Page 1


Organizado por:

Asociaciรณn de Vecinos de Mougรกs

Colaboradores:

Concello de Oia Comunidad de Montes de Mougรกs


DÍA DAS LETRAS GALEGAS, 2014

A continuación recóllense os traballos creados polos veciños do Concello de Oia con motivo da celebración do Día das Letras Galegas.

Estes traballos estiveron expostos na Casa da Cultura de Mougás, onde tivo lugar a festa o pasado sábado 17 de maio. Aínda que hai algunha aportación dos máis maiores, o protagonismo recae principalmente nos pequenos, que se deixaron a pel no colexio para traernos estas xoias.


Noa Ă lvarez


Xabi Ă lvarez


Carla Barreiro


Zaira Barros Trigo


David Correa


Laura Couce Girรกldez


Eulogio Fernรกndez


Unai Fernรกndez


Brais Gonzรกlez


Ainara Loma MĂ­guez


Yurena MartĂ­n


Ero de Oliveira


Xiana Aldea Gonzรกlez


MarĂ­a Castro Correa


Noa Español Álvarez


Paula González Pérez (anterior)

Estela Pérez Lomba


Marta Noelia Rayo Gonzรกlez


Andrea


Noa Caeiro Souto


Iker Ferreira RodrĂ­guez


Xoán Gómez Vilas (anterior)

Julio Martín Piñero


Alex Martínez García (anterior)

Nuria


Raquel


Mauro Rodríguez Miniño


Sabela


テ]xela Vasconcellos Pombal


Aroa Barreiro Blach


Saúl Blanco Pérez


Ismael Cabral Vicente


Borja Cedeira Mari単o


Roberto DomĂ­nguez Pulido


Anxo Fernández Pérez


Anxo Fernández Pérez


Rubén Fernández Rodríguez


Lucas Losada Crespo


Elora MartĂ­nez


Candela Sánchez-Cantón Rodríguez


Gonzalo Varela Gonzรกlez


Xago Caleiro Souto


Ian Coello Lomba (anterior)

Cedric Daumas


Marius Daumas


Manuel de la Fuente Mari単o


Jorge MartĂ­nez MartĂ­nez


Santiago Matos Carabelos (anterior)

Noelia Pazos Fernรกndez


Lucía Pérez Pilarte


Anxo Teruel Gonzรกlez


O POBO DE OIA A ti que es baluarte, testemuña do pasado, a ti quero cantarte, pobo de Oia, pobo amado. Foron moitas as batallas que marcaron teu destino. Razas, pobos, estamentos, marcan fieis o camiño. No teu escudo o báculo abacial, no teu castro a fortaleza, a Figueira da vitoriosa cristiandade e as nove aes da realeza. Os cimentos da túa historia en Lourenzá ten comezo, e baixando ata a costa alza en Oia o noso mosteiro. Sublime Burgueira enxendra no seu ventre as brétemas que arrastran o paso do día.


Sucumbe en Pedornes ó sol de Poñente, a maxia, a vida, a eterna harmonía. Viste a Viladesuso o ceo coa algarabía de cores, remanso de ledicia, descanso da alma, esperta a beleza cos seus albores. E as pozas en Mougás marcan libres o compás coa súa auga cristalina, pentagrama de son e de paz. Por iso a ti, que es baluarte, testemuña do pasado, a ti quero cantarte, pobo de Oia, pobo amado.

Ana María Couce González.


Iago Giráldez Miniño


AS AVES As aves voan polo mar azul con golfiños saltadores e o seu amigo Saúl. As aves libres van ó monte, os seus niños na escura noite. As aves pequenas escapan voando do gato lambón e do amo cantando. As aves rapaces van cazar, as presas matan para poder zampar.


A GALIZA Vou contarche Galiza o que por ti sinto, lembrando a Rosalía co que xa está escrito “terra nai”, dicía ela, terra nai, eu tamén digo, criáchesme como filla, como boa filla admírote. Foches berce de reis, das cobizo a peregrinos atopando Terra Santa ao bicar a Santiaguiño. Din de ti que es triste, que chove, que es gris, envexa chámolle a iso cando o escoito dicir. Din tamén que es meiga, quizais sexa verdade, coñecemos ben a herbas que mitigan os nosos males. Quixera, miña naiciña, facerche un vestido verde pero xa o levas posto, prados, campos e montes cobren o teu corpo.


Tecería un manto azul para os teus ombreiros espidos, cubertos eles xa están nas mañanciñas de outono. Encheríate de ouro pero xa estás engalanada, brillas coma unha estrela que en ti está enredada. Se eu fose poeta fermosos versos escribiríate. Para ti será o derradeiro adeus, o meu último suspiro, a última bágoa caída. Que cando te sinto lonxe parece que de pena morro e cando te respiro volvo vivir de novo.

Ángeles Fernández Trigo


A CATIVA EMILIA Era un 16 de setembro de 1851, aquela mañá o alba espertou cos berros dunha meniña que abría os ollos por primeira vez na vida. Decidiron chamala Emilia. Aqueles berros que se escoitaban por toda aquela casa da Coruña presaxiaban que esta cativa chegaba con ganas de cambiar o mundo, nada doado ao nacer muller naqueles tempos. Naceu nunha familia acomodada. Vivían na Coruña pero pasaban tempadas en Madrid. A pequena tiña os mellores profesores. Sentía verdadeira paixón polos libros, eran a súa debilidade. Coa curiosidade a flor de pel, percorría as casas onde vivían. En Sanxenxo tiñan tamén residencia, non sei se foi nesta casa onde atopou o seu maior tesouro, unha inmensa biblioteca. E alí estaba a pequena Emilia cos ollos como pratos, diante daquela multitude de libros. Foi tal o seu abraio que con tan só nove anos xa estaba lendo O Quijote, A Ilíada… Incríbel. Ao mellor foron estes libros os que marcaron o seu camiño de escritora, tarefa nada fácil ao ser muller. Os seus amigos escritores eran todos homes e creo que no camiño encontrou máis de un tropezo. Chegou a dicir: - Si en mi tarjeta pusiera Emilio en ves de Emilia, qué distinta hubiera sido mi vida. Defensora dos dereitos da muller, loitadora por que esta ocupase o sitio que lle correspondía e non só o que lle impuñan, botou a metade da vida buscando a bandeira da igualdade. Non foi casualidade que eu me acordara hoxe de Emilia Pardo Bazán, non… Hoxe é o 17 de maio, Día das Letras Galegas.


A esta muller nunca se lle puideron dedicar, xa que Emilia non ten obra en galego. Pero eu quero con estas sinxelas verbas facerlle una pequena homenaxe. Por ser escritora, difícil tarefa nos anos que viviu, por ser defensora da muller e por pasarmo tan ben lendo unha das súas obras, Los pazos de Ulloa. Dedicar

tamén

recomendou

que

estas lera

verbas a

no

Emilia

día

de

Pardo

hoxe

Bazán,

a

quen

alguén

me moi

importante na miña vida e a quen lembro cada día e boto de menos. Sempre encontro o teu sorriso onde da a volta o vento. Se a sombra da tristura visita as túas noites, os teus días, escribe verbas aínda que sexan en papel mollado. De seguro que serán fermosos poemas.

Ángeles Fernández Trigo


Pido perdón por non saber escribir en galego. Escribo como falo, non me enseñaron máis e agora xa é tarde, o miolo non recolle. Quero colaborar con este poema o día das letras Galegas, se a xente non ten de que rir agora xa o farán.

Nesta aldea da miña Galiza, orgullosos da fala labrega que por falar galego da terra moitos foron enterrados nela. O falar galego era de mui aldeano pero si deran premio fala hasta polo ano. Amemos a nosa lingua que non dea vergoña falala cada aldea ten a sua fala ninguen pode decir que mala. Por falar galego moitos tiveron que emigrar logo foron ajasallados polos memos que os quixeron matar.


Moitas medallas deron puxeronos coma nun altar por falar galego fora da terra e na súa non os quixeron escoitar. Cabeza baixa van os galegos deprimidos e cansados para traballar son os mellores na súa terra 1000 anos enterrados. De volta na súa terra encontran outro emigrado que siguiuo mesmo camiño contándolle o que el pasou pois o mundo é moi bonitiño. As festas de Santa Uxía son as festas do meu lugar cantando e falando en galego ninguén no pode igualar. Galego colle as vacas e o arado para mover a terra e os torroños o final do día cansado reventado non poderá ni n cos collóns.


Galego é a miña protesta pois falar galego quero falar do maltrato que recibe polos ricos e a sociedad. Cantos anos celebramos o día das letras galegas se con 2000 anos comparamos hasta Cristo falou galego cos humanos. Acabo este poema da mesma forma que comecei so sei traballar e honrar os galegos que tanto sufriron na terra que teñen de amor que tiveron unha recompensa foi de cerrar os ollos e a Dios.

Paulino Rodríguez


A VACA AMARELA

Só sei que estaba amarrada polos cornos a unha árbore coma muitas que alí estabamos, fóronse achejando uns homes cun jaban, un sombreiro e un caxato, que o levantou e deixoume caer no lombo. Outro colleume do rabo e comezou a tirar pra facerme tombar, outro meteume a man na ubre e tiroume das tetas. E non acabou así, que un vexo un home ajarroume polo fouciño, abriume a boca e dixo: - Esta non a quero que ten dentes de arriba! -. Foi increpado por outro que lle dixo: - Tes menos sentido, es peor ti ca vaca. Es unha burra, ti non sabes que as vacas non teñen dentes de arriba? Lojo vai ser mellor levala. Ten bo ubre? Despois de camiñar toda a xornada alá chejamos onde estaban outras vacas. Baixaron todos da casa, rapaces e vellos a ollala. - E como a vamos chamar? -, dicía un cativo. Despois de moitos nomes decidiron Amarela. Fun amarrada onde me botaron unha pouca de palla seca, as outras vacas que estaban a carón dixéronme: Qué sorte tiveches, xa estás comendo! - Cando me quixen deitar despois da camiñada puxen a barrija no chan e erjinme coma un fojete, era toxo o que tiña no chan pra me deitar. Pola mañá a dona sentouse ó carón e comezou a muxir tirándome das tetas coma unha condenada, marchou e sentíase berrar na parte de arriba: - Pois non deu moito leite! Será pola camiñada que levou -. Pola mañá saíu un cativo cunha vara e botounos fóra e no camiño ó moverse comezaron todas, e a Amarela tamén, a deixar a bosta no camiño e os veciños berraban: - Que vaian cajar a outro lado e non diante da miña porta!. No prado estabamos as catro vacas mais as tres en contra min, metíanme os cornos na barrija e dicían: - Esta ven a comer o pouco que hai!


Funme habituando, e fame pasei bastante, tirei o carro, coma as outras dei o leite toda a que puiden, dei calor ós rapaces que estaban na casa, ollei cómo viñan outras vacas máis novas e as vellas xa marchaban. Só quedaba eu, pero un día chejou un home e falou co dono e dixo: - Esta pra O Porriño. Maldito sexa este mundo que non me deixan morrer cando eu queira!

Paulino Rodríguez


O CONTO DO GRAN DE MILLO Cando estaban amarraditos na espija se falaban: - SSe o noso nome é millo, será porque todos xuntos facemos milleiros! -. Como irmáns estabamos ben achejadiños, cómo nos mirabamos, e así pasabamos moitos meses. Alí onde estabamos sopraba moito vento, pasamos bastante frío. Todo estaba feito de paus e na altura pasaba xente e sentiamos dicir: - Este canasto está cheo! -. Tamén ollamos uns bichos cun fouciño longo, uns dentes que daban medo e os ollos cravados en nós, e ata feriron algún dos meus irmáns. Pero un día unhas mans quentes agarráronnos con forza, pasaron por enriba de nós e cunha man facían forza e coa outra arrincáronnos e separáronnos, e daquela fomos a parar ó fondo dun caldeiro. E todos nos preguntabamos: - Qué será de nós, onde nos levarán, qué farán de nós? -. Metéronnos nun carro entre ferranchos. Chegamos a fin nesta leira. Sentiamos cómo berraban dicindo: - O rego boi! -. E pra mover a terra cuns aparellos de ferro arrastrado por aqueles animais que suaban. E volvían dicir: - Trai o cabazo que quero beber, e xa falta pouco. Anda o rejo boi! -. E moi cerquiña tamén se sentía falar e berrar: - Para as vacas, que queren mexar! Neste intre dixeron: - Xa está -, colleron o caldeiro e unha man meteuse dentro, e unha man meteuse dentro, e naquel puñado de grans ía eu. De golpe lanzáronnos polo aire e fomos a caer na terra, mirei pra un lado e pro outro e vin a dous que estaban ó meu

carón.

Estabamos

tremendo

de

frío

naquela

terra,

e

preguntabamos: - Qué será o que nos farán agora? -. Despois oiamos: - Prepara a jrade e mételle unha boa pedra -. Cando me pasou por enriba caeume terra. Aquel aparello chamado jrade era para romper os terróns que deixaba o arado, lojo déronlle a volta e deixárona plana. Funme poñendo cómodo e sentín un calor.


Despois de 15 días deille voltas ó miolo e dixen: - Qué pasa se voto unha galla e ollo o que pasa aí fóra? -. Qué contento quedei cando vin que os meus irmáns fixeron o mesmo, e así nos mirabamos todos. Fomos crecendo, e no mes de calor déronnos de beber cun rejo de auga polo pé, e cas follas faciamos cochas. E achejándonos todos estabamos verdes, sacamos o pondón e compartimos o polen. Tivemos muitos millos na espija. Pero chegou o mes de Santiago, estabamos cansos e cambiamos ó color seco. Nese intre volveron cunha fouce afiada e un sombreiro de palla e dixo: - Xa está! -. Segáronnos e puxéronnos nunha meda amarrada con silvas e aí sacaron o follato que nos cubría, disque serve pra metelos nun xerjón onde dormen. E os millos volvemos ó mesmo canastro. Outros non tiveron esa sorte que os botaron para as jaliñas. E outros meteron nun saco e ó muíño, e fixeron fariña para facer pan de broa que cando estaban traballando, arando na leira foi o que comeron.

Dedicado ó millo que tanta fame sacou, cando no había fariña a xente cambiaba de color, e o millo serviu de sustento, o canucho para esterco, o pondón e a folla para o alimento dos animais, o follaco nos colchóns e o carozo para limpar o cu.

Paulino Rodríguez

Día das Letras Galegas, 2014  

Pequeno libriño en que se recollen tódalas creacións que moitos dos nenos e veciños do Concello presentastes para o Día das Letras Galegas,...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you