Issuu on Google+

รายงานการประชุม Core Team เครือข่ายวิ ชาการพัฒนาปฏิ รปู ประเทศไทย วันจันทร์ท่ี 19 กรกฎาคม 2553 ณ ห้องประชุม 2 ชัน้ 35 สานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) รายนามผูเ้ ข้าร่วมการประชุม 1. นายแพทย์สมศักดิ ์ ชุณหรัศมิ ์ 2. นายแพทย์ชชู ยั ศุภวงศ์ 3. รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ 4. คุณปรีดา คงแป้น 5. คุณนาลินี ศรีกสิกุล 6. อาจารย์ปกป้อง จันวิทย์ 7. คุณณัฏฐ์บรรจง เดชวิรยิ ะชาติ 8. คุณยุวดี คาดการณ์ไกล 9. คุณสกลฤทธิ ์ จันทร์พุ่ม 10. คุณนนท์ นุชหมอน 11. คุณคุปต์ พันธ์หนิ กอง 12. คุณพบสุข ช่าชอง

มูลนิธสิ าธารณสุขแห่งชาติ สานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ มูลนิธชิ ุมชนไทย มูลนิธชิ ุมชนไทย คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สถาบันศึกษานโยบายสาธารณะ สถาบันศึกษานโยบายสาธารณะ สถาบันศึกษานโยบายสาธารณะ สถาบันวิจยั เพื่อการพัฒนาประเทศไทย มูลนิธสิ าธารณสุขแห่งชาติ

เริม่ ประชุมเวลา 17.30 น. วาระที่ 1 แนวคิ ดและแนวทางการดาเนิ นงานของคณะกรรมการสมัชชาปฏิ รปู นายแพทย์สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ แจ้งต่อทีป่ ระชุมเรื่องแนวทางการทางานของคณะกรรมการสมัชชา ปฏิรปู ว่า นายแพทย์ประเวศ วะสี ประธานคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป ได้สรุปความคิดเห็นจากการประชุม คณะกรรมการสมัชชาปฏิรูปครัง้ ที่ 1 จึงได้วางแนวทางการจัดตัง้ คณะกรรมการภายใต้คณะกรรมการสมัชชา ปฏิรปู รวมทัง้ สิน้ 13 คณะ ได้แก่

คณะกรรมการ 1. คณะกรรมการองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ กับการปฏิรปู 2. คณะกรรมการสภาองค์กรชุมชนและสภาผู้นาชุมชนกับ การปฏิรปู 3. คณะกรรมการประชาคมจังหวัดกับการปฏิรปู 4. คณะกรรมการเครือข่ายผู้ใช้แรงงานและคนจนเมืองกับ การปฏิรปู 5. คณะกรรมการเครือข่ายพลังสตรีเพื่อการปฏิรปู

ประธาน นายสมพร ใช้บางยาง นายไพบูลย์ วัฒนศิรธิ รรม

องค์กรเลขานุการ สสส. พอช.

นายพลเดช ปิ่ นประทีป นายณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ

LDI

นางเรวดี ประเสริฐเจริญสุข

สมาคมส่งเสริม สถานภาพสตรี


คณะกรรมการ 6. คณะกรรมการเครือข่ายพลังเยาวชนเพื่อการปฏิรปู 7. คณะกรรมการเครือข่ายผูพ้ กิ ารกับการปฏิรปู 8. คณะกรรมการเครือข่ายภาคธุรกิจกับการปฏิรปู

ประธาน นายรัชฏะ ศรีบุญรัตน์ นายต่อพงษ์ เสลานนท์ ประธานสภาหอการค้าไทย ประธานสภาอุตสาหกรรมฯ ประธานสมาคมธนาคารไทย 9. คณะกรรมการสือ่ สารกับการปฏิรปู นายมานิจ สุขสมจิตร นายชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ 10. คณะกรรมการเครือ ข่ า ยการจัด สรรทรัพ ยากรและ นายพิพนธ์ พัวพงศกร กระจายรายได้เพื่อความเป็ นธรรม 11. คณะกรรมการความยุตธิ รรมกับการปฏิรปู นายกิตติพงษ์ กิตยารักษ์ 12. คณะกรรมการเครือข่ายอุดมศึกษาเพื่อการปฏิรปู ประธานทีป่ ระชุมอธิการบดี แห่งประเทศไทย 13. คณะกรรมการเครือข่ายศิลปิ นเพื่อการปฏิรปู นายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์

องค์กรเลขานุการ สภาเยาวชน สมาคมคนตาบอด

สสส. TDRI กระทรวงยุตธิ รรม

ทัง้ นี้ โดยมีภารกิจหลักคือ การจัดกระบวนการรับฟงั ความคิดเห็นจากกลุ่มเครือข่าย เพื่อแสวงหา ข้อเสนอแนะในการปฏิรูปแต่ละประเด็น โดยที่คณะกรรมการทัง้ 13 ชุด จะจัดกระบวนการรับฟงั ในทุกเรื่อง (issues จะครอบคลุมอยู่ในทุกชุด) เช่น เรื่องภาษี เรื่องสวัสดิการอาจเป็ นข้อเสนอทีไ่ ด้จากทุกชุด นอกจากนี้ ในส่วนของคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป เบื้องต้นจะประชุมเดือนละ 2 ครัง้ จนถึงสิน้ ปี ปฏิทนิ เพื่อรวบรวมข้อมูลทีไ่ ด้จากกระบวนการรับฟงั ความเห็น และจัดทาเป็ นข้อเสนอแนะส่งให้คณะกรรมการ ปฏิรูป (ชุดคุณอานันท์) ทัง้ นี้ คณะกรรมการปฏิรูป (ชุดคุณอานันท์) ต้องการผลักดันข้อเสนอระยะสัน้ ดังนัน้ หน้าทีส่ าคัญของคณะทางานเครือข่ายวิชาการฯ อาจเป็ นการ Organize ข้อความเห็น เพื่อจัดทาเป็ นข้อเสนอ ระยะสัน้

วาระที่ 2 เรือ่ งแลกเปลี่ยนความคิ ดเห็น 2.1 แลกเปลี่ยนข้อมูล และมุมมองว่าด้วยประเด็นสาคัญของการปฏิ รปู คุณปรีดา คงแป้ น ยกตัวอย่างแนวทางการรวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทาข้อเสนอเป็ นรูปธรรมให้กบั คณะกรรมการ เช่ น ในวัน นี้ มีก ารจัด “เวทีสาธารณะคดีคนจน ว่า ด้ว ย คนจนกับความไม่ เ ป็ น ธรรมของ กระบวนการยุตธิ รรมไทย” ซึง่ มีเครือข่ายทีม่ ปี ญั หาในประเด็นทีด่ นิ และถูกคดีกว่า 10 เครือข่ายมาร่วมให้ขอ้ มูล พร้อมด้วยผู้แทนองค์กรภาครัฐ องค์กรอิสระ และองค์กรอื่น ๆ มาร่วมเสนอทางออกของปญั หา จึงเป็ นการ ทางานร่วมกันทุกภาคส่วน เช่น พันตารวจเอกทวี สอดส่อง กระทรวงยุติธรรมได้เข้าร่วมเวทีด้วยตนเอง อ.อคิน และ อ.บัณฑร (คณะกรรมการปฏิรูป ชุ ด คุ ณ อานั น ท์) ได้เ ข้า ร่ ว มเวที และรับ ว่ า จะรับ เรื่อ งนี้ ไ ปสู่ คณะกรรมการปฏิรปู ซึง่ อาจนาไปสูก่ ารจัดตัง้ กองทุนคดี คณะกรรมการกระทรวงทีด่ นิ ทีด่ นิ ชนเผ่า การคุยกับ ศาล กระบวนการยุตธิ รรมทีม่ ปี ญั หา ทัง้ นี้ แจ้งว่า ภายใน 2 เดือน จะสรุปให้เห็นผล และ 6 เดือนจะเสนอคณะกรรมการปฏิรูป โดย กระทรวงยุตธิ รรมจะรับเป็ นตัวกลาง และนาศาลมาคุย


อย่างไรก็ตาม จากเวทีพบว่า มีขอ้ เสนอทีน่ ่าสนใจหลายประการ ดังนัน้ แนวทางหนึ่งในการทางานของ คณะทางานเครือข่ายวิชาการฯ คือ การเข้าร่วมเวทีเพื่อรวบรวมข้อมูล หรือใช้ประโยชน์จากเวทีต่างๆ ทีจ่ ดั ขึน้ เพื่อรวบรวมข้อมูล จากนัน้ ทีป่ ระชุมร่วมเสนอ แนวทางการทางานของคณะทางานเครือข่ายวิ ชาการฯ ดังนี้ อาจารย์ปกป้ อง จันวิ ทย์  เป้าหมายของทีม คือ การมี output ทีช่ ดั เจน มีขอ้ เสนอแนวทางทีเ่ ป็ นรูปธรรม  ก่อนอื่น โจทย์ ต้องชัดว่าประเด็นใดบ้างทีจ่ ะจัดทาข้อเสนอการปฏิรูป  เชิญ ผู้เ ชี่ย วชาญในแต่ ล ะประเด็น มาพูด คุ ย ให้ค วามเห็น และยกร่ า งเพื่อ เป็ น ข้อ เสนอให้ ขับเคลื่อนได้  ให้มหี วั หน้าทีมเพื่อทาหน้าทีเ่ ป็ นทีป่ รึกษาในการรวบรวมสังเคราะห์ขอ้ มูล (เป็ นงานวิจยั เล็ก ๆ) เพื่อให้มผี รู้ จู้ ริงทีศ่ กึ ษาในประเด็นนัน้ ๆ มานานเป็ น หัวหน้าทีม: เพื่อจัดทาเป็ นข้อเสนอ กึง่ วิจยั เป็ น policy paper ได้ขอ้ เสนอทีเ่ ป็ นรูปธรรม แล้วนาข้อเสนอทีไ่ ด้มาจัดเป็ น focus group อีกครัง้ เช่น o ประเด็นสวัสดิการอาจให้ อ.วรวรรณ ชาญด้วยวิทย์ จาก TDRI เป็ นหัวหน้าทีม o ประเด็นปญั หาทีด่ นิ อาจให้ อ.อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์ เป็ นหัวหน้าทีม o ประเด็นทรัพยากรอาจให้ อ.ประภาส ปิ่ นตบแต่ง เป็ นหัวหน้าทีม นพ.ชูชยั ศุภวงศ์ การจะทาเรื่องปฏิรปู ก่อนอื่นคือ โจทย์ตอ้ งชัดว่าจะเลือกจัดทาข้อเสนอการปฏิรปู ในประเด็นใด รศ.ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ ให้ตงั ้ โจทย์ให้ชดั เจน จากนัน้ ให้เชิญผูเ้ ชีย่ วชาญมาพูดคุย มาให้ขอ้ ความเห็น เพีอ่ ทีมเราซักถามและ พูดคุย เพื่อให้โจทย์ยงิ่ ชัดขึน้ และประเด็นชัดขึน้ จากนัน้ ทีมเราดาเนินการรวบรวมและสังเคราะห์ขอ้ มูลต่อ

ข้อสรุปที่ประชุม หน้ าที่ของคณะทางานเครือข่ายวิ ชาการฯ ในการสนับสนุ นการทางานของคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป คณะทางานเครือข่ายวิชาการ มี หน้าที่ ดังนี้ 1. รวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ทัง้ จาก จากเวทีการประชุม เอกสาร บทความ งานวิจยั รวมถึง จดหมายที่ประชาชนส่งถึงคณะกรรมการทัง้ 2 ชุด และ facebook ที่สสส.ทาไว้ (มอบคุณปรีดา คงแป้น เนื่องจากเป็ นผูต้ ดิ ตามความเคลื่อนไหวประเด็นต่าง ๆ อยู่เสมอ และจัดส่งข้อมูลให้คุณสกลฤทธิ)์ 2. สังเคราะห์ข้อมูล และนาเสนอต่อคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป เพื่อให้นาเส���อต่อคณะกรรมการ ปฏิรปู นาไปผลักดันตามยุทธศาสตร์ทค่ี ณะกรรมการปฏิรูปกาหนดไว้ (มอบคุณสกลฤทธิ ์ ให้นาข้อมูลจากคุณ ปรีดามาสังเคราะห์ร่วมกับความเห็น และแนวคิดทีไ่ ด้จากการวิจยั เอกสาร และเวทีการประชุมต่างๆ) 3. สรุปข้อมูลเพื่อสื่อสารกับสังคม ให้สงั คมเข้าใจ โดยให้ทมี สือ่ (อ.วิลาสินี) นาไปใช้ประโยชน์ ในการสือ่ สารสังคม


ดัง นัน้ สิ่ง สาคัญ คือ การท างานภายในคณะท างานเครื อข่า ยวิชาการ ที่ต้อ งช่ ว ยกัน เลือ กประเด็น Explore issue เพื่อนาขึน้ website และจะได้เสนอความเห็นกัน โดยอาจใช้ผ่านโปรแกรม Yammer

2.2 ทบทวนข้อมูล และสังเคราะห์ข้อเสนอแนะการปฏิ รปู ใน 2 ประเด็น 1) การปฏิ รปู ที่ดิน ความเห็นที่ประชุม อาจารย์ปกป้ อง จันวิ ทย์ ให้ขอ้ เสนอเพื่อการศึกษาเพิม่ เติมว่า ปจั จุบนั ระบบกรรมสิทธิในการ ์ ถือครองทีด่ นิ มีหลายรูปแบบ ดังนัน้ อาจต้องศึกษาเรื่องการออกแบบระบบใหม่ ดังข้อเสนอที่ อ.อิทธิพล ได้ทา เสนอไว้ (Review งานอ.อิทธิพลเพิม่ เติม) นพ.ชูชยั ศุภวงศ์ ภาษีทด่ี นิ และสิง่ ปลูกสร้าง

ฝากให้ศกึ ษาเพิม่ เติมเรื่องการปฏิรูปเรื่องระบบกรรมสิทธิ และกฎหมาย

ความเห็นเพิ่ มเติ ม 1) เรื่องทีด่ นิ อาจต้องแบ่งการศึกษาออกเป็ น  การแก้ปญั หาในระยะยาว  การแก้ปญั หาเฉพาะหน้าของชาวบ้าน : รวบรวมวิเคราะห์กรณีปญั หาทีเ่ กิดขึน้ จานวน หนึ่ง (ประมาณ 1,000 กรณี) แล้วอาจนาเสนอกรณีปญั หาที่เกิด ขึ้นนี้ พร้อมทางแก้ไข เพื่อนาเสนอให้คุ ณ อานันท์ นาไปยื่นนายกฯ ดาเนินการ 2) คุณปรีดา นาข้อมูลให้คุณยุวดี ว่ากรณีปญั หาทัง้ หมดที่มีอยู่นัน้ อยู่ในพื้นที่จงั หวัดใดบ้าง แล้วให้คุณยุวดี ดาเนินการเชิญชวนเครือข่ายวิชาการในพืน้ ที่ เช่น ม.ราชภัฎ เป็ นเครือข่ายทางาน 3) ตัวอย่างกลไกการจัดการ คือ ใช้ส่วนกลางลงไปเป็ นคณะกรรมการในจังหวัด เพื่อไปกากับ การทางาน 2) สวัสดิ การสังคม ความเห็นที่ประชุม 1. เรื่อง “เกษตรพันธะสัญญา” เกีย่ วข้องกับประเด็นสังคมสวัสดิการหรือไม่ 2. ก่อนอื่นต้องหาคาตอบ คาจากัดความว่า “สังคมสวัสดิการ” คืออะไร 1) Free service โดยรัฐ 2) Social capital building 3) Protective mechanism ให้มกี ลไก ในการคุม้ ครอง เป็ นกลุ่มตรงกลาง 3. ประเด็นสวัสดิการ อาจแยกศึกษาเป็ น 2 แนวทาง คือ 1) สวัสดิการถ้วนหน้า 2) สวัสดิการเฉพาะกลุ่ม 4. เรื่องการจัดสวัสดิการ จะโยงไปถึงเรื่องโครงสร้างภาษี การขยายฐานภาษี การจัดเก็บภาษีใหม่ ๆ เช่น capital gain tax (จาเป็ นต้องศึกษา - อาจหาข้อมูลทีส่ านักงานเศรษฐกิจการคลัง ซึง่ กาลัง ทาการศึกษาเรื่องนี้อยู่)


5. ให้ติดตามดูเรื่องสวัสดิการชุมชน กลุ่มออมทรัพย์ เช่น สวัสดิการชุมชนบ้านน้ าเค็ม สึนามิ ซึ่ง ขณะนี้มเี งินช่วยเหลือกันเองกว่า 10 ล้านบาท สมัชชาสวัสดิการชุมชน จ.อุบลราชธานี (อาจต้อง เอาฐานข้อมูลจาก พอช.) และสกัดบทเรียนจาก best practice สวัสดิการชุมชน : แต่จะมีอะไร มาเป็ นข้อเสนอ เกินกว่า 1:1 6. เป็ นไปได้หรือไม่ ว่า ประเด็นสวัสดิการเอง อาจต้องมีหลายรูปแบบ 7. อ.ปกป้ อง จันวิ ทย์ เสนอประเด็นสวัสดิการอีกเรื่องหนึ่ง คือ living wage ซึง่ living wage นัน้ ไม่ ใ ช่ เ รื่อ งของค่ า จ้า งขัน้ ต่ า อย่ า งเดีย ว แต่ เ ป็ น เรื่อ งของการมีชีวิต ความเป็ น อยู่ท่ีเ หมาะสม ขณะเดียวกันเรื่องค่าจ้างขัน้ ต่ าของไทยนัน้ ไม่สะท้อนความเป็ นอยู่ทแ่ี ท้จริงของการใช้ชวี ติ เรื่อง living wage นัน้ กาลังเป็ นเรื่องทีม่ กี ารขับเคลื่อนกันมากในสหรัฐอเมริกา 1) กระบวนการกาหนดฐานค่าจ้างขัน้ ต่ าของไทย ไม่มพี ้นื ฐานความคิดที่สะท้อนชีวติ จริง ของคน ดังนัน้ ทาอย่างไรให้กระบวนการกาหนดค่าจ้างขัน้ ต่ า สะท้อนความเป็ นอยู่ท่ี แท้จริง 2) โจทย์วจิ ยั คือ i. ต้องรูว้ ่าปจั จุบนั ค่าจ้างขัน้ ต่าเท่าไหร่ในแต่ละพืน้ ที่ (ดูว่าสะท้อนชีวติ จริงของคน ขนาดไหน) มีขนั ้ ตอนการกาหนดค่าจ้างขัน้ ต่าอย่างไร ii. โมเดลคานวณเป็ นอย่างไร 3) นพ.สมศักดิ ์ เสนอว่าสาหรับการเสนอประเด็นค่าจ้างขัน้ ต่า อาจ เสนอได้ 3 แนวทาง i. เสนอ conceptual ii. เสนอข้อเสนอทีช่ ดั เจน เป็ นการเสนอวิธคี ดิ เป็ นฐานตัวเลข iii. เสนอให้มกี ลไกในการกาหนดค่าแรงขัน้ ต่าทีม่ กี ารศึกษาวิจยั อย่าง รอบด้าน

ข้อสรุปของที่ประชุม กาหนดประเด็นสวัสดิการสังคมทีต่ อ้ งดาเนินการศึกษารวบรวมข้อมูล ทัง้ สิน้ 10 ประเด็น ได้แก่ 1) การประกันสังคมแรงงานนอกระบบ  แก้ไขพรบ.ประกันสังคมฉบับปจั จุบนั  ร่างพรบ.ใหม่ รือ้ พรบ.ประกันสังคมเก่า 2) พรบ.คุม้ ครองแรงงานทีร่ บั งานไปทาทีบ่ า้ น แยกออกจากประกันสังคม 3) ร่างพรบ.คุม้ ครองอาชีวอนามัย 4) เกษตรพันธะสัญญา 5) ระบบสวัสดิการแบบ คาดว่าจะแล้วเสร็จในอีก ) 6) Basic safety net สาหรับคนชายขอบ 7) สวัสดิการอื่น ๆ รวมถึงระบบภาษีเพื่อการจัดสวัสดิการ 8) สวัสดิการชุมชน 9) กติกา หรือ มาตรการเพื่อสนับสนุนการรวมตัวกันของแรงงาน 10) Living wage


2.3 กาหนดประเด็น เพื่อจัดประชุมระดมความเห็นเครือข่ายวิ ชาการในครังต่ ้ อไป ข้อสรุป ประเด็นในการหารือในการประชุมครัง้ ต่อไป คือ การกาหนด scope ของประเด็นทีจ่ ะต้องทาการศึกษา ต่ออีก 3 ประเด็น ได้แก่ ระบบยุตธิ รรมและการคอร์รปั ชัน่ การกระจายอานาจ และการปฏิรปู สือ่ 1) scope ประเด็นให้ชดั เจน 2) ลงรายละเอียดในส่วนทีม่ ขี อ้ เสนอทีช่ ดั เจน 3) เริม่ ต้นจากปญั หาทีเ่ กิดขึน้ ดูขอ้ เสนอทีเ่ ป็ นทางการ ถกประเด็นระดมความคิดเห็นเพื่อหาข้อเสนอ ในการแก้ปญั หาเชิงนโยบาย และกลไกการจัดการ 4) ดูความเคลื่อนไหวอยู่ว่าติดขัดประเด็นอะไร

วาระที่ 3 เรือ่ งอื่น ๆ การประชุมครัง้ ต่อไป วัน พฤหัสบดีท่ี 29 กรกฎาคม 2553 เวลา 17.00 น. ณ สานักงานกองทุน สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

ปิ ดการประชุมเวลา 19.30 น.

ผูบ้ นั ทึกการประชุม (นางสาวพบสุข ช่าชอง/นายสกลฤทธิ ์ จันทร์พุ่ม)


วันจันทร์ที่ 19 ก.ค. 53 ประชุม Core Team