះ អាាែក៏ត រើ តចញតៅ តដ្ឋយរុំ បាន

ការពារសិទិ ធ នុសសឲ្យជួយត្វអ ើ នតរាគ ន៍ផ្ងម រ

មេតដ្ឋយតរល

តនាះសាថនភារកាន់ មេអាប្កក់ តៅៗតដ្ឋយសុវេថភារផ្ទល់ មែួន

សាគល់ អក ន ភូ ន ិ រណាានក់ តទ ត ើ ប៊ីសុំសានក់ អាប្ស័យ យ ួ យរ់ អាាែ

អំតណាយផ្លចំតពាះរ ូរអាាែតនាះ

ភារក៏តចះមេត រើ ចុះត រើ ត ើង ា

រស់ តៅឯតមេតករ ំ ង់ចា អស់ ជាង ១ មម ។ តប្កាយ ករិ និេយត

ងផ្ែូវររស់ អក ន ភូ ិ យ ួ ម លាន

ចាៃយឆ្លៃយរ៊ី វេតប្រមហល ៥០០ ម ប្៉ែ េតនាះ ។ នច នអ៊ីានអនកភូ ិ តគត

ើញ តូ ចនះ ក៏តៅ កសួរនាំ អាាែភារបាននិយាយតរៀររារ់ ឲ្យ

អនកភូ សា ិ ត រ់ ា

ើញ

ើញនគរបាល

រ ួចក៏តជរសត៊ីត ញតចញរ៊ី វេតតដ្ឋយនិយាយគំរា ថា រស់ ឬចង់

តហើ យរួ កតគត្វកា ើ រមវកតវរភាែ ៗមេ ង ត តនាះ

ន ិ

អាាែភារក៏បានតភៀសមែួនតៅ ើញ

សាថនភារសៃរ់សាៃេ់ ក៏បានត ើង កប្កុងភនតំ រញ វិញ ។ លុះតៅនលៃទ៊ី ៩ មម្នូ ឆ្លនំ ២០០៧ អាាែភារបានសាងផ្នួសត ើង

តំ ណើ រតរឿងតៅ ។ រនាទរ់ ក អនកភូ ច ិ េ ិ ្ ត ត៌ នាះ

វិញ កនុងមណឌស៊ីាវេតអងគា ញ ិ ភូ តិ ោកចំរក់ ស ក េ់ តចា តៅ

បានឲ្យបាយហូ រ និងឲ្យទ៊ីកមនែងត កតៅ ។ ប្រ៉ឹ កត ើងក៏អរគុណអនក

មណឌ ត ក រាជធាន៊ី ភតនំ រញ ។ រនាទរ់ រ៊ីបានរួសរ ួច កក៏បានចូលតៅ

ភូ មិ លបានជួយសតស្ត គ ះតនាះ

សិការនត និងជួយតប្ជា មប្ជងរតប្ ើ ល់ ការ

តហើ យក៏ សុំលាត្វើ តំ ណើ រត ើង ក

ភនតំ រញមេ ង ត ។ អវម៊ី លអាាែភារតសាកសាតយតនាះគឺឯកសារ និង ឧរករណ៍ យ ួ ចំនន ួ សត៊ីរ៊ីសក ភា ែ រ

រសងគ រហូ េ កទល់

ន៉ឹងតរលតនះ ៕

ម លយួ នចារ់ អាាែភារផ្ស៉ឹក

តលាក សុន ឺ មចង តចើន យករ័េា ៌ នតៅ ទ៊ីប្កុងភនតំ រញ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៧៣


កម្ពជា ី យការណ៍? ុ ក្រកាម្ – ក្សចកដរា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ក្សចការា ី យោរណ្៍របស់នាយកដ្ឋឋៃរ័ត្៌មៃនៃសហរ័ៃធខ្មែរកម្ពុ ជាក្រោម្ ចារ់ ត ំងរ ី “សភាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” បានររូ ដ ល្ម៉េះម្ក្សជា “សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” ត ំងរ ី ឆ្ន ំ ១៩៩៦ រហូតម្ក្សដ្េ់ ឆ្ន ំ ២០១៤ លន៉េះ មានអាយុកាេ ១៨ ឆ្ន ំ លហើយ ។ ក្សងុ ន អំ ងលរេ ១៨ ឆ្ន ំ ក្សន ្ងលៅលន៉េះ សហរន័ ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ បានលធការតស វើ ម្ ូ ត ិលដ្ឋយសនវតិ ធិ ីប្គ្រ់ ម្លធោបាយ ដ្ ូចជា ការតវាលៅលេ ើឆ្ក្សអន តរជាត ិលដ្ ើម្បី ុ

ជំរ ុញឲ្យលវៀតណាម្លគ្នររ សិទផែ ាិ មរលប្កាម្មាច ស់ ស្សុក្ស ថ្នផដ្នដ្ ីក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ជាលដ្ ើម្ ។ ក្សងុ ន សក្សម្ មភារទ្ធ ំងអស់ លនា៉េះ រ ័ត ៌មានជាសក្សម្ភា ម រម្ ួយផដ្េ ម្ និ អាចលម្ើេរ ំេង បានល យ ើ លដ្ឋយសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ែ ំែសរ វែាយប្គ្រ់ ម្លធោបាយ ដ្ ូចជា ការលបា៉េះរ ុម្ ពលសៀវលៅ ជាភាសាអង់ លគ្ ្ស ន ិង ផែ មរសដរី ក្សម្ ី ជា ុ ព លប្កាម្, ការែេ ិត សុឌី ី (CD) ចលប្ម្ៀងជាត ិន ិយម្ផែ មរលប្កាម្ ន ិងលោេនន ិោយលរឿង “វររ ី ុរស សឺង គ្ ុយ”, វសុ ិ ឌី ី (VCD) ចលប្ម្ៀង Karaoke ជាត ិន ិយម្ផែ មរលប្កាម្ ន ិងសក្សម្ មភារតសរូ រស់ សហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្, វលដ្អ ី ូភារយន តឯក្សសារសដរី ក្សម្ ី ជា ុ ព លប្កាម្, ការលបា៉េះរ ុម្ ព ប្រតឹ រប្ត តិ “ក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្” ប្រចា ំផែ, ការលបា៉េះរ ុម្ ព កាផសត ថ្ប្រនគ្រ ប្រចា ំសបាដហ៍ លៅក្សងុ ន ប្រលទសក្សម្ជា ុ ព , ការែាយប្រចា ំថ្ង ៃថ្ន វទយ ិ ុ “សំល ងក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្”, លគ្ហទំរ ័រ ន ិង ទ ូរទសសន ៍ ថ្ប្រនគ្រ Online ជាលដ្ ើម្ លដ្ ើម្បីរប្ញ្ញាររ ័ត ៌មានទ្ធ ំងលន៉េះ ដ្េ់ រេរដ្ ឋផែ មរលប្កាម្លៅក្សងុ ន ស្សុក្សក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្បានប្ជារ ន ិងឲ្យរេរដ្ ឋផែ មរលៅប្រលទសក្សម្ជា ុ ព ន ិងលប្ៅប្រលទសបានសាគេ់ “ផែ មរលប្កាម្ជានរណា?” ។

សម្ ិទ ាែេផដ្េបានសលប្ម្ចលចញជាផែ ្នក រ ុលណណ៉េះលន៉េះ ក្ស៏លដ្ឋយសារសហរ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្មានសាថរ័នដ្៏សំខាន់ម្ ួយចំន ួន ផដ្េែ ំលធការទ្ធក្ស់ វើ ទងន ឹងការែសរ វែាយ ទ្ធ ំងលន៉េះ ដ្ ូចជា នាយក្សដ្ឋឋ នរ ័ត ៌មានថ្នសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ ផដ្េមាន លោក្ស សឺង សលប្ម្ច ជាអត ីតប្រធានទទ ួេរនក្សដ្េ់ ុទ ឆ្ន ំ ២០១៣ ន ិង ប្រ៉េះលតជប្រ៉េះគ្ ុណ សឺង យុង ឹ រតនា ជាប្រធានទទ ួេរនក្សចារ់ ុទ ត ំងរថ្ង ី ៃទ ី ២៦ ផែឧសភា ឆ្ន ំ ២០១៣ រហូត ម្ក្សដ្េ់រររ ុ ច បន ន ។ លគ្ហទំរ ័រប្រចា ំថ្ង ៃ ន ិង កាផសត ប្រចា ំសបាដហ៍ “ថ្ប្រនគ្រ” ផដ្េមាន ប្រ៉េះលតជប្រ៉េះគ្ ុណ សឺង យុង ឹ រតនា ជាអភ ិបាេ, លោក្ស េ ី ឈូន ជាចាងហាវងការែាយទទ ួេរនក្សផែ ុ ទ នក្សចារ់ លៅប្រលទសក្សម្ជា ុ ព (២០១០-២០១៤), លោក្ស សុនឺ ផចង លច ើន ន ឹងជាចាងហាវងរន តរ ី លោក្ស េ ី ឈូន ចារ់ រឆ្នី ំ ២០១៥ ខាងម្ ុែលន៉េះលៅ ន ិង មាន ភ ិក្សេុ ថាច់ ប្រ ីជា លគ្ឿន ជាន ិរន ានាយក្ស ។ “ែេ ិតក្សម្ មផែ មរលប្កាម្” ផដ្េមាន លោក្ស សឺង ខាន់ ជាចាងហាវង ន ិង អ នក្សស្សី លក្សៀង សាែន ជាអ នក្សលរៀរលរៀង ។ លត ើផែ នក្សន ីម្ ួយៗថ្នការែសរ វែាយមានអែវី ្៉េះ? សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ៖ តៅនលៃទ៊ី ១ មម ករា ឆ្លនំ ២០១៥ សាររ័េា ៌ ន នប្រនគរ ាន អាយុ ៦ ឆ្លនំតហើ យ តរើគេ ិ ចារ់ ាំងរ៊ី សាររ័ េា ៌ ន

យ ួ តនះ បាន

រតងកេ ើ ត ើង និងត្វកា ើ រផ្សរវ ផ្ាយា ប្ររ័នអ ធ ន ិ ត្ើណិេ ចារ់ រ៊ីនលៃទ៊ី ០១ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៨

ក។

រយៈតរល ៦ ឆ្លនំតនះ ការតបាះរុ ជា ព កាមសេប្រចាំសបាតហ៍ តៅ ប្រះរាជាណាចប្កក ុជា ព តទើរបានមេ ៤ ឆ្លនំតទ គឺចារ់ ាំងរ៊ី នលៃទ៊ី ០១ មម ករា ឆ្លនំ ២០០៨

ល់ នលៃទ៊ី ០១ មម ករា ឆ្លនំ ២០១០ សាររ័ េា ៌ ន

នប្រនគរ តចញផ្ាយប្រចាំសបាតហ៍

ា ប្ររ័ នអ ធ ន ិ ត្ើណិេ បាន

ចំនន ួ ១០២ តលម និងចារ់ រ៊ីនលៃទ៊ី ០១ មម ករា ឆ្លនំ ២០១០

ល់ នលៃទ៊ី

តលាក ល៊ី ឈូន ចាងហាវង កាមសេ នប្រនគរ

០១ មម ករាឆ្លនំ ២០១៥ បានតបាះរុ ជា ព កាមសេប្រចាំសបាតហ៍ តៅ

ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅក ជា ុព ។

ប្រតទសក ុជា ព បានចំនន ួ ៤៥ តលម តប្កាយរ៊ី សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ បានទទួលអាជា្រ័ណណ រ៊ី ប្កសួងរ័ េា ៌ នមមែរកាលរ៊ី នលៃទ៊ី ១១ មម ករា

កនុងប្រតទសក ុជា ព ។ ឆ្លនំ ២០១២ តនះ សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ បាន

ឆ្លនំ ២០១០ កនែងតៅតនះ ។

រតងកេ ើ នូវតគហទំរ័រលែី យ ួ តទៀេម លានអាសយដ្ឋាន www.preyno

ការផ្ាយា តគហទំរ័រ៖

kornews.info ត ើ ប៊ីរងកភារ

ចារ់ ាំងរ៊ី បានរតងកេ ើ ត ើង ក សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ បានផ្សរវ

ា ដ្ឋនរ័ េា ៌ នលែៗ ី

ផ្ាយរ័ េា ៌ នា រយៈតគហទំរ័ររែក់

យប្សួល ល់ េ ិ អ ត ក ន អានកនុងការចូល

និងសិកាប្សាវប្ជាវនូវអេថរទប្សាវប្ជាវ

ម លានអាសយដ្ឋាន

តផ្សងៗ ម លបានចុះផ្ាយតៅតលើតគហទំរ័រលែី យ ួ តនះ ។ តៅតលើ

www.preynokornews.blogspot.com តហើ យតយើ ងម្ំុបានចុះផ្ាយ នូវ

តគហរ័ រលែតី នះ តយើ ងម្ំុបានចុះផ្ាយនូវរ័ េា ៌ នជាេិអនតរជាេិ ភូ ិ

អេថរទរ័ េា ៌ នជាតរៀងរាល់ នលៃ និង កាមសេ នប្រនគរ ជាឯកសារ PDF

សាស្តសតក ុជា ព តប្កា

ជាតរៀងរាល់ នលៃអាទិេយរនាទរ់ កាមសេបានតបាះរុ តព ចញផ្ាយតៅ

អនកានតករតតិ៍ ្ែះមមែរតប្កា

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្រ៉ឹ េកា តិ រណ៍ ប្រវេតសា ិ ស្តសតក ុជា ព តប្កា

ប្រវេតិ

(នរណាមែះតៅក ុជា ព តប្កា ?) និងប្រះ ៧៤


កម្ពជា ី យការណ៍? ុ ក្រកាម្ – ក្សចកដរា

រុ ទសា ធ សនា ជាត ើ

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

តទសក ុជា ព ត ើ ប៊ីរួកោេ់ បានទទួលនូវរ័ េា ៌ នលែៗ ី សត៊ីអរ ំ ៊ី សាថនភារ

ទូរទសសន៍ នប្រនគរ (PTV)៖ ចារ់ រ៊ីឆ្លនំ ២០១៣

មមែរតប្កា តៅម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ក សាររ័ េ៌ាន នប្រនគរ បានរមនថ ក វែ ្ ិ ៊ី

“ទូរទសសន៍ នប្រនគរ” Online

និងតៅកនុងរិ ភរតលាក ។

ប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េ “ក ជា ុព តប្កា ”៖

ួយតទៀេ ម លក វែ ្ ិ ត៊ី នះ តយើ ងម្ំុ ាន

ត្វតើ សចកដរា ៊ី យការណ៍ ជាវីត អូមែ៊ីៗផ្សរវ ផ្ាយតៅតលើរណា ដ ញសងគ Youtube

ម លានអាសយដ្ឋាន

preynokornews

www.youtube.com/user/

សប្ារ់ តលាកអនកម លានភាជរ់ ប្ររ័ នអ ធ ន ិ

ត្ើណិេ អាចចូលទសសនានូវក វែ ្ ិ ទ ៊ី រូ ទសសន៍ររស់ តយើ ងម្ំុ បានប្គរ់ តរលតវលា ។ ផ្លិេក ែ នប្រនគរ៖ ឆ្លនំ ២០១២ កនែងតៅតនះ សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ បានផ្លិេ ថាសសុ៊ីឌ្៊ី ចតប្ ៀង ផ្លិេក ែ នប្រនគរ Vol.1 ម លានចំណងតជើង ថា “ន៉ឹកប្សុក” ។ មែ៉ឹ សារននរទចតប្ ៀងទំងតនះទក់ ទងន៉ឹងសាថន ភាររលរ មា មែរតប្កា តៅម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ម លបាននិរនធ និង

ប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េ “ក ជា ុព តប្កា ” ម លបានតបាះរុ តព ៅក ជា ុព នាតរលកនែង ក ។

តរៀរតរៀងតដ្ឋយ តលាក សឺង សតប្ ច ប្រធានមផ្នករ័ េា ៌ ន ននសហ រ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

។ ថាសសុ៊ីឌ្៊ីចតប្ ៀងតនះ តយើ ងម្ំុានដ្ឋក់ លក់

តៅសហរ អា ា ត រិក និងតៅសាលសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ប្រចាំ

រ ន ា ិងប្រតទសនានា ។

ចារ់ ាំងរ៊ី ឆ្លនំ ២០០៤ រហូ េ ក ល់ ឆ្លនំ ២០១៤ តនះ ានរយៈ តរល ១០ ឆ្លនំ តហើ យ ម លសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា បាន តបាះរុ ព

តបាះរុ ជា ព កាមសេតៅក ជា ុព ៖

ប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េ “ក ជា ុព តប្កា ” ប្រចាំមម តៅកនុងប្រតទសក ុជា ព សប្ារ់

តដ្ឋយយល់ ត ក ុជា ព កាលរ៊ី ឆ្លនំ

ើញថា

រលរ មា មែរ និងមមែរតប្កា តៅប្រតទស

ផ្សរវ ផ្ាយអំរ៊ី “ក ជា ុព តប្កា ” និងសក ភា ែ រ េសូតដ្ឋយអហិ ងា

២០១០

ិនសូវានអនកានលទធភារតប្រើប្បាស់

ររស់ សហរ័ នមធ មែ រក ុជា ព តប្កា តៅតលើឆ្លកអនតរជាេិ ឲ្យរលរ មា មែរ

អិនត្ើណិេ តទើរគណៈក កា ែ រ សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ បានសតប្ ច

តៅកនុងប្រតទសក ុជា ព បាន ង ឹ បានឮ ។

សុំអាជា្រណណរ៊ី ប្កសួងរ័ េា ៌ នននប្រតទសក ុជា ព

តនះ ប្រ៉ឹ េរ តិ ប្េ “ក ជា ុព តប្កា ” តបាះរុ បា ព ន ៩៤ តលម តហើ យ ម ល

ត្វកា ើ រតបាះរុ ព

ក ល់ មម្នូ ឆ្លនំ ២០១៤

កាមសេ នប្រនគរ តចញផ្ាយប្រចាំសបាតហ៍ តៅទ៊ីប្កុងភនតំ រញ តហើ យ

វបានកាែយតៅជាប្កាំងឯកសារ

បានមចកចាយតៅ ល់ រលរ ាមមែរតប្កា

សប្ារ់ កន ូ តៅមមែរប្គរ់ ជនា ំ ន់ សិកាប្សាវប្ជាវ ។

តៅា តមេតនានាកនុងប្រ

“ក ជា ុព តប្កា ”

ស ៏ ំលន់ យ ួ

តសៀវតៅសដអ ៊ី រ ំ ៊ី “ក ជា ុព តប្កា ”៖ តៅកនុងឆ្លនំ ២០០៩ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា តសៀវតៅ គគុតទទសក៍ យ ួ ានត្ែះថា

បានតបាះរុ ព

“ផ្ែូវតៅយកសិទស ិ ធ ប្ ច

វសនាមែន ួ តដ្ឋយមែន ួ ឯង” សដ៊ីអរ ំ ៊ី តោលជំហរ និងប្រវេតស ិ ហរ័ នមធ មែរ ក ុជា ព តប្កា

និងប្រវេតសា ិ ស្តសតក ុជា ព តប្កា ជា ២ ភាសា គឺ អង់តគែស

និងមមែរ ។ ផ្លិេក មែ មែរតប្កា ៖ ជាផ្លិេក ែ យ ួ ម លាន តលាក សឺង លន់ តៅរ ា Washingនលៃទ៊ី ០២ មមកកកដ្ឋ ឆ្លនំ ២០១០៖ កាមសេ នប្រនគរ តបាះរុ ផ្ ភ ាយ

ton ជាចាងហាវង និងអនកប្ស៊ី តកៀង សាមន តៅទ៊ីប្កុងមមែរ Long Beach

តៅភនតំ រញ ប្រតទសក ជា ុព ។

សហរ អា ា ត រិក ជាអនកនិរនធ និងតរៀរតរៀង ។ ចារ់ ាំងរ៊ី បានរតងកេ ើ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៧៥


កម្ពជា ី យការណ៍? ុ ក្រកាម្ – ក្សចកដរា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

អាកាស តហើ យមររ កផ្ាយា ប្ររ័ នអ ធ ន ិ ត្ើណិេវិញតដ្ឋយតចញ ផ្ាយ យ ួ សបាដហ៍ ង ដ តរៀងរាល់ នលៃអ គ រ ម ល ា រយៈតគហទំរ័រ លែី ម លានអាសយដ្ឋាន www.vokk.net និង ក ល់ ឆ្លនំ ២០០៨ ប្កុ ការ

រក៏បានរមនថ តា៉ែងផ្ាយ ចារ់ រ៊ី យ ួ សបាដហ៍ ង ដ កជាតរៀង

រាល់ នលៃវញ ិ ។ ប្ក ស៊ីល្ ៖ ៌ ត ើ ប៊ីរប្ងឹងការផ្ាយឲ្យកាែយជារ័ េា ៌ នជាទ៊ីទក ុ ចិេត តសៀវតៅ, CD និង VCD ម លសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា បានផ្លិេ នាតរលកនែង ក ។

រ៊ី តលាក

អនកសាដរ់ និងជារ័ េា ៌ នផ្ែូវការររស់ រលរ មា មែរតប្កា តនាះ គណៈ ក កា ែ រនាយកដ្ឋានរ័ េា ៌ ន ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម លាន

ប្រះតេជប្រះគុណ សឺង យុ៉ឹង រេនា និង សហការ៊ីទំងអស់ ននប្កុ ការ

ត ើង ក ល់ តរលតនះ ផ្លិេក ែ យ ួ តនះ បានផ្លិេនូវស ទ ិ ផ្ ធ ល

ផ្ាយជាអនកសែប្គចិេត បានមិេមំប្រ៉ឹងមប្រងអស់ រ៊ីកាែំងកាយចិេត និង

ជាតប្ចើនសប្ារ់ ជាេិក ុជា ព តប្កា

លវិកាផ្ទល់ មែួន

សាស្តសត

ម ល ន ិ ធាែរ់ ានតៅកនុងប្រវេតិ

ច ូ ជា៖

ត ើ ប៊ីត្វកា ើ រ

ស៊ីល្ ជា ៌ ល ូ ដ្ឋាន

មផ្នកស៊ីឌ្៊ី (CD) និង វីសឌ្ ុ៊ី ៊ី (VCD) ៖

រទំងអស់ តនះតដ្ឋយមផ្អកតលើប្ក

ច ូ លងតប្កា ៖

វិទយុ “សំត ងក ជា ុព តប្កា ” ឬ “Voice of Kampuchea-Krom” ជា

តលាេននិយាយតរឿង “វីររុរស សឺង គុយ” ឆ្លនំ ២០០៥ ាន ៤ ភាគ

វិទយុផ្ាយា រយៈប្ររ័ នអ ធ ន ិ ត្ើណិេ

ផ្លិេតដ្ឋយនាយកដ្ឋាន

៤ ថាសសុ៊ីឌ្៊ី, ចតប្ ៀងជាេិនិយ មមែរតប្កា ទំង ៦ តវល (VOL)

រ័ េា ៌ ន ននសហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

ម លានរទចតប្ ៀងប្រាណជាង ១០០ រទ តប្ចៀងតដ្ឋយារា

ម លាន ល ូ ដ្ឋានតៅសហរ អា ា ត រិក ។

ចតប្ ៀងលប៊ីៗតៅប្រតទសក ុជា ព

ច ូ ជា ទូច សន ុ និច,ច ផ្ន ណាវី,

សយ វិវឌ្ឍន៍, សូ សុភប្័ ក និង ឈួន នវយា៉ែរ៊ី ជាត ើ

។ តប្ៅរ៊ី តនះ ក៏

វិទយុ “សំត ងក ជា ុព តប្កា ”

(Khmers Kampuchea-Krom)

ានេួនាទ៊ីនាំ ណ ំ ៉ឹ ងជូន ល់ ប្រជា

ជាេិមមែរតប្កា ាចស់ ប្សុកននម ន ក ី ុជា ព តប្កា

ម លរួ កតគ ន ិ

បានផ្លិេជាចតប្ ៀង Karaoke មមែរតប្កា បាន ២ តវល (VOL) និង

ម លានសាថនរ័នរ័ េា ៌ នឯករាជយររស់ មែួន និង ន ិ ម លបានទទួល

បានសហការជា យ ួ ន៉ឹងអនកប្ស៊ី

រ័ េា ៌ នរិ េប្គរ់ ប្ជុងតប្ជាយត ើយ តប្ពាះរលរ មា មែរតប្កា សរវ នលៃ

Rebecca

Sommers

២០០៨ ផ្លិេភារយនត ឯកសារសដ៊ីអរ ំ ៊ី ក ុជា ព តប្កា

កាលរ៊ី ឆ្លនំ

ួយានចំណង

តជើងថា “ការរំលាយតដ្ឋយ ន ិ រងែរូ ្ ” ។ វិទយុ “សំត ងក ជា ុព តប្កា ”៖ វិទយុបានកតកើេត ើងតៅសហរ អា ា ត រិក ក ុជា ព តប្កា

តដ្ឋយសហរ័ នមធ មែរ

កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ០១ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០០១ តរើគេ ិ

ល់ នលៃទ៊ី

០១ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៤ វានអាយុ កាល ១៣ ឆ្លនំ តហើ យ ។ ចារ់ រ៊ី បានរតងកេ ើ ត ើង រហូ េ ល់ ឆ្លនំ ២០០៤ វិទយុសតំ ងក ជា ុព តប្កា

បាន

ផ្ាយា រលកធាេុ អាកាស កនុង យ ួ សបាដហ៍ ង ដ តរៀងរាល់ នលៃអ គ រ ចារ់ រ៊ីតា៉ែង ០៩

ល់ តា៉ែង ១០ យរ់ តា៉ែងតៅក ុជា ព តប្កា ា

ក ស ព ់ រលកធាេុអាកាសមែ៊ី ១៥.៦៩០ គ៊ី ហ ូ ឺ េ និងបានដ្ឋក់ ផ្ាយ តៅតលើប្ររ័ នអ ធ ន ិ ត្ើណិេ

ា រយៈតគហទំរ័ររណា ដ ញមមែរតប្កា

ររស់ សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា ម លានអាសដ្ឋាន

www.khmer

krom.net ។ តប្កាយ ក តៅឆ្លនំ ២០០៥ វិទយុក៏ផ្អកការផ្ាយា រលកធាេុ

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៧៦


កម្ពជា ី យការណ៍? ុ ក្រកាម្ – ក្សចកដរា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

កំរុងរស់ តៅតប្កា ការប្េួេប្ាមររអាណានិគ កុ ុយ ែ និសតតវៀេណា

រ៊ី រដ្ឋាភិបាលរកស

សរវ នលៃ តវៀេណា ជាប្រតទសប្រកាន់

យករររកុ ុយ ែ និសតរាល់ ប្ររ័ នផ្ ធ សរវ ផ្ាយជាររស់ រ ា

តហើ យ ន ិ

ានសាថរ័នរ័ េា ៌ នឯកជនផ្ាយរ័ េា ៌ នឯករាជយត ើយ ។ វិទយុ “សំត ងក ជា ុព តប្កា ” រតងកេ ើ ត ើងត ើ ប៊ីជរំ ុញឲ្យានការ

តប្ៅរ៊ី សំត ង តលាកអនកអាចអានអេថរទសិកាប្សាវប្ជាវ និង រ័ េា ៌ នតផ្សងៗ

សដ៊ីអរ ំ ៊ី

“ក ជា ុព តប្កា ”

ប្គរ់ តរលតវលាតៅតលើ

តគហទំរ័រ www.vokk.net ។ មចករំមលករ័ េា ៌ នា រណា ដ ញសងគ ៖ រ័ េា ៌ នម លបានចុះផ្ាយា តគហទំរ័រ

តយើ ងម្ំុបានមចក

តោររសិទិនធ នការរតញ្ច ញ េិ និងទសសនៈររស់ ប្រជាជាេិមមែរតប្កា

រំមលកអេថរទរ័ េា ៌ នទំងតនះ តៅា រណា ដ ញសងគ តផ្សងៗ ច ូ ជា

ម លកំរុង

Facebook

ាេ់ ។

ប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលរកសកុ ុយ ែ និសតតវៀេណា រំរទ ិ

ា៉ែងតទៀេ វិទយុ “សំត ងក ជា ុព តប្កា ” ជាតវទិកា យ ួ សប្ារ់

រលរ មា មែរតប្កា តៅក ុជា ព តប្កា ណា រំរទ ិ សំត ងតនាះ

ម លប្េូវបានរដ្ឋាភិបាលតវៀេ

ឲ្យានឱ្កាសរតញ្ច ញ េិតផ្សងៗទក់ ទិន

ន៉ឹងរញ្ញែររស់ មែួនតៅទ៊ីតនះ ត ើ ប៊ីឲ្យរិ ភរលងតប្ៅបានប្ជារ ។ ចំណុចសនូលសំលន់ ននតរសកក រែ រស់ វទ ិ យុ

“សំត ងក ជា ុព

តប្កា ” គឺការប្រកាន់ លជរ់ នវូ រទដ្ឋាន ននវិជាជជីវៈសាររ័ េា ៌ ន។ ក វែ ្ ិ ផ្ ៊ី ាយននវិទយុ

“សំត ងក ជា ុព តប្កា ”

និយាយម លានលកេណៈសៃរ់តសៃៀ

រកានូវរតរៀរ

ន ិ លាយ ំន៉ឹង តនា

និង Twitter ផ្ងម រ

។ ា រយៈរណា ដ ញសងគ ទំង

តនះ តលាកអនកន៉ឹងទទួលបានរ័ េា ៌ នលែី តៅតលើទំរ័រ Facebook និង Twitter

ររស់ តលាកអនក

ប្រសិនតរើតលាកអនកចុចភាជរ់ ចល ូ ជា

សាជិក ននទំរ័រ Facebook និង Twitter ររស់ សាររ័ េា ៌ ន នប្រនគរ និង VOKK ។ ការតបាះរុ អា ព វយឺ េ៖ តៅកនុងឆ្លនំ ២០១៤ តនះ គណៈក កា ែ រនាយកដ្ឋានរ័ េា ៌ ន នន សហរ័ នមធ មែរក ុជា ព តប្កា

បានតបាះរុ អា ព វយឺ េ

VOKK

និងសារ

រ័ េា ៌ ន នប្រនគរ ចំនន ួ ៥០០ អាវ ត ើ ប៊ីមចក ល់ ប្កុ ការ

រ និង

សតញ្ច េនា ប្រ ទំងតជៀសវងនូវការរងកជតាែះការតោសនា ឬ ការ

អនកោំប្ទតៅប្រតទសក ុជា ព និងប្រតទសនានា កនុងរិ ភរតលាក ត ើ ប៊ី

ប្រាលតលើជនណាប្កុ ណា ឬ រដ្ឋាភិបាលណា យ ួ ។

ផ្សរវ ផ្ាយ អំរ៊ីត្ែះររស់ វទ ិ យុឲ្យ នុសសសាគល់ កាន់ មេតប្ចើន ៕

តលាក តៅ តរៀរ ប្រធានសភាប្រ៉ឹទធចារយ ននសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ប្រតគន លិមិេមេងាំង ប្រះតេជប្រះគុណ សឺង យុ៉ឹង រេនា ជាប្រធាន នាយកដ្ឋានរ័េា ៌ នននសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តៅកនង ុ ហាសននិបាេរិ ភរតលាក តលើកទ៊ី ៧ ននគណៈក កា ែ រយុ វជនសហរ័នមធ មែរ ក ជា ុព តប្កា តៅទ៊ីប្កុង Philadelphia រ ា Pennsylvania, សហរ អា ា ត រិក នលៃទ៊ី ២៦ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១៣ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៧៧


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតពីកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ប្រះវិហាររិ កេារា

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

(កនង ុ ប្សុក) ប្សុកកំរង់្ំ តមេតប្រះប្េពាំង ។ វេតតនះបានកតកើេកនង ុ រ. ស. ១១៥៨ គ. ស. ៦១៤ ។

វេតតពា្ិសាលរាជ ( កំរង់ ) និងវេតសតំ រាងឯក រ. ស. ១១៨៦ គ. ស. ៦៤២ តៅប្សុកកំរង់្ំ តមេតប្រះប្េពាំង ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៧៨


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតពីកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

រលរ មា មែរតប្កា តៅ ប្សុកកំរង់សាពន តមេតប្រះប្េពាំង ត្វរ ើ ិ ្៊ី

ប្កុ អនកប្គូរតប្ងៀនប្រះសងឃតៅសាលាបាល៊ីកង ុន តមេតប្រប្េពាំង

រងសុកល ូ កនង ុ នលៃរណ ុ យចូលឆ្លនមំ មែរ នលៃទ៊ី ១៦ មមត សា ឆ្លនំ ២០១៤ ។

តសែៀកពាក់ប្រនរណ៊ី មមែរកនង ុ រិ ្រ ៊ី ណ ុ យ យ ួ តៅកនង ុ វេត ។

ទិ ភា ា រ រ ំ ល ូ ប្រះវិហារវេត ន ុ ៊ីរងស៊ី (រ ូរ ម ុ ) និង វេតរិទតូ ោសរងស៊ី ប្រ៉ឹងប្េ រផ្ុះត ង ើ តៅចំកណា ដ លទ៊ីប្កុងមប្រកឫសស៊ីម លរ័ ទជ ធ វុំ ញ ិ តដ្ឋយអាោរ និងផ្ទះររស់ ជនជាេិយួន ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៧៩


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតពីកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ស ណសិសស និងសិសសននសាលារុ ទិក ធ សិកា ឆ្លនំ ២០១៤ តៅកនង ុ វេត យ ួ ននតមេតប្រះប្េពាំង ។

រិ ្ប្៊ី រណាំងទូក ង តៅតមេតោែង ំ កាលរ៊ីនលៃទ៊ី ៥ មមវិចកា ឆិ ឆ្លនំ ២០១៤ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៨០


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតសកម្ែភាពសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ចូលរ ួ រិ ្៊ី មងែកបួនអរអររុណយចូលឆ្លនមំ មែរ ឆ្លនំ ម វស័ក ម លបានប្បាររធតៅទ៊ីប្កុងមមែរ Long Beach រ ា California នលៃទ៊ី ៦ មមត សា ឆ្លនំ ២០១៤ ។

សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តៅប្រតទសអុា ៊ី ល៊ី ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៨១


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតសកម្ែភាពសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្រះតេជប្រះគុណ យ័ ញ េូន តលើករ ូរលេប្រះសងឃមមែរតប្កា ចំនន ួ ៣ អងគ គឺ ប្រះតេជប្រះគុណ ថាច់ ត្ឿន, ល៊ីវ ន៊ី និង ល៊ី ចិនាដ ម លជារ់ រនធនាោរ និងទទួលរងការត្វទ ើ រណក ុ តែ ដ្ឋយរដ្ឋាភិបាលតវៀេណា តៅម ន ក ី ជា ុព តប្កា

កនង ុ ឱ្កាសតចញផ្ាយយុ ទនា ធ ការរញ្ឈរ់ ការត្វើ

ទរ ុណក តែ ៅកនង ុ ប្រតទសតវៀេណា ម លតរៀរចំតៅវិានសភាជាេិសហរ អា ា ត រិកកាល រ៊ីនលៃប្រហសបេិ៍ ទ៊ី ១៦ មម ករា ឆ្លនំ ២០១៤ ។ ប្រះតេជប្រះគុណ យ័ ញ េូន ក៏ជាអេ៊ីេអនកតទសម លទទួលរងការត្វទ ើ រណក ុ តែ រលជារ់ រនធនាោរតៅទ៊ីតនាះ ន ុ ន៉ឹងរេ់តភៀសប្រះកាយ ក ល់ សហរ អា ា ត រិក ។

តលាក ថាច់ តវៀន អ្ិរេ៊ី និង តលាក ថាច់ ង៉ាក ុ ថាច់ ប្រធានសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា បានតលើកយករញ្ញែការចារ់ប្រះសងឃ និងរលរ មា មែរ តប្កា តៅមលែងតៅកនង ុ កិចប្ច រជុរំ រស់អងគការសងគ សុវ៊ី ល ិ អនតរជាេិ តៅទ៊ីប្កុងហសឺមណវ, ប្រតទសសវស ិ តៅនលៃទ៊ី ០៤ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០១៤ ន ុ តរល តវៀេណា ត ង ើ តវែយ ើ ការពាររបាយសិទិ ធ នុសស តៅនលៃទ៊ី ០៥ មមកុ ៈភ ឆ្លនំ ២០១៤ ។

រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៨២


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតសកម្ែភាពសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ក ឹ នាំ និងប្កុ យុ វជន ននសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ចូលមលែងការណ៍ តៅកនង ុ តវទិការអចិនស្តនតយ៍ននអងគកាសហប្រជាជាេិសអ ដ៊ី រ ំ ៊ី រញ្ញែជនជាេិ ត ើ (UNPFII) តៅការិយាល័យអងគការសហប្រជាជាេិ នាទ៊ីប្កុង New York, សហរ អា ា ត រិក នលៃទ៊ី ១៤-១៥-១៦ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១៤ ។

ទូលស ូ ស៍ ប្រតទសបារាំង នលៃទ៊ី ២២ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៤៖ សហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា ប្បាររធក វែ ្ ិ ម ៊ី ួរ ៦៥ ឆ្លនំ ននទិវ ០៤ ល ិ នា ុ ត ើ ប៊ីរឭ ំ ក ល់ នលៃបារាំងកាេ់ម ន ី កូសង ័ សុន ៊ី ឬ ម ន ក ី ជា ុព តប្កា ប្រគល់តវៀេណា ត្វអា ើ ណានិគ រនតតលើរលរ មា មែរតប្កា កាលរ៊ីនលៃទ៊ី ០៤ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ១៩៤៩ ។ រិ ្ត៊ី នះ ានការចូលរ ួ រ៊ីប្រះសងឃ និង ស្តនត៊ីជាន់ មពស់សហរ័នក ធ ជា ុព តប្កា ម លបាននិ នត និងអតញ្ជើ ញ ករ៊ីវេត និង ប្រតទសនានា កនង ុ រិ ភរតលាក ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៨៣


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតសកម្ែភាពសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

សននិបាេរិ ភរតលាកតលើកទ៊ី ៨ ននគណៈក កា ែ រយុ វជនសហរ័នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តៅ Philadelphia រ ា Pennsylvania, សហរ អា ា ត រិក នលៃទ៊ី ១៧ មមឧសភា ឆ្លនំ ២០១៤ ។

កិចប្ច រជុរំ រស់សាលសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា តៅវេតក ជា ុព តប្កា

នាទ៊ីប្កុង Long Beach រ ា California, សហរ អា ា រិក នលៃទ៊ី ២ មមកុ ៈភ

ឆ្លនំ ២០១៤ តដ្ឋយានការចូលរ ួ រ៊ី តលាក សឺង ហួ រ អគគតលល្ិការ និង តលាក ប្បាក់ តសរ៊ីវ ុឌ្ឍ អនុប្រធានសហរ័ នមធ មែរក ជា ុព តប្កា រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

។ ៨៤


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតសកម្ែភាពសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

ប្រះសងឃ និងរលរ មា មែរតប្កា ត្វបា ើ េុក តែ ៅ ម ុ សាថនទូេតវៀេណា តៅទ៊ីប្កុងភនតំ រញ កាលរ៊ីនលៃទ៊ី ១៣ មមស៊ីហា ឆ្លនំ ២០១៤ ត ើ ប៊ីទ ទរឲ្យ អនកនាំពាកយសាថនទូេតនះសុតំ ទសរលរ មា មែរអំរ៊ីការរំនភែប្រវេតសា ិ ស្តសតម ន ក ី ជា ុព តប្កា ។ កាលរ៊ី មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៤ តលាក ប្េ៉ឹង វុង ំ លុង អនកនាំពាកយសាថនទូេ យ ួ តនះ បានមលែងថា “ទ៉ឹក ក ី ជា ុព តប្កា ជាររស់ តវៀេណា ាំងរ៊ី យូរយារណាស់ កតហើ យ” ។

ប្រះសងឃ និងរលរ មា មែរតប្កា ត្វបា ើ េុក តែ ៅទ៊ីលានប្រជា្ិរតេយយ, ទ៊ីប្កុងភនតំ រញ កាលរ៊ី នលៃទ៊ី ២៥ មម ល ិ នា ុ ឆ្លនំ ២០១៣ ទ ទរឲ្យរដ្ឋា ភិបាលតវៀេណា តោររសិទិមធ មែរតប្កា តៅក ជា ុព តប្កា និងឲ្យតដ្ឋះមលងប្រះសងឃ ៣ អងគ និងរលរ ា ៦ រ ូរម លប្េូវចារ់ មន ែួ តៅតមេតោែង ំ ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៨៥


កម្ពជា ុ ក្រកាម្ – រូបថតសកម្ែភាពសហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

ឆ្ែ ទ ំ ី ១១ ក្េមពិក្សស ឆ្ែ ំ ២០១៤

សនបាតលេ និ ើក្សទ ី ៧ ររស់ យវុ ជនសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ (KKFYC) លៅទ ីប្ក្ស ុង Philadelphia សហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ ថ្ងទៃ ី ២៦ ផែឧសភា ឆ្ន ំ ២០១៣ ។

សនបាតលេ និ ើក្សទ ី ៨ ររស់ យវុ ជនសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ (KKFYC) លៅទ ីប្ក្ស ុង Philadelphia សហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ ថ្ងទៃ ី ១៧ ផែឧសភា ឆ្ន ំ ២០១៤ ។

លម្ដ្ ឹក្សនា ំ ន ិងប្ក្ស ុម្យុវជនថ្នសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ លៅម្ ុែការោេ ិ យ ័ អង គការសហប្រជាជាត ិ នាទ ីប្ក្ស ុង New York សហរដ្ ឋអាលម្រក្សិ ថ្ង ៃទ ី ១៤ ផែឧសភា ឆ្ន ំ ២០១៤ លរេផដ្េសហរ ័ន ាផែ មរក្សម្ជា ុ ព លប្កាម្ច ូេផង ្ងការណ៍ លៅក្សងុ ន លវទ ិការអច ិថ្្ន តយ៍ថ្នអង គកាសហប្រជាជាត ិ សដអ ី រ ំ ីរញ្ញាជនជាត ិលដ្ ើម្ (UNPFII) ។ រពឹតប ិ ត រតរបស់សហព័ ន ធខ្មែរកម្ពជា ុ ក្រកាម្

៨៦


COOPER, JOSHUA, Ph.D., Director of The Hawai‘i Institute for Human Rights Adviser of Khmers Kampuchea-Krom Federation

94 kkf newsletter dec 2014  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you