Page 1

การกระจายอํานาจโดยเครือข่ายของราษฎรอาวุโส แต่ทําไม รัฐธรรมนูญ2550ไม่ปฎิรป ู ? โดยโครงการประกายแสงดาว ้ จับประเด็นย ้อนรอยเหตุการณ์กอ บทความสัน ่ นเกิดรัฐธรรมนูญ 2540 แนวการวิเคราะห์การเมือง แสดงถึงเครือข่าย ู การเมืองทัง้ ๒ ก็มา ในหลวง โดยประยุกต์ดเู อกสารการวิเคราะห์วา่ นับแต่ราวปี พ.ศ.๒๕๓๘ เป็ นต ้นมา กระแสปฏิรป ี บรรจบสมทบกันภายใต ้การนํ าของนายแพทย์ประเวศ วะส,อดีตนายกรัฐมนตรีนายอานันท์ ปั นยารชุน และ ศาสตราจารย์ ดร.ชัยอนันต์ สมุทวณิช ก่อรูปเป็ นขบวนการปฏิรป ู ระดับชาติทก ี่ ดดันสถาบันอํานาจทางการเมืองให ้ ยอมร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได ้สําเร็จ(1) ั ราช 2540 ถูกเขียนขึน เมือ ่ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศก ้ ด ้วยเจตนารมณ์ จะให ้ความเข ้มแข็งแก่พรรค การเมืองทีข ่ น ึ้ กุมอํานาจบริหารในระบบรัฐสภา ระหว่างช่วงปี พ.ศ.2536-2538 (ช่วงเวลาแห่งการเรียกร ้อง "นายกรัฐมนตรีจากการเลือกตัง้ " และ "การปฏิรป ู การเมือง ตามแนวทางรัฐธรรมนูญนิยม") พรรคการเมืองทีม ่ ี อํานาจเป็ นแกนนํ าฝ่ ายบริหารติดต่อกันตามลําดับ คือ พรรคประชาธิปัตย์ และพรรคชาติไทย ประสานงานกับองค์กร พัฒนาเอกชนและเครือข่ายชุมชนวิชาการบางกลุม ่ รวมทัง้ ทีป ่ รึกษาทางการเมืองของตน ทีก ่ ระจายตัวอยูน ่ อกสังกัด พรรคอย่างเป็ นทางการ ก่อตัง้ คณะกรรมการจัดทํากรอบการร่างรัฐธรรมนูญ รวมทัง้ ผลักดันกระบวนการทางรัฐสภา และประชาพิจารณ์ท ี่ เกีย ่ วข ้องกับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และพรรคประชาธิปัตย์และประธานรัฐสภา ซึง่ เป็ นสมาชิกพรรค ประชาธิปัตย์ ผลักดันการจัดตัง้ "คณะกรรมการพัฒนาประชาธิปไตย" (คพป.) และแต่งตัง้ น.พ.ประเวศ วะสี เป็ น ประธานคณะกรรมการ

พรรคชาติไทยและประธานรัฐสภา ซึง่ เป็ นสมาชิกพรรคชาติไทย ผลักดันการจัดตัง้ "คณะกรรมการปฏิรป ู การเมือง" (คปก.) สานต่อการทํางานจาก คพป.โดย น.พ.ประเวศ วะสี และนายอานันท์ ปั นยารชุน รับดําเนิน ่ ารแปร บทบาทสําคัญ ในการกํากับดูแลกรอบการร่างรัฐธรรมนูญ และผลักดันผ่านกระบวนการประชาพิจารณ์เข ้าสูก ญัตติ, อภิปราย และปรับปรุงแก ้ไขในรัฐสภา ่ ระบวนการทางรัฐสภาทีม ร่างรัฐธรรมนูญจากการกํากับดูแลของ คพป. และ คปก.ถูกนําเข ้าสูก ่ ผ ี ลรูปธรรม ในการ ประกาศบังคับใช ้ในปี พ.ศ.2540 ระหว่างช่วงวิกฤติเศรษฐกิจ (ภายหลังการเปิ ดเผยความจริง เกีย ่ วกับความ ล ้มละลายเชงิ บริหาร ของสถาบันการเงินเอกชนมากกว่า 46 รายในประเทศไทย หลังการเปิ ดประตูเสรีทางการเงิน ด ้วยกฎหมายวิเทศธนกิจไทย หรือ "บีไอบีเอฟ" โดยพรรคประชาธิปัตย์ ตัง้ แต่ปี พ.ศ.2536) ่ ม็อบสล ี มและ เพียงเวลาไม่กเี่ ดือน ก่อนพรรคความหวังใหม่จะถูกเคลือ ่ นไหวกดดันจากการเมืองนอกรัฐสภา เชน ื่ สารมวลชน โดยเฉพาะอย่างยิง่ สอ ื่ มวลชนสายหนังสอ ื พิมพ์ จน ข่าวสารเชงิ วิพากษ์จากชุมชนวิชาการ และนั กสอ พรรคความหวังใหม่ต ้องพ ้นจากอํานาจบริหารก่อนวาระไปเมือ ่ ปลายปี พ.ศ.2540 นัน ้ เอง พรรคประชาธิปัตย์มโี อกาสใชรั้ ฐธรรมนูญทีก ่ ําหนดโครงสร ้างอํานาจอันเข ้มแข็งแก่ตนเอง (ในฐานะแกนนํ าฝ่ าย บริหารในรัฐสภา) ประมาณ 3 ปี จึงประกาศให ้มีการเลือกตัง้ ทัว่ ไปภายใต ้กรอบรัฐธรรมนูญฉบับดังกล่าวเป็ นครัง้ แรก ในช่วงต ้นปี 2544 ่ งจากพรรค แต่ผลการเลือกตัง้ ทัว่ ไป พ.ศ.2544 กลับทําให ้พรรคประชาธิปัตย์กลายเป็ นพรรคฝ่ ายค ้านในรัฐสภา เนือ ่ ของพรรค, ทัง้ โดยสือ ่ มวลชนในประเทศ และ ไทยรักไทย (ซึง่ ถูกวิพากษ์วจ ิ ารณ์กระทบกระเทียบแม ้แต่การตัง้ ชือ ต่างประเทศทีใ่ ช ้ภาษาอังกฤษ) สามารถคุมเสียงข ้างมากในสภาผู ้แทนราษฎร ร่วมกับพรรคความหวังใหม่และ พรรคชาติไทยได ้สําเร็จ(2) ่ ้องถิน โดยย ้อนกลับไปตัง้ คําถามเรือ ่ งการกระจายอํานาจสูท ่ อย่างเป็ นรูปธรรม และครอบคลุมพืน ้ ทีท ่ งั ้ หมดภายใต ้ รัฐธรรมนูญ 2540 โดยทีช ่ ม ุ ชนในชนบทระดับเล็ก คือ ตําบล มีองค์กรปกครองท ้องถิน ่ เป็ นของตัวเอง และมีความ เป็ นอิสระในการบริหารจัดการอย่างไม่เคยมีมาก่อน และความเข ้มแข็งของพรรคไทยรักไทย ทีใ่ ชยุ้ ทธวิธท ี าง ่ มโยงการเมืองส่วนกลางกับส่วน การตลาดและนโยบายประชานิยมเพือ ่ ให ้ได ้รับการเลือกตัง้ โดยทีส ่ ามารถเชือ ท ้องถิน ่ ได ้อย่างเข ้มแข็ง ซึง่ เป็ นการพยายามสร ้างเครือข่ายในระดับท ้องถิน ่ ผ่านระบบพรรคไม่ใช่ระบบเครือข่าย อิทธิพลอย่างทีเ่ คยเป็ นมา(3)


่ สารมวลชนอย่างเอเอสทีว ี และ ดังนัน ้ ผลพวงของการล ้มรัฐบาลทักษิณ ทีม ่ ก ี ารประเมินหลายด ้าน เช่น ด ้านข่าวสือ ขบวนการพันธมิตรพร ้อมเครือข่ายการเมือง และเหตุการณ์ปราบประชาชนเมษา-พฤษภา53 ซึง่ ต่อมาหลังจากนัน ้ ู ประเทศ เกิดคณะกรรมการปฏิรป ู ประเทศของอานันท์ ปั นยารชุน โดยจะทํางานร่วมกับ คณะกรรมการสมัชชาปฏิรป ่ ปั ญญาชน เช่น เสกสรรค์ ประเสริฐกุล นิธ ิ เอียวศรีวงศ์ ต่างๆ นานา ซึง่ ไม่ ทีม ่ ี นพ.ประเวศ วะสี สะท ้อนจากรายชือ มีวน ั หวนกลับไปแก ้ไขรัฐธรรมนูญได ้จริง และบทเรียนในการปฏิรป ู ของอดีตมาจากการร่วมมือของการสานต่อโดย พรรคประชาธิปัตย์ถงึ ชาติไทย เป็ นพัฒนาการของการปฏิรป ู ดังกล่าวแต่ย ้อนแย ้งยิง่ เมือ ่ กลับมาเป็ นสมัยปั จจุบน ั อย่างไรก็ตาม เมือ ่ คําถามพัฒนาการทางการเมืองจากพรรคไทยรักไทย-พลังประชาชนมาถึงพรรคเพือ ่ ไทย ยังมี พลังเครือข่ายของท ้องถิน ่ แล ้วทําไม ราษฎรอาวุโส ให ้ข่าวไม่ยอมให ้ทักษิณกลับบ ้าน และเครือข่ายอย่างอานันท์ ปั นยารชุน ไม่รว่ มปฏิรป ู รัฐธรรมนูญ 2550 แต่จะดันเรือ ่ งกระจายอํานาจ ทัง้ ทีไ่ ม่มเี ครือข่ายกับพรรคเพือ ่ ไทย เหมือนกรณีอดีตเครือข่ายพรรคประชาธิปัตย์-พรรคชาติไทย ในรัฐธรรมนูญ2540 หรือเพียงต ้องการสร ้างความ กดดันให ้พรรคเพือ ่ ไทย

อ ้างอิง 1.เกษี ยร เตชะพีระ จากระบอบทักษิณสูร่ ัฐประหาร 19 กันยายน 2549: วิกฤตประชาธิปไตยไทย 2.โลกาปริทรรศน์ : วรพล พรหมิกบุตร กรุงเทพธุรกิจ วันพุธที่ 05 เมษายน พ.ศ. 2549 3.เวียงรัฐ เนติโพธิ“์ การกระจายอํานาจ กับแบบแผนใหม่ของเครือข่ายอิทธิพล” [Decentralization and a New Pattern of Influential Networks], Political Economy Journal, Faculty of Economics, Chulalongkorn University, 2008. และการกระจายอํานาจ ก็มก ี ารอธิบายแบบธเนศวร์ เจริญเมือง ฯลฯ ด ้วย


กระจายอำนาจโดยเครือข่าย  

กระจายอำนาจโดยเครือข่าย

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you