Page 1

កមពជេ កម ុ ិ ិក ែខវចឆ

េលខ ៤៧ ឆនទ ំ ី ០៤

្របជពលរដែខមរកមពុជេ្រកម្របមណ ១០

កំពុងរស់ទង ំ ្រតដរ ណូយ បនទប់ពី

គ.ស. ២០០៧ - ព.ស. ២៥៥១

ននក់

េ្រកមករ្រគប់្រគងដ៏ផច់កររបស់្រកង

និគមប ំង បនកត់ទក ឹ ដីកមពុជេ្រកមឲយ

េទយួនេនៃថងទី ០៤ ែខមិថុន ឆន ំ ១៩៤៩ េ យពុំមនករដឹងឮ ឬយល់្រពមពីពលរដែខមរេ្រកមមចស់្រសកទល់ែតេ េ្រកមសពៃថង ែដលេគនិយមេ

ះ ។ កមពុជ មខងតបូងេនះ គឺ

ថ េវ ត

មនៃផទដី ៦៨.៦០០ គីឡូែម៉្រត្រក , មន ២១ េខត និងេកះ ចំនន ួ ពីរ ជពិេសសគឺមនវត ម្របមណជង ៦០០ ែដលែខមរ

េ្រកមរក ្របតិបតិយ៉ងខជប់ខួនេគរពនូ ជ វ្របៃពណី ទំេន មទំ វបបធមិដូចគននឹងែខមរេន្របេទសកមពុជផងែដរ ស្រគប់្រគង េ្រកយពីរបបយួនកុមុ យនិ ម

របបផច់ករយួនរ ំេ

ប់

ជអកុសល

ែខមរកមពុជេ្រកមែតង្រតវ

ភសិទធិេសរ ីភពមនុស ជតិ

និងេសរ ីជំេន

សនយ៉ ងគេឃីន េ យពុម ំ នករែ្រកងរែអង ឬខមស់េអ ន ះ ។ ទេងីរ ំេ

ទល់ែតេ

មិន្រគប់្រគន់ ្រកង

ភបំពនសិទធិមនុស មកេលីែខមរេ្រកម

ណូយបនអនុវតែផនករណ៍យួនូបនីយកមម

រ ឹបអូសយកដីធី ែ្រសចំករ ្រពះពុទធ

សន

សិក ភ

ផង ។ េលីសពីេនះេទ តេ យ៉ ងេ្រជរ ំេ

មែខមរេ្រកមមិនឲយេគរព្របតិបតិ

កំេណីត

ភអធិេតយយភព

យ៉ ងកំេ ល ជួរជតិ ។

អតីតសងឃ ទឹម

ត ្រកង

និង្របវតិ

សេទ ត

ណូយបនលូកៃដចូល

បូរណភព

និងឯក ជយកមពុជ

ខន ែដល្រតវេសចសងឃ េទព វង

អតីតេចអធិករ ទឹម

រួមគំនិតនឹង្រកសួងម

ខន ែដល្រតវតុ

ករកុមយនិ មុ ស្តយន ួ កត់េទស

ៃផទ្រសកែខមរ ចប់ផ ឹកកលពីៃថងទី ៣០ ែខ

មិថុន ឆន ំ ២០០៧ េហីយបញជូ នមកឲយយួន ក់គុកេនះ គឺជ សញញមួយបងញពីភពកេម យរបស់កមពុជ

ែដលអសមតថភព

គមនឆនទៈកនុងករករពរពលរដខួន និងរួមៃដជមួយយួន្រសកីដូង បំបក់

ម រតីែខមរកមពុជេ្រកម ។ ្របភពព័ត៌មនពី្រសក

យទង េខតមត់្រជក ឲយដឹងថ

អតីត្រពះេចអធិករវតភនំដិនខងេជីង

្រសកគិរ ីវង់

េខត ែកវ

េ្រកយពី្រតវេគផ ឹកេន្រសកែខមរ េហីយបញជូ នមកឲយ ជញធរយួន

យ៉ ងតក់្រកហល់េនះ េបីគិតមកដល់េពលេនះគឺ្រតវបន ជញធរ យួន្រចកពនធនគរអស់រយៈេពល ៤ ែខេហីយ (តេទទំព័រទី០៤)

ម កេរ ង -តុ

ករយួ នកត់េទស ទឹម

-េមដឹកន ំែខមរគួ រយកឧត្តមគតិ

ខន ជប់គុក ១ ឆន ំ...................១ ម្រពះេវស ន្តរ...........................២

-េសចក្តី្របកសសកលអំពីសិទធិជនជតិេដើម...............................៣

-រ ្ឋ ភិបលយួ នន ំសភ -ពួ កទមិឡឥត

េមរកចូ ិ លវត្ត

ង ត់ ៗ..........................៥

សនអុ កឡុកពិធីបុ ណយផក...............................៧

-យួ នបន្តករញុះញុងបំែបកបំបក់ែខមរេ្រកម...............................៨

-េដើមចកជ្របេភទរុកជ ខ តិមិនផុ តពូ ជ........................................៩ -ដេំ ណើរេឆពះេទទិសខងលិច តទីកមពុជ និង

វ..................១១

ំ ូ ក...................................................១៤ -្របវត្ត្រពះ ជពិធបុ ិ ី ណយអុ ទ -កំ

ពយ “កូ នែខមរ្រតូវែត្របុង្របយ័ ត.ន .......................................១៦

-ែឆកយួនេលបឆ្អឹងជប់ក ្រតដរខជក់...........................................១៧ -្របវត្តិយួ នសមប់ែខមរេ្រកមដ ំ

ទី

លរបបែខមរ្រកហម................១៩

ន ក់ករ ៖ P.O. Box 0193, Pennsauken, NJ 08110-0193, USA, Tel: (856) 655-3838, email: kkfnewsletter@khmerkrom.net, http://www.khmerkrom.net


វិចរណកថ ្រពះេវស ន្តរ ជេរ ងជតកទី ១០ ៃនករក

បរមៃន្រពះេពធ សត ី ិ

េដម ើ បឲយបន្រ ី

ស់ជ្រពះពុ ទធ

ងទន ៃន្រពះ

សមណេគត្តម ។ កនុងវគគមួយៃនៃផទេរ ងនិយយថ ្រពះេវស ន្តរ

បន្រតូវ្របជ កមមមួយ ្របជ

ស្តេដញេចញពី្រពះនគរ

ំ ី ករ យ្របឆ ំងនឹង្រពះអងគអព

មរយៈករេធបតុ ើ ក់ទនដរំ ី

ជដរំ មងគ ី លរបស់្របេទស

ស្តយល់ ថ

្រពហមណ៍ ។ កនុងេពលេនះ្រពះេវស ន្តរបនេធើ

របស់្របជ

ស្ត្រពះអងគ ។

ែដល

ឲយដល់ ពួក

មសំណូមពរ

ករសេ្រមច្រពះទ័យែបបេនះចត់

ទុកថ ្រពះេវស ន្តរេពធសត មនឧត្តមគតដ៏ ព ់ខពស់ ិ ិ ខង

កនុងករេគរព របស់្របជ

មឆនទៈរបស់្របជ

ស្ត េ

យពុ ំ្របឆ ំងនឹងមតិ

ស្ត េហើយសុ ខចត្ត ី ត ដូ ច ិ េទរស់េនកនុងៃ្រពគរិ វងគ

ពកយែដល្រពះអងគបនេពលកនុងកណេហមពន្ត

្របជ

អនកទ ំង

ស្តថ េយើងនឹងេទ

យអត់េទសបង្អង់ឲយេយើងមួ យយប់មួយៃថងសិន ទំ ំ

វភគថ ិ

កនុង្រពះសកមមភព

្រពះនគរ

ដ៏

ច រយេនះ

ស្ត

ែដលេធបតុ កមមេដញ្រពះអងគេចញពី ើ

េ្រពះេពលេនះ្រពះអងគមនអ

មួ យ្រពះបទ្រសីសពជ័យ ជ្រពះបិ ែតងែត ្រពះេពធសត ិ

េប តេប នជនិចច យ៉ ង យវបត្ត ិ េនះេ ិ

េយងគួ រេលើកេឡើង ើ

ំងទ័ព ្រពះអងគពុំេ្របកម ើ

េហតុ អបនជេពលេនះ ី

េដម ើ បប ី ងកប្របជ

ំ នុ ញញពី សុ អ

មផូ វរបស់ក ្រត ែដលេធខុ ើ ស សូ ម

េយើងឲយទនេ្រសច ។

្រ

ស់

ច្រគប់្រគន់

មករសេងកត ធមម

ងអំេពើជកុ សល ែតងេច ស ងករ មញ្រពះេពធ សតេវស ន្តរ េ ិ ិ

យសន្តិវធ ិ ី ។ ្រពះអងគយល់ ថ ករប ងកប

យធមហ ិ ិ ង ពុ ំបនេជគជ័យេឡើយ

បែនថមកំហឹងរបស់្របជ

ផទុយេទវញ ិ

រតែត ឹ

ស្ត ឲយេកតមនកន់ ែតខ ំងេឡើងែថម ើ

្របកដ ។ ជភស្តុ

ង ្រពះអងគបនេធើ

្រពមទ ំងបនសុេំ ទស្របជ ដេំ

្រ

យេ

ះ្រ

ស្តជ

គជដ េំ ឺ

ស្ត្រពះអងគ ។ ដូ េចនះ អនក

និងេទអនគតគួ រ

ត់េរ នសិក

គ្រពះអងគ ពុំបនេធឲយ្របជឺ ើ

ឧត្តមគតរបស់ ្រពះេវស ន្តរេនះ ិ ស្តចបំងគន េ

ស្ត

ធរណៈេទ តផង ។

របស់្រពះេវស ន្តរ

យសន្តិវធ ិ ី ជមួ យ្របជ

ដក ឹ ន ំែខរម បចចុបបនន

មឆនទៈរបស់្របជ

រែតផល្របេយជន៍ ឬកំហឹងផទល់ ខួ ន

្រពះអងគេឡើយ ។ ្រពះអងគបនែចក

ច់ពីគន រ ង្របេយជន៍

ផទល់ ខួ ន និង្របេយជន៍ជតិ េហើយបនទទួលកំហុសរបស់្រពះ អងគជផូ វករផង ។

ំង ក មន្របេទសខះ មនេ្រប កម ិ ើ

្របេទសកនុងពិភពេ

ប ងកបសុ ខចត្ត ិ ចុះេចញពីតំែណង បតុ ករ ដូ ចជេ ្រពះេច បវ ប ំង េវ ត

រំ

ក ស៊ូ

មឆនទៈរបស់្របជពលរដ្ឋ

រតូ ៃន្របេទសឥណ ើ ។ ូ េនសុ ី ជេដម

យ ៃនេវ ត

ម សុ ខចត្ត ិ េទរស់េន្របេទស

យរបប ជនិយម

មសំេណើរសុ រំ បស់យុវជន

ើ ម ។ ផទុយពី្របេទសកមពុជ េនឆន ំ ១៩៧០ បនបេងកត

េទ ត េហើយជអំេពើពលខុសពីលកខណៈរបស់គតបណ ិ ិ តផង ។

ស ងគម ពឹងបរេទសឲយមកសមប់ជតឯង ។ េនឆន ំ ១៩៩៨ ិ

ែត្រពះអងគ ។ ដូ េចនះេឃើញថ ្រពះេវស ន្តរ បនេគរពឆនទៈរបស់

េតយយ េធឲយ្រពះសងឃ និងយុ វជនែខមរ ្រតូវសុ គត និង ើ

មយ៉ងេទ ត ្រពះអងគពុំចង់ឲយ្របជ

្របជ

ស្ត

បនេគរពសិទធិមនុ ស

ស្ត មនទុក្រខ ពយេ

និងលទធិ្របជធបេតយយ ិ

បនបញ់ ្របជពលរដ្ឋបតុ ករ ជេ្រចន ើ ៕

ែដលទមទរលទធិ្របជធបិ ្រពះភិកបណ ខុ ិ ត ហុក

ប់អស់ វណ

និពនធនយក ៖ ថច់ ចនធូ ផ ពផ យ ៖ សឺន រតនៈ, សឺន ច័ន ទ ឯក

រ PDF មនេនកនុងេគហទំព័រ www.khmerkrom.net

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ទំព័រទី 2

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


កមមេទនឹងជនជតិេដីម ។

(តពេលខមុន) ម

គមន៏

ឬជតិ

ទំ

ជនជតិេដីម្រគប់រូប មនសិទម ធិ នកមមសិទធិេនកនុងសហសន៏ជេដីម

ប់របស់សហគមន៏

្រសប ម្របៃពណី

និងជតិ

សន៏

ែដលបនទទួលករ

្រពយបរមភ ។ គមនករេរ ីសេអីង្របេភទ

មួយ

េចញពីករអនុវតន៏សិទធិែបបេនះេឡីយ ។

និងទំេន ម

ចេកីតមន

១០

ជនជតិេដីម្រគប់រូប មិន្រតវបនបងខំឲយេចញពីដីធី ឬ

បូរណភពទឹកដរី បស់ពក ួ េគេឡីយ ។ គមនករ

ង ំ លំេនថមី

១៣

កយខ័ណទី ១៖ ជនជតិេដីម្រគប់រូប មនសិទិរស់ ន

ិ សិទេធិ ្របី្របស់, អភិវឌឈ និងសិទធិអប់រ ំឲយកូនេចជន ំ ន់ មនជីវត,

េ្រកយបនដឹងឮពី្របវតិ

ស, ភ

រេប បរបប, សរេសរអក រ និងអក រ

និងបុគគលផទល់ខួនពួកេគ ។

ិ កយខ័ណទី ២៖ រដគួរចត់វធនករណ ៏ ជក់ែសង េដីមបី

ធនឲយបននូវសិទធិេនះ គឺ្រតវករពរ

ជនជតិេដីម្រគប់រូប

បនទប់ពីករ្រពមេ្រព ងគនមក

្រតវបនផល់ឲយ មរយៈករបក្រ

ែដលមនទុកខកងល់េនះេឡីយ ្រតវមនសំណងសម្រសប

និង

ែដល

ិ ិ ។ ី េរ ីសករវល្រតឡប់ ចទទួលយកបន ឬក៏្រតវេ្រជស មកវញ

កយខ័ណទី ១៖ ជនជតិេដីម្រគប់រូប មនសិទធិអនុវត

និងសេ ងគះ្របៃពណី និងទំេន មទំ

េគ ។ សិទធិេនះ

ប់ វបបធម៌ននរបស់ពក ួ

ប់បញចូ លទំងករែថរក , គំពរ និងអភិវឌ

ចយល់ដឹង

េហីយ្រតវធនឲយបនថ

និង្រតវបនយល់ដឹងកនុង

ដំេណីរករនេយបយ, ចបប់ និងរដបល ែដលមន

ែដល ចទទួលយកបន ។

១១

សរបស់ពក ួ េគ េហីយមន

សិទធិេ្រជីសេរ ីស និងបដិេសធនូវេឈមះស្រមប់សហគមន៏ ទីកែនង

មួយ េកីតមនេឡីងេ យគមនករយល់្រពម េ យេសរ ី និងមតិ

ចំហររបស់ជនជតិេដីម

ិ ជ , ្របៃពណី, ទស នវជ

១៤

កយខ័ណទី ១៖

និង្រតតពិនិតយ្របព័នធអប់រ ំ

យភ

ឬស័កសម ម

ី ្រគប់រូប មនសិទធិបេងកីត ជនជតិេដម ិ និងវទយ

ថ នផល់ករអប់រ ំ មែបប

ិ មលកខណៈសមរមយៃនវធី

កំេណីតរបស់ពក ួ េគ

សិទធិសែមងមតិ ទំងកនុងអតីតកល បចចុបបនន និងេទអនគតៃន ិ វបបធម៌របស់ពក ួ េគផងែដរ ដូចជទី ថ ន បុ ណវទយ និង្របវតិ-

បងត់បេ្រង ន និងសិក ្រសបនឹងវបបធម៌ពក ួ េគ ។

ភព និងអក រ

មិន្រតវបនេរ ីសេអីងេឡីយ ។

កយខ័ណទី ២៖ បុគគលជនជតិេដីម ល់រូប ជពិេសស

កុមរ មនសិទទ ធ ទួលករអប់រ ំេសមី ៗ គនេន មរដនន េ យ

កយខ័ណទី ២៖ រដ គួរផល់េសចកីត្រមវករែកែ្របខង

កយខ័ណទី ៣៖ កនុងករេធីស នកមមជមួយជនជតិ ិ ល់រដទំងអស់ គួរចត់វធនករណ ៍ ឲយមន្របសិទធភព

មែបបបូ ណ និង្របវតិ

ស។

ិ និង េ្រគ ងយនទំេនីប ែដល ច ប់បញជូ លឲយរក េនដូចេដីមវញ

អភិវឌឈឲយមនករជួបជុំគនជមួយជនជតិេដីម េ យផ ភជប់នឹង ករេគរពដល់វបបធម៌, បញញវន,

សន និងផូ វចិតរបស់ពក ួ េគ

េដីម

ស្រមប់បុគគលជជនជតិេដីម ល់គន ជពិេសសកុមរ

ទំងអនកែដលកំពុងរស់េនេ្រកសហគមន៏ផង

ែដល ចទទួលយកបន េ យករយល់្រពមពុំមនករបងខិតបងខំ

អប់រ ំវបបធម៌

ទំេន មទំ

រ ឹតតបិត ឬក៏េ្របីអំេពីហង ឹ

មួយ្របឆំងនឹងចបប់ ្របៃពណី និង

ប់របស់ពក ួ េគេឡីយ ។

១២

កយខ័ណទី ១៖ ជនជតិេដីម្រគប់រូប មនសិទធិសែមង

មតិ, អនុវត, អភិវឌឈ និងបងត់បេ្រង ននូវ្របៃពណីទំេន មទំ ិ បុណយនន និងកមមវធី

ករពរ

ខ ន្រគប់រូប

ិ បុណយ, បេចចទវទយ, ិ ស, សិលបៈ, គំនូរ, កមមវធី េ

រៈសំខន់

មែបបជំេន

ប់

សន ។ មនសិទធិែថរក

និងដំេណីរឈនេទរកភពឯកជន

ៃនករ្របតិបតិ

សន និងវបបធម៌របស់ពក ួ េគ ។ មនសិទធិកុ ងករេ្របី ន ្របស់

ិ បុណយ្របៃពណីរបស់ពក និងករ្រតតពិនត ិ យកមមវធី ួ េគ សិទធិេធីមតុភូមន ិ ិវតន៏ មែបបមនុស ជតិ ។

េហីយមន

ិ េដីមបីញុង កយខ័ណទី ២៖ រដគួរែសងរកវធី ំ ឲយមន

ដំេណីរករ មករែដល ចេធីេទបន

ឬករេធីមតុភូមិនិវតន៏

ិ ៃនវតថុបំណង និងមនុស ជតិៃនវធី ិ និយម្រប្រពឹតិនូវករកន់ មវធី

ឲយទទួលបនករ

និងបនផល់ឲយមនករទំនក់ទន ំ ង

សផទល់របស់ពក ួ េគ ។ ១៥

កយខ័ណទី ១៖

ប់បញចូ ល មភ

ី ្រគប់រូប មនសិទធិទទួល ជនជតិេដម

បនភពៃថថូ រ និងភពេផ ង ៗ គន មវបបធម៌្របៃពណី ទំេន ម ទំ

ប់ ្របវតិ

ស និងេសចកី្របថនននរបស់ពក ួ េគ ែដលនឹង

ិ យអប់រ ំ និង ្រតវបនផល់ជូនយ៉ ងសមរមយ កនុងវស័ ធរណៈ ។

រព័ត៌មនជ

ិ កយខ័ណទី ២៖ រដគួរចត់វធនករឲយមន្របសិ ទធភព

កនុងករពិេ្រគះសុំេយបល់ និងសហ្របតិបតិករជមួយជនជតិ ី បី្របយុទធ្របឆំងនឹងករ្របកន់ពូជ េដីមពីកងល់របស់ពក ួ េគ េដម សន៏ លុបបំបត់ករេរ ីសេអីងពូជ

សន៏ និងេចះអត់ឱនដល់

គន ករេយគយល់គន និងករទំនក់ទំនងលរ ងជនជតិេដីម និង

ែផនកេផ ង ៗ ទំងអស់េនកនុងសងគម ។

កប់ សមភរៈទំេនីប ៃថថ និងតមភពែដលបនអភិវឌឈ ស

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ទំព័រទី 3

(េនមនត)

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


(តមកពីទំព័រទី០១)

េហីយ្រតវបនតុ

ករយួនេខតមត់្រជក

ិ ិក េបីកសវនករកត់េទសកលពី្រពឹកេម៉ ង ៧:០០ ៃថងទី ៨ វចឆ េនឯសវន

នកនុងទី្រកងប ជញ ឬយួនេ ថ ឡុងេស ង (Long Xuyen) ឲយជប់គុកមួយឆន ំ ពីបទបងខូចបងខត មគគីភពមុឺនឆន ំ រ ងយួន-ែខមរ ។

្រពះសងឃមួយអងគ ែដល ជញធរយួនបននិមនេទចូល

រួម

ប់ករកត់េទស សុំមិនបេញច ញ្រពះនមបន្របប់ “្រពឹតិ-

តំ

ងភគីកមពុជចូលរួមេនះេទ

ប្រតសហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម” ថ េនកនុងអងគសវនករ គឺពុម ំ ន ី បងបូ ន ច់ញតិ ឪពុកមយ គមនេមធវស្រមប់ ករពរកី ឬ េបីេទះជអតីតសងឃអងគេនះ

ជពលរដែខមរក៏េ យ គឺមនែត្របជពលរដបួនដប់នក់ និង្រពះ

ួ ១០ អងគបុេ៉ សងឃែខមរេ្រកមចំនន

ះ (កនុងមួយវតមួយអងគ) គឺ ៤ អងគនិមនេទពី្រសក្រកេប (Tinh Bien) និង ៦ អងគេផ ងេទ ត និមនេទពី្រសក

យទង (Tri Ton) ែដលតុ

ករនិមនចូល

ក ីទង ំ បងខំ ។

ប់ និងេធីជ

អតីតសងឃ ទឹម

ខន សថត ិ កនុងសភពទឹកមុខេសក

ំ ប៉ូលិសយួនឈរអមជុំទិស ង ំ ខណៈេពលកងកមង

េចទ្របកន់របស់តុ

ប់ករ

ករយួន េ យពុំមនេមធវ ី េហីយមនែត

ប៉ូលិសសួរចេមីយពីមុនមកកប់បនេរ ង ៉ វប៉ុនមន ពួកេគយកមក ន

បនទប់មកេច្រកមសេ្រមចេសចកីែតមង

េឃីញថ អតីតសងឃ ទឹម

ខន មនេទសពីបទបំែបកបំបក់

េ យេយងេទ មចបប់្រពហមទណយួន

មគគីភពយួន-ែខមរ

្រតង់ម្រ

គឺេច្រកមេគរក

៨៧ ្រតវកត់េទស ក់ពនធនគររយៈេពលមួយឆន ំ ។

េ្រកមពិភពេ

៉ ថច់ ្របធន្របតិបតិសហព័នធែខមរកមពុជ ក ថច់ ងុក ក

ែដលកំពុងេធីសកមមភពតស៊ូេ យអហិង

េដីមបីសិទធិស័យសេ្រមច សនែខមរកមពុជេ្រកម និងទប់

រ ំេ

ភបំពនសិទធិមនុស

ទំងងេងីល េ

របស់្រកង

ណូយ មកេលីែខមរេ្រកម

កបនអះ ងថ អតីតសងឃ ទឹម

េចអធិករវតភនដ ំ ិនខងេជីង

ធមមនុញញៃន្រពះ ជ

ក ត់ទេងី

មនសញជតិជែខមរ

ខន ្រពះ

្រសប មរដ

ច្រកកមពុជ ដូេចនះករែដលតុ ករយួន កត់េទស្រពះអងគែបបេនះ គឺជេរ ងមួយមិន្រតឹម្រតវ ។ េលីសពី

េនះេទ ត េ តំ

ត តុ

ិ ជេ្រចីន គឺពុម ករយួនអនុវតខុសនីតិវធី ំ ន

ឬក៏ទំនក់ទំនងនឹង ជរ

ិ ក ីវញេនះ

ភិបលកមពុជេ

េហីយ

គឺសុទធែតជមនុស េនកនុងទឹកដីកមពុជ ំ ង េ្រកម េ យមនករចប់បងខទ ំ យប់េដីមបីេធី ក ី ទំងេនះគឺ

ចំេពះ

ជអំេពីរ ំេ

ភសិទធិមនុស យ៉ ងធងន់ធងរ ។ េ

បនមនបន្រប

សន៍ថ

៉ ថច់ ក ថច់ ងុក

រ ភិបលកមពុជមិនទទួលខុស្រតវ

និងករពរពលរដរបស់ខួន ជពិេសសែខមរកមពុជេ្រកម ែដលរ ភិបលអះ ងថ ចូលេទដល់កមពុជនឹងកយជពលរដែខមរេ យ ្រសបចបប់េនះ ។ មយ៉ ងេទ តអតីតសងឃ ទឹម េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ខន បនេទរស់

រ ្ឋ ភិបលយួន ្រតវែតេ ះែលងអតីតសងឃ ទឹម

ខន េ យឥតលកខណ

េនេលីទឹកដីកមពុជអស់រយៈ ២០ ឆនប ំ យ ែថមទំងមនសញជតិ

ជតិជពលរដែខមរេទ តផង ដូេចនះ ចបញជក់បនថ កមពុជមិន ៉ ថច់ ែមនជ្របេទសមួយឯក ជយេនះេទ ។ េ ក ថច់ ងុក អំពវនវឲយរ ភិបលយួនេ ះែលង និងបញជូ នអតីតសងឃ ទឹម

ិ ។ េបីមិនដូេចនះេទ សហព័នធ ខន ្រតឡប់េទ្របេទសកមពុជវញ

ែខមរកមពុជេ្រកម

អំពវនវឲយអនរជតិ

ិ នឹងបនេធីបតុកមមអហិង ជុំវញពិ ភពេ ក់គំនបេទេលីរ

ភិបល្រកង

ិ ច់ករគបសងកត់ពលរដែខមរ ែដលអនុវតលទធផ មនុស យ៉ ងគេឃីនែបបេនះ ។

ណូយ

និងរ ំេ

ភសិទធិ

្រពះេតជគុណ េយ ង សិន ្របធនសមគម្រពះសងឃែខមរ

ី ថ ្រពះអងគមនករេ ក យ កមពុជេ្រកម បនមនសងឃដក យ៉ ងខង ំ ចំេពះទេងីេ យអយុតិធមិែបបេនះ ។ ្រពះអងគមន សងឃដីកបនថ “កុំថេឡីយកត់េទសជប់គុកមួយឆន ំ សូមបីកត់ ិ ក៏មិនបនែដរ ឲយមនេទសមួយវនទី

េ្រពះ្រពះេតជគុណ

ខន គឺជពលរដែខមរ”។ េ

ទឹម

ក្រសី ពុង ឈីវេកក ្របធនអងគករសិទធិមនុស លីក

ដូ មន្របតិកមមចំេពះដំណឹងែដលអនកនំពកយរ ភិបលអះ ង ថ ្រពះេតជគុណ ទឹម

ក្រសីមន្រប

ខន សម័្រគចិតនិមនមកកមពុជេ្រកម

ំ ឹ ងេនះ េ សន៍ថ ដណ

ក្រសីមនករេ

ិ យែមនែទន ែដលថអតីតសងឃអងគេនះសុខចិតវលមកកមព ុជ

ិ េដីមបីឲយរ េ្រកមវញ

ភិបល្រកង

កត់េទសេនះក៏មិនដឹងថ តុ ងអីេនះេទ ។

ពីទី្រកងប ជញ តំ

ណូយកត់េទស េហីយករ

ករយួនហនង ឹ មនឯក

រ ឬភសុ -

ងនិស ិតែខមរេ្រកម ែដលបន ម

ននូវដំេណីរេរ ង ៉ វេនះ មន្របតិកមមភម ៗ ែដរថ ករកត់

េសចកីេនះ គឺេធីេឡីងេ យមនករេរ បចំរបស់ ជញធរយួន្រកង ណូយ គមនយុតិធមិ គមនេសរ ីភព គមនេមធវ ី េហីយពុម ំ ន

្រកម្រគ

គឺតុ រ ំេ

ទំព័រទី 4

រ្រពះេតជគុណ ទឹម

ខន ចូលរួមេទ តផង ។ េពល

ភេលីសិទធិេសរ ីភពពលរដែខមរ

ជពិេសសគឺអធិបេតយយ

ករយួនសេ្រមចែតខួនឯងែតប៉ុេ

ដូេចនះទេងីេនះគឺ

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ភព

បូរណភពទឹកដី

និងឯក ជយកមពុជយ៉ ងកំេ ល ។ ងនិស ត ិ ែខមរេ្រកមរូបេនះបនបនថ េបី មព័ត៌មនែដល

តំ

និស ិតទទួលបន គឺ្រពះេតជគុណ ទឹម

ខន ពុំមនេទសអី

ទំងអស់ េ យ្រគន់ែតផ ពផ យេស វេភធមិ, សុីឌីចំេរ ងែខមរ,

្រពឹតិប្រតសហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម និងឯក

ទិនេទនឹងសកមមភពសិទធិមនុស

រនន ែដលទក់

ទំងេនះគឺសិទធិេសរ ីភពព័ត៌-

់ ំពូជទី ៥ ម្រ មន មយ៉ ងេទ តកនុងរដធមមនុញញ្របេទសយួន្រតងជ ៦៧ ក៏មនែចងចបស់អំពីសិទធិេសរ ីភពព័ត៌មន, សិទធិបេញច ញមតិ,

សិទធិជប ួ ជុំ, េធីបតុកមម...ផងែដរ ។ គួររ ំលឹកថ េ្រកយករ

រភពេឆីយ មតុ

ករ និង

ំ ូង ខន ដប

ករេរ បចំរបស់រ ភិបលយួន អតីតសងឃ ទឹម េឡីយ្រតវេច្រកមតុ

ករកុមុ យនិ ម សយួនេខតមត់្រជក ្របកស

ឲយជប់ពនធនគររយៈេពល ១៥ ឆន ំ ពីបទបំែបកបំបក់ អនរជតិម

្រគ

រយួន និងែខមរ ។ ប៉ុែនេ យតុ

មគគីភព

ករយល់

េទស ក់គុក ០១ ឆន ំ េនះេទ ។ េ្រពះែខមរអនកេសន

ហនង ឹ េហីយ ែដលយួនពយយមសមប់បំផុតពូជ ។ មយ៉ ងេទ ត េយងេទ មចបប់្រពហមទណ ៃន ម ្រតង់ជំពូកទី ១១ ម្រ ១. បុគគលរូប

េដីមបី្របឆំងនឹងរដអំ

ខន ្រប្រពឹតិខស ុ េហីយតុ

ករកុមុ យនិ ម ស

យួនមនភសុ ង្រគប់្រគន់េធីករេចទ្របកន់េនះ

្របភពព័ត៌មនពី្រពះសងឃ

េខតឃង ំ បនឲយដឹងថ កលចុងែខតុ

េនះ សភ េមរ ិកទទួលបនទុកអនរេសរ ី

េគមិនកត់

ច្របជជន នឹង្រតវពិនយ ័ ក់ពនធនគរ

ិ ។ ករសងគមសុីវល

រ ំេ

ច្របជជន និង ល់អងគ

ខ. បងកគំនុំគំគន ួ , មក់ងយ, បំែបកបំបក់ជនជតិ, និង

ភបំពនសមភពកនុងសហគមន៍ៃនជនជតិេវ ត គ. បំែបកបំបក់អនកេគរព

សន, បំែបកបំបក់ជំេន

អនរជតិ ។

្របសិនេបី ទឹម

ែដលេធីសកមមភពដូចខងេ្រកមេនះ

ជន និងកងកមង ំ ្រប ប់ វុធ, រដអំ

េទសឲយេន្រតឹមែត ០១ ឆន ំ ប៉ុេ

ះ ។ មតិភគេ្រចីនយល់ថ

៨៧ បនែចងថ៖

ក. បំែបកបំបក់ ល់្របជជន្រគប់្រសទប់, រ ង្របជ

ិ ។ ករសងគមសុីវល

ករស្រមល

ធរណៈរដសងគមនិយមេវ ត

ចប់ពី ០៥ ឆន ំ ដល់ ១៥ ឆន៖ ំ

េឃីញថ ្រពះអងគមិនយល់ចបប់កុ ង្របេទសយួ ន ន េចញេបកៃនករ

អូសទញរបស់សហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម ដូេចនះតុ

ជតិែបប

ឃ.

ម។

សន និងអនកមិនេគរព

សន និងរដអំ

ច និង ល់អងគ

បំផិចបំផញករអនុវតន៍េគលនេយបយ

មគគី

២. ករបំពនកនុងករណីមិនធងន់ធងរ នឹង្រតវពិន័យ ក់ េច មុនីេខម

ពនធនគរពី ០២ ឆន ំ ដល់ ០៧ ឆន ំ ៕

និង្របជពលរដែខមរេ្រកម ឆន ំ ២០០៧ កនងេទ

សន បនដឹកនំគណៈ

ី បីសួរសុខទុកខ្រពះ ្របតិភូខួនមួយ្រកមចុះមកទឹកដីកមពុជេ្រកម េដម សងឃ និង្របជពលរដែខមរកមពុជេ្រកម េន មប

វតចំនន ួ ៦

កនុងេខតឃង ំ ែដលេគរ ំពឹងទុកថ មនវត្រប ទគង់, វត េសក, វតទឹកៃ្រប, វតពមបួន, វតេដីមេពធិ, វតសំេ ង និងេន

មនវតមួយចំនន ួ េទ តកនុងេខតមត់្រជក េ្រកយពីមនករេថកល េទសជអនរជតិ ៃនករណីរ ំេ ភសិទធិេសរ ីជេំ ន សនរបស់

្រកង

ណូយ ។

សងឃដីករថ មិនបននិយយអីដូចែដល្រពះអងគ និងបងបូ នែខមរ

ំ ថ មុនករមកដល់របស់គណៈ្របតិភូសភ េម ឲយដឹងពីេខតឃង

ី កមពុជេ្រកមកំពុងជួប្របទះេនះេឡីយ ។ ្រពះអងគមនសងឃដក ថ ករមកដល់េនះ គឺសថិតេ្រកមករេរ បចំរបស់ ជញធរ្រកង

បល េបីសិនជមនសំណូមពរអី េហីយមិនចំបច់្របប់េទសភ

ពិេសសគឺមនអនក មគំ ម្រពះអងគេទ តផង ដូេចនះបងខំឲយ្រពះអងគ

រ ិក

្របភពពី្រពះសងឃមួយអងគ សូមមិនបេញច ញ្រពះនមបន

ជញធរយួនបនែណនំ្រពះសងឃទំងអស់ឲយេសនីរេទរ ភិ-

េមរ ិកេនះេទ ។ ដំេណីរទស នកិចចរបស់សភ េមរ ិក ែដល

្រពះសងឃ និងពលរដែខមរកមពុជេ្រកមរ ំពឹងទុកថ នឹងបនចូលជួប

សំេណះសំ

លេ យេសរ ី និងគមនករគំ មកំែហងេនះ ្រតវ

បនប ជ័យទំង្រសង ។ ្រពះសងឃមួយអងគ ែដលសភ េមរ ិក

ទទួលបនទុកអនរេសរ ី

សនចូលជួបកនុងវត

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

្រពះអងគបនមន

ណូយទំង្រសង

ឺ ន្រពំែដន េហីយករនិយយសីគម

្រតវែតនិយយករពរខួន ។

្រពះសងឃមួយអងគគង់េនវត្រប

ទគង់ េខតឃង ំ អតីត

ី ឲយ “្រពឹតិប្រតសហព័នធែខមរកមពុជ ទឹកដីកមពុជេ្រកម មនសងឃដក

េ្រកម” ដឹងថ ករមកដល់របស់គណៈ្របតិភូសភ េមរ ិក គឺមិន ដូចអីែដល ល់ប

ទំព័រទី 5

ញព័ត៌មន

ឹ និងដំណឹងបនផល់ឲយដង

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


មុនេនះេទ គឺពក ួ ជញធរយួនលួចនំគណៈ្របតិភូេនះចូលវត

ង ត់ ៗ នេវ

េពល្រពលប់ ចូលជួប្រពះេចអធិករវតែដលមន

ពួកនគរបលយួនយមករ និងឃេំ មីលយ៉ ងតឹងែតងជទីបំផុត ជពិេសសគឺេនែកបរ្រពះអងគ

ែដលប

លឲយ្រពះអងគមិន ៊ ន

មនសងឃដីកពិត ៗ នូវអីែដលបន និងកំពុងេកីតមនេឡីងមក

សនេនកមពុជេ្រកម ។ ្រពះសងឃអងគេនះបនបន ថ េ យករមកដល់េនះ្រពលប់េពកេហីយ េទីបមិន ចេមីល េលី្រពះពុទធ

េឃីញចបស់នូវទីធ និងទិដភពវត

ម ពិេសសេនះគឺដីទធ ី វត ងសង់ផទះេលី

ែដល្រតវ ជញធរយួនកុមុ យនិ ម សរ ឹបអូសយក និង

ដីេនះយ៉ ងគេឃីនេឡីយ ។

របបកុមុ យនិ ម សយួន ែដលដឹកនំេ យេង ង មិញ្រទីត

ជ្របធនរដ, េង ង តឹងយុង ជនយករដម នី និងណុង ឌឹក

ម៉ ញ់ ជអគគេលខធិករបក រ ំេ

ភបំពនសិទធិេសរ ីភព

្រតវបនអនរជតិរ ិះគន់ថ បន

និងេសរ ីជំេន

សនែខមរជនជតិ

េដីម េនេលីទក ឹ ដីកមពុជេ្រកមយ៉ ងងេងីល ។ ករណីជក់ែសង កលពីៃថងទី ០៨ កុមភៈ េ

ជញធរយួនបនចប់ផ ឹក្រពះសងឃយ៉ ង

ិ ២០ អងគ និងបចចុបបននមន្រពះសងឃចំនន ស់ជត ួ ៦ អងគ

្រតវតុ

កកុមុ យនិ ម សកត់េទសឲយជប់គុកពី ១ េទ ៤ ឆន ំ ពីបទ

េ្រកកេឡីងេធីបតុកមមេ យអហិង ្របឆំងេទនឹងរបប្រគប់្រគង របស់្រកង េនះែដរ

ណូយ និងបំែបកបំបក់

មគគភ ី ព។

ទក់ទិននឹងេរ ង ែដលសភ េមរ ិកចុះមកេធីទស នកិចច ្រពះសងឃែដលសូមមិនបេញច ញ្រពះនម

គង់នូវវត្រប-

ឹ េទ តថ កលែដល្រពះេចអធិទគង់ បនមនសងឃដីឲយដង

ករជួបជមួយសភ េមរ ិក ្រពះអងគមិន ៊ ននិយយអីទង ំ អស់

ក េ្រកយពីករចប់ព្រងត់អតីតសងឃ ទឹម

ខន ជពលរដ

កមពុជមក ក់ពនធនគរកនុងេខតមត់្រជកយ៉ ងងេងីលេនះ ។ ិ ្រពះសងឃ និងពលរដែខមរេ្រកម គមនឱកសេដីមបី ប៉ុែនផទុយេទវញ

សែមងមតិដូចែដលេគរ ំពឹងទុកេនះេឡីយ ។

្រសបេពលែដល្រពះសងឃែខមរេ្រកមេនកនុង្រសក

មិន

៊ ននិយយករពិត េហីយបែងរសំនរួ េទឲយអនកេនេ្រក្របេទស

ំ ិញ តំ ែបបេនះ ្រពះេតជគុណ ថច់ ុ ងបុ

ងសហព័នធែខមរកមពុជ

េ្រកម្របចំេនកមពុជ មនសងឃដីកថ ្រពះអងគមនករេ យយ៉ ងខង ំ

ែដល្រពះសងឃែខមរេ្រកមមនឱកសជួបេហីយ

ែបរជគមនសិទន ធិ ិយយសី ។ ្រពះអងគបនបនឲយដឹងអំពីទេងីរបស់ យួនកុមុ យនិ ម សែដលបន និងកំពុងជិះជន់រ ំេ េ្រកម

ដូេចនះថ

ភសិទធិពលរដែខមរ

“េយីងមិនចំបច់រ ំលឹកេរ ងអតីតកលេនះេទ

ថ នភពបចចុបបននេនះក៏លម ម នឹងបញជក់បនថ

ភិបលយួន

កំពុង ក់គំនបមកេលីបងបូ នែខមរេទេឡីង ៗ ។ ឧទហរណ៍ បុណយទន មែបប្របៃពណីែខមរ ង ំ ពីបូ ណមកេនះ

កំែហង មវត

ែដលពលរដែខមរែតង្របរពធេធី

គឺ្រតវយួនបំ ម

មនេពលខះេដីរគំ ម

បំ ម្រពះសងឃមិនឲយមនទំនក់ទំនងនឹង

បងបូ នែខមរេនេ្រក្របេទស េ្រពះេគេចទ្របកន់ថ អនកេនេ្រក ំ ិញ បនថ ្របេទសជជន្របតិកិរ ិយ”។ ្រពះេតជគុណ ថច់ ុ ងប៊

ំ ្រសក ជញធរយួនេខតមត់្រជេកះ្របជុំ្រពះសងឃទូទង

“ថមី ៗ េនះ

យទង កនុងេខតមត់្រជក េហីយកំណត់ឲយេរ បចំពិធីបុណយ ម ទំេន មទំ ប់ែខមរសេងខប ៗ ល់ពិធីបុណយ្រតវផល់ដំណឹងដល់

ិ ្រតវផល់ដំណឹងដល់ សមតថកិចច ជពិេសសបុណយផក ឬបុណយកឋន ជញធរបនដឹងថ

ិ ជនរ េតីមចស់អងគកឋន

េគេនទី

ណូយ េហីយ្រពះេចអធិ-

េហីយ្រពះេចអធិករវត ្រតវ យករណ៍ឲយេគជបនទន់បនបចច័យ

ចបស់អំពី ថ នភពរបស់្រពះសងឃ និងពលរដែខមរកមពុជ េ្រកម

ិ េនះ អនកេនេ្រក្រសកដែង ប៉ុនមននក់ ។ េហីយ្របសិនេបីកឋន

េ្រកពីេកតសរេសីររបបផច់ករយួន

ី បញចក់ថ គណៈ្របតិភូ េមរ ិក គួរ ករមនសងឃដក េ្រពះ្រពះសងឃ

និគមយួន

និងពលរដែខមរេ្រកម

ស់យល់

គឺកំពុងសថិតេនេ្រកម

ដូេចនះមិន ៊ នរ ិះគន់រ

ភិបលេនះេឡីយ

េ យដឹងថេ្រកយេពលែដលសភ េមរ ិកេទបត់ របបផច់ករ

េនះ នឹងេធីទុកខបុកេមនញមកេលី្រពះអងគ ។ ្រពះេចអធិករបន

បញជក់ផងែដរថ េបីចង់ដឹងចបស់ គួរ

ស់សភ េមរ ិកេទសួរ

ថនក់ដឹកនំែខមរេ្រកមេនេ្រក្របេទស ពិេសសគឺអនកែដលរត់េភ ស

ចំនន ួ ប៉ុនមន មន្របជពុទធបរ ិស័ទ និង្រពះសងឃចូលរួមមនចំនន ួ

េទ េគ ចេចទ្របកន់ថអនកហនង ឹ ឯងជជន្របតិកិរ ិយ...”។ សូមបញជក់ផងែដរ

ជញធរយួនេ្រកពីនស ំ ភ េមរ ិក

ង ត់ ៗ កនុងវតមួយ មវតែដលេគរ ំពឹងទុកេនះ េគសេងកតេឃីញ ជញរយួន

ទទួលបនទុកអនរេសរ ី

សនេទជួប្រពះសងឃ

កនុងចំេ បននំគណៈ្របតិភូសភ េមរ ិកេទជួប នឹងម នីសងឃ ែដល្រតវ

បនរបប្រកង

ណូយបំពក់េគលនេយបយ និងបញចូ លមេន

ិ ជ េពញអងគ្របណ ។ េហីយករជួបជមួយម នីសងឃកបល គមវជ

ខួនេចញពី្រសកកំេណីត នឹងបនដឹងចបស់ជមិនខនេឡីយ ។ ចំេពះេហតុករណ៍ ែដលសភ េមរ ិកចុះមកេធីទស ន

យួន

ផទល់ជមួយ្រពះសងឃែខមរេ្រកមែបបេនះ

គឺជេរ ងមួយក្រមេកីត

នំសភ េមរ ិកេទជួបសំេណះសំ

របស់សភ េមរ ិកទទួលបនទុកអនរេសរ ី

សន គឺេធីេឡីងបនទប់

ី មពុជេ្រកម កិចចេនេលីទឹកដក េឡីង

និងជួបសំេណះសំ

លេ យ

ស់ ។ មតិភគេ្រចីនបនអះ ងថ ដំេណីរទស នៈកិចច

ិ ំ ិសរបស់ពលរដែខមរ និងអនរជតិេនជុំវញពិ ពីមន្របតិកមមជុទ ភព េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ម ខួនែខមរេនះ គឺគមនពកយអីេ្រកពីេកតសរេសីររបបកុមុ យ ិ េគពុំេឃីញយួន និសេនះេឡីយ ។ ចំែណកេនឯេខតមត់្រជកវញ លនឹង្រពះសងឃ

ក៏ដូចជ

ឹ ថ េខតមត់្រជកកំពុងែត ពលរដកនុងេខតឃង ំ េនះេទ េ្រពះដង ពុះកេ ញចលនឹងករត ៉ បញដីធរី បស់ពលរដ ជពិេសសេទ ត េនះ គឺទក់ទិននឹងករណីអតីតសងឃ ទឹម

ទំព័រទី 6

ខន ៕

VOKK

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ិ ្របជពលរដ និងអងគករសងគមសុីវលកមព ុ ជ បនេថកល ចំេពះពួកខញុក ំ ញជ ះដ៏ងុបងុលៃនពួកទមិឡឥត

េទស ច់អហងករ

សនបំេរ ីផល្របេយជន៍ឲយយួន ច់ៃថ

ែដលបនចូលេទ

ិ មគគរី បស់អងគករសងគមសុីវល

េន

េពលែដលរ ំលឹកដល់េឈមះ អតីត្រពះេចអធិករវត ទឹម

ខន

អុកឡុកកនុងពិធប ី ុណយផក

ិ ិក កនុងវតេបកខ កលពីៃថងទី ០៩ វចឆ គិរ ីវង់ េខត ែកវ ។

ម ភនដ ំ ិនខងេជីង ្រសក

ិ អងគករសងគមសុវី ល ែដលរួមមនអងគករសិទម ធិ នុស លី

កដូ, អងគករករពរសិទធិមនុស ែខមរកមពុជេ្រកម, មជឈមណល

សិទធិមនុស កមពុជ, មជឈមណលអប់រ ំចបប់ស្រមប់សហគមន៍, ិ ុសំេឡង្របជធិបេតយយ និងអងគ ិ ុសំបុកឃមុ,ំ នយកវទយ នយកវទយ ី គនជឯកឆនទ្របរពធេធីពិធីបុណយផកម ករឥ នទេទវ ី បនផួ ចេផម មគគីមយ ួ ែហេទកន់វតភនំដិនខងេជីង

្របេគន្រពះសងឃស្រមប់ក បុពករ ីជនទំង

ងវត

យ ែដលមន

េដីមបី្របមូលបចចយ ័

និងឧទទិសកុសលដល់

ន ៃដកនុងករករពរមតុភូមិ វត

ួ សួងសូមឲយអតីតេចអធិករវត ទឹម ម និងសុប ំ ង ផុតពីពនធនគរយួនឆប់ ៗ ។ ្របភពពី្របជពុទធបរ ិស័ទ

ខន រួច

ចំណុះេជីងវតភនំដិនខងេជីង

ែដលបនេឃីញេហតុករណ៍ជក់ែសងនឹងែភនក េរ ប ប់ឲយដឹងថ

េគេឃីញកមង ំ ប៉ូលិសយួន រួមជមួយកមមភិបល ម នីឃុភ ំ នំដិន ិ ្រសកគិរ ីវង់ កនុងសំេល កបំពក់សុីវល បនសំរក ុ ចូលេទកនុងវតភនំ ិ ខងេជង ី ដន េហីយអុកឡុកេធីឲយពិធីបុណយផកមនភពរេញ៉រៃញ៉ ខណៈេពលែដលេ

ិ ុសំបុកឃមុក ក ម៉ម សូណង់ដូ នយកវទយ ំ ំពុង

ែថងបឋកថ និងឧទទិសកុសលដល់បុពករ ីជនទំង

យ និងសុំ

បួងសួងឲយអតីតេចអធិករវតរួចផុតពីគុកយួន េដីមបីជប ួ ជុំ្រគ សនចូលេទែ្រសកឡូ

គំ មថ កុំមកេធីបុណយយក

នេយបយមកែកម ។ េ

ក ម៉ម សូណង់ដូ ែដលជមចស់បុណយផកេនះែដរ

បន្របតិកមមភម ៗ ចំេពះករអុកឡុករបស់ ជញធរែខមរ ែដលមិន

េគរព្រពះពុទធ

សន ជ

បយឲយ្របជ សហូបថ

សនរបស់រដ េធីនេយបយគមន

ពួក ជញធរជិះជន់្រពះពុទធ

សន

គិតែតគំ មកំែហងសពែបបយ៉ ង ។ ្របពភដែដលបនបញជក់ េទ តថ ភមេនះេ

ក ម៉ម សូណង់ដូ បនសួរេទជនចំែឡក

េនះថ េតីសីេទនេយបយ? សីេទពុទធ េបក?

េ យ្រគន់ែតប៉ុេ

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ះជនចំែឡក

បនេទផច់ចរនឧេគឃសនសពទភម

លឲយមនករប៉ះ

មនបងករបួស ន មអីេឡីយ ។

ក ម៉ម សូណង់ដូ អភិបលរង្រសក

េឆីយតបនឹងេ

គិរ ីវង់ េឈមះ វង ឈន សីេគេនះបនអះ ងថ ែខមរកមពុជេ្រកម

ំ ន់មកេហីយ គឺេ យ រងទុកខជេ្រចីនជន អភិបលរងសីេគេនះនិយយថ កែន ងស ែខ េសរ ី េ េ យ

រករអំពវនវេនះ ។

បេងកីត

“សម័យេសចសីហនុ

ែខមរកមពុជេ្រកមមកជួយ ងប់មយ ួ ចំនន ួ ធំ

រករអំពវេនះ ។ េគកំពុងែតប្រងបប្រងម េដីមបីក ិ សន េនវតភនំដិនេនះឲយ្រសលបួលេឡីងវញ

្រពះពុទធ

កនុងនម ជញធរែដនដី សុទធថេគមកេបក្របស់ ។ ែណ!

ឹ ហនង ពួក

កំពុងែតនិយយហនង ឹ េហីយេបក្របស់ សុទធែតពួកជប់គុក េទីប ឹ ម៉ម សូណងដ ់ ូ អីេនះ”។ េចញ អញមិនដង េ

ក្រសី ពុង ឈីវេកក ្របធនអងគករសិទធិមនុស លីក

ដូ បនេរ ប ប់ថ ពួក ជញធរ

ិ មមនរូបេ សុីវលរួ

ក្រសីផទល់, េ

ិ ុសំបុកឃមុ,ំ េ ណង់ដូ នយកវទយ សំេឡង្របជធិបេតយយ, េ មនុស កមពុជ, េ

សហគមន៍ និងេ

ំងេនេពលែដលអងគករសងគម ក ជ មននី, េ

ី នយកមជឈមណលអប់រ ំស្រមប់ ក េយ៉ង វរៈ

ង ចនទឫទធិ ្របធន្របតិបតិអងគករករពរ

ក្រសី ពុង ឈីវេកក បនសែមងករេ

យ៉ ងខង ំ ចំេពះទេងីរបស់ពក ួ ជញធរ សន ទំេន មទំ

ឥតយល់ដឹងអំពី្រពះពុទធ

ប់ និងសិទធិេសរ ីជំេន

ពលរដ ែដលអនកេគរព្រពះពុទធ

ទំព័រទី 7

ក ម៉ម សូ

ិ ុ ក ប៉ ងួនេទ ង នយកវទយ ី នយកមជឈមណលសិទធិ ក អ៊ូ វរៈ

សិទធិមនុស ែខមរកមពុជេ្រកម ។

សន? សីេទនេយ និងបកខពក ួ របស់េគ

ិ ប៉ុែនពុំ ី ន រ ងពួក ជញធរ និងអងគករសងគមសុីវល ទងគិចពកយសំដគ

ិ វញ ។ ភម ៗ េនះេគសេងកតេឃីញជនមនក់រេប បខះករអប់រ ំ និងឥត

ថនក់ដឹកនំអងគករសងគមសុីវិល កនងពិ ុ យផក នវត្តភនំដិនខងេជង ុ ធីបណ

សនរបស់្របជ

សន និង (តេទទំព័រទី ១៨)

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


្របភពព័ត៌មនពី្រពះសងឃេនេខត្រពះ្រតពំង

បនឲយ

ដឹងថ កលពីបុណយដូន ្របៃពណីែខមរកនងេទេនះ បក កុមុ យ ម និសយួនបនពំនយ ំ កេទយយទន និងបចច័យមួយចំនន ួ េទ្របេគន

្រពះសងឃេន មវត

ចំនន ួ

មនន

ក់បីដូចជរដករយួន

និងជូនគណៈកមមករវតមួយ

ណូយ យកចិតទុក ក់ជមួយ

ែខមរេ្រកម និងេគរព្របតិបតិ្រពះពុទធ

សនខង ំ

ស់អីចឹង ។

ិ បក កុមុ យនិ ប៉ុែនផទុយេទវញ ម សយួនបនេឆ តឱកសេនះ បញចុ ះ បញចូ ល ញុះញុង្រពះសងឃ និងបងបូ នែខមរេ្រកម ទូទង ំ ែដនដី កមពុជេ្រកម េដីមបីឲយមនករភ័ន្រចឡំេទេលីសហព័នធែខមរកមពុជ េ្រកម ែដលកំពុងបនសកមមភពតស៊ូមតិេលីឆកអនរជតិ ជ ពិេសសករណី្រពះេតជគុណ ទឹម

ខន េ្រកយពី្រតវពួក យ៉ង

យួនចប់ផ ឹក េហីយបញជូ នឲយមករដអំ ជតិែខមរ

េឆ តឱកសៃថងបុណយដូន

ចផច់ករ

ណូយ ។

្របៃពណី ទំេន មទំ

ប់

ែដលែខមរេ្រកមទូទង ំ ែដនដីកមពុជេ្រកម្របរពធ្របតិបតិ

យ៉ ងខជប់ខួនេនះ ជ េគសេងកតេឃីញពួក ជញធរយួន្រតវបនចត់ ង ំ ពីកមមភិបលថនក់េលី ពំនយ ំ កេទយយទន និងបចច័យមួយ

ចំនន ួ េទ្របេគន្រពះសងឃ សកមមភពែបបេនះ

េពញចិត

ថរ

និងជូនគណៈកមមករ ចរយវត

្រតវបន្រពះសងឃមួយចំនន ួ តូចសែមងករ

ភិបលយួន

ណូយមនករយកចិតទុក ក់

អគគេលខធិករបក កុមមុយនិស្តយួនជូនសំបុ្រតដល់្រពះសងឃដ៏ េឆនមរបស់ខ្លួន

េន មវត និងកមពុជ

្រពះនម ទឹម

ម ។ ចំែណកឆនេំ នះ េនេពលែដល្របេទសយួន

កំពុងរួមគំនិតគនចប់ផ ឹក្រពះសងឃែខមរេ្រកមមួយអងគ ខន មនសញជតិកមពុជ េហីយរ

សុខចិតឱនកបលេដីមបីគប់ចិតបងធំ និងរក ចំណងមិតភពមុឺន

ឆនស ំ ីេគេនះ

ក៏បញជូ នពលរដរបស់ខួនឲយមក ជញធរយួន្រកង

ណូយ កត់េទសបំពនរដធមមនុញញទង ំ ងេងីល ែដលជចបប់

កំពូលរបស់្របេទស បនេធីឲយពួកយួន្រសកីដូងយកេរ ងេនះ េទ

គំ មកំែហង្រពះសងឃ

និងពលរដ្រគប់វត

និងេកងកង

េឆ តឱកសរ

ភិបលកមពុជ

ចំេពះ្រពះសងឃ និង្របជពលរដែខមរ ។ ប៉ុែនមន្រពះសងឃមួយ

េ្រកមេលសរ ភិបលែខមរគំ្រទពួកេគ ។

ឃនសិទធិស័យសេ្រមច សនខួនេនះ ែបរជចត់ទុកថ េនះជ ចលនបញចុ ះបញចូ ល ញុះញុង ទិញទឹកចិត្រពះសងឃ និង្របជ

េចទ្របកន់្រពះេតជគុណ ទឹម

ចំនន ួ ធំ

ែដលធប់

គ ល់រស់ជតិសិទធិេសរ ីភព

និងកំពុងេ្រសក

ពលរដែខមរេ្រកម

កនុងេគលបំណងបំែបកបំបក់ មគគីភពរ ង បងបូ នែខមរកនុង្រសក និងេនេ្រក្របេទស ។ ជពិេសស គឺបភ ំ ័ន

ម រតីមិនឲយមនជំេន េលីសហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម ែដលកំពុងេធី

សកមមភពតស៊ូេ យអហិង ្រសប មចបប់អនរជតិ េដីមបីែសង និងេសរ ីភព

ណូយ េហីយកំពុង្រតវ្រកង

្រពះសងឃអងគេនះបនថ

ខន យកវត

ផ ពផ យ “្រពឹតិប្រតសហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម” េហីយេចទថ

“្រពឹតិប្រតសហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម”

េគលបំណងបងកជេមះរ ងកមពុជ ែដលពួក ជញធរយួនយកេទយយទន

កមពុជេ្រកម សុទធសឹងជជន្របតិកិរ ិយ េឃសនញុះញង់ និង បំែបកបំបក់ចណ ំ ង មគគីភពរ ងបងបូ នែខមរេ្រកម និងរ -

េ្រកមេទ ។ ពួកេគបែនថមថ េ្រពះសមជិកសមជិកសហព័នែធ ខមរ

ណូយ ។

ភនក់ងរព័ត៌មន “្រពឹតប្រតសហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម” ថ កនុង ឱកសបុណយចូលឆនថ ំ មី ឬបុណយែសនដូន ជេដីម បក កុមុ យ ម

ពលរដែខមរេ្រកម ជិន

េទយយទន

ែសង គឺករសនយេ ះ្រ

សន គង់េនវតមួយកនុងេខត្រពះ្រតពំង មនសងឃដីក្របប់

ឬ ជញធររបស់ខួននំយក

និងបចច័យមួយចំនន ួ េទ្របេគន្រពះសងឃ

និងជូន

គណៈកមមករវត ជពិេសស្រពះេចអធិករវត ែដលពួកេគបន ង ំ

និងកំពុងបំេរ ីេគលនេយបយឲយរបបកុមុ យនិ ម សយួន

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

និងបចចយ ័ េទ្របេគន្រពះ

ណូយេចទ្របកន់ថ ជពួក

សនយ៉ ងគេឃីនរបស់្រកង

ភិបលកុមុ យនិ ម ស្រកង

ែតង

រញុះញុងកនុង និងយួនេនះ ខណៈេពល

សងឃ និងគណៈកមមករវត េគបនរ ំលឹក និងបំ មជេរ យ ៗ មិន

មករឲយដឹងពី្រពះសងឃមួយអងគ ្រពះនម ថច់ ចន័ទ

ង ំ កមមភិបល

មនខឹម

ឲយ្រពះសងឃ និងពលរដមនទំនក់ទំនង នឹងសហព័នធែខមរកមពុជ

និងទប់

នុភពអមិត ពយយមបំែរបំរល ួ សនិភពកនុង្របេទសយួន ។

និសយួនែតងចត់

មេធីជកែនង

រកសិទធិសេ្រមច សនជូនែខមរេ្រកម បំពនសិទធិមនុស

ក ត់ទេងីរ ំេ

ភិបលកមពុជ

ិ ជ ែបបេនះ ្រពះសងឃ និង ចំេពះករបញចូ លមេនគមន៍វជ

កុមុ យនិ ម សយួន

ស់េទេហីយ េ យ

ែដល្របកន់មនៈថមនែតអញ

កុហក និងេបក្របស់ែខមរេ្រចីនេលីកេ្រចីន រ ឹបអូសយក្រសស់

ពលរដែខមរេនេខតមត់្រជក ជេដីម ។

ទំព័រទី 8

មនទំ

ប់

រេពក ។ ករណីជក់

យអំពីបញដីធី ែដលរដអំ

ពី្របជពលរដ

រែតបក

ចយួន

និងករបេញឆតចប់ខួន

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


សូមរ ំលឹកផងែដរថ

ល់ពធ ី ីបុណយទន្របេពីណីែខមរ

របបយួនកុមុ យនិ ម ស ែដល្រគប់្រគងេ យទមិឡឥត

សនមន

េង ង មិញ្រទីត ជ្របធនរដ, ណុង ឌឹកម៉ ញ់ ជអគគេលខធិករ

បក និងេង ង តឹងយុង ជនយករដម នី ែតងយកេទយយទនរួម

មនទឹកេ ះេគ សករ និងបចច័យបនិចបនួ ចេទ្របេគន្រពះសងឃ

េហីយញុះញុង្រពះសងឃថ ែខមរេនេ្រក្រសកទមទរបំែបករដ និង បងខូចបងខត មគគីែខមរេ្រកម-យួន ខណៈេពលែដលែខមរេនេ្រក ្រសករ ិះរកពិធីទប់ ក ត់ទេងីរ ំេ ភសិទធិមនុស យ៉ ងគេឃីន របស់ ្រកង

ណូយ ៕

VOKK

េន្របេទសកមពុជសំបូរេទេ យេដីមេ ន ត ប៉ុែនែដន ដីកមពុជេ្រកម គឺសំបូរេទេ យេដីមចក ។ ដូន ែខមរកមពុជ ី ណទេនេមគងគអស់រយៈេពល ប់ បនរស់េនកនុងែដនដស

េ្រកម

ពន់ឆនម ំ កេហីយ ។ វបបធម៌ ទំេន មទំ

ប់ ្របៃពណីបនចក់

ឫសយ៉ ងេ្រជកនុងសងគមែខមរកមពុជេ្រកម ។ ដីសណទេនេមគងគ មនធនធនធមមជតិយ៉ងសំបូរសុ កសមភ គឺមនរុកខជតិ ប់រយ ប់

ពន់្របេភទ

កនុងចំេ មេនះមន្របេភទរុកជ ខ តិមយ៉ ងែដលមិន ិ េឋរមកដល់សពៃថងេនះ េនះគឺេដីមចក ។ ផុតពូជ េហីយឋត មដងទេនេមគងគេឆពះេទខងេកីត

ដីសណទេនេមគងគ រួមមនេខតមត់្រជក លង់េ

ែ្រពកឫស ី ឃង ំ ពល

សថិត្រតង់តំបន់

រ ្រពះ្រតពំង

វ និងទឹកេខម ។ េបីេយីង្រកេលកេមីល

េទេក ន្រចំងៃនៃ្រពតូច ៗ ឬ

ម្រសះកនុងភូមិនីមយ ួ ៗ េយីង នឹងេឃីញេដីមចកយ៉ ងេ្រចីន ដុះែណន ន់ ន់ ប់កុ នងទឹក មនកែនងខះដុះគរេលីគន េមីលេទដូចជគេមពតៃ្រពតូចមួយ ែដលអនកភូមិធប់េ េគហ េ

ថ ៃ្រពសឹក ។ េនែកបរ ៗ េនះមន

េដមចក េ្រកយពី្រតវបនេគកប់យកស្លឹក េនេខត្ត្រកមួន ស កមពជេ្រកម ុ

មន្របែវងពី ៥ តឹកេឡីងេទ ។

េន្រសកកំពង់ ព ន េខត្រពះ្រតពំង េគហ នៃនបង

បូ នែខមរេ្រកមភគេ្រចីន េគយកសឹកចក្របក់ជដំបូល និងេធីជ ជញជង ំ ផទះ ។ រ ីឯេនចំករខះ េគ េំ ដីមចកយ៉ ងេ្រចីន េដីមបីយក

នែដលដំបូល្របក់េ យសឹកចក ។ ដូេចនះេហីយ េទីបេគ

សឹក ។ កនុងមួយឆន ំ េគកប់ធងចកមួយដង ។ កនុងមួយគុមព េគ ចកប់ចំនន ួ ពី ២ េទ ៣ ធងែតប៉ុេ ះ ។ ធងចកេគយក

េដីមចក ជ្របេភទរុកខជតិមយ ួ ែបបដុះេចញពីទឹក ។

ជ័រ េដីមបីធនកនុងករេ្របី្របស់បនរយៈេពលយូរអែងង ។ ធង

ថ ភូមិសឹក ៗ ។

ប៉ុែនដំបូង អនកភូមិបននំយកែផចកមក

ែំ តមួយេដីម ឬមួយ

ះ ។ េ្រកយមកេដីមចកបនរ ីកលូត

្រកមែតប៉ុេ

ស់ពីមយ ួ

េធីអុសដុត ។ សឹកេគចងជបច់ រួចយកេទ្រ

ចកែផនកពីខងខនង កណប រួចេគ

ទ ំ ឹក ឲយេចញជតិ

េគសកយកេទ

លឲយសងួតទុកេធីជដង លឲយសងួត ។ អស់រយៈេពលពីកនះែខេទមួយែខ

លំ ប់ ។ ែផចកមន្របេយជន៍ដូចគននឹងែផេ ន តេយីងែដរ គឺេគ

េគេ្រចីនបបួលគនមកេដរសឹក (យកេដីមរុនេធីកបប) េនកនុងរដូវ រ ំេហីយ ។ ស្រមប់ផទះមួយខនងទំហំ ៥ ែម៉្រតកេរ េគ ចចំ យ

រសឆងញ់ ពិ

ដុង ។

ឆនេំ ទមួយឆនេំ យមនធងដុះេឡីងថមីពី ៣ េទ ៥ ធងជ ពុះយក

ច់ខងកនុងមកបរ ិេភគ ឬ យកេទេធីជបែងមមនឱជ

រ និង ចយកេទេ្របីករេផ ង ៗ េទ តបនយ៉ ង

េ្រចីន ។ េបីេយីងមិនយកែផចកមកេ្របីករេទេនះ លុះដល់ែផ

សឹក្រគប់្របមណ ៥០០ កណប ែដលមនតៃមេសមីនឹង ១០

េន្រសកថញ់ ្រទី េខតឃង ំ អនក្រសកពុំេដរសឹកចកដូច

ទុំ្រជះ នឹងដុះេឡីងែបកជកូនពួនជគុមពថីម ៗ ពីគុមពតូចរហូតដល់

អនកេនេខត្រពះ្រតពំងេទ គឺេគពុះធងសឹកជពីរ រួចយកេទ្របក់

ី សឹក ដំបូងជបណូ លែវងសូ ក េ្រប បដូចជកូនេឈី្រតង់មយ ួ េដម

េហីយចងកនួចឲយជប់ គឺ ចធនបន្របមណ ពី ៨ េទ ១០ ឆន ំ

គុមពធំ មន យុែវង ប់សិបឆនែំ ដរ ។ មុននឹងកយេទជធង រលីងរេ

ងគមនែមក

គឺ្រសចដូចចុងកំបិត

បណូ លេនះ េពលដុះេឡីងេចញចំ លគុមព មនពណ៌ៃបតងខចី ។ សឹកចកឱបចូលគន ខងចុង លុះេពលលូត

ស់អស់រយៈេពលជ

េ្រចីនែខកនងមក បណូ លបនែ្របេទជពណ៌ៃបតងចស់ រួចសឹក ក៏រ ែបកេចញពីគនធំេឡីង ៗ េទជធង និងសឹក ។ សឹកចក េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ឬ េធីជញជង ំ ផទះែតមង ។ ្របសិនជេគ្របក់សឹកចក ឲយ្រកស់ យ៉ ង្របកដ ។

េដីមចកផុសេចញពីដី

្រទ្រទង់ជីវភព និងក

ពីទឹក ង ំ ពីយូរលង់

ងបនជ្រមក្រគប់្រកម្រគ

េលីមតុភូមិកមពុជេ្រកម ។ ផទះអនក មចស់្រសក

រ្របជជនែខមរ េរ ន

្រសមៃនដូនជី េ ងបុណយននកនុងភូមិ ្រសក បន្រគបដណប់

េ្រកមដំបូលសឹកចក ែដលជជំហរ្រគឹះឫសែកវជតិែខមរេ្រកម ៕

ទំព័រទី 9

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ករបំ របស់

អ តសងឃ ទម

ក ទក់ទងកនងករចប់ ផក ុ

ខន ៖

ិ ១-្របជពលរដជុំវញទី វតភនំដិនខងេជីង

បនផិតេមៃដ

ចំនន ួ ៣៩ នក់បញជក់ថ ្រពះេចអធិករវតអងគេនះពុំែដលបន

្រប្រពឹតិ ឬេធីឲយខូចខតដល់្រពះពុទធ ផល្របេយជន៍ ២-េ

ធរណៈ ឬេធីសកមមភពអីខស ុ េនះេឡីយ ។

កយយ េក ង យ៉ យ

ស ំ កនុងវតបនបញជក់ថ

មនក់េឈមះេ

ជួបេ

សន ឬេធីឲយប៉ះពល់ដល់

យុ ៦៤ ឆន ំ មនតួនទី

កយយផទល់បនទទួលេកមង្រសី

ថ ្រសី អូន មកសុំេធីជមយធមិ េហីយមកចង់

កេចអធិករវតផទល់សុេំ ្រ

ចទឹក ែតេពលេនះ្រពះេច-

កជប់រវល់េទ្របជុំេនឯេខត ឲយេនរង់

អធិករវតបញជក់ថ េ

ចំេនកនុងបនទប់េនះសិនចុះ ។ េ្រកយេពល្រពះេចអធិករនិមន

េទផុត

សីេឈមះ នី េនះក៏ចូេទេដកកនុងបនទប់្រពះអងគែតមង

េ យ្របប់យយ យ៉ យ ថ េគចូលេទេដកសិនេហីយ ពីេ្រពះ

មិនសូវ្រសលខួន ។ េឃីញដូេចនះ យយ យ៉ យ ក៏ចូលេទេដក ខងកនុងែដរ

េហីយបនេឃីញ សីរូបេនះយកសុីឌីេចញពីក នក

លិខិតេស្តចសងឃ េទព វង

ង ំ ងរអតីតសងឃ ទឹម

ឆន ំ ២០០៧ និងមនចំ

ខន ជេចអធិករវត្ត

រឯកភពពីេសចសងឃ េទព វង ចុះៃថង

ទី ១៧ មិថុន ឆន ំ ២០០៧ ឲយផ ឹកភិកុ ខ ទឹម

ខន េចអធិករវត

ភនំដិនខងេជីង េ យេចទពីបទេធីឲយែបកបក់

មគគីជតិ និង

អនរជតិជពិេសសកមពុជ-យួន ។ អងគករសិទធិមនុស យល់េឃីញ ថ

ិ េឡីយ បទេចទេនះមិនមនលកខណៈ មបទនីតិវធី

ចជករកំចត់្រពះសងឃមួយអងគេចញ

បុគគល

េហីយ

មករគំនុំគុំគន ួ របស់

មនក់ េហីយទូលទស់េសចសងឃទំងពីរអងគឲយមនករ

ី ីឌីកុ ងបនទ របស់នងមកចក់េមីលកនុង ខណៈែដលមនកបលវសុ ន ប់

េ្រកវេ្រកធ ។ ពីេ្រពះបទេចទេនះមិនមនបងញចបស់

ឹ ថទរខងេ្រកចក់េ េ យមិនបនដង

អនរជតិេនះ

េនះ្រ

ប់ ។ េហីយេ្រកយមកយយ យ៉ យ ក៏េដកលក់េទ

រ ឬអត់េនះេទ េហីយ

េដកលក់រហូតដល់មនករចូលែឆកេឆរែតមង ។ ៣-ភិកុ ្រពះនម ខ សុិន សុី

ែដរបនមនសងឃដីកថ

ន ជ្រពះសងឃគង់វតេនះ

្រពះអងគមនករេ

េឡីយ ថេតីសកមមភពអីខះែដលជករបំែបកបំបក់

មគគីជតិ-

េហីយេបីេទះបីេចទយ៉ ងេនះក៏េ យក៏មិន្រគប់

្រគន់ ចចប់ផ ឹក្រពះអងគបនែដរ េ

ស់

ករផ ឹក្រពះសងឃេទ ត

ត គឺ្រតវេធីករេចទ្របកន់ បតិ មពុទធបបញញតិ េបីរកេឃីញ

យយ៉ ងខង ំ

អងគេហតុរបស់ បតិ្រគប់្រគន់េហីយ េនះេទីប ចផ ឹកបន ។

ករែដលចប់

ំ យចប់ផ ឹកេនះេទ ។ េនកនុងេសចកីបំភឺមនឃ េមគណ រួចបងខឲ

េន្រពឹតិករណ៍ៃថងទី ៣០ ែខមិថុន ឆន ំ ២០០៧ ែដលបនចប់

មិនែមនដូចករណីអតីតសងឃ ទឹម

ផ ឹក្រពះេចអធិករេនះ

េហីយ្រពះអងគបែនថមថ

ផ ឹក្រពះេចអធិករេនះ

គឺជអំេពីមយ ួ អយុតធ ិ មិ ចេធី មអនក

មួយែចងថ “...គឺសុទធែតម នីសងឃែដលមនសិទធិបំបស ួ បន និង

មនក់សប់្រពះអងគ

េដីមបីកំចត់្រពះអងគ ។ ៤-េ

ែដលមនែផនករណ៍េ្រគងទុកជមុន

ទឹម េធ ង

េចអធិករវតភនដ ំ ិនខងេជីង

េឈមះ នី េ

បនបញជក់ថ

មុនេនះពីបីៃថង សី

្រសីអូន េនះបនេទដល់ផទះរបស់គត់ េហីយបន

សុំគត់េធីជឪពុកធមិ េទ តផង ។ េ

យុ ៨០ ឆន ំ ជឪពុករបស់្រពះ

កំណត់ម នីសងឃខពស់

កូនធមិេឡីយ ពីេ្រពះគត់ជអនកបូ ណ មិនចូលចិត្រសីែតងខួន ែបបសុិចសុីយ៉ងេនះ េហីយកូនេចរបស់គត់កម ៏ ិន្រពមផងែដរ ។ ន៖

ករចប់ផ ឹក្រពះេចអធិករវត ទឹម

ខន េនះ គឺេធី

េឡីង មសំេណីរបស់នយកសងឃ ននទ ែង៉ត ចុះៃថងទី ១៦ មិថុន េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

មកផ ឹក...”។ មួយ

េទវត្រពះ

មពុទធបបញញតិ មិនបន

ចចប់ភិកុ ផ ខ ឹកេ្រសចចិតបន

ព ់ (ថនក់សេមច) អីេទ េឡីយ ។ ប៉ុែនមិនចំបច់ម នីសងឃថនក់ខស

ឲយែតភិកុ េនះ្រប្រពឹ ខ តិេលមីសនឹង បតិប ជិក េនះករកៈសងឃ ឬ

តំ

េ យបនសំ កេនផទះគត់អស់ពីរយប់

ក ម ទឹម េធ ង គត់មិន្រពមទទួលនងេធីជ

ករសនន

ផ ឹកបន េទីបេគេ

ខន ្រគន់ែតេ

ង ចេធីករេចទ្របកន់

ស់ គឺ្រតវែតផ ឹកបន ។

េហីយេបីមនពិរុទធភពចបស់

ករចប់ផ ឹក ្រពះេចអធិករ ទឹម

ជទេងីមយ ួ បនេធី្រជល

ខន េនះ

េ យមិនមនបទេចទចបស់

េហីយម នីសងឃថនក់េ្រកមរហូតដល់្រពះេមគណ

ក់ដូច ស់

ក៏មិនបនដឹង

េរ ង ៉ វេនះែដរ ។ មនភពមិន្រប្រកតីមយ ួ េទ ត គឺេ្រកយេពល

ផ ឹក្រពះអងគរច ួ ភម ក៏បញជូ នមក្របេទសេវ ត

មភម ។ េយីង

មិនដឹងថ េហតុអីមិនទុក្រពះអងគេនកនុង្របេទសកមពុជ េដីមបី

ទំព័រទី 10

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


េ ះ្រ

យបន

មផូ វចបស់ េហីយ្រសប មអធិបេតយយភព ិ របស់្របេទសេយីងផង ។ រ ីឯេគលជំហររបស់រ ភិបលវញមិ ន មនករចបស់

្រកសួងព័ត៌មន

ស់ែដរ ពីេ្រពះឯកឧតម េខ វ កញរ ិទធ រដម នី និងជអនកនំពកយរ

ករេចទ្រពះេចអធិករ ទឹម

ភិបលមន្រប

ខន េនះមិនមនមូល

សន៍ថ

ន្រគប់

្រគន់សំ ប់ករផ ឹកេទ េហីយេគមិន្រតវនិរេទសែដរ ពីេ្រពះ្រពះ

រហូតមកដល់េពលេនះ

បំេផីសរបស់នយករដម នី ហ៊ុន ែសន ថយ្រពះករុ

ព្រងត់អតីតសងឃអងគេនះ េទីបេយីងសននិ មង ។ េ្រពះគមនភ័សុ ងចបស់

ភិកុ ខ ទឹម

រភិកុ េនះផ ខ ទ ល់សុំឲយ្រពះអងគផ ឹក

ិ េហីយបនផិតេមៃដសុម េទវញ ំ កេវ ត

មេទ តផង ។ ប៉ុែនកនុង

េសចកីបំភឺរបស់េសចសងឃ េទព វង ចុះៃថងទី ១២ ែខកកក

ឆន ំ

២០០៧ មនឃមួយែចងថ “...សុទធែតម នីសងឃមនសិទធិបប ំ ស ួ

បន និងផ ឹកបន”។

នថ ករចប់ផ ឹកេនះ

គឺមនករេ្រគងទុកជមុន េហីយេចះែតនឹកេឃីញេ ះ្រ

ិ ដល់មន្របតិកមមជុំវញទិ ស

ខន េទ គឺេ យ

្រពះបទ

នេ តម សីហនុ ្រពះវរៈបិ ជតិែខមរអំពីករណីរចប់ផ ឹក និង

អងគមិនបន្រប្រពឹតិបទឧ្រកិដ ឬសមប់មនុស េទ ។ េសចកីបំភឺ របស់េសចសងឃ េទព វង មនសងឃដីករថ ្រពះអងគមិនបនផ ឹក

េ្រកយទទួលបនលិខត ិ បំភឺ

េទះជយ៉ ង

យែត

ស់ េហីយមងថយ៉ ងេនះ

ិ ែបរជមកេផ ងេទវញ

ប៉ុែន

ក៏េគបនឮចបស់នឹង្រតេច កនូវពកយសំដីរបស់

ក េខ វ សុភ័គ អនកនំពកយ្រកសួងម

ៃផទ ថករផ ឹកេនះ គឺ

េធី មសំេណីរបស់េសចសងឃ េទព វង បនទប់មកេទីបមនករ បញជូ នខួនអតីតសងឃអងគេនះ ី មពុជេ្រកម ៕ អតីតទឹកដក

មក ក់ពនធនគរេខតមត់្រជក VOKK

ក Mike Benge ម នីករបរេទសចូលនិវតន៍ ែដល

បនសំចតេន សុី េគនយអ ៍ ស់រយៈេពល ១៦ ឆន,ំ ១១ ឆនរំ ស់

កនុង្របេទសកុមុ យនិ ម សយួន និង ៥ ឆន ំ ជអនកេទសពនធនគរេន តំបន់យន ួ ខងេជីងេនះ កលពីៃថងទី ២៨ តុ បនេធីករ

ផ ពផ យអតថបទមួយសីអំពីដំេណីរឈនពនរបស់យន ួ ចូលទឹក ដីកមពុជ និង

វ ។

រមភកថៃនអតថបទរបស់េ

ក Mike

Benge ែដលមនចំណងេជីង “ដំេណីរេឆពះេទកន់ទិសខងលិច

របស់យន ួ តទីកន់កប់កមពុជ និង

វ” ្រតវបន “្រស

ញ់ ែខមរ”

បកែ្របេ្រកផូ វករ ។ អតថន័យទំង្រសងៃនអតថបទេនះ “្រពឹតិប្រត សហព័នធែខមរកមពុជេ្រកម” មនេសចកីេ មនស ចុះផ យដូចត

េទេនះ៖

ជទូេទេគមនជំេន ថ ស ងគមេវ ត

ិ ។ ប៉ុែនករពិត គឺមិនែមនដូេចនះេឡីយ សុីវល

មគឺជស ងគម

គឺជស ងគមមួយ

ែដលដេណី មយកជ័យជំនះេន សុី េគនយ៍ េហីយចំេពះ េ ជីមិញ

គត់មិន្រតឹមែតជអនកជតិនិយមមនក់របស់យន ួ េនះេទ

គត់គឺជជនកុមុ យនិ ម សអនរជតិមនក់េទ តផង ។ េ ជសហ

ជីមញ ិ

ថ បនិកៃនគណបក កុមុ យនិ ម សប ំង បនកន់តំែណង ជេមដឹកនំេនកនុងចលនកុមុ យនិ ម សអនរជតិ ែដលេ កត់ថ

កូមិនេធីន (Comintern) ។ ចលនកូលមិនេធីន បនបញជូ ន េ ជីមិញ េទកន់្របេទសេស ម, ម៉ េឡសុី និងសិងបូរ ី េដីមបីេធីជ អធិបតីៃនករបេងកីតគណបក កុមុ យនិ ម សកនុង្របេទសទំងេនះ ។ ្រកងម៉ូសូ គ ក៏បនផទុកផក់គត់ឲយទទួលខុស្រតវករបេងកីតគណបក កុមុ យនិ ម សននេនកមពុជ និង

វផងែដរ ។ គណបក កុមុ យម ិ និសទំងអស់េនះ បន្រតវេគេលីកទឹកចិតឲយចូលរួមវភគចលន េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

និស ិតកនង្របេទសយួ ន្រគប់រូប ្រតវឆ្លងកត់ករបំពក់បំប៉ន និងហឹក ុ

ត់េយធ

បដិវតេលីឆកអនរជតិ ។

ឯគណបក កុមុ យនិ ម សអនរជតិ ែដលផល់មូលនិធិពី ី គណបក កុមុ យ សហភពសូេវ តេនះ បនឲយ េ ជីមិញ បេងកត ម និសឥណូ ចិនេនឆន ំ ១៩៣០ ។ េ យេធី មករែណនំរបស់ េពជឈឃត Joseph Stalin ែផនករចុងេ្រកយបងស់របស់ េ

មិញ

គឺ្រតវបេងកីតម

្របេទសេវ ត

មមួយ

ជី

េ យបញជូ ល ្របេទសជិតខងរបស់ខួនគឺ វ, កមពុជ និងេ្រកយមកគឺប ្របេទសេន សុី េគនយ៍ ដូចែដល លីន និង្របេទសរស ៉ុ ប ី ន

េធីចំេពះ្របេទសជិតខង កនុងករបេងកីតសហភពសូេវ តេនះផង ែដរ ។ េ្រកយកិចច្រពមេ្រព ង្រកងហ ឺែណវ ឆន ំ ១៩៥៤ េ

ជី

មិញ បនទក់ទញយុវជនែខមរេ្រចីនរយនក់មកកន់្របេទសយួន

ិ ជ កុមុ យនិ ភគខងេជីង ប ញច កមេនគមន៍វជ ម ស និងហឹកហឺន

ទំព័រទី 11

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


េយធ ។ េ្រកយមក ពួកេគ្រតវបំពក់ វុធ េហីយបញជូ ន

អនក

ន្រគឹះៃនែខមរ្រកហមេនភូមិភគបូព៌្របេទសកមពុជ ។

ពួកេគបនទទួលករយកចិតទុក ក់ពីអនកែ្រស

ិ ្រតឡប់េទកមពុជវញ

្រកងម៉សូ គ

ែដលអនកទំងអស់េនះបនកយជមូល-

េ យដឹងថ ចំណងជិតសនិទធរបស់ េ

ជីមិញ ជមួយ

ី និងេចតនលុបបំបត់វរភពរបស់ ខួនេ យេពជឈឃត

Joseph

បេងកីតសហភព សុីអេគនយ៍ មរេប បសូេវ ត

Stalin

េនះ ្របេទសចិនបនចប់េផីមហឹកហឺន និងបំពក់ វុធដល់ភគី

ប៉ុលពតៃន្រកមែខមរ្រកហមែដរ

េដីមបីទប់ទល់នឹងឥទធិពលរបស់

សហភពសូេវ ត ។ ្របេទសចិនេជ ថ បដិវតន៍នឹង្រតវផទុះេចញពី មខងេជីងនឹងមនលទធភពជួយែខមរ្រកហមឲយ

ៃផទកុ ង ន ។ េវ ត ចូលដេណី មអំ

ចកនុង្រកងភនេំ ពញឆន ំ ១៩៧៥ េ យផទល់នូវ ចលនូបតថមភ្រគប់រ ំេសវេ្រគ ងសពវុធ និងគំ្រទេ យទ នយួន

េដីមបីឲយពួកេគចូលៃដកនុងរបប្របល័ពូជ

ិ ។ នកនះនក់បត់បង់ជីវត

ពលរដែខមរជង ១ មួយ

សន៍

េ យេមីលេឃីញសហរដ

ែដលេធីឲយ្របជ

េមរ ិក ្រគន់ែតជខ្រក ស

េមរ ិកេបះបង់េវ ត

បនទប់ពីសហរដ

មខងតបូងេនះ បក កុមុ យនិ ម សយួនបនបញជូ នកមង ំ ្រប ប់ វុធរបស់ខួន ចូល

ី បី កមពុជមិនែមនេដីមបីរ ំេ ះកមពុជពីែខមរ្រកហមប៉ុល ពត េទ គឺេដម េធី និគមេលី្របេទសេនះ ្របេយជន៍េធីឲយបនសំេរចបំណង ជីមិញ ។ ពួកេគ

្របថនៃនអនុតរភពសហព័នធឥណូ ចិនរបស់ េ មិនែដលយល់សបិថ

សហរដ

េមរ ិកនឹងចងសមព័នធមិតជមួយ

ណូយ

េនែត្រតត្រ ្របេទសកមពុជ

ងលុយកខក់ ។ េ យ ង ំ ខួនទំនក់ទន ំ ងជមួយនឹងរ ភិបល និគមប ំង មរយៈម នីបរ ិ រថនក់ទបទំងេនះ កនុង្របេទស វ ទំងមូល ។ េដីមបីភជប់នូវសកមមភព និងេដីមបីផល់ទំនុកចិតដល់ អនកភូមិ,

រទំងេនះ ។ បចចុបបននេនះ កូន្របសកូន្រសី របស់ជនជតិយន ួ ទំងេនះ បនកយជថនក់ដឹកនំបក កុមុ យម

និសេនកនុង្របេទស

សំងត់” េនះ គឺជនជតិភគតិចម៉ុង ែដល្រតវេគសមប់ជង ៤០ ពន់នក់កុ ងអំ ន ឡុង្របយុទធេដីមបី េមរ ិក

ចំ

និគមែបបថមេី ទេលី្របេទស

វ ។ េនេពល

្របជជនយួនែដលមនចំនន ួ េ្រចីនេលីសលប់េនះ, េ បនពិចរ

េទដល់្របជជន

ជីមញ ិ

េ យ ប់ទង ំ ជនជតិភគ

តិចម៉ុង ែដលមិនទទួលឥទធិពលវបបធមិពី្របេទសចិនេនះ ចត់ ទុកថជពួកសំែរ (អនកែ្រសឱនថយ) ។

កបបកិរ ិយែបបេនះ

ផទុយេទនឹងពួកេមដឹកនំកុមុ យនិ ម សយួនបចចុបបនន ។ ចប់ពីជន ឹ ខពង់ខស ជតិយន ួ បនេទសិក េន្របេទសប ំងេចះដង ព ់ េហីយ រ

ភិបល

និគមប ំង

បនេ្របី្របស់ជនជតិយន ួ ទំង

ិ ន ក់ទប ែដលទុកដូចជបរ ិ រេនកនុងភូមិ េនះជម នីរដករសុីវលថ ភគេនះទំងមូល ។ ្រស័យេហតុេនះ េធីឲយ្របជជនយួនទំង េនះបនធក់េនកនុងក

ជីមិញ

ប់ៃដរបស់ េ

ជីមិញទំងអស់ ។

ី ែផនកររបស់គត់ បនចប់េផម

េដីមបី្រគប់្រគង

ឥណូ ចិន មរយៈករបញជូ នលភនក់ងរយួនជជនកុមុ យនិ ម ស ចូលេទកនុងភូមភ ិ គននេនកនុង្របេទស វ េ យ ប់ទង ំ ករ ិ ផចុងេផីមថវកផង េ យឲយអនកទំងេនះេដីរតួជអនកនិពនធ និងជ េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ស ងគមេនះ្រតវ

យេពលជង ៣០ ឆន ំ គឺ ង ំ ពីេ្រកយស ងគមេវ ត

ម។

“ស ងគមសំងត់” ទី ២ បនបនេនកនុង្របេទស វេទ ត ។ េទះជយ៉ ង “ស ងគមសំងត់” មួយេនះចូលរួមេ យកមង ំ កុមុ យនិ ម សយួន និង

វ ប៉ុែនេនេពលេនះពុម ំ នទក់ទិនជមួយ

េមរ ិកេទ ។ ស ងគមេនះ គឺ្របឆំង្របជជន

ជតិមុង ៉

វ ពិេសសជន

និងជនជតិភគតិចដៃទេទ តដូចជជនជតិឃូ,ម

ជតិេម ន និងជនជតិេច

និស

មិញ បនេធី

វែដរ ។

េជីង ែដលេ្រជ តចូលមកយួនខងតបូង ។ ខនងបែងកៃន “ស ងគម

េនេពលេនះេនេឡីយ ។

ជី

វែដលមនចំនន ួ េសមីនង ឹ ជនជតិ

េនកនុង្របេទស វ េមរ ិកបនបេងកីត “ស ងគម សំងត់” ្របឆំង្រកង ណូយ េដីមបីកត់ផច់កងទ័ពយួនខង

្របេទស

ចប់ពីបក កុមុ យនិ ម សឥណូ ចិនេកីតេឡីងដំបូង េ

េហីយចិញចឹម្រគ

ចិនកុមុ យនិ ម សេដីមបីបេណញពួកេគេចញេឡីយ ។ េហតុេនះបន ជែខមរ្រកហមរបស់្រកង

ភនក់ងរកុមុ យនិ ម សយួនបនេរ បករ សីជនជតិ

្រកង វ

ណូយ

ជេដីម ។

ជន

េនែតរក កងទ័ពចំនន ួ េ្រចីនេនកនុង

េដីមបីជយ ួ គណបក ្របេទស

កនុងករ្របមញ់ និងសមប់ស្រតវរួមគឺជនជតិមុង ៉ ។ ឆន ំ ១៩៨៨ គណបក កុមុ យ ម

វ ្របប់ថ បនកំេទចពួកែដលឃុបឃិតជមួយ េមរ ិក

្រពមទំង្រគ

រដល់ឫសេហីយ ពួកេគ្រតវកំេទចដូចសតពហនៈ

ពួកអនកែដល្រតវរងករ ម្របមញ់ សមប់ េចទួត េចលួត េច

េមរ ិក ។ េទះបីជ េ

សងកត់សងកិន

បនអនុវតយុទធ

ភគេ្រចីនជកូនេច

របស់យុទធជនែដលកន់េជីងសហរដ

ជីមញ ិ

និង្របល័យពូជ

ប់េទេហីយក៏េ យ របប

សន៍របស់្រកង

ណូយេនែត

សសហព័នឥ ធ ណូ ចិនកនុងឆន ំ ១៩៣០ របស់េ

ជីមិញ ជដែដល គឺេធី

និគមែបបថមីេទេលី្របេទស

វ និង

កមពុជ ជយុទធ សមួយែដលម សននិបតគណបក កុមុ យម និសយួនបនបញជក់ជបនបនទប់មក ។ បចចុបបននកល ពួកជន កុមុ យនិ ម សយួនបនព្រងីកអនុតរភពរបស់ខួនេទេលី្របេទស វ

និងកមពុជ

េហីយ ចបស់

ស់ថ្របេទស

វឥឡូវេនះ បន េខតមួយរបស់យន ួ េទេហីយ ែដលសថិេនកនុងភូមិ

បញចូ លជ ភគខងេជីង្របេទសយួន ។ ពួកេមដឹកនំគណបក ្រកង រ

ទំព័រទី 12

វ ្រតវបន

ណូយដុសខត់សតិ រមមណ៍ េហីយទទួលបញជ មរយៈ

ភិបល្រសេមលយួន ។

(េនមនតេលខេ កយ) ្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


េរឿងកំពប់ែតអុង

អតថបទកំ

ពយេនះ ្រតវបនរក ទុកអកខ វិរុទធ មចបប់េដមទំង សង

វត កច - េរ បេរ ងេ យ ១២៨២-ឯលួងអងគអិមគតផត ិ ប

ចរយ ឃឹន សុខ

រត់េទែខ មរយក

ត់េហយជត់ គរផង ។

១២៨៣-ដូេចនះេទសេនះយល ់ឆគង មនទិលេ

ហមង និងលងធូលីពុទេច ។ ិធ

១២៨៤-សំ បុ តបំេរដល ់េទ

េចឃុនធំេន

េទទូល ពះេចយុធយ ។ ១២៨៥-េសចបនដង ឹ

នអកខ

មន ពះឱងករ

ថឲយេចឃុនេរ បរង ។

ំ ង យក កមករផង ១២៨៦-េចញមកឈរបត់ដប េទរងបនទូលៃថថ ។

ទិដ្ឋភពយួនយកកបលែខមរេធជមុច ំ ងកនកល់ ែំ តអុង

១២៨៧- ពះពីធក់វដន ិ នមម ពះនរនទេយធរ

េឈមះគុងពួកេ

ពះអងគម៉ជបនទប់ ។

១២៨៨-

ជគុេជនឯក បប េទ ប ៉ បនទូល

េដេជអស់

១២៩៨-េយងេធសំ បុ តេបះ

១២៩០- យកលួងអងគអិមេទ

សកែខ មរឲយេន

១២៩១-ដូេចនះអស់ឯង គប់ខន ួ

រកមនុស មំមួន

១២៩២-ដង ឹ សកដង ឹ ៃ ពេ បេទ

សួរ ជករេន

១២៩៣-េបយួនជូនលួងេទេហ

េយងេនះកនុងែខ

ហមតហ ់ មងមិនមនសងករ ។

នគរ សកែខ មរ

អុងេទ ងគុនេឈមះេ

១២៩៥-កលេនះនមុឺនឯងឯ

ឲយេ

បនែតពីរនក់េនះខ ី ម ។

១២៩៦-មេនយ៉ ង ុ ពួកេដេជអី េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

កេច

១៣០១-េដេជរស់ផងពីរនក់ ១៣០២-

មេ

ែដលេសប ជករ េដជះ ។ េឃញសំ បុ តជក់

េហយបកសំ បុ តបងវ ឹ ញ។ យ ជករេនះមិញ

បំេរវលវញ

េទដល ់េចឃុនធំថ ។

ឲយអងគឌួង គង

យឲយេរសែខ មរ

យ ហួ សមកប យ

១៣០០-បងញសំ បុ តេបះ

ំ ឹ ង សកែខ មរ ។ ឲយដង ឹ ដណ

ជរកព ័ ិ ភ័ ក សកែខ មរ ។

យ។

សួរេសរដេំ ណរ ជករ ។

ទងយួ ំ នទងែខ ំ មរដង ឹ ផូ វ ។

១២៩៤-េលកទ ័ពេទចប់ សកផង

អស់ គប់ កមករ

កេចឃុនមក

១២៩៩-បនដល ់េខតកំពង ់

យ ជឬន ំេទយួន ។

កតកគ តស ិ ិ ិ កែកនកង ។

ំ ង េនបត់ដប

១២៩៧-េរសេ សចផ ំេផចពកយផង

ប់

មេគ ។

១២៨៩-េចឃុនធំលន ុ ថឯ

កនរននង ។

១៣០៣-

មេ

យដេំ ណរអកខ

េច ១៣០៤-ឯេ

សំ បុ តេបះ

េដេជ គប់

កេចឃុនបន

ប់

ក ៏បកបំេរេ បេទ ។ ជញកី ទំព័រទី 13

ប់ ។ អស់

រស័ពទ

(េនមនត)

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ពះ ជពីធីបុណយអុំទូក បែណត បទីប អកអំបុក

សំពះ ពះែខនឹងចូលមកដល់េនៃថងទី ២៣, ២៤ និង២៥ ែខ វ ិចឆិក ខងមុនេនះ ែដល បជពលរដទូទំង ពះ ជ ច កកមពុជេពញនិយម

និង បរពធេឡងជេរ ង ល់ឆនំេន

ំ ។ ខងមុខ ពះបរម ជ ង

បៃពណីបុណយទំេន មទំ

ប់

ទំងេនះ ក៏ តវបនែខមរកមពុជេ កម ែដលកំពុងរស់េ កម

របប កង

ណូយ

បរពធយ៉ងខជប់ខួនជទី ជ បំផុតផងែដរ

េបេទះជមនករ

ម បម ពីសំ

អុំទូក មនកត់

មែបប

ក់

ជញធរ កង

ណូយកី ។ ដូេចនះេដមបីឲយ ជបចបស់អំពី ពះ ជពិធីបុណយ បភពៃនពិធីបុណយ ប

ឲយដឹងថ

ំ ងទូក

េនះ ខងេ កមេនះគឺជ ែដលែផក

បវតិៃនបុណយអុំទូកមន

លង់មកេហយ

ំងពីបរមបុ ណដ៏យូរ

ែដលមនែចងកនុងឯក

បរេទស ក៏ដូចជ

មសិ

ចរ ឹកៃន ប

បុណយអុំទូកេនះ មនករបក

ម បវតិបន

ររបស់ បវតិវ ិទូ

ទអងគរ

េហយ

យែបក ៗ ពីគនជេ ចន

ែថមទំងមនករ បរពធេធែបក ៗ ពីគនេទ តផងែដរ ។ ក.

ថ នពុទធ

មេស វេភជ័យវ ័រនទី ម ៧ មនេនកនុងវ ិទយ

សម័យអងគរ ន គិសសក ជសតវត ទី ១២

មនេសចកីសុខេក មក នរុងេរ ង

ជ័យវ ័រនទី ម

ចមេ

េន

សនបណិ តយេយងពីេដមមនែចងថ

កងកមពុជ

ស់ េ

យ ពះបទ

េសចេចញេធស ងគមេជងទឹកប ងកបពួក

យកងទ័ពទូក ជចំបំងរ ំេ

ះ កងកមពុជឲយរួចផុត

សលះេចញពីខមំងស តវ “គ.ស ១១៧៧-១១៨១” េរ ង

ចំបំង គេនះ

និងបនទយឆមរ ។ កនុងចំ

មនឆក់េនេលជញ ជ ំង ប

ក់េនះ

ទបយ័ន

េគេឃញមនកងទ័ពទូកយ៉ ង

េ ចនមហិម ែដលមន ពះឆយល័កណ ខ ៍ ៃន ពះបទជ័យ វ ័រនទី ម ៧ ទង់ធូន

ទំង

និងដំបងយ៉ ង

យ។ ខ.

ទំេន មទំ ែប៉ន េ

បថប់ឈរេលទី ពះទីនំងន ចំបំង េ

ឯក

រែលបង ប

ប់កុងចំ ន េ

មកងទ័ពទូក

ំ ងទូក

របស់ កមជំនុំ

ប់េលខ ១៩.០០៤ និពនធេ

ប៉ ង

ចរយេនពុទធ

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

យេ

ក ថច់

សនបណិ តយរង េខត

សកមមភព្រប

ង ំ ទូក ង កនងេខត្ត ្រពះ្រតពំង អតីតទឹកដីកមពជេ្រកម ុ ុ

ឃំង កមពុជេ កម មនែចងថ “សម័យលែងក ព.ស ២០៧១-១៥២៨” ពះបទអងគចនទទី ១ ទង់

ងរជសនិទធភូបល ជេសច ប

ក់ ។ េសច

ំងពញ

ញ់េនកមពុជេ កម

សក

ញ់េនះបនចត់រេប បេរ បចំករពរ

សកមនដូចតេទេនះ ៖ ទ

នេជងទឹកែចកេចញជ ៣ កមៈ

កមទី ១ េ

ទ័ព សច

ត់ចបំងនឹងទូក ែដល

កមទី ២ េ

ទ័ពជំនួយ

ត់ចបំងនឹងទូកែចវពីរ

កមទី ៣ េ

ទ័ពប

មន ទង់ ទយដូចទូក ប

ំ ងេយងសពៃថងេនះ ។

ជួរ ែដលមន ទង់ ទយដូចទូក ប

ំ ងេយងសពៃថង ។

ក់ គឺទូកធំមនដំបូលមន

ែចវ មនេកង មន ទង់ ទយដូចជទូកប ប៉ុកចយ

ក់ េ

ទូក

ែត ងសួចែវងមនដំបូលែតមួយកត់ខងមុខ

ឥតជញ ជ ំង ជទូក

ក់េសប ង

រេប បបងត់ចបំង “

រសំ ប់កងទ័ព ។

មទំេន មេសច

ញ់កមពុជ

េ កម” េសចេលកម នីបួនទិស “ចតុសមភ” ែដលេនកនុង

ឱ ទសនិទធភូបលេសច សំ ប់ សក អកអំបុក

ញ់ គប់ជំពូក

ែដលបញញ តិចបប់

កំណត់ៃថងេពញបូណ៌មីែខកតិក

េនះម នីទំងបួនទិស តវេកណទ

រដូវ

នទំង

េជងទឹក េជងេគក សមយុទ”ធ ១ ៃថង ១ យប់ ល់ឆនំ ។ ចំែណកទ

ពមកេនថរ

នេជងទឹក ឲយេទ បឡងឫទធិឯទេន

កនុងេខតឃំង

េខតេទមកបន សល ។

ទំព័រទី 14

ដបិតទីេនះជទី បជុំទឹក គប់

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


េលេនះ

មេស វេភ ចសននិ

និងឯក

រជ បភពទំងពីរខង

នបនថ

បេទសកមពុជសម័យ

បុ ណ ជ បេទសមនកងទ័ពេជងទឹកខំងពូែក និងមន វ ិធីហឹកហឺន ពិធីសមយុទធកងទ័ពេនះ ជ បៃពណីជប់េរ ង ល់ឆនំ េហយ

េនះេរ ងរហូតមក

ចសននិ

នេទ តថ បេទសកមពុជេធពិធី

គឺចប់តំណមកពីសមយុទធកុងសម័ ន យ

បុ ណេនះឯង ។ គ. ឯក

រខះនិយយថ ពិធីបុណយអុំទូក គឺជ

បុណយ បៃពណីជតិដ៏ធំមួយេន បេទសកមពុជ ។ បុណយ

េនះមនរូបភព ប

ក់ បែហល

េទនឹងបុណយ បចំរដូវ

ំង ហ ង់ ែដល

របស់ជនជតិអឺរប ៉ុ ែដលមនេឈមះថ

បចចុបបនន បរពធេធេនអឺរប ៉ុ ខងេជង ។

បៃពណីខះ មន បវតិជប់ទក់ទងយ៉ ងជិតសនិទធ

សមុ ទដ៏ធំលឹងេលយ េហយក៏បញ ជ ក់េទ តថ េពលេនះ សវកនុងែ សកំពុងែតទុំ ។

វ ិចឆិក”

បឹងបួ

េនេពលែដលទឹកទេនេមគងគលិចជន់

“សី

ទឹកជំនន់ដ៏សនធឹកសនធប់បនហូរចក់

មរយៈទេន

ច សព

បែដលហូរពីតបូងេទេជងវ ិញ ។

ទឹកជំនន់ៃនទេនេមគងគ ពិេសសជំនន់េន

មបឹង

បួ មន បភពមកពី បេទទីេបដ៏ែសនឆងយ បនផល់ជីវភព

នូវែ សចំករេន បេទសកមពុជ េ

ដីលបប់ែដលបន

រទឹកជំនន់ៃនទេនបឹងបួទំង

បនេធឲយ

មនជីវជតិ

បងកបននូវធនធនសំបូរែបបេនកនុង បេទស

ៃនទឹកសំរក

បនផល់នូវផលយ៉ ងេ ចន

កមពុជ ។ ដំ

ំ ទំង

យែដលកសិករែខមរេធ ង ំ

មចងក់

ក ត់េ គះ

ទុកិក ភ និងផល់សុភមងគល ។ ដូេចនះេហយបនជដល់រដូវ

យមួយ

ទឹក សក បុ ណែខមរេយងក៏កំណត់យកៃថងេពញបូណ៌មី ែខ

ដល់ ពះគងគ និង ពះធរណី ែដលបនផល់ជីវភពរស់េន

សំពះ ពះែខ អកអំបុក េដមបីសំែដងមេនសេញចតន ដឹង

េទនឹង បវតិៃន ពះពុទធជមចស់ ។ ប៉ុែនករបក ែដល

ចយកជករ គប់ គន់

គឺកុងបំ ន ណង

និងសុខមលភពចំេពះទឹកដីវ ិញ កករលក់” ។

ករបក

នឹងទំេន មទំ

ថ នភពភូមិ

“ដឹងគុណ

ែដលេយងនំគនេធឲយ

យចុងេ កយេនះ គឺដូចគនេបះបិទេន

ប់ៃន ពហមញញ

សន េហយ សបេទនឹង

សជក់ែសង និងជីវភពរស់េន បចំៃថង

របស់ បជកសិករេយង ។

ពិធីបុណយអុំទូក ប ពឹតិេទនៃថងេពញបូណ៌មី

ែខ

កតិក សបេទនឹងរដូវទឹកជំនន់ ែដលកនុងរយៈេពលប៉ុនមន ែខមកេហយ

បនេធឲយបឹងបួទំង

កតិក

េរ ង ល់ឆនំេរ បចំពិធីបុណយអុំទូក

គុណចំេពះទេនេមគងគ

និងទេន

ជីវជតិយ៉ងសំខន់បំេរ វ ិស័យកសិកមម ។

បែណត បទីប

ែដលបនផល់

ពិធីបុណយេនះ េគែតង បរពធេធអស់េថរេវ

ៃថង គឺៃថង ១៤ េកត, ១៥ េកត និងៃថង ១ េ ច ែខកតិក េធេន មទេន

ំ ។ ចំែណកេនកនុងអតីត បមុខ ពះបរម ជ ង

ទឹកដីកមពុជេ កមវ ិញ

បៃពណីអុំទូក

បែណត បទីប

សំពះ ពះែខ អកអំបុក ក៏ តវបន បជពលរដែខមរេ កម

កយេទជ

បរពធជេរ ង ល់ឆនំេនៃថង ១៥ េកត ែខកតិកផងែដរ ៕ ឯក

រ្រ

វ្រជវ

៉ ុ ីនេ ន រដ្ឋធនីៃន សហ -វិទយសំ ជសំេឡងរបស់សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ផ យេចញពី្រកុង ស ុ េឡងកមពជេ្រកម ុ

រដ្ឋ

េមរក ្របយម ត្ត ន និយម ិ ស្រមប់បេ្រមដល់ ើ ិ ិ អក

្ត ប់ករផ យរបស់វទយ ិ ុ េយងខញ ើ ុំ ។

-កមមវិធីផ យ ៖ ផ យកនុងមួ យសប្តហ៍ មង ្ត េរ ង ល់ ៃថងអងគរ ចប់ពីេម៉ ង ៩ ដល់ េម៉ ង ១០ យប់ េម៉ ងេនកមពុជ

េ្រកម

មកមពស់រលកធតុ

-្របយម ត្ត ិ ិ ក៏

ចេបក ើ

កសខី ១៥.៦៩០ គឡ ី ូ ហឺត ។

្ត ប់បន្រគប់េពល

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

មរយៈេគហទំព័រ www.khmerkrom.org/radio ។

ទំព័រទី 15

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ទំព័រ ក ំងមស ស់ បប់ថ

សូ មបុ តេខម ទ ំង បស ស

កែុំ បកបក់គនែ កងបត់ដី

កលេដើមដែ ្វ ី ខ មរធំលឹងេល្វ ើយ េសចែខ មរកលេនះខ ំងក

មគគី ពតៃដេទបសុ ខ ើ

ន។

កូនេចែខ មរេអើយកេុំ ភច បណ

ស តវ

មនយខចរ

ខងេកតខងតប ើ ូ ងទល ់សមុ ទ

ខងលិចហួសផ ុតទល ់ភូម

ឫទបរម ីធ ីខ ពស់ខ ំង

ជតែខ ិ មរេកមងចស់មនអំ

ខងេជើងទល ់ចន ិ

បុ តភញ

ងអងគរដ ៏អង ់

ឥឡូវែខ មរយំ

ពី គប់ទ ិ

ស់

េករេឈ ៌ ម ះចញ ិ ច ចេពញពសុធ ។

េ ពះកលសម័យែខ មរេឈមះគន

យទកដ ី ឹ

ចបំងចះចបំ ុ ងេឡើង

េគរួ មខច ។

សេវទន

េស មេលបកមពុជដប់េខតបយ ។

រឯខងតបូងរូ ងៃផទកុង ន

ែខ មរក ៏លិចលង ់េកតអន យ ើ

េលបជងៃមភេខតរួ ចេ សចេហើយ

ឱកូនែខ មរេអើយកេុំ ភចខន ួ

បត់ដីបត់េកះអស់ខចត់ខចយ េនះេហើយ

មគគែខ ន ី មរ នងយួ ិ

ប ជញ ពល

វ ែ ពកឫស ី

រឧបយៃនជតយួ ិ ន។

េពលែខ មរេភចខនយួ នច ូលៃវ ៉ ។ ួ

េខត កមួ យ ស េ ងដំរ

កំពង ់ កបី ៃ ពនគរ

ផ រែដក បម បយដេ ំ ។ ី ខតឃង

ផ ំអំេបើស មត់ ជក ពម េម-ស

េកះ តល ់ ឡងេ ុ

ប៉ណ ុ ឹ ងេហើយយួ នមិនសកបស ់ កល ់

េនែតបុករុល

កំពង ់ឫស ី ពះសួ គ៌ ពះ តពំ ង សូ មបីមួ យតកមួ យចំ ឹ

យួ នេលបទ ំងផទ ំងដូច សកចម ។

ែខ មរេនេឆតលងង ់ដល ់

មទំេន ម

យួ នក ៏ខំចបមគមន បណី ។

ែខ មរេឆតយួ នេឆ តេលបទកដ ី ឹ

េទ ត

ែខ មរសូ តបត់េខតដល ់ជងៃមភ

េម៉ចែខ មរមិនភ័យក័ យជនម ។

ែខ មរេអើយច ូរច ំ ៗ កេុំ ភច េបើចង ់រស់យូរ តវ

រ ដល ់ សក ទ ំង

ខងេកតខងល ើ ិចដូចែតគន

មគគ

ខតខំ ករពរទកដ ីែខ មរ ៕ ិ ឹ

និពនធេ យៈ េ

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ទំព័រទី 16

ក េខម

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ពីសម័យមុន

នងេធ្វ ទរុ ណកមម ិ ើ

យួ នចប់ែខ មរេ កម

កប់សមប់េទ

ក់ពនធនគរ

មអំ េពើចតរបស់ េគ ិ

ំ ដូចជករបងខឲយែខ មរេ កមេស កពក់ នងផ ស់បូ រទំេន ម ិ

ទមប់េទ

មរេប បយួ ន ជេដើម

ំ យួ នបងខឲយពក់ េខ សនម

េគះ តេ

ចំែណក ពះសងឃវញ

មែបបេ

យន ទ ុកចេញ ច ើ ម ឆន ់បយយប់ សូ តធម៍ ិ ។ល។

អំ េពើេឃរេឃយង ់ឃន ងទ ំងេនះ

បនជ មញឲយ បជជនែខ មរេ កម ទសទ ិ ី។េ

កសងឃយួ នពុទ ធ

េ កកេឡើង បឆំង គប់

យទ ័ពយួ នមនកមង ំ ខ ំងេពក េហើយេសចែខ មរ

គតែតព ិ ី ខ ំគនដេណើ ម ជបលងគ ពស់ែវកៃន សយួ នកឡកណ ិ ី

ឈក់វេង្វងនងស មស់ ឹ

ក ៏េភចគតគូរដល ់សុខទ ុកខ ិ

ែដលកំពង ុ ឈក់វេង្វងនងស មស់ សយួ ន ឹ បនទកអំ ុ

ករជត ិ

ទេង្វជ ើ ិះជន ់របស់យួនមកេលើែខ មរកមពុជ

េ កមយ ៉ងេនះេហើយ េទបឧកញ៉ េសនបត ី សឺង គ ុយ សុខ ើ ចត ិ បថ ុយជីវតឲយយួ ន ប េដើមបីបូ រយក ពះពទ ុ ធ

រកត់ក

សនេថរ ទ

េនកនុងឆនំ បៃពណី

ទំេន មទមប់ឲយបនគង ់វង រហូតដល ់សព្វ ៃថង យ ៉ងេនះក ី

រំ

យពូជ

ក ៏យួ នមិនែដលេបះបង ់នូវមហិច ិ ឆ

សន ៍ជនជតេដ ើ ែខ មរេ កម ឲយរ ិ ម

ែដនដក ី មពុជេ កមេឡើយ

េដើមបឲយែផនទ កមព ី ី ុ ជេ កម

កែតមង ។

ឧ កដកមម បល ័យពូជ

ក ុមមុយនសយួ ន ិ

ទសវត រ ៍ ៨០

យបត់ សេមលពីពិភព

សន ៍

របស់រ

ភបល ិ

មកេលើជនជតេដ ិ ើមែខ មរេ កមកនុងអំ ឡង ុ

សំ េណើមទកេខ ម ចរេនេលើ ក ឹ

ស់េដម ើ បី

បឹងេទអងគករសហ បជជតម ិ ិនទន ់សងួតេនេឡើយ ។ ករ េធ្វឃត ពះេមគណ ពះព ុទ ធ ើ

សនេថរ ទ

ៃនេខត ពះ

តពំ ង ពះនម គម ឹ ត ុកេចង ើ េនៃថងទ ី ១៨ ធនូ ១៩៨៦ នងករ ិ

ចប់ ពះសងឃែខ មរេ កម ប់ពន ់អងគ

ក់ពនធនគរ

ពក់

ធបេតយយ ិ

េធ្វឲយព ើ ិ ភពេ

ចំេពះទ ុកខេ

នយយេ ិ

យែឡក េ

ករបស់ ពះេតជគ ុណ

នង ិ

ណូយថ

ពិភពេ

បនរេំ

នងពួ ក ិ

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

នងករេ ិ

ភលន ់ដ ៏ធំេធង

ខនជអន កខ ំងអ ួ

ច រយពូែក

ទម ឹ

ខន

យ៉ងពិតជមន បសិទភព ិធ

កបនេឃើញពុតតបិតរបស់យួន

េមរច បន ពមនេទរ

ភបល កង ិ

ភសិទមន ស ុ មកេលើជនជតេដ ើ ិធ ិ ម

េនកនុង បេទសខន ពិេសសជនជតេដ ើ ែខ មរេ កម ក ៏បងខ ំ ិ ម ួ

ចតកត់ េទស ពះេតជគណ ុ ិ ឡប់ែឡរ

យត ុ

ទម ឹ

មរេប ប

ងថ

បនេធ្វឲយ ើ

ករក ុមមុយនសយួ នេខតមត់ ជក ិ

េហើយក ៏បនេចទ ពះអងគទ ំងគមនភសុ េ បះ

ខន

ច ំ ណ ំ ងមិតភពរ ងយួ ន សកដូ ី ង

នងពួ កែខ មរ ិ

យ៉ងរបស់ខន ពីអងគករសងគមសុី ិ ួ ។ េ ពះែតមន បតកមម

វល អងគករពរសិទមន ស ុ អនរជត ិ នងសហរដ ិធ ិ

បនេធ្វឲយរ ើ

ភបលកមព ិ ុជ

េមរក

បងញកនទយេខ ្វ នរបស់ខន ុ ួ

មរយៈបដិេសធន ៍របស់អនកន ំពកយរ

េខ វ កញរទ ធ សី េគេនះ គម ឺ ិនទទួល

ខន ថជពលរដែខ មរេទ ។ ទទួល

ភបល ិ

េឈមះ

គ ល ់អតតសងឃ ទម ី ឹ គ ល ់េម៉ចបន េបើ

មកឲយយួ នែមនេនះ ។ ប៉ែុ នគួរឲយចប់

យមហិច ិ ឆ

រមមណ៍យ ៉ង

ម រតជត ី ិ បនផ ុសេឡើង បឆំងចំេពះអំ េពើ

ពិេសសេដើមបបង ី ួ តេគឯងថ

ថ ប័ន

កនដកមមែខ មរេ កម ែដលយួ នបន

េសចសងឃ េទព វង នងពួ កម ន កសួ ងម ិ

។ល។

នង ិ

ំងពីេដើមរហូតដល ់បចបបនន នយយរួ ម ។ កមង ំ ិ ុច

មគគី

ែមន

កមនករចប់

ពនធករណី KC50 មិនទន ់បនសងបំណុលឈមែខ មរេ កម ផង

បនរួ មគន

នន ែដលមនគំនតគ ំ ទនូវយុតធម៌ នងេសរ ភព បជិ ិ ិ

ពិេសស គសហរដ ឺ

យអស់ពី

នែខ មរ អន កមនមនសិ-

ំវុ ញពិភពេ នងអនរជត េនជ ិ ិ

េទះបី

េដើមបី

ែកវ

ក់ពនធនគរយួ នទ ំងងងត ឹ

យមន បតកមម ពីមជឈ ិ

េឃរេឃរបស់យួន

គពួ ៉ង ឺ កយួ នពយយមេធ្វយ ើ រ

១៨៤១

វបបធម៍

សកគរ ិ វង ់ េខត

ែ សកទមទរត េ៉ ទអងគករសហ បជជត ិ

ជិះជន ់

អស់ពីែដនដី

ខន េនវតភនដ ំ ិនខងេជើង

ងងល ់កលពីៃថងទ ី ៣០ មិថ ុន ២០០៧ កនងេទេនះ ។

កមពុជេ កម

យក ណក័ យ ិ

នងករេល ិ ើក

ភសកករៈេនះ ឲយចប់ផ ក ឹ ពះេតជគ ុណ

េហើយបញូ ជ នមកកមពុជេ កម

ខ ំង

ម តបក់សឹងរ

ទម ឹ

របស់ បជពលរដែខ មរេ កម ែដលកំព ុង តវពួ ក កេពើយួ ន េដញ

ច ់ដុំ ក ៏បនបញ ជ រេទេមដក ឹ ន ំ បេទសកមពុជ

ខងកមង ំ

ៃផទ

រភព

តង ់ ៗ ថ ខនបនចប់ ផ ក េនះ ឹ នងបញ ិ ី ួ ូ ជ នអតតសងឃអងគ

ទំព័រទី 17

រមមណ៍ផងែដរ

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ខណៈេពលែដលពួ កខក ំុ ញ ញជះ បងែ បងគប់ចតអន កេលើក ិ

បនទក ែតពួ កទមិឡឥត ុ

សនមន បៃពណី

ំងពីបូ ណ

កលមក ែតងរមឹលគណជន ុ ច ិ ចេនះ បនែបរកបលមកខ ំ កមពុជវញ

ែដលេធ្វឲយមជឈ ើ

កន ់ែតចបស់អំពីរ

នជត ិ

ភបលកមព ិ ុជ

នង ិ

នងអនរជត ដ ិ ិ ឹង បងញអំ ពីភព

កេម យរបស់ បេទសកមពុជ ជពិេសសបងញឲយេឃើញ

ថកមពុជសព្វ ៃថងគ ឺ គន ់ែតជេខតមួ យរបស់យួនែតប៉េុ េ ពះពលរដែខ មររូ ប

បក់

មគគី

កមពុជ ។

ែដល

នង ឹ តវរ

េទះបីយ ៉ង

៊ នរះគន ់ នងេធ្វ ឲយែបក ិ ើ

ភបលយួ នច ូលេទចប់ដល ់ទកដ ី ិ ឹ ក ៏េ

បឆំងចំេពះយួ នជនច ិ ច

យ ែខ មរេ កមេនែតទមទរ

លុះ

ែតយួ នែលងជិះជន ់ែខ មរ

័ ច ែខ មរ ឈប់េបក បស់ែខ មរ ឈប់រ ំេ ឈប់េកង បវញ សិទែខ ជំេន ិ ធ មរ នងេគរពេសរ ិ

មន បតកមម ជំទ ុ ស ិ ិ កមពុជ

សន ។ ឥឡូវេនះ េ

ទ ំងអងគករសងគមសុីវលកនុង បេទស

ទ ំងបងបូ នែខ មរេនេ ក បេទស

នងរួ ិ មទ ំងអនរ

ជតចំ ិ េពះបញែខ មរេ កមេនះ ពួ កែឆកយួនកំព ុងែត តដរ

យ ៉ង

ម៉ស់ េដើមបីខជក់ឆឹង តេចញពីបំពង ់កយ ៉ងេវទន ។

(តមកពីទំព័រទី ០៧) ជ កនុងរដធមមនុញញ ។ េ

មនសហព័ន ធជសមជិកៃនអងគករ

UNPO ែដលជអងគករជួយ តស អហិង

សប

យផូវេ

យសនវ ិ ធ ី នង ិ

មចបប់ជនជតេដ អងគករសហើ នងចបប់ ិ ម ិ

បជជត ិ េដម ើ បទមទរស ី ិ ទសំ ិ ធ េរច សនខនេ ួ

ជូនពលរដែខ មរេ កមេនេលើទកដ ក ី មពុជេ កម ឹ េ កមសព្វ ៃថងេនះមិនែមន ម

“ខ ច ់មួ យ គប់”

គរដូចយួ នគតេនះេឡ ិ ើយ

ងយែខ មរេ កម

សងកតែ់ ខ មរេ កម

យខនឯង ួ

ដូេច នះែខ មរ

េនក

មុនដំបូងយួ នេមើល

យួ នេសើចចំអកឲយែខ មរេ កម យួ នរ ំេ

យួ នគប

ភសិទមន ស ុ ែខ មរេ កម ិធ

េ ប គប់មេធយបយេដម ើ បកៃឡវបបធម ី ិែខ មរេ កម

យួ ន

បនទប់

មកយួ នកប់សមប់ែខ មរេ កម បនទប់មកេទ តយួ នកន ់កប់ ទកដ ីកមពុជេ កម ឹ

េសរភព

ប៉ែុ នទបំ ី ផ ុតយួ ននង ឹ តវ បគល ់សិទ ិ ធ

នងស ិ ិ ទស្វ ិ ធ ័យសេ មច សនជូនែខ មរេ កមវញ

រែខ មរេ កម បកន ់ភជប់ធមិអហិង

ចបប់អងគករសហ បជត ិ ។ េ

តវេនះេហើយ េទបយួ នកំព ុងេ ើ

មិនលក់ ៕

នងតស៊ ូ សប ិ

យសមឹងេឃើញមគ៌ ដ ៏ តម ែភនក សុីមិនឆងញ់ េដក ថច់ ្របីជេគ ន

សនរបស់ជតិ ដូចែដលបនែចង

ក្រសីបនឲយដឹងថ

មីេដីមបុណយ មិន

មនេធីអីខស ុ េនះេទ េហីយអនក ល់គនគមននរ

ទំងអស់ េហីយក៏គមនេលីកប ទំេន មទំ

ែខ មរេ កមបចបបនន ុច

រ ំេ

ភចបប់អី

ឬែ្រសកហូរអីេនះែដរ គឺេធី ម

ប់ ដូេចនះករបិទឧេគឃសនសពទែបបេនះ គឺរ ំេ

ភេលី

សិទធិរបស់្របជពលរដទំង្រសង ។ េ យែឡក្របជពុទធបរ ិស័ទជេ្រចីន

មិនសបបយចិតចំេពះទេងីរបស់ពក ួ ជញធរែខមរ នេយបយឲយរ

ភិបលយួនេនះ ។ បុរសចំ

បរ ិស័ទចំណុះេជីងវតខងេលី

បនសែមងករ ែដលបំេរ ីេគល ស់មនក់ ជពុទធ

សូមមិនឲយបេញច ញេឈមះបន

បេងីបឲយដឹងថ មិនថេនកនុងវត ឬកនុង្រសកគិរ ីវង់េទ ពួកសមតថកិចចេគបនគំ មកំែហង

និង

មផច់មិនឲយរ ំលឹកដល់េឈមះ

អតីត្រពះេចអធិករវតេឡីយ េបីមិនដូេចនះ េគនឹងបញជូ នេទឲយ រ

ភិបលយួន ក់គុកដូច ទឹម

ខន អីចង ឹ ។ បែនថមពីេលី

េនះ បូ ន្រសីបេងកីតរបស់អតីតេចអធិករ ទឹម

អះ ងថ អនក្រសី និង្រកម្រគ

រ ែតង្រតវពួក ជញធរមនសមតថ-

កិចចគំ មកំែហងជេរ យ ៗ េ យ របស់ខួន

េទសអី

ខន បន

អនក្រសីនិយយថ

ររ ំលឹកដល់េឈមះបង្របស េតីបង្របសរបស់អនក្រសីមន

េហតុអីបនជ ជញធរៃនសមតថកិចចែខមរគមនសមតថភព

កត់េទស េហីយបញជូ នមកឲយយួនកត់េទសែបបេនះ ។ េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ប្អូន្រសីអតីតសងឃ ទឹម

ខន កំពុងផ្តលប ់ ទសមភសន៍ដល់អក ន

រព័ត៌មន

ទេងីអុកឡុករបស់ពក ួ ប៉ូលិស

ជញធរែខមរ កនុងពិធីបុណយ ផក ែដលយួនេ្របីបនដូចចិត េនវតភនំដិនខងេជីង កលពីៃថង សុ្រក ១៤ េ ច ែខអស ុជ ឆន ំ កុរ នពស័ក ព.ស. ២៥៥១ ្រតវនឹង ិ ក ៃថងទី ០៩ ែខវចឆ ិ ឆន ំ ២០០៧ ែដលជ្របៃពណីទំេន មទំ ប់ែខមរ បនេធីឲយមជឈ

ននន្របតិកមមជុំទិស

េនះថ ជពួកទមិឡឥត

សន ែដលេគធប់ែតេឃីញរ

យួនេធីែបបេនះមកេលីជនជតិេដីមែខមរកមពុជេ្រកម

ដីកមពុជេ្រកម ៕

ទំព័រទី 18

ទេងែី បប

េហីយបនេ

ភិបល

េនេលីទឹក ថច់ េ

ភ័ណ

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ


ទររង់ច ំ

(តពីេលខមុ ន) េ្រកយមកពួ ក បនចក់េ

េពលយប់ កងទ័ពកុ មុ យន ម ី ស្តេវ ត ្រកហម របស់េ

ម បនបនំខួ នេធជែខម រ ើ

ស្រមុកចូ លសមប់េខទចដុ តជ្រមះយ៉ ង ក ្រតន ឹ

េសសសល់ ដូចជេ ក ខះេនរស់ ី

(Tran Thi C...), េ

ដូ ចសម្តី

៉ ហ...(Tran Van H...) េហើយេហតុ ករណ៍ ន

េនះឯងជករពិត ១០០% ែដលពុ ំ មន

្អ ត

ច្របែកកបន បចចុបបនន កយយ ្រតន ឹ ធី ក...

៉ ់ ច...(Nguyen Van Ch...) និង ន

ក េង ន

ំ ន់មនក់េទ ត គ្រគូ ក ដ៏ ី ឺ បេ្រង នមធយមសិក េនែ្រពកជក ី សខ

វញេត ិ ដំ

ឲយដង ឹ

(Vinh Te)

េឈមះ

្រត...ក...ល...(Tr…Q...L...)

ល្របប់េរ ងពិតទ ំងេនះ

បន

ល ្ឋ ន ដល់ ជនរួមជតេនមូ ិ

េហើយ្រតូវបនេគបេណ្តញេចញពីករងរ

និង្រតូវ

ំ ួ នអស់រយៈ នយកនគរបលេខត្តមត់្រជូក (An Giang) ចប់ឃុខ េពលពីរឆន ំជករ្រពមន ។ បចចុបបននមិនដង ឹ ថ េ

កេនរស់ ឬ

ប់េនះេទ ។

កកុ មុ យន ចំណុចទី ៥ : េហតុ អបនជពួ ម ី ី ស្តេវ ត

ំ ជុ ក ែដលមនចំងយពី្រពំែដនដល់ េទ ៧ ប េ្រជស ើ េរសយកឃុ ើ

គឡ ប់រងគលជនរួមជតែខម ើ បេធ ី ូ ែម៉្រត េដម ើ ិ ររួមគន ? មុ ន ី ករសម ឆន ំ

១៩៧៥

ំ ជុ ក មនក់ឈនេជង ើ េទដល់ ឃុប

េបមននរ ើ

ំ រំ ី និងខងនយគភន សថិតេនេជង ើ ភនដ ឺ ែំ វង ែតងមនចមងល់សង ័យ ំ ូ ងបង្អស់្រកេឡកសមងេទទ េ្រពះថ ដប ឹ ី

េឃើញវត្តែដរ

មទ ំងេនះបនក

វត្ត

ៗ កែនង

ងយ៉ ងសកឹមៃសក

ំ ុ ចពិេសសគវត្ត េខ នថម ជញ ជ ំងឥដ្ឋ ។ ប៉ុែន្តចណ ឺ

ក៏ដូចវត្ត

ំ ូ លពីសឹកទ ំងអស់ ។ បនរក ្របៃពណី្របក់ដប ករសននិ ្ឋ ន ៖

េ្រកយករណីសមប់រងគល

មេទេ

្ត លឲយជនរួមជតែខម ិ រគមនេទសកំហុស្រតូវ

ប់

ឈមេ្រកមបតៃដេឃរេឃៃ្រពៃផ ម

ក៏

ែដលដត ិ

របស់កុមុ យន ម ី ស្តេវ ត

ំ ជុ ក នយប់ៃថងទី ១៨ ែខេម ជង ៣.០០០នក់ េនឃុ ប

ឆន ំ

ប់រួចេហើយ េធជសែម្ត ង ១៩៧៨ ។ លបចកលដ៏ ពិសពុ លគសម ឺ ើ ិ ឆកយំ្រសេ

ះរបស់ពួកកុ មុ យន ម ី ស្តេវ ត

ទទួលបន

ំ ួន េជគជ័យ េហើយេឆ តឱកសេឈចឈីេបកព្រងី កទឹកចត្ត ើ ិ គុគ

របស់ម

ជនេទនឹងទិសេ

ឈនពនកមពុជ ។ ប

្ត អងគករចត់

កុ មុ យន ម ី ស្តេវ ត

នេយបយ

ំងស ងគមចត្ត ិ

និងេយធ ស្ត

េដម ើ បី

ចូ លកនុង្របព័នេធ ឃសនផ ពផ យ

ករេធបតុ កមម ើ

ពិភក បនេរ បចំេឡើងេន្រគប់ទីកែនង ប

យទង េខត្តមត់្រជក ល់ ប

ករ

្ត ញវទយ ិ ុ

រសេមងធំផុតេលខ េថកលេទស ្ត ញទូរទស ន៍ជតេប ិ កសូ ើ

ពួ កប៉ុ លពតថបនឈនពន និងសមប់រងគលជនរួមជតេន ិ ំ ជុ ក ឃុ ប

នីស្តេវ ត

េដម រជតថ ្ត តអន្ត ើ បដេណ ើ្ត មបំភ័នម ិ ិ ី មឆងែដន យលុ កកមពុជ

ខួ នែតប៉ុ េ

កងទ័ពកុ មុ យម

្រគន់ែតេដម ើ បករពរ ី

ពុ ំែមនជករឈនពនកមពុជ ដូ ចែដលធប់

្រតូវបនេគេថកលេទសពីមុ នមកេនះេទ ។

ៃថងទី ១៥ ែខមថុ ធ ករ យលុ ក ិ ន ឆន ំ ១៩៧៦ យុ ទន

កមពុជ្រតូវបនចប់េផ្តម ើ ។ កងទ័ពៃនប

្ត កងពលធំេលខ ៧

េលខ ៩, េលខ ៣៤១ រួមជមួ យអងគភពគ ំ្រទដ៏ខ ំងកជេ្រចន ើ

េទ ត បនឆងកត់្រពំែដនយួ ន-ែខមរជថមម ្ត េទ តេក្តបក្តប់ទឹក ី ង

ដម ី ួ យភគកនុងែដនសីមកមពុជ ែដលមនជេំ ពី ១០ គឡ ី ូ ែម៉្រត

ដល់ ៤០ គឡ ី ូ ែម៉្រត កនុងេនះមនេនកនុង្រសុក្របសូ ត េខត្ត យេរ ងជេដម ើ ទ័ព ើ ។ េពលេនះចំនឹងរដូ វេភ ង កមពុជបេងកន

ជេ្រចនកងពលធំ ពីតំបន់នន ើ

មក យបកកងទ័ពយួ នកុ មុ យ ម

និស្តឲយដកថយេទជភ ិ អស់ ។ ី ូ វញ ឯក

រកុ មុ យន ម ិ ស្តេវ ត

សមប់រងគលជនរួម

ំ ជុ កេខត្តមត់្រជូក ជតែខម ិ រកមពុជេ្រកម ៣១៥៧ នក់ េនឃុ ប ន ្រតៃថង ី ទី ១៨ េម េបមននរ ើ

ឆន ំ ១៩៧៨ ។

ំ ជុ ក បនវលេទឃុ ប ិ

ែដនយួ ន-ែខមរនេខត្តមត់្រជូក ្រសុក

ទស នផទះផនូរបជុ ក ែដលក

ៃ្រតរ ័តន

េហើយរដ្ឋអ ំ

សថិតេនជត ិ ្រពំ

យទង សូ មេឆ ងចូ ល

ងេនចេនះវត្តភី

ចកុ មុ យន ម ិ ស្តេវ ត

យ និងវត្ត

មទទួល

គ ល់ ថ

ំ ល់ បបកមមដ៏េឃរេឃ ន មគំនុំនឆន ំ ១៩៨០ េដម ើ បកត់ ី សគ

ទំព័រទី 19

្រពឹត្តប្រតរបស់ សហព័នែធ ខមរកមពុជេ្រកម ិ

របស់ពួក

្រតូវបនេកះេកណយ៉ ងគ្រគកគេ្រគង ឹ

េលខ ៤៧ ែខវចច ិ ិក ឆន ំ ២០០៧

ផនរតមក កនងឃុ ូ ល់េ្រគងឆ្អឹងែខមរកមពជេ្រកម ុ ុ ំបជុក ្រសុក

របស់ពួក្របល័ យពូ ជ

៉ ពត កនុងរយៈេពល ១១ ៃថង សន៍បុ ល


ឆន ំ ១៩៧៨ បនឈនពន និង

ពីៃថងទី ១៨ ដល់ ២៩ េម

សមប់រងគល្របជជនគមនេទសៃពរ ៍អស់ជង ៣០០០ នក់ េនឃុ ំ

បជុ ក ្រសុង

យទង ។ ផនូរេនះមន ងឆេកណ (៦្រជុង) ខងកនុង

ផនូរមន្របអប់កញច ក់ស

េ្រគងឆ្អងែត ឹ

១១៥៩

្ឋ នអដ្ឋេកណ (៨្រជុង) ែដលមនតមកល់

ៃន

កសពែដល្រតូវបនេធេកសលយវ ច័ ិ យ ើ

័ ចជេ្រសច ។ េភទ និងវយរួ

េតករព ើ ិ ត យ៉ ង

? នរ

បនេចញបញ ជ ឲយសមប់

រងគល្របជជនែខមរគមនេទសកំហុសរួមគនជង ៣០០០ នក់េនះ?

េតជេពជឈឃត ប៉ុ ល ពត េចញបញ ជ ឲយពួ ក្របល័ យពូ ជ ើ ្រកហមសមប់េ

យកំហឹងពូ ជ

េទ តេចញបញ ជ ឲយសមប់

សន៍ឬ ? ឬក៏េពជឈឃត

ឆន ំ ២០០៤ េពលែដល

Blade បនទទួលរងន់ជ័យ

ភី

មញញកុ ងសម័ យស ងគមេវ ត ន

ករបរេទសកុ មុ យន ម ិ ស្តេវ ត

េមរកមួ ិ យចំនួនមកេលើ អនកន ំពកយ្រកសួង

មេឈមះ Le Dung បននិយយថ

សកមមភពសមប់រងគលដ៏េឃរេឃ របស់ទ មកេលើ្របជជនេវ ត

រព័ត៌មន Toledo

រព័ត៌មន Pulitzer េលើអតថបទយក

ករណ៍ ស្តីពីករសមប់រងគលរបស់ទ ្របជជន

េមរកមួ ិ យចំនួន

ម ែដលគមនេទសៃពរ ៍េនះ បន្រតូវ

ព័ត៌មន Toledo Blade េលើកេឡើងជសកមមភពេពរេពញេ កមមរ ំេ

េផ ង

េដម ើ បបំ ើ ី េពញត្រមូវករស្រមប់បេ្រមកល

លបចនេយបយដ៏ េខមងងឹតរបស់េគ ? ិ ៃថងទី ៦ ែខេម

សន៍ ែខមរ

ំ ឹ ងកនុងមតម ភេលើចបប់អន្តរជតិបងកកហ ិ

យបប-

ជន ។ ករែដល

រព័ត៌មន Toledo Blade បន្របគល់ ជូននូ វពនរងន់អតថបទ

ព័ត៌មនដ៏លបលបញ គបនបង ញថ មតិ ឺ ី

ំ ល់ កចច បនកត់សគ ិ ចូលរួមរបស់ ករ

ត្រត

រធរណៈេន

រ-

េមរក ិ

រព័ត៌មនេនះ កនុងករេសុ ើបអេងកត

ងនូ វ ល់ អេំ ពើបបកមម

ំងកុ ងេ្រច ែដល្រតូវបតប នឆ ន ន ំ ិ ើ

កនង រួមចំែណកន ំមកនូវយុ ត្តធម៌ ជូនជនរងេ្រគះ និងទប់ ិ

ឲយបបកមមែបបេនះេកតេឡ ើ ើងេនកនុងអនគតកលេទ ត ។

ក ត់មន ិ

េ្រកយេពលេយងទទួ លបនលិខិតេថកលេទស កុ មុ យន ម ើ ិ ស្ត

 មបី សកមមេលខ ភពតស៊ ូេ យអហិ ង េដ សិទព ធិ លរដ្ឋែខមរេ្រកម ប់ ៤៧ ែខវចច ឆ ន ំ ២០០៧ ិ ិក

ំ ជុ ក ែដលេ មកប់សមប់មនុ ស ្របមូ លផ្តុេំ នឃុ ប

េវ ត

ក ្រតន ឹ

៉ ់ ហ...បនេធឲយេយ ន ទី ២១ ែខ ើ ើងខញុំ ។ លិខិតេនះគសរេសរេនៃថង ឺ

ឧសភ ឆន ំ ១៩៩៩ ។ ចប់ពីេពលេនះ េយើងបនេផ្តម ើ ដេំ ណើរករ េសុ ើបអេងកតសិក ទិននន័យ

ែដល

និង្រតតពិនិតយនូ វឯក

រកនុង និងេ្រក្របេទស ល់

ំ ុ ងែត ក េនរស់ នមនជវី តែដលសពៃថង កព ិ ី

ំង

លំេន ្ឋ នកនុងរដ្ឋ Virginia និង Maryland ផ្តល់ឲយ េហើយ ក៏ដល់ េពល

ែដលេយើងខញុ្រំ តូវអនុ វត្ត

មសំដរី បស់េ

្រកសួ ងករបរេទសកុ មុ យន ម ិ ស្តេវ ត

ក Le Dung អនកន ំពកយ វ េបកកកយេឡ ិ ើងវញនូ ើ

រៃនករណីស្រមប់រងគលទ ំងេនះ

ឯក

ន ំយកេហតុករណ៍េនះ

េចញ្របឈមនឹងយុ ត្តធម៌ េដម អន្ត រជតកន ើ បឲយមត ិ ិ ិ ុ ង និងេ្រក្របេទស ី

បន្រជបបែនថមអំពីបបកមម

ស្រមប់មនុ ស ជសមូ ហភពដ៏ែសន

េឃរេឃ រនធត់ជងសមរភូ មិ្របយុ ទក ណយចូ លឆន ំ ឆន ំវក ធ ុ ងឱកសបុ ន ១៩៦៨ េទេទ ត ។ ជនរងេ្រគះ រួមមនទ ំង ស្តី, កូ នេកមង, ទ ំងេវ ត ម, ទ ំងកមុ ជ ្រតូវសមប់រងគលេនកនុងវត្ត, ព

បជុ ក ែដលមនចមងយពី្រពំែដនេវ ត

គឡ ី ូ ែម៉្រត េហើយ្រគន់ែតកនុងមួ យយប់បុ េ៉

េរ ន នឃុ ំ

ម-កមពុជ ្របមណ ៧ ះ គៃថង ឺ ទី ១៨ េម

១៩៧៨ មិនែមនជ ១១ ៃថង ដូ ចពួ កកុ មុ យន ម ិ ស្តបនេឃសនេនះេទ ចំនួនមនុ ស ្រតូវសមប់ពិត្របកដ គឺ ៣១៥៧ នក់ ។ េយង ើ រួមន ំមកនូវយុ ត្តធម៌ ជូនជនរងេ្រគះទ ំង ិ េមរកសម ប់កុ ងសម័ យស ងគម ន ិ

ែដល្រតូវកងកម ំង្រប សមប់េ

វុធ ។

ប់

រ ងជតិ

ំងេនកុ ង្របអប់ កញច ក់ េដម ន ើ បី

សន៍េវ ត

្រតម្រតូ វ្រសបេទ ឹ

ំ ប់ វុធកនុងជួ រកងទ័ព្របជជន ្របមូ លផ្តុក

េនមនអេឃរេឃជងករ ែដលពួ កកុ មុ យន ម ី ិ ស្តេវ ត

យផទល់ ៃដមក

ននក់កំពុងឋិតេ្រកម ទំព័រទីនិ20 គម្រកុង

ែដល្រតូវទ

និង្រកុម្របជជនរងេ្រគះរួមគន

បនយកេ្រគងឆ្អងអដ្ឋ ធ ិ តុ ៃន្រកុមជនរងេ្រគះ ឹ

ចចូ ល

ម-កមពុជ

ែដល្រតូវសមប់

ំ ួន រមមណ៍គុ គ

ស់

ំ ួ សករយកេទបញច ះឲយបន ជន ុ

មពុ ទ្រធ បៃពណីរបស់ជតិ

សន៍ែខមរ ?។

(េនមនតេលខេ្រកយ)

ណូយ របស់សហព័នធែខមរ្រព កមពត្តជេ្រកម េលស ឆហព័ កអន្តន រជតិ ្រសបជេ្រកម មចបប់ UN ែធ ខមរកមព ុ ប្រតរបស់ ឹ ិ


47-KKF-Newsletter-November-2007  

អតីតេចអធិករ ទឹម ខន ែដល្រតវតុករកុមមុយនិស្តយួនកត់េទស -ពួ កទមិឡឥតសនអុ កឡុកពិ ធីបុណយផក...............................៧ -តុ ករយួ នកត់េទស ទឹ ម ខន...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you