Page 1


ราคาทองคา: อดีต ปัจจุบ ัน อนาคต นับตัง้ แต่ปี 2545 เป็ นต ้นมา ราคาทองคาในตลาดโลกและราคาทองคาในบ ้านเรา ปรับตัวสูงขึน ้ และต่อเนือ ่ ง ต ้นปี 2551 ราคาทองคาแท่งในตลาดโลกสูงสุดเป็ น ่ เดียวกับราคา ประวัตก ิ ารณ์คอ ื มีราคามากกว่า 1,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ ์ เชน ื้ ขายในบ ้านเรามีราคามากกว่า 15,000 บาทต่อทองหนัก 1 บาท ซงึ่ ทองคาแท่งซอ ื้ ขายทองคาทั่วโลกมีความคึกคัก เป็ นราคาทีไ่ ม่เคยมีใครคาดคิดมาก่อน ตลาดซอ ่ เดียวกันตลาดทองคาในประเทศไทย คนไทยเริม เชน ่ ตืน ่ ตัวลงทุนในทองคามากขึน ้ ื่ มวลชนมีการนาเสนอรายการทีก สอ ่ ล่าวถึงการลงทุนในทองคาและมีข ้อแนะนาการ ิ ทรัพย์ในรูปทองคาให ้กับประชาชน มีการตัง้ กองทุนเพือ กระจายการถือครองสน ่ ลงทุน ื้ ขายทองคาล่วงหน ้า ถึงแม ้ว่าจะเกิด ในทองคา และล่าสุดได ้มีการจัดตัง้ ตลาดซอ วิกฤตการเงินในประเทศสหรัฐอเมริกาตัง้ แต่กลางปี 2551 เป็ นต ้นมา ทาให ้ราคา ิ ทรัพย์ทก สน ุ อย่างลดลง นับตัง้ แต่ ราคาอสงั หาริมทรัพย์ ราคาหุ ้น ตราสารหนี้ และ ื่ มัน ราคาน้ ามัน ความเชอ ่ ในภาวะเศรษฐกิจและสถาบันการเงินลดลง ภาวะเศรษฐกิจ ่ าวะถดถอยและกาลังมุง่ ไปสูภ ่ าวะเศรษฐกิจตกตา่ แต่ ของประเทศทั่วโลกเข ้าสูภ ิ ทรัพย์ประเภทเดียวทีร่ าคายังคงปรับตัวสูงขึน ทองคาเป็ นสน ้ แม ้จะชะลอตัวลงบ ้างก็ ่ นี้ เป็ นเครือ ตาม ปรากฏการณ์เชน ่ งยืนยันว่า ทองคาเป็ นแหล่งทีพ ่ งึ่ พาและเป็ นแหล่ง ิ ทรัพย์ทางการเงินในรูปแบบต่างๆ มี หลบภัยทางการเงิน การสะสมความมัง่ คัง่ ของสน ี่ ง ทองคาเป็ นสน ิ ทรัพย์ทม ี่ งตา่ สุดในการสะสมความมัง่ คัง่ ความเสย ี่ ค ี วามเสย ขณะเดียวกันก็มส ี ภาพคล่องคือเปลีย ่ นเป็ นเงินได ้โดยง่ายและมูลค่าไม่ลดลง ิ ทรัพย์ทท ดังนัน ้ ทองคา จึงเป็ นสน ี่ ก ุ คนต ้องการถือครองในภาวะทีม ่ ค ี วามไม่แน่นอน และการผันผวนทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม มีข ้อเท็จจริงทีย ่ ากทีจ ่ ะปฏิเสธคือ การ ิ ทรัพย์ทก ี่ ง ดังนัน ลงทุนในสน ุ ประเภท รวมทัง้ ทองคามีความเสย ้ เราจึงควรหาความรู ้ และความเข ้าใจเกีย ่ วกับราคาทองคาให ้มากขึน ้ วัตถุประสงค์หลักของบทความนี้ คือ นาเสนอพัฒนาการเกีย ่ วกับราคาทองคาในอดีตและปั จจุบน ั รวมทัง้ สรุปถึงปั จจัยที่ กาหนดการเคลือ ่ นไหวของราคาทองคา ทัง้ นีเ้ พือ ่ ให ้เราเข ้าใจการขึน ้ ลงของราคา ทองคาและเห็นทิศทางของการเปลีย ่ นแปลงราคาทองคาในอนาคต โดยแบ่งเนือ ้ หา เป็ น 2 สว่ น สว่ นแรก กล่าวถึงพัฒนาการของการเปลีย ่ นแปลงของราคาทองคาใน ิ้ สุดลงถึง ตลาดโลกในชว่ ง 60 ปี ทผ ี่ า่ นมาคือนับตัง้ แต่หลังสงครามโลกครัง้ ทีส ่ องสน ปั จจุบน ั สว่ นทีส ่ อง กล่าวถึงแนวโน ้มของราคาทองคาในอนาคต


ราคาทองคาในอดีต การกล่าวถึงราคาทองคาในอดีตจะแบ่งเป็ น 2 ชว่ ง ชว่ งแรก คือหลังสงครามโลก ิ้ สุดลง คือตัง้ แต่ปี 2490 จนถึงปี 2514 ซงึ่ เป็ นชว่ งทีร่ าคาทองคาใน ครัง้ ทีส ่ องสน ตลาดโลกมีราคาคงที่ ชว่ งทีส ่ องคือ คือตัง้ แต่ปี 2514 จนถึงปั จจุบน ั เป็ นชว่ งทีร่ าคา ทองคาในตลาดโลกเคลือ ่ นไหวเสรีไปตามสภาพของตลาด รายละเอียดในแต่ละชว่ ง มีดงั นี้ - ราคาทองคาในตลาดโลกชว่ งหลังสงครามโลกครัง้ ทีส ่ อง ถึงปี 2514 - ก่อนสงครามโลกครัง้ ทีส ่ อง ระบบมาตรฐานทองคา (Gold standard) ซงึ่ เป็ น ระบบการเงินทีท ่ งั ้ โลกได ้ใชร่้ วมกันได ้ล่มสลายไป หลังจากนัน ้ ไม่มรี ะบบการเงิน ใชร่้ วมกัน ทาให ้อัตราแลกเปลีย ่ นของเงินสกุลต่างๆ มีความผันผวน ประเทศ ต่าง ๆ พยายามลดค่าเงินแข่งกันเพือ ่ ชงิ ความได ้เปรียบด ้านการค ้าระหว่าง ประเทศ จึงสร ้างปั ญหาด ้านการค ้าและการพัฒนาประเทศ ิ้ สุดลง ประเทศสหรัฐอเมริกา อังกฤษและ ดังนัน ้ เมือ ่ สงครามโลกครัง้ ทีส ่ องสน ฝรั่งเศส จึงได ้สร ้างระบบการเงินของโลกมาใชร่้ วมกันแทนระบบมาตรฐานทองคา ื่ เรียกอีกชอ ื่ ว่า “ระบบปริวรรตทองคา เรียกว่า “Bretton Woods System” หรือมีชอ (Gold Exchange Standard)” พร ้อมกับได ้ตัง้ “กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund)” หรือ เรียกย่อว่า IMF มาดูแล สาระสาคัญของ ิ ต ้องกาหนดอัตราแลกเปลีย ระบบนีม ้ ี 3 ข ้อ ข ้อแรก ประเทศสมาชก ่ นเงินสกุลของ ประเทศกับดอลล่าร์สหรัฐให ้คงที่ หรือ เรียกว่า ค่าเสมอภาค (par value) โดย ิ ต ้องจัดตัง้ “กองทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลีย ธนาคารชาติของประเทศสมาชก ่ น (Exchange Stabilization Fund)” เพือ ่ คอยแทรกแซงไม่ให ้อัตราแลกเปลีย ่ นผันผวน ิ ต ้องปล่อยให ้มีการ ออกจากค่าเสมอภาคทีก ่ าหนด ข ้อสอง ประเทศสมาชก แลกเปลีย ่ นระหว่างเงินตราของตัวเองกับดอลลาร์สหรัฐอย่างเสรี และข ้อสาม ประเทศสหรัฐอเมริกาประกาศอัตราแลกเปลีย ่ นระหว่างดอลลาร์สหรัฐกับทองคาคงที่ ณ. อัตรา 35 ดอลลาร์สหรัฐต่อทองคาหนัก 1 ออนซ ์ (ounce) และประเทศสหรัฐจะ ยอมให ้ประเทศต่างๆ นาเงินดอลลาร์สหรัฐมาแลกกับทองคา ณ อัตราแลกเปลีย ่ นที่ กาหนดแบบไม่มเี งือ ่ นไข ซงึ่ เท่ากับว่า ประเทศสหรัฐอเมริกาเป็ นประเทศเดียวในโลก ้ ทีใ่ ชระบบมาตรฐานทองค า หมายความว่า เงินดอลลาร์สหรัฐทีพ ่ ม ิ พ์ออกมาจะต ้องมี ทองคาหนุนหลัง สว่ นเงินสกุลอืน ่ ของโลกเป็ นเพียงแค่เงินกระดาษ เงินดอลลาร์ ้ สหรัฐจึงกลายมาเป็ นเงินสกุลหลักทีท ่ ั่วโลกใชในการช าระหนีร้ ะหว่างกัน ทุกประเทศ ื่ มัน เชอ ่ ในค่าเงินดอลลาร์สหรัฐและสะสมเป็ นทุนสารองระหว่างประเทศ ภายใต ้ระบบ


การเงินแบบ Bretton Woods มีผลทาให ้ราคาทองคาในตลาดโลกไม่เคลือ ่ นไหว คือ ถูกตรึงไว ้ที่ 35 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซเ์ ท่ากับอัตราการแลกเปลีย ่ นระหว่างดอลลาร์ สหรัฐกับทองคาทีป ่ ระเทศสหรัฐกาหนด มองอีกแง่มม ุ หนึง่ เท่ากับว่าประเทศสหรัฐได ้ เข ้ามากาหนดราคาทองคาในตลาดโลกโดยปริยาย ดังจะเห็นได ้ว่า ราคาทองคาใน ้ ตลาดโลกในชว่ งทีใ่ ชระบบ Bretton Woods คือระหว่างปี 2490 – 2513 เคลือ ่ นไหว เล็กน ้อยรอบ ๆ ค่า 35 ดอลลาร์ตอ ่ ออนซ ์ (ดูตารางที่ 1 ประกอบ) ในชว่ งเวลานี้ การ ถือครองดอลลาร์สหรัฐจะดีกว่าการถือทองคา เพราะการถือครองหรือการสะสม ดอลลาร์สหรัฐจะได ้รับดอกเบีย ้ แต่การถือครองทองคาจะไม่ได ้รับผลตอบแทนในรูป ื้ และราคาขาย (capital gain) ทัง้ นีเ้ พราะราคาทองคาไม่ ของผลต่างของราคาซอ เคลือ ่ นไหว ตารางที่ 1: ราคาทองคาแท่งในตลาดโลกตัง้ แต่ปี 2490 – 2513 ปี 2490 2491 2492 2493 2494 2495 2496 2497

ราคา ($/ounce) 34.71 34.71 31.69 34.72 34.72 34.60 34.84 35.04

ปี 2498 2499 2500 2501 2502 2503 2504 2505

ราคา ($/ounce) 35.03 34.99 34.95 35.10 35.10 35.27 35.25 35.23

ปี 2506 2507 2508 2509 2510 2511 2512 2513

ราคา ($/ounce) 35.09 35.10 35.12 35.13 34.95 38.69 41.09 35.94

*ราคาอ ้างอิงในตลาดลอนดอน ซึง่ รู ้จักกันในนาม “London fixing price” ซึง่ เป็ นราคาทีใ่ ช ้อ ้างอิงของตลาดโลกของ ทองคา

ในชว่ งเวลาเดียวกัน ราคาทองคาในตลาดประเทศไทยก็จะไม่เคลือ ่ นไหว ทัง้ นี้ เพราะประเทศไทยต ้องนาเข ้าทองคาแท่งจากต่างประเทศ ทองคาน้ าหนัก 1 ออนซ ์ เทียบเป็ นหนักทองคาในบ ้านเราจะประมาณ 2 บาท(2) อัตราแลกเปลีย ่ นระหว่างเงิน บาทต่อดอลลาร์สหรัฐในชว่ งนีเ้ ฉลีย ่ ประมาณ 22 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ต ้นทุนการ นาเข ้าทองคาจากต่างประเทศทีร่ าคา 35 ดอลลาร์สหรัฐคิดเป็ นเงินบาทจะมี ค่าประมาณ 770 บาทต่อทองคาแท่งหนัก 2 บาท ถ ้ารวมต ้นทุนด ้านอืน ่ ๆ ประมาณ 800 บาทต่อทองคาหนัก 2 บาท หรือประมาณ 400 บาทต่อทองคาหนัก 1 บาท ซงึ่ จะเป็ นราคาทองคาแท่งเฉลีย ่ ในบ ้านเราในชว่ งปี 2490 -2513 (ดูตารางที่ 2 ประกอบ)


้ ขายด ้วยน้าหนักเป็ น ออนซ์ (ounce) แต่เมืองไทยซือ ้ ขายทองคาด ้วยน้าหนักเป็ น “บาท” หน่วยของน้าหนักเทียบกันได ้ (2) ในตลาดโลกทองคาซือ ดังนี้ ทองคาแท่ง 1 ออนซ์เท่ากับ 31.104 กรัม ทองคาแท่ง 1 บาทเท่ากับ 15.244 กรัม ดังนัน ้ ทองคาแท่ง 1 ounce เท่ากับทองคาแท่งหนัก ประมาณ 2.04 บาท

___________________________ ตารางที่ 2: ราคาทองคาแท่งในประเทศไทยเฉลีย ่ ต่อปี ชว่ งปี 2508 - 2551 ปี 2508 2509 2510 2511 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2518 2519 2520 2521 2522 2523 2524 2525 2526 2527 2528 2529

ราคา (บาท/บาท) 416 414 416 451 476 416 451 576 912 1,497 1,580 1,379 1,519 1,982 3,063 5,660 4,869 4,229 4,791 4,233 4,274 4,708

% เปลีย ่ นแปลง -0.5 0.5 8.4 5.5 -12.6 8.4 27.7 58.3 64.1 5.5 -12.7 10.2 30.5 54.5 84.8 -14.0 -13.1 13.3 -11.6 0.9 10.2

ปี 2530 2531 2532 2533 2534 2535 2536 2537 2538 2539 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551

ราคา (บาท/บาท) 5,614 5,644 5,004 4,916 4,615 4,375 4,467 4,745 4,712 4,792 4,869 5,748 5,144 5,426 5,766 6,355 7,167 7,844 8,555 10,880 12,000 13,600

% เปลีย ่ นแปลง 19.2 0.5 -11.3 -1.8 -6.1 -5.2 2.1 6.2 -0.7 1.7 1.6 18.1 -10.5 5.5 6.3 10.2 12.8 9.4 9.1 27.2 10.3 13.3

ราคาทองคาในตลาดโลกหลังปี 2514 – 2551 ระหว่างปี 2503 - 2513 ประเทศสหรัฐอเมริกาประสบกับปั ญหาการขาดดุลการ บัญชเี ดินสะพัด และการขาดดุลงบประมาณแผ่นดินอย่างเรือ ้ รังและขยายเพิม ่ มากขึน ้ เป็ นผลมาจากการทีร่ ัฐบาลสหรัฐอเมริกาใชจ่้ ายอยางมหาศาลในการทาสงคราม เกาหลี สงครามเวียดนาม และทาสงครามเย็นกับประเทศสหภาพโซเวียตและประเทศ


จีนในการแย่งชงิ ประเทศเพือ ่ ให ้มีการปกครองในระบอบทีต ่ นเองใช ้ สภาพดังกล่าวทา ให ้ภาระหนีข ้ องประเทศสหรัฐอเมริกาและของรัฐบาลปรับเพิม ่ สูงขึน ้ นับตัง้ แต่ปี 2510 ื่ มัน ทั่วโลกเริม ่ ขาดความเชอ ่ ในฐานะของประเทศสหรัฐอเมริกาและเงินดอลลาร์สหรัฐ ทาให ้เกิดการเก็งกาไรในค่าเงินดอลลาร์สหรัฐว่าจะลดค่าลง ประเทศต่างๆ จึงนาเงิน ดอลลาร์สหรัฐทีส ่ ะสมไว ้มาแลกเป็ นทองคา จึงเกิดการไหลออกของทองคาไหลออก จากประเทศสหรัฐจานวนมาก ในเดือนสงิ หาคม 2514 ประธานาธิบดี Richard M. Nixon ได ้ประกาศนโยบายทางเศรษฐกิจใหม่ สาระสาคัญสว่ นหนึง่ ของนโยบายใหม่ คือยกเลิกการแลกเปลีย ่ นระหว่างดอลลาร์กบ ั ทองคา การประกาศนีจ ้ งึ เท่ากับเป็ นการ ิ้ สุดระบบการเงินแบบ Bretton Woods หลังจากระบบอัตราแลกเปลีย สน ่ นแบบ Bretton Woods ยุตล ิ งในปี 2514 เท่ากับว่า ราคาทองคาทีถ ่ ก ู ตรึงไว ้โดยประเทศ สหรัฐยกเลิกไปโดยปริยาย ทาให ้ราคาทองคาผันผวนไปตามกลไกตลาด แต่สภาพ ื่ มัน ของตลาดในขณะนัน ้ เกิดการตืน ่ ตระหนกและขาดความเชอ ่ ในดอลลาร์สหรัฐ จึงทา ให ้เกิดการเปลีย ่ นจากถือครองดอลลาร์สหรัฐมาเป็ นทองคา ทาให ้ราคาทองคาใน ตลาดโลกปรับตัวสูงขึน ้ มาก ในชว่ ง 3 ปี แรกหลังจากทีป ่ ระเทศสหรัฐประกาศยกเลิก การแลกดอลลาร์สหรัฐกับทองคา ราคาทองปรับตัวสูงขึน ้ อย่างรวดเร็วและต่อเนือ ่ งคือ เพิม ่ ขึน ้ ร ้อยละ 45, 67 และ 64 ต่อปี ในปี 2515, 2516 และ 2517 ตามลาดับ (ดู ตารางที่ 2 ประกอบ) หลังจากนัน ้ ราคาทองคามีทศ ิ ทางปรับตัวสูงขึน ้ มาโดยตลอด แต่มบ ี างชว่ งเวลาทีม ่ ี ราคาผันผวนและปรับตัวลดลง มีบางชว่ งเวลาทีน ่ ่าสนใจทีค ่ วรกล่าวถึง ดังนี้ ในปี 2523 เป็ นปี ทรี่ าคาทองคาปรับตัวสูงขึน ้ สูงสุดในประวัตศ ิ าสตร์ ในเดือนมกราคมราคา ทองปรับสูงขึน ้ อยูท ่ ี่ 850 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ ์ (หรือคิดเป็ นราคา 2,100 ดอลลาร์ สหรัฐตามราคาปี 2549) สาเหตุทท ี่ าให ้ราคาทองสูงขึน ้ เป็ นผลมาจากอัตราเงินเฟ้ อ สูงขึน ้ ทีม ่ ส ี าเหตุมาจากราคาน้ ามันทีส ่ งู ขึน ้ พร ้อมเกิดปั ญหาทางการเมืองระหว่าง ประเทศ กล่าวคือ ประเทศสหภาพโซเวียตบุกยึดอัฟกานิสถานและเกิดการ เปลีย ่ นแปลงการปกครองในประเทศอิหร่าน ราคาทองคาเฉลีย ่ ทัง้ ปี 2523 ปรับตัว สูงขึน ้ เกือบเท่าตัว ชว่ งตัง้ แต่ปี 2540 - 2544 ราคาทองปรับตัวลดลงทุกปี (ดูตารางที่ 3 ประกอบ) เหตุผลเพราะมีการขายทองจากกลุม ่ ประเทศต่างๆ กันมาก ี ทีไ่ ด ้รับผลกระทบจากกวิกฤตการเงินในปี 2540 เริม ่ จากกลุม ่ ประเทศในเอเชย ี ขาดดอลลาร์สหรัฐ บางประเทศเชน ่ ประเทศเกาหลีใต ้ระดมซอ ื้ ทอง ประเทศในเอเชย ี ก็ มาจากประชาชนแล ้วนามาขายในตลาดโลกเพือ ่ หาเงินดอลลาร์ ประเทศอินโดนีเซย ดาเนินการในทานองเดียวกัน จากนัน ้ ในปี 2541 เกิดวิกฤตค่าเงินรูเบิลของประเทศ ี ในปี 2542 ประเทศในสหภาพยุโรปจานวน 11 ประเทศได ้เริม ้ น “ยูโร” รัสเซย ่ ใชเงิ


ร่วมกันเป็ นครัง้ แรก มีการจัดตัง้ ธนาคารชาติของกลุม ่ สหภาพยุโรปทีเ่ รียกว่า “European Central bank (ECB)” มีการรวมทุนสารองระหว่างประเทศเข ้าด ้วยกัน ซงึ่ สว่ นหนึง่ ของทุนสารองระหว่างประเทศคือ ทองคา ทาให ้ปริมาณทุนสารองของ ECB ในรูปของทองคามีจานวนมาก ECB ต ้องการขายทองคาบางสว่ นออกไป ทาให ้ ่ มีการคาดเดาว่าราคาทองคาจะปรับตัวลดลง จึงมีการชงิ ขายทองคาก่อน เชน ธนาคารชาติของอังกฤษ และธนาคารชาติของประเทศสวิสเซอร์แลนด์ เป็ นต ้น นอกจากนีย ้ ังมีปัจจัยทีก ่ ดดันให ้ราคาทองคาลดลง คือ ผลตอบแทนในตลาดทุน ได ้แก่ ตลาดหุ ้นและตลาดตราสารหนี้ ปรับตัวดีขน ึ้ ทาให ้มีการขายทองแล ้วมาลงทุน ในตลาดทุนแทน

ตารางที่ 3: ราคาทองคาในตลาดโลกเฉลีย ่ ต่อปี ชว่ งปี 2510 – 2551 ปี 2510 2511 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2518 2519 2520 2521 2522 2523 2524 2525 2526 2527 2528 2529 2530

ราคา ($/ounce) 35 39 41 36 40 58 97 159 161 125 148 193 307 613 460 376 424 360 317 367 446

% เปลีย ่ นแปลง 0 11 5 -12 11 45 67 64 1 -22 18 30 59 99 -25 -18 13 -15 -12 16 22

ปี 2531 2532 2533 2534 2535 2536 2537 2538 2539 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551

ราคา ($/ounce) 437 381 384 362 344 360 384 384 388 331 294 279 279 271 310 363 410 445 603 695 871

% เปลีย ่ นแปลง -2 -13 0.7 -6 -5 5 7 0 1 -2 -11 -5 0 -3 14 17 13 8 36 15 25


นับตัง้ แต่ปี 2545 เป็ นต ้นมา ราคาทองคากลับมาปรับตัวสูงขึน ้ อีกครัง้ และปรับตัว สูงขึน ้ อย่างต่อเนือ ่ งจนถึงปั จจุบน ั ซงึ่ เป็ นผลมาจากอุปสงค์ของทองคาสูงขึน ้ อย่าง มาก ปั จจัยทีท ่ าให ้อุปสงค์ของทองคาเพิม ่ ขึน ้ มากในชว่ งนี้ ได ้แก่ ี โดยเฉพาะจีนและอินเดีย ทีม ประการแรก เศรษฐกิจของประเทศเอเชย ่ อ ี ต ั รา ื้ ทองคาเพิม การเติบโตในระดับสูงอย่างต่อเนือ ่ ง ทาให ้มีความต ้องการซอ ่ ขึน ้ ประเทศ อินเดียและประเทศจีนเป็ นประเทศมีการบริโภคทองคาเพือ ่ นาไปเป็ นเครือ ่ งประดับ มากทีส ่ ด ุ ของโลก กล่าวคือ ในปี 2550 ประเทศอินเดียบริโภคทองคาเพือ ่ เป็ น เครือ ่ งประดับ 558 ตัน รองลงมาคือประเทศจีนจานวน 331 ตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา ้ ี่ อ เป็ นอันดับสามใชทองค าประมาณครึง่ หนึง่ ของอินเดีย อันดับสค ื กลุม ่ ประเทศ ตะวันออกกลาง ประการทีส ่ อง เกิดจากความไม่มน ั่ ใจในค่าเงินดอลลาร์ อันเป็ นผลมาจากการ ขาดความสมดุลของโลก (Global Imbalance)(3) ทาให ้มีการลดการถือครองดอลลาร์ สหรัฐมาถือทองคามากขึน ้ ประการทีส ่ าม อัตราดอกเบีย ้ ในตลาดโลกอยูใ่ นระดับตา่ ทาให ้มีการเคลือ ่ นย ้าย ่ ลาดทองคามากขึน เงินจากธนาคารพาณิชย์มาสูต ้ โดยผ่านกองทุนทองคาทีม ่ ก ี าร จัดตัง้ กันมากในประเทศต่าง ๆ ประการทีส ่ ี่ เกิดจากการเก็งกาไรของกองทุน Hedge Funds ประการทีห ่ ้า เกิด ความกังวลเรือ ่ งภาวะเงินเฟ้ อ อันเนือ ่ งจากการทีร่ าคาน้ ามันดิบปรับตัวสูงขึน ้ สูงมาก ทีส ่ ด ุ ในประวัตศ ิ าสตร์อย่างทีไ่ ม่เคยมีการคาดเดามาก่อน การถือทองคาเป็ นการ ป้ องกันผลกระทบของภาวะเงินเฟ้ อได ้ดี จากสภาพดังกล่าวทาให ้ ราคาทองคาในตลาดโลกปรับตัวเกินกว่าทีท ่ ก ุ คนจะ คาดคิด วันที่ 17 มีนาคม 2551 ราคาทองคาปรับตัวสูงสุดเป็ นประวัตก ิ ารณ์คอ ื 1,011 ั ไพรม์คอ ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ ์ สถานการณ์ราคาทองหลังวิกฤตซบ ื นับตัง้ แต่กลางปี 2551 ปรับตัวลดลงเล็กน ้อย หลังจากนัน ้ ราคาทองก็ปรับตัวสูงขึน ้ จนถึงปั จจุบน ั (ดัง แสดงในภาพ) __________________________________________ (3) ปรากฏการณ์ที่เรี ยกว่า

“ การขาดความสมดุลของโลก” หมายถึงกรณีที่ประเทศสหรัฐอเมริกาขาดดุลการค้ ากับประเทศในกลุม่ เอเชียมากขึ ้น

เรื่อยๆ ทาให้ ประเทศสหรัฐอเมริกาต้ องกู้ยืมมาใช้ จา่ ย ประเทศในกลุม่ เอเชียนาเงินที่ได้ จากการเกินดุลการค้ ามาปล่อยกู้ให้ กบั ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อมาซื ้อสินค้ าจากเอเชีย สถานการณ์เช่นนี ้ดาเนินมาอย่างต่อเนื่องและวงเงินกู้ขยายเพิ่มขึ ้น จึงมีคาถามเกิดขึ ้นว่า สถานการณ์เช่นนี ้จะดาเนินไป เรื่อยๆ อย่างไม่มีที่สิ ้นสุดหรือไม่ จะมีการปรับตัวอย่างไร และจะมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกอย่างไร รวมทังอนาคตของเงิ ้ นดอลลาร์ สหรัฐจะเป็ น อย่างไร


สาหรับราคาทองคาแท่งในบ ้านเราในชว่ งตัง้ แต่ปี 2545 ปรับตัวสูงขึน ้ ตามราคาใน ตลาดโลก ( ดู ตารางที่ 2 ประกอบ) เมือ ่ ต ้นปี 2551 เมือ ่ ราคาทองคาในตลาดโลก ปรับตัวสูงขึน ้ เกินกว่าระดับ 1,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ ์ ทาให ้ราคาทองคาใน ประเทศไทยปรับตัวสูงขึน ้ เกินกว่าระดับบาทละ 15,000 บาทเป็ นครัง้ แรกของ ประวัตศ ิ าสตร์ราคาทองคาในบ ้านเราคือมีราคาขายเท่ากับบาทละ 15,150 ขณะที่ ื้ ขายในประเทศไทย เขียนบทความ (วันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2552) ราคาทองคาแท่งซอ กลับมามีราคาขายเกินกว่าระดับบาทละ 15,000 บาทอีกครัง้ (15,400 บาท) อย่างไร ก็ตาม ราคาทองคาแท่งในตลาดโลกเดือนกุมภาพันธ์ 2552 อยูท ่ ี่ 947 ดอลลาร์สหรัฐ ต่อออนซ ์ ซงึ่ ตา่ กว่าเมือ ่ ต ้นปี 2551 เหตุผลทีท ่ าให ้ราคาทองคาแท่งในเดือน กุมภาพันธ์ 2552 สูงกว่าราคาขายในเดือนมีนาคม 2551 เพราะอัตราแลกเปลีย ่ น แตกต่างกัน กล่าวคือ อัตราแลกเปลีย ่ นระหว่างบาทกับดอลลาร์สหรัฐในวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2552 อยูท ่ ี่ 35.16 ขณะทีว่ ันที่ 17 มีนาคม 2551 อยูท ่ ี่ 31.52 บาท(4) _____________________________________________________________________________ (4) ราคาขายทองคาแท่งในประเทศไทยนามาจากสมาคมค ้าทองคา (www.goldtraders.or.th) อัตราแลกเปลีย ่ นนามาจากธนาคารแห่งประเทศไทย (www.bot.or.th) ต ้นทุนนาเข ้าทองคาในบ ้านเรากาหนดจากราคาทองคาในตลาดโลก และการปรับตัวของอัตราแลกเปลีย ่ น


ราคาทองคาในอนาคต ราคาทองคาในอนาคตจะสูงมากเพียงใด ขึน ้ อยูก ่ บ ั ปั จจัยทีอ ่ ยูเ่ บือ ้ งหลังการขับเคลือ ่ น ของราคาทอง จากการทบทวนการเคลือ ่ นไหวของราคาทองในอดีต สรุปได ้ว่ามี 8 ื่ มัน ปั จจัย ได ้แก่ อัตราดอกเบีย ้ อัตราการขยายตัวของเศรษฐกิจโลก ความเชอ ่ ใน ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ อัตราเงินเฟ้ อ ผลตอบแทนของการลงทุนในตลาดทุน การเก็ง ิ ใจซอ ื้ หรือขายของสถาบันทีส กาไรของกลุม ่ hedge funds การตัดสน ่ ะสมทองคา และความขัดแย ้งการเมืองระหว่างประเทศ ทิศทางของปั จจัยทัง้ 8 ประการและผลต่อ ราคาทองคาในอนาคต สรุปได ้ดังนี้ (1)

อัตราดอกเบีย ้ ผลของการกอบกู ้ภาวะเศรษฐกิจตกตา่ ทีก ่ าลังเกิดขึน ้ ทั่ว โลก ทาให ้ธนาคารชาติของประเทศต่างๆ ต ้องลดอัตราดอกเบีย ้ ให ้อยูใ่ น ้ ระดับตา่ สุดและคงดารงอยูจ ่ นกว่าภาวะเศรษฐกิจจะดีขน ึ้ ซงึ่ คงต ้องใชเวลา อย่างน ้อยสองถึงสามปี ภาวะทีอ ่ ต ั ราดอกเบีย ้ อยูใ่ นระดับตา่ นีจ ้ ะทาให ้มีการ ิ ทรัพย์ทางการเงินทีใ่ ห ้ เคลือ ่ นย ้ายเงินทุนจากตลาดเงินเข ้ามาลงทุนในสน ่ อสงั หาริมทรัพย์ หุ ้น ตราสารหนี้ และทองคาเป็ น ผลตอบแทนสูงกว่า เชน ิ ทรัพย์อน ต ้น แต่สภาพเศรษฐกิจในปั จจุบน ั ผลตอบแทนในสน ื่ ๆ คงให ้ ผลตอบแทนตา่ เมือ ่ เทียบกับทองคา ประกอบกับได ้มีการจัดตัง้ กองทุน ทองคามากขึน ้ ทั่วโลกรวมทัง้ ในประเทศไทย จึงชว่ ยให ้ประชาชนเข ้าถึงการ ถือครองทองคาได ้มากขึน ้ และชว่ ยเพิม ่ อุปสงค์ทองคา ปั จจัยเรือ ่ งดอกเบีย ้ ตา่ จะผลักดันให ้ราคาทองคาสูงขึน ้

(2)

อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ เป็ นปั จจัยทีส ่ าคัญในการทาให ้ราคาทอง ในชว่ งเจ็ดปี ทผ ี่ า่ นมาสูงขึน ้ ประเทศอินเดียและประเทศจีนเป็ นประเทศทีม ่ ี การเติบโตในระดับสูงและเป็ นประเทศทีม ่ ก ี ารบริโภคทองคาสูงสุดในโลก ื้ ทองคาในฐานะ ประชาชนของทัง้ สองประเทศมีความต ้องการซอ ั สว่ นสูงทีส เครือ ่ งประดับ ซงึ่ อุปสงค์ของทองคาเพือ ่ เป็ นเครือ ่ งประดับมีสด ่ ด ุ ้ คือประมาณร ้อยละ 70 รองลงมาคืออุปสงค์ทองคาทีใ่ ชในการ ่ ชน ิ้ สว่ นคอมพิวเตอร์หรือ อิเล็กทรอนิกสป ์ ระมาณร ้อยละ ภาคอุตสาหกรรม เชน ื้ ทองเพือ 12 ซอ ่ การลงทุนร ้อยละ 18 การทีภ ่ าวะเศรษฐกิจของอเมริกาและ ี ตกตา่ ตามไปด ้วย จะทา ยุโรปตกตา่ และดึงให ้เศรษฐกิจของประเทศเอเชย ื้ ทองคาเพือ ้ ตสาหกรรม ให ้อุปสงค์ในการซอ ่ ทาเครือ ่ งประดับและเพือ ่ ใชในอุ ั สว่ นทีส ซงึ่ มีสด ่ งู ลดลง จะเป็ นปั จจัยฉุดทีท ่ าให ้ราคาทองคาไม่สงู ขึน ้ (สาหรับอุปสงค์ของทองคาเพือ ่ การลงทุนคงไม่ลด อ่านเหตุผลในข ้ออืน ่ ประกอบ)


(3)

ื่ มัน การขาดความเชอ ่ ในเงินดอลลาร์สหรัฐ เป็ นอีกปั จจัยทีม ่ บ ี ทบาท สาคัญทีท ่ าให ้ราคาทองคาสูงขึน ้ เงินดอลลาร์สหรัฐมี 2 บทบาทบทบาท ื่ กลางในการแลกเปลีย แรก เป็ นสอ ่ น (medium of exchange) บทบาทที่ ้ สอง คือใชสะสมความมั ง่ คัง่ บทบาททีส ่ องของดอลลาร์สหรัฐเริม ่ ลดบทบาท ื่ มค่าลงเรือ ลง เนือ ่ งจากทิศทางของเงินดอลลาร์สหรัฐมีแนวโน ้มจะเสอ ่ ยๆ ดังนัน ้ สถาบันหรือประชาชนทีส ่ ะสมดอลลาร์ไว ้ จึงลดการถือครองดอลลาร์ ิ ทรัพย์อย่างอืน ่ เงินสกุลทีม ่ เงินสกุล สหรัฐให ้ไปเป็ นสน ่ เชน ่ อ ี นาคตดี เชน ี โดยเฉพาะอย่างยิง่ ธนาคารชาติของประเทศต่างๆ ทีป เอเชย ่ รับพอร์ต เงินทุนสารองระหว่างประเทศมาถือครองทองคามากขึน ้ ลดการถือครอง ดอลลาร์สหรัฐ มีการประมาณว่า ธนาคารชาติสะสมทุนสารองในรูปทองคา ิ ทรัพย์หนึง่ ทีป ประมาณร ้อยละ 10 ทองคาเป็ นอีกสน ่ ระชาชนนิยมถือครอง ิ ทรัพย์ทส เพือ ่ รักษามูลค่าของสน ี่ ะสม ทีผ ่ า่ นมา บทบาทของทองคาในฐานะ ิ ทรัพย์สะสมค่าได ้พิสจ เป็ นสน ู น์ให ้เห็นว่า แม ้ราคาทองคาจะผันผวนในบาง ื้ ทีแ ชว่ งเวลา แต่อานาจซอ ่ ท ้จริง (real purchasing power) ของทองไม่ได ้ ื่ มัน ลดลง ในรอบทศวรรษทีผ ่ า่ นมาความเชอ ่ ในประเทศสหรัฐอเมริกาและ ั ไพรม์มาพิจารณาร่วมด ้วย จะ ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐลดลง และถ ้านาวิกฤตซบ ื่ มัน ยิง่ ตอกย้าถึงความไม่เชอ ่ ในเงินดอลลาร์สหรัฐมากยิง่ ขึน ้ ข ้อเท็จจริงอีก ประการหนึง่ คือ เงินสกุลต่าง ๆ ต่างเติบโตมาจากการยึดโยงกับทองคา เงิน ดอลลาร์สหรัฐเข ้ามาบทบาทหลังสงครามโลกครัง้ ทีส ่ องก็ยังต ้องอิงกับ ื่ มัน ทองคา ดังนัน ้ เมือ ่ ใดก็ตามทีค ่ นขาดความเชอ ่ ในค่าเงินก็จะหันมาถือ ทองคาแทน ปั จจัยเรือ ่ งนีจ ้ ะเป็ นปั จจัยทีม ่ ค ี วามสาคัญทีจ ่ ะทาให ้ราคาทอง ทรงตัวอยูใ่ นระดับในระดับสูงและจะปรับตัวเพิม ่ ขึน ้ ในระยาว

(4)

ื่ มค่าหรืออานาจซอ ื้ ของเงิน อัตราเงินเฟ้ อ เป็ นภาวะทีท ่ าให ้ค่าเงินเสอ ื่ มค่า วิธก ื้ สน ิ ทรัพย์ทค เสอ ี ารป้ องกันแนวทางหนึง่ คือหันไปซอ ี่ า่ ของมันไม่ได ้ ิ ทรัพย์ประเภทดังกล่าว รับผลกระทบจากภาวะเงินเฟ้ อ ทองคาเป็ นหนึง่ ในสน ื่ ม7 ดังนัน ทีส ่ ามารถป้ องกันหรือรักษาค่าเงินไม่ให ้เสอ ้ ในอดีต เราจึงเห็นว่า ทุกครัง้ ทีร่ าคาน้ ามันดิบในตลาดโลกปรับตัวสูงขึน ้ ซงึ่ มีผลทาให ้เกิดภาวะ เงินเฟ้ อ ราคาทองคาก็จะปรับตัวสูงตามไปด ้วย สถานการณ์เงินเฟ้ อใน ปั จจุบน ั และอนาคตระยะปานกลางคงไม่เกิดขึน ้ เนือ ่ งจากราคาน้ ามันปรับตัว ลดลงมากและภาวะเศรษฐกิจทั่วโลกถดถอย

(5)

ิ ทรัพย์ทงั ้ สามให ้ ผลตอบแทนระหว่างหุ ้น ตราสารหนี้ และทองคา สน ิ ทรัพย์ทางการเงินทัง้ สาม ผลตอบแทนต่อผู ้ทีส ่ ะสมความมัง่ คัง่ ในรูปของสน ิ ทรัพย์ทงั ้ สามและปรับเปลีย นักลงทุนสามารถเลือกถือสน ่ นตลอดเวลาตาม ิ ทรัพย์แต่ละชนิด ถ ้าผลตอบแทนของหุ ้น การขึน ้ ลงของผลตอบแทนของสน ิ ทรัพย์ทางการเงินทัง้ สอง และตราสารหนีด ้ ี คนก็จะกระจายถือครองในสน


่ ดการถือครองทองคา สถานการณ์ปัจจุบน มากขึน ้ ซงึ่ อาจนาไปสูล ั และ แนวโน ้มในระยะสองสามปี ตอ ่ ไป ผลตอบแทนของหุ ้นและตราสารหนีค ้ งอยู่ ในเกณฑ์ทไี่ ม่คอ ่ ยดี โอกาสทีค ่ นจะหันมาลงทุนในทองคาจึงมีสงู ประกอบ กับกองทุนบาเหน็ จบานาญ (pension funds) เดิมมีนโยบายการลงทุน เฉพาะหุ ้นและตราสารหนีเ้ ป็ นหลัก แต่ปัจจุบน ั เริม ่ มีแนวโน ้มจะหันมาลงทุน ี่ งรวมทัง้ เพิม ในทองคามากขึน ้ เพือ ่ ป้ องกันความเสย ่ ผลตอบแทน ซงึ่ ก็จะ เป็ นปั จจัยทีจ ่ ะสง่ ผลให ้ราคาทองคาสูงขึน ้ (6)

การเก็งกาไรของกลุม ่ Hedge Funds เป็ นอีกปั จจัยทีผ ่ ลลักดันทีท ่ าให ้ ราคาทองคาและน้ ามันปรับตัวสูงขึน ้ ตลอดชว่ งเจ็ดปี ทผ ี่ า่ นมา ซงึ่ ผลตอบแทนของทองคาอยูใ่ นเกณฑ์สงู มาก(ดูตารางที่ 2 ประกอบ) แรงเก็ง กาไรของกองทุนเหล่านีค ้ งลดลงมาก เนือ ่ งจากทีผ ่ า่ นมาแม ้ว่ากองทุน ื้ ขายทองคา แต่ขาดทุนอย่างมหาศาลจากการ เหล่านีม ้ จ ี ะมีกาไรจากการซอ ื่ มโยงกับสน ิ เชอ ื่ ซบ ั ไพรม์ ดังนัน ลงทุนในตราสารหนีท ้ เี่ ชอ ้ แรงกดดันทาให ้ ราคาทองสูงขึน ้ จากกลุม ่ นีจ ้ งึ นาจะลดลง

(7)

ิ ใจซอ ื้ หรือขายของสถาบันทีส การตัดสน ่ ะสมทองคา ซงึ่ ได ้แก่ธนาคาร ่ ในชว่ งวิกฤต ชาติของแต่ละประเทศ หรือ IMF เป็ นต ้น ตัวอย่างเชน ี ปี 2540 ธนาคารชาติของหลายประเทศในเอเชย ี นาทอง เศรษฐกิจในเอเชย มาขายเพือ ่ เติมดอลลาร์สหรัฐให ้กับระบบเศรษฐกิจ หรือกรณีทม ี่ ข ี า่ วว่า IMF จะนาทองคามาขาย จะสง่ ผลให ้ราคาทองลดลง ปั จจัยในสว่ นนีย ้ ากทีจ ่ ะ ิ ใจอย่างไร แต่ภายใต ้ภาวะวิกฤตทีก คาดคะเนว่า สถาบันเหล่านีจ ้ ะตัดสน ่ าลัง ้ เกิดขึน ้ และมีแนวโน ้มว่าต ้องใชเวลา โอกาสทีธ ่ นาคารชาติของประเทศใน ยุโรปและธนาคารชาติในอเมริกา รวมทัง้ องค์กรระหว่างประเทศ (IMF และ BIS) สถาบันเหล่านีจ ้ ะขายทองจะมีมาก ขณะทีธ ่ นาคารชาติของกลุม ่ ี และตะวันออกกลางมีแนวโน ้มจะซอ ื้ เก็บก็มม ่ กัน ประเทศเอเชย ี ากเชน

(8)

สงครามหรือการขัดแย ้งการเมืองระหว่างประเทศ จะมีผลต่อราคาทองคา โดยเฉพาะอย่างยิง่ ถ ้าคูก ่ รณีเป็ นเจ ้าของบ่อน้ ามัน สถานการณ์การขัดแย ้ง ของประเทศในตะวันออกกลางยังคงดารงอยู่ และพร ้อมทีจ ่ ะเกิดขึน ้ ได ้ ตลอดเวลา ดังนัน ้ จึงเป็ นปั จจัยหนึง่ ทีจ ่ ะผลักดันให ้ราคาทองอยูใ่ นระดับสูง

สรุปปั จจัยทัง้ 8 ประการจะปั จจัยทีส ่ ง่ ผลทาให ้ราคาทองสูงขึน ้ มี 3 ปั จจัยหลัก ได ้แก่ ื่ มัน อัตราดอกเบีย ้ อัตราเชอ ่ ของค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ และผลตอบแทนจากการถือ ทองคา ขณะเดียวกันก็ม ี 3 ปั จจัยทีอ ่ าจสง่ ผลให ้ราคาทองคาไม่ปรับตัวสูงขึน ้ ได ้แก่


อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจอัตราเงินเฟ้ อ และ การเก็งกาไรของ hedge funds ื้ หรือขายทองคาและปั จจัยด ้านการเมืองยังไม่ สาหรับปั จจัยเรือ ่ งพฤติกรรมการซอ สามารถสรุปได ้ว่าจะเป็ นไปในทิศทางใด การวิเคราะห์ดงั กล่าวนีไ ้ ม่ได ้ให ้น้ าหนักของ แต่ละปั จจัยว่าจะมีอท ิ ธิผลมากน ้อยขนาดไหน โดยสรุปในภาพรวม ราคาทองใน อนาคต (2-3 ปี ) คงจะทรงในระดับสูง โดยมีอต ั ราการเพิม ่ ทิศทางเป็ นบวก แต่จะไม่ ั้ ๆ สูงเหมือนกับชว่ งห ้าหกปี ทผ ี่ า่ นมา อย่างไรก็ตาม มีข ้อควรตระหนักว่า ในระยะสน คือในระหว่างปี จะมีการขึน ้ ลงของราคาทองคาเกิดขึน ้ เพราะเนือ ่ งจากทองคาเป็ น ิ ทรัพย์ทม ิ ทรัพย์อย่างอืน สน ี่ อ ี นาคตมากกว่าสน ่ จึงทาให ้มีการเก็งกาไรในตลาด ิ ทรัพย์อน ทองคาสูงเมือ ่ เปรียบเทียบกับตลาดสน ื่

บทสรุป ทองนนส ั้ าค ัญไฉน

ในภาวะทีม ่ ป ี ั ญหากับระบบทุนนิยม โดยเฉพาะอย่างยิง่ ประเทศสหรัฐอเมริกาซงึ่ ถือ ว่าเป็ นศูนย์กลางของระบบทุนนิยมโลกและเป็ นต ้นตาหรับหรืออาจารย์ใหญ่ของโลก ี เอง ทาให ้ความเชอ ื่ มัน ทุนนิยมต ้องประสบปั ญหาเศรษฐกิจเสย ่ ในระบบทุนนิยม ซงึ่ ื่ มัน หมายถึงความเชอ ่ สถาบันการเงิน ตลาดเงิน ตลาดทุน ตลาดตราสารหนีล ้ ดลง ื่ มัน ื่ มัน รวมทัง้ ความเชอ ่ ของค่าเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ สงิ่ เดียวทีป ่ ระชาชนยังคงเชอ ่ คือ ทองคา ถึงขนาดมีการกล่าวกันเล่นๆ ว่า ในภาวะวิกฤตมีสงิ่ เดียวทีจ ่ ะไว ้ใจได ้คือ ่ น ิ ทรัพย์อย่างอืน ทองคา ไม่ใชส ่ หรือ แม ้แต่พระเจ ้า “In Gold We Trust” ไม่ใช ่ “In God We Trust”

gold  

goldgoldgold

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you