Page 1

កមពជ េ្រកម ុ Kampuchea Krom

ពឹតិប តេបះពុមពផ យជេរ ង ល់ែខ េ យសហព័នធែខមរកមពជ ុ េ កម - KKF’s Monthly Newsletter ìlR ±æ ³‹b ò ä ±¥ - îRxpΩ S.p. µ±±º - g.p. µæº¡ - N0 05, May, 2004

ក្របធនសហព័នែធ ខមរកមពជ ុ េ្រកម េសនើឲយមនករ

ករពរកុលសមព័នភ ធ នំ ែដលេភៀសខ្លន ួ ពីខពង់ បក ្ដ ល បនទប់ព្រី ពះ ជត្រមិះរបស់ ្រពះបទ សេម្ដច ្រពះនេ តម សីហនុ ្រពះម

ក ្រត ៃន្រពះ-

ច្រកកមពុ ជ, េ ក សឺន ទួន ្របធន ្របតិបតិ សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកមក៏បន អំពវនវសូមឲយ ជរ ភិបលកមពុ ជ

អនុញញតឲយបងបនកុ ័ ភ ធ នំ ូ លសមពន

េម

្រជកេកន

បេ ្ដ ះ សននេន្របេទសកមពុ ជផង េ្រកយ េពលេធបតុកមមបះ៉ ទងគច ិ និង េយធរដអំ ្រពះម

ក ្រត កនុ ងពិធប ី ុណយឯក ជយ ០៩ វ ិចឆក ិ

√ ÞìkឿU -េ

ក្របធនសហព័នធ …………………………១

-កុលសមពន ័ ធភន ំ េនខពង ់ បក ្ដ ល ……………...៣ -ែខមរេ្រកមជមនុស ស

ញ់សន្ដភ ិ ព ………...៤

-មិតសមគមែខមរកមពុ ជេ្រកម …………………..៥ -និស ិតែខមរកមពុ ជេ្រកម ្របរពធពធ ិ ជ ី ូបជុ ំ ………..៦ -បុណយចេ្រមន្រពះជនមេ

ង ំ េហស ……..៧

-បីសម័យកលេ្រកមទរណ ុ កមម េនមត់្រជក ….៨ -កំ

ពយ ទឹកចិតែខមរេ្រកម .………………….១១

-េមឃតករយួន

យ េក ង ………………...១២

-ទុកខែខមរេ្រកម ១ ្រគ

រ ……………………..១៣

-្របជជតិៃនពិភពេ

កទី ៤ ………………...១៤

- បេ

មេ

ក សនបុបផ ែខមរេ្រកម ………..១៦

-អនុស វរ ីយ៍ជមួយសហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម ...១៨ -េរ ងរតនបបេជត …………………………….១៩

ជមួយនគរបល

ចយួន ។

ក សឺន ទួន ្របធនសហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម

ពះម

ក ត ពះបទនេ តម សីហនុ បនអំពវនវដល់ ជរ ភិបលកមពុជ និង

ិ អងគករសហ បជជតិ ឲយជួយករពរ កមកលសមព ័នភ ធ នំែដលរងេ គះេ យ ពឹតិករណ៍ប៉ះទងគច ុ គន េនខពង់ បក

លៃន បេទសេយ ក

ម កលពីៃថងទី ១០ ែខេម

ិ ុ សីុេសរ ី ពះម ម បភពព័ត៌មនពីវទយ

កនងេទេនះ ។

ក តមន ពះ ជឱងកថ “ខញុ ំសម ូ អំពវ នវដល់ ជរ ភិបលកមពុ ជ និងអងគករសហ្របជជតិ េម ្ត ជួយករពរ្របជជតិមុ៉ង ញ៉

សូមកំុបេណ្ដញពួកេគឲយចកេចញពី្របេទសកមពុ ជឲយេ

កំពងែសងរកកែនងសខ ុ ុ េយ ក

ះ ពួកេគកំពងែតជួ ប សនអភ័ព និង ុ

ន្ដេនកនុ ងមតភូ ុ មិរបស់េយងេហយ” ។

ិ គន បនផទុះេឡងនចងសប ល បេទស ករប៉ះទងគច ហ៍មួយ េនតំបន់ខពង់ បក ុ ម ខណៈេពលេនះ នគរបល បេទសកមពុជ ក៏បនរ ឹតបនឹងសនិសុខ មបេ យ

ពំែដន កមពជ ុ -េយ ក ករខកចិត ។

ម បនេធឲយជនេភ សខនកលសមព ័នភ ធ នំៃន បេទសេយ ក ួ ុ

ពះ ជឱងកៃន ពះម

ក ត

មមន

បនេឆយតបេទនឹងកររ ឹតបនឹងសនិសខ ម ពំែដន ុ

ែដលផទយ េលខីេហយផងែដរ។ ុ ុ ពីកិចច ពមេ ព ង កង Geneva ែដល បេទសកមពជ ុ ក៏បនចះហតថ មជឈមណលសិទម ធិ នស ុ កមពុជ ក៏បនសែមងករគំ ទ ពះ ជហឫទ័យ ពះម ក ត

ផងែដរ ។ េ

ក កឹម សខ ុ កនង ុ នម បធនមជឈមណល បនែថងថ “ខញុ ំគ្រំ ទេសចក្ដីអំពវនវ

ទី ន ក់ករ ៖ P.O. Box 2569, Worcester, MA 01613, USA, Tel: (508) 922-4834, email: kkfnewsletter@yahoo.com, kkfnewsletter@khmerkrom.net

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

1

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


របស់្រពះម

ក ្រត ពីេ្រពះថ េយង្រតវេគរពកិចច្រពមេ្រព ងអំពជ ី ន

េភៀសខន ួ េហយ ។”

ែដល្របេទសកមពុ ជបនផ្ដល់សចចនម័ ុ តរួចជេ សចេទ គត់បនបនេទ តថ

“េយង្រតវែតេគរព

ករបរេទសេវ ត

េ កយេហតករណ ៍ េកតេឡងមួយសបហ៍ ុ េមលសិទធិមនស ុ ែថងថ យ៉ងេ

េហយេដមបី

ែដលអងគករេនះ្រតវករ ដូចជបេងកតជរុំ ំជនេភៀសខនជេដ ម ។” ួ

ក សឺន ទួន បធនសហព័នែធ ខមរកមពជ ុ េ កម ែដល

មនទី ង ំ េនសហរដ េមរ ិក

េយ ក

េទកន់តំបន់ខពង់ បក

ល ចប់ពីៃថងេ

កលពីៃថងពធ ុ ទី ១៤ េម

ិ ុ សីេុ សរ ីថ បន បប់វទយ

េឡយ ។

រ ៍ ទី ១០ េម

័នធ មន បជពលរដកលសមព ុ

សន និងកររ ឹបអូស

ី ។ ដធី

សូមរ ំឭកថកលពីែខកមភ ុ ៈ ឆនំ ២០០១ កង

ណូយធប់

បនប ងកបយ៉ងេឃរេឃ ចំេពះករទមទរសិទធិេសរ ីភព និងសិទធិកន់កប់ ទពយសមបតិេនខពង់ បក

ិ ិ ថ នភពបនវលមក ប កតីវញេហ យ។

កសួងករបរេទសេយ ក

ក់ បន យករណ៍ថ បសៗ

ជ កមបតកមម ុ ធំ បឆំងករគបសងកត់ខង

កងកមង ំ ប ប់ វធ ុ តវបនេគបញជូ ន បែនថមេទ តេទកន់តំបន់ខពង់ បក ល ។ េ កយមកមួយៃថង ជញធរបននិយយថ

ម៉ប ចំណុ ះ សកគឺមគរ េខត ក់

ំ  រ មដងផវូ ភនំ ប់ពន់នក់េធដេណ ចូលេទកន់ទី កងបនេមធួត េដមបីទមទរេ យសនិវធីិ នូវករេគរព សន ប៉ែុ នបនកយេទ

យ បន

បភពព័ត៌មនពីេយ ក

ែដលកំពងរស់ េនែកបរភូមិេអុ

កលពីៃថងេ

រ ៍េកតេហតេនះ ។ ប៉ុែន ុ

ឥឡវេនះ កសយន ន េនេខត ក់ ក់ និងយ៉ ូ ំ  រករស មប់េភញ វបរេទសេហយ ។ េបកដេណ

បជពលរដកលសមព ័នភ ធ នំ ុ

េនទី

ជកេកនេន បេទស

ំ រ មិនឲយជនបរេទសេធដេណ

មបន ក់បំ ម

ស់មនកលសមព ័នភ ធ នំ ប់សិប ុ

ទំងអស់េនកនុងភូមិេនះ តវបត់ខួន ចប់ពីៃថងទី ១០ េម រហូត ឹ មក ។ មិនដងថពួ កេគ តវបនចប់ខនឬក៏ រត់េទ ក់ខនពួ ម ួ ួ ន

ក៏បនេសនឲយ ជរ ភិបលកមពជ ុ

េម អនញ ័នភ ធ នំ ុ ញ តឲយជនេភ សខនកលសមព ួ ុ កមពុជបេ ះ សននផងែដរ ។

អងគករឃំ

នក់ តវបត់ខួន បសិនេបចន ំ ួនពំុទន់ដល់ ប់រយនក់េទេនះ ។

សែម្ដងករគំ្រទ េយងគួរែតេធករជមួយអងគករសហ្របជជតិ េធអី េ

ិ ម បនបដេសធរបយករណ ៍ េនះ ។

េនះេ កមករ គប់ គងយ៉ងតឹងរ ឹងបំផត ុ

ិ បនបដេសធព័ ត៌មនថ

ល ។

សន

េហយ ក់តំបន់ ជេហតប ុ

លឲយ

មនបតករ ុ តវេគបញ់សមប់ និងេបះេចល មដងសទឹង នទី កង

បជពលរដកលសមព ័នភ ន នំជេ ចនរត់េភ សខន ចូល បេទសកមពជ ុ ួ ុ ិ យពន់នក់ តវបនសហរដ េមរ ិកទទួលយកេទ ង េហយជតមួ ំ

បនេមធួក ។

ទីលំេនជអចិៃ នយ៍េនសហរដ េមរ ិក ។

ជរ ភិបលកមពុជ

ក េឡ យ៉ុង អនកនំពកយបននិយយថ ៖ “ករណ៍េនះ

ំ ងេទ មិនែមនជេលកដបូ

ែដលអងគករឃំេមលសិទធិមនស ុ

បនចត់ទក ័នភ ធ នំមក ុ កមកលសមព ុ

ែសងរកសិទធិ ជកេកនថជជនអេន បេវសន៍ខសចបប់ ។ ុ

(Hu-

របយករណ៍ឆនំ ២០០៣ របស់ កសួងករបរេទសសហរដ

man Rights Watch) និងមូលនិធិមុ៉ង ញ៉មនទី ង ំ េនសហរដ

ិ េមរ ិក បន្របឌិតេឡង ។ ដូេចនះេហយ េយង្រតវែតបដេសធព័ ត ៌-

េមរ ិក សីអព ំ ីសិទធិមនស ុ េនជវញពិ ុំ ិ ភពេ

ី មនមិនពិតេនះ ។ ខញុ ំសូមរ ំឮកេឡងេទៀតថ ជវភពរស់ េនេនខពង់ បក ្ត លមនភពធមម ។”

ក បនបញជក់ថ ៖

“្រកមកលសមព ័នភ ធ នំបនបន្តករេភៀសខន ចូលេទកន់្របេទសកមពុ ជ ុ ួ

េដមបីេគចអំពីករគបសងកត់ែផនកជតិ

សន៍

និង

សនេនខពង់-

បក ្ត ល ។ ម ន្តីរ ភិបលបន្តកររ ំខនដល់ជនជតិភគតិចកល ុ

បភពព័ត៌មនែដលយកជករបន ថមនកលសមព ័នភ ធ នំជេ ចន តវ ុ

សមព័នធភនំ ជពិេសសជនជតិមុ៉ង េនតំបន់ទិសពយ័ពយ និង្រកមជន-

អងគករឃំេមលសិទធិមនស ុ

បន យករណ៍ថ ៖

ិ គន នៃថង ទិតយេនះ បនេគបញ់សមប់ េនកនង ុ ខណៈេពលប៉ះទងគច ជមួយប៉ូលីសេយ ក ម ែតតួេលខៃនេ គះថនក់េនមិនទន់ ចបស់

ស់េនេឡយ ។ ក៏បែុ៉ នេ

ជតិភគតិចមួយចំនួនេទៀតេនខពង់ បក ្ត ល ពំុមនករអនញ ុ ញត ឲយ្របតិបត្តិ

ក េឡ យ៉ុង អនកនំពកយ កសួង

សននិកយ្របតិសង ្ត ់េទ ៕” ម្របភពព័តម ៌ នពីវ ិទយុ សុេី សរ ី និង UNPO

និពន¤∑យក ® ≤Vù UõçQ ≤Vù

îកសÂមលអតÿបទ ® súçj pç h¢ Q÷

អ‹កនិពន¤ ® Âbäm hé∑dù, súçj pç h¢ Q÷, łW

ផÍពÁផ យ ® påd k`dö, ≤Vù

pç ìic, lä Yé d, rãi pç ½∞, łW

(√õZù), ≤Vù ìjឿU, lä Yé d

pé kâ≈, ≤Vù ³j, içä lâZ, ≤Vù pç äRd

Þរì∏ôពçម·îបប PDF √នì ក‹ង ç ìគហទòពរ¢

U

www-khmerkrom-net េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

2

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ព័ត៌មន

កុលសមព័នភ ធ េនំ នខពង់ បក ្ត លៃន្របេទសេវៀត

េធ្វើបតុកមមប៉ះទងគិចជមួយកងកម្លង ំ នគរបល និងេយធ មិន តឹមែតែខមរកមពជ ុ េ កម ែដល តវយួនេលប តបក់យក

ី អស់ទឹកដមតភូ ញ រ ឹបអូស ុ មិ េហយ តវទទួលរងនូវករេធទុកខបកេមន ុ ទពយសមបតិ េករមត៌កដូន

កនុងេគលបំណងលបបំ ុ បត់ពូជ សន៍ ទំេន មទមប់ បៃពណី ពះពទធ សន វបបធម៌ ប៉ុេ ះេទ សូមបី ុ ំ រ ែតកលសមព ័នភ ធ នំ ែដលរស់េនតំបន់ៃ ពភនំ ខពង់ ប េហយមនដេណ ុ ី ិ ជវតយ៉ ងសងប់ ង ត់

ំ េល គិសមនជេន

ដ៏គួរឲយ ណិត សូរ

សននិកយ បតិសង់េនះ ក៏ តវពួកកមម ុ ុយនិសយួន េធទករកគួ ុ ុ ន

ឥតឈប់ឈរផងែដរ ។

ករតស៊ូ បកបេ យអហិង ឈមនឹងេ គះថនក់យ៉ងេខចផ

របស់កលសមព ័នភ ធ នំ ក៏ តវ បុ

ី ិ រហូតដល់មនករបត់បង់ជវត

ែដលពំុខសអី ពីករតស៊ូ បកបេ យ ុ

មនស ុ ដ៏េ ចនអេនកេទ តផង

េទសភពតំបន់ខពង ់ បក ្ដ ល

សតយនភព របស់ បជជតិែខមរកមពុជេ កមេឡយ ។ ុ

ិ ុ សីុេសរ ី កនុងកមមវធីិ ផ យជភ េវ ត វទយ ម េវ េម៉ង ២១:០០ យប់ (េម៉ងេន បេទសេវ ត ម) កលពីៃថងទី ១១ ែខមក

កនងេទ េហយបនផ ពផ យជ

ឹ ឲយដងថមនទ រី េពទយបនទទួលចូល បមណ

នក់ជនរងរបួស

ជនគរបល និងេយធ ។ របួស ន មេនះ តវបនបងកេឡងេ យ ំ ដបង និងដថម ុំ ប៉ុែនមិនប

ធរណៈ ម បព័នធ

ិ គនរ ង កមបតករ វបៃសត៍ (Web Site) បនពណ៌នពីករប៉ះទងគច ុិ ុ

ី ិ លឲយមនេ គះថនក់ដល់ជវតេទ ។

ចំែណកភគីបតករវញ ុ ិ

ំ នគរបល-េយធ េវ តកលសមព ័នភ ធ នំ ប់ពន់នក់ និង កងកមង ុ

គឺមនអនករងរបួស ប់សិបនក់

ម។

ចប់ខួន ។

ពឹតិប តព័ត៌មនកមពជ ូ ុ េ កម សូមែ បស មលេ កផវករ ជូនមិតអនក ន នូវខឹម រទំង សង ៃនក មងព័ត៌មនេនះ ដូច

ី មសំដរបស់ សមតថកិចន ច គរបល

និង ប់សិបនក់េផ ងេទ ត តវេគ

ម បភពព័ត៌មន ពីសមគមកលសមព ័នភ ធ នំ ែដលមនទី ុ

ឹ ន ក់ករេនសហរដ េមរ ិកបនឲយដងថ

ខងេ កមេនះ ៖

សបេពលែដលកលសមព ័នភ ធ នំ ុ

មួយៃថងេ កយេពលែដលបនបំែបកកបនបតកមម ុ ូ

៤០

របស់

សនិក

ៃន គិស

េហតករណ ៍ េកតេឡង ុ

តំបន់ខពង់ បក

សននិកយ បតិសង់

ែដលជ

េធបតកមម ុ អហិង

កលសមព ័នភ ធ នំ ជងមួយពន់នក់ កងកមង ំ សនិសខ ុ ុ េនែតបនករ

ំ នឱកសបណយចប់ កំេណត េដមបីឧទទិសបួងសួងជូនេសរ ីភព ជេន ុ

លបតយ៉ងតឹងរ ឹង េទេលតំបន់បូរ ីបូ ណ បនេមធួត េន

េហយក៏ តវទទួលរងនូវ បតិកមមយ៉ង

តត

េខត

ក់

ក់ ។

មករបំភឺរបស់

ិ េឡងវញរបស់ ពះជមចស់

ក ីថ មនកងកមង ំ

េឃរេឃ ពីសំ

ឹ េហតករណ ៍ មួយេផ ងេទ ត ព័ត៌មនឲយដងថ រដអំ ុ

នគរបល និងេយធ បមណជ ៤០ នក់ តវរងរបួស កនុងករប៉ះ ិ គនជមួយ កមបតករ ទងគច ុ ។ ទីភនក់ងរ

រព័ត៌មន

កលពីៃថងេ

រ ៍ មនកលសមព ័នភ ធ នំ ុ

កុមរ ីេនខពង ់ បក ្ដ ល

េវ ត

ែអហេប៉ (AFP) ដក សង់ បភព

ព័ត៌មននេយបយ និងសនិសខជេ ចនពី ុ

ក់

ឹ ក់ បនឲយដងថ

ិ ថ នករណ៍េនទីេនះមនភពសងប់ ង ត់េឡងវញេហ យកី ែត មគេ មងករែដលេ គងទកពី ុ មន ុ

ំ  រែដរ េ យេលកេហតុ មកេនះ ក៏ តវកងកមង ំ នគរបលឃត់ដេណ

ឹ បនឲយដងថ

ផលថ “ទីេនះមិនសម សប ស មប់ជនបរេទសេឡយ” ។ អនកនំពកយ

បចចប ថ នភពេនទីេនះបន ប កតី ុ បនន ិ េឡងវញេហ យ េ យមនករព ងយកង

ថ នឯកអគគរដទូតសហរដ េមរ ិក បនឲយ

ឹ ដងផងែដរថ កមម នីករបរេទសទំងេនះ ក៏ តវបននគរបលជូន

ំ ឹ ង ពមនថ មិនអនញ ដណ ុ ញ តឲយេទកន់េបគូ (Pleiku) េទ តផង ៕

កមង ំ សនិសខេន គប់កែនង ។ ុ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

លៃនតំបន់ខពង់ បេនះេទ ។

ី ញ េទបនេមធួត ទី កង ហូជមិ

យ។

េវជជបណិ តមនក់េន

មឃត់ជនបរេទសទំងអស់ មិនឲយមក

ំ  រពី កមរថយនរបស់ម នីករបរេទស ៃនសហរដ េមរ ិក េធដេណ

មនេពល តវកង ុ

ក ីមនក់

ឹ េទះបី បជជនមូល នរស់េន កងបនេមធួត បនឲយដង

ជលនិយម បនកន់កប់ផវថន ូ ល់ បងកឲយ

កមង ំ នគរបល ប ងគបរ ំ

ម បនេចញបញជ

កន់ភគក

ប់ពន់នក់ ចូលរួមេធបតកមម ុ

មនភព ចបូក ចបល់

ក់ ជញធរមូល ន ។

បនេមធួត

អ៊ុយ សុភ ័ ក 3

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ិ វចរណកថ

ែខមរេ្រកមជមនុស ស ្រកង េវៀត

ឹ ណូយ ្រតវដងថេដ មបីសន្តិភព និងសន្តិសខេន ុ

ម ចេកតេឡងេទបនេនះ

្រតវលំេអៀង និងបញឈប់ករេ្របកំ េនះតេទេទៀត

ញ់សន្ដភ ិ ព ែតកុំបងខំេយើង្របយុទធឲយេ

ី ញេទវញ ិ ។ ដធី ី េករមត៌កវបបធម៌ជបញ យុ និង េគរពេខមចហូជមិ

ី ិ ី េធែ សចំករេហយេតរ ំពឹងេលអី ? ជវតរបស់ ែខមរេ្រកម េបគមនដធី

លះ្រ ែតសិទធិេសរ ីភពមិន ុ

ំងអំ

ចផ្តច់ករែដលខនអនវត្ត ុ ួ

្រកង

កររ ំេជបរ ំជួលែដលេកតមនបន្តបនទប់េនេល

រមមណ៍ ្រកង

ខនេឡយ ។ េ យ

ី េដមបី ស់ េបែខមរេ្រកមអស់ដធី

្របកដជរត់េភៀសខនមកកមព ួ ុ ជមិន

រែខមរេ្រកម្រតវបនទទួលករអនេ្រគះេ យ ុ

ឹ ដងឮ ច្រកកមពុ ជ េមះ៉ េហយគមនអនក េឡយ េទះជរត់េគចខន ួ ប់មុឺន ប់ែសននក់ក៏េ យ ។ េបេ្រប ប

ច្រកកមពុ ជ េធឲយអន្តរជតិទង ំ មូលមនករចប់ និង្រពយបរមភជទីបផ ំ ត ។ េ យេហតថពតតបត ុ ុ ុ ុ

ណូយ្រតវេគ គ ល់អស់េទេហយ ។ ែខមរកមពុ ជេ្រកម

ឹ ណូយដងចបស់

្របកបរបរកសិកមមេហយេនះ

ី ំ យអនករងេ្រគះទំងេនះរត់េភៀសខន ទឹកដៃន្របជជតិ មុ៉ង ញ៉ បងខឲ ួ

មក្រពះ ជ

រ ភិបលៃន្រពះ ជ

ិ េធៀបេទនឹងជនជតិមុ៉ង ញ៉វញ គឺែខមរេ្រកមមនេ្រគះធំបំផត ុ ។

ប់

ែសននក់បនេភៀសខនមកកមព ួ ុ ជេនះ ក៏មនលកខណៈដូច្របជជតិ

វបបធម៌ អក រ

ិ ស្ត ្រតវបិទមិនឲយេរៀនជផវករេត េបមនវញយក ូ

ឹ ម៉ង ញ៉រងេ្រគះទំងេនះែដរ ។ មកដល់ខណៈេនះេហយ េមដកនំ ុ

មកេ្របករមិនេកត

កមម ះ ុ ុ យនិស្ត ណូយ េនែត្របែកក ច់អហងករ មិនែតប៉ុេ ំ ឃតកមមរបស់ខួ ន េ ត េនខំអស ូ ៃដេជងេគឯង ឲយជួយ ក់បង

ែផនករឃតកមមែភនក សស់ មកេលែខមរកមពុ ជេ្រកម ។ សន្តភ ិ ព

េទៀតផង ។ ្រកង

?

ែផនករែកទ្រមង់ថមី (Doi Moi) របស់្រកង

ឹ សនរបស់ខួ នេ យេសរ ី ។ េមដកនំ ្រកង

ែខមរេ្រកម បនតស៊ូ ង ំ ពីេវៀត ណូយជែផន

ដល់បចចុ បបនន

ី ពែី ខមរេ្រកមទំងែភនក សស់ៗ ។ ែខមរេ្រកមកន់ែត្រកេទៗ ករបន់ដធី

សន

អំេពហិង ំ េសរ ីជេន

ែខមរ្រតវ ក់េ្រកមករកន់កប់របស់បក កមម ិ ្ត េហយ យ្រចបល់ ុ ុ នស ជមួយ្រកម សនេផ ងេទៀត ែដលមិនែមនមនទ្រមង់្រទង់្រទយ

ំ ដូចគនេនះ និងជេន

េហយករតស៊ូេនះនឹងបន្តជនិចច

េបសិនជសិទធិ

មេនះេទ

។ ែខមរេ្រកមមិនែមន

េយងចង់រស់េនេ យសន្តភ ិ ព

ជមួយនឹងជនជតិទង ំ អស់ ។

ឹ េនះជែផនករដ៏េខមងងត ្រកក់បំផតយ៉ ងេនះ េតមនម្តង ុ ណូយនិយយករពិតេនះេទ? ។ ្រពះពទធ ុ

ឹ ណូយដងេហ យថ

និគម រហូត

ជស្រតវរបស់េវៀត

ឲយកូនេចេទេរៀន ។

និងសិទធិសេ្រមច

មចូលមកេធ

ទំងេនះមិនផ្តល់ មករេសនសេំុ យអហិង

ី បេងកនផលកន់ែតស្ដួ ចេស្ដង ជវភពកន់ ី ែតលំបក គមន្របក់ ដបងក

ែដល្រកង

ណូយ្រតវែតបញឈប់ជបនទន់នូវ

ំ ្រតវេគរពវបបធម៌ ្របៃពណី ទំេនៀមទមប់ ជេន

េហតអី ុ បនជ្របជជតិ

ម៉ង ញ៉រត់េចញពី សកកំេណតរបស់ផងខនេនះ ? ុ ួ

្រកង

សិទធិ្រគប់ជនជតិទង ំ អស់មនដូចៗគន នឹងេកតមនេទបន លះ្រ ុ

ណូយ្រតវសួរខនឯងថ េហតអី ុ បនជសខៗ ុ ួ

ែខមរេ្រកមរត់េភៀសខនេចញមកកមព ួ ុជ

សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម

សូម្រពមន្រកង

ី កៃឡវបបធម៌ រ ំ រ ឹបអូសដធី សន ឃតកមមទង ំ

យអក រ

ណូយថ ស្ត បិទសិទធិ

យេនះ ហួសសម័យេទេហយ

េនសតវត ទី ២១ េនះ ៕

្រពះសងឃ្រតវ បងខំឲយេរៀន្រទឹស្តីកមម ុ ុ យនិស្ត

ថច់ ង៉ក ុ ថច់

ìpVQ—äXéd[ò_ãU ែខមរកមពុ ជេ្រកម នឹងចូលរួមេវទិកអចិៃ នយ៍ៃនអងគករសហ្របជជតិ ស្ដអ ី ព ំ ជ ី នជតិ

េដម ែដល្របរពធេឡងេនបូរ ីញីវយ៉ក ចប់ពៃី ថងទ ី ១០ ដល់ទ ី ២១ ែខ ឧសភ ឆន ំ ២០០៤ ។ េនះជេលកដំបូងេហយ

ែដលែខមរកមពុ ជេ្រកមេយង

មនភ័ពសំ

ងបនចូលរួម

េវទិកអងគករសហ្របជជតិ ។ ព័តម ៌ នពិ ្ដ រអំពេី វទិកេនះ នឹងមនផ យ មវ ិទយសំ ុ េឡង កមពុ ជេ្រកមេរ ង ល់សបហ៍ នៃថងអងគរ ពីេម៉ង ៩ ដល់ េម៉ង ១០ យប់ េម៉ងេនកមពុ ជ ្ដ

េ្រកម

មរលកធតុ កស ១៥៦៦០ KHz និងចុះផ យេនកនុ ង្រពឹតប ិ ្រតកមពុ ជេ្រកម េលខ ៦ ខងមុខេនះ ។ សូមជនរមួ ជតិេម រង់ច ំ ម ន ៕ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

4

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ព័ត៌មន

មិត្តសមគមែខមរកមពុជេ្រកម ្របរពធពិធីបុណយអបអរ ្របៃពណីជតិេនទី ន ក់កររបស់ខ្លួន កលពីេវ

េម៉ង ៧ ពឹក ៃថង ទិតយ ទី ១១ ែខេម

២០០៤ កនងេទ េនទី ន ក់ករក

លរបស់ខនេល ដងម ួ

វថិ ី

ក ត វរី ពះម េ

ំ គប់ជនន់

សន ។

ក ត អតីត ពះម

ិ ញ ណកខ័នធ េ េ កម គប់ ពះអងគ វញ

ិ ញ ណកខន បរសែខម រកមពជ ័ េធ ុ ុ េ កម វញ

ឹ ក់ថនក់ដក

គប់ៗរូបេផ ងេទ ត េវ

ជឥស រជនែខមរកមពុជេ កម

កនុងបរ ិយកសយ៉ងមេ រ ិក េ យមនករ ប់ប ត ពះសងឃចំនន ួ ១០០ អងគ និងនិមន ពះសងឃ

ែថងសនទ ុ រកថេបកកមមវធីិ បណយ ុ

បធនមិតសមគមែខមរកមពុជេ កម

មន ប

ំង

កឧកញ៉

ី ុ ំ ឯម វរបរស

កំពងអែណ ត តែសតេ ុ

ះេហរេល កស

ី គប់ទស ិ នកី ក៏ ម រតីែខមរ និងវរភពតស៊ ដ ូ ៏ក

ន អង់ ច

កនុងនមជអនកបនេវនមត៌ក ចូរេយងទំងអស់គន ង ំ រមមណ៍សមឹង ម ធ េធករបួងសួងកនុងចិត េដមបីឧទទិសមគគផល

សន៍ទង ំ សងដូច

កសលបណយ ុ ុ សមណៈ

ពះេថ នេតថ ុ រៈ គប់ ពះអងគ ជទីសកករៈ ! ក េ

វរី -

ឱកសេនះ ែខេនះ ទិ េនះ និងេម៉ងេនះ ។

េរ ៉ត

សូមនមស កករ ចំេពះ ពះរតនៈៃ តយ៍ ពះេតជ ពះគណ ុ ំ កជទវ អស់េ

កឧកញ៉ សឺន គយ ុ ម

បៃពណីជតិ ែដលេយងទំងអស់គនកំពង ុ បរពធេឡងេនទីេនះ ន

ខងេ កមេនះ ៖

ឯកឧតម េ

មរយៈករគង់វង ៃន

ែតងែត មមកសណិ តជប់ជនិចច កនុងហទ័យវតថៃុ នេយង គប់ ៗ រូប និង គប់េពលេវ ជពិេសស គឺកុនងពិធីអបអរ ទរបណយចូ លឆនថ ំ ីម ុ

របង កូ ុ ល េនទី ន ក់

ករផងែដរ ។

កទំងេនះ ែតងែតសថត ិ េន

ី ុ ថ បនិក មិតសមគមែខមរកមពជ រកមពជ ុ េ កម និងវរបរសែខម ុ េ កម

ិ សមជក ិ របស់សមគម និងម នីអនកមខអន នំ សមជក ុ កករ ែដល

៥ អងគេផ ងេទ តចេ មន ពះបរ ិត ឆន់ និង

ិ ញ ណកខ័នធ ៃនវរសមណែខម ី ពះវញ រកមពជ ុ -

េហយេទះជ

ពះពទធ ុ -

កមមវធីិ បណយមនករចូ លរួមយ៉ងកះករ ពីសំ ុ ុ

ចកេយងទំងអស់

ទំេន មទមប់ បៃពណីជតិ ជេរ ងរហូត ។

ី ុ ក តីយនី និងអតីតវរបរសែខម រ និង

ចក

កេហយកី ែត ពះេតជ ពះគណ និង ពះករុ ុ

ិ យ៉ងជតេក កេកយជមួយេយង គប់ៗរូប

ី ៃនអតីតវរសមណៈ

ី ិ ុងមូលេហតជតិ ែដលបនបូជជវតកន ុ

ចកមតភូ ុ មិកមពុជដ៏ពិសិដ និង

អងគមចស់ គប់ ពះអងគ ពមទំងអស់េ

េនះជេរ ង ល់ឆនំ េដមបីឧទទស ិ មគគផលកសលបណយ បេគន ថយ ុ ុ អតីតវរី ពះម

កីយ

ី ុ ំ ក តិយនី និងវរបរសែខម រ គប់ជនន់ បន

គន េទកន់បរេ

មទមប់ មិតសមគមែខមរកមពជ ុ េ កម ែតងេរ បចំពិធី ិ ញ ណកខ័នធ និងវញ

ិ ី ជ វថកមព ុ េ្រកម

មដងម

ិ ញ ណកខ័នធ និងវញ ិ ញ ណកខ័នធ ៃនអតីតវរសមណៈ ី វរី ពះម ពះវញ

ឆនំ

កមពុជេ កម មិតសមគមែខមរកមពជ ី ណយអប ុ ុ េ កម បន បរពធពិធប អរ ទរ ឆនថ ំ ីម ឆនវំ ក ឆស័ក ព.ស. ២៥៤៨ គ.ស. ២០០៤ ។

ិ ញ ណកខ័នធ និងជូនដល់ ពះវញ

ទរឆនថ ំ ីម

ិ ញ ណកខ័នធ ជូនដល់ ពះវញ

អតីតវរី ពះម

ក ត

ិ ញ ណកខ័នអ និងវញ ធ តីតវរី -

អតីតវរី ពះម

ក តិយនី

ីជនទំងេនះ េ យកីេគរព និង ម រតី ពមទំង បពករ ុ

ក សី យវុ ័ន យវតី ុ

ិ សមជក ិ និងពទធ សមជក ុ បរ ិស័ទទំងអស់ ជទីេគរព និងជទី

មីភកិ

ដ៏ខពងខ ់ ពស់បំផត ុ ។

ឈនចូលឆនថ ំ ីម ឆនវំ ក ឆស័ក ព.ស. ២៥៤៨ គ.ស. ២០០៤

េម តី !

ិ ុ កនុងបរ ិយកសដ៏ម នកខ័តឫក បវរសួសី សិរ ីមងគល វបល សខ និងម បេសរ ៃនពិធអ ី បអរ ទរបណយចូ លឆនថ ំ ីម បៃពណី ុ ុ

ខញុ ំសូមបួងសួងគណបណយៃន ពះរតនៃ តយ៍ គណបណយៃនេទព ុ ុ ុ ុ រក ពះម េសតចឆ័ ត និងវតថុសកិសិទក ធិ នង សូមេ បស ុ េ ក បទនពរជ័យ

ជតិ ឆនវំ ក ឆស័ក ព.ស. ២៥៤៨ គ.ស. ២០០៤ េនះ កនង ុ នមខញុ ំ ពះករុ ខញុ ំបទផទល់ជ បធនសមគម និងកនុងនម គណៈកមមធិករ

ថយ ពះករុ

សិរ ីសួសី

ជ័យមងគល

ិ ុ វបលសខ ុ

ី ិ ជមចស់ជវតតមក ល់េលតបង ូ

បេសរ

ពះបទ

សេមច

នយក ៃនមិតសមគមែខមរកមពជ ុ េ កម ខញុ ំសូមសំែដងនូវគរវនទរៈកិចច គមន៍យ៉ងកក់េក និងអំណរគណយ៉ ង ជលេ ជបំផត ុ ុ ចំេពះ

ច កកមពុជ និង សេមច ពះ ជអគគមេហសី នេ តមមនី ុ នថ សីហនុ សូម ពះអងគ

វតមនដ៏ៃថថរបស់ ពះេតជ ពះគណ ុ

ទំងេទ

ឯកឧតម េ

ំ កជទវ អស់េ

ក េ

ពះនេ តម សីហនុ ពះម

ពះេថ នេតថ ុ រៈ គប់ ពះអងគ

ិ ក សី យវុ ័ន យវតី ុ សមជក

ិ និងពទធ សមជក ុ បរ ិស័ទ គប់មជឈ ន ែដលបនផល់ម

ឯកឧតម េ

គប់ ពះអងគ !

ំ កជទវ អស់េ

េទះជេពលេវ

ក និង េ

បទនពរជ័យ

ក សី !

ឹ ន ន ស មប់ បជ សែខមរទូេទ និងេដមបីដកនំ

សខសួ សី និងសភមងគ ល គប់ បករដល់ម នី ជ ុ ុ

រ ភិបល គប់មជឈ ន និង គប់ ននុ កម ែដលមនសេមច ហ៊ន ុ ែសន នយករដម នី ជ បមខផងែដរ ។ ុ

បនកនងេទ ដ៏យូរលង់េហយកី េទះជ

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

េដមបីគង់ បថប់

កមពុជេឆពះដល់េ តយសខសនិ ភព និងរងេរ ងតេរ ងេទ ។ ុ ុ ទនទម ឹ េនះ ខញុ ំក៏សូមបួងសួងគណបណយទំ ងពួង សូមជួយ ុ ុ

ជូនេយងខញុ ំ មកចូលរួមកនុងអងគពិធីនៃថងេនះ ។ បពិត ពះករុ

មន ពះជនមយឺនយូរជងរយ ពះវស

ជមប់ដ៏សខ ុ

កិតិយស

ក តៃន ពះ ជ

5

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ព័ត៌មន សូមគណបណយ ពះរតនៃ តយ៍ និងបរមីេទវ ុ ុ ជួយ បទនពរជ័យ េ

បេគនជូន ពះករុ

ំ កជទវ អស់េ

កេ

ិ សមជក ិ េ កយកមមវធីិ ប់ប ត សមជក ពទធ ុ បរ ិស័ទ

ឯកឧតម

គប់ទិសទី និងេភញ វកិតិយស ក៏េវរចងន់ បេគនភិកខស ុ ងឃ ៥ អងគឆន់ និង របង កូ ុ ល។

ក សី និងពទធ ុ បរ ិស័ទទំងអស់បន បកប

េ យពទធ ុ ពរទំង បំ បករគឺ គប់េពលេវ

គប់ ពះអងគ

េទវ ី

កយ

ិ យុ វណៈ សខៈ ុ ពលៈ និងបដភណៈ

បរ ិយកសពិធប ី ណយរ ិតែតមនភពកក់េក េនេពលែដល ុ

ិ សមជក ិ សមជក ពទធ ុ បរ ិស័ទ និងេភញ វកិតិយស ទទួលទនរួមតុ

កំប ុ ីេឃ ងឃតេឡយ ។

បនទប់មក អងគពិធប ី នបនេ យកិចច ប់ប ត បេគន ពះ-

និងសនទនគនយ៉ងសនិទធ ន លជទីបំផត ុ ៕

សងឃចំនួន ១០០ អងគ ដូចែដលបនេ គងទក។ ុ

អ៊ុយ សុភ ័ ក

និស ត ិ ែខមរកមពជ ួ ជុំអំណរឆនថ ំ ីម ជេលើកទី ២ ុ េ្រកម ្របរពធពិធីជប េនកនង ុ វត្ត

មគគីរង ី កលពីៃថងទី ១១ ែខេម

កលពីរេស លៃថងទី ១១ ែខេម

ឆន ំ ២០០៤

ឆនំ ២០០៤ និស ិតែខមរ-

ិ ២០ នក់ បន បរពធពិធជ ំុ ន េដមបីអបអរ កមពុជេ កម ចំនួនជត ី ួបជគ

ទរពិធប ី ណយចូ លឆនថ ំ ីម ឆនវំ ក ឆស័ក ព.ស. ២៥៤៨ ជេលកទី ២ ុ

េ យមនករនិមន និងអេញជ ញចូលរួមពីសំ

ក់ ពះេតជ ពះគណ ុ

បធនសមគម ពះសងឃែខមរកមពជ ធ មណនិស ិត និង ុ េ កម, សមព័នស

និស ិតែខមរកមពជ ុ េ កម, គណៈកមមធិករស មបស មលែខមរកមពជ ុ េ កម, តំ

ងសហព័នែធ ខមរកមពជ ុ េ កមពិភពេ

ក បចំ ពះ ជ-

ច កកមពជ ុ , ពះសងឃ, សមណនិស ិត, បជពលរដ និងសិស និស ិតកមពជ ុ បមណជជង ១០០ នក់ េនកនង ុ វត មគគីរង ី ុ សរប

សងកត់សទឹងមនជ័យ ខ័ណមនជ័យ ជធនីភនំេពញ ។ កនង ុ រកថ របស់តំ ុ សនទ

នេ យកញញ

និស ិតែខមរកមពុ ជេ្រកម េន្រពះ ជ

ងនិស ិតែខមរកមពជ ុ េ កម ែដល

ង ំ ែកវគនធី និស ិតឆនទ ំ ី ១ េន

ិ កលវទយ

តំ

ឹ ំុ ស ិតែខមរកមពជ ល័យភូមិនវទ ចិិ តសិលបៈ បនឲយដងថ ៖ ករជួបជនិ ុ -

េ កមេនះ

គឺសថិតកនុងេគលបំណងេធករទំនក់ទំនងគនជជំ

កមពជ ុ ,

កមមករេរ បចំកមមវធីិ

ច កកមពុជ េដមបីនឹង និងចង់បនកយេទជសហគមន៍និស ិត

ី ជ ច កកមពជ ែដនដកមព ុ ុ េ កម និងនិស ិតែខមរកមពុជេ កម េនេលពភ ិ ពេ កេទ តផង ។ សនទ បនបនេទ តថ ៖ េដមបីឲយកយខនេទជ ុ រកថ ួ កេនះ

សហព័នែធ ខមរកមពជ ុ េ កមពិភពេ

ជតិ បេងកន  គំនត ិ ក

ទមទរឲយនិស ិត

កមពជ ុ េ កមពិភពេ បចំ ពះ ជ

បែនថមេទ ត េ ពះករបេ ម និងករទមទរសិទធិេសរ ីភព ជូនមតភូ ុ មិ របស់េវ ត

ម ជភរកិចច

េដមបីេធយ៉ង

មួយដ៏ធន ង ់ធរង និងយូរអែងង ។

ពិធជ ី ួបជេនះ បនចប់េផមេនេវ ុំ

ិ បញច ប់េទវញ េនេវ

េម៉ង ៦

េ កម េម៉ង ២ រេស ល និង

ង ច េ កយពីចំ

សមព័នស ធ មណនិស ិត

និស ិតែខមរកមពុជេ កម,

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

មួយ

ងគណៈពមទំងថត

ជមួយ ពះេតជ-

បចំ ពះ ជ

និងតំ

ច កកមពុជ

ពមទំងតំ

ងសហព័នែធ ខមរកមពជ ុ េ កម

ច កកមពជ សូមឲយជួយេ ជមែ ជងដល់ពួកេគ ុ ឲយពួកេគ ច បរពធពិធីជួបជនិ ុំ ស ិតែខមរកមពជ ុ -

និងបនចងបច់េទជសហគមន៍នស ិ ិតែខមរកមពជ ុ េ កមែត

រ ងនិស ិតែខមរកមពជ ក េនកនង កលុ ុ េ កមែដលកំពងសិ ុ ិ ី ជ វទយល័ យនន េនកនង ច កកមពជ េនែដនដកមព ុ ពះ ជ ុ ុ -

ប់ រមមណ៍

របស់ បធនគណៈកមមធិករស មបស មលែខមរកមពជ ុ េ កម,តំ

ចក

សូមបញជក់ថ ៖ កនុងពិធជ ី ួបជឆ ងនិស ិតែខមរុំ ន េំ នះ តំ កមពជ ច កកមពុជ បនអំពវនវដល់ ពះុ េ កម េនកនង ុ ពះ ជ ឹ សងឃ, សមគមែខមរកមពុជេ កមនន និងថនក់ដកនំ សហព័នែធ ខមរ-

ន និងករលះបង់ឲយបនខពស់

ឹ តត កមពជ ុ េ កម ឲយរួចចកេចញពីនម

បែងមជមិតភព

រួចមក ។

ឹ បេងកនមនែខមរកមពជ  សមតថភពចំេណះដង ុ េ កម គប់ៗរូប បេងកន សិករេសន

និងករពិ

ពះគណ បធនសមគម ពះសងឃែខមរកមពុជេ កម ុ

មករសងឃឹមរបស់ ពឹទធចរយ េរ មចបង និងថនក់

ឹ ដកនំ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ កមពិភពេ

ករែថងអំណរគណរបស់ នស ិ ិតតំ ុ

រូបទកជអនស វរ ីយ៍រ ងនិស ិតែខមរកមពជ ុ ុ ុ េ កម

ែខមរកមពុជេ កម ទំងេនកនង ុ ពះ ជ

ទំពង ំ សនងឫស ី

ក បចំ ពះ ជ

ី េថរដកផ េំ ផញរ បស់ ពះេតជគណ បធនសមគម ពះសងឃ ុ

ែខមរកមពជ ុ េ កម,

នៗ

រ ងនិស ិតែខមរកមពុជេ កម េនកនង ុ ពះ ជ ឈនេទរកករជួបជគ ុំ ន

ងសហព័នធែខមរកមពជ ុ េ កមពិភពេ

ច្រកកមពុ ជ

េ កម និងេនេលពិភពេ

មតិែណនំរបស់

ក៕

ង ំ 6

រៈ

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ព័ត៌មន

បុណយ ចេ្រមើន ្រពះជនម េ ក ង ំ េហើស េដមបីតបគណនិ ងបំេពញសិរ ីសួសី ុ

ជ័យមងគល

កនង ុ ឆនំ

ចស់ផស់ឆនថ ំ ីម ឲយកន់ែតមន ពះជនមយឺនយូរ កមង ំ ពលំមម ំ ួនែថម

េទ តេនះ សមគម ពះសងឃែខមរកមពជ ុ េ កម គណៈកមមករ ចរយ វត

មគគីរង ី កូនេច កម គ

ររបស់េ

ក ង ំ េហស រួមនិង បជ

ច កកមពជ បនេធបណយចំ េរ ន ពះជនម ជូន ុ ុ ង ំ េហស េនៃថង៧-៨េ ច ែខែច ត ពស ២៥៤៧ តវ

ជតិែខមរេន ពះ ជ េ

និង ៃថងទី១១-១២ េម ភនំេពញ។

គស ២០០៤ នវត

មគគីរង ី

ជធនី េ

ី មនេថរដក នឱកសេបកអងគកមមវធីិ បណយេនះ ពះេតជ ុ

គណ េយឿង សិន ុ

អងគកំេបរ (ថម)ី ភូមិេផនរអនទក់

បធនសមគម ពះសងឃែខមរកមពជ ុ េ កម បន

ពល

សមគមែខមរកមពជ ុ េ កមនន

កនង ុ ជនមយុ ២០ ពះវស

និងសហព័នែធ ខមរកមពជ ុ េ កមបន

ិ កម បឹក ធមមនញៃន ជសមជក ពះ ជុ

និង យចស់ ជងេគ ុ

លទធភព ។ េ

ពះ ជ

ង ំ

េហស

ែដលជភរ ិយរបស់េ

ពមទំងេ

កយយ

ក នេពលេនះ េ យ

ទីវ

ធី

រហូតមក និងេ

៊ម

សនបនយ៉ងេ ចន

វតច័នរទ ង ី

ង ំ

មជវី បវតិរបស់េ

រៈ តំ

ង ំ េហស

នេ យេ

ងសហព័នែធ ខមរកមពុជេ កម បចំ ពះ ជ

ឹ កមពជ ថ េ ុ េធឲយេយងដងចបស់

ឃីម ។ េ

េង ង

ែដលេធឲយវតច័នរទ ង ីទង ំ មូលស័កិសមជមជឈមណល ក ក៏បនបេងកត  នូវ កម

៉ន់ ធីវ, េង ង កវ គី និង

ន់ េធ ន ឃីម កនុងឆន១៩៦៩ ំ ឲយ

ិ យរូប ក៏ជសមជកមួ

កនុងករេធចលនែសងរកេសប ង ឧបតថមភដល់ករតស៊ូរបស់ ពះសងឃែខមរកមពជ ុ េ កមយ៉ងសកមម ។

ចក

បចចប ុ បនន េ

កយយ ធី

ក មនបងបនបេងក ត ១០ នក់ បស ៦ និង សី ៤ ។ ូ កនុងវ ័យ ១២ ឆនំ បនេទ ន ក់េនេរ នអក រែខមរ យួននវត

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

កទំងពីរមនកូន ៣នក់ គឺ

ិ វនទីជជនជតិភគតិចេនះ េ បគល់មកែខមរកមពជ កុ េ កមវញនូ

ង ំ េហស បសូតកនង ុ ឆនំ

ង ំ ម៉ក់ និង េ

បកបមខរបរជជងសំ ណង់េនទី កងៃ ពនគរ ុ

ឹ េធបតកមម េដមបីទមទររដករយួនខងតបង របស់ ុ ូ េ កមករដកនំ

េ ង ព.ស. ២៤៥៧ គ.ស. ១៩១៤ េនភូមិ ជគូយ ( ជ តកូល)

េខតទឹកេខម ជបុ តទីបរី បស់េ

មីភរ ិយ

ជពិេសសកនង ុ សម័យតស៊ូរបស់ ពះសងឃែខមរកមពជ ុ េ កម

េធបុណយសន ំកសលកន ុ ុង

សន ។

៊ ម ជគូ

ៃឆយំុ មួយវង់េនកនុងវតច័នរទ ង ីេនះែដរ ។

ឹ ពី បណយទន េនទី កងៃ ពនគរមួយចំនួនខះ ែដលពំុសូវយល់ដងអំ ុ ពះពទធ ុ

កយយ ទីវ ធី

ី ជ វបបធម៌ែខមរកនង ុ ែដនដកមព ុ េ កម េហយេ

ឹ និងធប់បនដកនំ បជពលរដែខមររស់

ឹ បៃពណីែខមរេនះឲយកន់ែតយល់ដង

ចកសិកខបទ និងបនេរ ប

កនង ុ គ.ស. ១៩៥៩ ដល់ គ.ស.១៩៧៥ កនុង នៈជ ចរយ វតច័នរទ ង ី ទី កងៃ ពនគរ េ ក បនខិតខំ វ ជវកបនខ ួ នត រចនបទ មែបបបូ ណែខមរ េដមបីក ងជសមិទធិផលេផ ងៗកនុង

ស័យ ពះអងគនិង

កមពុជេ កម ែដលកំពងរស់ េនកនង ច កកមពុជ េ ក ុ ុ ពះ ជ ក៏ជពហស ុ តមួ ូ យអងគ ធប់បនេរ នសូ តពីធម៌ ថ៌សិកខ វន័ិ យ ពះ ពទធ ុ

បន

ៃន

បស ២ សី ១ ។

ង ំ េហស េ កពីជ ពឹទធចរយមួយរូបរបស់ែខមរ

េនះ

េថរ សឺន ឧតម៍ ជ

នវតមួយកនង ុ េខត ែកវ

ង ំ ពីឆនំ ១៩៥២ ដល់ឆនំ ១៩៧៥ ។ េ

ពទធ ុ បរ ិស័ទែខមរ ពមទំងអងគករ សមគមែខមរកមពជ ុ េ កមននយល់

េឃញថ េ

ច កកមពជ ុ ។ កនង ុ ពះជនម ៣៥ វស

ពហ៍ពិពហ៍ ជមួយេ

ជបនបនទប់េទ ម

ែដល បរពធកមមវធីិ បណយចំ េរ ន ពះជនមជូន ុ

រ ីឯមូលេហតុ

េ យមន ពះម

បនេទសិក ធម៌ ថ៌វន័ិ យ

វស

បេគននិងជូនចំេពះ ពឹទធចរយែខមរកមពជ ុ េ កមដៃទេទ ត

ែដលមន ពះជនម

យ (យ៉ យ) េខត

ច ។ េ កយពីឧបសមបទេហយកនង ុ ជនមយុ ២៤ ដល់ ២៦ ពះ

ច កកមពជ និងរូប ម ភពផទល់ ែដលជ បធនសមគម ុ េរ ន ពះសងឃែខមរកមពជ ី ណយចំ ុ ុ េ កមផងែដរ ។ េយងនឹង បរពធពិធប ពះជនម

និង

សក

កយយជភរ ិយ

ពះឧបជឈយ៍ និង ពះេចអធិករវតថមី ពះនម េហ ក ជញតិកមម

បរពធពិធប ី ណយចំ េរ ន ពះជនម បេគន និងជូនសេមច េច ែសន កុសល ុ ក ត

ង ំ េហស និងេ

បនឧបសមបទជភិកខភ ុ សីមវតថមី ុ វៈនពទធ

ងដូេចនះ ៖ កនងមក អងគករ បងញេគលបំណងៃនពិធប ី ណយយ៉ ុ

ទី បឹក ពះម

7

ក រ

ង ំ េហស មន យុ ៩០ ឆនឈ ំ ន

ចូល ៩១ ឆនំ េហយេ

ក និងេ

កយយ ពមទំង កូនេច កំពង ុ

រស់េនកនង ុ ពះ ជ

ច កកមពជ ុ ុ យ៉ងសខ

ន៕ លី ឈូន

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ឯក

រ្របវត្តិ

ស្ត

បäpម¢យÞលìÂÞម≥រç_Qម„ នâUsòìពÞបùp√Ê បù របpù˙≠នâSមយèន Vòì∫ôពលរ[“îR„រìÂÞមì ម បភពយកករផល់េ យ

ក -យយ-បងបន ូ ិ មួយចំនួន ែដលរងេ គះេ កមអំេពជះជន់ និង បល័យពូជ សន៍ ែខមរេនេខតមត់ ជកទំងបីសម័យកល េវ តកង ុ

បនេធទរណកមម ុ

និង

េ កមជមចស់ទឹកដី ។ េ

េឡង យួន បប់ថ ៖ កំងក បយ័តនកំពប់ែតអង ុ ។ េខតមួយចំនួន ែដលមិនមនវត

ិ ងវនសកមម ចេំ ពះែខមរកមពជ ុ -

មិនគួរេធឧ កិដកមមដល់ែខមរថនក់េនះែដរ ច ងកន

ឹ បេញច ញេឈមះ បនឲយដងថ ៖

ែខមររស់េនភគតិច

នំយ៉ង

យ ែដលមន បជជន

ចបស់ថ ៖ កនង ុ ចេនះឆនេំ នះ េចរយួនឈនពនបនចប់បងខំបង បនែខម រេ កមេនេខតមត់ ជក (CHAU DOC) ជេ ចនរយពន់នក់ ូ

ំុ ន េសចចំអកែចកេថកឲយែខមរ រួច ក់េឈមះឲយែខមរថ ៖ េថ យួន បជគ (THO) មនន័យថ ដី ។ ជករពិត

ឹ មិនមនេ ចន េចះដងក៏ នឹងឆងកត់

មជេដម គមនេសសសល់

ែខមរ

បទពិេ

េបយួនចង់បន តវែត បគល់ឲយេគភម មចំណង់

ជមចស់េដមឲយរ

ធន៍េ ចនពី

ធន៍កុនងករសមប់ែខមរ

បសូនយែតប៉េុ

យួនកមម ុ ុយនិសបន

សន៍ែខមរ ែដល

គឺេគមិនចង់ឲយមន

េឈមះសំេឡងជែខមរេនកមពជ ុ េ កមេឡយ ។

គេ មងករណ៍របស់យួនកមម ែដលបនេធ ុ ុយនិសេវ តកង ុ

តិរ ិចឆន ។ ទនទឹមេនះែដរ មនបងបនែខម រខះ ែដលយួនកត់សមគល់ ូ ឹ ឬសង ័យថ បនេរ នេចះដងខះកន ង ុ ភូមិ សកេនះ តវយួនសមប់

ទកខ ញមកេលបងបនែខម រេ កមេនេខតមត់ ជក កមពជ ុ បកេមន ុ ូ ុ េ កម មនដូចតេទេនះ ៖ គឺចប់ពីឆនំ ១៩៧៥ ជបនបនទប់មក

ី ះយួនបនចប់ែខមរចំនន ួ ៣ នក់ ឲយជករេ

ំ ងយួនកមម ំ សយកែខមរេ កម ជដបូ ុ ុយនិសចប់ជេរ

ខនឯង រួចេហយយួនចប់កប់ទង ំ រស់កនង ទក ុ តឹមក ទកកបល ុ ួ ុ រេ ទំង ៣ េធមមច ងកន រួចយួនដតេភ ង ទ ំ ឹក េពលេភងឆបេឆះ ុ ុ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

េមះេហយយួនែដលធប់មនបទពិេ

ី េដមបីបងកវនសកមម ិ អនវតែផនករថម បល័យពូជ ុ

ញ់ស មប់

មិនេគរព មបទបញជរបស់េគេទ នឹង តវេគសមប់ដូចសត

ទំងអស់ មិនែតប៉ុេ

ធន៍កនង ុ េរ ងស ងគមនេយបយ

មែតអំេពចត ិ ។

ំ ត េឡយ ។ បជជនែខមរ តវបងខច ិ ឲយេគរពយក បៃពណី និងទំេន មី ទ ទង់ជវភព

បទពិេ

បេទសចិន បនេលកគនចូលមកលកលយ ុ ុ កប់សមប់ែខមរសត ូ តង់

ែដលមនែខមរភគតិច

យួនមក បតិបតិ ។ ដែី សចំករជទី ស

ឹ ទង ក៏មិនដងអី ំ អស់ ។ ក៏ជករ

ិ ឈនពនកប់សមប់ ជះជន់ របស់យួន ក៏មន ិ ែដលបនជួប បទះ

ជេ ចនេដរបំផិចបំផញ និងកប់សមប់ បជជនែខមរយ៉ងចំហ និង

ទមប់ ភ

មក

សមព័នធ ឬសងគមសមគមអីទង ំ អស់ ។ ជពិេសសករសិក ចំេណះ

វ។

យួន ដតកំ ុ េទចេគលចរ ិកែខមរ មនវត

ះបេនទបង់

ឹ ភូមិ សកដ៏ឆងយ ច់ សយល មិនមនេមដកនំ បេងកត  ជ កមរចន

ិ តវយួនកប់សមប់ទមក់ចះែ ុ ពកវញ

េខតនន

ី ដេនះេប ចង់ខកេ

ពិតមយ៉ងេទ តែដរ សម័យបូ ណដ៏យូរលង់ បជជនែខមររស់េន ម

ប់យ៉ងេវទនជទីបំផត ែខមរមួយចំនួន ុ

េន មប

ស់

ី េល ឬជកគស់ ដតបំ ុ ផញយ៉ង

េ កពីឃតកមមេ យេ បកលលបិចេនះ យួនបនេលកទ័ព

យង់ឃនងេពកៃ ក

និងដតបំ ុ ផញផទះសំែបង

េជគជ័យេ យងយ សលជទីបំផត ុ យួនសបបយេ តកអរេពកៃ ក

ី ពកេនះរួចេ សច េន យហត់មិន ៊ នថងច ុ ួ ថងរូ ។ ទីបំផតេពលជកែ យួនចប់ែខមរចងេ តជជនសទមក់ចះកន ុ ង ុ បតែ ពក រួមេហយេបក

គឺជអំេពអមនស ុ ធម៌យ៉ងកច

យួនេគខង ំ ពូែកហួស

កំេទចេគលចរ ិកវបបធម៌ែខមរ យ៉ងចំហ មអំេពចិត និងទទួលបន

ី ក៏ខំ បឹងជកទំ ងៃថងទង ំ យប់អស់កមង ំ

េទ តបនេរ បំ ស់រួចរត់េឡង

ក៏ែខមរេនែតគិតថ

ឲយបក់

ឹ ជតិខិតខំដក

េបទកជមនអន កេសន ុ

យួនកប់សមប់ែខមរដូចសត

យ ៥០ គីឡែម៉ ូ ត យួន ី ពកេនះ េដមបីេធជខ័ណសីម ពំែដន ។ បងបនែខម រ បប់ថ ៖ ជកែ ូ

ទឹកបញចូ លឲយែខមរលិចលង់

បមណ អតចរ ិតខចយួនមិនេចះអស់េឡយ ។

ី ពកវញេត ិ ឲយជកែ ែដលមន បែវងបេ េ កមភ័យខចយួនសមប់

ក៏េ យ

ស់ គឺជមេធយបយរបស់យួន េគេធេដមបី

សបតកំុឲយ ៊ នតបតនឹងេគ

វជទីបំផតចំ ុ េពះ

េ យែឡកមនេខតមត់ ជកបនកត់ចំ

យួនមិនែមនគមនេជង

កច់បំបក់បំភ័យសំឡត ម រតីែខមរកំឲ ុ យមនេសចកីក ុ

ិ ១៨២០ េចរយួនឈនពន បនេធករជះជន់ និងកប់សមប់ែខមរ េខតទំង

េហយ តវយកកបលែខមរមកេធមមច ងកន ែំ តេនះេទ ុ

ជករជក់ែសងចបស់

ក់កលទីមយ ួ កលចេនះពីឆនំ ១៨១៣ ដល់ឆនំ

បជជនែខមរេ កម េន មប

ជែខមរ នេពល

ិ ពឹទធចរយទំងេនះ បនេធវភគថ ៖ បងបនែខម រភគេ ចន ូ គឺជកសិករសត រខះបនតបនឹងយួន ក៏យួន ុ ូ តង់ េបទកជមនែខម

បងបនទំ ងេនះសពៃថងកំពងរស់ េន ុ ូ បេទសកមពជ ុ មួយចំនួនេនេខតមត់ ជក កមពជ ុ េ កម ែដលជេខត កំេណតរបស់ខួនមួយចំនួន និងេន បេទសេ កមួយចំនួន សូមមិន

េ កម មន ទង់ ទយយ៉ងធំេធង និងកច

ម និងបត់េឈមះសំេឡង-ភ

ំ បចចប ុ បននេនះ គឺជភសុ ងៃនេដមេហតុ ែដលយួនផច់ករជនន់ ិ យ៉ឡង ចេំ ពះែខមរេ កម ។ ុ (GIA LONG) បនបងកវនសកមម

ែដលរបបយួនេវ តមិញ-

ក -យយ

ដំ

ìR`÷√`ùÂជQ

និងមនគំនត ិ ស 8

ឹ ែដលេចះដង

ញ់ជតិ ែដលធប់េធកិចក ច របេ មផល បេយជន៍ ្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ឯក

រ្របវត្តិ

ស្ត

ែខមរេ កម ង ំ ពីមន ុ រួមនិងទ

េនះបនលួចរត់ឆងែដនមកខង បេទសកមពជ ុ រស់េន រហូតមកដល់ បចចប ុ បនន ។

នចស់ ែដលបេ មនេយបយឲយ

យួនេសរ ី និងសហរដ េមរ ិក ។ យួនកមម ុ ុយនិសេវ តកង ុ បកសថ

យកពួកកកសំណល់របស់ច កពតិ េមរ ិក (HOC

TAP-CAI

TAO)

ី ប េធករទំងយប់ៃថងឲយជក ស មប់សង់ផះទ ឲយពួកយួន

កនង ប់ ុ យ ុ ុ ឆនំ ១៩៧៨ េនះែដរ យួនកមម ុ និសេវ តកងបនសម

ឲយេទេរ នសូ តែកែ ប

ពះេចអធិករវត ពះនម

ទីបំផតពួ ុ កេគចប់ឲយែខមរទំងអស់េនះ យទឹកសយ ុ

ែដលមនគណបំ ុ

ី ជទីធ ឲយេលកដេធ ច់ចេំ ពះបក េគ

បះេបរ បឆំងនឹងរដអំ

ចេវ ត

រ ិកនិយម

េឡយ ។

គមននរ

បនេឃសនឲយ បជជនែខមរេ កម ិ ច កពតិ ម និងេនគំនត

ឹ ពះេចអធិករវតេនះបនដងជមនែដរ ុ

េម-

ពះអងគខិតខំរត់

៊ នសីអេី ឡយ ។

ឆនំ

១៩៧៩

បងបនែខម រេ កមទូទង ំ េខត ូ យទងកេបជេដម តវកមម ុ យ ុ បលបិច ុ និសេវ តកងេ

មត់ ជកមន

ឹ ខនេដកផ ទ ល់ដី លទឹកសេន ម ឈឺេហមសពឹក សពន់គមនថនផ ំ ក ួ រ ីឯបយទឹកមបចំ ពួកយួនអ បិយមិនខចីេធដឹង យួនឲយែខមរ ូ ណី

ី ួយេទ ត ថមម (HAU

រដូវច មត

ំ គឺចប់បញជូ ននឹងជេល សែខមរឲយមករស់េនេខតឃង ំ

េពលេនះ សវែដលបងបនែខម របនចំ ូ នឹងកមង ំ េញសឈមជេ ចនកនុងករ បេ ពះ ដ ំ ះុ

បឹងរកខនឯង ។ បងបនែខម រេ កមមួយចំនន ួ េទ ត ែដលធប់ែត ួ ូ ឹ និងមិនែដលពក់ព័នេធ ធទ នពីមន សត ុ ក៏ តវ ូ តង់មិនបនេចះដង

GIANG)

កនង ុ បំណង

យទន ុ

កំពង ុ

ិ ប់ែតេគបញជឲយេចញេទេនេខតឃំងវញ ។

លេពញ លែ ស

យួនកមម ុ ុយនិស េចទ បកន់េទសនេយបយសពែបបយ៉ង មន

កក់របស់យួនេវ តកង ុ ែខមរេ កមបនយល់ចបស់ បង

បនែខម រេ កមមិន ពម មបញជមនក់ៗេបជញរថ តវយក សវែដលខន ូ ួ បនេធរួចសិន េទបសខចិ ុ តេធ មបញជយួន ។ េពលេនះយួន

ពមទំង

ចូលរួមកនង ី ររ ំេ ះជេដម ។ល។ េគេចទថបន ុ ចលនែខមរេសរ-ែខម

េវ តកងេ សមតមិ ុ ប វធបញ់ ុ ុ នឲយែខមរេចញ ចត សវ េគឲយែខមរេរ បចំ

សមប់ពួកេគជេ ចន កលែដលពួកេគេនកំពងតស៊ ូកនង ុ ុ ៃ ព មួយ

ំ  រេទេខតឃង ទពយរបស់មយ ួ ចំនួន េដមបីេធដេណ ំ ែតប៉ុេ

ចំនន ួ បងបនែខម រទំងេនះ តវរកចប់ ក់គកទំ ងអស់ េ យគមន ុ ូ ចបប់ម កំណត់ឲយចបស់ ស់េឡយ ។ បងបនែខម រមួយចំនួន ូ

ឲយអេ

ំ យេធពលកមមគមនទំេនេទ មនេលក េទ ត េ កអំពីេនះ តវចប់បងខឲ

េឃញែតទឹកែភនកយំេ

យខត់ែខងទូទង ំ េខតមត់ ជកទំងមូល កនង ុ េពល ជមួយគនេនះ យួនកមម ុ ុយនិសបនេ បកលលបិច គប់ បេភទ គឺចប់

យ សេ

ចរយខះបនេចញ ចថ ៖ ប

បំែបកែខមរេ យវធីិ សមងត់សពែបបយ៉ង

ិ រស់េនេឃញករជះជន់ ដ៏កច

បងបន ូ តវេគយកេទ ជអនកសមប់េឡយ ។

ះ ។ គួរ

ចអធមមដល់បងបនែខម រេ កមទំងអស់គន គមននរ ូ

សខចិ មិកេំ ណតរបស់ខនេទ គ ុ តយល់ ពមចះេចលភូ ុ ួ

ី ប ទំនប់ ជក

មនក់

រនីមួយ ៗ

ះទំងចស់េកមង ។ ពឹទធ-

រឲយ

ប់អស់េទ កំុទកឲយេយ ងខញុ ំ ុ

វេនះតេទេទ ត ។

ករ កញននលរបស់បងបនែខម រេ កមមិន ពមេចញអំពី ូ

ចូលមកដល់ឆនំ ១៩៧៨ ចប់ពីែខ ៥ (ឧសភ) កមម ុ ុយនិស ី េវ តកងបនេចញែផនករថម គឺចប់បងខំ បជជនែខមរេ កមទំង ុ

អស់ឲយបរទី ច មី ែដលយួនេ ូ លំេនយកេទរស់េនតំបន់េសដកិចថ

េ យេចទ បកន់

តវយួនេវ តកងចប់ បនេនេពលេនះ េហយក៏សមប់ ពះអងគែតមង ុ

បងបនែខម រេ កមដ៏អភ័ព តវ បឈរមខនឹ ុ ងកររងទកខ ុ ូ េពលយប់មកដល់កងល់េពកៃ ក េវទនខះខតសពែបបយ៉ង

ឹ សមប់កនង អនក ុ ភនំេ យមិនឲយដងថ

យីវ

េគចអស់មួយរយៈ េនទីបំផត ុ ពះអងគបនេគចចូលដល់ភូមិយ៉ងយ៉វ

ំ យេធករគមនឈប់ស មក ប់ក៏មន េគចប់បងខឲ

េចទថ ៖ េធករសមងត់ឲយរ ភិបលេសរ ីនឹង េមរ ិក

េចអធិករវតអងគេនះថ

ី េ កអំពីេនះ ឲយជកអណ ប៉ស ុ ុ ទ នរ ភិបល ូ ងចិញចឹម តី ឲយរសេរ េសរ ីពីមន គឺមន គប់ផះុទ ប ល ុ បកបេ យេ គះថនក់ជទីបំផត ុ

ឲយ តវរបួស ឬ

ភូមិ សកអស់រយៈេពល បែហលមួយ ទិតយ

កមម ុ ុយនិសេវ តកង ុ បនែកនគនយ៉ងេ ចនសនធក ឹ សនធប់ មនកងទ័ព ប ប់ វធ និង ុ

បជជនេគមួយចំនន ួ ធំ

េលកគនជកបនទ័ ួ ពសំេ មក សកភូមែិ ខមរ

ឹ នស មប់ដកជញជ ូ នជេ ចនេទ តផង ។ េលកេនះយួន

(LAM SON KINH TE MOI) តំបន់េនះគឺសទធ ុ ែតៃ ពភក់លបប់ទឹកៃ ប

មនទំង

កនុងមណលៃនេខត កមួនសរ កែនងេនះជេរ ង ល់ឆនទ ំ ឹកសមុ ទ េឡងកំពស់ ៤ ែម៉ តបយ ។ កមម ុ ុយនិសេវ តកង ុ បនបញជូ នបងបន ូ ែខមរេ កមេខតមត់ ជកចំនួន ៣០០ គ រមក ក់េនទីេនះ េដមបី

េវ តកងបនបញ ជ ច់ ុ

ទំងអស់ ចូលេទរូសេរ  និង យកំេទចផទះសែមបងរបស់ែខមរ យួន

ឲយែខមរទំងអស់

ចះេចញ ។ កងទ័ព និង បជជនយួនជបរ ិ រេគបនៃដ ក៏ចល ូ េទរូស ុ

ែ សកថ រូសឲយអស់េទបបនពួក ដី (THANG THO) េនះសខចិ ុ ត

កប់ឆកៃ ពភក់លបប់ដ៏ែសនលំបកេធជទីកែនង

រស់េន មិនជយូរប៉ន ុ ម នតំបន់

ំ ងបនែខម េរ  និង យកំេទចគមនសល់េឡយ ។ េគចប់បងខប រេ កម ូ

មសឺង (LAM SON) តវទឹកេឡង

លិចលង់អស់គមនសល់េឡយ បងបនែខម រេ កម តវទទួលនូវេសចកី ូ ទកខ ់ រង មិន ចែថងបន ៣០០ គ រែខមរេ កមទំង ុ លំបកយ៉ងធងនធ

េទបត់េហយ

េនះ តវ បឈមមខនឹ ុ ងករលិចលង់ឥតទីជ មក

ឲយេចញជបនទន់ ំ ង ំ ក ក៏េនរង់ចទ

ឥតមនេសប ង-

ី ិ រ ជមងឺឈឥ ឺ តមនថនេំ ពទយពយបល ជវតរស់ េនេ កមក

ឹ នបនដកយកបងបនែខម រេ កមអស់មួយចំនួន ូ ឹ េនសល់មយ ួ ចំនួនមិនទន់មន នដកេចញេទ ល លគមនទីជ មកេទ ។ េពលជមួយគនេនះ

ែដរ មន បជជន និងកមមភិបលយួនជេ ចនបនេលកគនទំងហង ូ

ប់

មកបន់យក ទពយសមបតិរបស់ែខមរ

ៃដៃនមចចុ ជ ទំងចស់េកមង តវ ប់ជេរ ង ល់ៃថងមិនមននរ ឹ យ េ យរងទកខ ំ េពក បងបនែខម រេ កមទំង េធដងឮេឡ ុ លំបកខង ូ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

ត់ឲយកងទ័ព ក៏ដូចជ បជជនយួនរបស់

េឃញ ទពយរបស់ែខមរជេ ចន 9

ែដលពួកេគបនរូសេរ 

េគបន

ែដលពួកយួន តវករយកមកេធជ ្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ឯក

រ្របវត្តិ

ស្ត ី ចំនួនតិចតួចែតប៉ុេ ដធី

របស់េគ ពួកយួនទំងេនះបនលួចបន់យក ទពយរបស់ែខមរ ង ំ ពី តុ

ះ។

យួនបនសងដែី សចំករខះ

េកអី និងចនឆនង ំ របស់េ ប បស់ ពមទំងសតពហនៈ មន ជក

េធឲយបងបនែខម រេ កមបន ូ

មន់ ទ និងេគ កបីជេដម គមនេសសសល់អេី ឡយ ។ ពួកយួនជ

េសបយមួយក មិត ែតចំេពះបញខះខតអត់ឃនគមនទីជ មកក៏េកន

េ ចនេទ តបនេលកគនេទ ចត សវែខមរ

េទេឡងែថមមួយក មិតេទ ត

ឹ េហយនិងដកជញជ ូ នយ៉ង

េពញមខ ុ គមនខចែ កងរែអងដល់ែខមរមចស់ែ សេ

ះេទ ។

ទំងអស់គន

េ យឈឺចប់នង ឹ អំេពជិះជន់គមនកីេម របស់យន ួ ែដល

ឹ ី ិ េគមិនេធដងឮេទ ។ ជវតបងបនែខម រេពលេនះរស់ផ ង ម សន ូ ដូចពកយចស់ថ ៖ ពះបនបេងកត ពះនឹងែថរក េទះបីបតៃដទេទ

បននឹងកំពងេធ ចេំ ពះមខេនះ បងបនែខម រេ កមកំពងរងទកខ ំ អស់ ុ ុ ុ ុ ទង ូ គន បន បឆំងតបតនឹង បជជនយួន ែដលកំពងដកយក ទពយរបស់ ុ ឹ ែខមរ

េពលេនះបងបនែខម របនផសេឡ ង យប ុ ូ ំ ី ិ និងដបងជមួ យនឹង បជជនយួនយ៉ង បថយជវត ុ

ី ិ ក៏េ យក៏េនែតខិតខំផត គ ់ផង គ ជ ់ វតឲយបនរស់ េនជនិចច កនុងនមជែខមរ េ កមមចស់ទឹកដី េបជញរក ពូជ សន៍ែខមរឲយគង់វង ជអមតៈ ។

រេ យ ពនង់

កមម ញគមនចេនះេទ ុ យ ុ បកេមន ុ ុ និសេធទកខ

ចស់ ពឹទធចរយទំងអស់ តវពួកយួន យ ែបកកបល បក់ៃដ និង តវ

ថយេសង ុ -ចូវថញ់-ចូវភូ-

របួសជេ ចននក់េទ ត បនទប់មកយួនបនេលកគនជេ ចនមកចប់ រែខមរទំងអស់់ឲយចះេទេខតឃ ំង ុ

ឹ រមករស់េនេខតឃំងេនះ ពួក កនង ូ នបងបនែខម ូ ុ ករដកជញជ េទ

ករេម - អណូ ងែប៉ន - អណូ ងេផ ុ ជេដម ។

តវ បឈមមខនឹ ុ ងករខះខត កលំបកសពែបបយ៉ង គមនមខរបរ ុ ពីសំ

ក់បងបនែខម រជតិឯង ូ

មជទីសកករៈបូជ

យសរ - ៃ ពែវង - ចំបភ ៉ នំ - តពំងអណូ ង - េពធ - ចែងកមស

រែខមរទំងេនះ

រកសីុ កររស់េនគមនពឹងែផកេលអទ ី ង ំ អស់ រស់េ យអំេ

យទង និង ទិនេប ង ែដលទទួល

របស់ែខមរេ កមទំងអស់ ៦៤ វត កនុងេនះវតែដល តវពួកកមម ុ ុយនិស ី យួនបំផិចបំផញជងេគមនវត ៖ វតេសច - ែណងណង - ជេកង

បនទន់ គមនេហតផល តវ បែកកេទ តេឡយ ។ ុ

ឹ គឺដកយកេទេបះ ពែលងេចលដូចសតតិរ ិចឆន គ

េ យែឡកមន សក

រងេ គះខង ំ ជងេគ ។ េខតមត់ ជកមនវត

និងតំបន់ខះេទ តជ

យួនេវ តកង ុ មិនបនគិតដល់កររស់េនរបស់ែខមរេវទនយ៉ង

សកភូមិរបស់ែខមរេ កម តវយួន

ទូទង ំ េខតមត់ ជក

ែខមរមួយចំនន ួ

តវយួន យេធបបយ៉ងធងន់ជទីបំផត ុ ទំង បសទំង សី ពិេសស

ំ យគ បងខឲ

េ ពះបងបនែខម រមនែតបតៃដទេទ ូ រ ីឯ ទពយរបស់េផ ងៗេទ តែដលយួនបន់យកពីមនេនះ ុ

វតទំងអស់េនះ

យទន

តវយួនកមម ុ យ ុ ុ និសេវ តកង

ពះពទធ ូ ុ រប

យកំេទច តវេគ យ

បំបក់ក ែបក ពះភ័ កបំបក់ៃដេជង ពះពទធ ុ រូប ែដល

ងអំព ំ ីេឈ

ែដល

ឹ ះ ។ កមម រេ កមេទ ក់េន ុ ុយនិសយួនបនដកយកែខម កនង ុ ភូមិ សកមនដូចតេទេនះ េនេខតឃំងមន សកអណូ ងទឹក ទឹកេខម ទនប់ែ ពកថមី ភូមិ សឡង ូ ែ ពក តកួន ភូមិបួន ពះភ័ ក

គេ គង មអំេពចត ិ

ប ជេដម េហយមួយចំនួនេទ តេនបេ ៃដ សួស ភងហី ុ ុ

េវ តកងចប់ បងខំ និងជញជូ នេចញេទេ កេខតេនះេទេហយ ។ ុ

េនះែតប៉ុេ

វចិ

បឹងអន រ បយេឆ េផែពន ែ ពកេភ កនិន

េជ ងេធ ង

តវេគយកេទដត ុ

សក

១៩៨១

យ៉ងធងន់ធរង ជទីបំផត ុ

ទពយសមបតិ-

ឹ តវបនពួកយួនដេណ មគនដកជញជ ួ នយ៉ងគ គឹកគមនេកតខចអីទង ំ អស់

េ ពះេពលេនះ

យ យទង

ឆនំ ១៩៨២ ពួកកមម ុ យ ុ បនរ ឹបអូសយកវត ុ និសយួនេវ តកង

េសចេធជពនធនគរ (គក ុ ) ស មប់ ក់ែខមរេ កម ។ ពួកកមម ុ ុយនិស

យួនេវ តកងបនេ បលបិចកលថមេី ទ ត គឺ ក់បញឲយែខមរេ កមេ យ ុ

អត់ឃន

េចទថ ៖ បនចូលរួមកនុងចលនែខមររ ំេ ះ បក កែន ងស េធ

ី ិ ង ជវភពរស់ េនឋតកន ុ ករខះខត

ែដលេនជប់បនិចបនចយកេទលក់ ួ

ចរកិចឲ ច យ េមរ ិកជេដម មនបំណង េដមបីចង់ផលរ ួ ំលំរ ភិបល

ក៏ខំ បែម បមូលេករមត៌ក

េដមបីេធជេ

េច តឡប់មក សកភូមិកំេណតេ យខនឯង ួ សកភូមិ ែ សកចំករយួនយកអស់ មិនែតប៉ុេ

កមម រេ កមកនុងេខតមត់ ជកទំងមូល ុ ុយនិសរបស់េគ ។ បងបនែខម ូ តវេគចប់យ៉ងេ ចនទំង បស សីយកេទ ក់គកេនវតេសច ពួក ុ

ហ៊យ ុ នំកូន

េពលមកដល់េឃញ ះយួនបនមក ង ំ

ទីលំេនយកភូមែិ ខមរេធជកមមសិទធិផច់មខរបស់ េគេទ ត ុ

យួនបនឃំឃ ំ យប់ មិនឲយេចញេទ ុ ំងែខមរទំងៃថងទង

ភពទល់

ចកអស់សងឃឹមរបស់បងបនែខម រ បនគិតេឃញថ ៖ េបមខនឹ ុ ង ូ

ិ ប់កល ៏ ជជងរស់េនេ កមអំេពជះជន់ ដ៏កច

យួនេពលេនះែដរ ។ ពួកកមម ុ ុយនិសេវ តកងដ៏ ុ ែសន

សភពករណ៍ និងសនទះុ ទឹកចិតរបស់ែខមរចបស់ ី រ រយួនខះេចញពីដែខម

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

ជ ច់ខត

យួន ក់ប មមយ៉ងមឺុងម៉ត់ ។

ប់

យប់មួយែខមរមួយចំនន ួ

ងអស់បននំគន ង ំ ម រតី េហយេបជញចិត ក៏ តវែតត ៉ បងបនទំ ូ ឹ គប់គនថ តវែត បឆំងត ឲ ៉ យដងសនិ ងេខមេលកេនះ េបសិនជ

ជេម ស គ

ែខមរេ កមទំងអស់បនទទួលរងទកខ ុ េវទន

គមនជ មកមិន ចស៊ូ ទំេទេទ តបន

តវ

ពះសងឃ និងបងបនែខម រកមពជ ុ ុយនិសយួន ូ ុ េ កមទំងអស់ តវពួកកមម

េខត កមួនសរ ។ ឆនំ

េដមបីេលងជែលបងកំ

គរភណ កនុងវត ុ

កន់ សែងក េពធ ែ ពកេឆង

និងេនភូមិ កបីងប់

ងេឡងអំពីថម

យ៉ងកច

ែដលរស់េនកនង ុ ភូមិ សកទំងអស់

យទង - អំពយ

ប់េនហនង ឹ កែនង និយយថ

បនលួចរត់េចញ

តវយួនបញ់

េហយប មមមិនឲយយកេទកប់េទ

ពួកយួន

តវទកេខ ម ចទំងេនះឲយែខមរដៃទេទ តេមលឲយចបស់ ុ

កំុឲយ ៊ ន ប ពឹតេលមសនឹងបទបញជរបស់េគេទ ត ។ យួនទក ុ

របស់

កក់បនយល់

ក-

ំ ែខមរ កិនអេ ច ចសយេពញកន ង ុ ុ ទីឃំុឃង លឲយបងបនែខម រឆងជមងឺ ប់អស់មួយចំនន ួ េទ ត បពនធ ូ

សពទំងេនះឲយកិនអេ

ស់េហយ ពួកេគក៏

បនប

កូនេចយកបយទឹកមកជូន តវទ ៊ នយួនយកសីជ នេ យ ុ មនសិ ុ

ិ វ េហយបនសងមកែខមរវញនូ

10

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ឯក

រ្របវត្តិ

ស្ត ិ ករពិត បនេចញពីគកេគនឹ ងសងមកវញ ុ

កហក់ ថ ៖ ចំេពល ុ

សីស ុ ងលយកក់ ុ

ិ ពួកយួនមិនបនសងវញេទ ។

េគរពដល់វត

ឆនំ ១៩៨៦ រ ភិបលយួនកមម ុ យ ុ បន ុ និសយួនេវ តកង

ី រេទ ដែី សចំករទំងេនះជកមមសិទធិរបស់ បតិកមមថ ៖ មិនមនដែខម

ឆនំ ១៩៩២ វត មត់ ជក

មនពីរវត

អក រ

គឺវត

យឲយបន

អនក សកែខមរេ កមយកេគជេ ចន

ពះភិកុខមួយអងគ ពះនម ហ៊ន ួ មនចិតចង់បេ ង ន

យកេទ ក់េខនះភម

កនង ុ េពលជមួយគនេនះ

ិ េនជតខងបនេទអងរសំ ុេទស ជងធរយួន

តវរ ភិបល

េនះ ក់គក ុ

ពួកេគបនបញជឲយ

េទសដល់េ

សំ-វតករេម ត ុ

យទង

សែខមរេនកនុងវត េដមបីឲយ ពះសងឃជភិកុខ មេណរកនុងវត បនេចះភ របស់ខន តវពួកកមម ផ ឹកនឹង ុ យ ុ ួ ុ និសយួនេវ តកងចប់

មជទីសកករៈរបស់ែខមរេ កម េនេខត

កមម ុ យ ុ និសយួនយកេធជទីកែនងភនល់សតេគ

កំ

េខតមត់ ជក

ស់មកេហយ ។ មកដល់

ជងធរយួនកមម ុ ុយនិសមិនទន់េ ះ

ម ែដលជទីេគរពបូជរបស់ែខមរេ កមេឡយ ។

ី េនះ េនវតបឹងកនុងឃំុអឡ ឆនំ ២០០១ ថមៗ ូ ឹម សក

ិ បនបន់ដែី សចំកររបស់ែខមរមិន ពម បគល់ឲយែខមរវញេទ េ យបន

បចចប ុ បននេនះ ចបស់ ស់េទ ។

និងមិន

ហងេគបនជល់ គនកនង ូ ុ ទីវតយ៉ងគ គឹកគេ គង េធឲយបក់ែបកដល់ ំ អស់ ។ វត មជេ ចន យួនមិនទទួលខស ុ តវអីទង

ីម យសងដែី សចំករមកមចស់េដមវញ ិ បជជនយួន ែដល េចញចបប់ថឲ

ពួកេគ ពួកយួនបនកន់កប់ជយូរយរ

េ យមិនមនេកតែ កងដល់មចស់េគ

ចូលកនុងវតេដមបីឲយជល់គន

ពះេចអធិករវត

កំុឲយចប់េឈមះហ៊ន ួ

កមម ុ ុយនិសយួនេវ តកងបនអនញ ុ ុ ញ ត និងេលកែលង កហ៊ន ួ ែដរ ែតយួនប មមមិនឲយេ កបេ ង នអក រ

សែខមរតេទេទ តេទ ៕

េ យេ

ក េច ច័នទ

(េនមនត)

ពយ

ទãQVâ`î÷ R„រìÂÞម ខញុ ំជែខមរេ្រកម បងបនែខម រេយង ូ

េកតមកមិនសម

េ្រកមអំ

ស់ ម រតីខួ ន សមងំេ្រកមេគ ។

ភងក់េឡងឈប់ពន ួ

ែខមរេ្រកម្រគប់គន

្របមូលគនីគន

េឡងេធមចស់េគហ៍

េយងទំងអស់គន

រួមចិត្តកុំេរ

ដូចែខមរបេព ុ

ែខមរក

ងេ

្រតវរួមគំនិត

ិ រួមគនឲយជត

្រគប់មេធយបយ

េដមបីៃលលក

ចយួន

ក។ ចប់ៃដគនរក ែផ ផ ំយកមក

េធជមគ៌ ។ បងបនែខម រេ្រកម ូ ្រតវេ្រកកឈរេឡង

េយងឈប់សមងំ

េដករងេវទន

េដមបីទមទរ

សិទធិមនស ុ ្រគប់គន

ែខមរ្រគប់ទិសទី

្រតវេចះ

រកចបប់ទល់យួន

រក្រគប់េហតផល ុ

ែដលពួកជតិយន ួ

បំពនេលខួ ន

ែខមរេ្រកមទំងអស់

្រតវមនចិត្តេ ម ះ

ទំង្របសទំង សី

េ្រកកឈរ្រគប់គន

ទមទរេសរ ី

ពីយួនអ្របិយ

ី ួ ។ េនេលដខន មគគី

ែខមរជមចស់ដី ។

្របល័យពូជ

សន៍ ។

ទឹកចិត្តែខមេ្រកម

គមននរ

្រពម

្រកញំុ យួនេឡយ

េហយសូម្របកស

េនេ្រកមកញជ ះ ប្តឹងដល់អន្តរ

ជួយែខមរេ្រកមផង ។ េ យ ភិកុ ខ ថច់ សិទធ ិ

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

11

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ឯក

រ្របវត្តិ

ស្ត

ìម×`Qរយèន ıយ ìQ U សន៍ដំបូងបង្អសេ់ ន សុី េគនយ៍

និង្រពឹត្តិករណ៍្របល័យពូជ

ឹ េប មករឲយដងរបស់ ចស់ទេុំ នេ ជយទឹកេខម និងអ៊ំ សី ង ំ េសង េនភូមិេផនរអនទក់ សក

ឹ បនឲយដងថ

េក ង

យ (យ៉ យ) េខត ពល ជ

បនមក ន ក់េនភូមិេផនរអនទក់ សក ឆនំ ១៩៤០។

កំេណតេនភូមិេផនរអនទក់ កនង ុ ឆនំ ១៩៤៥ គត់មន យុ ៩ ឆនំ បន

ឹ េរ ប ប់ឲយដងថ

កមមភិបលកមម ុ ុយនិសយួន

រួចេហយចងសេ

ក លី គង

យ។

យ េក ង នឹងសមប់ែខមរេ កមទំងអស់ ពមទំងរូប

កផង ែដល តវបនពួក

ី វក់វផងេនះ េ

អងគេនះ

ឹ យ េក ង ជប់េល ង សីុផក

ឹ ររបស់គត់ឲយបនដងផង ។

េនេល ព ន សក

យ កនង ុ សមរភូមិនេដមឆនំ ១៩៤៦

្រពឹត្តិករណ៍្របល័យពូជ

២០

ពួក

គីឡែម៉ ូ តពី

េយ កមិញ

បនដតសម ប់ែខមរ ុ

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

ករណ៍ែដល

យ េក ង

ប់អស់ចន ំ ួនពីរឃំង រ ីឯពីរឃំងេទ ត ែខមរបន

មកមំវុ តយ៉ យចស់សពៃថង យទមយឃំងរ ំេ ះខនរត់ ួ ិ ។ កមង ំ យមកតបតនឹងយួនវញ អំេពឃតកមម ែដលពួក

រួមបងក

យ េក ង េធមកេល បជពលរដ

ែខមរទំង ពះសងឃ ទំង គហសថេនភូមិេផនរអនទក់ រួមមន ៖ ១-ចប់ញត់ ក់ឃំង សវ បងត់

“រួម-

រ និងឲយេវញែខ រ

។ ពួរអំបរេចកស មប់ចងខនឯង ួ

២-ចប់ញត់ឃង ំ សវ រួចគរចំេបងដតសម ប់ទង ំ រស់ ។ ុ ី ៣-ឲយជករេ

េក ង េហយក៏េមកងៃន លពិឃត បចំេខតទឹកេខមផងែដរ ។ ី មសំដចស់ ទែុំ ខមរេ កម និងអ៊ំ សី

បនទប់ពីញត់េពញឃំង សវអស់េហយ ពួក

សមបច់”) ។ េមកងេនេ ជះ លពិឃត ភូមេិ ផនរអនទក់ េឈមះ

បមូល បសៗែខមរេពញកមង ំ ទូទង ំ េខតទឹកេខម

២-អេញជ ញចូលរួមជប់េល ង ។

ែដលភូមិេផនរអនទក់ធក់កនង ុ េ ជះ លពិឃតរបស់យួន កង ុ

១-អេញជ ញចូលរួម បជុំ ។

យួន សថិតកនង ុ ុ សក ដង

(របបេនះេពលេនះេគឲយេឈមះថ

ែដលេ

បមូល បស ៗ ែខមរញត់កនង ុ ជ ងកបនេនះ េ យឧបយកល ៖

កនុងអំឡុងែខបស ដល់ែខផលគុន ព.ស. ២៤៨៨ គ.ស. ុ ១៩៤៥ គិតមកដល់េពលេនះ (គ.ស. ២០០៤) មនរយៈកល ៥៩ ឆនេំ ហយ

យ េក ង

យកមកញត់កនង ុ ឃំងេនះមនចំនួន ប់រយនក់

ែកវ និងភូមិដី កហម កនុង សក យ េខតពល វ ។ សពៃថងភូមិេនះ តវបនរបប និគមយួនលប់េឈមះ យ េខតទឹកេខម ។

មនឃំងជ ងក

ឡឹម សវរបស់ប ង ំ ចំនួន ៤ ។ ែដលឃំង សវទំង ៤ េនះ តវបន

ទីរួមេខតទឹកេខម េហយនិងជេឈមះភូមែិ ខមរតូចមួយ េនចេនះភូមិ

ី សំេន ងភ េចល េហយ ក់េឈមះថមជ

ឯអងគខះេទ ត តវបន បជ សែខមរេឃញ

េនមំុភូមិេផនរអនទក់េនះ

សន៍ែខមរ េនេខត្តទក ឹ េខម

េផនរអនទក់មនទី ង ំ ចមងយ បមណ

អងគខះរត់រួច

ពះសងឃជសិស គណទំង

ចីវរ តវបនពួកយួនេបចេចល យប៉យ ។

យ េក ង តវបនកមង ំ តស៊ូរបស់ បជ សែខមរសមប់ (១)

យ េក ង េធទរណកមម ុ

ពះេកស (កបល) របស់ ពះអងគអែណតភិងភងកន ុ ង ុ សះឈូក មំវុ ត ឹ យ៉ យចស់សពៃថង ឯដងខន ចំែណកសបង់ ួ មិនដងជេនឯ

ឹ ក លី គង ក៏បនលួច បប់គនឯងកនុងជ ងកឲយដង

ពមទំងលួចរត់មក បប់ កម គ

យ េក ង

ងនឹងថម ទំងពីរនក់ ទមក់េចលកនង ុ ទឹកែ ពក

េ កយមកប៉ន ុ ម នៃថង

យ េក ង បេញឆតឲយចូលជ ងក សវ

រួចេហយៗ នឹងកំពងែត តវបនពួក ុ

សន៍ែខមរ របស់យួន

យុ បែហលជឆនំ ២០ ឆន(៣) ំ តវពួក

គប់ គងបញជ ស ី ថិតិ េឈមះ លី គង ឲយេធជេលខធិករទទួលបនទក ុ ឹ េសុបដងថ

មន ពះសងឃជសិស គណ

េ កមរបបយួនេយ កមិញ ពះ គស ងគជ េហ ក រួមនិងេកមងវតមនក់

បនេ ជសេរ សែខមរេ កមកូនកត់ចន ិ មនក់

បជពលរដែខមរេ កម េនេខតទឹកេខម ។ បនទប់ពីេ

ក គស ងគជ ពះនម

រេឡយ ។ កនង ុ អំេព បល័យពូជ

ថ «មនស ំ »។ ុ ប ង

េក ង

រ បក់សឹក មនេ

េថរនម

បមណ ៧ អងគ មនពទធ ុ បរ ិស័ទ ចំណុ ះេជងវតមិនតិចជង ២០០

ជរនកកន ំ ែដល ុ ុងរបស់យួន េយ ក មិញ បងកប់ខួនេធករឲយប ង យ

ែដលមន ពះវ ិ

េហ ក ពះជនម បែហល ៣០ ពះវស

យ េក ង េនះេនកនុងសម័យ និគមប ង ំ ជ មនស ស់េនេខតទឹកេខម េ ពះថ យ េក ង ុ មនឥទធិពល អនក សកសម័យេនះ េ

(២)

វតថមី

មនវតមួយេឈមះថ

ងេន ព.ស. ២៤៨៣ គ.ស. ១៩៤០ េ យ ពះម

ឧតម៍

យ េខតទឹកេខម កនង ុ អំឡុង

ភូមិេផនរអនទក់

ស មប់កប់ខនឯង ។ ួ

ិ ៤-បងគប់ឲយែខមរនឹងែខមរចងៃដេជងគន េទវញេទមក រួចរញ ុ

ង ំ េសង មន សក 12

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ឯក

រ្របវត្តិ

ស្ត

ី ទង បងគប់ឲយែខមរដៃទេទ តកយដកប់ ំ រស់ ។

ទមក់រេ

៥-ចប់ចង ទមក់រេ

បេសកនឹងែខ រពួរវលអំបរេចក កប់ក ចន

ែខមរឲយ

ប់ទង ំ េកមងចស់ បស សី ។

សមប់េចល ។

ឲយែខមរលង់លិច

៩-បញ់សមប់េ យកំេភងបញ់សត គប់ៃ ប ។

ឹ បេសក ដក មទូកផកចយ រួចពនិចទូក ុ

៦-ចប់ចង ប់ក

១០-េធឲយ បជ សែខមរេ កម

លទេន ។

៧-ចប់ចងសេ ១+២-ព័ត៌មនបែនថមបនមកពី េ ៣- ព័ត៌មនបែនថម បនមកពី េ

សននេ គ ប់រយនក់ េ ពះែតកិនអេ

ំ ឺ ប់េ យជង

តវ

ចៃន

កសព ៕

ងនិងថម ទមក់ទឹកសមប់ េចល ។ ក

ង ំ េហស ជសិស េ

ក យយ ្រទីវ ធី

ឆ សូរ ិយ

ក្រគ េហ កែដលបនបួសេរៀនកនុ ងវត្តេនះ ។

៊ ម ភរ ិយេ

ង ំ េហស ែដលធប់រស់េន សកេនះ ។

ទុកខែខមរកមពុជេ្រកម ១ ្រគួ កលពីៃថងទី ២៣ ែខមីន ឆនំ ២០០៤ េ ( វ

៨-យកវលអំប៊ ែដលមនជតិពលបង់ កុនង សះទឹក បំពល ុ ុ

រ កនុងចំេ

ម ១ ពន់ ១ មុឺន្រគួ

ក បន េទព

ម) ែដលមន ពះជនមយុ ៨៤ ឆនរំ ស់េនភូមិកបូ ឃំុអរូ ឫស ី

សក កេចះ

េខត កេចះ

ែដលមនេដមកំេណតេនកមពជ ុ េ កម

ភូមិញង សកអូម៉ល ុ (អូេម៉ង) េខតែ ពកឫស ី (កឹងេថ) បនមន ប

សន៍ថ េ យ

រែតមនករេរ សេអងពូជ

សន៍ និងេធបប

ំ យគត់េធទ ៊ ន (យួនេយ កកង បងបនរបស់ គត់ េហយបងខឲ ុ ) ជ ូ េហតមិ ុ ន ច ទំ ទនូវទេងរបស់យួនបន ក៏សម័ គចិតចូលេធទ ៊ ន

ប ង ំ េនឆនំ ១៩៤៥ ។ ឆនំ ១៩៤៦ ទ ៊ ន បន េទព តវបន ប ង ំ បញជូ នមកពីបតិយ៉ង ុ ភគេ ចនែខមរកមពជ ុ េ កម េដមបីេ ត ម ំ ែដល ពះបទ សេមច យទ ៊ នេស ម េនេខតបត់ដបង

ពះ-

នេ តម សីហនុ កំពងទមទរពី ៃថ េហយ បន បគល់េខតបត់ុ

ំ ដបង េ

ិ េស ម បមក បេទសកមពជ ូ ១៩៤៧ ។ ុ វញេនែខធន ឹ បន េទព បនេរ ប ប់ឲយដងេទ តថ មនេធ ទ ៊ន ុ

និង

គត់មន គ

េឈមះ

នង

េហយបន

ប់េ យ

ែតយួនេយ កកងសម ប់ វះេពះ ទំងមយឪពក េនេពល ុ និងបនៃថ ុ ូ

ឹ ែដល ដងថជ បពនធ និង មយឪពក ំ កនុងអំឡងឆ ុ ទ ៊ នប ង ុ នំ ១៩៤៧-១៩៤៨ ។ សពៃថងគត់រស់េនជមួយ គ

ី ឺ េ រថមគ

២០០៤ េនះតេទ

កយយ េសង

បំបត់វបបធម៌ អក រ

ប់អស់េហយ ។ េនែតមនបន-

បនទប់ ដូចជកលពីៃថងទី ០១ ែខេម

ឆនំ ២០០៤

ព័ត៌មនពី ពះសងឃមួយអងគគង់េនវតឧ

យរ

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

មេទេរ ន

ភសិទធិមនស ុ

និងករ

ស ែសងេចញឲយេឃញចបស់ែតមង េហយ

ស់មកេហយ ។ ដូចេនះសូមឲយអនរជតិេម យកចិតទក ក់ចេំ ពះេសចកី ុ

មករផល់

បកសព័ត៌មនេដមឆនំ

សំុមិនបេញច ញ

ឹ លវ ័នឧទយន បនឲយដងថ េនៃថង េឈមះ េទេលងបងបនេនវត ូ ិ ទី ២៩ ែខមីន ឆនំ ២០០៤ សក បិុញ េខតលង់េ រ (វញឡង ុ ) តវបនរ ភិបលេយ ក

ទេងទង ំ អស់ មិនែមនមន តឹមែតេពលេនះេទ ករពិតមនជយូរ-

លបិចកលដ៏េឃរេឃរបស់យួនសពៃថង

មនវត ១៣

ពះសងឃេនកនង ុ េខតលង់េ

េនះសបញជក់ឲយេឃញថ កររ ំេ

ឌួង ែសម ( វ ករ) េសង េស ង (សឹង េស ង) ។ល។

និងមួយចំនន ួ េទ តបន

េខត េដមបីទទួលបទបញជ ចប់ពឆ ី នំ

បលី េនេខតេផ ងៗ ។

កេចះ េខត កេចះ និងមិតភ័កិសម័យេធទ ៊ នជមួយគន មន ក

បន េទព

អធិករ គណៈកមមករេទ

ឆន ុ មនកូន ៩ នក់ បស ៤ សី ៥ េនភូមិកបូ ឃំុអរូ ឫស ី សកេ

ពិភពេ

២០០៤

របស់សហព័នែធ ខមរកមពុជេ កម

ក ដូចមនចះេនកន ុ ុ ុង ពឹតិប ត “កមពជ ុ េ កម” េបះពមព ផ យេ យសហព័នែធ ខមរកមពជ ុ ៈ ឆនំ ២០០៤ ៕ ុ េ កម េលខ ០២ កមភ

ម អេញជ ញ  និមន ពះេច

្រពះេតជគណ េយ ង វ ុ

13

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ទស នៈ ំ  រវវត្ត ិ ន្រ៍ បកបេ យសតយនភពៃនសងគ ិ ជវញពិ មដេណ មមនស ែដល្រទឹស្ដីវទូ ុ ុ ុំ ិ ភពេ េ

ករួចជេ សច ែដលមនស ុ ទូេទធប់បន គ ល់ គឺ ពិភពេ

កបនេមលេឃញនិងឲយេឈមះមន ៣ ្របេភទពិភព-

កទី ១ បនដល់្របេទសមូលធននិយម, ពិភពេ

កទី ២ បនដល់

ិ មយ វ ៘ ែតសពៃថង មនទស នៈវទូ ួ កទី ៣ បនដល់្របេទសកំពងរ ុ ីកចេ្រមន ដូចជ កមពុ ជ យួន ចំនួន ែដលគំ្រទចលនទមទរសិទធិស័យសេ្រមចរបស់អនកមចស់ សក ឬជនជតិេដម បនបេងកត្រទឹស្ដីៃនពិភពេ កមួយេទៀត គឺ ពិភពេ ក ្របេទសសងគមនិយម និង ពិភពេ

ទី ៤ បនដល់្របជជតិអនកមចស់ សក ែដលភូមិកំេណតរបស់ពក ួ េគ្រតវបនជនជតិដៃទមក្រគប់្រគង កនុ ងេនះមនែខមរកមពុ ជេ្រកមផងែដរ ។

Âe½½`â ïdgâhgì◊Q bä º ì

Q‹U យç S pQលΩវé ប នä យ Qម„ ç ដក សង់ពីទស នវដ្ដី ពិភពេ

កទី ៤ េ យេ

ក ខធី េសេ ន

ែ្របស្រមលេ យ ថច់ ចលន

Fourth World Nations in the Era of Globalisation Fourth World Journal, August 1999, Volume 4, Number 01, by Kathy Seton, translated by Thach Chalana អំ

េសចក្ដីេផ្ដើម អំពីករបេងកើត្រទឹស្ដី

ច ។ និមិតរូបៃន “ភពដៃទ”

ចពក់ព័នេធ ទនឹងនិរនរភព ៃន

ផល បេយជន៍ទង ំ អស់េនះ េនកនុងករកន់អំ ច និងេនកនង ុ ករ ិ ជករេឆយ អនវតជក់ ែសង ។ និមិតរូបៃន “ស័យភព” ផទយ ុ ុ មកវញ

បចចប ុ បននមួយ ្រតវបនគំ្រទេ យ

តបេទនឹងអំ

្របជជតិអនកមចស់ សក

ចេនះ ។

ចលនសងគមអនកមចស់ សក ដូចជទី នៃនអំ

កនុងអតថបទេនះ ខញុ ំែសងយល់អព ំ ីទំនស់ែដលេកតេឡង ម ទឹសីៃនពិភពេ កទី ៤ និង នេយបយអនកមចស់ សក ែដល ក់

ករេលចេឡង នេយបយពិភពេ

ិ បញចូ លជមួយករវភគេសដកិ ចន ច េយបយបចចប ។ មន ុ បនន ិ បធនបទ ២ យ៉ងសំខន់េនកនង ចច ុ កបខ័ណករវភគេសដកិ

ៃនចលនសងគមអនកមចស់ សក

េនកនង ុ

ក៏ដូចជចលនអនកមចស់ សកអនរជតិពិត

បកដ មនអតថនយ ័ ដល់ករ “ពិភពេ

មគគីអនរជតិ ែដលជ ពឹតក ិ រណ៍

កពិត បកដ” មួយ ។ បជជតិអក ន មចស់ សកេនសពទី

នេយបយបចចប ុ បនន គឺសកលភវូបនីយកមម និងកំេណនយ៉ងឆប់

កែនង កំពងែតទមទរសិ ទស ធិ យ ័ សេ មច សនខន ុ ុ ួ ។ ពួកេគកំពង បញជក់អព ំ ីអធិបេតយយភព ដូចជ បជជតិសយ័ត និងចបស់ ស់

ភគេ ចនមនមូល នជសញញណ ែដលចត់ថ បព័នព ធ ិភពេ

ៃនប

រហ័សៃនភពខសគ ន (ឬ ុ

ិ នបរ ិេចឆទ) ។ េសចកីវភគទំ ងអស់េនះ

ិ ញ ណែតមួយគត់ ( ន Wallerstein មួយសថិតេនដូចជវតថុមនវញ

1974 ជឧទហរណ៍) េ កមសកលភវូបនីយកមម ។ យ៉ង េ យ

វបបធម៌ចស់បុ ណបនជួយ គបដណប់

បំពក់េហតផលឲយ និងេធឲយ សបចបប់េ យកមង ំ ុ

ណៈដូចគន ជអនកែដលកំពងែតមនលកខ ុ

េបេ ប បជមួយជនដៃទេលក ជ

និងបិទបំងនូវកងះខត

ិ េ ចនែត តវបនេគ ពិត បកដរបស់ពួកេគ ។ ករវវតៃនកងះខត

ក៏

ករណ៍េនះពំប ុ នគិតបញចូ លទំងកំេណនេឡងៃនសកមមភព

បជពលរដេន មតំបន់

ជន ។ កំណត់សមគល់ទូេទៃន បជជតិអក ន មចស់ សក គឺ

េ កមប

រវន ឧទហរណ៍ដូចជកំេណត

និគម េន

“ទំេនបកមម” “អភិវឌ ន៍” និង “រ ីកចេ មន” ( ន Tauli-

Corpuz 1993; Wilmer 1993) ។

េកតជតិ ( បជជតិអក ន មចស់ សក) ជតិពនធ ឬចំណង់ចណ ំ ូ លចិត

“កររ ីកចេ មន” “អភិវឌ ន៍” សញញណែដលមន នភពៃន ុ

ខងផវេភទ ជេដម េហយពួកេគកំពងែត ទ ទង់ ៃចន បឌិត និង ុ ូ អះ ងអំពីភពខសគ ន របស់ផងខន ុ ួ ។ េនះជទំនក់ទំនងេ យែឡក

និង “ទំេនបកមម” បននំមខនូ ំ ី ននុ កមមួយៃនរដ ុ វទស នៈសីអព

ំ  ររករកភពខសគ តវបនកត់សមគល់េនកនង ន ុ ុ ុ ដេណ

ភពខសគ ន ទំងពួងេនះ ុ

ត មវឲយេគពិចរ

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

មួយ

ែដលបនគូរព ងងដូចជ “ពិភពេ

កទី ៣” ( ន Worsley

ិ មេនគមវជ ិ ជ (ឧទហរណ៍ មូល1984) ែផកេលមូល នៃនបដបកខ

ែដល

ជមួយករចូលកន់

ធននិយម ជពិភពេ 14

កទី ១ ទំនស់នង ឹ សងគមនិយម ឬ កមម ុ យ ុ ្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ទស នៈ ិ េភគ ទពយ (ឧទកទី ២) និង បដបកខ

ទូរស័ពទ ទូរ

កទី ១ និង ទី ២ ឧស ហកមម ទំនស់ជមួយ ពិភព

(1994:225;

និសនិយម ជពិភពេ ហរណ៍ ពិភពេ េ

ពិភពេ

កទី ៣ ែដលកំពងអភិ វឌ ) ( ន Nietschmann 1987) ។ ុ

យ៉ង

ក៏េ យ

បជជតិអក ន មចស់ សក

ិ ជ មមេនគមវជ

សនជមួយ ថ នភពនេយបយរបស់ផងខន ួ មួយ

ពីេ ពះ ៖

មិន តវបនេគភជប់

េលមូល ន បវតិ េគ

បៃពណី រហូតេទដល់ភ

ពួកេគមនករឯកភពទូលំទូ

េដមបីគណនតលយភពេក តមនរ ងទមងន់ ុ

អំពី បវតិ

កររួបរួមែផនកនេយបយ ថមី ៗ េនះ ពកយថ “ពិភពេ

រៈសំខន់ៃនអំ

របស់ បជជតិអក ន មចស់ សក

កទី ៤” គឺស មប់សមគល់ បជពលរដ

អនកមចស់ សក ។ េស វេភ The Bartels (1988:249; និង Griggs

ៃនសកលភវូបនីយកមម

1992) បនរ ិះគន់េ ករែបងែចក “ពិភពេ

កសី

ក Graburn (1981) និង Dyck (1985) អំពី

កទី ៤” ថពំុមនលកខណៈវនិិ ចយ ឆ័ េពញេលញ

ស មប់សមគល់ជនជតិេដមេឡយ ។ ទឹសីវទូិ ទង ំ អស់េនះ បនគូស

ស និងនេយបយ េហយសងកត់ទមងន់ពិេសសេទមូល-

ច តវបនេលចេឡង

យទធ ុ -

តវបន ថ បនេលកររួបរួមែផនកវបបធម៌របស់ពួកេគ ។ ដូេចនះេហយ

ន និងរូបភពៃនករខសែបកគ ន និងករតស៊ូ ទិដភពថមៃី នទំនក់ុ

ទំនងអំ

កទី ៤ េជ ទកចិ ុ តេលជវី បវតិេអឡិច

ស និង ទឹសីជសមបកមួយ កនុងេគលបំណង បឆំងតបនឹងករ ិ យនេយបយ និងបូរណភព ។ េធអន គមន៍របស់រដេលវស័

គឺរកមេធយបយ

ំ  រករស័យសេ មច សនខនរបស់ និងដេណ អក ន មចស់ សក ។ ួ បសិនេបេយងបកសមបក េរ ងនិទនជវញពិ ុំ ិ ភពេ

ះេឡយ ។

៣- មនលទធផលប ញចស់េទនឹងែផនករពិភក

សេ មច សនខន ជករតស៊ូេដមបីរក ទ មង់វបបធម៌ឯកភពែដល ួ បនេធឲយពួកេគកយខនេទជ បជពលរដមួយចបស់ ស់ ។ ួ ឧបសគគស មប់ទស នៈវទូិ អនរកល

សេនេលវណកមមរបស់ Manuel និង Posluns (1974) ែដលចត់ ទកថ “ពិភពេ ុ

ច តវបនយក

កទី ៤” ជលទធផលៃនករតស៊ូ និង អភិវឌ ន៍ ។

ចិតទក ក់េនកនុង កយស័ពទថនក់នេយបយមី ក ពំែុ មនេនកនុង កយុ

ពួកេគរ ំពឹងថ “ពិភពេ

1989) ។ វបបធម៌េ កយមកបនកយេទជប

កំពងតស៊ ូទមទរឲយមនទំនក់ទំនងែដល ចទទួលយកបន ុ

ស័ពទនេយបយម៉ ក បទពិេ និង

ដូចជវណៈឬរដេឡយ

( ន

ញទក់ទងរ ង

ដូចជទី ង ំ ៃនអំ

កទី ៣” ែដលេចញមកពីអតីត

បឆំងជមួយ “ពិភពេ

Brough

ី ិ ត និងទស នវស័ ិ យ ែដល ចហ៊ព ធន៍ជវតពិ ុំ ័ទធ ល់រូបភព

អណតិកលៃនតំ

តណិច ៃនព័ត៌មនជ បភព ។ និង

ី ចេទនឹងបូរណភពទឹកដរបស់ ផងខន ័ ួ ។ ករតស៊ូេដមបីសយ

អំ

ល័យេឡយ

កទី ៤ ែសងរកករែកែ បពិភពេ

២-អនកគំ ទពិភពេ

ជតិរបស់

យ មរយៈភជប់ប

កទី ៤ មិន ចរកេឃញេនកនង ុ ក ឡកប ុ

មិនស មប់ែតពណ៌ន ឬេបះពមព ុ អតថបទប៉ុេ

ជ “ បជពលរដ និង ចលននេយបយ េនកនង ុ កលៈេទសៈដូចគន” ( ន Brough 1989:5) ។ ពួកេគមនករឯកភពបេ ះ សនន

ក Nietschmann

ិ ន Field 1984) បងញថ ចកទរេទកន់ករវភគ

១- ទឹសីពិភពេ

ំ សមកវញ ិ ពួកេគ មួយេឡយ ។ ជនួ

ថ នភពេសដកិចច

រ ។ល។ និង ។ល។ ដូចេ

មួយរដអំ

ចែដលមន

“ពិភពេ

ស មប់ពួកេគផទល់ ។

ច។ េប មេ

និគម

កទី ៤” ែដលជពិភពៃនជនជតិេដម ែដល ជ

ក Manuel និង Posluns (1974) ពកយ

កទី ៤” តវបនេគេ ប បស់ជទូេទ ស មប់សមគល់ជន

ជតិេដម ជពិេសសឥតមនបេចចកេទស ឥតមនមេធយបយទំេនប

ី ី ែដលពួកេគរស់េន េហយ តវបនរដដក ស មប់េធ ជវកមម េលដធី

ករេលកេឡងៃន ទឹសព ី ភ ិ ពេ

កទី ៤

សិទធិេបះេឆនត ។ ប៉ុែនចំែណកេ “ពិភពេ

កទី ៤” គឺស មប់សមគល់ បជពលរដអនកមចស់ សកទូេទ

ិ មបីឈនេទដល់ចរិ ភព ។ េហយសញញណេនះកំពងែតវវតេដ ុ

េពញមួយទសវត ឆនំ ១៩៧០ រហូតដល់េដមទសវត ឆនំ ១៩៨០ ទឹសីពិភពេ

េនមនត

កទី ៤ “ តវបនយកេចញអ ថ ធិបបយយ៉ង

រ ឹងតឹងកនុងរចនសមព័នធ

ក”

កលេ

( ន

ក Hyndman (1991) បញជក់ថ

Nietschmann

1994:225) េហយបន ប ពឹតបទេលមស បឆំងនឹងមនស ុ ពី ៦០០០

េទ ៩០០០ នក់ ( ន Griggs 1994a,1994b; Ryser 1996) កលពីបុ ណកល

ប៉ែុ ន

“ បជជតិមិន តវបនទទួល គ ល់ជ

អនរជតិេទ” (Griggs 1992:NET) ៃនពិភពេ ទំងអស់េនះ តវបនតំ

ងេ យ “ បជជតិៃនពិភពេ

(Griggs 1992:NET) កនុងចំេ គ ល់ ។ ទឹសព ី ិភពេ

កទី ៤ ។ បជជតិ កទី ៣”

ម ១៩២ រដ ែដលបនទទួល

កទី ៤ តវបនក

ងេ យ កមមនស ុ

ី ទធិមនស មននិននករខសគ ន រួមមន “អនកសកមមនយ ិ ម េមធវសិ និង ុ ុ បញញវនេផ ងៗេទ ត ។

មរយៈប

ឹ និងវធីិ ទស នៈ ចំេណះដង

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

ញព័ត៌មនពួកេគ ចេផះបរូ

សទក់ទងដូចជអងគ បជំុ េផញ

កុមរកមពុ ជេ្រកម

រ 15

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ី ពនធ ទំព័រកវនិ

្របេ

មេ

កែផនកមេនសេញច តន

េរឿង ⁄p∑បç∏‡ îR„រìÂÞម េ យេ

ង ំ

រៈ

(តពីេលខមុន) ឪ

!

ឪមិន

ប់េទ

េពលេនះេ

វ ជវរកថនំ េដមបីមកជូនឪពិ

គេពទយកំពង ុ

រថនេំ ហយ ឪពិតជបនធូរ

េហយេពលពិ

រ ល

មិនខនេឡយ ។ េទះជករលួងេ កូន សី យ៉ង

មចិត

ពីសំ

ក់

ំ ឺ ក៏េ យ ក៏មិនេធឲយជងៗរបស់

ពូសមបណ ូ ៍ បនធូរេសបយេឡយ េ ពះេពលេនះ ែភនកគត់ ស ង ំ េទេហយ

ែតគត់ខំសមឹងមខ ុ

កូន សីកំសត់របស់គត់ េ យមិន ក់ែភនកេឡយ និង ខិតខំ បមូលកមង ំ និយយេទកន់កូន សីជ ចងេ ុ កយ ។ -បប ុ ផ កូន សីឪ

.......

......... ិ ែតេគក៏ តវជះរថយនឈន ល ុំ ួ មកដល់ ទី បជជនេខតពល ំ  រមកកន់ទី កងៃ ពនគរេនះ ។ វសិន មននឹ ុ ងបនដេណ

េអយ ! ី ិ ជវតរបស់ ពស ូ មបណ ូ ៌ បន

េ យបន ល់ទកនូ ុ វកីេ

យេ

ចកេ

កេនះទំងសងប់ ង ត់

ិ កវេយគ

េ យ រមមណ៍របស់េគ

ខក ិ ខល ប់រយពន់ ួ ំ ក និងអែ មកជវតដ៏ ី ិ ធន ជពូ ង ់ធរង ឲយបប ុ ផ ែដលជកូន សីកំសត់របស់គត់

បប ុ ផ កមពជ ុ េ កមេនះ

ែរកផង លីផងែតមនក់ឯង ។

សំ

េ យេចះែតទទួលរងនូវទកខ ់ ផទន ុ ធងនៗ ួ ៗគនយ៉ងេនះ

និង

ងចូលផ រ

ក់ដច ូ ជេនដក់ជប់រូបស មស់

លះមកដល់ ទីរួមេខតពល ុ

េគក៏បបួល

េដមបីទញ ិ វតថុខះដូចជអនស វរ ីយ៍ចេំ ពះនង ុ

បប ៉ ុ ផ ។ េគទិញបន វ េខនរ ី មួយសំ ប់យង

ត និងមនតៃម

មយ៉ង េ យសថិតកនុងវ ័យជ សី កមំុ ពហមចរ ីយ៍ (េកមងវ ័យ) ផងេនះ

ខពស់ កនុងេនះក៏េគលួច ក់ទិញ ចិេញជ នមួយវង់ និងនឡិកៃដ សី ឹ មួយេទ ត េ យមិនឲយសំ ងបនដង រួចេគឲយអនកលក់េខ វ

នបបទនជូ ន សពឪពករបស់ ខនេឡ យ ។ គឺបន តឹមែតពឹងពក់ញតិ ុ ុ ួ ិ មិតជតខងេ យផល់លយកក់ បនិចបនច យកសពឪពកេចញ ុ ុ ួ

េនកនុងផ រ ែដលេចះនិយយភ ែខមរខះ ឲយខចប់កដូេនះជូនេគ េ យភជប់នង ិ បក់ ៣ មឺន ុ ) និង សយ នរបស់ ុ (៣០,០០០ ដង

េពលេនះ េទមខគ ុ ម នមេធយបយ

េដមបីេរ បចំេធបណយទកខ ិ ុ

ពីមនទរី េពទយមកកន់វតមួយ ែដលេនែកបរេនះ េហយនិមន ពះសងឃ

េគ េ យមនសរេសរជអក រថ “េបបប ុ ផ បនេទភនំេពញសូមេទរក

បទនពរទឹក និង បង កូ ុ លរួចេហយ ក៏បូជសពែតមង រូចយកធតុ មកទកកន ះ។ ុ ុងវតេទព ម ៃ ពជប់ ជវតកំេណតែតប៉ុេ

សយ នេនះ” ផង ។ េ កយពីេវចខចបក ់ ដូរួចេហយ េគក៏ បញប់បបួលសំ

ំ ល ក សេ ងកសេ ងកកនង ុ ដបូ ផទះដ៏កំសត់ែតមនក់ឯងសិនចះុ េហយេយងបែងរ រមមណ៍មក ម ន េយងទកឲយនងបប ុ ុ ផ យំេ

កេមះទំងពីរនក់ឯេ តឡប់េទ

ិ េតេគេធដេណ ំ  រេទដល់ ះវញ

និងមនសកមមភពែបប

េទកន់

សំ

ែដរ ?

ិ ុ ង ៖ វបលឯងេហវេហ យឬ ? េទបែតេម៉ង ៩ េ

បញប់េទៃ ពនគរផង ៎ ! សំ

ង េគក៏ បញប់-

ិ េដមបីឲយទន់ដេណ ំ  រនិវត បញល់ តឡប់េទកន់ទី កងៃ ពនគរវញ

ង ៖

បែហលជនឹកបប ុ ផ កមពជ ុ េ កម ែមនែទន

េហយ ហនង ឹ ៎ ! េ ះេទក៏េទ ។

ិ េទកន់ បេទសកមពុជវញរបស់ គណៈ បតិភូ ។ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

ងបយ

ិ ុ ៖ អត់ទន់េហវេទ ប៉ុែនញំុ ឲយេហយេទ េ ពះេយង វបល

កសួរពី ពឹតិករណ៍ យួនសមប់ែខមរេ កមអស់ ៩ ជ ងក

ិ ុ និង សំ េនទីេនះរួចេហយ ។ ពឹកេឡង វបល

ង េយង បញប់េទ

ហនង ឹ ?

េ កយពីបនមកដល់តំបន់េកះមតថ ែ សអំបិល និងហូផង ុ េដមបី

ងបយ ែដលនងបប ុ ផ េនបេ មទីេនះយ៉ង បញប់ ។ ិ ុ ៖ េ ះសំ វបល

? េហយ

ិ ុ រមមណ៍របស់វបលេគរ ីក យ 16

ស់

េ ពះេគគិតថនឹង

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ី ពនធ ទំព័រកវនិ បនគយគន់ភ កដ៏ សស់ បិម បិយរបស់បប ុ ផ ពេទ ុ ធ

រជថមេី ទ ត ។ ប៉ែុ ន

ិ ុ ិ េសចកីសងឃឹមរបស់វបលែបរជ តវខកបំណងេទវញ

!

េ ពះេពលចូលេទដល់កនង ុ

ងែបរជពំេុ ឃញបប ុ ផ

េកអីរង់ចប ំ យ និងមប ូ ែដលមចស់

បេល ង បធនរដសភ, េ

និងេ

េគអងគយ ុ េល

សូមបីែតសំ

ិ ១០ នទី ងេលកមកជូនជត

ងក៏គិតឆងល់មិនតិចែដរ

សន

ង៖

សនេថរ ទ ជនភគតិច ។ េ

ងមកសួរេមល

ិ ុ វបល ៖ សួរយ៉ងេម៉ចេទ េបគនមិនេចះភ ផង ចំែណកសំ សំ

ងឯង េវ ត

េវ ត

រដេវ ត

មែបបបិះេបសអីចឹង ?

កពន

សំ

េគបនេ

េហយជី

ងមកសួរជភ

េវ ត-

នង

ិ ុ និងសំ រួមមនទំងរូបវបល

ង ៖ បប ំ ពីម ិលេមះ េ ពះមយ ុ ផ នងេទផទះ ង ងេគបនបកែ បជភ

ែខមរ

ក ធច ុ វឌ ុ ី ឲយជួយ

បចំទី កងៃ ពនគរ

មលទធភពរួចេហយ េ យសវតថ ិ ព ុ ភ

ងមកជមួយផងែដរ ។

ិ ង យរួច ល់ តដួស េ កមករេ ជមែ ជង និងឧបតថមភពីញតិមិតជតឆ ំុ េហយ កមំុកំសត់របស់េយង តវេឡងមកទី បជជនេខតពល

ប់ ។ េ យ

ិ ុ េគែសនរញជួ យចិត េ យមយ៉ង ប់ភម វបល និងមយ៉ងេគខកចិតេ យមិនបនជូនកដូនងេ យ

េធករងរ េនកនុង

ថមយរបស់បប ុ ផ ណិតនង

ផទល់ៃដ ។ េគបន បប់េទសំ

ងឲយបញជក់មចស់

មចស់

មចស់

េពលេនះ

ិ ុ វបល

ិ េពលនងមកវញ

េគបនជូនកដូេទមចស់

ចូលរួមមរណទកខ ុ និងករ

ូ កដូេនះេទនងផង សូមបង សីជន

មចស់

ំ  រេទទី កងៃ ពនគរ ដេណ គណៈ បតិភរូ ដសភែខមរ ។

មចស់

ឹ ែដលដកនំ េ យអនកតំ

កសួរសខទកខ ុ ុ រួចមក មចស់

ងក៏បន

ង ៖ េពលបប លះែសកេឡ ង ុ ផ ឯងេទផទះផតេទ ុ ុ េតឯងមន

េហយ ។

មចស់

ង េ កយពីបនចូលជួបសំែដងករគួរសម និង

េទ េពល

ពិភក ករងរមួយចំនួនជមួយម នី អនកមខអន ុ កករ របស់យួនខង

បរសេនះជនរ ុ

ង ៖ េអ ! បប ន ុ ផ ឯងទទួលយកកដូេនះ េទទកសិ ុ ឯងមន រមមណ៍ធូរ

លេហយ ចំឯងនឹកេមលេត

?។

បប ុ ផ ៖ ចស់ ! ។

តបងដូ ៉ ់ធវី , េ កអនុ បធនធិបតី ូ ចជេ ក បធនធិបតី េង ង ន េង ន កវគី, េ កេង ន ន ៉ េ់ វ ង បធន ពឹទធសភ, េ ក េង ន េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

េ កយពីសែំ ដងនូវករ

បប ុ ផ ៖ ខញុ ំ ក់ដូចជនឹកមិនទន់េឃញេទ ជី យ េ ពះ ិ េពលេនះ រមមណ៍របស់ខុ ញំកព ំ ងែតវលវល់ ែលងនឹកេឃញអីេទ ត ុ

ង េដមបី បញប់េធ

ំ  រ តឡប់មកកមពជ ិ ឲយទន់ដេណ ុ វញរបស់

ចំែណកគណៈ បតិភូែខមរ

ងបយភម

រំ បស់ឪពក ុ ។

មនបរសកមព ុ ុជមួយរូប បនយកកដូេនះមកជូនឯង គ ល់បរសេនះែដរឬេទ ?។ ុ

ងងក់កបលជសញញថយល់ ពម ។ រួចេហយេទ

ជនបនទូទត់ៃថបយ រួចក៏ បញប់

មប

ហ៊យ ុ ស មប់េធ

ិ ុ យកកដូ ែដលវបលេផញ េ នះមកជូននង ។

ងេ យ

េហយ បប់នងថ បរសកមព ុ ុជជូននង ។ មចស់

ងចំនួន ១ ែខ និង ១ ែខេទ តេដមបីជេ េពលនងមកដល់

ំ ឺ ង បប់ថ េ យជងេបះដូ ង។

វបន

ងបយចំនួន ២ ែខេទ តគឺ េដមបីសង បក់ែខ

ំ  រមករកឪពកម ដេណ េនទី កងភនំេពញ ុ

ងេមល េត

ប់េ យមូលេហតអី ុ ?

ញ់

ចំែណកបប យរួច ល់ ុ ផ េ កយពីេរ បចំបណយសពឪពកម ុ ុ

ិ ុ ឹ បប់េទវបលឲយដង

ថបប ំ ពីម ិលេមះ េ ពះមយនង ុ ផ នងេទផទះ ង

វ ។ េ

ិ ញ ណកខ័នឪពកនិ និងេរ បចំបណយគំ រប់ ៧ ៃថងជូនវញ ុ ងមយទំង ត ប ុ

សំ

បញជក់ថ

ធរណរដែខមរ

ិ គណៈ បតិភក ូ ៏បននិវតមកកន់រដធនីភនំេពញវញ

ប់ ។

មយនង

ង សែខមរមណល

ង សែខមរមណលេខតពល

ករពរ ឬឃំេមលសខទកខ ុ ុ ែខមរកមពជ ុ េ កម

យ (Chi hai)

-

ង សែខមរមណលេខត កមួនសជេដម ។

ជឯកអគគរដទូតៃន

ង ៖ នងមនក់េឈមះបប ុ ផ គត់អេញច ញេទ

មចស់

ក េក ង សទធ ុ (សូ ត) តំ

លះុ ពឹកេឡង បនទប់ពីបនចូលជួបផេំ ផញេ មចស់

ធរណ

និងជ បធនគណៈកមមករេខមរកិចៃច នរដសភ,

យ៉ញ់ េក ង តំ

ម ទំងរ ក់រដបថ ៖ ុ សំ

តស៊ូេដមបីរក និងករពរនទីជ

ិ ពឹទធសភៃន ក សឺន ៃថេង ន សមជក

ក ថច់ ែផន តំ

ំ  រេទ ។ មដេណ

ង ំ

ឹ និងជ បធនគណៈកមមធិករដកនំ ពះសងឃែខមរ

េខត ពះ តពំង

ង ៖ ប៉ុែនេដមបីមិតភ័កិ គនេចះែត បថយេហ យ។ ុ

ង នយកគណៈពទធ ុ -

ម (យួនខងតបង ុ ូ ) និងជ បធន គហសថ គណៈពទធ

សនេថរ ទ ។ េ

ិ ុ វបល ៖ េ ះទឹកដល់ ចមះេហ យ េចះែតេទទំងពនុ េ

ធមមវរិ ិេយ គីម

មនេដមកំេណតេនកមពុជេ កម

ដូចេលកមន ុ ? មចស់

ឹ េមដកនំ ែខមរកមពជ ុ េ កមមួយចំនួនេទ ត នទី កងៃ ពនគរ ដូចជ ៖

ចំេពះ

ហន៎ ! បនជពំុេឃញនងេចញមកបេ មតុ

ង ៖ គនក៏ឆល ង ់ែដរ ឥឡវេ ូ

ិ សីពីវធនករណ ៍ មួយ

ី ជ របស់បងបនែខម រេនែដនដកមព ូ ុ េ កមជមួយ

និងភ

ពះេតជ ពះគណ ពះម ុ

ិ ុ វបលេគចប់ េផម បេយគេទកន់សំ

សំ

ំ រដម នី កសួងបរេទសជេដម ។ គណៈ បតិ

ចំនន ួ កនុងករករពរ ទំេន មទមប់ បៃពណី វបបធម៌ អក រ

អវតមនរបស់បប ុ ផ េពលេនះ ។ -ចះនងេទ ុ

ន់ ន ៉ ់

ភូក៏បនេឆ តឱកសមកជួបពិភក ករងរ

ិ ុ េទេហយ េនែតពំេុ ឃញនងេចញមកេទ ត ។ មិនថែតវបលេទ ែដលទល់កុនងចិត

ន់ េធ នឃីម នយករដម នី

េនមនត 17

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


ី ពនធ ទំព័រកវនិ

Qò_`ùÂ∞kepù içälâZ ∑Skä

sនçp វរäយü½មèយpqព¢ន¤îR„រQម·½ ç ìÂÞម (`Vបù) ភពសបបយរ ីក យមិនទន់ទង ំ បនប៉ុនមនផង ្របអប់សំប្រតរបស់ ខុ ញំ េពរេពញេទេ យ ុ ជនជតិែខមរេនជវញពិ ុំ ិ ភពេ

រ យ្រប

រពីសំ

ប់ែត

រេ្រកមឲយ េធ ។ ខញុ ំ្របប់េទគត់ថ ខញុ ំចង់បេងកតេគហទំព័រមខមបែខម ុ ូ បនធំជងមួយមន ុ ែដល្រតវេគែហកហួរ ។ េហយខញុ ំមិនអនញ ុ ញ តឲយ

ក់

នរ

ពួកេគបនរ ិះគន់ ល់ពកយេពចន៍

ែដលខញុ ំបនសរេសរអំពីមខមបដបូ ុ ូ ំ ងរបស់ខុ ញំ ។ មួយចំនួននិយយថ ខញុ ំពុំយល់អីែដលខញុ ំបននិយយទល់ែតេ ះ េហយមួយចំនួន

និយយថខញុ ស ំ រេសរពកយែខមរពំប ុ ន្រតឹម្រតវ និយយថខញុ ព ំ ិតជយួន

បញឈប់ខុ ញំ ឬ

ង ំ ខញុ ំមិនឲយេទដល់ទិសេ េនះេទ ។

េឆ តឱកសេនះ

និងេ

ខញុ ំសូមែថងអំណរគណបង្របស រ ័តន ុ កបង (សហព័នធ) ្រពមទំងមិត្តភ័កទ ្តិ ង ំ អស់ែដលេជ ទកចិ ុ ត្ត

និងគំ្រទខញុ ំ ។

មនអនកខះេទៀត

ប៉ុែន្តពុំមននរ

មនក់ ចបញឈប់ខុ ញំ មិនឲយសរេសរបែនថមអំពីមខមបែខម រេ្រកមបនេឡយ ែដលេពល ុ ូ

ជទីបញច ប់

ខញុ ស ំ ូមជូន រេនះេទយវជនែខម រេ្រកមទំងុ អស់ ្របសិនេបអនកពំុមនករងរអី សូមេម ្ត ជួយេធករងរសម័្រគចិត្ត

េនះមនទំងករពះចិ ុ ញចំ (Hack) េគហទំព័ររបស់ខុ ញំផង ។ អនក

េន មវត្ត

េនកែនងែដលខញុ េំ រៀប ប់អំពខ ី ួ នថែខមរេ្រកម ។ ខញុ ំចថ ំ េពលេនះខញុ ំ សំឡឹងេមលេគហទំព័រ យប៉យរបស់ខុ ញំ េហយ សក់ទឹកែភនក ។

ិ េម៉ងស្រមប់ជយ ួ គនេទវញេទមក ឬ

នប ន ខញុ ំេជ ថមនករងរជ ុ េ្រចនកំពងរង់ ចអ ំ នកជួយ ឬមួយអនកចំ យេពល ១ េម៉ង ឬ ២ ុ

ែដលពះចិ ុ ញចំេគហទំព័រ (Hacker) បន ក់សញញសួរមួយយ៉ងធំ

្របែហល្រពះពទធ ុ បនឮសំេឡងយំេ

្រពះអងគែណនំឲយបនជួបេ

កបង

ម មនទីរេពទយ ឬ គិ

្របេយជន៍ែផនកអប់រ ំ ឬ ន្របវត្តិ

ករបស់ខុ ញំេហយ េទប

នអតថបទែដលមន

ស្តពិតរបស់ែខមរេយងែដលមន

េនេលប ្ត ញ នឹងមន្របេយជន៍ជងចំ

ឹ (េមដកនំ សហព័នស ធ ូមមិន

្រប

រៈ

រគនេនេលប ្ត ញ ។ ចូរអនកចំ

យេពលស្រមប់ យ យេពលេវ

្រតឹម្រតវេធ

បេញច ញេឈមះ) ែដលជអនកជួយខញុ ំបេងកតេគហទំព័រេផ ង ។ គត់ជ

ករងរមន្របេយជន៍ និងគិតអំពីករឯកភព ។ ្របង្របយ័តន ន ិងជួយ

ំ ងរូបភព យេពលយ៉ងេ្រចនេដមបីបេ្រង នខញុ ំអំពីករដេឡ និង អតថបទនិយយអំពីមខមបេល អន្តរ្របព័នធ េហយមនេពលខះគត់ក៏ ុ ូ

ី ិ ី ដកថ ៖ “េគលបំណងចំបងរបស់េយងេនកនុ ងជវតេនះ គឺស្រមប់

ិ គនេទវញេទមកដូ ចសេម្តចសងឃ

អនកឯកេទសកំុពយទ័ ៏ របស់ខុ ញំ គត់បនចំូ រ េហយកយេទជមិត្តដល

ម៉ បនមនសងឃ

ជួយគន ។ េហយ្របសិនេបអក ន មិន ចជួយេគបន ក៏យង ៉ េ

ជួយែកស្រមលេវយយករណ៍អង់េគសៃនអតថបទរបស់ខុ ញំ ។ មន ្រតី

ស់ កំុេធឲយេគឈឺចប់ ។”

មួយគត់ ស់េត នខញុ ំឲយឈប់ស្រមក ពីេ្រពះយប់កន់ែតេ្រជេទ េហយ ។ ប៉ុែន្តខុ ញំបន្របប់េទគត់ថខញុ ំចង់បញច ប់នូវអីែដលខញុ ំកំពង ុ

ចូរចងចំថ

អីែដលអនកេធគស ឺ ្រមប់ធនពកយែដលថ

“ពូជែខមរមិនែដលសូនយ” ្រតវជនិចច ៕

ចប់

Âបសិ នេបÂបិយមិតអ ÷ ក ‹ ˙ន √នបំណង ់ ងយល់ ចងែសÁ

អំពីមខ ុ មÎូ បែខ„រកម·ុ ½

េÂÞម សូមអេ Õ ញ˙នេគហទំព័ររបស់ ក

– មីលីញ ∑គរី ែដល√នែណ∑ំ

អំពីរេប បេធÁមូ ប Î ែខ„រ½េÂចន ែដល√ន េ

ី ក‹ុ ងជវΩពÂប²ំ ៃថ េ

កម·ុ ½េÂÞម

˙សយŁ“ ន ៖ www.khmerkromrecipes.com

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

18

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


បញញសជតក

½

េរឿងទី ០៤

‹ ïដនâពន¤របសù ì◊ក ញ៉ក ុ ែថម

ì∏ôពçមì· ល កទä ¥ ì

ភ‹òìពញ ³‹ò ¥¬æ¬

ìរ Uរ`នប›ì½` មានេសចកីដណា ំ លថា មានពះមហាកតមួយអង ពះនាមពះបាទមហារថរាជ ពះអគមេហសី ពះនាម សិរ-ិ រតនអាភា(១) គងរាជក្នងុ នគរេមឃវតី ។ រាតីមួយ ពះនាង ទង់ ពះសុបិនថា មានបុរសមា្នក់ សប រេុ  ែភ្នកកហម េស ក ក់សំពត់កហម ៃដកាន់អាវុធមុតថា មកពីទិស ង លិច ចូលដល់ក បន្ទំ រួចពុះទូងរូងយកសាច់េបះដូងេហើយ េដើរេចញេទទិស ងលិចវិញ ។ លុះេតើនេឡើង េទើបពះនាង កាបទូលពះសា មីអំពីដំេណើរសុបិនេនាះ ។ ពះរាជាទង់តាស់េ េហារែដលេចះ យ និមិត្តៗកាបទូលថា ៖ តាមពះសុបិនេនះ មានទំនាយថា ពះករុណាជាមាស់ ជីវតិ នឹងពះរាជេទពីនឹង ត់បាស ្ន ពុំ ន ។ -ចុះេហតុដូចេម្តច បានជាេយើងតូវ ត់ ្ន ? -បពិតពះសមតិេទព មហាេមឃនឹងបងរុ េភ ងធាក់ ចុះមកេលើែផនដីរាល់យប់ៃថ េហើយជលធារានឹងេជាគជន់េឡើង រហូតដល់កំពស់ ៧ េតា្នតៃល ។ ពះរាជាមានពះបញា ឲជាងតទូកកា្តរបំរងុ ទុកជា ប ប់ប ល់មានចំនួនេចើន ។ តមកមិនយូរប៉នា ុ  ន មហាេមឃក៏តាំងបងរុ េភ ងយា៉ង  ំងេសាះសារាល់ទិ រាតី តាែតទឹកេជារជន់េឡើងឥតអាក់ ដរាបដល់មានកំពស់ទឹក ៧ េតា្នតៃល ។ កតាកតីនឹងពះ រាជវង នុវងេឡើងគង់េលើរាជនា ែដលបំរងុ េនាះ រលកទឹកធំៗក៏ េបាកបក់  ំងេឡើងៗ តាែតនា ំង យបាក់ែបកលិចលង់ េទ ។ ពះរាជេទពីសិររិ តនអាភាទង់គត៌ ស់ែខេហើយ តូវ រលកទឹកធំបន ត់បញនេទេទើ រេលើកំពូលភ្នមំ ួយ ។ េដាយអនុូ ភាពៃន រកក្នងុ គត៌ ពះឥនា្ទធិរាជទង់បញាឲពះវិសកម ុ -

េទវបុត ចុះមកនិមិតបណសា មួយថាយពះនាងៗ គង់ក្នងុ បណសា េនាះ មិនយូរប៉ុនានក៏បសូតពះរាជបុត តាំងនាម បុតថា រតនប េជាតកុមារ ។ ឯពះបាទមហារថរាជ តូវរលកធំបន ត់េទក្នងុ សមុទរងទុក្ខេវទនាអស់កំឡងុ ៧ ៃថ ប៉ុែន្តេ ទីបំផុត ទង់ បានមកដល់នគររបស់ទង់វញិ េកាយទឹកជំនន់សកសតអស់ េទ ។ ចំែណកពះនាងសិររិ តនអាភា បានទង់េភទជាតាបសិ នី ែតងេចញេទែសងរកផ ផលក្នុងៃព េដើម ីចិញឹមពះរាជ បុតេរ ងរាល់ៃថ តាែតពះរាជបុតមានពះជន ៥ វស ។ ៃថ មួយពះកុមារសួររកពះវរបិតា ពះនាងក៏ែថងបាប់េរ ងសព គប់ ។ ពះកុមារអាណិតពះវរមាតាណាស់ េទើបសុំយកអាសា េទែសងរកផ ផលជំនួសពះមាតាៗ មិនពមអនុញាត េ ះ េ េកងណាស់ ។ ៃថមួយពះនាងេចញេទៃព េដើម ីែសងរកផ ផល ដូចសពដង េពលតឡប់មកពះនាងចូលជកេកាមមប់េដើមៃជ មួយធំ សមាកពះកាយពល សាប់ែតមានមហាយក្ខ ១ អាស័យេ នឹងេដើមៃជេនាះ ឃាត់ពះនាងទុក ពះនាងអងរករ យា៉ងណា យក្ខក៏មិនពមេសាះ ពះនាងទង់កែនងេដាយនឹក រលឹកអាេ ះអាល័យពះរាជបុតមហិមា េស្ទើរដល់នូវវិសញីភាព ។ ឯពះកុមារគយគន់េមើលផវូ ពះវរមាតា តាែតដល់ៃថ គងមាត់ៃព េទើបអ្នកជញឹងគិតថា ពះវរមាតាមិនែដលបាត់យូរ េម៉ះេទ បែហលមានេ ះថា្នក់អីមួយ េទើបអ្នកេចញេដើរេទតាម ដានេជើង េហើយអ្នកែសកបងកេ ូ ែក្តងៗ តាែតជិតេទេដើម ៃពធំេនាះ េទើបពះនាងេឆើយតបមកពះកុមារៗ ចូលេទជិត

១-េឈមះទី្រកង, ្រពះនមេស្តច្រគង ជយ, ្រពះនមអគគមេហសី សបគននឹងេរ ង្រកងសភមិ ុ ្រត ែដលជជតកទី ៩ ៃនគមពីរបញញសជតកេនះ ។ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

19

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម


មហាយក្ខ េហើយនិយាយអងរថា បពិតមហាយក្ខ សូមអ្នកេដាះ ែលងពះមាតាខ្ញំេុ ទ េបើអ្នកតូវការសាច់ឈាមជាអាហារ សូម អ្នកបរិេភាគខួនខ្ញុំវញិ ចុះ ។ យក្ខេឆើយថា េបើអ្នកអាចពុះទូងរូង យកសាច់េបះដូងមកឲេយើងសុីសិន េទើបែលងមា្តយអ្នកក្នងុ កាលឥឡវេនះឯង ។ ូ ពះមហាសតអធិដា្ឋន សូមឲមានអាវុធធាក់ចុះមក ក៏ បានសេមចដូចពះបំណង េទើបអ្នកពុះទូងរូងយកេបះដូលមួយ រំេពចទុកជាពះមាតាអ្នកអងរឃាត់យា៉ងណាៗ ក៏អ្នកមិនពះម េសាះ េកាយែដលបានបគល់សាច់េបះដូង ដាក់ដល់ៃដមហាយក្ខេហើយ អ្នកក៏ដួលេដកសនប់បាត់សារតី ។ ឯពះនាងស្ទះុ េទឱបពះរាជបុត ទង់ពះកែនងេសាកមហិមា តាែតសនប់ េទក្នងុ ខណៈេនាះែដរ ។ ពះឥនា្ទធិរាជ ទង់បានជាបេហតុេនាះសពគប់ េហើយ ទង់វជិរាវុធេហាះចុះមកកាន់ទីេនាះ ទង់គមាមកំែហង

មហាយក្ខថា េបើបសិនបែស្តងមិនេធើឲពះកុមារនឹងពះវរ មាតាឲមានពះជនេឡើងវិញេទ ទង់នឹងបហារក លមហាយក្ខ ឲែបកជា ៧ ភាគេដាយវជិរាវុធេនះ ។ មហាយក្ខភិតភ័យតកមា ក៏រកឱសថទិពមកដាក់រក តាែតបានសះជាដូចបកតីេឡើង វិញ ។ ពះឥន្ទទង់និមិតសុវណសិរកាិ (វរមាស) ឱភាស ចិែញង ទង់អេញើញឲមាតានឹងបុតេឡើងគង់ ទង់នាំេទកង េមឃវតីតាមផូវអាកាស ។ ឯពះបាទមហារថរាជពះវរបិតា មានពះហឫទ័យ េតកអរេសាមនសណាស់ េទើបទង់េរ បពិធីរាជាភិេសកឲពះ រាជបុតេឡើងគងរាជសម ត្តបិ នា្ទប់បន្តពីពះអងតេទេទ ត ទង់ ពះនាមពះបាទរតនប េជាតរាជៗ គង់រាជអស់កំឡងុ ១ ែខ ទង់បានថាយរាជសម ត្តិេទពះវរបិតារបស់ពះអងវិញ េហើយ ទង់ទូល ពះវរមាតាពះវរបិតា េចញេទទង់ពះផ្នស ួ ជាឥសី នាៃពេហម ន្ត ដរាបដល់អស់ពះជនាយុ ៕

្របជពលរដែខមរកមពុ ជេ្រកម ្របរពធពិធីបុណយចូលឆនថ ំ មី ឆនវំ ក ឆស័ក ព.ស. ២៥៤៨ គ.ស. ២០០៤ េនកនុ ង

ឆទនែខមរកមពុ ជេ្រកម ភូមិ

មគគី ៃន្រពះ ជ

ច្រកកមពុ ជ

ិ ុ េឡងកមពជ វទយសំ ុ េ្រកម ផ យជេរៀង ល់សប្ដហ៍ នៃថងអងគរ ចប់ពីេម៉ង ៩:០០ ដល់ ១០:០០ យប់ េម៉ងេន កមពុ ជេ្រកម មរលកធតុ កស 15660 KHz ។ នសប្ដហ៍ខងមខេនះ នឹងមនផ យអំពីសកមមភពរបស់ ុ សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម េនកនុ ងេវទិកអចិៃ ន្ដយ៍ ៃនអងគករសហ្របជជតិ ស្ដីអំពីជនជតិេដម សូមអេញជ ញ ជនរួមជតិេយងរង់ចំ ម ន ្ដ ប់ ឬេបក ្ដ ប់េរៀង ល់េពលេវ េនកនុ ងេគហទំព័រ www.khmerkrom.net ។ េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤

20

្រពឹត្តិប្រតរបស់សហព័នធែខមរកមពុ ជេ្រកម

5-KKF-Newsletter-May-2004  

េលខ ០៥ ែខឧសភ ឆនំ ២០០៤ -េមឃតករយួ ន យ េកកង ………………...១២ -មិ តសមគមែខមរកមពជេ្រកមុ …………………..៥ -េេក្របធនសហព័ នធ …………………………១ -េររងរតនបបេជត ………………………...