Issuu on Google+


l ka o b e v ar› fl 2011 a b y›l›n›n sa¤l›k, mutluluk,

geti ç n za

rmesi dile¤ iyle ...

Ataköy, 7-8 K›s›m Ifl›k Sitesi Villa 18/2 34156 Bak›köy-‹stanbul Tel : +90 (212) 560 13 28 pbx Fax : +90 (212) 560 13 67 www.mayermumessillik.com.tr

ope 2011 will bring we h you hap pin es s, ... s gai n and succes


‹Ç‹NDEK‹LER / CONTENTS YIL / YEAR: 15 SAYI / ISSUE: 170 OCAK / JANUARY - 2011

GÜNDEM NEWS

DOKUMA ÖRME WEAVING KNITTING

2011 Tekstilin Y›l› Olacak

Yabanc›lar Peflinden Koflturuyor

4 2011 Will be the Year of Textiles

79 What foreign Investors are Chasing

GÜNDEM NEWS Tekstilciler Siparifl Alm›yor

6 Textile Manufacturers do not take Orders

Tekstil Liflerinde Sürtünmenin Önemi ve Ölçümü

87 Importance and Measurement of Friction in Textile Fibers

GÜNDEM NEWS Mayer Mümessillik’le Çözümler

ELYAF İPLİK FIBRE YARN

Kazançl›

10

Profitable Solutions with Mayer Represantative

GÜNDEM NEWS

BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

Yünsa Devler Liginde

Son Geliflmeler Ifl›¤›nda Efektif Boyahane Kalite Kontrol Sisteminin Gelifltirilmesi

20 Yünsa is in the Champions League

Recent Advances in the Development of an Effective Dye-house Quality Control System

REKLAM ‹NDEKS‹ / ADVERTISERS INDEX ADIM YAPI .........................73

HYOSUNG (CREORA) ...........1

ODESI.................................15

TEST LAB............................57

AKYILDIZ MÜH...................69

ITMA TUR (ATN). .........A.K.IÇI

ÖZDEM‹R KEÇE .............19-31

TÜYAP ...............................71

BEGZO.. .............................21

ITM 2012. ..........................65

SPOT A.fi............................13

UFO.. .................................49

BENNINGER..........................5

KALKAN FIRÇA ........A.KAPAK

fiANAL PLAST‹K.............46-47

CANLAR MAKINA............Ö.K.

KALOR‹MAK.......................59

fiENSAL.. ............................43

COLIN KIMYA. ...................51

KLUBER.. ............................17

TEMSAN.............................41

COTTON USA.....................11

LEHWA (MUTEKS) ................9

TEKN‹K AJANS....................85

2. EL & YEDEK PARÇA BÖLÜMÜ

DORNIER ..............................7

MATEX...............................61

TEKN‹K FUARCILIK..............81

ClASSIFIED ADVERTISEMENTS

DUAYEN MAKINA.........38-39

MAYER........................Ö.K.IÇI

TEKSMA.............................33

MERTKOMAK...................111

EFFE END. .....................24-25

MILHAN MAKINA..........27-29

TEKSIMA.. ..........................35

SANAYI.BIZ ......................110

ESIT ELEKTRONIK................55

NONWOVEN TECH.............77

TEKYILDIZ...........................63

TEKYILDIZ.........................110

99


Bak›fl / View ‹mtiyaz Sahibi ve Genel Yay›n Müdürü / President Publisher Necip GÜNEY Sorumlu Yaz› ‹flleri Müdürü / Editorial Director Ümit VURAL

Necip GÜNEY

Tekstilin Alternatifi Yok

Textile has No Alternative e cannot understand why some bir kesimin, tekstil sekT ürkiye’de törünü görmezlikten gelmesini W people in Turkey ignore to see the do¤rusu anlayam›yoruz. Özellikle kendilerini ihracat›n lideri gösteren otomotiv sektörü bu grubun bafl›n› çekiyor. Biliyorsunuz, 2010 ihracat rakam› 113 milyar dolar olarak aç›kland›. Uluda¤ Otomotiv Endüstrisi ‹hracatç›lar› Birli¤i, bunun 17.4 milyar dolar dolarl›k bölümünü otomotivin gerçeklefltirdi¤ini söylüyor ve kendisini ihracat lideri olarak tan›ml›yor. Bir de ‹TK‹B’in tekstil rakamlar›na bakal›m. Geçen y›l tekstil ihracat› 20.8 milyar dolar› bulmufl. ‹flte size otomotiv ve tekstilin rakamlar›. ‹flin ithalat taraf›na bakal›m... Otomotiv 17 milyar dolarl›k ithalat yapm›fl. 17.4 milyar dolarl›k ihracata karfl›l›k 17 milyar dolarl›k ithalat... Tekstilde 2010 ithalat›, 14 milyar dolar olmufl. 20.8 milyar dolarl›k ihracata karfl›l›k 14 milyar dolarl›k ithalat. Bunlara tekstilin sa¤lad›¤› istihdam› ekleyelim; 3 milyonu aflk›n kifli tekstilde çal›fl›yor. Her birini 4 kiflilik aile saysak ve kay›td›fl›lar› da eklesek Türkiye’nin dörtte biri tekstilden ekmek yiyor. Laf› eveleyip gevelemeden uyar›yoruz: Bu ülkenin tekstilden baflka alternatifi yok, tekstil sektörünü üzmeyin, çal›flanlar›n› küstürmeyin. Bize inanm›yorsunuz bari kendi aç›klad›¤›n›z rakamlara inan›n.

textile sector. Especially, the automotive sector, which shows itself as the leader of export, is heading this group. As you know, the export value for 2010 was declared as 113 billion dollars. Uluda¤ Automotive Industry Association states that 17.4 billion dollars of this value was realized by the automotive industry and defines itself as the export leader. Let’s look at the textile figures of ITKIB. Textile export of last year has reached 20.8 billion dollars. Here are the values of automotive and textile. Let’s consider the import. Automotive has made import worth 17 billion dollars. 17 billion dollars of import versus 17.4 billion dollars of export. The 2010 import in textile was realized as 14 billion dollars. 14 billion dollars of import versus 20.8 billion dollars of export. Let’s add the employment provided by textiles; more than 3 million people work in textile sector. If we count each as 4 people and add the unregistered manpower, a quarter of Turkey’s population earn their living from textile. We state directly and warn: This country has no other alternative than textile, don’t hurt textile sector and don’t make the people working in this sector unhappy. If you don’t believe us, believe in the figures stated by you.

Sayg›lar›m›zla,

Best Regards…

Yay›n Müflaviri / Editorial Adviser Doç. Dr. Hale Canbaz KARAKAfi Editör / Editorial Adviser Kaz›m ÇEL‹KER Uluslararas› ‹liflkiler / International Relations Murat ÇAVDAR Reklam Müdürü / Advertisement Manager Nihat DURMUfi Matbaa Sorumlusu / Printing Responsible fienol YALIN Mali ‹fller Müdürü / Financial Manager Nefle DURAK Yay›n Kurulu / Editorial Board Prof. Dr. Mehmet TASMACI - Prof. Dr. Erdem KOÇ Prof. Dr. Mehmet AKALIN - Prof. Dr. Bülent ÖZ‹PEK Doç. Dr. Özcan ÖZDEM‹R - Dr. Vedat B‹LG‹N Doç. Dr. Filiz KARAOSMANO⁄LU - Prof. Dr. Fatma ÇEKEN Prof. Dr. Merih SARIIfiIK - Prof. Dr. Ender BULGUN Dr. Peter HARDT Grafik Servisi / Design and Art Direction Temel EMECAN Abone ve Da¤›t›m / Subscription and Distribution Furkan GÜNEY Bask› - Cilt / Publishing House Euromat Entegre Matbaac›l›k Yap›m - Yönetim / Publisher Teknik Fuarc›l›k ve Yay›nc›l›k Reklamc›l›k Dan›flmanl›k Ticaret Limited fiirketi Merkez / Head Office Yakuplu Merkez Mahallesi Osmanl› Caddesi Güney Konaklar› A-Blok No: 1 Kat 3 D. 6 34524 - Beylikdüzü - ‹STANBUL - TURKEY

Tel : +90 (212) 876 75 06 (Pbx) Fax : +90 (212) 876 06 81 internet/Web : http://www.tekstilteknoloji.com.tr E-mail : haberservisi@tekstilteknoloji.com.tr Fiyat› : 15 YTL Ayda Bir Yay›mlan›r. Monthly Published. Bu dergide yay›mlanan haber ve foto¤raflar, kaynak gösterilmeden kullan›lamaz. Yay›nlanan tüm makalelerdeki fikirlerin sorumlulu¤u yazarlar›na, ilanlar›n›n sorumlulu¤u ise reklamverene aittir.

All rights reserved. All photos and news in this publication can not be used without indicating the source. Responsibilities of all ideas published in our magazine pertain to authors and advertisement responsibilities published in our magazine pertain to advertisers.


GÜNDEM NEWS

2011 Tekstilin Y›l› Olacak Tekstil ve konfeksiyon sektörü, uzun bir aradan sonra yeni y›la olumlu beklentilerle giriyor. Ortak görüfl, ‘tekstil sektörünü alt›n bir y›l’ bekliyor.

2

010'u kriz öncesi rakamlar›n biraz

denlerden dolay› Türk tekstil ve kon-

nomik kriz, Türk ekonomisini bilmeyiz

gerisinde

sektör,

feksiyon firmalar›na dönüfl yapt›. Bu-

ama Türk tekstil ve konfeksiyon sek-

2011’i “alt›n y›l” olarak görüyor. Sek-

gün Türkiye, üretimdeki kalitesi, h›zl›

törlerini te¤et geçmifltir” dedi.

tördeki olumlu beklentide, Merkez

teslim avantaj› ve müflterinin talep et-

Döviz kurunun gerçek de¤erini bul-

Bankas›’n›n ald›¤› kararlar ve Avrupal›

ti¤i say›larda üretimiyle Avrupa paza-

mas› halinde ihracat›n 2011 y›l›nda

al›c›lar›n “Made in China” yerine, ka-

r›ndaki konumunu güçlendirmekte-

26-28 milyar dolar aral›¤›nda olaca¤›-

lite ve niteli¤i ifade eden “Made in

dir” dedi.

n› kaydeden K›z›lgünefller, “Pazardaki

tamamlayan

Turkey” etiketini görmek istemeleri

hareketlilik ve müflterilerin talep art›fl›

etkili oldu.

Kriz tekstili te¤et geçip gitti

bize umut veriyor. fiu anda dünyada

Ege Tekstil ve Hammaddeleri ‹hracat-

Merkez Bankas›’n›n, rekabetçili¤i sa¤-

rüzgarlar Türkiye’den yana esiyor. Ya-

ç›lar› Birli¤i Yönetim Kurulu Baflkan›

layacak kur politikas›n›n ilk iflaretlerini

kalanan rüzgar›n sa¤lad›¤› konjonktür

Sabri Ünlütürk ile Ege Haz›r Giyim ve

vermesini olumlu bir geliflme olarak

çok iyi de¤erlendirilmelidir” uyar›s›n-

Konfeksiyon ‹hracatç›lar› Birli¤i Yöne-

de¤erlendiren K›z›lgünefller, “Bu uy-

da bulundu.

tim Kurulu Baflkan› Emre K›z›lgünefl-

gulama devam etti¤i takdirde Türkiye

ler, düzenledikleri bas›n toplant›s›nda

2011 y›l›n›, 2010'dan daha parlak ge-

Çin'in ucuz iflgücü sona erdi

sektörü de¤erlendirdi. Özellikle 2010

çirecektir. Baflka bir ifadeyle 2011,

Sektörün ikinci bahar›n› yaflad›¤›n›

y›l›n›n son çeyre¤inde sevindirici gelifl-

sektörlerimiz aç›s›ndan alt›n y›l ola-

vurgulayan K›z›lgünefller, dünya tica-

meler yafland›¤›n› belirten K›z›lgünefl-

cakt›r” fleklinde konufltu.

retinin geriledi¤i bir dönemde Türk

ler, “Avrupal› müflteriler Uzakdo-

Türk tekstil ve konfeksiyon sektörü-

tekstil ve haz›r giyim sektörünün yüz-

¤u’daki al›c›lar›yla yaflad›klar› kalite

nün, 2010 y›l›n› 22 milyar dolara yak›n

de 20 talep ve yüzde 12 ihracat art›fl›

problemleri, küçük ölçekli siparifl yap-

ihracatla geride b›rakt›¤›na dikkat çe-

yaflad›¤›n› ifade etti.

t›ramama, teslimlerin uzamas› gibi ne-

ken Emre K›z›lgünefller, “Küresel eko-

K›z›lgünefl flöyle devam etti: "Çin ve di¤er Uzakdo¤u ülkeleri, ucuz iflgücünün sa¤lad›¤› ihracat avantaj›nda son noktaya geldi. Bu ülkelerin iç pazar› ciddi tüketici oldu, art›k Avrupa’ya ucuz mal verecek konumda de¤iller.” Ünlütürk ise Merkez Bankas›’n›n ald›¤› son kararlar›n olumlu etkisine dikkat çekti. Bu kararlarla, “Fiyat istikrar›n›n yan›s›ra finansal istikrar› da sa¤lar›z” mesaj› verdi¤ini vurgulayan Sabri Ünlütürk, s›cak paran›n kontrol edilmesi durumunda 2011 ve sonraki y›llar›n alt›n y›l olaca¤›n› belirtti. Al›m taleplerinin sektördeki bütün dinamikleri harekete geçirdi¤ine dikkat çeken Ünlütürk, kriz döneminde kapanan fason atölyelerin yeniden aç›lmaya bafllad›¤›n› sözlerine ekledi.

tekstil teknoloji 4


GÜNDEM NEWS

2011 Will be the Year of Textiles Textile and ready-wear garment sector meets the new year with high hopes. The common idea is: 2011 will be the golden year for the textile sector

T

he sector closed 2010 with lower figures than the values priof to crisis and now expects 2011 to be the golden year for textiles. This positive expectations result from the decisions taken by the Central Bank and the fact that European buyers now wish to see “Made in Turkey” brand which represents for quality, instead of “Made in China.” Chairman of the board of directors of Aegean Textile and Raw Material Exporters Union Sabri Ünlütürk and chairman of the directors’ board of Aegean Ready-Wear Garment Exporters Union Emre K›z›lgünefller evaluated the sector at the press conference. K›z›lgünefller mentioned that positive results were obtained especially in the last quarter of 2010 and said; “European consumers directed toward Turkish textile and ready-wear companies as they had quality problems with Far Eastern sellers, they could not order smallscale products and delivery times were too long. Nowadays, Turkey has been reinforcing its position in European markets with production quality, fast delivery advantage and production in small or large amounts.” The crisis only slightly touched the sector K›z›lgünefller evaluated the exchange rates given by the Central Bank to increase competition as positive developments and added; “if it continues, 2011 will be brighter than the previous year for Turkey. In another term, 2011 will be a golden year for our sectors.” Emre k›z›lgünefller also highlighted the fact that Turkish textile and ready-wear garment sector closed 2010 with export rates of nearly 22 billion dollars and said; “we do not talk about the general conditions, yet global economic crisis only slightly touched Turkish textile and ready-wear garment sector.” He also mentioned that if exchange rates reached the real value, the export figures would be 26-28 billions of dollars in 2011 and said; “the actions in the market and the increase in demand make us hopeful for the future. Right now the wind is blowing in our direction. The conjuncture provided with this positive wind should be evaluated.” Cheap manpower of China has come to an end K›z›lgünefller highlighted that the sector was living a second spring and in a period when world trade retreated, Turkish ready-wear garment and textile sector experience increase in demand by 20% and export by 12% and added; “the export advantage of cheap manpower in Far Eastern countries and mainly China has come to an end. Domestic markets of these countries have become serious consumers and they are not in the position of offering cheap products to Europe anymore.” Ünlütürk concentrated on the latest decision taken by the Central Bank. He mentioned that the bank gives the message of “a promise to provide financial stability” and said that 2011 and the upcoming years would be golden years for textile if hot money flow was controlled. He also pointed out that purchasing demands activate all dynamics in the sector and sub-contracting ateliers closed during the crisis started to be opened again. tekstil teknoloji 5


GÜNDEM NEWS

Tekstilciler Siparifl Alm›yor Sektörde alt› ayl›k siparifller doldu. Kalitesiz Çin mal›ndan kaçan ülkeler Türkiye'ye hücum edince Türk tekstilciler sipariflleri bile kabul etmemeye bafllad›

S

on befl y›l›n en parlak dönemini yaflayan tekstil ve haz›r giyim sektöründe alt› ayl›k siparifllerin doldu¤u, birçok firman›n müflterilerinin d›fl›nda gelen yeni sipariflleri kabul etmedi¤i bildirildi. Akdeniz Haz›r Giyim ve Konfeksiyon ‹hracatç›lar› Birli¤i Baflkan› Tar›k Bozbey, küresel mali kriz nedeniyle mal alamamaktan dolay› depolar› boflalan ülkelerin yeniden al›ma bafllad›¤›n› belirtti. Bozbey, bunun yan› s›ra, dört y›l önce kalitesiz ve zehirli boyalarla üretim yapan Uzakdo¤u ülkelerine kaçan taleplerin yeniden Türkiye'ye gelmeye bafllamas›yla tekstil ve haz›r giyim sektöründe ikinci bahar havas›n›n yafland›¤›n› söyledi. Bozbey, son y›llarda gelir seviyeleri yükselen Uzakdo¤u ülkelerindeki tüketicilerin de art›k sat›n ald›klar› tekstil ürünlerinde Çin etiketi yerine Türk etiketini görmek istedi¤ini ifade ederek, bunun da sektörün canlanmas›nda etkili oldu¤unu bildirdi. ‹breler tamamen Türkiye'ye döndü Sektörün zarar etme pahas›na son befl y›ld›r pazar›n› korumak için elinden geleni yapt›¤›n› vurgulayan Bozbey, “Zor geçen son befl y›l›n meyvelerini art›k almaya bafllad›k. Sektörde son bir y›ld›r siparifller Türkiye'ye döndü” dedi. Bozbey, son befl y›l›n en parlak dönemini yaflayan sektörde alt› ayl›k siparifllerin doldu¤unu, birçok firman›n müflterilerinin d›fl›nda yeni sipariflleri kabul etmedi¤ini belirterek, flöyle konufltu: "Sektörde yo¤un talepten dolay› fiyatlar artt›. Pamuk fiyatlar› 1.5 dolardan 4 dolara ç›k›nca dikifl fiyatlar› yüzde 30-40 civar›nda yükseldi. Ancak,

buna ra¤men alt› ayl›k siparifl var. Sektördeki bahar havas› önümüzdeki y›llarda da devam edecek. Konut piyasas›n›n hareketlenmeye bafllamas›yla birlikte ev tekstili de h›zland›. Sektörde önümüzdeki üç y›l› çok iyimser olarak görüyoruz." Ç›kar›lan iflçiler yeniden al›nd› Sektörde kriz döneminde iflten ç›kart›lan 250 bin çal›flandan 200 bininin yeniden iflbafl› yapt›¤›n› anlatan Bozbey, “Halen 100 bin kiflilik daha iflçi a盤› var. Önümüzdeki 3-4 ay içerisinde bunlar da iflgüç sahibi olacak” dedi. Bozbey, tekstil ve haz›r giyimin Türkiye'nin vazgeçilmez ve asla ihmal edilmemesi gereken sektörü oldu¤unu ifade ederek, flunlar› kaydetti: “Tekstil ve konfeksiyon sektöründe 2.5 milyon kifli istihdam ediliyor. Bunun yan›nda sektörün y›lda 25 milyar dolara yak›n ihracat potansiyeli var. Bavul turizmi ile 5 milyar dolara yak›n ürün baflta Rusya olmak üzere balkan ve Kafkas ülkelerine gidiyor. Biz bavul turizmi ile giden bu ürünleri de ihracat olarak say›yoruz.

tekstil teknoloji 6

Tekstil ve haz›r giyim ülkeye hem döviz kazand›r›yor hem de istihdama katk› sa¤l›yor. ‹stihdama katk›s› ülkenin sosyal huzurunun artmas› noktas›nda çok önemli. Sektör en vas›fs›z insan› bile bir ayda usta yap›yor. Tüm bunlar göz önüne al›nd›¤›nda böylece tekstil ve haz›r giyimin Türkiye için önemi de ortaya ç›k›yor.” Tekstil yükselen bir de¤er Adana'da kurulu tekstil sektörünün önde gelen kurulufllar›ndan Bilici Group Finans Grup Baflkan› Tamer Bilici de, tekstilin Türkiye'de yükselen bir de¤er oldu¤unu ifade etti. Pakistan, Hindistan ve Çin Halk Cumhuriyeti'ne olan talebin azalmas›n›n ard›ndan Türkiye'nin yeniden gözde ülkeler aras›nda yer almaya bafllad›¤›n› belirten Bilici, firmalar›n yurtd›fl›ndan gelen yo¤un taleplerle karfl› karfl›ya oldu¤unu ifade etti. Kendilerinin de yüzde 100 kapasiteyle çal›flmaya bafllad›klar›n› anlatan Bilici, “Müflterilerimiz d›fl›nda kimseye mal satm›yoruz. Mart ay›na kadar da siparifllerimizi doldurduk” dedi.


GÜNDEM NEWS

Textile manufacturers do not take orders When countries started to escape from unqualified Chinese products and came to Turkey, the orders of Turkish textile manufacturers boomed and now they do not accept orders.

I

t has been announced that textile ready-wear garment sector, experiencing the brightest days of the last 5 years, is full of orders and booked for the next 6 months and that the companies do not accept any new orders. Chairman of Mediterranean ReadyWear Exporters Union Tar›k Bozbey said that the countries that had empty storages due to global economic crisis started to take orders again and that orders are bouncing from Far Eastern countries which manufacture with non-quality toxic dyes and come Turkey, and a spring air is blowing in textile and ready-wear sector of Turkey. Bozbey mentioned that level of income started to increase in Far Eastern countries and the consumers of these countries also wished to see Turkish label on textile products and this resulted in the rejuvenation of Turkish textile sector. Indicators show Turkey Bozbey highlighted that the sector tried to preserve its markets with sacrifice and loss of money and said; “Now we are reaping the fruits of the last 5 years. Orders are now given to Turkey.” Bozbey mentioned that the sector lived its golden year and booked for the next 6 months and many companies do not take orders other than their own customers: “Prices increased due to high demand in the sector. As the price of cotton increased to 4 dollars from 1,5 dollars; sewing prices increased 30-40%. Despite this, we are booked for the next six months. This spring air will

maintain for next years, as well. As property market started to liven up, home textile sector started to get orders. We are quite optimistic about the next 3 years.” Laid-off employers recruited again Bozbey said that 200 thousand out of 250 thousand laid-off employers have been recruited again and said; “we are still short of 100 thousand employers. In the next 3-4 months, the deficit will be met.” He also added that textile and readywear are the sectors of Turkey that should never be ignored: “2,5 millions of people are employed in textile and ready-wear garment sector. In addition to this, the sector has the potential of 25 billion dollars’ worth of export. With suitcase trade, 5 billion dollars’ worth of products are sent to Balkan and Caucasian countries and mainly to Russia. We consider these products as exports, as well. Textile and ready-wear garment sector contributes to employment and

tekstil teknoloji 8

brings in foreign currency. Its contribution to employment rates is quite important when social welfare of the country is considered. The sector turns even the most inexperienced person into a skillful person in a month. The importance of textile and ready-wear garment sector is quite obvious when all these factors are considered.” Textile is invaluable Located in Adana Bilici Group is one of the leading foundations of the textile sector, and the Manager of the Group Tamer Bilici said that textile is invaluable for Turkey. He mentioned that Turkey became in vogue again as demand for products of Pakistan, India and China decreased and that they were showering with high demand from foreign companies. Bilici added that they started working with full capacity and said; “We do not sell products to customers other than our own clients. We are booked until March.”


GÜNDEM NEWS

Mayer Mümessillik’le Kazançl› Çözümler Tekstil sektörüne kazand›rd›¤› her yeni ürün ile sektörün sorunlar›n› birer birer çözen Mayer Mümessillik, sat›fl sonras› hizmet a¤› ile de Türkiye’yi sar›yor. Say›n Mayer Mümessillik Yönetim

t›fl ve Teknik Servis... Mayer & Cie Yu-

yat›r›mlarda bir patlama oldu. Birkaç

Kurulu Baflkan› Ahmet Ö¤retmen...

varlak Örgü Makinesi ve Merz Çorap

y›l istikrarl› bir ç›k›fltan sonra 2007-

Bize Mayer’i k›saca anlatabilir misiniz?

Makinesi mümessilliklerinden sonra

2008 y›llar›nda tepeden bir dönüfl

1993 y›l›nda kurulduk. ‹lk kurulufl is-

2010 May›s ay› itibar›yla triko makine

yafland›. Finansal krizin sebep oldu¤u

mimiz Berteks Mümessillik idi. Kahra-

üreticisi Stoll firmas› da mümessillik

bu çöküflten sonra reel sektör 2009

man Bey’in de bize kat›l›m›yla beraber

bünyemize kat›lm›fl bulunuyor.

y›l›nda resmen karaya oturdu. Makine

2002 y›l›ndan itibaren Mayer Mümes-

Kuruluflumuzdan sonra geçen 17 y›lda

imalatç›lar›n›n ve tekstilcilerin kap›lar›-

sillik olarak ad›m›z de¤iflti. “Amatör

tekstil sektöründe irili ufakl› birçok

na kepenk vurdu¤u bu dönemde her-

ruhla profesyonel düflünceyle tekstil

kriz gördük. ‹lk krizi 1994 y›l›nda

kesin cebinden yedi¤i ve tünelin ›fl›¤›-

sektörüne hizmet vermeye çal›fl›yo-

yaflad›k. 1995 y›l›nda, krizden sonra

n›n bir türlü görünmedi¤i bu karanl›k

ruz.” Hizmetin boyutu; Pazarlama,

yat›r›mlarda bir art›fl bafllad›. 2001 kri-

zamanda sektör olarak gerçekten çok

Sat›fl ve Sat›fl Sonras› Yedek Parça Sa-

zinden sonra 2002 y›l›nda ise adeta

s›k›nt›l› günler geçirdik. Ancak yine bu

Ahmet Ö¤retmen ve Kahraman Güveri, firmalar›n›n ilkesini “Amatör ruhla profesyonel düflünceyle tekstil sektörüne hizmet veriyoruz” fleklinde özetliyor.

tekstil teknoloji 10


GÜNDEM NEWS

kez de krizden sonra, 2011 y›l›nda hiç beklenmedik yat›r›mlar gerçekleflti. Stoll kriz sonras›nda m›

Türki-

ye’de yeni bir temsilci aray›fl›na girdi? Bunu bilmemiz mümkün de¤il. Ancak de¤iflim düflünceleri bu süreye denk geliyor. Bunun sektörel veya global durgunlukla bir ilgisi oldu¤unu düflünmüyoruz. Belki pazar pay› kayb› bunun nedenlerinden biri olabilir. Zaman zaman bu tür firmalar, pazarlarda ve sektörlerde yaflanan devinime ayak uydurabilmek için yeni stratejiler ve enstrümanlar gelifltirmek durumunda kalabilirler. Tüm bunlar› ayn› frekansta uygulayabilecekleri temsilciler de

Mayer Mümessillik Yönetim Kurulu Baflkan› Tekstil Mühendisi Ahmet Ö¤retmen (solda) ile Pazarlama ve Sat›fltan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Kahraman Güveri, Dergimizin Genel Yay›n Müdürü Necip Güney’e Mayer’i anlatt›.

onlar›n birer uzvu görevini yapabilme-

üç firman›n temsilcili¤ini yap›yoruz.

STOLL 2010’da 9100 adetlik makine

lidirler. Asl›nda temsilcilik tam bu an-

Ancak firmalar kendi sahalar›nda dün-

sat›fl› ile rekor y›l›n› gerçeklefltirmifltir.

lamda geri besleme yöntemi ile as›l

yan›n en önemli önde gelen marka

Tabi bunda en etkili olan ülke Çin ol-

üreticiyi tetiklemek, uyarmak veya

de¤erleridir.

du. En büyük pazarlar› Çin. Yaln›z

uyand›rmakla yükümlüdür. Empatik

Çin’de 25-30 civar›nda düz örme ma-

düflünce ile ayn› paralellikte çal›flabi-

Peki Stoll makinelerinde meknolo-

kine imalatç›s› bulunmakta. Bunlardan

len, ana firman›n ilgili pazarda gözü,

jik yenilikler yapt› m›?

bir ço¤u da Stoll’u taklit etmektedir.

kula¤›, a¤z› olabilecek nitelikler ön

Alman üreticilerinin dünyada bilinen

Bir Uzakdo¤u sözünü de burada hat›r-

plana ç›kmal›d›r.

kaliteli ve dayan›kl› imalat anlay›fl›, on-

latmak gerekiyor; “En iyiyi taklit eder-

Stoll’un temsilcili¤ini alman›z nas›l oldu? Siz mi teklif ettiniz?

Mayer Mümessillik, bünyesine katt›¤› her yeni firma ile tekstil sektöründeki pazar pay›n› daha da artt›r›yor.

Bizim bu yönde herhangi bir giriflimimiz olmad› ve zaten prensiplerimiz

lar›n kazançlar›n›n önemli bir bölümü-

ler”. Stoll’un bu kadar taklit edildi¤i

gere¤i de böyle bir fley asla söz konu-

nü Ar-Ge’ ye aktarmalar›ndan ve ifl di-

bir ülkede en çok adette makine sat›-

su olamaz. Firma olarak ticaretin ge-

siplininden kaynaklanmaktad›r. Dola-

yor olmas› gerçekten anlafl›l›r bir du-

rektirdi¤i eti¤e gayet sayg›l› olmaya

y›s› ile teknolojik ilerlemeler ve yenilik-

rumdur. Ayr›ca Çin’de krizden önce

çal›fl›yoruz. Ancak Mayer & Cie. gibi

ler zaten onlar›n do¤as›n› yans›tmak-

80 kadar da yuvarlak örme makine

bir dünya liderini temsil ediyor olma-

tad›r. Stoll de bunun gereklerini yeri-

imalatç›s›n›n oldu¤unu biliyoruz.

m›z›n bir rolü oldu¤unu düflünüyoruz.

ne getirmifl ve üretti¤i makinelere sü-

Mayer & Cie. firmas›n›n marka de¤eri,

rekli bu geliflmeleri yans›tmakta. Bafla-

Stoll’un mümessilli¤ini ald›ktan

bizlerin Türkiye’deki 17 y›ll›k istikrarl›

r›lar›n›n arkas›nda bu gerçek daima

sonra hedefleriniz ve pazarlama

hizmet ve tecrübesi, bu iflin referans›

yatmaktad›r. 2010 y›l› itibariyle triko

stratejileriniz ne olacakt›r?

olmufltur. Asl›nda bak›ld›¤›nda sadece

piyasas› hareketli ve iyi bir y›l oldu.

Birincil hedefimiz, Stoll’un pazar pay›-

tekstil teknoloji 12


GÜNDEM NEWS

n› önceden sahip oldu¤u ve olmas›

tasar›mlar›nda kullan›yorlar. Tüm bu

gerekti¤i yere ç›kartabilmek. Bunun

gayret ve çal›flmalar Stoll’un bir dö-

için mevcut kadromuzu genç ve mü-

nem sahip oldu¤u söylenen yüzde 70-

hendis arkadafllarla güçlendirdik. Tek-

80 lik pazar paylar›n› tekrar yakalaya-

nik servisimize Stoll alt yap›l› kat›l›mlar

bilmek ad›nad›r. Gerçi geliflen ve de¤i-

oldu. Yedek parça sto¤umuzu yakla-

flen konjönktür bu oranlar› biraz üto-

fl›k 3-4 ay önce oluflturduk ve sat›flla-

pik k›labiliyor. Ama as›l olan, mevcut

rada baflland›. Daha önemlisi yeni ge-

gelinen dip noktas›ndan bir an önce

lifltirilen desen program› M1 Plus için

uzaklafl›p, yukar›lara t›rmanan, istik-

Almanya Stoll firmas›ndan iki uzman

rarl› çizgide seyreden bir orana sahip

ve deneyimli desinatör bünyemize dö-

olmakt›r.

nüflümlü olarak 2011 y›l› bafl› itibari ile kat›lacaklar.

CMS 530 HP rakiplerine göre nas›l

Gaziantep’te bir servis noktas› olufltu-

bir art› özellik tafl›makta?

raca¤›z ve buradan o bölgeye sat›fl

STOLL’un en çok satt›¤› makine CMS

sonras› hizmet vermeye çal›flaca¤›z.

530 HP. Bu model dünyada da en çok

Türkiye’nin her her yerinde Stoll ile il-

tercih edilen makine. 1-2 y›ll›k bir geç-

gili tek yetkili sat›fl ve merkez noktas›

mifli var. Var olan Stoll’un -yavafl çal›-

flimdilik sadece Mayer Mümessillik

fl›r- yarg›s›n› y›kan tam tersine gayet

olacak. Bundaki gayemiz ise pazar içe-

h›zl› ve üstelik klasik Stoll örgü kalite

risinde yaflanabilecek her türlü spekü-

anlay›fl›ndan ödün vermeyen bir mo-

lasyonun önüne geçebilmektir. fiu s›-

delidir.

ralar yeni bir showroom oluflturma

HP’nin aç›l›m› (High Performance) ya-

safhas›nday›z. Neticelendi¤inde gün-

ni Yüksek Performans. CMS 530 HP

cel modellerin sergilenip, müflterileri-

önceki modellerine göre yüzde 30, ra-

miz taraf›ndan bizzat çal›flmalar›n ya-

kiplerine göre ise özellikle jakarl›,

p›labilece¤i ve desen ile ilgili e¤itim ve

fully-fashion modellerde yüzde 14-15

seminerler verebilece¤imiz bir mekan

daha h›zl› ve verimli.

ortaya ç›kacakt›r. Küçük ama oldukça

Gerek duyuldu¤unda bafll›bafl›na 32

önemli bir detay daha var. Stoll, Wo-

mekikli bir Intarsia makinesine dönü-

olmark’›n düz örgü alan›ndaki çözüm

flebilen, üç sistem ve tarakl› bir maki-

orta¤›d›r. Türkiye‘de her y›l iki kez dü-

nedir. Kompakt olmas›n›n yan›s›ra, di-

zenlenen ve bir çok önemli firman›n

¤er makinelere göre fiyat/fayda oran›

takip etti¤i birkaç günlük seminerler

gayet yüksek.

düzenliyor Woolmark. Burada bir son-

Genelde piyasada yayg›n olan “Stoll

raki y›llar›n –örne¤in 2010 y›l›nda

imalatç› makinesidir, fasonculara uy-

2011-2012 sonbahar k›fl kreasyonu

gun gelmez” mant›¤› bu modelle art›k

sunuldu- koleksiyonu (trend collecti-

y›k›ld›.

on) Stoll taraf›ndan haz›rlan›yor ve

Hem fiyat hem de performans avan-

tüm dünyaya sunumu yap›l›yor. Dün-

tajlar›, 2010 y›l›nda sadece imalatç›la-

yaca tan›nm›fl markalar, Benetton,

r›n de¤il fasoncular›n da tercih etti¤i

Hugo Boss, v.s bu koleksiyonlar› kendi

bir model haline getirdi 530 HP yi. tekstil teknoloji 14

CMS 530 HP (High Performance) HP (High Performance) Yüksek Perfor-mans Makine Özellikleri • Semer geniflli¤i ciddi anlamda küçül-dü. • Sistem aral›klar› E10 – E18 ve E6.2 ve E9.2 incelikleri için 5 inç’e indirildi, E5 - E8 ve E2,5.2 – E5.2 inceliklerinde ise 6 inç olarak ayarland›. • Plaka modeli ve U-platinleri (çift par-makl›) yenilendi. • U-platinleri uzat›larak frenleme özelli¤i art›r›ld›. • U-platinleri örgü d›fl›nda ç›tan›n al-t›nda tutuluyor. • U-platinleri farkl›, ancak de¤iflimin-de büyük bir fark yok. • Yüzde 15 daha h›zl› üretim imkan›. • Çelik konstrüksiyonunda de¤ifliklik yap›larak flekli küçültüldü. • Semer dönüflleri standart olarak h›z-land›. • Sisteme göre mant›kl› mekik seçimi ve toparlamalar›. • Bofl geçifllerde semer h›z› MSEC = 1.5’e yükseldi. • ‹lmek uzunluk ayar› açma ve s›kma aral›klar› geniflledi. • Yeni tip (Tip 2 / OIFF) intersiya me-kikleri (32 mekik) kullan›labilir. • Koruyucu kapaklar orta k›s›mda çar-p›flm›yor ve sürgü mant›¤��� ile iç içe ge-çiyor. • Yeni HP jenerasyon makineleri sade-ce M1 Plus üzerinden seçilebilmekte-dir. HP jenerasyon makinelerin %100 ve-rimlili¤ini sa¤layabilmek için M1 sahi-bi olan müflterilerimizin M1 plus’a ter-fi etmeleri gerekmektedir. • Vanize mekikleri tek takoz çift kol olarak yenilenmifltir.


GÜNDEM NEWS

Profitable Solutions With Mayer Tekstil Mayer Mümessillik, which solues the problems of the sector with its each new product, surrounds Turkey with its after sale service network. Can you introduce us Mayer Mü-

period. However, we do not attribute

Mayer & Cie.

messillik?

this change to global recession. May-

The brand value of Mayer & Cie and

The company was founded in 1993.

be they lost market shares. These

our 17 years of service and experien-

The name of the company was then

kinds of companies may find themsel-

ce is a reference for what we do. In

Berteks Mümessillik. When Mr. Kah-

ves in a position to change strategies

fact, we only represent 3 companies.

raman join us, we changed the name

and instruments in order to adapt to

But these companies are the leading

as Mayer Mümessillik in 2002. “We

changes. Representatives that can

brand values in their own region.

try to offer service to the textile sector

meet their requirements can be vital

with an amateur soul and professio-

organs of these companies. The rep-

Did Stoll make some technological

nal mind.” The concept of service inc-

resentative is responsible to trigger

improvements in machinery

ludes Marketing, Sales and After-Sa-

and warn the real manufacturer with

The quality and durable production

les Services, Spare Part Sales and

the feedback method. The represen-

understanding of German manufac-

Technical Service. As well as Mayer&

tative company needs to work with

turer results from their significant in-

Cie Circular Knitting machine and

empathy and be the ear, mouth and

vestments in R&D and business discip-

Merz Socks machine, Stoll company

eye in the markets.

line. Thus, technological develop-

which manufactures knitting machi-

ments and innovations represent the-

nery also join our representative com-

How did you get the representati-

ir true nature. The machinery Stoll

pany list in May 2010.

ve rights of Stoll? Did you offer

manufactures reflect these constant

In 17 years of history, we experienced

this to the company?

improvements. This is the reality be-

many periods of crisis. We experien-

We did not do anything. This kind of

hind success. 2010 was an active year

ced first economic crisis in 1994 and

an offer is out of the question due to

for ready-wear garment market. 2010

after 95, investments started to in-

our company principles. We try to

was record year for Stoll, which sold

crease. Since the crisis in 2002, in-

comply with the ethics that our com-

9100 machines. The most important

vestments boomed. After a stable

pany requires. This is because we rep-

factor was China. Their most impor-

growth for a couple of years, a down-

resent a world leading company like

tant market is China. There are 25-30

fall affected the company in 20072008. This downfall resulted from the global crisis and the real sector stroke the bottom in 2009. During this period, many textile manufacturing companies closed down and we experienced difficult days. However, after the crisis, there have been some unexpected investments in 2011. Was Stoll in search of a new Representative in Turkey after the crisis? It is impossible to know. However, they changed their mind during that tekstil teknoloji 16


GÜNDEM NEWS

knitting machinery manufacturers in

uple of days twice a year in Turkey

it is no good for subcontractors” has

the country. Most of these imitate

and this activity is followed by many

been eliminated with this model. 530

Stoll. Let me remind you of a Far Eas-

significant companies. The collections

HP became a model preferred not

tern saying: “Only the best is imita-

of the following years have been pre-

only by manufacturers, but also sub-

ted”. It is quite understandable that

sented (2011-2012 autumn-winter

contractors in 2010 thanks to its cost

Stoll is sold the most in a country

collection was presented in 2010).

and performance advantages.

where it is imitated the most.

This collection (trend collection) is

We also know that there were 80 cir-

prepared by Stoll and presented to

CMS 530 HP (HIGH PERFORMAN-

cular knitting machine manufacturers

the whole world.

CE)

in China before the crisis.

Famous brands like Benetton, Hugo

HP Machine Features

Boss etc. use these collections in the-

• Pad width reduced significantly

What will be your targets and

ir own designs.

• For E10-E18 and E6.2- E9.2, system

marketing strategies after you be-

With all these efforts and studies,

intervals reduced to 5 inch

come the representative of Stoll?

Stoll is expected to gain 70-80% mar-

For E5-E8 and E2,5-2 – E5.2, they are

Our primary target is to increase mar-

ket share as it used to have. However,

adjusted to 6 inch.

ket share of Stoll to numbers which it

the ever-changing and developing

• Plate model and U-Platins (double

deserves. For this, we strengthened

conjuncture make these rates a utopi-

digited) were renewed.

our current staff with young engine-

a. The important thing is to have a

• U-platins extended stretched and

ers. There have also been additions from Stoll to our technical service. We formed a spare parts stock 3-4 months ago and sales have begun.

The only official sales and service point of Stoll will be Mayer Mümessillik in Turkey.

Most importantly, two expert and experienced designers from German

stable rate that goes up and get out

braking feature was improved.

Stoll company will join us by turns for

of this bottom line.

• U-platins are kept under the bar

the recently developed design prog-

outside of the knitwear

ram M1 Plus, starting from early

What are the superior features of

• 15% faster production

2011.

CMS 530 HP when compared to its

• Steel construction was changed and

We will establish a service point in

competitors?

the shape was optimized.

Gaziantep and offer after-sales servi-

The best-selling machine of Stoll is

• Pad rotation was accelerated

ce to that region. The only official sa-

CMS 530 HP. This model is one of the

• Logical shuttle selection for the sys-

les and service point of Stoll will be

most demanded machines in the

tem

Mayer Mümessillik in Turkey. By do-

world. It has a history of 1-2 years.

• Loop length opening and squeezing

ing this, we aim to prevent all kinds of

This fast model does not ignore tradi-

intervals expanded

speculations that could occur in the

tional knitting quality of Stoll and

• New type (type 2/ OIFF) of intarsia

market. We are at the stage of for-

overcome prejudices. HP stands for

shuttles (32 shuttles) can be used

ming a new showroom. When it is

high performance. CMS 530 HP is

• Protective lids do not clash in the

completed, latest models will be exhi-

30% faster than its previous models

middle and intertwine with sliding

bited in the showroom, our custo-

and 14-15% more productive when

concept

mers will be able to work and study,

compared to jacquard and full-fashi-

• New HP generation machines can

and the place will be used for educa-

on competitors. When necessary, this

only be selected on M1 Plus. In order

tional purposes and seminars. There is

machine can turn into an intarsia with

to use the machine with 100% pro-

another small yet important detail.

32 shuttles. As well as its compact

ductivity, customers with M1 should

Stoll is the solution partner of Wool-

feature, the machine has also high

upgrade to M1 Plus.

mark in the field of circular knitting.

cost/benefit rates. The concept of

• Vanize shuttles were renewed as

The company holds seminars for a co-

“Stoll is a machine of manufacturers,

single piece double handles

tekstil teknoloji 18


GÜNDEM NEWS

Yünsa Devler Liginde Türkiye’nin ve Avrupa’n›n en büyük yünlü kumafl üreticisi Yünsa, dünya s›ralamas›nda ilk befl firma aras›ndaki yerini yeni AR-GE merkezi ile daha da sa¤lamlaflt›rd›. Yünsa’n›n

günümüzdeki

konu-

herhangi bir üretici yok

l›flmaya bafllam›flt›k. 2010 y›l›n› haftada 7 gün 24 saat çal›flarak tamamla-

mundan biraz bahseder misiniz?

d›k.

Yünsa 12 milyon metre üretim ve sa-

Biraz da boyahanedeki kapasite-

t›fl kapasitesi ile bugün Türkiye’nin ve

den bahseder misiniz?

Avrupa’n›n en büyük yünlü kumafl

2010 y›l›nda kumafl boya kapasitemi-

Çin’i Yün sa ve Tür ki ye için tekstilde

üreticisidir. Dünya s›ralamas›nda ise

zi 8000 metreden 12.000 metreye ç›-

bir ra kip ola rak gö rü yor mu su nuz?

ilk befl firma aras›nda yer al›yoruz.

kard›k. Günde 5.500 kg Tops boya, 5

Krizin etkisini yitirmesiyle pazarda cid-

Dünya çap›nda 900’ü aflk›n müflteriyle

ton da bobin boya kapasitemiz var.

di bir talep art›fl› oldu. Fakat Çin’de üretim yapt›ran büyük

çal›fl›yor, 60’tan fazla ülkeye ihracat yap›yoruz. ‹ngiltere, Almanya, Ameri-

Krizden etkilendiniz mi? ‹flçi ç›kar-

al›c›lar ne kalite ne de termin aç›s›n-

ka ve Çin’deki sat›fl ofislerimizin yan›

ma ve küçülmeye gittiniz mi?

dan beklediklerini bulamad›lar. Moda

s›ra dünyan›n pek çok ülkesinde acen-

Tabii tüm sektör gibi krizden biz de

dünyas› çok h›zl› bir dünya. Ayn› se-

telerimiz bulunmaktad›r.

etkilendik.

zonda çok kez vitrinler de¤ifliyor.

Gündeminizde kapasite artt›r›m›

Ancak iflçi ç›karmay› bir çözüm olarak

Çin’deki üreticilerin bu h›za ayak uy-

var m›?

görmedik. O dönemi sabrederek ve

durmas› çok zor, hatta imkans›z.

Bugün y›ll›k kumafl üretim kapasite-

enerjimizi kriz flartlar›na uygun yeni

Çin’in ayr›ca, kalifiye iflçi bulmakta

miz 12 milyon metre. Bu çok ciddi bir

ürünler gelifltirmeye yönelterek geçir-

zorluklar› ve ciddi enerji sorunlar› var.

kapasite dolay›s›yla kapasite artt›rmak

dik. Gelifltirdi¤imiz yeni ürünler olduk-

Bu iki faktörün de etkisiyle üretimde

odak noktalar›m›zdan biri de¤il. Avru-

ça talep gördü. 2010 y›l›n›n bafllar›na

Türkiye’ye tekrardan ciddi bir dönüfl

pa’da bu kapasitenin üzerinde olan

geldi¤imizde biz yine tam vardiya ça-

yaflanmakta... Türkiye altyap› ve tecrübe olarak gerçekten çok güçlü. Ayn› zamanda co¤rafi konumumuz da bizim için eflsiz f›rsatlar sunuyor. Yünsa olarak bakt›¤›m›zda ise biz olarak zaten Çin’in üretemedi¤i katma de¤erli ürünlere odaklanm›fl durumday›z. Tasar›m bizim için en önemli konulardan biri. Yünlü sektörün kalbinin att›¤› Biella/‹talya ve Çerkezköy’de iki farkl› tasar›m ofisimiz mevcut. Ayr›ca sektörümüzde dünya liderli¤i vizyonumuz paralelinde 2010 y›l›nda Ar&Ge Merkezimizi kurduk. Hedefimiz sektörün yeni kurallar›n› yazan firma olmak ve oyunu kurallar›na göre oynamak. Biz bu konuda çok iddial›y›z.

tekstil teknoloji 20


GÜNDEM NEWS

pazarlama organizasyonu, üretimde sundu¤u esneklikler, maliyet yap›s›, vizyonu ve tecrübesiyle dünyada yünlü kumafl üretiminde ilk befl büyük kurulufl aras›nda yer almaktad›r. Türkiye’nin ve Avrupa'n›n en büyük yünlü kumafl üreticisi ve ihracatç›s› konumunda olan Yünsa'n›n bafll›ca pazar› Avrupa Birli¤i ülkeleri, Kuzey Amerika ve Japonya'd›r. Yünsa yurtd›fl›nda güçlü ba¤lant› a¤› ile dünya çap›nda 900’ü aflk›n müflteri ile çal›flmaktad›r. 60’dan fazla ülkeye ihracat yapan Yünsa’n›n, ‹ngiltere, Almanya, Amerika ve Çin’de sat›fl ofisleri, ‹talya’da tasar›m ofisi ve çok say›da ülkede acentalar› bulunmaktad›r. Müflterileri aras›nda Hugo Boss, Armani, Joop, Marks & Spencer, Tommy Soldan Sa¤a : A. Derya K›n›k, Nihat Durmufl Necip Güney

Hilfiger, Strellson, Calvin Klein, Massi¤inde ürünler üretme konusunda çok

Tekstildeki teknolojik geliflmeleri

ciddi çal›flmalar yap›l›yor. 2011 sene-

nas›l takip ediyorsunuz?

sinde bu projelerin sonuçland›rmay›

Teknolojiyi çok yak›ndan takip etmek

hedefliyoruz.

bizim için çok önemli. Bu sebeple sek-

YÜNSA Hakk›nda:

tördeki önemli fuarlar›n hepsini takip

1973 y›l›nda kurulan Yünsa, sat›fl ve

ediyoruz. Yün sa’n›n 2011 y› l› plan la r› ne ler dir? Biz 2011 Yünsa için at›l›m y›l› olacak diyoruz. Bu sene piramidin en üstüne hitap eden, nispeten daha pahal› ürünlerin toplam sat›fllar›m›zdaki pay›n› artt›rmaya odaklanaca¤›z. Zaten ucuz mal üretmek bizim iflimiz de¤il, kapasite doldurup mal satmak amac› gütmüyoruz Seneler öncesinden birinci ligde oynamak üzere haz›rl›klar›m›z› yapt›k ve bugün yünlü sektörün en önde gelen üreticilerinden biriyiz. 2011 ayn› zamanda Ar&Ge konusunda odakland›¤›m›z bir y›l olacak. Dört farkl› üniversite ile devam eden projelerimiz var. Sektörde ilk olma nitelitekstil teknoloji 22

mo Dutti, Zara, Max Mara, Gerard Darel, dahil pek çok ünlü yabanc› markan›n yer ald›¤› Yünsa’n›n ürün gruplar› kad›n-erkek giyimi, döflemelik ve üniformal›k kumafllard›r. ISO 9001 Kalite Sistem Standard› alt›nda üreti-


GÜNDEM NEWS

kar›fl›m› fantazi kumafllar da üretilmektedir. 2007 y›l› itibariyle Yünsa'n›n sat›fl cirosu 115 milyon USD'yi aflarken, genel olarak toplam sat›fl›n yaklafl›k %70'i ihracata ve %30'u iç piyasaya yönelik olarak gerçeklefltirilmektedir. Yünsa 2007 y›l›nda istikrarl› büyümesini devam ettirmifltir. Kapasitesini %100 dolduran iflletme, 2006 y›l›na nazaran miktar baz›nda %14,3 daha fazla sat›fl gerçeklefltirmifltir. ISO 9001 Kalite Sistem Standard› alt›nda üretilen Yünsa ürünlerinin Alman Hohenstein Enstitüsü taraf›ndan Eko-Tex 100 ile çevre ve insan sa¤l›¤›na zararlen Yünsa ürünleri Alman Hohenstein

Kong'ta acentalar› mevcuttur. Yünsa,

l› olmad›¤› belgelenmifltir. Yünsa ayr›-

Enstitüsü taraf›ndan Eko-Tex 100 ile

üretti¤i kumafl›n girdisini oluflturan

ca Marks&Spencer, Next ve Interwool-

de

ayr›ca

y›ll›k 3.600 ton kamgarn iplik kapasi-

labs laboratuvar akreditasyonlar›na da

Marks&Spencer, Next ve Interwool-

tesinin yan›nda, 12.000 km kumafl

sahiptir.

labs laboratuvar akreditasyonlar›na da

dokuma kapasitesine de sahiptir. Do-

sahiptir.

kunan kumafllar›n büyük bir bölümü

Yünsa’da kaç kifli istihdam edili-

%100 yünlü kumafllardan oluflmakta,

yor?

Yünsa fiirket Profili

bunlar›n yan› s›ra yün ile kaflmir, ipek,

Mavi ve beyaz yakal› toplam çal›flan

1973 y›l›nda kurulan Yünsa, sat›fl ve

kaflmir-ipek, likra, polyester ve viskon

say›s› 1500’dür.

belgelenmifltir.

Yünsa

pazarlama organizasyonu, üretimde sundu¤u esneklikler, maliyet yap›s›, vizyonu ve tecrübesiyle dünyada yünlü kumafl üretiminde ilk on büyük kurulufl aras›nda yer almaktad›r. Ülkemizin ve Avrupa'n›n en büyük yünlü kumafl üreticisi ve ihracatç›s› konumunda olan Yünsa'n›n bafll›ca pazar› Avrupa Birli¤i ülkeleri, Kuzey Amerika ve Japonya'd›r. Altm›fltan fazla ülkeye ihracat yapan Yünsa'n›n ‹ngiltere (Leeds), Almanya (Dusseldorf & Bielefeld), Amerika (New York) ve Çin’de (Shanghai) sat›fl ofisleri; ‹spanya (Cardedeu), Fransa (Paris), Çek Cumhuriyeti (Praha), S›rbistan (Novi Pazar), Finlandiya (Mantsala), ‹sveç (Goteborg), Kanada (Montreal), Rusya (Moscow), Japonya (Tokyo) ve Hong

A. Derya K›n›k ve Kurumsal ‹letiflim Müdürü Nazl› Çelikkan Kalmuk, yenilenen Yünsa’y› Necip Güney ve Nihat Durmufl’a anlatt›.

tekstil teknoloji 23


GÜNDEM NEWS

farkl›laflm›flt›r. Yünsa ayn› zamanda nas›l dünyada da ilk befle girdi? Müflteri odakl› yaklafl›m, pazar koflullar›na ve trendlere h›zla uyum gösterme kabiliyeti, farkl›laflma staratejisi ve kendi koleksiyon gücümüze yapt›¤›m›z yat›r›m global bir baflar›y› beraberinde getirmifltir. Yünsa 12 milyon metrelik üretim ve sat›fl kapasitesi ile yaln›z Türkiye’nin de¤il Avupa’n›n da bir numaral› yünlü kumafl üreticisi. Dünyada ise ilk befl kurulufl aras›nda yeralmakta. Bizim d›fl›m›zdaki dört firman›n üçü Çin’de biri Hindistan’da üretim yapan firmalar. Tabii bu firmalar›n bizim yar› Yünsa’n›n yeni bir yat›r›m plan›

Ürün gam› ve esnek üretim planla-

fiyat›m›za sat›fl yapan yapt›klar›n› ve

var m›?

mas›...

bizim ligimizde olmad›klar›n› belirt-

Üretim kapasitemiz zaten oldukça

Üretmekte oldu¤umuz kumafllar›n bü-

mekte fayda var.

yüksek, yak›n gelecekte kapasite art-

yük bir bölümü yüzde 100 yünlü ku-

t›rmaya yönelik bir yat›r›m planlam›yo-

mafllardan oluflmakta, bunlar›n yan›s›-

Yünsa’n›n

ruz. Önümüzdeki dönemde AR-GE

ra yün ile kaflmir, ipek, likra,polyester

planlar› nelerdir?

yat›r›mlar› en önemli odaklar›m›zdan

ve viskon kar›fl›m› kumafllarda üretil-

Yünsa önümüzdeki süreçte de yenilik-

biri olacak. Ayr›ca tasar›m gücümüze

mektedir.

çi ürünler sunmaya, müflteri menuni-

ve pazarlama a¤›m›za yat›r›mlar yap-

Yünsa; erkek, bayan, döflemelik ve

yetine, marka de¤erine ve verimlili¤e

sektördeki

gelecek

maya devam ediyoruz. Yünsa’da tasar›m›n önemi

Türkiye’de AR-GE merkezine sahip 79 firma aras›na 25 Ekim 2010 tarihinden itibaren art›k Yünsa da kat›ld›.

Müflteri taleplerin h›zla de¤iflti¤i tekstil ve moda sektörlerinde taleplerin ve

üniformal›k kumafl ana segmentlerin-

odaklanmaya devam edecek.

trendlerin ne yönde de¤iflece¤ini ön-

de genifl bir ürün yelpazesine sahip.

Avrupa’daki yo¤un sat›fl gücümüzü

görmek ve tabii ki talepleri karfl›laya-

Günümüzde, bol koleksiyonlu ve ça-

kuvvetlendirken Uzakdo¤u’daki sat›fl

bilmek çok önemli.

buk teslimatl› “h›zl› moda” ak›m› tüm

etkinli¤imizi Çin’de açt›¤›m›z sat›fl

Bir tanesi Biella – ‹talya’da di¤eri Çer-

tekstil sektörünü etkisi alt›na ald›.

ofisleri ile daha da artt›rmay› planl›yo-

kezköy’de olmak üzere iki adet tasa-

Yünsa da esnek üretim yap›s› ve pro-

ruz. Tekstil sektörünün korkulu rüyas›

r›m ofisimiz mevcut.

aktif yaklafl›m› ile Avrupa ve Ameri-

Çin’i ço¤u üretici gibi bir tehdit olarak

Bugün dünyan›n önemli flehirlerindeki

ka'n›n kriz sonras› de¤iflen taleplerini

de¤il f›rsatlar sunan bir pazar olarak

caddelerde gördü¤ümüz önemli mar-

karfl›lama konusunda rakiplerine üs-

de¤erlendirriyoruz. Bunun d›fl›nda

kalar›n bir ço¤u Yünsa müflterisi. Güç-

tünlük sa¤lamay› baflard›.

önümüzdeki süreçte Brezilya da bizim

lü tasar›m ekibimiz her sezon global

Yünsa, sahip oldu¤u co¤rafi avantaj›

için önemli bir pazar olacak.

müflterilerimiz için özel koleksiyonlar

ve üst segment ürünler üretme kabili-

tasarl›yor.

yeti ile Uzakdo¤u’daki üreticilerden tekstil teknoloji 26

Dünya moda endüstrisinin en bü-


GÜNDEM NEWS

yük üreticilerinden Yünsa Ar-Ge merkezi belgesini ald›. Türkiye’de Ar-Ge merkezi belgesi alan 79. flirket olan Yünsa, tekstil ve moda dünyas›nda yeniliklere imza atmaya devam ediyor. Teknoloji ile esteti¤in sanatsal ifadesini üretti¤i kumafllarda buluflturan, moda dünyas›n›n lider kumafl üreticilerinden Yünsa sürdürülebilir büyüme ve innovasyonu sa¤lamaya yönelik yat›r›mlar›na devam ediyor. Yüzde yüz Türk sermayeli bir Türk markas› olarak Yünsa, yünlü kumafl sektöründe Avrupa’n›n en büyük üreticisi ünvan› ile dünyan›n ilk befl firmas› aras›nda yer al›yor. Türkiye’nin ve Avrupa’n›n en büyük yünlü kumafl üreticisi Yünsa, ayn› zamanda, Türkiye’de Ar-Ge merkezi belgesi olan toplam 79 flirket aras›nda yerini ald›. 25 Ekim 2010 tarihinde Sanayi Ticaret

Yünsa Genel Müdürü Cem Çeliko¤lu: AR-GE merkezimiz ile kaliteden ödün vermeden fark yaratmay› hedefliyoruz.

Bakanl›¤›'n›n verdi¤i Ar-Ge Merkezi izin belgesi ile resmi aç›l›fl› yap›lan

t›r›c› ama ayn› zamanda da kaliteden

Ar-Ge nedir, neden gereklidir?

Yünsa AR-GE Merkezi, sektörde ilk

ödün vermeden fark yaratmaya yöne-

OECD’ye göre AR-GE yani Araflt›rma

etapta ürünler ve süreçler gelifltirmeyi

lik çal›flmalara imza atmak.

ve Gelifltirme; bilim ve teknolojinin

hedefliyor.

Ar-Ge departman›m›z ile önümüzdeki

geliflmesini sa¤layacak yeni bilgileri

Yünsa Ar-Ge Merkezi üniversite-sana-

y›llarda yeni proses dizayn› ve tekno-

elde etmek veya mevcut bilgilerle ye-

yi iflbirli¤i çerçevesinde birçok projeye

loji gelifltirme projeleri ile sektörde ve

ni malzeme, ürün ve araçlar üretmek,

de imza at›yor. Halen Nam›k Kemal

dünyada ilk niteli¤inde ürün gelifltir-

yeni sistem, süreç ve hizmetler olufl-

Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi,

me projelerine h›z kazand›raca¤›z” di-

turmak veya mevcut olanlar› gelifltir-

‹stanbul Teknik Üniversitesi ve Ege

ye konufltu.

mek amac› ile yap›lan düzenli çal›fl-

Üniversitesi ile çeflitli projeler üzerinde

“Sürdürülebilir Büyüme”ye odaklan-

malar bütünü olarak tan›mlanmakta-

çal›fl›lmaya devam ediliyor.

m›fl bir üretim sistemi içinde az enerji

d›r.

Konu ile ilgili görüfllerini bildiren

kullan›m›, ekolojik boyalarla ve malze-

Ar-Ge terimi bir flirketin bilim adamla-

Yünsa Genel Müdürü Cem Çeliko¤lu;

melerle üretim yap›land›rmas› gibi ye-

r› ve mühendisler istihdam etmek su-

“Yünsa Ar-Ge departman›n›n amac›

nilikçi yöntemler de gelifltirdiklerini

retiyle, flirketin çal›flma alan› do¤rul-

sadece yeni ürünler gelifltirmek de¤il,

söyleyen Çeliko¤lu, sektörde dünya li-

tusunda bilim ve teknolojiyi yeni

ulusal teknolojileri kullanarak ekono-

deri olma hedefine dönük yeni ürün

ürünler, prosesler ya da hizmetler ge-

mik ve toplumsal fayda yaratmaya yö-

ve teknoloji gelifltirme faaliyetlerinin

lifltirmede kullanmak üzere yapt›¤›

nelik kaynaklar›n etkin kullan›m› so-

de Ar-Ge merkezince yürütülece¤ini

çal›flma ve faaliyetleri anlatmak için

nucu maliyet düflürücü, verimlilik art-

ifade etti.

kullan›l›r. tekstil teknoloji 28


GÜNDEM NEWS

Yünsa is in the Champions League Yünsa, which is the biggest woolen fabric producer of Turkey and Europe, has strengthened its position among the first five companies in the world with its new AR-GE Center. Could you tell us about the current position of Yunsa? With 12 million meters of production and sales capacity, Yunsa is the leading wool-fabric manufacturer of Turkey and Europe. When the whole world is considered, the company is among the top 5 companies. Yunsa has more than 900 customers around the world. We have agencies in many countries including England, Germany, USA and China. Do you have a plan to increase capacity? Our current production capacity is 12 million meters. This is a significant figure, so we do not focus on increasing capacity right now. There is no other manufacturer in Europe that can exceed this figure. Could you tell us about the capacity of the dyehouse? We increased our capacity of fabric-dyeing from 8000 meters to 12,000 meters in 2010. On daily basis, our capacity of Tops dye is 5,500 kg and bobbin dye is 5 tons. Did you suffer from the global crisis? Did the company go downsizing or lay off staff? Like all sectors, we were affected by the crisis. However, we did not find a solution of laying off our staff. We waited in patience and directed our energy to developing new products suitable for the conditions of the crisis. The products we manufactured attracted a lot of attention. In the first days of 2010, we started full-shift working. We closed 2010 working for 7/24. Do you consider China as a competitor for Yunsa and Turkey in the field of textile? When the effect of the crisis started to wear off, there was a significant increase in demand. However, serious buyers which conducted production in China, could not get what they expected in terms of quality and supply. Fashion world is an ever-changing industry. Shop windows change many times even during the same season. It is difficult, nearly imtekstil teknoloji 29


GÜNDEM NEWS

production, cost structure, vision and experience. Yünsa is the leading wool fabric manufacturer in Turkey and Europe, and the main export markets of the company are EU countries, North America and Japan. Yünsa exports to more than 60 countries and the company has sales offices in England (Leeds), Germany (Dusseldorf & Bielefeld), USA (New York) and China (Shanghai), and agencies in Spain (Cardedeu), France (Paris), Czech Republic (Prague), Syrbia (Novi Pazar), Finland (Mantsala), Sweden (Goteborg), Canada (Montreal), Russia (Moscow), Japan (Tokio) and Hong Kong. Yünsa has a capacity of 3,600

A. Derya KINIK, Chief Technical Officer

possible for Chinese manufacturers to

tons of worsted yarn and weaving

sector.

12,000km of fabric. Most of the fab-

adapt to this speed. China has also other problems like energy and fin-

What are your plans for 2011?

rics we manufacture are made up of

ding qualified employees.

We believe the company will leap for-

100% wool. Yet we also produce fab-

Due to these factors, big companies

ward in 2011. We will focus on in-

rics from cashmere, silk, lycra, polyes-

started to turn to Turkey. Our country

creasing the share of our expensive

ter and viscose. In 2007, the turnover

is really strong in terms of infrastruc-

product sales which strikes attention

of Yünsa exceeded 115 million USD.

ture and experience. Also, the geog-

of persons on top of the pyramid. Our

70% of the production is exported

raphical position of Turkey offers

job is not to manufacture and sell

and 30% is evaluated in the domestic

many advantages for us.

cheap products by piling on our capa-

market. Yünsa continued to grow

Design is one of the most important

city. We prepared ourselves for the

steadily in 2007. The establishment

subjects for us. We have two design

first league years ago and now, we

operates at full capacity and when

offices, one in Biella, Italy, where the

are one of the leading manufacturers

compared to 2006, its sales figures

heart of wool sector beats, and Çer-

of the wool sector. Moreover, we will

are 14,3% higher. Yünsa products,

kezköy, Turkey. Also, we founded an

focus on R&D in 2011. We conduct

manufactured with ISO 9001 Quality

R&D Center in 2010 with our vision of

projects with four different universiti-

System Standard are also certified

becoming the world leader.

es. Serious studies are carried out to

with Eko-Tex 100 by the German

Our target is to become the leading

manufacture pioneering products for

company Hohenstein Institute as not

player of the sector and play fair. We

the sector. We aim to finalize these

harmful to humans and nature. Yün-

are quite assertive in this field.

projects in 2011.

sa also has lab accreditations of

How do you follow technological

Yünsa Company Profile

developments in the field of texti-

Founded in 1973, Yünsa is now

les?

among top ten biggest companies

Yünsa Product Range

It is highly important for us to follow

around the world in the field of wool

1) Men Clothing

new technologies. That is why, we

fabric production with its sales and

2) Women Clothing

track of all the significant fairs of the

marketing organization, flexibility in

3) Upholstery

Marks & Spencer, Next and Interwo-

tekstil teknoloji 30

ollabs.


GÜNDEM NEWS

The fabrics are available in Teflon, Washable, Nano, Natural Stretch forms and as dyed-yarn, piece-dyed and surface-dyed. 3) Upholstery Yünsa decided to maintain its success gained from men and women clothing in a new field and created the department of upholstery fabrics in 2003. As the department of Yünsa upholstery fabrics, we offer service in 3 branches: 1 – Home textile and office furniture, 2– Projects (Hospitals-hotels-cinema Washable, Nano, Natural Stretch

halls-airports-restaurants etc.)

forms and as dyed-yarn, piece-dyed

3– Transportation (busses-planes-

and surface-dyed.

ships and cars)

worsted fabric manufacturer in men

2) Women Clothing

Some of the compositions of up-

clothing. We use our know-how and

Yünsa has become one of the leading

holstery fabrics are:

experience as an investment tool to

companies in women clothing sector

• 100% wool

supply a wide range of fabrics by con-

since 1999 by blending its technical

• Wool/Viscose

sidering continental differences. We

know-how with creativity and innova-

• Wool/Polyester

follow fashion trends of America and

tions. With its talented and experien-

• Wool/Polyamide

Europe, and prepare two different

ced team, Yünsa aims to create a spe-

• Other compositions

collections in each season for our cus-

cial and elegant style with high qua-

The fabrics are available in Teflon,

tomers.

lity.

Washable, Nano, Natural Stretch

Both collections consist of series of

Creativity never slows down in Yünsa,

forms and as dyed-yarn, piece-dyed

suits (220-360gr/m), pants and jac-

which is proud of offering a wide ran-

and surface-dyed. There are fabrics

kets.

ge of products consisted of innovative

between 250-900gr/m weights in the

ideas, fashion designs and colors.

collection of upholstery fabrics.

4) Uniform fabrics 1) Men Clothing Yünsa creates trends as a wool and

Fabric compositions are:

Some of the compositions in women

• 100% wool

clothing are:

4) Uniform Fabrics

• Wool/Cashmere

• 100% wool

The new department bears traces of

• Wool/Lycra

• Wool/Cashmere

30-years of experience in the field of

• Wool/Polyester

• Wool/Lycra

wool production for pants and uni-

• Wool/cotton

• Wool/Polyester/Lycra

forms.

• Wool/Felt

• Cotton/Viscose

This department prepares tailor-made

• Wool/Silk blends

• Wool/Viscose/Lycra

collections with value-added fabrics,

• Other compositions

• Viscose/Cotton

to each geographical region offer the

The fabrics are available in Teflon,

• Other compositions

best to its customers.

tekstil teknoloji 32


GÜNDEM NEWS

Some of the fabric compositions of

Quality Management in YUNSA

Is there an investment plan in the

the department of uniform fabrics

In order to increase satisfaction of our

horizon?

are:

shareholders, Total Quality Manage-

Our production capacity is already

• Wool/Polyester

ment regulations were adopted. For

high and we do not plan to make an

• Wool/Polyester/Lycra

this purpose, we based our regulati-

investment to increase our capacity in

• 100% Cotton

ons on EFQM Perfection Model to

the near future. In the next term, we

• Wool/Coolmax compositions

guide us in 2006.

will densely invest in R&D. Also; we

• Other compositions

Improvement studies are conducted

continue to invest in our design po-

ceaselessly at Yünsa to improve the

wer and marketing network.

The fabrics are available in:

products we manufacture and service

The importance of designing at Yünsa

• Dyed-yarn

we offer.

It is extremely important to foresee the direction of trends and demands

• Piece-dyed Some of the examples are:

and meet them in ever-changing fas-

Improvement Cycles Statistical Pro-

hion and textile sectors. We have two

Finishing applications:

cess Control 6 Sigma Yünsa is also in-

design offices, one in Biella, Italy and

• Teflon

tegrated in ISO 9001 Quality Control

the other in Cerkezkoy, Istanbul. To-

• Washable

System and ISO 14001 Environmental

day, most of the brands we see on

• Naturally elastic

Management System.

the streets of important cities around

• Surface-dyed.

the world are customers of Yünsa.

• Grinded The department of pants and uniform

How many persons are employed

Our powerful team designs special

fabrics of Yünsa offers high quality

at Yünsa?

collections for our global customers in

fabrics to its international customers

The number of employees, total of

each season.

with a perfect service approach.

both blue and white collars, is 1500.

Product range and flexible production

tekstil teknoloji 34


GÜNDEM NEWS

and sales capacity, Yünsa is the num-

Yünsa has now become the 79th com-

ber one most versatile fabric manu-

pany in Turkey to gain an R&D Center

facturer in Turkey and Europe. There

certificate. Yünsa R&D Center was of-

are 5 companies like this in the world.

ficially opened with the permission

4 of these companies are in China and

document given by the Industry and

one in India. Of course, we have to

Commerce Ministry and aims to deve-

mention that these companies are not

lop pioneer products and processes

at our league and sell their products

for the sector.

at half prices when compared to our

Yünsa R&D Center has undertaken

sales figures.

many projects in the context of collaboration between university and in-

Future plans of Yünsa

dustry. There are still various projects

Yünsa will continue to offer innovati-

conducted with Nam›k Kemal Univer-

ve products and focus on customer

sity, Dokuz Eylül University, Istanbul

planning Most of the fabrics we ma-

satisfaction, brand value and produc-

Technical University and Ege Univer-

nufacture are made up of 100% wo-

tivity in the next term, as well. We

sity.

ol. Yet we also produce fabrics from

plan to increase of sales power in Eu-

General Manager of Yünsa, Cem Çeli-

cashmere, silk, lycra, polyester and

rope and sales activity in Far East with

ko¤lu commented about the subject

viscose.

sales offices we opened in China. We

and said; “the target of Yünsa R&D

Yünsa has a wide product range in segments of male & female garments, upholstery and uniform fabrics. Nowadays, a “fast fashion” wave with

The 79th company in Turkey to gain an R&D center certificate, Yünsa continues to create innovations for the textile and fashion world.

multiple collections and fast delivery

do not consider China as a threat.

department is not only to develop

has hit the whole textile chain. With

China is a nightmare for the textile

new products, but also manufacture

its flexible production structure and

sector, but we evaluate it as a market

cost-reducing, productive and quality-

proactive approach, Yünsa has gained

which offers advantages. One of the

based products by using national

a superiority over its competitors by

biggest international fashion manu-

technologies and economic resources

meeting the changing demands after

facturers Yünsa gained an R&D center

to make a difference. With new pro-

th

global crisis. With geographical ad-

certificate The 79 company in Turkey

cess design and technology develop-

vantage and the capability to manu-

to gain an R&D center certificate,

ment projects, our R&D department

facture

products,

Yünsa continues to create innovations

will contribute to product develop-

Yünsa has differentiated from Far

for the textile and fashion world. One

ment projects conducted in the sector

Eastern manufacturers.

of the leading fabric manufacturers of

and in the world.” Çeliko¤lu added

upper-segment

the fashion world, Yünsa blends tech-

that they develop innovative methods

How did Yünsa become one of the

nology and aesthetics in fabrics with

like using less energy, product struc-

top 5 companies in the world?

an artistic style and continues to in-

turing with ecological dyes and mate-

Customer-oriented approach, the ca-

vest in innovations for sustainable de-

rials for production processes, which

pability to adapt to changing market

velopment. Yünsa is a Turkish brand

focus on sustainable development. He

conditions and trends, the strategy of

which is one hundred percent Turkey-

also mentioned that new product and

becoming different and investment in

financed. The company is among top

technology development activities will

our own collection power has made

five firms in Europe in the field of wo-

be conducted by the R&D center to

us successful in the world. With its 12

ol fabrics. The most diversified fabric

achieve the target of being a world

million meters worth of production

manufacturer in Turkey and Europe,

leader in the sector.

tekstil teknoloji 36


GÜNDEM NEWS

ASOS; Mekatronik ve Otomasyon Ürünleriyle Herkese K›sa Sürede Kazand›r›yor ASOS Yönetim Kurulu Baflkan› Murat Dilmen, “Avrupa’dan daha ucuza makine üretiyoruz, satt›¤›m›z her bir ürün de bir y›lda kendini amorti ediyor” diyor A SOS ’ u v e M u r a t D i l m e n ’ i k › s a c a t a n › -

sektörler için üretti¤imiz standart ma-

nas›, Air-Jet Kumafl Boyama Makinas›,

yabilir miyiz?

kinalar, müflteri ihtiyaçlar›na göre özel

Fularl› Tüp Kesme ve Balon S›kma Ma-

1982 y›l›ndan beri tekstil makine sa-

tasarlanm›fl makinalardan olufluyor.

kinas›, Kumafl Nemlendirme Sistemle-

nayinde geçmifli olan makinecilerden

Di¤er sektörlerde hem standart hem

ri (son zamanlarda en çok satan maki-

biriyim. 2006 y›l›ndan itibaren kendi

de özel ürünlerimiz var. Özel ürünler-

na), Otomatik Ürün Dopalama Sistem-

firmam› kurdum. Bildi¤iniz gibi daha

de önce müflterinin taleplerini inceli-

leri, Vakum Sistemleri, Enerji Geri Ka-

önce ortak bir iflletmede yönetim ku-

yor, projelendiriyoruz. Bu projelendir-

zan›m Sistemleri kuruyoruz (At›k Su ve

rulu üyesiydim.

meye göre üç boyutlu çizim yap›yo-

Baca Gaz› Geri Kazan›mlar›). Ayr›ca

Bünyemizde üç firma bulunmaktad›r.

ruz. Müflteri ile tart›fl›yoruz, istiflare

Infrared Is›tma Sistemleri ve Brölür

Bunlar, ASOS, ATEC, D‹LMEN ‹TH. &

ediyoruz. Sonuçlara ulaflt›ktan sonra

Dönüflümleri, Enerji Yönetim Yaz›l›m-

‹HR firmalar›ndan oluflmaktad›r. ASOS

fiyatland›rma ve anlaflma k›sm›na gidi-

lar› ve IRP dedi¤imiz tekstil sektörüne

Mekatronik’de iflletmemizi ikiye ay›r-

yoruz. Bünyemiz-de toplam 65 kifli

yönelik Online Üretim ‹zleme Sistem-

d›k. Bir tanesi tekstil terbiye sektörü

çal›fl›yor. Bunlar›n ço¤u mühendis ve

leri üretiyoruz. En son Zorlu Tekstil’e

için boyama ve terbiye makinalar› üre-

teknik elemanlar.

bu sistemi kurduk. (Ürün fabrika giri-

tiyoruz. Di¤er k›s›mda ise; matbaa,

flinden ç›k›fl›na kadar bütün verileri,

enerji ve çevre teknolojisi için makine

Tekstil terbiye sektörüne yönelik

Enerji, ‹flçilik, Maliyet A’dan-Z’ye ka-

ve otamasyon sistemleri üretiyoruz.

ne tür makinalar üretiyorsunuz?

dar her ad›m› takip edebilirsiniz) Çev-

Ayr›ca devlet ihalelerine giriyoruz.

Tekstilde terbiye boya ve finishing bö-

re teknolojisinde ise ar›tma otomas-

Tekstil sektöründe geçmifl tecrübeleri-

lümünde Kumafl Boyama Makinas›,

yonlar› kuruyoruz. Tekstil ve organize

mizi kullanarak müflteri ihtiyaçlar›na

Aç›k En Y›kama Makinas›, Kumafl Ku-

sanayi otomasyon ve ar›tma sistemleri

göre makinalar üretiyoruz. Di¤er sek-

rutma Makinas› (Hava yast›kl› ve Fiske

hayata geçiriyoruz. ATEC firmam›z›n

törler için ikiye ay›r›yoruz durumu; bu

sistemi olanlardan) Levent Boya Maki-

iki misyonu var. Devlet ihaleleri ve otomasyon iflleri yap›yor. Bizi ilgilendiren devletin yüzlerce ihaleleri oluyor. Biz bunlar› takip edip araflt›r›p teklifte bulunuyor ve yapabilece¤imiz ifllerin alt›na giriyoruz. ATEC firmam›z bu ifli misyon edinmifltir. Bafll›ca ihracat yapt›¤›n›z ülkeler ve hedef pazarlar›n›z hangileri? ‹hracat yapt›¤›m›z ülkeler aras›nda Güney Amerika, Hindistan, Peru, fiili, Venezuela’ya komple bir boyahene kurduk. Ayr›ca Özbekistan, Türkmenistan, Bangladefl. Hedef olarak ve yo¤unlaflt›¤›m›z pazarlar özellikle Özbe-

ASOS Yönetim Kurulu Buflkan› Murat Dilmen, Tekstil Teknoloji Sorumlu Yaz› ‹flleri Müdürü Ümit Vural’la birlikte.

tekstil teknoloji 37

kistan-Rusya, Etiyopya-Afrika taraf› ve


GÜNDEM NEWS

önleyen makinemiz, öncelikle kaynak sarfiyat› kullan›m›n› azaltt›¤› gibi iflçilik ve enerji maliyetlerini düflürüyor” aç›klamas›nda bulundu. Tekstil terbiye sektörünün Türkiye’de 1980’li y›llarda geliflmeye bafllad›¤›n› ifade eden Dilmen, flimdiye kadar sektördeki en önemli problemin yüksek su kullan›m› oranlar› oldu¤unu belirterek, “Sektördeki su kullan›m›, gelifltirilen makinelerle 200 birimden 50 birimlere düflürülebildi. Biz gelifltirdi¤imiz boyama makinesi ile bu rakam› yüzde 30 düflürerek 35 birime indirdik” dedi. Ürettikleri boya makinesinin Avrupa’da üretilenlerden daha ucuz oldu¤una dikkat çeken Dilmen, ayn› zamanda yeni teknoloji ile girdi maliyetAsos Yönetim Kurulu Buflkan› Murat Dilmen, ürettiklerinin yüzde 40 kadarl›k k›sm›n› ihraç ettiklerini söyledi.

lerini düflürdüklerini söyledi. Ürettikle-

Güney Amerika.

den ASOS Makine Mekatronik Oto-

ri makinenin ortalama 12-18 ay içinde

Rusya’da son zamanlarda tekstil ko-

masyon Yönetim Kurulu Baflkan› Mu-

kendini amorti etti¤ini vurgulayan Dil-

nusunda bir hareketlenme ve geliflme-

rat Dilmen, üretimlerinin yüzde 40’›n›

men, “Avrupa’da üretilip ayn› sonuç-

leri müflahade ediyoruz. Rusya için Sa-

ihraç ettiklerini söyledi.

lar› vermeyen makineler bizim satt›¤›-

t›fl a¤› oluflturuyoruz. Özbekistan temsilcimiz Rusya pazar›n› kontrol ve gözetiminde bulunduruyor. Dilmen ‹th.

Tekstil makine sektöründe üç ayr› kurulufl ile hizmet veren ASOS, y›llar›n tecrübesini sektörle paylafl›yor.

‹hr. adl› firmam›z da ithalat ve ihracat ifllerimizi yap›yor. ASOS’dan

Dilmen, “ASOS Makine Mekatronik

m›z fiyattan yüzde 60 daha pahal›”

Otomasyon, Dilmen ‹thalat & ‹hracat,

fleklinde konufltu. Tekstil terbiye sek-

Tekstil Terbiye Sektö-

Atec Endüstriyel Kontrol Sistemleri

törüne sunduklar› makinelerin firma-

rüne yüzde 30 Su Tasarrufu Sa¤la-

adl› firmalar›mazla yurtiçi ve yurtd›fl›-

lara rekabet gücü katt›¤›n› da belirten

yan Makine;

na hizmet veriyoruz” dedi.

Murat Dilmen, “Yapm›fl oldu¤umuz

Tekstil, maden, çevre teknolojileri, ka-

Tekstil Kumafl Boya Makinesi” olarak

araflt›rmaya göre Türkiye’de ortalama

¤›t, ahflap, kimya sektörü baflta olmak

adland›r›lan yeni bir makine gelifltir-

15 bin adet jet kumafl boya makinesi

üzere birçok sektöre makine üretimi

diklerini ve bu makine ile su kullan›-

kullan›l›yor. Bu makinelerden ise sade-

yapan ASOS Makine, son olarak teks-

m›n› ile enerji maliyetini düflürdükleri-

ce 2005’ten sonra üretilenler, flu an-

til sektörüne yönelik su kullan›m›n›

ni ifade eden Dilmen, “Ar-Ge’sini

daki teknolojinin yüzde 30-40 üzerin-

yüzde 30 düflüren terbiye makinas›

kendimiz yapt›¤›m›z bu makine, teks-

de sarfiyatla üretim yapabiliyor. Bun-

gelifltirdi.

til terbiye sektörüne do¤ay› koruyan

lar›n say›s› da kullan›lan toplam maki-

Sektörde 1982’den beri elde ettikleri

ve düflük maliyetlerle üretim yapabil-

neler içinde 4 bin adedi geçmez. Yani

tecrübeyi son y›llarda Ar-Ge ve Ür-Ge

me olana¤› sa¤layan teknoloji sunu-

de¤iflmesi gereken 10 bin adetten

faaliyetleriyle gelifltirdiklerini kayde-

yor. Çevrenin kirlili¤ini ciddi oranda

fazla makine var” diye konufltu.

tekstil teknoloji 40


GÜNDEM NEWS

ASOS Helps Everyone Earn With Mechathronics and Automation Products Murat Dilmen, the Chairman of Board of director of Asos, Said: “We produce cheaper machinery than Europe.” Could you introduce Asos and Mu-

in accordance with customer de-

manufacture for textile finishing

rat Dilmen to us?

mands by using our experience in tex-

sector?

I am one of the machine manufactu-

tile sector. When other sectors are

In our textile dyeing and finishing seg-

rers who have a long history in the in-

considered, we have two segments:

ment, we install Fabric Dyeing Machi-

dustry of textile machinery. I have be-

Standard machinery for other sectors

ne, Open-End Washing Machine, Fab-

en in this sector since 1982 and I fo-

and tailor-made machinery for special

ric Drying Machine (with air bags and

unded my own company in 2006. As

customer demands. We have both

flip system), Beam Dyeing Machine,

you know, I used to be a board mem-

standard and special products. For

Air-Jet Fabric Dyeing Machine, Tube

ber of a joint venture company. There

special products, we examine custo-

Cutting Machine With Padding And

are 3 firms in the body of our estab-

mer demands and create projects for

Balloon Wringing Machine, Fabric

lishment. These are ASOS, ATEC, DIL-

specific purposes. After that, we ma-

Moisturizing systems (best-seller of

MEN Export& Import. We split Asos

ke a 3D drawing of the project. We

the recent period), Automatic Product

Mechatronics into two. In one of

discuss these with customers and

Storing System, Vacuuming Systems,

them, we manufacture dyeing and fi-

consult them. Finally we define a pri-

Energy Recovery System (Waste Wa-

nishing machinery for the textile finis-

ce and negotiate it with customers.

ter and Flue Gas Recovery). We also

hing sector. In the other, we produce

There are 65 persons employed in our

manufacture Infrared Heating System,

machinery and automation systems

company. Most of these are engine-

Oil Burner Transformation, Energy

for printing, energy and environmen-

ers and technical staff.

Management Software and Online

tal technologies. Also, we bid in state tenders. We manufacture machinery

Production Monitoring Systems that What kind of machines do you

we call IRP. We installed this system to Zorlu Tekstil (You can monitor every stage, all date from product input and output, energy, manpower and costs) In the field of Environmental Technologies, we install Refining Automations. We also install automation and refining systems to Textile and Organized Industrial Zones. ATEC has 2 missions: Government tenders and automation. There are hundreds of government tenders that concern us. We follow these tenders, bid them and take responsibility. This is the mission of our ATEC company. Do you have main export countries and target markets?

??????????

tekstil teknoloji 42


GÜNDEM NEWS

also mentioned that textile finishing sector started to develop in 1980s and the most important problem of the sector was high waste of water and said; “water utilization could only be reduced to 50 units from 200 units with the machines developed for this sector. However, we managed to reduce this number by 30% to 35 units with the dyeing machine we developed.” Dilmen highlighted the fact that their dyeing machine was much cheaper than the ones manufactures in Europe and said that it was possible to reduce input costs with this new techMurat Dilmen, the Chairman of Board of Director of Asos.

We have installed complete dyehou-

been in the sector since 1982 and

ses to South America, India, Peru,

they improved this experience with

Chile and Venezuela. We also export

R&D and production development

to Uzbekistan, Turkmenistan and

studies and added that they exported

Bangladesh. Our target markets are

40% of their production. Dilmen;

Uzbekistan-Russia,

“We offer services to domestic and

Ethiopia-Africa

and South America. We also evaluate textile developments of Russia. We are creating a sales network in there. Our Uzbekistan

nology. Dilmen mentioned that the investment in this machine returned to its owner in 12-18 months and said; “the machinery manufactured for the same purpose in Europe are less pro-

There are hundreds of government tenders that concern us. We follow these tenders, bid them and take responsibility. ductive and 60% more expensive

Representative monitors Russian mar-

foreign markets with our companies;

ket. Dilmen Export&Import conducts

Asos Makine Mechatronics Automati-

our exporting and importing activiti-

on, Dilmen Import & Export and Atec

Murat Dilmen said that the machines

es.

Industrial Monitoring Systems. He al-

they offered to textile finishing sector

A Gift from ASOS to the Textile Finis-

so added that they developed a new

gave competition power to compani-

hing Sector: A Machine That Saves

machine called Textile Fabric Dyeing

es and added; “according to a rese-

30% Water

Machine and that they would be able

arch we conducted, there is an avera-

Manufacturing for the sectors of tex-

to reduce water usage and energy

ge of 15 thousand jet fabric dyeing

tile, mining, environmental technolo-

costs. Dilmen; “This machine, develo-

machines used in Turkey.

gies, paper, wood and chemistry,

ped with our R&D know-how, offers

Only the ones manufactured after

Asos Makine developed a machine

textile finishing sector a technology

2005 can operate with 30-40% more

that can save 30% water for the tex-

that preserves the environment and

waste than the current technologies.

tile sector.

operates with low costs. Our machine

The number of these machines does

Chairman of the Directors Board of

significantly prevents environmental

not exceed 4 thousand. So, there are

Asos Makine Mechatronics Automati-

contamination, reduces resource usa-

more than 10 thousand machines

on, Murat Dilmen said that they had

ge, manpower and energy costs.” He

that should be changed.”

tekstil teknoloji 44

than the ones we sell.”


GÜNDEM NEWS

MATEX Yine Devleri A¤›rlayacak Tekstil makineleri ve yan sanayileri sektörü 12’nci kez yine Halep’te bulufluyor. 26 Ocak’ta bafllayacak MATEX Fuar›, en son teknolojiler ile göz kamaflt›rmaya haz›rlan›yor.

1

2 y›ldan beri Suriye ve komflu ül-

gümrük duvarlar›n›n kademeli olarak

MATEX 2010

kelerinin tekstil makineleri ve mal-

afla¤› çekilmesi Suriye ile olan iliflkileri-

20 - 24 Ocak 2010 tarihleri aras›nda

zemeleri alan›nda yeni teknolojileri

mizi daha da geniflletti. Bu s›cak gelifl-

ziyarete aç›k olan Matex 2010 Fuar›n-

görmek ve ihtiyaçlar›n› karfl›lamada

meler Suriye pazar›nda Türk ürünleri-

da,

bir marka haline gelen MATEX, 26 –

ne olan talebi de artt›rd›.

riye, ‹talya, Almanya, ‹ran, Kore, Tay-

30 Ocak 2011’de yine bu önemli mis-

Suriye’nin tekstil için yapt›¤› önemli

van ve Çin’den toplam 82 firma yer

yonunu yerine getirmeye haz›rlan›yor.

yat›r›mlar, yeni organize sanayi bölge-

ald›. Fuar› baflta Suriye olmak üzere,

Kat›l›mc›lar›n› Orta Do¤u pazar›na ta-

leri, bu alandaki makine ve malzeme

Türkiye, Lübnan, M›s›r, ‹ran, Ürdün ve

fl›yan ve bu pazarda ifl yapmalar›na

ihtiyac›n›n artmas› da Türk kat›l›mc›lar

Irak’tan toplam 11.700 kifli ziyaret et-

destek veren MATEX, Merkür Fuarc›-

için önemli avantaj olarak görülüyor.

ti.

l›k’›n milli kat›l›m organizasyonu ile

Verilere bak›ld›¤›nda bugün Suriye bir

yine Suriye – Halep’te düzenlenecek.

tekstil ülkesi olma yönünde h›zla ilerli-

2010 Türk Kat›l›mc›lar›

Son y›llarda Türkiye ile Suriye aras›nda

yor. Suriye bir çok ülkeye tekstil ürün-

Aksafl Silikon, Ataç Makine, Bar›fl Ye-

bafllayan yak›nlaflma her konuda oldu-

leri ihracat› yap›yor ve Halep ülkenin

dek Parça, Baydarlar, Busan Kimya,

¤u gibi, özellikle tekstil konusunda da

tekstil üretim merkezi olma özelli¤ini

Canlar Makine, Cemak Elektronik,

kendini hissettiriyor.

her geçen gün daha da gelifltiriyor.

Denge Kimya, Derda Makine, Devsan

Vizelerin kalkmas›, Suriye halk›n›n

MATEX Fuar› da kat›l›mc›lar›n›, hem

Makine, Ekon Kimya, Ekoteks, Ente-

Türkiye’ye bak›fl›n›n olumlu yönde ge-

Halepli üreticiler ve hem de komflu ül-

ma, Eray Ticaret, ERC Endüstri, For –

liflmesi, iki ülke aras›ndaki ticaretin

kelerdeki tekstil üreticileri ile bulufltu-

Mak Makine, Genkim, Güven Çelik

kolaylaflmas›, kültürel yak›nl›¤›m›z ve

ruyor ve buluflturmaya devam edecek.

Makine, Huzur Makine, ‹nelli Plastik,

Türkiye’den 33 olmak üzere Su-

Lafer Türk, Müksa Makine, TED Magazine, Tekstil Teknik, Tekstil Trend, Teky›ld›z Tekstil, Teksima, TEMSAD, Tüm Kal›p, Vahdet Makine, Yaysar, YKK Metal ve Plastik. Medya Plan›: MATEX 2011 için Türk kat›l›mc›lar›n daha fazla uluslararas› al›c›larla buluflmas›n› sa¤lamak ve Türk mal› imaj›n› güçlendirmek için, Merkür Fuarc›l›k taraf›ndan özellikle Suriye içinde olmak üzere, Ürdün, Lübnan, Irak, ‹ran ve M›s›rl› tekstil profesyonellerine yönelik etkin bir fuar reklam kampanyas› bu y›l da organize edilecek. Bafll›ca reklam mecralar› ise flöyle olacak: fiam, Homs, Latkiye, Halep merkezlerinde yol bilboardlar›. Wasela, Al Dalil, Al Wasset Jordan, Textile Syria tekstil teknoloji 45


GÜNDEM NEWS

Magazine, Moda Show gazete ve der-

• Markan›z›n küresel seviyede ad›m

kuma makineleri, Örme makineleri,

gilerinde ilan... Al Arabeia, Syria Al

atmas›

Nak›fl makineleri, Kumafl ve iplik boya

Ghad radyolar›nda fuar reklam›. Ayr›-

• Öncü sat›fl yaratma ve veri taban›

makineleri, Kumafl bask› makineleri

ca el ilanlar› ve fuar davetiyeleri po-

imkan›

Kumafl kesme, z›mpara, f›rça ve flab-

tansiyel al›c›lara ve tekstil üreticilerine

• fiirketinize pazarda liderlik pozisyo-

lon haz›rlama makineleri, ‹plik maki-

gönderilecek.

nu

neleri...

• Eski ve yeni müflterilerinizle a¤ olufl-

Üretim sistemleri temizleme, ütüleme,

turma

kurutma ve ambalaj makineleri, Ye-

Fuara kat›l›m›n kazand›racaklar› • Yeni teknolojilerin, ürünlerin ve ser-

dek parça...

vislerin tan›t›m› ve sunumu

Fuar› destekleyen kurulufllar.

Kalite kontrol ve laboratuar ekipman-

• Potansiyel al›c›larla ve endüstriyel

Halep Ticaret Odas› ve Halep Sanayi

lar›, Filtreler, nemlendirme ve yal›t›m

inisiyatiflerle yüz yüze görüflme

Odas›.

ekipmanlar›, Bilgisayar tasar›m prog-

• Yeni potansiyel oluflturma ve iliflki

ramlar›, Sanayi tipi yang›n söndürme

infla etme

Fuarda Sergilenecek Ürün

ekipmanlar›...

• Anlaflma ve özel ifl görüflmesi im-

Gruplar›:

Is›tma sistemleri; motorlar, endüstriyel

kanlar›

Tekstil makineleri, Konfeksiyon Maki-

jeneratörler, cihazlar ve hava kompre-

• Geri bildirim ve pazar araflt›rma bilgisi

neleri, Tekstil kimyasal maddeleri, Do-

sörü...


GÜNDEM NEWS

Matex Will Host the Giants once Again. The sectors of textile machinery and sub-industries are getting ready to meet in Aleppo again. Since the first time, MATEX has opened the doors of Syria and neighboring countries to its exhibitors.

M

atex, which has become a brand

The close relationship built in the last

These developments increased de-

to offer a possibility for Syria

couple of years between Turkey and

mand for Turkish products in Syrian

and neighboring countries to see new

Syria improves textile as well as other

market. Also, Syria makes some signi-

technologies of textile machinery and

subjects. The fact that Turkey and

ficant investments for textile produc-

materials for 12 years, will fulfill its

Syria are now visa-free, that Syrians

tion and the need for new organized

mission once again on 26-30 January

start to look at Turkey from a positive

industrial areas, machinery and mate-

2011.

Transferring its exhibitors to

point of view, that trade activities are

rials increase and this is an important

Middle Eastern markets and aid them

much easier, that we have a cultural

advantage for Turkish exhibitors. Syri-

to make business in the market, Ma-

bond and customs obstacles are over-

a is on the path to becoming a textile

tex will be organized in Syria, Aleppo

come, the relationship between Tur-

country. It exports textile products to

with the national participation organi-

key and Syria are now better than

many countries and the center of tex-

zation of Merkür Fuarc›l›k.

ever.

tile is Aleppo in the country. Matex


GÜNDEM NEWS

nes and newspapers Wasela, Al Dalil, Al Wasset, Jordan, Textile Syria Magazine; and radio stations Al Arabeia and Syria Al Ghad. Benefits for exhibitors • Presenting new technologies, products and services • Meeting potential buyers and industrial pioneers • Creating new potentials and building relationships • Closing deals and the opportunity for private business meetings • Gathering feedbacks and market research information • Opportunity for leading sales and database • Making a leading position for your company • Creating a network with your old and new customers Supporting foundations: Aleppo Chamber of Trade, Aleppo Chamber of Commerce fair will continue to help manufactu-

ma, Eray Ticaret, ERC Endüstri, For –

rers from Aleppo and neighboring co-

Mak Makine, Genkim, Güven Çelik

untries meet and do business.

Makine, Huzur Makine, ‹nelli Plastik, Lafer Türk, Müksa Makine, TED Ma-

Matex 2010

gazine, Tekstil Teknik, Tekstil Trend,

33 companies from Turkey and 82

Teky›ld›z Tekstil, Teksima, TEMSAD,

companies from Syria, Italy, Germany,

Tüm Kal›p, Vahdet Makine, Yaysar,

Iran, Korea, Taiwan and China partici-

YKK Metal ve Plastik.

pated in Matex 2010, held on 20-24 January 2010. The fair was visited by

Media

11,700 people mainly from Syria, Tur-

An advertisement campaign will be

key, Lebanon, Egypt, Iran, Jordan and

organized by Merkür Fuarc›l›k mainly

Iraq.

in Syria for textile professionals from Jordan, Lebanon, Iraw, Iran and Egypt

Product groups to be presented: Textile machinery, ready-wear machinery, textile chemicals, weaving machinery, knitting machinery, embroidery machinery, fabric and yarn dyeing machinery, fabric printing machinery. Fabric cutting, sandpaper, brush and template preparation machinery, yarn machinery. Production system cleaning, ironing, drying and packaging machinery, spare parts Quality control and lab equipment, filters, moisturizing and insulation equipment, computer design programs, industrial type of firefighting equipment

Turkish Exhibitors of 2010 Fair

in order to help Turkish exhibitors to

Aksafl Silikon, Ataç Makine, Bar›fl Ye-

meet more international buyers and

dek Parça, Baydarlar, Busan Kimya,

strengthen the image of Turkish pro-

Canlar Makine, Cemak Elektronik,

ducts. The locations of the advertise-

Heating systems;

Denge Kimya, Derda Makine, Devsan

ment are; billboards in Damascus,

Motors, Industrial generators, Tools

Makine, Ekon Kimya, Ekoteks, Ente-

Homs, Latkiye and Aleppo; magazi-

and air compressor.

tekstil teknoloji 48


GÜNDEM NEWS

Invista’dan Befl Yeni Mükemmel Konsept ORTA, ISTKOM dahil Türk firmalar› Invista’n›n yeni konseptleri ile eflsiz koleksiyonlara imza at›yorlar.

D

ünyan›n en büyük entegre elyaf

dünyan›n farkl› bölgelerinde üretilen

nation’›n [Hayal Gücünü Esnet] odak

ve polimer üreticilerinden Invista,

kumafllar› içermesi, ‹spanya’n›n apre

noktas› ise, yüzde 30’dan daha fazla

gelifltirdi¤i en son yenilikleri 1-2 Aral›k

uzman› Jeanologia firmas› taraf›ndan

esneyebilen Lycra® elyaf› içeren süper

tarihlerinde Paris’te düzenlenen De-

gelifltirilen apreler sayesinde ticari ku-

esnek kumafllar. Bu kategoride, ka-

nim by Premiere Vision Fuar›’nda ser-

mafllar›n yeni görünümler kazanmas›

d›nlar›n k›vr›mlar›n› vurgulamak ama-

giledi.

ve modadaki en son trendlerin bir

c›yla tasarlanm›fl slim tarz›nda, ‹span-

Invista, dünyan›n dört bir köflesinden

konsept ile sunulmas›ndan dolay› ko-

ya’dan Tavex Group, Türkiye’den IS-

gelen kumafllar sayesinde yeni gelifl-

leksiyonun eflsiz oldu¤unu vurgulu-

KOTM ve Brezilya’dan Canatiba flir-

meleri ön plana ç›kararak, Dress for

yor.

ketlerinde üretilen Lycra® elyafl›, yük-

Success [Giyiminle Baflar›y› Yakala],

Koleksiyonun ilk temas›, Dress for

sek esneme özelli¤i tafl›yan kumafllar

Stretch Your Imagination [Hayal Gü-

Success [Giyiminle Baflar›y› Yakala]

bulunuyor.

cünü Esnet], Black is Back [Siyah Geri

®

®

Black is Back [Siyah Geri Döndü] te-

Döndü], Color My World [Dünyama

T400 elyaf› sayesinde denim kumafl

mas› siyah ve gri denim kumafl›n öne-

Renk Kat] ve Great Performances

daha formal görünümlü giysilerde

mini vurguluyor. Candiani, Lycra ®

[Müthifl Performanslar] ad›yla befl

kullan›l›yor, daha fazla yumuflakl›k ve

T400® Black elyaf›n› kullanarak, sol-

farkl› tema etraf›nda global bir kumafl

ak›c›l›k için ise Supima® pamu¤u ya da

maya karfl› dayan›kl› siyah denim üre-

ve giysi koleksiyonu haz›rlad›. Yeni

Tencel® elyaf›yla kombine ediliyor. Te-

tiyor. Pakistan’›n ADM firmas› ise,

koleksiyonlar› aralar›nda Türk firmalar

man›n kumafllar› aras›nda, Brezilyal›

hem çözgü hem atk› ipliklerinde

ISKOTM ve ORTA’n›n da oldu¤u bir-

Canatiba, Hindistanl› Arvind, Hong

Lycra® T400® Black elyaf›n› kullanarak,

çok tekstil firmas› kumafllar›nda kulla-

Konglu Central Fabrics ve Tayvanl› Full

360 derece konfor ve vücuda uyum

n›yor.

Blossom

sa¤layan siyah ve gri XFIT Lycra® ku-

Invista’n›n denim alan›ndaki Global

say›l›yor.

mafllar› imal ederken, Japonya’daki

Pazarlama Direktörü Jean Hegedus,

‹kinci tema olan Stretch Your Imagi-

Kurabo firmas› da Lycra® elyaf› içeren

konseptinde, Lycra elyaf› ya da Lycra ®

flirketlerine

ait

tarzlar

hafif siyah denim koleksiyonu haz›rlad›. Color My World [Dünyama Renk Kat] temas› ise Japonya’n›n Kurabo ve ‹spanya’n›n Tavex Group firmalar›n›n üretti¤i renkli pamuk fitilleri ve Lycra® elyaf› sayesinde denim kumafl›na taptaze bir görünüm kat›yor. Bu kategorideki bir çok kumafl›n son ifllemlerinde lazer bask› ve Jeanologia'n›n dü¤ümlü boyama tekni¤i kullan›l›yor. Böylece kumafllara eflsiz estetik kat›lm›fl oluyor. Son olarak, Great Performances [Müthifl Performanslar] geniflleyen performans denimi kategorisine odaklan›yor tekstil teknoloji 50


GÜNDEM NEWS

ve Invista’n›n bir dizi yenili¤ini sergiliyor. Çin’deki QianJin firmas›nca üretilen hafif ve havadar denimler, nem yönetimi özelli¤i olan markal› kumafllar›yla bu koleksiyonun bafl›n› çekiyor. Pakistan’daki Artistic Milliners firmas›n›n üretti¤i Cordura® Denim kumafllar›, a¤›r ifllerde kullan›lan denim giysilere kal›c› konfor sa¤l›yor. Türkiye'deki Orta Anadolu firmas›n›n kumafllar› Lycra® T400® elyaf›n›n uzun ömürlü uyumunu sergilerken, Meksika’daki Kaltex firmas› ise, kaykay gibi aktif sporlar veya ifl için ideal, hem güçlü hem esnek kotlarda kullan›lan TOUGH MAX™ Lycra® kumafllar›n› sergiliyor. Lycra® T400® elyaf› nedir? Lycra® T400® elyaf›, Invista’n›n iki bileflenli elyaf›n›n ticari markas›. Elyaf iki

Nem yönetimi – Elyaf, nem yönetimi

gelen moda markalar›n›n ayr›lmaz

ayr› polimerden meydana geliyor;

özellikleri sayesinde nemi deriden

parças›d›r.

bunlar›n farkl› flekillerde büzülmesi

uzaklaflt›r›p kumafl›n yüzeyine ileterek

Lycra® elyaf markas›, entegre elyaf ve

nedeniyle elyaf kal›c› bir bukle biçimi-

kurumas›n› sa¤lar; böylelikle kullan›c›

polimerler alan›nda global olarak fa-

ni al›yor.

serinlik ve konfor hissini yitirmez.

aliyet gösteren Invista’n›n tescilli ticari

Bu bukle, standart apre iflleminde ›s›-

Vücuda 360 derece uyum – Lycra®

markas›d›r.

ya tabi tutularak daha da s›k› hale ge-

®

T400 elyaf›ndan imal edilen iplikler ®

Pamuk, yün, deri hatta kaflmir gibi çe-

tirilir. Esnekliklerini gelifltirmek için

içeren XFIT Lycra kumafllar›, her yön-

flitli kumafllarla birlefltirilebilen elastan

mekanik süreçlere ihtiyaç duyan teks-

de ciddi ölçüde esneme ve geri topla-

elyaflar ve di¤er yüksek kaliteli esne-

türe elyaflar›n aksine, Lycra T400 el-

ma özelli¤ine sahiptir.

yen elyaf ve kumafllarda dünyan›n ön-

yaf›, buklemsi fiziksel yap›s› sayesinde

Markalama – Lycra ® T400 ® elyaf›,

de gelen markas›d›r. Lycra® elyaf, tü-

kal›c› bir geri toplama özelli¤ine sa-

Invista’n›n yüksek kalite standartlar›n›

keticilerine rahatl›k ve hareket özgür-

hip bulunuyor.

yakalad›¤›ndan, müflteri ve tüketiciler

lü¤ü sözü veren bir markad›r. Lycra®

markan›n her zaman belirli mükem-

elyaf, bu elyaf› içeren k›yafetler giyen

Lycra T400 elyaf›n›n önde gelen

meliyet kriterlerini karfl›layaca¤›ndan

insanlar›n daha iyi görünmesini ve his-

faydalar› flunlard›r:

emin olabilir.

setmesini sa¤lar.

Estetik – Giysiler, defalarca y›kanmaya

Lycra®, T400® ve Cordura® Invista’n›n

Lycra® markal› lifler, günümüz moda

ve giyilmeye dayan›p, estetik ve per-

ticari markalar›d›r. Tencel® Lenzing

dünyas›n›n vazgeçilmez bir parças›d›r;

formanslar›n› zaman içinde muhafaza

Corporation’a ait bir markad›r. Supi-

fl›k ve güzel k›yafetler üretilmesinde

eder

ma® ise Supima® organizasyonuna ait

tasar›mc›larla birlikte çal›flmaktad›r.

bir markad›r.

Lycra® markal› lifler iç giyimden plaj

®

®

®

®

®

®

Güç ve dayan›kl›l›k – Lycra T400 el-

giysilerine, jeanden özel olarak tasar-

yaf›n›n y›rt›lma direnci daha yüksektir ve afl›nmaya dayan›kl›l›¤› daha fazla-

Lycra® elyaf markas›n› tan›yor mu-

lanan giysilere, spor giyimden çoraba

d›r; ayr›ca klor ve çamafl›r suyuna kar-

sunuz?

ve süvetere kadar her türlü giyim çefli-

fl› daha dirençlidir.

®

Lycra elyaf markas›, dünyan›n önde tekstil teknoloji 52

dinde bulunmaktad›r.


GÜNDEM NEWS

Five New Excellent Concepts from Invista Turkish companies Orta Anadolu and Istkom have applied new concepts of Invista into their fabrics.

O

ne of the most important integrated fiber and polymer manufacturers in the World, Invista exhibited its latest innovations at Denim by Premiere Vision Fair, held on 1-2 December in Paris. By highlighting new developments in the sector, Invista prepared a collection including denim and garments under the themes of Dress for Success, Stretch Your Imagination, Black is Back, Color My World and Great Performances, created with fabrics coming from all over the World. In these new collections, fabrics of many textile companies including Turkish ISKO™ and ORTA are used. Global Marketing Director of Invista, in the field of denim, Jean Hegedus points out the fact that the collection is unique as it includes fabrics from different regions, has new looks thanks to new finish concepts developed by the Spanish finish expert Jeanologia and bears traces of the latest fashion. In the first theme of the collection, Dress for Success, denim fabric is used in formal-looking clothes and combined with Supima® cotton or Tencel® fiber for more softness and fluidity. The fabrics used for the theme includes Brazilian Canatiba, Indian Arvind, Central Fabrics from HongKong and Taiwanese Full Blossom. The main focus of the second theme Stretch Your Imagination is super-flexible fabrics that contain Lycra® fiber which can be flexed up to 30%. In this category, slim style is highlighted to attract attention to the curves of women. In this category, highly flexible fabrics with Lycra® fiber from Spanish Tavex Group, Turkish ISKO™ and Brazilian Canatiba are used. The importance of black and gray denim fabrics is highlighted in the the-

me Black is Back. Candiani manufactures black denim resistant against fading. ADM from Pakistan uses LYCRA® T400® Black fiber in both warp and weft yarns and manufacture black and gray XFIT Lycra® fabrics that are completely comfortable and adapt to the shape of the body. Also, Kurabo company from Japan prepared a light-black denim collection containing Lycra®. Japanese Kurabo and Spanish Tavet Group Companies manufacture colorful cotton cords and offer a fresh look to denim fabric with Lycra® fiber, in the theme Color My World. In this category, laser printing and knotted dying technique of Jeanologia were used. Thus, a unique aesthetics was obtained in fabrics. Last but not least, Great Performances focus on performance denim and displays some new features of Invista. Light and airy denims produced by Chinese QianJin Company is among the leaders of this category with branded fabrics bearing the significant feature of moisture management. Cordura® denim fabrics manufactured by Artistic Milliners from Pakistan shows durable adaptation of Lycra® T400® fiber. Kaltex from Mexico offers Touch Max™ Lycra® fabrics used in both

tekstil teknoloji 53

strong and flexible jeans ideal for active sports like skateboarding or for business world. What is Lycra® T400® fiber? Lycra® T400® fiber is the trademark of two-component fiber manufactured by Invista. The fiber is consisted of two separate polymers and formed in the shape of a durable bouclé as polymers are contracted in different shapes. This boucle is subjected to the standard finishing process and become tighter. In contrary to textured fibers that require mechanical process for flexibility, Lycra® T400® fiber has a durable feature of stretching thanks to its physical structure. Main advantages of Lycra® T400® fiber are: Aesthetics – Clothes preserve their aesthetics and performance even after countless times of washing and wearing. Strength and resistance – Tearing and wearing resistance of Lycra® T400® fiber is higher and it is highly durable against chlorine and bleach. Moisture management – The fiber removes the moisture from the skin thanks to its moisture management features and dry it, thus the feeling of comfort is never lost. Completely harmonious with the body – XFIT Lycra® fabrics containing yarns manufactured with Lycra® T400® fiber can significantly flex and stretch. Branding – As Lycra® T400® reaches high level of quality standards, our customers and consumers can be sure that the product will always meet the criterion of perfection. Lycra®, T400® and Corduba® are the trademarks of Invista. The brand belongs to Tencel® Lenzing Corporation. Supima® is a brand of Supima® organization.


GÜNDEM NEWS

Pakistan’›n Gelece¤i Tekstil ‹hracat›nda Jawed Tabba - Yönetici Lucky Tekstil Fabrikalar› Grubunuz Pakistan tekstil endüs-

ne al›nd›¤›nda en fazla Uzak Do¤u’ya

trisindeki maceras›na ne zaman

ihracat yapt›¤›m›z› söyleyebilirim.

s›yr›labiliyor. Bölgedeki di¤er rakipleri düflünül-

bafllad›? Lucky Tekstil Fabrikalar› 1983 y›l›nda

Tekstil endüstrisinin küresel eko-

dü¤ünde Pakistan ne konumda

“Younus Brothers Grup” flirketinin bir

nomik duraksamayla bafl etme

bulunuyor?

bölümü olarak çal›flmaya bafllad›. Bu

yöntemlerini nas›l buluyorsunuz?

Pakistan pamuk yetifltiren bir ülke ol-

grup flirketini ise 1962 y›l›nda benim

Pakistan tekstil endüstrisi genel olarak

du¤undan e¤irme, dokuma, örme ve

babam kurdu. fiimdi o flirket milyarlar-

hissedilen ekonomik duraksamadan

terbiye gibi tekstilin tüm alanlar›nda

ca dolarl›k sat›fl gerçeklefltiriyor. Teks-

fazla etkilenmedi. Pakistan’dan ihraç

yer alabiliyor. Çin’in ürün kulvar› çok

til iflleri 500 milyon $ seviyesine ulaflt›.

edilen ürünler ucuz olduklar› için

daha farkl›. Pakistan’›n en önemli ra-

Çimento ifllerimizin ise yaklafl›k 350

ABD’de

‹ngiltere’de

kibi kendisi ve biraz da Bangladefl. Bir-

milyon $ de¤erinde sat›fl hacmi bulu-

TESCO’dan ya da Almanya’daki mar-

çok alanda Çin ve Hindistan’la reka-

nuyor.

ketlerden 10 $ gibi cüzi bir fiyata al›-

bet etmiyoruz.

Sizin en önemli pazarlar›n›z hangi-

nabiliyor. Bir ev kad›n›n bütçesi dar ol-

leri?

du¤unda yapabilece¤i tek fley gidip

Sizce uluslararas› al›c›lar Pakis-

Genellikle Avrupa, ABD, Avustralya,

düflük fiyatl› ürünü almak oluyor. Bu

tan’›n tekstil endüstrisi hakk›nda

Güney Amerika ve Orta Do¤u’yla çal›-

nedenle de Pakistan tekstil endüstrisi

ne düflünüyor?

fl›yoruz. ‹plik sat›fl rakamlar› göz önü-

ekonomik duraksaman›n etkilerinden

Pakistan’›n imaj› flimdiden çok geliflti

Walmart’tan,

ve giderek daha da iyilefliyor. Uluslararas› al›c›lar hükümetlerin koydu¤u s›n›rlar olmasa bizden daha fazla ürün ithal edebilirlerdi. Ancak bu s›n›rlar ve Pakistan’a yolculu¤un engellenmesi gibi nedenler önemli bir sorun oluflturuyor. Bu engeller kald›r›ld›¤›nda Pakistan Tekstil Endüstrisi’nin imaj›n›n çok daha iyi olabilece¤ini söyleyebiliriz. Pakistan’daki “Tekstil ‹hracat›” trendleri neler? Son alt› aydaki tekstil ihracat rakamlar›na bak›ld›¤›nda ve tüm ihracat rakamlar› göz önünde bulunduruldu¤unda, ayda yaklafl›k 450 milyon dolar seviyesinde bir büyüme gözleniyor. Bunun en önemli nedenleri ise fiyatlar›n ucuzlu¤u. ‹plikte de fiyatlar oldukça cazip. Ham mamullerde orta seviye fiyatlar sunmam›z ihracat rakamlar›m›z› 200 milyon dolardan 450

Wawed Tabba - Lucky Tekstil Fabrikas› Yöneticisi

tekstil teknoloji 54


GÜNDEM NEWS

milyon dolara yükseltmemizi sa¤lad›. ‹hracat›n›za en önemli katk›y› han-

meyecek kadar az. Yat›r›mlar›n yüzde

bizden ürün sat›n alm›yordu, art›k o

90-95’inin yerli ifladamlar› ve giriflim-

da bizim müflterimiz. Bu flirketin yan›

ciler taraf›ndan yap›l›yor.

s›ra ‹ngiliz Home Store ma¤azas›, JcPenny, Bed & Bath de art›k Pakis-

gi ürünler sa¤l›yor?

tan’dan ürün sat›n al›yor.

E¤er tekstil endüstrisinde büyümek is-

Hangi teknolojiyi kullan›yorsu-

tiyorsak geleneksel yöntemleri de¤il

nuz?

s›rad›fl› yöntemleri kullanmam›z gere-

Yo¤un olarak Avrupa teknolojisini

Al›c›lar›n›z› Pakistan’da ma¤aza

kir. Ancak bu flekilde büyük bir büyü-

kullan›yoruz ancak fazla olmasa da

açmaya teflvik ediyor musunuz?

me gerçeklefltirebiliriz. Nak›fl malze-

Çin’den de makine ithal ediyoruz. ‹fl-

Al›c›lar›m›zla bu konular› konuflmuyo-

meleri, yapay elyaf ve benzeri gibi

leri büyütmeniz için yeni teknolojilere

ruz. Ancak biz grup olarak 6-8 ay için-

Çin’in üretti¤i ürünleri de sunarak ü-

aç›k olman›z gerekiyor.

de yerli ma¤azalarda hizmet vermeye bafllayaca¤›z.

rünlerimize katma de¤er sa¤lamal›y›z. Y›ll›k olarak tesisinizin makineleriHükümet politikalar›yla tekstil en-

ni ve yedek parçalar›n› de¤ifltiriyor

Teknik tekstil ifliyle ilgileniyor mu-

düstrisini destekliyor mu?

musunuz?

sunuz? Bu ifl ünitesinin tekstil ih-

Hükümet politikalar› büyük ölçüde

Bu, süreye ve yeni ç›kan makinelere

racat rakamlar›n›z› artt›raca¤›n›

de¤iflti. Gümrüksüz ithalat (serbestlik)

ba¤l›. Biz yeni makinelere çok yat›r›m

düflünüyor musunuz?

getirildi ve yeniden finanse oranlar›

yap›yoruz. Geçti¤imiz üç ay içinde iki

Bu önemli bir at›l›m ve tekstil endüs-

azalt›ld›. Dahas› hükümet yeni tekstil

yeni makine sat›n ald›k. Ancak tüm bu

trimizin teknik tekstiller konusunda

endüstrileri için maliyet/kâr oran›n›

al›mlar siparifllerin durumuna, kâr

önemli planlar› var. Ancak tekstil en-

yüzde 5 olarak onaylad›. Hükümetin

oranlar›na ve di¤er birçok faktöre

düstrisi bu sektörü henüz tecrübe et-

gümrükten çekme flans› da tan›mas›

ba¤l›.

mifl de¤il. 2-3 y›l içinde bu konuda önemli geliflmeler yaflanabilir. Biz de

tekstil endüstrisi için olumlu bir geliflÜretim sürecinde ne gibi zorluklar-

bir süredir bu konu üzerinde çal›fl›yo-

la karfl›lafl›yorsunuz?

ruz. Ancak bir sonuç ç›kmas› için he-

Tekstil endüstrisinin daha da bü-

Enerji krizi yaflayabiliyoruz. Yaz ayla-

nüz vakit var.

yümesi için sizin önerileriniz ne-

r›nda gaz ç›k›fl noktalar› nedeniyle in-

lerdir?

sanlar k›fl›n ne yapacaklar›n› düflünü-

Hangi yabanc› fuarlara kat›lmay›

Pakistan’daki sistem biraz kar›fl›k.

yorlar çünkü yaz aylar›nda bir gün

düflünüyorsunuz?

Ödeme almak için önce harcama yap-

olan ç›k›fl süresi k›fl aylar›nda iki günü

Heimtextile, Intertex Shanghai, Tex-

man›z gerekiyor. Sektörün büyümesi

bulabiliyor. Ayr›ca, e¤irme ve organize

world Paris...

için geri ödeme mekanizmas›n›n kal-

dokuma sektörlerine bakt›¤›m›zda, y›-

d›r›lmas› gerekiyor. Çin de, Hindistan

l›n 360 günü çal›flt›klar›n› görüyoruz.

MEGATEX gibi önemli bir tekstil

da iskonto ve geri ödemeler yapabili-

Endüstrinin hiçbir alan›nda k›sa vadeli

makineleri fuar› Pakistan tekstil

yor. Bu da ekonomimize iyi gelmiyor.

fizibiliteyle büyümek mümkün olmu-

endüstrisini ne yönde etkiliyor?

E¤er ihracatç›lar›m›za mali deste¤i ke-

yor.

Bu fuar orta yönetim için ideal çünkü

sersek fiyatlar› artt›racaklard›r. Çünkü

Bu nedenlerden ötürü biz müflterileri-

orta yöneticiler tüm fuarlara kat›labil-

bu bölgede tekstil ürünleri al›nabile-

mize kargolamay› ne zaman gerçek-

mek için Çin’e ya da Avrupa’ya seya-

cek yer buras› ve baflka hiçbir yerde

lefltirece¤imize dair çok kesin bilgiler

hat edemiyor.

tekstil ürünleri bu kadar bol bulunmu-

vermiyoruz. Enerji krizi büyürse sipari-

Böylece gidip makineleri görebiliyor

yor.

flin kargolanma süresi de art›yor.

ve tedarikçilerle konuflabiliyorlar. Bu

me oldu.

da önemli bir f›rsat sunuyor. Yerli ve yabanc› yat›r›mlar düflü-

Al›c›lar›n›z üretim standartlar›n›z-

Dahas› orta yöneticiler fikirlerini üst

nüldü¤ünde, tekstil endüstrisinde-

la ilgileniyor mu?

yöneticilerle konuflup paylaflt›¤›ndan

ki yat›r›m e¤ilimleri nelerdir?

Genel olarak kalite kontrolü çok gelifl-

önemli bir bilgi al›flverifli sa¤lanm›fl

Yabanc› yat›r›mlar›n say›s› önemsen-

ti. Üç y›l önceye kadar Marks&Spencer

oluyor.

tekstil teknoloji 56


GÜNDEM NEWS

Growing Textile Export Orders the Future of Pakistan Textile Industry is Brighth Mr. Jawed Tabba - Managing Director Lucky Textile Mills How has the group has started its

ke spinning, weaving, knitting, finis-

Which products do yu think have po-

journey in the textile industry of

hing. China is in different league in

tential to further contribute in our ex-

Pakistan?

many items; the core products of Pa-

ports?

Lucky Textile Mills was started in 1983

kistan have competition within Pakis-

If we need to grow in textile industry

and its part of grand father in 1962

tan and a little bit from Bangladesh. In

we need to grow in areas other than

and the company is now close to a bil-

many areas we don’t compete with In-

conventional exports because in those

lion dollar mark in sales. Textiles busi-

dia or China.

areas we can not make extra-ordinary growth. However, we need to do so-

ness has reached US$500 million and in cement business its almost US$350

What image do you think the in-

mething which China is doing e.g.

Million.

ternational buyers have about the

embroidery items, man-made fiber

textile industry of Pakistan?

and other items where we can do va-

Which are you major markets?

The image of Pakistan textile industry

lue-addition.

We are mainly doing textile business

is getting better and its already impro-

with Europe, Usa, Australia, South

ved and quite a lot but definitely be-

Are Government policies suppor-

America and Middle East; however, as

cause their government has restricted

ting the textile industry?

far as the yarn sales are concerned it’s

them and does not allow them to tra-

The Government policies have defini-

largely exported to far East. What do yu think - how the textile industry is coping with the chal-

However, we need to do something which China is doing e.g. embroidery items, man-made fiber and other items where we can do value-addition.

lenge of global recession?

vel to Pakistan especially Store Groups

tely changed like duty free imports

Pakistan textile industry does not re-

and this is one delay and if we remo-

(exemptions), reduced re-finance ra-

ceive that big impact of global recessi-

ve this impediment the image of Pa-

tes. Further, the governent will borne

on that was perceived by people and

kistan Textile Industry is quit better.

5% on the mark-ups for new textile industries and it’s quite beneficial.

the product exported by Pakistan is low price ticket item that you can buy

What is the trend of ‘Textile Ex-

Moreover, the government has also

in walmart in USA or TESCO in UK or

port Orders’ in Pakistan?

granted duty-draw backs and these

stores in Germany for around US$10.

If you look at the export figures of tex-

are all positive signs.

So when housewife had limited bud-

tile in last 6 months or overall export

get she had only option left to go and

figures it has almost US$ 450 million

What suggestion you would like to

buy low price ticket items. Therefore,

growth on monthly basis and the ma-

make for the growth of textile in-

if we look at the Pakistan textile in-

jor impact is due to better prices and

dustry?

dustry it was significantly saved from

roughly you have got almost 15% pri-

The systems in Pakistan are quite

the recession.

ce increase on made-ups.

complicated that you have to spend

In yarn they receive much better pri-

first and then ask for refund; there

Where does Paristan stand among

ces, in grey cloth its medium prices

should be mechanism where there is

the regional competitors?

and if it’s a US$ 450 million export

no refund; there should be mecha-

Pakistan is a cotton growing country

than US$ 200 million is the price in-

nism where there is no refund system

and it has every segment of industry li-

crease factor.

and as far as subsidy is concerned its

tekstil teknoloji 58


GĂœNDEM NEWS

not a positice sign for the growth of

new machinery and in last 3 months we

a group will be starting local stores in

any sector-because if you look at the

have bought two machines but it all de-

next probably 6-8 months.

region like China is giving rebates and

pends on the order position and your

Pakistan is giving rebates and India is

profitability and lot of other factors.

Dou you have plans getting into Technical Textiles Business? And

also giving rebates and its not benefiting our economy. If we all stop giving

What major challenges you are fa-

Do you think it will help increasing

benefits to our exporters they will de-

cing in the production process?

the textile exports?

finitely increase the prices because

Mainly energy crisis; like in summer

It’s a good venture and our textile in-

anybody looking for textiles this is the

there is loadshedding of gas so peop-

dustry has a very big scope in techni-

only region where they can have pro-

le are worried that what will happen

cal textiles. However, the textile in-

ducts otherwise there is no other regi-

in winters because its one-day load

dustry is working to develop its exper-

on where products are available in this

shedding probably in winters it may

tise in this sector and I think in next 2-

abundance.

be for two days. Further, if you look at

3 years you will see some improve-

What is the trend of investment in the textile industry in terms of local and foreign investment?

Tabba says; You have to adopt new technologies if you want to grow up your business.

I think foreign invest is very negligible; almost 90 to 95% investments is ma-

spinning sector or organized weaving

ments. We are also working on it but

de by local businessmen and entrepre-

sector they work 360 days out of 365

have just started and it may take some

neurs.

days and none of the industry can

time.

work on short term feasibitily. MoreoWhat technology are you using?

ver, we are not able to give a concre-

Which foreign exhibition do you

Mainly in textiles technology, which is

te date to our buyers that when we

prefer to attend?

used is European, but we have also

will be able to ship so we have to bu-

Heimtextile, Intertex Shanghai, Tex-

importing Chines machinery as well

ild up cushion in advance. However, if

world Paris

but on a smaller scale. You have to

energy crisis is extended it will take

adopt new technologies if you want

muck longer time to ship the order.

How do you see textile machinery exhibition like Megatech is sup-

to grow up your business. Are the buyers concerned about te

porting the textile industry of Pa-

Do you have qualified textile engi-

standards of production?

kistan?

neers?

The quality control overall has impro-

Its very good for the middle manage-

Yes, we have operators who are at le-

ved; like 3 years ago Marks & Spencer

ment because if you see lots of midd-

ast diploma in textile engineering and

was not buying from us now they ha-

le management is not able to travel to

also got lots of engineers in all areas

ve started to buying, Next is already

Europe, China to go to see all these

like power house, production sites

buying, British Home Store is already

exhibitions - its very good for the

and in all areas.

buying, JcPenny, Bed & Bath all are

middle management where they can

buying from Pakistan now.

go and see the machinery and they can discuss with the suppliers so this is

Do you annualy upgrade the production facility with new machi-

Dou you encourage buyers to es-

very helpful. Further, every middle ma-

nery and spare parts?

tablish their stores in Pakistan?

nagement has some ideas so they can

It depends on time as far as new mac-

We have not discussed on this aspect

share it with seniors and it always

hine is concern we keep on investing in

with buyers although we our selves as

helps.

tekstil teknoloji 60


GÜNDEM NEWS

VDMA’dan Alman Ö¤rencilere Ödül Alman Tekstil Makineleri Endüstrisi Kuruluflu VDMA, tekstil e¤itimi gören baflar›l› ö¤rencilerin tez ve diplomalar›na toplam 10 bin euro ödül da¤›tt›.

K

as›m ay› sonunda Alman Tekstil Makineleri Endüstrisi Kuruluflu olan VDMA baflar›l› son s›n›f ö¤rencilerini ödüllendirdi. Ödül töreni, ayn› zamanda, Albstadt-Ebingen’de bulunan Groz-Beckert’in genel merkezinde gerçeklefltirilen VDMA Tekstil Makineleri Forumu’nun da kapan›fl etkinli¤i oldu. BRÜCKNER Trockentechnik GmbH & Co. KG ve Kuruluflun Yönetim Kurulu Üyesi Mrs. Regina Brückner ödülleri takdim etti. Regina Brückner kutlama konuflmas›nda Groz-Beckert’in yeni teknoloji ve gelifltirme mmerkezinin aç›laca¤›n› duyurdu. Brückner konuflmas›nda genç ve yetenekli mühendisleri desteklemenin önemini anlatt›: “Inovasyon yetene¤i Alman tekstil makine endüstrisinin en temel özelli¤idir. Bu yetenek büyüyen piyasalardaki ikinci kademe rakipleri

geride b›rakmam›z› sa¤layacak önemli bir ad›m. Gelecekte de bu yetenekten yararlanmak için iyi e¤itilmifl mühendisler yetifltirmemiz gerekiyor.” Bu nedenle yönetim kurulu üyeleri mümkün oldu¤unca fazla ö¤renciyi tekstil ve tekstil makinelerinin büyüleyici dünyas›yla tan›flt›rmay› kendilerine görev ediniyor.

VDMA’n›n 2010 y›l›nda verdi¤i ödülün de¤eri 10.000 Euro oldu. Tekstil Teknolojileri ve ‹fllem Mühendisli¤i Enstitüsü’nde okuyan genç mühendisler bitirme tezi ve diploma alanlar›nda ödüllendirildi. Yarat›c›l›k ödülü Dresden Teknik Üniversitesi, Tekstil Makineleri Enstitüsü’nde okuyan bir mühendislik ö¤rencisine verildi.

VDMA’s Foundation Prizes 2010 are Endowed With 10.000 Euro. The creativity award was given to an engineering student of the Institute of Textile Machinery at the Technical University of Dresden.

F

December

awards. In her celebratory speech,

this reason the board of the foundati-

2010 – End of November VDMA’s

pronounced in Groz Beckert’s new

on understands its main task in ma-

Foundation of the German Textile

Technology and Development Center,

king as many students as possible get

Machinery Industry has honoured

Brückner underlined the importance

a sense of the fascination of textiles

three successful junior engineers. The

of supporting talented engineers: “In-

and textile machinery. In the categori-

award ceremony has been the closing

novation capability is the mainstay of

es dissertation and diploma young en-

event of the VDMA Textile Machinery

the German textile machinery in-

gineers of the Institute for Textile

Forum at Groz-Beckert’s headquarters

dustry and is essential to be the deci-

Technology and Process Engineering

in Albstadt-Ebingen.

sive step ahead of second-tier compe-

in Denkendorf have been honoured.

Mrs. Regina Brückner, executive part-

titors in growing markets. For being

The creativity award was given to an

ner

rankfurt/Main,

13

Trockentechnik

able to make the most of this talent

engineering student of the Institute

GmbH & Co. KG and Board member

also in future, we need well trained

of Textile Machinery at the Technical

of the Foundation presented the

engineers”, Brückner explained. For

University of Dresden.

of

Brückner

tekstil teknoloji 62


GÜNDEM NEWS

Makine Sektörüne Yeni Soluk: Duayen Vahdet Tekstil Makine ile yollar›n› ay›ran örme sektörünün duayenlerinden Metin Y›ld›z, “Duayen” adl› yeni firmas›n› kurdu. Y›ld›z, “Durmak yok, yola devam ediyoruz” dedi.

T ne

ekstil sektörüne yaklafl›k 25 y›ld›r hizmet eden Vahdet Tekstil Makikurucular›ndan

Metin

Y›ld›z,

ortakl›ktan ayr›l›p yola tek bafl›na devam karar› ald›. 4 A¤ustos 2010 tarihinde Duayen Makine’yi kuran Metin Y›ld›z, “Yeni firmam›zla birlikte yola kald›¤›m›z yerden devam ediyoruz” dedi. Y›ld›z, “Örme sektörü için yedek parça imalat›-sat›fl›, tamir, bak›m, makine revizyonu, ikinci el makine al›m-sat›m› ve dan›flmanl›k hizmetlerini aksatmadan gelifltiriyoruz. 25 y›l›n vermifl oldu¤u deneyim ve birikim

Duayen Makine Yönetim Kurulu Baflkan› Metin Y›ld›z; 25 y›l›n tecrübe ve birikimini sektörümüze aktaraca¤›z.

sayesinde daha profesyonel ve kurum-

Metin Y›ld›z’›n verdi¤i bilgiye göre,

ne Kovanlar›, Örgü Makine Firnösürle-

sal çal›flma sergiliyoruz” dedi. Y›ld›z,

Duayen Makine’nin bafll›ca üretim

ri, Örgü Makine Likra aparat›, Örgü

hedeflerinin

kalemleri aras›nda, flunlar yer al›yor: “

Makine Metal ve Zirkanyum (seramik)

Örgü Makine Çardaklar›, Örgü Maki-

meki¤i...”

büyük

oldu¤unu

hizmete devam ettiklerini söyledi.

ve


GÜNDEM NEWS

Tetafl’tan Örme Sektörüne TA YU Hediyesi 35 senelik tecrübesiyle dünya örme sektörüne hizmet veren Taiwanl› TA YU, TETAfi Afi tecrübesiyle bundan böyle Türk tekstil sektörüne de hizmet verecek.

T

etafl fiirketler Grubu’nun 2.500 metrekarelik kapal› Had›mköy showroomunda, 22-24 Aaral›k 2010 tarihinde gerçeklefltirilen TA YU Private Show’da teknolojinin son ürünleri olan makineler sergilendi. Makinelerin çal›fl›r durumda sergilenmesi, müflterilerin makineleri di¤er makinelerle karfl›laflt›rmas› aç›s›ndan önemli bir f›rsat yaratm›fl olup, böylelikle TA YU’nun di¤er makinelerden fark›n›n gözle görülür flekilde ortaya ç›kmas›n› sa¤lad›. Sergilenen makineler 34” 24 GG interlok makinesi ve 32” 28 GG aç›ken süprem makinesi oldu... 1975 y›l›nda Taipei-Taiwan’da kurulan TA YU firmas› zamanla kendi bölgesinin en önemli üreticilerinden biri oldu ve 1999 y›l›nda 10000‘inci makinesini teslim etti. 2003 y›l›nda Xiamen –China fabrikas›n› faaliyete sokarak gerek maliyet gerek ifl gücü olarak avantajl› bir konuma yükseldi. Üretimi halen

Taipei-Taiwan ve Xiamen-China tesislerinde devam etmekte ortalama y›ll›k 800 makine teslim ediyor. TA YU’nun öne ç›kan en önemli üstünlü¤ü a‘dan z’ye bütün makine parçalar›n› kendi tesislerinde üretmesi... Üretim yelpazesi çok genifl olan firma her türlü örgü taleplerine cevap verebiliyor. Üretim yapt›¤› makine çeflitlerine bak›lacak olursak; süprem grubunda 12 pus ile 44 pus aras› çaplarda ve 7 GG ile 60 GG kal›nl›klarda makine ve çift plaka grubunda 12 pus ile 44 pus aras› çaplarda 9 GG ile 40 GG kal›nl›klarda makine üretmekte. Ayr›ca çift plaka grubunda 2 x 2 çelik yollu dan 4 x 4 çelik yolluya kadar üretim yapabilmekte. TA YU ayr›ca elektronik ve ringel grubunda da genifl bir yelpazeye sahip bulunuyor. Elektronik jakar grubunda süprem, ribana ve havlu makinelerinde üretim yap›yor.

tekstil teknoloji 64

Elektronik jakarda 2 yol ve 3 yollu seçim yap›labiliyor. Ringel grubunda ise 3 renk, 4 renk ve 6 renk seçenekleri mevcut bulunuyor. Ringel süpremde 3 ve 4 renk grubunda ise, yüksek sistem say›s›na sahip... TA YU örme kumafl kalitesini artt›rmak üzere teknik ekipmanlarda; ‹RO MEMM‹NGER furnisör, PULSON‹C 5.2 ya¤lama Fuji inverter kullan›yor. 2010 y›l›n›n Aral›k ay›dan itibaren TETAfi A.fi. ile Türkiye pazar›na giren TA YU , 36 y›ll›k örgü tecrübesiyle ve TETAfi A.fi.’nin teknik altyap›s›yla Türkiye örme kumafl üreten firmalar›n hizmetinde olmay› hedefliyor. Uzun y›llard›r Türkiye’de örgü makineleri mümessili¤i yapan TETAfi A.fi. örme kumafl konusunda gelebilecek olan müflteri talepleri ve Türkiye‘de ki örme sektörünün ihtiyaçlar› konusunda TA YU ile söktörün hizmetinde...


GÜNDEM NEWS

TA YU Present to Knitting Industry from Tetafl TA YU is especially superior as the company manufactures all the parts of its machinery in its own facilities. The company has a wide range of products and meets all kinds of knitting demands.

T

he machines defined below were exhibited at TA YU Private Show, held on 22 – 24 December 2010, in Had›mköy Showroom with 2,500 metersquare closed area, owned by Tetafl Group Company. The machinery was in operation at the show, so the customers found the opportunity to compare the machines. Thus, everyone felt the obvious distinction of TA YU. The machinery exhibited at the show was 34” 24 GG Interlock machine and 32” 28 GG open-end supreme machine. Founded in Taipei, Taiwan in 1975, TA YU became one of the most important manufacturers of its own region and delivered its 10,000th machine in 1999. The company started operating Xiamen plant in China in 2003 and became advantageous in terms of costs and manpower. The production is still conduc-

ted at Taipei (Taiwan) and Xiamen (China) facilities and the plants deliver an average of 800 machines annually. TA YU is especially superior as the company manufactures all the parts of its machinery in its own facilities. The company has a wide range of products and meets all kinds of knitting demands. When the range of machinery is considered, the company manufactures machines with 12-44 inch diameter at 7 – 60 GG density in supreme group; machinery with 12-44 inch diameter at 9-40 GG density in double plate machine group. Also, the company can manufacture 2x2 – 4x4 steel double plates. TA YU also has a wide range of products in the field of electronics and ringed machinery. When electronic jacquard machines are considered, the com-

tekstil teknoloji 66

pany manufactures supreme, rib and toweling machinery. In ringed group, it can produce with the options of 3-colors, 4-colors and 6-colors. It is highly productive in manufacturing 3-colored and 4-colored products in ringed supreme group. TA YU utilizes IRO MEMMINGER furnisher, PULSONIC 5.2 lubricating Fuji inverter in technical equipment to increase the quality of knitwear.Since December 2010, TA YU joined in the Turkish market with TETAfi A.fi. The company will offer services to its knitwear manufacturing customers with 36 years of experience of TA YU and the technical infrastructure of TETAfi A.fi. The company has been the representative of knitting machinery in Turkey for a long time and it is at service with TA YU to meet the knitting demands of customers and Turkish knitwear sector.


GÜNDEM NEWS

Thies; Enerji Maliyetlerine ve ‹fl Gücü Sorunlar›na Savafl Aç›yor Dipl. Ing. Ludger Averbeck Thies&Co. KG

5

0 y›l önce, Alman tekstil makineleri üreticisi THIES Textilmaschinen GmbH& Co. KG piyasaya Bas›nçl› ‹plik Kurutucular›n› sundu ve tüm dünyada 2,000 üniteden fazla satt›. Artan enerji ve iflgücü masraflar›na karfl› gelifltirilen bu sistem ifllemin iyilefltirilmesini ve gelifltirilmesini sa¤l›yor. Bu iplik paketi kurutucu giderek daha da çok ilgi çekiyor. Bas›nçl› kurutucunun en son modelindeki özellikler aras›nda; önemli üretim iyilefltirmeleri, enerji tasarruflu muhteflem kurutma sonuçlar› ve tüm iplik paketi boyunca düzenli at›k nem içeri¤i sa¤layan havaland›rma arac› yer al›yor. Atmosferik ve bas›nçl› kurutucular aras›ndaki en önemli fark bas›nçl› kurutucunun 5 bar bas›nçta kapal› bir devridaim sistemi olmas›. Fazla bas›nç havan›n nem ve ›s› muhafaza özelli¤ini artt›r›yor ve böylece kuruyan materyale ›s› enerjisi aktar›larak toplam kurutma süresi en aza indiriliyor. Sürekli artan enerji masraflar› bu bas›nçl› kurutma ilkesinin ciddi talep görece¤ini aç›kça gösteriyor. Bilgisayar denetimi sayesinde hassas bir flekilde programlanan de¤erler sayesinde kurutma teknesindeki hava ç›k›fl›n›n mümkün olan en fazla nemi tafl›mas› sa¤lan›yor ve böylece ›s›tma ve so¤utma masraflar›ndan %50 oran›nda tasarruf edilebiliyor. Diyagram 1 (eski ifllem) ve diyagram 2’de (yeni ifllem) gösterilen T-h de¤erleri ›s›tma ve so¤utma enerjisinde yap›lan tasarruflar› gösteriyor. Diyagramlarda s›cak hava girifl s›cakl›k derecesi TE, so¤utma derecesi TR, ç›k›fl s›caklar› aras›ndaki fark TA ve so¤utma için gerekli so¤utma derecesi ise TR ile gösteriliyor. Sistemde son y›llarda yap›lan önemli geliflmeler aras›nda; ›s› dönüflümünün optimize edilmesi, iplik havaland›rma arac›n›n eklenmesi ve yeni, kurutucunun yüksek kapasiteli olarak tasarlanmas› yer al›yor. Is›nm›fl so¤utma suyunun boyahanelerde ifl-

lem suyu olarak yeniden kullan›lmas›n› sa¤layan entegre ›s› geri kazan›m ünitesi de bu bas›nçl› kurutucular›n en önemli avantajlar› aras›nda yer al›yor. Y›lda 6000 tonluk kapasiteye sahip THIES bas›nçl› kurutucu, bu aç›dan da Radyo Frekans (RF) kurutucuya önemli bir fark at›yor. RF kurutucuda, boyama makinesi tafl›y›c›lar›ndan paketlerin indirilmesi, santrifüjun ve RF kurutucunun yüklenip boflalt›lmas› için 8 kifli gerekiyor. Bas›nçl› Kurutmada ise makineyi yükleyip boflaltmak ve tafl›y›c›y› boflaltmak için yaln›zca 2 kifli yeterli. RF kurutucu/Santrifüjun elektrik enerjisi tüketimi – 0.67 kwh/kg iplik THIES bas›nçl› kurutucunun elektrik enerjisi tüketimi – 0,25 kwh/kg iplik Is› geri kazan›m ünitesi bulunan THIES sisteminin buhar tüketimi ise 1,1 kg buhar/kg iplik. Asyal› müflterilerden al›nan ortalama de¤erlerle yap›lan karfl›laflt›rman›n sonucunda elde edilen kurutucular›n enerji ve iflgücü masraf de¤erleri diyagram 3’te verilmifltir. Çizelgede, ›s›t›lm›fl so¤utma suyunun yeniden boyahanede kullan›lmas›n› sa¤layan ›s› geri kazan›m ünitesi bulunan Bas›nçl› Kurutucunun masraf›n›n 5,0 cent/kg iplik oldu¤u

DRT Satellit Hintergrund klein

tekstil teknoloji 67

diyagram 1

diyagram 2

görülüyor. Bu rakam santrifüj ve RF kurutucularda 8.2 cent/kg iplik olarak kaydediliyor. Y›lda ortalama 6,000 ton iplik ifllendi¤i düflünülürse, yap›labilecek potansiyel enerji tasarrufu 192,000 Euro’yu bulabiliyor. RF kurutma ifllemi s›ras›nda iplik paketlerinin u¤rad›¤› hasar› da unutmamak gerekiyor. Bu durum, özellikle ince iplikler ifllenirken at›k oran›n›n artmas›na ve düflük sar›m özelliklerine neden olabiliyor. Bas›nçl› Kurutucunun yeni tasar›m› kolay kullan›m ve çevre-dostu makine özellikleri sunuyor. Böylece makinenin durma süresi azal›rken ciddi oranlarda tasarruf yap›labiliyor.


GĂœNDEM NEWS

Thies; Fights Increasing Energy Cotst aand Labour Shortage Dipl.Ing. Ludger Averbeck Thies & Co. KG

F

or more than 50 years the Ger-

principal difference between an at-

man textile machinery manufac-

mospheric and pressure dryer is the

turer THIES Textilmaschinen GmbH

use of a closed re-circulating system

& Co.KG has produced Yarn Pressu-

working at 5 bar pressure. The

re Dryers, during which period they

overpressure increasing the moistu-

have delivered worldwide more

re retention properties of the air,

than 2,000 units.Set against a

and further more its heat retention

background of rising energy; and

characteristics. So that more heat

labour costs, and further refine-

energy is transferred to the drying

diagram 3

ment and development of the pro-

material, in turn reducing the total

covery unit, in which the heated

cess.

drying or cycle time.

cooling water can be recycled to

This principal of drying yarn in pac-

The constantly rising costs of ener-

the dyehouse process water system,

kage form is gaining renewed inte-

gy will ensure that the pressure

is an important advantage of these

rest. The latest model of the pres-

dryer principal will continue to gain

pressure dryers. A cost comparison

sure dryer, employing the most re-

ground. Using a computer control-

between a THIES pressure dryer and

cent refinements producing excel-

led process with precise program-

a Radio Frequency (RF) dryer opera-

lent drying results with minimal

med values; the air exiting the dry-

ting under Asian conditions, based

energy consumption, a conditio-

ing vessel carries the maximum pos-

on a yearly capacity of 6.000 to

ning device ensuring uniform resi-

sible amount of moisture, resulting

shows significant savings. Labour to

dual moisture content within and

in savings of up to 50% in process

operate the RF dryer – eight (8) pe-

throughout the yarn packages. The

heating and cooling costs. The T-h

ople are required to unload the

values shown in diagrams 1 (old

packages from the dyeing machine

process) and 2 (new process) illus-

carriers, load and unload the centri-

trate the savings in heating and

fuge, load and unload the RF dryer.

cooling energy. From which can be

In comparison the personnel requi-

seen the difference between the

red to operate a Pressure Dryer is

hot air inlet temperature TE and the

significantly less. Requiring only

cooling temperature TR, the heat

two (2) people to load and unload

energy used, and the difference

the machine and unload the carrier.

between the exit temperature TA

Electrical energy consumption of a

and the cooling temperature TR the

RF dryer/centrifuge - 0.67 kwh/kg

cooling energy required. Significant

Co yarn Electrical energy consump-

improvements in recent years inclu-

tion of a THIES pressure dryer-0.25

de an optimised heat exchanger,

kwh/kg Co yarn

diyagram 1

yarn conditioning device and a diyagram 2

completely new high capacity blo-

The steam consumption for a

wer design. An integrated heat re-

THIES pressure fitted with a he-

tekstil teknoloji 68


GÜNDEM NEWS KEVLAR®, ARAMIDES®, GLASS-FIBRE, CARBON elyaf›ndan üretilmifl ‹plik Dokuma Örme Nonwoven Kumafl Keçe Filtre...... vb. ürünleri keserken problem mi yafl›yorsunuz?

Thies Hintergrund klein

at recovery system 1,1 kg steam/kg Co yarn. A comparison of the average results obtained by a number of Asian customers and their corresponding energy and labour costs using the latest “state of the art” pressure dryer, can be seen in diagram 3. This shows a total of cost of 5.0 euro cents/kg yarn for a Pressure Dryer fitted with a heat recovery system producing heated cooling water for use in the dyehouse, compared with 8.2 euro cents/kg yarn for a process using a combination of centrifuges and RF dryers. Based on an average production of 6,000 tons of yarn per year this represents a potential annual energy savings of up to Euro 192,000.-/year. Not to be ignored is the damage to yarn packages by unnecessary handling during the RF drying process, which leads to waste yarn and poor rewinding characteristics, especially of fine counts. The new design of the Pressure Dryer provides a very service and maintenance friendly environment. Reducing down time and further minimising costs significantly. These results speak for themselves and today are reflected in an ever increasing number of pressure dryer installations, a trend certain to continue as energy and labour costs show no sign of reducing. tekstil teknoloji 69

TEXTILIA-SOLINGEN ALMAN MALI MAKASLAR Özel ›s›l ifllem görmüfl ve sertlefltirilmifl, Bir a¤›z› testere diflli, Teflon kaplama, Sap› yeflil PVC kaplama, 105 mm’den 260 mm’ye kadar de¤iflik ebatlarda makaslar


GÜNDEM NEWS

Tekstil 'Enerji' Verir Tekstilci olarak yola ç›kan Çal›k, Türkerler, Sanko, Zorlu, Boydak, Tema, Akbafl, fiahinler, Akkök, Erenler gibi birçok firma enerji sektörüne milyarlarca dolar yat›rd›.

E

nerji, son y›llar›n gözde sektörü

metre tafl›n› oluflturdu¤u belirtiliyor.

olarak gören LC Waikiki'nin büyük or-

oldu. Al›m garantisi ve arz-talep

fiirket temsilcileri grubun özellikle pet-

ta¤› Tema Holding de Çank›r› ve Si-

dengesi ve benzeri cazibelerinden do-

rol alan›nda bölgesel bir oyuncu hali-

vas'ta iki hidroelektrik santrali infla

lay› de¤iflik sektörlerde faaliyet göste-

ne gelmeyi hedeflediklerini ifade edi-

ediyor. Rüzgar ve günefl enerjisiyle de

ren flirketler, yo¤un flekilde enerjiyle

yor.

yak›ndan ilgilenen holding, 100-150

ilgilenmeye bafllad›. Tekstil firmalar›

1969 y›l›nda tekstil sektörü ile ticari

milyon dolarl›k yat›r›m yapmay› planl›-

da bunlar›n bafl›nda geliyor.

yaflam›na bafllayan Eren Holding de

yor.

‹fl hayat›na tekstil sektöründe bafllam›fl

bugün

önemli

TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ‹lhal Par-

ve sermaye birikimi yapm›fl birçok flir-

oyuncular›ndan biri haline geldi. 1998

seker de enerji sektörüne geçerek

ket yeni ifl alan› olarak enerji piyasa-

y›l›nda sektöre giren flirketin bugün

tekstil yat›r›m›n› tamamen durduran

s›ndaki f›rsatlar› de¤erlendirmeye çal›-

Zonguldak'›n Çatala¤z› beldesinde

flirketlerden biri. Band›rma'da rüzgar

fl›yor.

1360 Megavat (MW) kapasiteli ve 1.5

santralini devreye alan Parseker, ikinci

Yap›lan derlemeye göre, enerji sektö-

milyar dolarl›k yat›r›m de¤erine sahip

rüzgar santralini de Karacabey'de ku-

rüne yat›r›m yapan tekstilci "Çal›k,

kömüre dayal› termik santral yat›r›m›

ruyor.

Türkerler, Sanko, Zorlu, Boydak, Te-

gerçeklefltiriyor.

enerji

sektörünün

ma, Akbafl, fiahinler, Akkök, Erenler"

Sanko'nun hedefi büyümek

gibi birçok firma sektöre milyarlarca

Tema da enerjiye el att›

Sanko Holding Yönetim Kurulu Baflka-

dolar yat›rd›.

Enerji projelerini “gelece¤in yat›r›m›”

n› Abdülkadir Konuko¤lu, 1996 y›l›n-

Bugün enerji sektöründe elektrik üretimi, da¤›t›m›, petrol arama, petrol ticareti, rafinasyon, madencilik gibi birçok alanda faaliyet gösteren Çal›k Holding'in çekirdek, geleneksel ifl sahas› tekstil... Ortado¤u Tekstil, GAP Güneydo¤u Tekstil gibi flirketlere sahip olan Grup dünyan›n önde gelen denim kumafl ve iplik üreticilerinden biri olarak gösteriliyor. Çal›k Holding'in enerji sevdas› 1987 y›l›nda Çal›k Enerji'yi kuran grup, 1998 y›l›nda söz konusu flirketi Çal›k Enerji Sanayi ve Ticaret A.fi. haline getirdi. Grubun enerji sektöründeki en önemli projelerinden biri Samsun-Ceyhan Petrol Boru Hatt›. Uluslararas› stratejik ortakl›klarla yürütülecek söz konusu projenin Karadeniz petrollerinin Akdeniz'e tafl›nmas› konusunda son derece önemli bir kilotekstil teknoloji 70


GÜNDEM NEWS

dan bu yana enerji sektöründe faaliyet gösterdiklerini belirtirken, “Holding olarak yat›r›mlar›m›z› planlarken Türkiye'nin yan› s›ra dünyadaki geliflmeleri de dikkate al›yoruz. Enerji sektörüne de bu anlay›flla girdik” diye konufltu. Sektörde bugüne kadar gerçeklefltirdikleri yat›r›mlar› anlatan Konuko¤lu, 1996 y›l›nda iki kojenerasyon tesisi kurduklar›n›, 2005 y›l›ndan itibaren ise di¤er projelere bafllad›klar›n›, Çatalca'da 60 MW'l›k rüzgar enerjisi santralini ve 100 MW'l›k Cevizlik HES'i devreye ald›klar›n› söyledi. 800 milyon dolar yat›rd›lar Sektörde flu anda yaklafl›k 800 milyon dolarl›k yat›r›m yapt›klar›n› kaydeden Konuko¤lu, devam eden projelerle il-

makinalar› ve iklimlendirme baflta ol-

elektrik üretim kapasitesine sahip ol-

gili flu bilgileri verdi:

mak üzere di¤er sektörlerde büyüyo-

duklar›n› kaydetti.

"Adana Sani Bey Baraj› ve Hidroelek-

ruz. Tekstilde yeni yat›r›m yapm›yoruz.

Özozan, elektrik üretiminin yan› s›ra

trik Santrali projemiz devam ediyor.

Mevcut tesislerin teknolojisini yenili-

elektrik, buhar ve do¤algaz sat›fl›, san-

320 MW'l›k yat›r›mda sona yaklaflt›k.

yoruz” diye konufltu.

tral kurulumu, enerji tesislerinin iflletil-

Tokat Erbaa ve Niksar'da HES projele-

*Tekstilin Sanko'nun toplam cirosu

mesi ve do¤algaz da¤›t›m›n› kapsayan

rine bafll›yoruz. 2011 y›l›nda enerjiye

içerisindeki pay›” düflecek dedi¤i za-

genifl faaliteyet yelpazesi ile özgün ve

yaklafl›k 300 milyon dolarl›k, ambalaj

man baz› çevrelerde tekstilde küçüle-

sektörde örne¤i olmayan bir hizmet

sektöründe ise polyester film yat›r›m›-

cekleri veya çekilecekleri alg›s› olufltu-

yap›s› oluflturduklar›n› bildirdi.

na 80-120 milyon dolarl›k yat›r›m ön-

¤una iflaret eden Konuko¤lu, kesinlik-

görüyoruz. ‹klimlendirme sektöründe-

le böyle bir durumun söz konusu ol-

Jeotermal, HES, ne ararsan var

ki flirketimiz Airfel'in klima ve kombi

mad›¤›n› vurgulad›.

Enerji yat›r›mlar›nda çevreye ve sosyal hayata de¤er katmay› ilke edindikleri-

tesislerine yeni teknolojik yat›r›mlar gerçeklefltirece¤iz.

Zorlu yeni alanlara aç›l›yor

ni anlatan Özozan, “Bu nedenle bü-

Bu arada tekstilde teknoloji yenileme

Zorlu Enerji Genel Müdürü Arif Özo-

yüme stratejimizi temiz enerji kaynak-

yat›r›mlar›m›z› aksatmayaca¤›z. Çi-

zan da Zorlu Holding'in enerji alan›n-

lar› ve yenilenebilir enerji kaynaklar›na

mento sektöründe 120 milyon dolarl›k

daki ilk faaliyetlerine 1993 y›l›nda bafl-

a¤›rl›k vererek oluflturduk” dedi.

yat›r›mla Bart›n Çimento'nun kapasi-

lad›¤›n› ve bugüne kadar yaklafl›k 2

2010 Haziran’da 135 MW kurulu gü-

tesini art›raca¤›z."

milyar dolar de¤erinde enerji yat›r›m›

ce sahip, flu an Türkiye'nin faaliyette

gerçeklefltirdiklerini bildirdi.

olan en büyük rüzgar santralini ta-

Tekstil amiral gemimizdir

1993 y›l›ndan bu yana enerji alan›nda

mamlad›klar›n› ifade eden Özozan,

Enerji sektörüne befl y›l içinde toplam

üretimin her halkas›nda yer alan ve

Türkiye için önemli bir yenilenebilir

2 milyar dolarl›k yat›r›m öngördükleri-

anahtar teslimi hizmet veren büyük

enerji kayna¤› olan jeotermal alan›nda

ni ifade eden Konuko¤lu, “Ancak flu

bir yap›ya kavufltuklar›n› anlatan Özo-

da çal›flmalar›n, Denizli-K›z›ldere, Kü-

konuya dikkat çekmek istiyorum; San-

azan, bugün 5 do¤algaz, 7 hidroelek-

tahya-Simav ve Manisa-Alaflehir ol-

ko Holding tekstil sektöründen çekil-

trik, bir jeotermal, bir rüzgar ve bir

mak üzere 3 farkl› sahada devam etti-

medi. Tekstil hâlâ Sanko'nun amiral

motorin santrali olmak üzere 15 san-

¤i, Denizli-K›z›ldere jeotermal sahas›n-

gemisi. Enerji, çimento, ambalaj, ifl

tralde toplam 738 Megavatl›k (MW)

da 75 MW'lik kurulu güce ulaflmak

tekstil teknoloji 72


GÜNDEM NEWS

için çal›flmalar›n devam etti¤i, Dala-

larla enerji sektörüne önümüzdeki y›l

letmede olan, inflaat› devam eden, li-

man Çay› üzerinde devam eden HES

için toplam 90 milyon dolar yat›r›m

sans çal›flmalar› süren toplam 640

projesinin ÇED sürecinin tamamland›-

öngördüklerini bildirdi.

MW gücünde HES üretim tesisine sa-

¤›n›, Narl› HES için de finansman ve

hip olduklar›n› anlatan Türker, rüzgar

yat›r›m öncesi haz›rl›k çal›flmalar›n›n

Türbinler Türkiye'de üretilecek

ve jeotermal projeleri bulundu¤unu

sürdü¤ünü bildirdi.

Elektrik üretiminin yan› s›ra rüzgar

da söyledi.

türbini üretme projeleri de bulundu-

Türkiye'nin ekonomik büyümesine ba-

Özellefltirmelere hep ilgiliyiz

¤unu anlatan fiahin, flunlar› söyledi:

k›ld›¤› zaman 2011 y›l›n›n sektörün

Türkiye'de yenilenebilir yat›r›mlardaki

"Bu projemiz flu anda ar-ge olarak de-

geliflimi bak›m›ndan ümit verici oldu-

paylar›n› art›rmay› hedeflediklerini

vam ediyor. HES'lerde üretti¤imiz su

¤unu kaydeden Kâz›m Türker, flunlar›-

kaydeden Özozan, flöyle konufltu:

türbinlerinin parçalar›n›n yaklafl›k yüz-

söyledi:

"fiu an mevcut portföyümüzün yüzde

de 80'ini yurt d›fl›ndan getirttik. Ben

"Y›llard›r gelifltirdi¤imiz teknik ve ma-

40'›n› oluflturan yenilenebilir kaynak-

duruma çok üzülüyorum. Ülkemizde

li birikimimizin yan› s›ra müflteri hiz-

lara dayal› üretimimizi yeni yat›r›mlar-

yapabilece¤imiz fleyi yurt d›fl›ndan al-

metlerine verdi¤imiz hassasiyet ile

la yüzde 60 düzeyine yükseltmeyi

mayal›m istiyorum. HES inflaat› s›ras›n-

tüm yat›r›mlar›m›za ayn› kararl›l›kla

planl›yoruz. Yurt d›fl›nda Avrupa, Asya ve Ortado¤u'daki yat›r›mlar›m›zla sektörde bölgesel bir oyuncu olma yolun-

Kimisi jeotermal kimisi HES’te faaliyet gösteriyor. Tekstilciler flimdi enerji sektörünü de ele geçiriyor.

da h›zl› bir ilerleme kaydediyoruz. Zorlu Enerji Grubu olarak önümüzdeki y›l

da bir Alman firmas›ndan vana ald›m.

devam etmeyi planlamaktay›z.

özellikle mevcut projelerimizin bir k›s-

Vana Romanya'da yap›lm›fl. Bizim OS-

Özellikle yenilenebilir enerji sektörün-

m›n› tamamlamay›, bir k›sm›nda da

T‹M'de bu vanan›n çok daha iyinin ya-

de büyümeyi hedeflemekteyiz. Ülke-

yat›r›mlara bafllamay› hedefliyoruz.

p›laca¤›n› biliyorum. Türbinlerin yüzde

mizde temel hedef, yenilenebilir kay-

Özellefltirme ve yeni yat›r›m olanakla-

60-70 parças›n›n ülkemizde yap›labi-

naklar›n elektrik enerjisi üretimi içeri-

r›n› da hedef ve stratejilerimiz çerçe-

lece¤ini göstermek istiyorum." Enerji-

sindeki pay›n›n 2023 y›l›nda en az

vesinde takip edece¤iz."

nin popüler konumunun bir an önce

yüzde 30 düzeyinde olmas›n›n sa¤lan-

stabilize olmas›n› arzu etti¤ini de ifade

mas›d›r. Bu ba¤lamda, yap›lacak mak-

Nett'den de 90 milyon dolar

eden fiahin, “Herkes enerji sektörüne

ro ölçekli çal›flmalarda gözetilen he-

Jean markalar›ndan Little Big'in (LTB)

girmek istiyor. Çok fazla oyuncu var

defler için biz de HES, rüzgar ve jeo-

sahibi ve flirketin üçüncü kuflak temsil-

bu sektörde ve kötü ifller de yap›lm›fl.

termal enerjide k›sa vadede, günefl

cilerinden Nett Enerji Yönetim Kurulu

Art›k enerjinin de bir kol oldu¤unu,

enerjisinde ise orta vadede sonuçlana-

Baflkan› ‹lkem fiahin, flirketin 1943 y›-

bir uzmanl›k gerektirdi¤inin görülmesi

cak giriflimleri gelifltirmekteyiz."

l›nda kuruldu¤unu, tekstilin dededen

laz›m. Para kazan kaç fleklinde bu sek-

kalma bir faaliyet alan› oldu¤unu söy-

töre bak›lmamas› gerekiyor” fleklinde

100 santral baflvurusu yap›ld›

ledi.

konufltu.

Bu arada Enerji Piyasas› Düzenleme

Tekstilden vazgeçmediklerini, ilerisi

Kurumu, 2010 y›l›nda özel sektör ta-

olan bir sektör olarak enerji sektörüne

Türkerler yenilenebilir enerjide

raf›ndan toplam 3490 MW kurulu gü-

de girmeye karar verdiklerini anlatan

Türkerler Holding Yönetim Kurulu

cünde yaklafl›k 100 yeni santral ve

fiahin, “Enerji sektörüne üç y›l önce

Baflkan› Kâz›m Türker, Türker ailesinin

ünite ilavesine izin verdi.

girdik, iyi bir tak›m oluflturduk. ‹lk

ticarete, 19. yüzy›lda tekstil ile baflla-

Söz konusu santrallardan 2284 MW'›

projemiz 10 MW'lik Artvin Kabaca

d›¤›n›, daha sonra gayrimenkul gelifl-

termik (linyit, do¤algaz, ithal kömür,

HES. Rüzgar›, günefli, kömürü de ince-

tirme projeleri vas›tas›yla inflaat sektö-

nafta ve s›v› do¤al gaz yak›tl› santral-

liyoruz” diye konufltu. fiu anda Sam-

rüne, 2005 y›l›nda da enerji sektörüne

lar toplam›), 736 MW'› hidrolik, 436

sun ve Tokat'ta 15'er MW gücünde 3

girifl yapt›¤›n› söyledi.

MW'› rüzgar, 17 MW'› jeotermal, 17

HES projeleri daha bulundu¤unu anla-

Türkiye'de yenilenibilir enerji kaynak-

MW'› çöp gaz› ve biyogaz baflvurular›

tan ‹lkem fiahin, söz konusu yat›r›m-

lar›n›n de¤erlendirilmesi sürecinde ifl-

oluflturuyor.

tekstil teknoloji 74


GÜNDEM NEWS

Textile Gives “Energy” Many companies like Çal›k, Türkerler, Sanko, Zorlu, Boydak, Tema, Akbafl, fiahinler, Akkök and Erenler, which set off their journey of business as textile manufacturers, invested billions of dollars in energy sector.

E

nergy has become one of the

Mediterranean region and the project

Tema is now in the field of energy

most popular sectors in the recent

is supported with international and

An important partner of LC Waikiki,

years. Due to the allure of purchasing

strategic partners. Representatives of

Tema Holding considers energy pro-

warranty, supply-demand balance

the company mention that they plan

jects as “the investment of the futu-

and similar actions, companies that

to make the group one of the leading

re,” and has started to build two

operate in different sectors, especially

players in oil regions.

hydroelectric plants in Çank›r› and Si-

textile companies, started to be quite

Started operating in the field of texti-

vas. The Holding is also interested in

interested in energy.

le in 1969, Eren Holding is now one

wind and sun energy and aims to in-

Many companies which set off their

of the leading companies in the field

vest 100-150 millions of dollars for

journey in the textile sector and gai-

of energy.

this purpose.

ned capital try to evaluate the oppor-

The company directed its business to-

Member of the board of Union of

tunities of the energy market as a new field of business. According to a research, many companies such as Çal›k, Türkerler, Sanko,

Started operating in the field of textile in 1969, Eren Holding is now one of the leading companies in the field of energy.

Zorlu, Boydak, Tema, Akbafl, fiahinler,

wards energy in 1998 and now it is

Chamber and Commodity Exchange,

Akkök and Erenler invested billions of

conducting an investment project of

‹lhal Parseker has also changed his

dollars in the sector.

thermal power plant worth of 1,5 bil-

sector of business and halted textile

Çal›k Holding, now operating in the

lions of dollars in the district of Çata-

investments completely. Parseker to-

fields of the distribution of electricity,

la¤z› in Zonguldak.

ok control of the wind energy facility

oil search, oil trade, refining and mining, used to be a traditional textile company. The Group, which owns Ortado¤u Tekstil and GAP Güneydo¤u Anadolu Tekstil, is known to be one of the leading denim fabric and yarn manufacturers in the world. The love of energy at Çal›k Holding The group founded Çal›k Enerji in 1987. Later the company grew and became Çal›k Energy Industry and Trade INC. One of the most important projects of the company in the field of energy sector is the oil-pipe line between Samsun and Ceyhan. The socalled project is known to be the milestone in transferring Blacksea oil to tekstil teknoloji 75


GÜNDEM NEWS

in Band›rma and now he is building a

to by investing 120 millions of dollars

From geothermal to hydroelectric

second plant in Karacabey.

in concrete sector.

plants, whatever you need

Sanko aims to grow

Textile is our flagship

value to the environment and human

Chairman of the board of directors of

Konuko¤lu mentioned that they plan

life with their energy investments and

Sanko Holding, Abdulkadir Konuko¤-

to invest 2 billions of dollars in energy

said; “that is why we focused our gro-

lu mentioned that they have been do-

sector in 5 years and said; “I have to

wing strategy on clean and renewab-

ing business in the field of energy sin-

tell you that Sanko Holding will not

le energy resources.”

ce 1996 and said, “While we plan our

seclude itself from textile sector. Tex-

He highlighted that the company fi-

investment projects as a Holding, we

tile is still the flagship of Sanko. Yet,

nished the construction of the largest

consider developments and changes

we grow in other sectors such as

wind power plant in Turkey with a ca-

taken place in Turkey and in the

energy, concrete, packaging, cons-

pacity of 135 MW. The research in the

world. We entered into energy sector

truction equipment and conditioning.

field of renewable geothermal energy

with this consideration.”

We do not make new investments in

still continues in 3 different regions

Konuko¤lu told about the invest-

textile. We renew our existing faciliti-

(K›z›ldere in Denizli; Simav in Kütahya

ments they made in the sector and

es.”

and Alaflehir in Manisa), the studies

mentioned they built two co-genera-

Konuko¤lu mentions that people

are still conducted in K›z›ldere geot-

tion facilities in 1996, started conduc-

think the company will diminish from

hermal plant area to reach 75MW po-

ting other projects in 2005 and took

the textile sector when they say “the

wer, EIA process of hydroelectric po-

control of a wind energy facility of 60

share of textile in the total turnover of

wer plant still continues on Dalaman

MW and Cevizlik Hydroelectric Power

Sanko will reduce”, but he highligh-

Stream and preparation studies are

Özozan told how they aimed to add

Plant of 100 MW which are located in Çatalca. Investment worth of 800 millions of dollars

The main target of our country is to increase the share of renewable resources in the production of electricity to at least 30% by 2023.

Konuko¤lu said that they invested nearly 800 millions of dollars in energy

ted that such rumors are baseless.

still conducted for the construction of

sector and added;

Zorlu opens the path for new fields

hydroelectric plant in Narl›.

“Our project of building the dam of

General Manager of Energy Depart-

We are always interested in privatiza-

Sani Bey and hydroelectric plant in

ment in Zorlu, Arif Özozan said that

tion

Adana. We have nearly finished the

the company started operating in the

Özozan mentioned that they aim to

project of 320 MW plant. We are

field of energy in 1993 and has inves-

increase their share of renewable in-

about to start Hydroelectric Power

ted 2 billions of dollars in the sector

vestments in Turkey and said;

Plant projects in Tokat Erbaa and Nik-

since then.

“Renewable resources consist 40% of

sar. We foresee an investment of 300

He also mentioned that they operated

our existing portfolio and we plan to

millions of dollars in energy, and 80-

in each ring of the whole production

increase this rate to 60% with new in-

120 millions of dollars in polyester

chain and offered turn-key service in

vestments. We are on the path to be-

film in packaging sector in 2011. Our

the field of energy since 1993. Today,

coming a regional player in the sec-

conditioning company will also invest

the company has 15 power plants inc-

tors of Europe, Asia and Middle East.

in technology for Airfel air-conditio-

luding 5 natural gas, 7 hydroelectric

As Zorlu Enerji Grubu, we aim to

ners and combi.

plants, a geothermal, a wind plant

complete some of our current pro-

We will not ignore technology-rene-

and a diesel plant with a total capa-

jects and do the investment part in ot-

wing investments in textile sector. We

city of producing 738 megawatts

hers next year. We will follow the op-

will increase capacity of Bart›n Çimen-

(MW) of electricity.

portunities of privatization and new

tekstil teknoloji 76


Yakuplu Merkez Mah. Osmanl覺 Cad. G ney Konaklar A Blok No:1 K.3 D.6

34524

Beylikd z - STANBUL

Tel +90 212 876 75 06 Pbx - Fax. +90 212 876 06 81 15


GÜNDEM NEWS

tile and joined construction sector with realty development projects and transferred to energy sector in 2005. He mentioned that they had a hydroelectric power facility with 640 MW production power. The construction of the plant and license procedure still continue. He also said that they have wind and geo-thermal energy projects, as well. He added that the developments taken place in the energy sector in 2011 are quite promising and said; “We will investments within the framework of

“This project of ours is conducted at

continue our investments with our

our strategies.”

R&D stage. We imported 80% of tur-

technical and financial resources gai-

bine parts for the construction of

ned over the years and with the same

90 millions of dollars from Nett

hydroelectric power plants. I am really

determination and sensitivity we offe-

‹lkem fiahin, the Chairman of the bo-

sorry for this. I do not want to import

red service to our customers. We es-

ard of directors of Nett, which is the

things that can be manufactured in

pecially aim to grow in the field of re-

owner of Little Big Jeans, said that the

Turkey. I bought a valve from a Ger-

newable energy. The main target of

company was founded in 1943 and

man company during the constructi-

our country is to increase the share of

textile was a field of business inheri-

on of the hydroelectric plant.

renewable resources in the producti-

ted from ancestors.

The valve was made in Romania. I

on of electricity to at least 30% by

fiahin mentioned that they did not gi-

knew that the valve could have been

2023. For this purpose, we develop

ve up on textile, yet wanted to be a

manufactured better and more quali-

initiatives that could be resulted in

player in the field of energy, “we joi-

fied in our organized industrial zones.

short-term period (hydroelectric, wind

ned energy sector 3 years ago and be-

I want to show everyone than 60-

and geothermal energy) and middle-

came a good team. Our first project is

70% of turbines can be manufactured

term period (sun energy).

the construction of hydroelectric po-

in Turkey.” He also mentioned that he

wer plant of 10 MW in Artvin. We al-

wished the position of energy to shift

Applications were made for 100

so consider wind, sun and coal, as

from popular to stabilized and said,

plants

well.

“Everyone wants to join this sector.

Energy Market Regulatory Authority

‹lkem fiahin said that they had 3 mo-

There are a lot of players and many

allowed the construction of 100 po-

re hydroelectric plant projects of 15

projects are defective. Everyone needs

wer plants and units with a total of

MW in Samsun and Tokat and also

to see that energy is a branch that re-

3,490 MW power by private compani-

plan to make an investment of 90 mil-

quires specialization. One should not

es in 2010. The above mentioned

lions of dollars in energy sector in the

consider energy as a sector of loot.”

plants consist of thermal power plants with 2,284 MW power (total of ligni-

upcoming years. Türkerler is now in the field of re-

te, natural gas, imported coal, naph-

Turbines will be manufactured in

newable energy

tha and liquid natural gas power

Turkey

Kaz›m Türken, Chairman of the board

plants), hydrolic plants with 736 MW,

fiahin mentioned that they planned to

of directors of Türkerler Holding, said

wind Power plants with 436 MW, ge-

manufacture wind turbines as well as

that Türker family started trade activi-

othermal plants with 17 MW, landfill

electricity and said;

th

ties in 19 century in the field of textekstil teknoloji 78

gas and biogas with 17 MW.


DOKUMA ÖRME WEAVING KNITTING

Yabanc›lar› Peflinden Koflturuyor Yabanc› yat›r›mc›lar, Nakpilsa Dokuma, Royal Hal› gibi dev tekstil firmalar›n› bünyesinde bar›ndan Naksan Holding için s›raya girdiler retim kapasitesi olarak Ortado¤u'nun en büyük ve Avrupa'n›n ilk üç üreticisi aras›nda olan Naksan Plastik, Türkiye'nin en büyük flirketlerinden Royal Hal›, Nakpilsa Dokuma ve Adularya Enerji, global ekonomik krize ra¤men büyümesini ve yat›r›mlar›n› sürdürdü. Gaziantep, ‹stanbul, Ankara'da merkezleri bulunan bu flirketlere, yerli yat›r›mc›lar›n yan› s›ra özellikle Alman ve Belçikal› firmalar ortakl›k ve sat›n alma teklifleri getiriyor. Naksan Holding Yönetim Kurulu Üyesi Taner Nak›bo¤lu, Türkiye'nin global ekonomik krizi, sa¤lam finans sisteminin sayesinde hafif atlatt›¤›n› ve çok h›zl› ç›k›fl yakalad›¤›n› söyledi. Gaziantep'in bu dönemde ekonomik büyümesinin daha h›zl› oldu¤una dikkati çeken Nak›bo¤lu, kentin 2010 y›l›nda ihracat›n›n yüzde 31 artt›¤›n›, dünyan›n en büyük petrol ve do¤algaz rezervine sahip ülkelere komflu, GAP'›n önemli tar›m merkezi ve limanlara yak›n oldu¤unu, 5. organize sanayi bölgesinin de kuruldu¤unu vurgulad›.

Ü

Eksen bat›dan do¤uya kay›yor Dünyan›n ekseninin ve zenginliklerin art›k bat›dan do¤uya kayd›¤›n› belirten Nak›bo¤lu, flunlar› söyledi: ''Bunlar›n hepsini üst üste koyunca Gaziantep çok geliflecek. Bu geliflim s›ras›nda ulusal ve uluslararas› firmalar›n yat›r›mlar›n› da bekliyoruz. Zaten baz› yabanc› firmalar yat›r›m yapt›, baz› yabanc›lar›n yer ald›¤›n› ve ortak arad›¤›n› duyuyoruz. Kredi derecelendirme kurulufllar›nca, Türkiye art›k yat›r›m yap›labilir ülke kategorisine yük-

seltilecek. Bu y›l yabanc›lar Türkiye'ye s›cak para olarak de¤il gerçekten kal›c› yat›r›mlar yapmak için firma sat›n almak için ortak olmak için gelecekler. Biz de bunlara haz›rl›kl› olmal›y›z. Kurumsallaflmaya önem vermeliyiz.'' Bünyesinde her sektör var Üç y›l önce flirketlerini ‹stanbul merkezli holding çat›s› alt›nda topland›klar›n›, bünyelerinde Naksan Plastik, Nakpilsa Dokuma, Royal Hal›, Adularya Enerji ve Naksan Teknoloji flirketlerinin yer ald›¤›n› an›msatan Taner Nak›bo¤lu, ''Biz de ulusal ve uluslararas› iflbirliklerine, yat›r›mlara a盤›z. Görüflmelerimiz var. Bir yandan da çevremizden bize dan›flanlara yard›mc› oluyoruz, onlar› cesaretlendiriyoruz'' dedi 2010 y›l›nda büyümeye devam ettiklerinin, flirket cirolar›n›n ve istihdamlar›-

Naksan Holding Yönetim Kurulu Üyesi Taner Nak›bo¤lu

tekstil teknoloji 79

n›n artt›¤›n›n alt›n› çizen Nak›bo¤lu, flunlar› kaydetti: ''Naksan Ailesi içinde büyüklerimizin tecrübeleri ile biz her zaman temkinli, aya¤› yere sa¤lam basarak, çok büyük ad›mlar atmadan gitti¤imiz için bunun krizlerde faydas› oldu. Biz 2009 y›l›nda da 2010 y›l›nda da büyümeye devam ettik. fiirketlerimiz genel olarak yüzde 15-25 aras›nda büyüdü. ‹stihdam da yeni al›mlarla yüzde 15 artt› ve grupta toplam 3,500 çal›flan›m›z var.'' Uluslararas› iflbirli¤ine haz›r›z Taner Nak›bo¤lu, sözlerini flöyle sürdürdü: ''Naksan Plastik dünyada en büyüklerden, di¤er flirketlerimiz de öyle. Uluslararas› yat›r›mc›larla ortakl›klara, iflbirliklerine a盤›z. Yabanc›lardan Naksan Plastik, Royal Hal›, Adularya Enerji ve Nakpilsa Dokuma'ya gelen teklifler var. Nakpilsa'n›n rakibi


DOKUMA ÖRME WEAVING KNITTING

olan iki firmay› Amerikan firmas› sat›n ald›. Biz de komple satabiliriz, iflbirli¤i yapabiliriz. Alman bir firma Naksan Plastik'e ortakl›k teklif etti. Belçikal› firmalar ve yerli firmalar, Royal Hal›'ya ortakl›k veya sat›n alma teklifi ediyor. Adularya'ya yerli ve yabanc›lar ortakl›k teklif ediyor. Özellikle Alman ve Belçikal› firmalardan teklifler geliyor. Görüflmelerimiz devam ediyor.''

AK Parti seçimi yine kazan›r 2011 y›l›n› iliflkin beklentilerini aç›klarken Nak›bo¤lu, flu anda seçim beklentilerinin sat›n al›nd›¤›n›, ''ekonomik istikrar›n devam› için genel seçimlerde AK Parti'nin yeniden kazanaca¤›n› düflündü¤ü'' görüfllerini dile getirdi.Dünya ekonomisinde ekonomik belirsizli¤in devam etti¤ini ifade eden Nak›bo¤lu, ''Mesela ‹spanya, Portekiz, Yu-

nanistan, ‹rlanda'da önümüzdeki befl y›lda s›f›r büyüme bekleniyor. Türkiye her y›l yüzde 5'ler oran›nda büyümesini sürdürürse, ekonomimizin büyümesi h›zlanacak. Komflu ülkelerle s›f›r sorun politikas› da çok olumlu yönde etkiliyor. 2011 ve 2012 y›llar› Türkiye aç›s›ndan güzel ama dünya aç›s›ndan hala s›k›nt›l›. Avrupa ve ABD krizi atlat›p bir türlü düzelemiyor'' dedi.

What foreign Investors are Chasing Foreign investors are on the line for Naksan Holding, which is the owner of leading textile companies like Nakpilsa Dokuma and Royal Hal›. eing the leading manufacturer of Middle East and one of the 3rd top manufacturers of Europe in terms of production capacity, Naksan Plastics is the owner of Royal Hal›, Nakpilsa Dokuma and Adularya Enerji and the company continued to grow and make investments despite global economic crisis. With headquarters in Gaziantep, Istanbul and Ankara, these important companies of Naksan Plastics bring in many sales and partnership offers from mainly German and Belgian companies. Chairman of Directors’ Board of Naksan Holding Taner Nakiboglu said that Turkey overcame global economic crisis fast and without harm thanks to its robust finance system. Nakiboglu mentioned that Gaziantep grew economically during that period and the export rates of the city increased by 31%. He also highlighted that Gaziantep was the neighbor of countries, which have the largest reserves of petrol and natural gas, that the city was close to important agricultural centers and ports and also that 5th organized industrial zone was established in the city.

B

The focus in on East Nakiboglu mentioned that the wealth and focus of the world started to direct towards the East and said; “When everything is considered, it is obvious that Gaziantep will develop fast. We expect national and international companies to invest in the region. Some foreign companies have already made

investments and there are also others which are in search of investment partners. Turkey will be included in investable country list by credit rating foundations. This year, foreign companies will come to Turkey to make long-term investments and purchase companies instead of the allure of hot cash. We should be prepared for this and attach importance to institutionalization. All kinds of sectors within the body of the company Taner Nakiboglu reminded that they assembled all the companies under the same roof in Istanbul three years ago and those companies include Naksan Plastics, Nakpilsa Dokuma, Royal Hali, Adularya Enerji and Naksan Teknoloji, and said; “We are open to national and international investments. We are negotiating right now. We help the ones consulting to us and encourage them.” Nakiboglu highlighted that they continued to grow in 2011 and company turnover and employment rates increased:“We gathered experience with cautious attempts and investments without taking big steps all at once. This helped us overcome crisis. Our company continued to grow in 2009 and 2010. We recorded 15-25% growth. Employment rates also increased by 15% and now we have 3,500 employers.” We are ready for international cooperation Taner Nakiboglu; “Naksan Plastik is a world tekstil teknoloji 80

leading company as others are. We are open to international partnerships and collaborations with investors. There have been offers for Naksan Plastik, Royal Hal›, Adularya Enerji and Nakpilsa Dokuma. The two competitor companies of Nakpilsa were purchased by American companies. We can either sell it completely or make collaborations. A German company offered partnership to Naksan Plastik. Belgian companies and local companies offer partnership and sales offers to Royal Hal›. Domestic and foreign investors offer partnership for Adularya. We get offers from mainly Germany and Belgium. We are still negotiating the offers.” Justice and Development Party (AK Parti) will win the elections again While telling about his expectations for 2011, Nakiboglu evaluated the upcoming elections and said that “for the continuation of economic stability, AK Parti will win the elections again in the upcoming elections.” Nakiboglu mentioned that economic ambiguity still prevailed in the world economy and said; “In Spain, Portugal, Greece and Ireland, 0% growth is expected for the next 5 years. If Turkey continues grow 5% each year, the economic growth will gain speed. Zero problem policy with the neighboring countries also affects the country positively. The years 2011 and 2012 will be good for Turkey, though hard for the world. Europe and USA have not yet overcome the crisis.”


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

Tekstil Endüstrisinde Sürdürülebilirlik E-save ile Enerji Tasarrufu ve Daha Fazlas› Jutta Stehr ve Markus Reichwein erlikon Barmag 2005 y›l›nda e-sa-

verim konusundaki geliflmeler de ye-

tir. Enerji, ifllenmifl hava, su, süre ya

ve etiketini piyasaya sundu. Bu te-

niliklerin oda¤› olmaya bafllad›. Bunun

da CO2 emisyonu konusunda tasar-

rim, geleneksel çözümlere göre ciddi

bir örne¤i de radyal suverme yaklafl›m›

ruflar sa¤layabilir. e-save sertifikal› çö-

oranlarda enerji tasarrufu yapan ma-

olan EvoQuench oldu. Çapraz ak›fll›

zümlere sahip teknolojileri seçti¤iniz-

kine ve bileflenlerin üretimi anlam›na

so¤utma ifllemi sayesinde ifllenmifl ve

de geleneksel yöntemlere göre çevre-

geliyordu.

s›k›flt›r›lm›fl hava ihtiyac› %60 ila 80

yi daha iyi koruyarak ayn› zamanda ifl-

Uzun y›llar sonunda bu özelli¤i kaza-

oranlar›nda azal›yor.

letim masraflar›n›z› azaltabilirsiniz.

nan bileflenler aras›nda:

e-save yafl›yor. Biz de her gün e-save

Bunun en önemli örne¤i ise e-save

• Etkin motorlar› sayesinde daha az

ile yafl›yoruz. Bu nedenle e-save etike-

sertifikal› radyal suverme sistemi olan

enerji kullanan iplik çekme makineleri

ti art›k sadece enerji-etkin bileflenleri

EvoQuench.

• Yuvarlak tasar›m› ›s› yayan yüzey

tan›mlamakla kalm›yor ayn› zamanda

Bu ba¤lamda, Oerlikon Barmag’›n son

alan›n›n azalt›lmas›n› sa¤layan SP8

tüketim kaynaklar›n›n azalt›lmas› an-

y›llardaki en önemli geliflmesi olan ve

e¤irme bafll›klar›

lam›nda önemli bir çözüm yolu sunu-

günümüzde WINGS POY olarak ad-

• Yüksek frekans teknolojisi temelli

yor.

land›r›lan WINGS’e yak›ndan göz ata-

O

l›m. WINGS üretim makinesinin e-save

HF godeleri. Godeler iflletim ›s›s›na ulaflacak flekilde ›s›nd›¤›ndan, enerji

e-save = enerji tasarrufu + çevreyi

ile sertifikalanmas› sonras›nda kazan-

ihtiyac› geleneksel 50-Hz teknoloji-

koruma + verim

d›¤› özellikler aras›nda emme ve kes-

siyle karfl›laflt›r›ld›¤›nda %20 oran›nda

e-save, kaynak-optimizasyonlu maki-

me tabancas›nda kullan›lan bas›nçl›

daha azd›r.

nelere, bileflenlere ve çözümlere sunu-

havadan tasarruf edilmesi, lif çekim ve

Bunlara ra¤men enerji optimizasyonu,

lan ve farkl›l›¤› temsil eden bir iflaret-

germe-çekme ünitesinden elde edilen

yeflil üretim teknolojileri gelifltirmeye yard›mc› ak›ll› makine tasar›mlar›n›n üretiminde kullan›lan bir alt aland›r. Ekolojik getirilerinin d›fl›nda, yeflilci yaklafl›m ekonomik anlamda da yararl›d›r. Enerji maliyeti, dönüfltürme maliyetinin bir parças›d›r ve böylece enerji tüketimi azald›¤›nda kâr artar. ‹lk zamanlarda Oerlikon Barmag, özellikle iflletim maliyetini azaltan bileflenler gelifltirme düflüncesini bir prensip haline getirmiflti. ‹fllem h›z›n›n artmas›yla ve her sar›m makinesinde ya da e¤irme pozisyonunda multi filament kapasitesinin kullan›lmaya bafllamas›yla sa¤lanan verim art›fl›n›n yan› s›ra

Resim 1: WINGS ile POY kurulumu enerji tasarrufu ve daha fazlas›n› sunuyor.

tekstil teknoloji 82


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

at›k oran›n›n en aza indirilmesi yer al›-

karfl›laflt›r›ld›¤›nda WINGS alan›nda ç›-

du¤unda bir kaplan, k›t kaynaklar›n

yor. Ayn› zamanda WINGS konsepti

tay› yükseltiyor.

tüketimi söz konusu oldu¤unda bir

at›k madde miktar›n› ve operatörlere

Enerji tasarrufu konusunda yap›lan öl-

kedi yavrusu olabilen sistemler üretti.

olan ihtiyac› da azalt›yor.

çümler WINGS çekme ünitesinin %20

Renkli FDY ve DTY iplikler, boyanma-

sonras›nda

daha az enerji tüketti¤ini gösteriyor.

m›fl ürünlere göre piyasada daha yük-

WINGS’in metrekare ya da metreküp

Ürüne de ba¤l› olarak, havaland›rma

sek bir fiyata ifllem görüyor. Renklen-

bafl›na düflen POY üretim miktar›

ve bas›nçl› hava alanlar›nda yap›lan

dirme ifllemi olmad›¤›nda ifllem süresi,

önemli oranlarda artt›r›labiliyor. E¤er

tasarruflar geleneksel e¤irme sistem-

iflgücü, ipliklerin ve tekstillerin enerji-

WINGS POY makineleri “zigzag mo-

lerine göre enerji tüketimini %25 ora-

yo¤un renklendirilmesi sürecinden ta-

du”nda kurulursa kaplad›klar› alan

n›nda azalt›yor.

sarruf ediliyor ve at›k su iflleme mali-

Ak›ll›

bir

düzenleme

yeti ortadan kald›r›l›yor (tabloya bak›-

%35 oran›nda azalabiliyor. WINGS çekme ünitesini ve sar›m makinesini

WINGS- sürdürülebilir bir konsept

n›z).

tek bir bileflenle birlefltirerek taban se-

Günümüzde kullan›lan e¤irme sistem-

Bu aç›dan büyük partilerin boyal› e¤ir-

viyesinden kontrol edilebilir bir hale

leri oldukça etkin ve verimli, t›pk› Air-

me ifllemi “yeflil teknoloji” etiketiyle

getirdi¤inden, POY fabrikas› yeniden düzenlenirken binan›n genel yüksekli¤i azalabiliyor. Gerçek bir üretim ortam›nda WINGS

Boyama uzmanlar›n›n yard›m›yla Oerlikon Barmag polyester iplik ve kumafllar›n boyanma prosedürleri için ekolojik bir bilanço gelifltirdi.

POY sistemi de¤erlendirilirken, rakip

bus A380, yeni BMW X5, iphone ya

ödüllendirilebilir. Boyama uzmanlar›-

e¤irme sistemlerine göre birçok avan-

da iPad gibi, e¤irme sistemleri de sa-

n›n yard›m›yla Oerlikon Barmag pol-

taj› oldu¤u do¤ruland›: WINGS POY

dece on y›l önceki sürümlerine göre

yester iplik ve kumafllar›n boyanma

makinesinin ergonomik tasar›m›, iplik

tepeden t›rna¤a gelifltirilmifl bir flekil-

prosedürleri için ekolojik bir bilanço

kopmas› sonras›ndaki ipe çekme süre-

de karfl›m›za ç›k›yor. Bu alanlarda yeni

gelifltirdi. Boyalar lif çekimi sistemine

sini 40 saniyeye indiriyor. Sonuçta

teknolojilerin kullan›m› hayal gücünün

bir mikser kullan›larak ekleniyor ve ek

WINGS pozisyonundaki at›k oran› ge-

s›n›rlar›n› tekrar tekrar k›r›yor.

kimyasallar olmadan bu süreç birçok

leneksel pozisyonlara göre daha az

Ancak temelde bir farkl›l›k bulunuyor:

alanda önemli avantajlar oluflturuyor.

olarak gerçeklefliyor.

A380, BMW X5 ve iPhone, di¤er

Bu ifllem için Oerlikon Barmag güçlen-

Geleneksel ya da kompakt düzende,

uçak, araba ve telefon modellerine

dirilmifl 3DD mikseri sunuyor. Bu bile-

20-end ya da 10-end POY ifllemlerin-

göre boyut olarak daha büyükler, an-

flen dinamik kar›flt›rma fonksiyonuna

de WINGS daima üstün kaliteli iplikler

cak WINGS lif çekim sistemi gelenek-

sahip ayr› bir s›cak eritmeli iplik çekme

üretiyor.

sel sistemlere göre daha küçük ve kul-

sisteminden olufluyor. Burada kar›flt›r-

Ak›ll› programlar bobin kurulumunu

lan›fll›. Gelece¤in tasar›mlar› sizlere

ma için gerekli olan bas›nç diferansi-

optimize ederek sonraki ifllemler de

daha küçük alanlarda daha yüksek

yeli, bask› bölgesinde biriken bas›nç

mükemmel çal›flma özelliklerini garan-

performans sunuyor.

ile sa¤lan›yor. H›z, kar›flt›rma görevine

tiliyor. ‹flletim s›ras›nda, uygun koflul-

Bu özelliklerinden ötürü WINGS devri-

ba¤l› olarak seçilebiliyor. Erime ›s›s›

larda POY iflleminin yard›m›yla tekstü-

mi devam ediyor ve sistemin tam po-

hava so¤utuculu kar›flt›rma silindirin-

re s›ras›ndaki iplik kopma miktar›n›

tansiyeli y›llar geçtikçe ortaya ç›k›yor.

den etkileniyor. Mikser büyük hacimli

yar› yar›ya azaltmak mümkün.

Oerlikon Barmag, boyutun önemli ol-

üretimler için (> 100g/s) s›cak eritmeli

POY sistemlerinin enerji tüketimi FDY

du¤unu söyleyen “dinazor devri yak-

da¤›t›m sistemlerine entegre ediliyor.

ve hatta IDY sistemleri kadar yüksek

lafl›mlar›” ciddiye almayarak bir sanat

Sisteme hem eriyik hem de s›v› kütle

de¤ildir, ancak yine de benzerleriyle

yaratt› ve performans söz konusu ol-

ak›fl› beslenebiliyor.

tekstil teknoloji 83


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

Sustainability in the Textile Industry e-save -energy saving and more by Jutta Stehr and Markus Reichwein emscheid, September 23th, 2010 –

vention of multi-filament capabilities

refer to it today: WINGS POY. The e-

In 2005, Oerlikon Barmag intro-

per winder or per spinning position –

save certification of a WINGS produc-

duced the e-save label.

improvements in efficiency were al-

tion machine is based on the savings

The term was meant to designate all

ways the focus of new developments.

realized in terms of compressed air

components and machine that saved

An example of this is the EvoQuench

for tangling and suction guns, and on

a significant amount of energy versus

approach to radial quenching. The re-

minimization of spinning and dra-

conventional solutions.

quirement for processed, compressed

wing-unit waste. At the same time,

Over the years, some of the individual

air is 60 to 80% lower compared to

the WINGS concept reduces waste

components earned this distinction:

cross-flow quenching.

and the need for operators.

• the extruders that use less energy

e-save lives. And we live e-save each

WINGS is also designed that the out-

thanks to more efficient motors.

and every day. So the e-save label no

put of POY per square metre or even

• the SP8 spinning heads, since the

longer

energy-efficient

per cubic metre of building can be in-

round design permitted a reduction in

components alone but also solutions

creased considerably through clever

the heat-radiating surface area.

that have taken a big step forward in

arrangement. If WINGS POY machi-

• the HF godets based on high-frequ-

terms of reduced consumption of re-

nes are installed in ‘zigzag mode’, the

ency technology. As the godets warm

sources.

area they occupy for a specified ton-

R

describes

to operating temperature more qu-

nage of yarn is reduced by 35%.

ickly, their energy requirements are

e-save = energy-saving + environ-

When replanning a POY plant, the

approx. 20% lower than that of go-

ment-protecting + efficient

overall height of the building can be

dets with conventional 50-Hz techno-

e-save is a mark of distinction presen-

lower as WINGS merges drawing unit

logy.

ted to resource-optimised machines,

and winder in a single component

Still, energy optimisation is just one

components and solutions. The sa-

that can be operated from the ground

sub-area in which intelligent machine

vings may relate to energy, processed

level. During an evaluation of WINGS

2

design can help foster green produc-

air, water, space or CO emissions.

POY in a real production setting, a

tion technologies.

With e-save-certified solutions, you

host of benefits were verified compa-

Aside from ecological considerations,

can rest assured that the technology

red to the spinning systems offered

the green approach makes economic

you have chosen is kinder to the envi-

by the competition: The purposefully

sense as well. Energy costs are part of

ronment than conventional processes

ergonomic design of the WINGS POY

the conversion costs: if energy con-

– and it reduces your operating costs

machine lowers the string up time af-

sumption falls, profits rise.

at the same time. An example of this

ter a yarn break to 40 seconds. As a

Early on, Oerlikon Barmag made a

is EvoQuench, the e-save-certified ra-

result, a WINGS position has a lower

principle of the idea of developing

dial quenching.

waste ratio than a conventional posi-

components specifically for low-cost

In this connection, we have to take a

tion.

operation. Aside from enhanced pro-

closer look at Oerlikon Barmag’s most

In a conventional or compact array, in

ductivity – first through increased

important development of the last

the 20-end or 10-end POY process,

process speed, and then through in-

few years: WINGS – or, as we must

WINGS delivers yarn of consistently

tekstil teknoloji 84


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

high quality.

the teeth in comparison to the previo-

processing industry time-, labour- and

Ingenious programs optimise the bob-

us versions of just 10 years ago. In

energyintensive colouring of yarns or

bin build-up and ensure excellent run-

these areas, once again the use of

textiles while eliminating the expense

ning properties during further proces-

new technologies has broken through

of wastewater disposal or processing

sing. In co-ordination with the POY

the boundaries of the imaginable.

(see table).

process in operation and ambient

There is one basic difference, though:

From this standpoint, dye spinning

conditions, for instance, it was pos-

the A380, the BMW X5 and the iPho-

with master batches can correctly be

sible to reduce the number of yarn

ne are larger than other aircraft, car

awarded a seal for ‘green techno-

breaks during texturing by more than

and mobile-telephone types, but the

logy’. This is why Oerlikon Barmag,

half.

WINGS spinning system is more com-

with the assistance of a dyeing ex-

Energy consumption by POY systems

pact than a conventional system. The

pert, has established an ecological ba-

is not as critical as for FDY or even IDY

future offers more performance in a

lance sheet for the various dyeing

systems, and still WINGS sets the

smaller space.

procedures for polyester yarns and

standards compared to the installati-

Which is why the WINGS revolution

fabrics.

ons offered by the competition.

continues; its complete potential will

As the dye is added upstream to the

Measurements indicated energy sa-

emerge as the years go by. The art is

spinning system using a mixer and

vings of 20% in the WINGS drawing

not to take the ‘dinosaur’s approach’

without additional chemicals in the

unit. Depending on the product invol-

WINGS is also designed that the output of POY per square metre or even per cubic metre of building can be increased considerably through clever arrangement.

ved, further savings in air conditioning and compressed air reduce energy consumption by up to 25% compared to a conventional spinning sys-

that says size matters most. Oerlikon

case of spindyeing, this process has

tem.

Barmag wants to develop tigers whe-

an extremely positive effect in many

re performance is concerned and kit-

areas.

WINGS – a sustainable concept

tens when it comes to consumption

For this process, Oerlikon Barmag of-

Thus, the spinning systems in use to-

of scarce resources.

fers the ‘powered 3DD mixer’. This

day are both productive and extre-

Coloured FDY and DTY yarns usually

component is a separate hot melt ex-

mely efficient – like the Airbus A380,

fetch a considerably higher price in

truder with a dynamic mixing functi-

the new BMW X5, the iPhone or the

the marketplace than griege goods.

on. Here, the pressure differential re-

iPad, they are powerhouses armed to

No wonder: these qualities save the

quired for mixing is extensively compensated by the pressure build-up in the screw section. The speed can be selected in accordance with the mixing task. The melt temperature can be influenced by the aircooled mixing cylinder. The mixer is designed for integration into melt distribution systems for larger throughput volumes (> 100g/h). Both melt and liquid mass flows can be fed in.

Infobox: Powered 3DD mixer – a familiar process re-assessed

tekstil teknoloji 86


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

Tekstil Liflerinde Sürtünmenin Önemi ve Ölçümü H. Erinç GÜNERDEM, Ali Can ABRAfiO⁄LU, Zeynep Parlar, * Hale KARAKAfi ‹.T.Ü. Tekstil Teknolojileri ve Tasar›m› Fakültesi, Tekstil Mühendisli¤i Bölümü * ‹.T.Ü. Makina Fakültesi Literatür Özeti

sürtünmesini kontrol etti¤i kan›tlan-

Sürtünme, tüm tekstil lifleri için üre-

m›flt›r.[3]

timden son kullan›m özelliklerine ka-

Sürtünme davran›fl›, Stribeck e¤rilerin-

dar çok önemlidir ve hem lif ile lif ara-

de gösterilir ve bu e¤rilerden her lifin

s›nda hem de lif ile di¤er kat› madde-

kendine özel sürtünme karakteristi¤i, h›z-sürtünme katsay›s› de¤iflimi fleklin-

ler aras›nda oluflabilir. Liflerin sürtün-

de görülür. Tu ve Fort, yapt›klar› ça-

mesi, hem olmas›, hem de olmamas›

fiekil 1. Yar›-kristal polimerlerde kayma h›z›n›n sürtünme katsay›s›na etkisi [1]

gereken bir olayd›r. Sürtünme, fltapel

sürtünmeyi de artt›rd›¤›n› belirtmifltir.

lifleri bir arada tutan temel kuvvettir;

Schlatter ve Demas ise, Caprolan fla-

ipli¤in dayan›kl› olmas› ve düzgün çe-

man ipliklerinin sürtünme davran›flla-

kim için gereklidir. Di¤er yandan, ip-

r›n› dört farkl› parametre kullanarak

likler k›lavuzlardan geçerken hasar

incelemifllerdir. Kulland›klar› paramet-

oluflmamas›, liflerin ve kumafl›n afl›n-

reler; pimlerin çap› ve yüzey pürüzlü-

mas›n›n minimum düzeyde tutulmas›

lü¤ü, ipliklerin pime sar›m aç›s› ve ip-

ve iyi bir kumafl dökümü sa¤lanabil-

lik h›z›d›r. Yap›lan ölçümler sonucun-

mesi için düflük bir sürtünme gerekli-

da farkl› yüzey pürüzlülü¤üne sahip

dir.

pimlerde farkl› davran›fllar gözlenmifl-

Liflerin sürtünmesi ayr›ca, statik elek-

tir. En düflük pürüzlülük de¤erine sa-

trik oluflmas›na neden olur. Oluflan statik yük organik liflerde yal›tkan ol-

hip pimdeki sürtünme gerilimi (T2 – T1) daha pürüzlü yüzeylere sahip B ve

duklar› için çabuk da¤›lamaz ve hata-

C pimlerine nazaran belirgin flekilde

lara neden olabilir. Lifin sürtünmesi,

yüksek ç›km›flt›r. Ayr›ca, ortaya ç›kan

elektriksel iletkenli¤i ve statik yük olu-

sürtünme geriliminin sar›m aç›s›yla

flumu birbirleriyle ba¤lant›l› paramet-

do¤ru orant›l› oldu¤u görülmüfltür.

keti s›f›rd›r çünkü kaymay› engelleyen

relerdir. [1]

H›z art›fl›n›n sürtünme gerilimine etki-

sürtünme kuvveti kaymaya neden

Triboloji konusunda çok önemli arafl-

si ise pimlere göre farkl›l›k arz etmifl-

olan elastik toparlanma kuvvetinden

t›rmalar yapan Tabor, sentetik liflerin

tir. Daha az pürüzlü A ve B pimlerinde

daha büyüktür. Tutma s›ras›nda iki

sürtünme, ya¤lama ve afl›nmas›n› in-

h›z›n artmas› sürtünme gerilimini be-

kuvvet de farkl› yönlerde artar. Elastik

celedi¤i çal›flmas›nda [2], bir iplik ile

lirgin flekilde artt›r›rken, en yüksek pü-

toparlanma kuvveti sonuçta sürtünme

silindirik bir yüzey aras›ndaki sürtün-

rüzlülü¤e sahip C piminde h›z›n art-

kuvvetini aflar ve kayma bafllar. Kay-

meyi yüksek h›zlarda ve ipli¤e ya¤lay›-

mas› sürtünme geriliminde s›n›rl› bir

ma, elastik toparlanma kuvvetini da¤›-

c› kat›ld›¤› durumda incelemifltir. Bu

art›fla neden olmufltur. Schlatter ve

t›r, ba¤›l hareket yavafllar ve durur.

çal›flmada, bir iplik veya lifin, silindirik

Demas’a göre, elde edilen sonuçlar,

Sürtünme kuvveti tekrar elastik topar-

bir yüzey üzerinden çekilmesi netice-

hidrodinamik bölge için teorik olarak

lanma kuvvetini aflm›flt›r ve tutma-

sinde bu iki yüzey aras›nda oluflan sür-

bulduklar›:

kayma çevrimi yeniden bafllar. [5]

tünmenin, iki yüzeyin birbirine temas

F = η(AV / d)

(1.1)

l›flmada, naylon ve alüminyum k›lavuzlar üzerinde, ya¤lay›c› ilave edildi¤i durumda kayan naylon lifinin sürtünmesini araflt›rm›fllard›r. Çal›flmada, silindirin malzemesi, kayma h›z›, verilen gerilim, ya¤lay›c› viskozitesi, ya¤lay›c› katk› maddeleri ve silindir yüzeyi pürüzlülü¤ü gibi parametrelerin sürtünme davran›fl›na etkileri incelenmifltir [4]. Düflük h›zlarda oluflan stick-slip, yani, tutma-kayma olay› ile ilgili olan, 2004 y›l›nda yine Tu ve Fort’un [5] yapt›¤› çal›flmalar sonucunda önemli bulgular elde edilmifltir: Tutma s›ras›nda, parçalar›n ba¤›l hare-

‹plikler, üretimleri esnas›nda çok say›-

etti¤i bölümdeki gerilimi artt›rd›¤› so-

denklemine uygun düflmektedir ve bu

da k›lavuzdan geçerler ve bu temas

nucuna var›lm›flt›r. Tabor, iplik-silindi-

sayede hidrodinamik ya¤lama meka-

sonucu oluflan sürtünme ve afl›nma ki-

rik yüzey sürtünmesinde, artan h›z›n

nizmas›n›n, ipliklerin pim üzerindeki

neti¤i üretimin devaml›l›¤› ve kalitesi

tekstil teknoloji 87


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

aç›s›ndan çok önemli parametrelerdir.

destekleyen veriler elde edilmifltir. K›-

Naylon üretiminde kullan›lan cam tak-

lavuz

viyeli bir titan seramik olan “Teragli-

yüksek h›zlarda yüzey temas alan›nda-

de” k›lavuzlarda görülen afl›nma dav-

ki azalman›n sonucu olarak bas›nc›n

ran›fl› ile ilgili Ramsey ve Page yapt›k-

artmas›na benzer flekilde görülebile-

lar› çal›flma sonucunda seramik k›la-

ce¤ini ve bunun sonucunda da sür-

vuzda oldukça düflük bir afl›nma h›z›

tünme de¤erinin düfltü¤ünü belirtmifl-

gözlemlemifllerdir. Buna ra¤men lif ile

tir. Düflük h›zlarda ise tam tersinin ol-

k›lavuz aras›ndaki sürtünme bu afl›n-

du¤unu; pürüzlülük artt›kça pürüzlü

madan dolay› 2 ila 3 kat› artm›flt›r. Bu

k›lavuz yüzeyinde lifteki afl›nman›n

da gerilim art›fl›na ve lif /iplik özellikle-

artmas› sonucunda sürtünmenin art-

rinde kabul edilemez hatalara neden

fiekil 2. Deney tesisat›n›n genel görünüflü

olmufltur. Buna düzgün olmayan çe-

pürüzlülü¤ünün

artmas›n›n,

ma e¤iliminde oldu¤unu belirtmifltir. [8]

kim, hasarl› filaman yüzeyi, boyama

s›n›n h›zdaki de¤iflimden ba¤›ms›z ve

Zhu ve Pan ise farkl› tekstil ifllemlerin-

hatalar›, bobine sar›mda zorluklar gibi

sabit oldu¤u görülmüfltür. Afl›nma ki-

de kullan›lan sentetik ipliklerin sürtün-

hatalar örnek olarak verilebilir. Bu ça-

neti¤i tan›mlanm›flt›r ve artan yükün

me davran›fllar›n›, ya¤ filminin defor-

l›flmada, daha önceki çal›flmalardan

afl›nma sürecini h›zland›rd›¤› görül-

masyonunu dikkate alarak incelemifl-

farkl› olarak gerçek üretim s›ras›nda

müfltür. Bu gözlemlerden, afl›nma me-

lerdir. Ya¤ filminin deformasyonu,

görülebilecek çevre flartlar›nda, yani

kanizmas› üzerinde baz› hipotezler ka-

sürtünme mekanizmas›n› de¤ifltirdi¤i

kristalize olmam›fl, son mamulün yar›-

n›tlanm›flt›r:

için önemlidir. Yap›lan çal›flmada flu

s› kadar çekimde ve 80°C’deki lif kul-

• Sürtünme, lif kesitinde sürünme ha-

sonuçlar ortaya konulmufltur: ‹plik ta-

lan›lm›flt›r ve bunun sonucunda da,

tas› gerilimine ulafl›ncaya kadar, lif ke-

raf›ndan ya¤ filmine uygulanan bas›nç

daha yüksek sürtünme kuvvetleri

sitinde bir azalmaya neden olur.

nedeniyle ya¤ filminin kal›nl›¤› azal›r

oluflmufltur. Çok sert olan seramik k›-

• Afl›nma ifllemi lif uzamas›na neden

ve bunun sonucu olarak sürtünme

lavuzlar›n, sürekli olarak oksidatif fle-

olur ve bu afl›nma iflleminde iki önem-

kuvveti artar. Yüksek sürtünme kuv-

kilde afl›nd›¤› ve bunun sonucunda,

li parametrenin dikkate al›nmas› ge-

vetiyle karakterize edilen hidrodina-

yüzeyinin düzleflmesiyle beraber te-

rekti¤ini göstermektedir: k›lavuz kay-

mik sürtünme, iplik h›z›n›n, ya¤lay›c›

mas alan› artt›¤›ndan, sürtünmenin

ma h›z› ve lifin uzamas›yla ilgili olarak

viskozitesinin, iplik çap›n›n ve gerili-

artt›¤› ve bu art›fl sonucunda oluflan

gerginlik oran›.

min artmas›yla artar. Zhu ve Pan’in or-

›s›n›n da, serami¤in afl›nmas›n› h›zlan-

Islanm›fl lifin lasti¤imsi durumda ve

taya koyduklar› bir di¤er sonuç ise, ar-

d›rd›¤› görülmüfltür [6].

düflük cams› geçifl s›cakl›¤›na sahip ol-

tan pürüzlülü¤e ba¤l› olarak iplik ve

Cayer-Barrioz ve Mazuyer ise, çal›fl-

mas›n›n ( -15°C), lif kopmas›na ne-

k›lavuz aras›ndaki ya¤ filminin tama-

malar›nda poliamid lifinin sürtünmesi-

den olan uzakl›¤›n h›zdan ba¤›ms›z ol-

men yok olmas› ve buna ba¤l› olarak

ni ve afl›nma mekanizmas›n› anlamak

mas›n› aç›klayabilece¤i düflünülebilir.

da hidrodinamik sürtünmenin yok ol-

için s›cakl›¤› kontrol edilen suya dald›-

[7]

mas›d›r. Bu gibi bir durumda hidrodi-

r›lm›fl bir tribometre gelifltirmifllerdir.

Schick, k›lavuz yüzey pürüzlülü¤ünün

namik sürtünmenin yerini yar›-s›n›r ve-

Bunun amac›, lifi ›slatmak, de¤iflken

ve h›z›n sürtünmeye etkisi hakk›ndaki

ya s›n›r bölgesi sürtünmesi al›r. [9]

nemin sürtünmeye etkisini azaltmakt›r

çal›flmas›nda, ipli¤in hareketli oldu¤u

Sürtünmenin, deneyde kullan›lan si-

ve so¤utma yüzünden, ›s›tman›n etki-

bir sistem kullanm›fl ve sentetik lifler-

lindirin yar›çap›na ba¤l›l›¤›n› incele-

sini yok saymakt›r. Makroskopik afl›n-

de sürtünmenin metallere göre bütün

mek için yap›lan deneylerden biri, Ho-

ma kriteri k›lavuz dönme say›s› veya

h›z aral›¤›nda oldukça farkl› oldu¤u

well’›n kendi çal›flmas›nda de¤indi¤i

k›lavuz kayma uzakl›¤› olarak tan›m-

sonucuna varm›flt›r. Çok düflük h›zlar-

Viviani ve Graziano’nun, multifilaman

lanm›flt›r. Sonuçta, lif kopana kadar

da süreksiz davran›fl›n oldu¤u, yüksek

bir ipli¤i 7 m/dk h›zla dönen çelik bir

geçen ortalama zaman›n, k›lavuz h›z›

h›zlarda ise sürekli bir s›v› filmin yü-

silindir üzerinden geçirerek yapt›klar›

ile ters orant›l› oldu¤u ve dönme say›-

zeyleri tamamen ay›rd›¤› görüflünü

sürtünme testidir. Bu test sonucunda

tekstil teknoloji 88


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

araflt›rmac›lar taraf›ndan flu veriler el-

Zamanla sürtünme katsay›s›n›n nas›l

de edilmifltir:

de¤iflti¤ini gözleyebilmek için 1,6 m/s

Yar›çap r (mm) 1,8 Ç›k›fl gerilimi T (g)

20 19

255

29

kayma h›z›nda 5 dak. süreyle iplikler

30

deneye tabi tutulmufltur. Böylece, ip-

Yar›çap›n artmas›, gerilimin artmas›na

liklerin 500 metre boyunca k›lavuz

neden olmufltur; fakat bu art›fl düzen-

üzerinden geçmesi halinde sürtünme

sizdir ve bu art›flta baflka baz› faktör-

katsay›s›ndaki de¤iflim gözlenmifltir.

ler de rol oynam›fl olabilir. Çal›flmas›n-

Farkl› yüzey pürüzlülü¤üne sahip k›la-

da öncelikle Viviani ve Graziano’nun

vuzlar kullan›larak yap›lan denemele-

testlerine at›fta bulunan Howell da si-

rin Sonuçlar› fiekil 4 ve fiekil 5’de gö-

lindir yar›çap›n›n sürtünmeye etkisini

rülmektedir.

incelemifltir. Çal›flmada, ç›k›fl gerilimi

K›lavuz B K›lavuz A’ ya göre daha yük-

T ve girifl gerilimi T0’›, silindirin yar›çap› r’yi ve sar›m aç›s› ı’y› ölçmüfl ve ölçülen de¤erleri afla¤›daki denkleme

sek pürüzlülükte olmas›na ra¤men, fiekil 3. K›lavuz ile ipli¤in temas durumu ve sar›m aç›s›

yerlefltirmifltir:

sürtünme

katsay›lar› genelde daha

düflük ç›km›flt›r; fakat sürtünme katsay›s›n›n h›za göre de¤iflim her iki k›la-

Deneysel Çal›flma ve Sonuçlar

vuz tipi için de 1 m/s h›zdan itibaren

Deneylerde, ‹.T.Ü. Makine Fakültesi

sabit bir hale gelmektedir.

Makine Laboratuvar›’nda bulunan bir

Sonuç olarak, h›z ve iplik

Ölçümlerden flu sonuca var›lm›flt›r: Be-

kapstan tribometrisi kullan›lm›flt›r. fie-

artt›kça, literatürde yer alan çal›flma-

lirli bir T0 de¤erine karfl›l›k gelen T de-

kil 2’de deney tesisat›n›n genel görü-

larda elde edilen sonuçlara paralel

¤eri, her ölçümde, büyük silindirlerde

nüflü görülmektedir. Deneyler 18°C

olarak sürtünmeye pürüzlülü¤ün etki-

küçük silindirlere oranla daha yüksek

ve %50 nem oran›ndaki laboratuar

si çok daha net olarak görülebilmek-

ç›km›flt›r. [10]

flartlar›nda gerçeklefltirilmifltir. Sürtün-

tedir. Düflük h›zlarda, tam olarak sabit

me direnci Tam Köprü Ring Uyarlama-

h›z›n sa¤lanamamas›n›n da bu durum-

Lif Sürtünmesi

s›ndan oluflan mekanik strain gauge

da etkili oldu¤u düflünülebilir.

Amonton, 1699 y›l›nda, araflt›rmalar›

tipi kuvvet transdüseri kullan›lm›flt›r.

Schick [8], yüzey pürüzlülü¤ünün sür-

sonunda statik ve kinetik sürtünmenin

Ölçümlerde, Kuvvet transdüserinden

tünme üzerinde etkisini incelemifl ve

temel kavramlar›n› aç›klam›flt›r. Statik

al›nan sinyaller bir veri toplay›c› yard›-

yüksek h›z bölgesinde iplik ve k›lavuz

sürtünmenin kaymaya bafllanabilmesi

m› ile bilgisayara aktar›lm›fl ve ESA-

aras›ndaki sürtünmenin artan yüzey

için geçilmesi gereken kuvvet oldu¤u-

MUSB adl› yaz›l›m kullan›larak veriler

pürüzlülü¤ü ile azald›¤›n› bulmufltur.

nu ve her zaman en az, kaymaya de-

ifllenmifltir.

Tu ve ark. [4],

vam etmek için geçilmesi gereken

134 dtex, 162 dtex ve 185 dtex ince-

için sürtünme katsay›s›n›n tüm h›z

kuvvet olan kinetik sürtünme kuvveti

li¤indeki monofilament polipropilen

aral›¤› boyunca düzgün yüzeye göre

kadar büyük oldu¤unu bulmufltur.

ipli¤in 10 gram l›k girifl geriliminde

daha düflük oldu¤unu göstermifltir.

Ço¤u malzeme için, kinetik sürtünme

farkl› kayma h›zlar›nda sürtünme kat-

Hidrodinamik kayma bölgesinde , da-

kayma h›z›ndan ba¤›ms›zd›r. Fakat bu

say›s› de¤erleri iki farkl› yüzey pürüz-

ha pürüzlü yüzeyin daha düflük sür-

davran›fl yar›-kristalize polimerlerde

lülü¤üne sahip 10 mm çap›ndaki se-

tünme katsay›s› de¤eri pürüzlü yüzey

daha karmafl›kt›r. Bu malzemelerde,

ramik k›lavuzlar kullan›larak ölçülmüfl-

temas alan›ndaki daha yüksek lokal

sürtünme katsay›s› ile kayma h›z› ara-

tür. K›lavuzlar›n yüzey pürüzlülü¤ü A

bas›nçlardan kaynaklanmaktad›r.

s›nda hiçbir basit fonksiyonel ba¤lant›

k›lavuzu için Ra=0.23 μm, B k›lavuzu

Rubenstein [11],

bulunmamaktad›r. Bu tip malzemeler

için Ra=0.5 μm olarak bulunmufltur.

hareketli bir yüzey aras›ndaki temas›,

ve sürtünme katsay›lar›n›n kayma h›z›

fiekil 3’de görüldü¤ü gibi deneyler s›-

yüzeyler aras›ndaki sürekli bir temas

ile de¤iflim e¤risi fiekil 1’de gösteril-

ras›nda sar›m aç›s› 180° olarak al›n-

serisi olarak tan›mlamakta ve meyda-

mifltir.

m›flt›r.

na gelen olaylar› flu flekilde s›ralamak-

T = T0 exp[αθ(r1/T0)1-n]

(1.2)

tekstil teknoloji 89

numaras›

daha pürüzlü yüzey

sabit bir yüzey ve


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

farkl› liflerin gelifltirilmesi ile bu alanda yap›lacak daha çok çal›flmaya ihtiyaç vard›r. Teflekkür Bu çal›flmada deney tesisat›n› ve oanaklar›n› kullanmam›za izin veren ‹.T.Ü. Makine Fakültesi Makine Elemanlar› Laboratuvar›’na, numuneleri tedarik eden ‹flbir Sentetik A.fi.’ye, ölçümlerimiz kuvvet transdüseri sa¤lafiekil 4. K›lavuz A'da 10 gram a¤›rl›kta farkl› numaradaki ipliklerin sürtünme katsay›s›-h›z de¤iflimi

yan Dr. Ergün Bozda¤’a ve farkl› k›-

tad›r:

düflük numaral› fleritlere göre daha

lavuz tipleri üreten EKOTEKS A.fi.’ye

i) iki yüzey biraraya gelir ve normal

düflük ç›kmakla beraber, k›lavuzun et-

teflekkür ederiz.

yük uygulan›r. Yüzeyler aras›nda ad-

kisi net bir flekilde görülmekte ve yük-

hezyonun ortaya ç›kt›¤› bir temas ala-

sek pürüzlülükteki k›lavuzlarda, sür-

n› oluflur,

tünme katsay›lar› daha düflük ç›kmak-

ii) yüzeyler birbirine göre hareket eder

Kaynaklar [1] Warner, S. B., 1995. Fiber Science, Englewood Cliffs Prentice Hall, New Jersey.

tad›r.

[2] Tabor, D., 1957/58. Friction, lubrication and

ve adhezyon ba¤lar› k›r›l›r,

wear of synthetic fibres, Wear, Vol. 1, 5-24.

iii) 1 aflama tekrar edilir.

Öneriler

[3] Schlatter, C. and Demas, H. J., 1962. Friction

Bu durumda, hareketli yüzeyin h›z› ne

Liflerin sürtünme özellikleri tekstil tek-

studies on caprolan filament yarn, Textile Research

kadar yüksekse, temas süresi o kadar

nolojisi için son derece önemlidir. Sür-

Journal, Vol.32 No.2, 87-98.

k›sad›r ve adhezyon ba¤lar›n›n kesil-

tünmenin büyüklü¤ü, iplik veya lifin

me h›z› da o kadar yüksektir.

tekstil makinas›nda maruz kalaca¤›

K›lavuz A için, 10 gram a¤›rl›k ile yap›-

gerilmeleri belirler. Bu çal›flmada lif ve

[5] Tu, C. F. and Fort, T., 2004. A study of fiber-

lan testlerde, düflük numaral› ipli¤in

iplik sürtünme katsay›s›n›n ölçümü

capstan friction. 2. Stick-slip phenomena, Tribo-

sürtünme katsay›s›n›n daha yüksek

için bir Capstan tribometresi kullan›l-

logy International, Vol. 37, 711-719.

ç›kt›¤›, yüksek numaral› ipli¤in ise,

m›fl ve polipropilen monofilament ip-

sürtünme katsay›s›n›n daha düflük ç›k-

liklerin sürtünme katsay›s› ölçülmüfl-

t›¤› gözlenmektedir. 185 tex ile yap›-

tür. Liflerin sürtünmesi üzerine çok sa-

ar, 138, 209-224.

lan deneyler, daha net sonuçlar ver-

y›da çal›flma vard›r ama tekstil tekno-

[7] Cayer-Barrioz, J., Mazuyer, D., Kapsa, P., Cha-

mekte ve sürtünme katsay›lar› daha

lojisindeki yenilikler, artan h›zlar ve

teauminois, A. and Bouquerel, F., 2003. On the

[4] Tu, C. F. and Fort, T., 2004. A study of fibercapstan friction. 1. Stribeck curves, Tribology International, Vol. 37, 701-710.

[6] Ramsey, P. M. and Page, T. F., 1990. Measurements of the friction and wear behaviour of ceramic guides during the production of nylon, We-

mechanisms of abrasive wear of polyamide fibres, Wear, 255, 751-757. [8] Schick, M. J., 1973. Friction and lubrication of synthetic fibers. Part I: Effect of guide surface roughness and speed on fiber friction, Textile Research Journal, 103-109. [9] Lang, J. and Zhu, S., Pan, N., 2003. Frictional behavior of synthetic yarns during processing, Textile Research Journal, 73(12), 1071-1078. [10] Howell, H. G., 1954. The friction of a fibre round a cylinder and its dependence upon cylinder radius, The Journal of the Textile Institute, Vol. 45 No. 8, 575-579. [11] Rubenstein, C., 1958. The friction and lubrifiekil 5. K›lavuz B'de 10 gram a¤›rl›kta farkl› numaradaki ipliklerin sürtünme katsay›s›-h›z de¤iflimi

tekstil teknoloji 90

cation of yarns, J. Textile Inst.,49, T42.


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

Importance and Measurement of Friction in Textile Fibers H. Erinç GÜNERDEM, Ali Can ABRAfiO⁄LU, Zeynep Parlar*, Hale KARAKAfi I.T.U. Textile Technologies and Design Faculty, * I.T.U. Mechanical Faculty Literature Survey

using four different parameters na-

lers in lubricated form. The effects of

Friction is important for all textile fi-

mely roller diameter and surface ro-

parameters such as roller material, sli-

bers beginning from production to

ughness, wrap angle of the yarns over

ding speed, input tension, lubricant

end-use properties and it can occur

the roller and yarn speed. As a result

viscosity, lubricant additives and roller

both between fiber and fiber and also

of the measurements made, different

surface roughness were studies [4].

between fiber and other solid materi-

behavior has been observed in rollers

In studies by Tu and Fort in 2004, im-

als. Fiber friction is a phenomenon,

with different surface roughness valu-

portant findings were obtained for

which is both requested and not re-

es. The friction tension (T2 – T1) in

stick-slip at low speeds [5]:

quested. Friction is the main force

roller with the lowest roughness valu-

The relative movement of the compo-

that holds the staple fibers together

e was observed to be markedly higher

nents is zero during stick, because

and it is needed for yarn strength and

in comparison to the rollers with ro-

the frictional force preventing sliding

proper drawing. On the other hand,

ugher surfaces. It was also seen that

is greater than the elastic recovery

low friction is needed to keep the ab-

the friction tension is directly propor-

leading to sliding. During stick, both

rasion of fibers and fabrics at the mi-

tional to the wrap angle. The effect

forces increase in different directions.

nimum level and to achieve a good

of speed increase on friction tension

Eventually, leastic recovery force ex-

fabric drape.

has varied according to different rol-

ceeds the friction force and sliding

Fiber friction also leads to static elec-

lers. The increase of speed in A and B

starts. Sliding distributes the elastic

tricity build-up. The static charge can-

rollers with lower roughness increase

recovery force, relative movement

not be dissipated in organic fibers as

the friction tension markedly, where-

slows down and stops. Friction force

they are insulators and this can lead

as increase of speed in C roller with

has again exceeded the elastic reco-

to faults. Fiber friction, electrical con-

the highest roughness value leads to

very force and stick-slip cycle begins

ductivity and static charge formation

a limited increase in friction tension.

once again [5].

are inter-related parameters [1].

According to Schlatter and Demas,

Yarns pass over many guides during

Tabor, who has carried out very im-

the obtained results are agreeable

their production and the resultant

portant researches on tribology, has

with the theoretical formula

friction and abrasion kinetics are very important parameters with regard to

investigated the friction between a yarn and a cylindrical surface at high

F = η(AV / d)

(1.1)

the continuity and quality of production. Ramsey and Page have conduc-

speeds and with spin-finish applicatiHe has concluded that the

In hydrodynamic region and it was

ted a research on the abrasion beha-

friction between these surfaces in-

proved that hydrodynamic lubrication

vior observed in “Teraglide” guides,

crease the tension at the contact zo-

mechanism controls the friction of the

which is a glass-reinforced titanium

ne of the two surfaces as a result of

yarns on the roller [3].

ceramic used in nylon production.

the drawing of the yarn or the fiber

Friction behavior is shown in Stribeck

They have observed very low abrasion

over a cylindrical surface. Tabor has

curves and the friction characteristic

in the ceramic guides. In spite of this,

shown that increasing speed also le-

of each fiber can be seen from these

the friction between the fiber and the

ads to an increase in friction in yarn-

curves in the form of the friction co-

guide has increased 2 or 3 times due

cylindrical surface friction.

efficient change with speed. Tu and

to this abrasion. This resulted in tensi-

Schlatter and Demas have studies the

Fort have investigated the friction of

on increase and in unacceptable fa-

friction behavior of filament yarns by

sliding nylon fiber over aluminum rol-

ults in fiber/yarn properties. Uneven

on [2].

tekstil teknoloji 91


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

Figure 1. The effect of sliding speed on friction coefficient for semi-crystalline polymers [1]

me hypotheses were proved on abra-

the pressure applied by the yarn to

sion mechanism:

the lubricant film and eventually fric-

• Friction leads to a decrease in fiber

tion force increases.

cross-section until creep fault tension

The hydrodynamic friction characteri-

in fiber creoss-section.

zed by high friction force increases

• Abrasion process leads to elongati-

with increase of yarn speed, lubricant

on of the fiber and two important pa-

viscosity, yarn diameter and tension.

rameters must be considered in abra-

Another result put forward by Zhu

drawing, damaged filament surface,

sion; guide sliding speed and tension

and Pan is that the lubricant film bet-

dyeing faults, difficulties in winding

ratio related with fiber elongation.

ween the yarn and the guide disappe-

can be given as examples. In this

The independence of the distance

ars completely due to increasing ro-

study, as different from previous stu-

leading to fiber breakage from speed

ughness and that the hydrodynamic

dies, fiber in non-crystallized form

can be explained by the rubberlike

friction disappears completely in ac-

and at 80 0C was used and higher

condition and low glass transition

cordance with this. In such a case,

friction forces were formed as a re-

temperature of the wet fiber [7].

semi-boundary or boundary region

sult. It was seen that ceramic guides,

In Schick’s study on the effect of sur-

friction takes the place of the

which are very hard, are oxidatively

face roughness and speed on friction,

hydrodynamic friction [9].

abraded and as contact surface in-

a system with moving yarn was used

The following results were obtained

creases due to flattening of the surfa-

and it was concluded that synthetic

in a study made by Viviani and Gra-

ce, friction increases. The heat gene-

fibers’ friction was considerably dif-

ziano,as stated by Howell in his own

rated as a result of this increase acce-

ferent within the whole speed range.

study, to investigate the dependence

lerates the abrasion of the ceramic

Data, which support the view that

of friction on roller radius. The results

[6].

there is discontinuous behavior in

are friction tests obtained from a mul-

Cayer-Barrioz and Mazuyer have de-

very low speeds and that a continuo-

tifilament yarn passing over a steel

veloped a tribometer dipped in water

us film separates the surfaces comple-

cylinder rotating with a speed of 7

with controlled temperature in order

tely at high speeds, have been obtai-

m/min.

to understand the fiber friction and

ned. It was stated that as guide ro-

abrasion mechanism. The aim of this

ughness increases, friction value dec-

Radius r (mm)

is to wet the fiber, to decrease the ef-

reases, because pressure increases

Output tension T (g)

fect of variable moisture on friction

due to decrease in contact area at

and to neglect the effect of heating

high speeds. It was shown that the

The increase in radius has led to the

due to cooling.

reverse is true at low speeds and that

increase in tension, however this in-

Macroscopic abrasion criteria have

as roughness increases; friction tends

crease is irregular and some other

been defined as guide revolution

to increase due to abrasion in the fi-

factors might have played a role in

number and guide sliding distance. As

ber on rough guide surface [8].

this increase. Howell has measured

a result, it was seen that the average

Zhu and Pan have investigated the

values of output tension T, input ten-

time for fiber breakage is inversely

friction behavior of synthetic yarns

sion T0, cylinder radius r and wrap

proportional to the guide speed and

used in different textile plants by con-

angle ı and has given the following

that the number of revolution is inde-

sidering the deformation of the lubri-

formula for the measured values:

pendent of change in speed and is

cant film. The deformation of the lub-

constant. Abrasion kinetics was defi-

ricant film is important as it changes

ned and it was observed that increa-

the friction mechanism. The following

sing load accelerates the abrasion

results were obtained in the study:

The results from the measurements

process. From these observations, so-

The film thickness decreases due to

are: The T value corresponding to a

tekstil teknoloji 92

1,8

20 255 19 29 30

T = T0 exp[αθ(r1/T0)1-n]

(1.2)


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

certain T0 value was greater in bigger

input tension at varying sliding spe-

cylinders when compared to small

eds using 10 mm diameter ceramic

cylinders at every measurement [10].

guides with two different surface roughness values. The surface rough-

Fiber Friction

ness of the guides were measured as

Amonton stated the basiz principles

Ra=0.23 μm for guide A and as

of static and kinetic friction in 1699

Ra=0.5 μm for guide B. As it can be

as a result of his researches. He fo-

observed from Figure 3, the wrap

und that static friction is the force

angle was taken as 180° during the

that has to be exceeded to start sli-

experiments.

ding and that is always as great as the

The yarns were tested for 5 minutes

kinetic friction force needed to conti-

at a sliding speed of 1.6 m/s in order

nue sliding.

to see the change of friction coeffici-

For most materials, kinetic friction is

ent with time. In this way, the change

Figure 3. The contact of the guide with the yarn and the wrap angle

independent of sliding speed. Howe-

in friction coefficient in yarns after

ter sliding speed of 1 m/s for both

ver, this behavior is more complex in

passing over the guides for 500 me-

guide types.

semi-crystalline polymers. There is no

ters.

As a result, as sliding speed and yarn

simple functional relationship betwe-

The results of the tests carried out by

linear density increase, the effect of

en friction coefficient and sliding spe-

using guides with different surface

roughness on friction can be observed

ed in these materials. The change of the friction coefficients of this type of materials with sliding speed is shown in Figure 1.

There is no simple functional relationship between friction coefficient and sliding speed in these materials.

Experimental Study and Results

roughness values can be seen in Figu-

more clearly, as parallel to the results

The capstan tribometry at I.T.U. Mec-

re 4 and Figure 5.

in the studies in the literature. The

hanical Faculty Machine Elements La-

Though Guide B has higher roughness

fact that constant speed cannot be

boratory was used in the experiments.

value than Guide B, friction coeffici-

obtained at low speeds can also be

The photograph of the experimental

ents are generally lower; however the

considered to be effective for this ca-

set-up can be seen in Figure 2. The

change of friction coefficient with sli-

se.

experiments were realized at 18 0C

ding speed has become constant af-

Schick [8] has investigated the effect

and 50% relative humidity laboratory

of surface roughness on friction and

conditions.

Mechanic Strain Gauge

has found that the friction between

type force transducer was used for

the yarn and the guide decreased

friction measurements. The signals

with increasing surface roughness at

obtained from the force transducer

high speed region.

were transferred to a computer via a

Tu et al [4] have shown that friction

data collector and the data were pro-

coefficient is smaller for rougher sur-

cessed by using a software called

face within the whole speed range. In

ESAMUSB.

the hydrodynamic slidin region, the

The coefficient of friction values of

lower friction coefficient value of the

monofilament

polypropylene yarns

rougher surface is due to the higher

having 134 dtex, 162 dtex and 185

local pressures in the rough surface

dtex were measured with 10 gram of

Figure 2. General view of the experimental set-up

tekstil teknoloji 93

contact area.


ELYAF İPLİK FIBRE YARN

ment of fiber and yarn friction and the friction coefficient of polypropylene monofilament yarn was measured. There are many studies on fiber friction, however the innovations in textile technology, increasing speeds and development of new fibers require more studies to be carried out in this area. sliding speed Figure 4. The change of friction coefficient with sliding speed with Guide A at 10 g input tension

Rubenstein [11] defines the contact

10 g input tension, it was observed

between a fixed surface and a moving

that the yarn with lower linear density

surface as a series of contacts betwe-

has higher friction coefficient and the

en surfaces and lists the happening

yarn with higher linear density has lo-

events as follows:

wer friction coefficient. Experiments

i) two surfaces come together and

carried out with 185 dtex yarn gives

normal force is applied. A contact zo-

more clear results and the effect of

ne, where adhesion berween surfaces

the guide is more clearly observed.

occurs, takes place,

Friction coefficients are lower with

ii) the surfaces move according to

guides having higher friction coeffici-

each other and adhesion bonds are

ent.

broken, iii) 1st step is repeated.

Discussion

In this case, the higher the speed of

The friction properties of fibers are

moving surface, the shorter is the

very important for textile technology.

contact time and the higher is the

The extent of friction determines the

speed of

tensions that the yarns and fibers are

breaking of adhesion

bonds.

subjected to. In this study, a Capstan

For guide A, with tests performed by

tribometer was used for measure-

Guide B, 10 gram

sliding speed Figure 5. The change of friction coefficient with sliding speed with Guide B at 10 g input tension

tekstil teknoloji 94

Acknowledgements We thank I.T.U. Mechanical Faculty Machine Elements Laboratory for their permission to use their experimental set-up and facilities, ‹flbir Sentetik A.fi. for their provision of the samples, Dr. Ergün Bozda¤ for his support in force transducer measurements and EKOTEKS A.fi. for producing the guides for our experiments. References [1] Warner, S. B., 1995. Fiber Science, Englewood Cliffs Prentice Hall, New Jersey. [2] Tabor, D., 1957/58. Friction, lubrication and wear of synthetic fibres, Wear, Vol. 1, 5-24. [3] Schlatter, C. and Demas, H. J., 1962. Friction studies on caprolan filament yarn, Textile Research Journal, Vol.32 No.2, 87-98. [4] Tu, C. F. and Fort, T., 2004. A study of fiber-capstan friction. 1. Stribeck curves, Tribology International, Vol. 37, 701-710. [5] Tu, C. F. and Fort, T., 2004. A study of fiber-capstan friction. 2. Stick-slip phenomena, Tribology International, Vol. 37, 711-719. [6] Ramsey, P. M. and Page, T. F., 1990. Measurements of the friction and wear behaviour of ceramic guides during the production of nylon, Wear, 138, 209-224. [7] Cayer-Barrioz, J., Mazuyer, D., Kapsa, P., Chateauminois, A. and Bouquerel, F., 2003. On the mechanisms of abrasive wear of polyamide fibres, Wear, 255, 751757. [8] Schick, M. J., 1973. Friction and lubrication of synthetic fibers. Part I: Effect of guide surface roughness and speed on fiber friction, Textile Research Journal, 103-109. [9] Lang, J. and Zhu, S., Pan, N., 2003. Frictional behavior of synthetic yarns during processing, Textile Research Journal, 73(12), 1071-1078. [10] Howell, H. G., 1954. The friction of a fibre round a cylinder and its dependence upon cylinder radius, The Journal of the Textile Institute, Vol. 45 No. 8, 575-579. [11] Rubenstein, C., 1958. The friction and lubrication of yarns, J. Textile Inst.,49, T42.


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

fiener Makina’dan Sa¤lam Çözümler Müflteri ihtiyac›na göre sa¤lam ve kaliteli çözümler üreten fiener Tekstil Makina, dünyan›n en ünlü markalar› ile eflde¤erde performans sergileyen ürünlere imza atmaya devam ediyor.

1

989 y›l›nda Makine Mühendisi

Y›kama Makinalar›

Mustafa Sener taraf›ndan kurulan

fiener Tekstil Makina dokuma kumafl-

fiener Tekstil Makina birçok tekstil bo-

lar için ve örme kumafllar ile hassas

ya ve terbiye makinas›n›n ilk Türk üre-

dokuma kumafllar için iki ayr› tip y›ka-

ticisi olman›n hakl› gururunu tafl›yor.

ma makinas› üretmektedir:

Mustafa fiener’in tekstil sektöründeki

Resim 4’te görülen makine 2006 mo-

uzun y›llara dayanan bilgi ve tecrübe

del olup, Turnalar Tekstil’de yine fir-

birikimi, müflterileri için güvenilir çö-

mam›z taraf›ndan imal edilmifl olan in-

zümler üretilmesini sa¤lam›flt›r.

digo boya makinas› ile birlikte çal›fl-

Firma üretti¤i makinalar›nda kaliteli

maktad›r.

malzeme kullanarak sa¤lam ve daya-

219 mm çap›ndaki sevk rolikleri k›r›-

n›kl› üretim yap›yor. Makinalar›n per-

s›ks›z kumafl çal›flmas›n› sa¤lamakta-

formans›, dünyan›n en ünlü markalar›

fiener Makina Yönetim Kurulu Baflkan› Mustafa fiener

d›r. Üst sevk roliklerinin friksiyon tah-

ile eflde¤er seviyede bulunuyor.

ila +12% aras›nda kolayca ayarlanabi-

rik sistemi kumafl gerginli¤ini minimu-

Dijital makinalar ile bask› yapan ve bu-

lir.

ma indirmekte ve tekne içinde sabit

tikvari çal›flan bir müsflterisi için üretti-

Özel filtre çözümleri, ham kumafl mer-

kalmas›n› sa¤lamaktad›r.

¤i bask› sonras› y›kama makinas› özel

serize yap›lmas› durumunda dahi kos-

Mekanik salmastralar›n tekne d›fl›nda

dizayn› ise, firman›n yenilikçi mühen-

tik çözeltisinin efektif temizlenmesini

olmas›, bunlar›n ömrünü artt›rmakta-

dislik gücünün önemli bir göstergesi

sa¤lamaktad›r.

d›r. Resim 5’teki, örgü kumafllar ile

olarak ortaya ç›k›yor. Ve bu ürün müfl-

So¤uk veya s›cak merserize ifllemleri

hassas dokuma kumafllar için gelifltir-

teri ihtiyaçlar›na uygun çözüm ürete-

mümkündür. Her iki durumda da s›-

di¤imiz Tamburlu Y›kama Makinas›

bilmenin güzel bir örne¤ini oluflturu-

cakl›k ayar› dar tolerans aral›¤›nda ya-

Bursa Kestel’deki Kirveler Tekstil’de

yor. fiener Tekstil Makina’n›n ürün

p›lmaktad›r. Merserize olmufl kumafl,

çal›smaktad›r. Özellikle bask› sonras›

yelpazesinde flunlar bulunuyor:

stabilize bölgesinde belli bir gerginlik

y›kama iflinde kullan›lan makinan›n en

ile 70-90°C s›cakl›kta y›kanarak, üze-

önemli özelli¤i; tamburlar›n her biri-

Merserize Makinasi

rindeki kostik konsantrasyonu 28

nin ayr› ayr› motorlar ile tahrikli olma-

fiener merserize makinalar›nda, müfl-

Be°’den 3-4 Be°’ye kadar düflsürülür.

s›ndan dolay› kumafl›n tansiyonsuz ça-

teri talebine ba¤l› olarak makine girifl

Kumafl stabilize bölgesini takiben aç›k

l›smas›n› sa¤lamas›d›r. Her teknede

ve ç›k›fl›nda kullan›lan J-Box ile, non-

en y›kama teknelerinde y›kanarak,

flotte sirkülasyonu bulunmas› y›kama

stop merserize ifllemi yap›labilmekte-

üzerindeki alkali tamamen nötürleflti-

verimini artt›rmaktad›r.

dir. Merserize ifllemi yastan-yasa veya

rilir. Son y›kama banyosun daki asit

kuru kumafltan yap›labilir. Yastan-ya-

dozajlama ve durulama sistemi, nöt-

fiener Kontinü Boya Makinalar›

sa çal›flmada merserize bölmesi giri-

rölizasyon islemini garanti alt›na al›r.

PAD-SKY Kontinü Boya Makinam›z

flinde y›kama teknesi ve güçlü bir s›k-

2008 model olup U⁄URTEKS firma-

ma fular›, merserize banyosuna müm-

Mini Merserize Makinas›

s›nda çal›flmaktad›r. Makinan›n giris

kün olan en az su tafl›n›m›n› garanti

Günlük kapasitesi 15-20 bin metre

ve ç›k›fl›ndaki J-Boxlar non-stop çal›fl-

eder. Kostik Be’ ayar cihaz›, merserize

olan boyahaneler için son derece eko-

ma imkan› vermektedir.

banyosunda kostik konsantrasyonunu

nomik bir makinad›r.

Tesisde, boya fular›, hava pasaj› ve 6

+/-1 Be° tolerans ile ayarlar.

Ayn› makine üzerinde merserize ve

adet y›kama teknesi bulunmaktad›r.

Merserize islemi için çok önemli olan,

stabilize ifllemlerini yapmak mümkün-

Hidrolik olarak çal›flan fular silindirleri

kumafl gerginli¤i elektronik olarak -1

dür.

FAIRCHILD regülatörleri ile son derece

tekstil teknoloji 95


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

düzgün boyama yapmaktad›r. Dozaj-

tör vard›r:

lama sistemlerinde de dünyaca ünlü

1-Kauçuk blankete giriflte çal›fl›lan ku-

markalar›n kullan›m› ve PLC kontrolu

mas›n gramaj›na uygun ve kumas

ile düzgün boya sonuçlar› al›nmas›n›

bünyesinde eflit da¤›lm›fl rutubet.

garanti alt›na alm›flt›r.

2-Kauçuk blanket silindirinin s›cakl›¤›.

PAD-DRY

3-Kumas›n, blanketin çekmezlik sa¤-

2008 Model olan Pad-Dry tesisimiz

layan bölgesinde kalma süresi, yani makine h›z›.

ÖZTEK firmas›nda çal›flmaktad›r. Dispers, kükürt, reaktiv ve indantren bo-

lar› ile de öncülük görevini yapm›flt›r.

4-Kauçuk blanketin bask›s›

yamalar için uygun bir makinad›r.

‹zmir’deki Key Tekstil ile bafllayan bu

fiener Tekstil Makina ‘n›n sanfor maki-

Tesis, giriflte J-Box,gazl› bir ön kurutu-

yolculuk Turnalar ve fievikler Tekstil-

nalar›nda rutubet, buharlama kabini,

cu, hidrolik çal›san bir boya fular›, si-

deki tesisler ile baflar›n›n zirvesine

buharlama silindiri veya spray ünitesi

lindirli kurutma ile ç›k›flta J-Box ve dok

ulaflm›flt›r. Makinalar›m›zda en son

ile sa¤lanmaktad›r.

sar›c›dan meydana gelmektedir.

teknolojinin gerektirdi¤i ekipmanlar

Silindir s›cakl›¤› hassas buhar regüla-

Sa¤lanan mükemmel sonuçlar ve

kullan›lmaktad›r. fiener Tekstil Makina

törü ile ayarlanmakta; blanket bask›s›

müflterilerimizin memnuniyeti gurur

kendi bilgi ve tecrübe birikimi yan›nda

bir motor-redüktör ile operatör dialog

verici olmaktad›r.

müflterilerinin ve bilgilerini kullanarak,

paneli üzerinden PLC vas›tas›yla ayar-

onlar›n ihtiyaçlar›na en uygun çözüm-

lanmaktad›r. Makine h›z›, çekmezlik

Silindirli Kurutma Makinalar›

leri gelifltirmektedir. Tekstil Sanayicile-

yüzdesi bütün parametreler operatör

Silindirli kurutma makinalar› genellikle

rimizin engin birikimleri tekstil makina

dialog paneli üzerinden PLC ile ayar-

pamuklu terbiye tesislerinde kullan›l-

sanayimizin de geliflimini destekle-

lanmakta ve kontrol edilmektedir.

maktad›r. ‹lk silindirli kurutma maki-

mektedir. Bu iflbirli¤i özgün tasar›mlar

Kauçuk blanket ünitesinin h›z› ana h›z

nas›n› 1995 y›l›nda üreten fiener Teks-

ortaya ç›karmaktad›r.

olup, Palmer ünitesinin h›z› ayarlanm›fl olan çekmezlik yüzdesi kadar düflük

til Makina günümüze kadar onlarca makine üretmifltir. Bunlar›n tamam›

fiener Sanfor Makinalar›

olmaktad›r. Bu sebepten, kumafl kau-

yurt içinde ve yurt d›fl›nda daima pa-

fiener Tekstil Makina 2004 y›l›ndan

çuk blanketden palmer keçe silindiri-

muklu tesislerine sat›lm›flt›r.

beri hem dokuma kumafllar için, hem

ne geçerken hafifçe sarkma yapar. Bu

2009 y›l›nda, yünlü sektörünün lider

de aç›k en örgü kumafllar için Sanfor

operatör için çok önemli bir gösterge-

kuruluflu ALTINYILDIZ’›n apre sonras›

makinalar› üretmektedir. fiener Sanfor

dir.

kurutma problemini Silindirli Kurutma

makinalar›nda Dunline kauçuk ve ke-

Kumafl›n bu sarkmas›ndaki farkl›lafl-

Makinas› ile çözen fiener Tekstil Maki-

çe blanketleri kullan›lmaktad›r.

malar, çekmezli¤inde de¤ifliklik oldu-

na, bu sektörde de bir yenili¤e imza

Makinalar PLC kontrollu olup, sanfor

¤u anlam›na gelir ki,o peratörün der-

atm›flt›r.

tesisinin motorlar› PLC ile haberlefltiril-

hal sebebini bulup gerekli düzeltmele-

Alt›ny›ld›z’da çal›flan silindirli kurutma

mekte; kesinlikle tansen vals v.s. kul-

ri yapmas›n› gerektirir. Böyle durum-

makinam›z, Öztek’de y›kama Makina-

lan›lmamaktad›r. Bu özellik çekmezlik

larda operatör dialog paneli üzerin-

s› il kontinü çal›flan silindirli kurutma

iflleminde önemli bir emniyet unsuru

den gerekli düzeltmeleri kolayca ya-

makinam›z...

olmaktad›r. Ayr›ca operatöre de bü-

par.

Bu tür çözümler prodüktivite art›fl›

yük bir kolayl›k sa¤lamaktad›r. fiener

fiener Tekstil Makina’n›n gelifltirdi¤i

sa¤lad›¤› gibi ürün kalitesini de yük-

Tekstil Makina, makine imalat› yan›n-

Clean Grind blanketin rektifiyesi s›ra-

seltmektedir. Ersan Tekstil’deki konti-

da tüm sanfor müflterilerinin sanfor

s›nda ortaya ç›kan kauçuk ve talk

nü y›kama ve kurutma makinas› ku-

problemleri ile ilgili teknik destek ve

pudras› tozlar›n› bir vakum ünitesi va-

mafl indigo boya makinas›, fievikler

servis de sa¤lamaktad›r.

s›tas›yla toplayarak çevre temizli¤i sa¤lad›¤› gibi ayn› zamanda rektifiye-

Tekstil’deki fiener ‹ndigo Boya Tesisi, Turnalar Tekstil’deki 2002 Model fie-

Palmer Ünitesi

den sonraki temizlik süresini de azal-

ner Indigo Boya Tesisi, fiener Tekstil

Kauçuk Blanket Ünitesi

tarak üretimin artmas›na katk› sa¤la-

Makina Üretti¤i ‹ndigo Boya Makina-

Sanfor ifllemini etkileyen 4 önemli fak-

maktad›r.

tekstil teknoloji 96


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

Stable Solutions from fiener Makina fiener Tekstil Makina, which continues to provide stable and high quality solutions according to customers needs, continues to supply products equivalent to the most form our brands of the world

ener Tekstil Makina, establihed in 1989 by Mr.Mustafa Sener feels proud of the first local manufacturer of many textile dyeing and finishing machiney in Turkey. The knowledge and experience of Mustafa Sener regarding of his working in the textile industry, provided to his customers reliable solutions. The company manufactures strong products using high quality materials.The performances of the manufactured machines have the same level of the famous manufacturers of the world. The Washing Machines after Printing that manufactured for a customer who prints by Digital Printing machines, is an important indicator of the innovative engineering power of the company. And this is an interesting example of the fiener’s capability to produce regarding the customers demands. Now we would like to dip into machines manufactured by fiener Tekstil Makina: Mercerizing Machines The J-scray on fiener mercerizing machines provide non-stop running of the mercerizing proccess. Mercerizing proccess could be done wet-on wet or dry-on wet.The washbox and strong squeezing padmangle used before mercerizing zone guarantee to carry minimum water to mercerizing zone. The caustic concentration in the mercerizing zone is adjusted by special device by +/- 1 tolerance. The tension of the fabric that is very important for mercerizing is adjusted easily by electronic devices between 1/ + 12%. Special selfclean filter flush the dirtiness very effectively even proccessed the raw fabrics. Cold or

hot mercerizing are possible.The setting of temperature for both is done with very close tolerances. The fabric treated in the mercerizing zone goes to washing in to the stabilisation zone and caustic concentration of the fabric will be decreased upto 1-3 Be°. The fabric wash out following the stabilisation zone in the washboxes and goes out at the end of washboxes as completely neutral .The acid dosing and rinsing system in the last washbox provides a guaranteed neutralisation. This is a mercerizing machine which costs little to operate for the dyehouses that have 15-20 tousand meters daily capacity. It is possible to do both of mercerizing and stabilisation on the same machine. Washing Machines fiener Tekstil Makina: manufactures two types of the washing machines for woven and knitted fabrics. Washing Machine For Woven Fabric Tumble Washing Machine For Knitted and Sensitive Fabrics The machine shown in the photo and manufactured in 2006, works in Turnalar Tekstil, following indigo dyeing machine which is also manufactured also by fiener Tekstil Makina: The guide roller with diameters 219 mm provide wrinklefree running of

tekstil teknoloji 97

the fabric. The top guiding rollers are driven by special system so that this provides minimum and equal tension of the fabrics in the washbox. The life of mechanical seals are long as they are out of the washboxes and don’t contact with liqour. The machine shown in the photo is manufactured for sensitive fabrics and works in Kirveteler Tekstil Kestel/BURSA. The main characteristic of this machine is that each tambour is driven by seperate motor so that the fabrics can run with minimum tension. The washing efficiency is high as each washbox has seperate liqour circulation. fiener Continous Dyeing Machines Pad-Sky PAD-SKY continous dyeing machine Modell 2008 works in U¤urteks. The J-scrays on entry and exit provide non-stop running.This range has dyeing padder,air-zone and 6 pcs. washboxes. The rollers of the pad-mangle are hydraulic rollers.The dyeing result is excellent by using of Fairchild regulators.Using the worlwide famous dozing systems and PLC been guaranteed even and repeatable dyeing result. PAD-DRY This Pad-dry Modell 2008 works in OZTEK. This is useful for dispers ,sulhpur, reactive and indanthren dyestuffs. The range consits of entry Jscray, hydraulic dyeing pad-mangle, pre-dryer, cylinder dryer, exit J-scray and big batch winder. fiener Tekstil Makina feels proud of excellent results and satisfaction of customers.


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

fiener Tekstil Makina provides technical support to all textile finishing industry for their shrinkage problems. Palmer unit rubber belt unit. There are 4 important factors for shrinkage process: 1-The fabric must have determined and even distrubuted moisture on entry of rubber belt unit. 2-Temperature of heated cylinder, 3-Dwell time of the fabric in the shrinking zone of rubber belt,that means speed of machine. 4-Pressure of the rubber belt. fiener shinkage Machines provides the Cylinder Drying Machines Cylinder dryers are used mainly in the finishing plants, which are processed by cotton fabrics. Having manufactured first cylinder dryer in 1995 and has a lot of the referances today. All of them work in cotton fabric finishing plants. fiener Tekstil Makina solved a drying problem of Altinyildiz, which is the leader of woolen sector so that fiener tekstil makina provides an innovation in 2009 for woolen finishing plants. Cylinder Dryer in Altinyildiz, our Cylinder Dryer works in Oztek following of the washing range. Such solutions provide increase of productivity and quality of the products. fiener Tekstil Makina, Continous washing and cylinder dryer in Ersan Tekstil fiener Indigo dyeing ranges, fiener Indigo dyeing range in fievikler Tekstil, fiener Indigo Dyeing range in Turnalar Tekstil, fiener Tekstil Makina pioneered y his indigo dyeing machines for the fabrics. The journey that began in Key Tekstil-Izmir, reached peak levels by the machines in Turnalar and fievikler Tekstil. The equipment of the last technological advance are used on the machins. fiener

Tekstil Makina uses the experience and knowledge of his customers besides his own. Wide experiences of our textile industry provide us authentic design of textile machines.

moisture by steaming cylinder, steambox or spraying unit. The temperature of heated cylinder is adjusted by accurate regulator.The pressure of the rubber belt applies by a motor-gearbox and adjusted thro-

fiener Shringkage Machines

ugh operator panel by PLC.

fiener Tekstil Makina manufactures since 2004 shrinkage machines for

Speed and shrinkage percentage of

woven and knitted fabrics. fiener

fabric are adjusted by ODP and PLC.

Shrinkage Machines are used always

Speed of the rubber belt unit is the

use Dunline rubber belts and felt

main speed of the machine and pal-

blankets.

mer unit must run slowly than rubber

fiener Shrinkage Machines use special

belt regarding the pre-determined

driven system by PLC and never use

shrinkage percentage. The fabric sho-

pendel roller, e.a. so that they provide

uld be between rubber belt and pal-

guaranteed shrinkage of the fab-

mer unit. This is an important indica-

ric.Furthermore this provides very

tor for the operator. If the thightness

easy operation.

of fabric will be changed during the running, that means there is any change of the shrinkage. The operator must find its reason. He can manage it by ODP very easy. CLEAN GRIND is a vaacum system, developed by fiener and used for the dust removal, which arises during the grinding processs. This device provides a clean envoirement and reduces the cleaning time after the grinding.

tekstil teknoloji 98


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

Boyahane Kalitesinde Yeni Geliflmeler Melih Günay HueMetrix Inc. Raleigh, North Carolina, USA Özet

meye bafllansa da s›ralanan bir tak›m

rak gelifltirdi¤i boya takip sistemleri,

Bir boyan›n çözeltideki miktar›n› pra-

teknolojik k›staslar: a) hassas spektro-

endüstriyel ortamlar için ticari olarak

tik bir flekilde ölçebilme yetene¤i bo-

fotometrelerin fiyatlar›n›n yüksekli¤i,

adapte edilmeye bafllanm›flt›r [3, 4].

yac›l›kta bir k›sm› burada tart›fl›lan

b) düflük bilgisayar ifllemci h›zlar›n›n

Smith [5] bu iki sistemin tarihsel geli-

önemli de¤iflikliklere neden olacakt›r.

spektrofotometrenin üretti¤i veriyi ifl-

flimini ve k›yaslanmas›n› rapor etmifl-

Özellikle, son zamanlarda çok s›k duy-

leme gücünde olmamas›, c) yüksek

tir.

maya bafllad›¤›m›z ilk defa da do¤ru

miktarlardaki verinin manipüle edile-

Bu makalede ise Boya Takip sistemi

boyama (right first-time dyeing), bah-

bilmesi için gerekli bilgisayar haf›zas›-

kullan›larak efektif bir boyahane kali-

sedilen teknolojik geliflmelerle bera-

n›n yetersizli¤i; uygulamada gecikme-

te kontrol sisteminin nas›l kurulabile-

ber ana hatlar› ve örnekleri bu çal›fl-

ye neden olmufltur. Örne¤in 3 boya

ce¤i aç›klanacakt›r.

mada verilen efektif boyahane kalite

kombinasyonlu bir reçetenin kalibras-

kontrol sistemim uygulanmas› ile

yonlar›n›n haf›zada tutulup ifllenebil-

Boya takip sistemi ve kurulumu

mümkün olabilmektedir. Önerilen ka-

mesi için gerekli minimum haf›za mik-

Sistem boya kar›fl›m›n› okuyup kar›fl›-

lite kontrol program›n›n; i) gelen bo-

tar› 500 MB civar›ndad›r. Ancak bun-

m›n ihtiva etti¤i boyalar›n çözeltideki

ya, kimyasal, tekstil testi, ii) boya ön-

dan 8 y›l önce, bilgisayarlar bu büyük-

miktarlar›n› Beer-Lambert [6]:

cesi reçete ve boyama koflullar›n›n

lükteki haf›zalar ile donat›lmaya bafl-

testi, ve iii) boyama s›ras›nda boyan›n

land›.

ve spektrumlar›n ilave edilebilirli¤i [7]

gelifliminin takibi olmak üzere 3 aya¤›

2000’li y›llar›n ortalar›na do¤ru tekno-

kanununa göre ayr› ayr› hesaplar ve

vard›r. Bu kalite kontrol program›n›n

lojideki ilerlemeler neticesinde yukar›-

ekranda gösterir. Denklemde ε : mo-

iflletmeye uyarlanmas›n›n hem ekono-

da listelenen bir tak›m k›staslar afl›lm›fl

lar absorbans, l : yol uzunlu¤u (path

mik hem de çevresel faydalar› vard›r.

ve bunu takiben ‹ngiltere ve Ameri-

length), λ : dalga boyu, A : absorbans,

ka’daki iki farkl› grubun prototip ola-

ve c : boya konsantrasyonudur. Boya-

(1) A(λ) = lε(λ)c

Anahtar kelimeler: boya, takip, kalite, spektrofotometre, test Girifl Boyamada reçete gelifltirme ve problem çözme, yayg›n olarak teorik tekstil ve kimya bilgisinden uzak deneme yan›lma usulü yöntemlere dayanmaktad›r. Bunun en önemli sebeplerinden birisi yak›n zamana kadar tekstil endüstrisi taraf›ndan boyaman›n geliflimini boyama süresince takip edebilecek pratik teknolojilerin boyahanelere uyarlanamam›fl olmas›d›r. Boyaman›n performans›n› ölçen ilk prototip sistemler [1, 2] 1990’l��� y›llarda gelifltiril-

fiekil 1: BTS ile boyamaya olan müdahalelerin boyaman›n geliflimi üzerindeki etkisinin izlenmesi.

tekstil teknoloji 99


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

lar›n sistem taraf›ndan çözelti konsantrasyonlar›n›n belirlenmesi için onlar›n öncelikle cihaz taraf›ndan okutulup sisteme tan›t›lmalar› gerekmektedir. Bu tan›tma prosesine kalibrasyon ad› verilir ve bu ifllem her bir boya için sadece bir defa yap›l›r. Baz› sistemlerde ise kalibrasyon boyamadan önce her kar›fl›m için ayr› ayr› yap›l›r ve bu onlar›n en büyük dezavantajlar›ndan biridir. Kalibrasyon sonras›nda boyalar›n çözeltideki miktarlar›n›n tespiti ve kalite kontrolleri sistemin ya manüel yada otomatik modundan birinde yap›labilir. Manüel Mod; seçildi¤inde boya çözeltisi bir fl›r›nga ile sistemin “inlet” girifl noktas›ndan cihaza direk enjekte edilir. Enjeksiyon sonunda kullan›c› bir sonraki numuneyi veya ayn› numuneyi tekrar okutabilir. Otomatik Mod; ise genelde boyama için seçilir ve sistemin boyama süresince her 90 saniyede bir boya banyosundan örnekleme almas›n› sa¤lar. Bu

fiekil 2: Farkl› zamanlarda al›nan boyalar aras› güç fark›

elde etti¤i boyama verilerini veri taba-

ait boyalar pamu¤u ve dispers boyalar

n›nda saklayabilir. Veri taban›nda sak-

da polyesteri boyamaktad›r. fiekil

lanan verilere yetkili mühendis inter-

1’den tuzun eklenmesi direk boyalar›n

net ortam›ndan ulaflarak bir k›sm› bu

pamuk üzerine yaklaflmas›, asidin ek-

makalede aç›kland›¤› flekilde boyala-

lenmesiyle asit boyalar›n yüne çekil-

r›n, kimyasallar›n ve boyaman›n de-

mesi ve s›cakl›¤›n belirli bir seviyeye

Boyama tamamland›¤›nda teknisyen elde etti¤i boyan›n verilerini veri taban›nda saklayabilir.

amaç için cihaz bir dolafl›m borusu ile boya makinas›n› ba¤lan›r. Numune boya makinas›ndaki boya çözeltisinin bir k›sm› dolafl›m borusundan geçerken, boya takip sistemi içindeki röle aç›l›p kapanarak analiz için mikro litre seviyesinde bir damla boya örne¤i sisteme otomatik olarak al›n›r. ‹ster manüel ister otomatik olsun mikro litre seviyesinde damla boya örne¤i analizinden çözeltideki boyalar›n konsantrasyonlar› ayr› ayr› hesaplan›r. Bu veriler daha sonra mevcutsa s›cakl›k, pH ve iletkenlik sensorü verileri ile senkronize edilir ve grafiksel olarak boyac›ya gerçek zamanda sunulur. Boyama tamamland›¤›nda teknisyen

¤erlendirmesini yapabilir.

ulaflmas›yla da dispers boyan›n pol-

Ancak, burada de¤erlendirme yap›l›r-

yesteri boyamaya bafllamas› görünü-

ken göz önünde bulundurulmas› ge-

yor. Ayr›ca eklenen asidin pamu¤un

reken bir tak›m s›n›rland›rmalar vard›r.

boyanmas›n› da tetikledi¤i ayn› grafik-

Günay ve Jasper bu k›s›tlamalar hak-

te görülmektedir. Bu detayl› bilgi ge-

k›nda detayl› bir inceleme yapm›fllard›r

rekti¤i durumlarda s›cakl›k, pH ve ilet-

[8]. Fakat her fleye ra¤men bu k›s›tla-

kenlik verileri ile birlefltirilerek afla¤›da

malar›n sistemin üretti¤i veri üzerin-

ana hatlar› çizilmifl kalite kontrol stra-

deki etkisi ço¤u zaman ihmal edilebi-

tejisi iflletme içinde uygulanabilir.

lecek nitelik ve niceliktedir. fiekil 1 polyester, pamuk ve yün kar›-

Boya takip sistemi entegre edilmifl

fl›m kumafl›n ayn› kazanda k›rm›z›, sa-

kalite kontrol stratejisi

r› ve mavi renk boyalardan oluflan ka-

Boya takip sistemi kalite kontrol d›fl›n-

r›fl›m ile boyanmas›n› göstermektedir.

da yeni reçete gelifltirilmesinde ve

Bu kar›fl›m kumaflta asit boya s›n›f›na

proses/reçete optimizasyonunda da

ait boyalar yünü, direk boya s›n›f›na

kullan›labilir, fakat bu uygulamalar›na

tekstil teknoloji 100


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

bu makalede de¤inilmeyecektir. Bu çal›flma bir boyahanenin girdileri için gelifltirilen kalite kontrol stratejisi ile s›n›rlanm›flt›r. Köksal’›n [8] tekstil boyamas› ve terbiyesi için gelifltirdi¤i sebep-sonuç diyagram›ndan, tekstil boyamas›n›n bir k›sm› kontrol edilebilen fakat pek ço¤unun kontrol edilmesi kolay olmayan faktörlerden etkilendi¤i görülecektir. Bir boyama sonras› renk varyasyonu: • boyahane girdi kontrolü • boyama öncesi kontrolle • boyama s›ras›nda ve sonras›nda kalite kontrol varyasyonlar›ndan veya hatalar›ndan

fiekil 3: Ayn› olmas› gereken 2 boya aras›ndaki ciddi spektral farklar boyamada ciddi sorunlara yol açacakt›r.

kaynaklan›yor olabilir. S›ralanan ne-

Farkl› zamanlarda al›nan boyalar ço¤u

ya iflletmeleri taraf›ndan boya ile gön-

denlerden kaynaklanan boyama prob-

zaman farkl› partilerden olup bazen

derilen etikette rapor edilir veya edil-

lemlerinin boya takip sistemi enteg-

bambaflka iflletmelerde/ülkelerde bile

melidir.

rasyonu ile nas›l kontrol alt›na al›nabi-

üretiliyor olabilir.

fiekil 2 farkl› zamanlarda iflletmeye

lece¤inin yöntemleri ve örnekleri ma-

Her ne kadar boya üreticisi ayn› kalite-

sevk edilen boyan›n spektrumunun

kalenin devam›nda tart›fl›lacakt›r.

de boya üretmeye çal›flsa da iflletmeye

standart ile karfl›laflt›r›lmas›n› göster-

Ayn› kalitede boya üretilmeye çal›fl›lsa da neredeyse her zaman bir güç fark› görülür.

Boyahane girdi kalite kontrolü Boya testi Bir boyamada rengi belirleyen temel girdi olan boyalar iflletmeler taraf›n-

gelen boya partileri ile boya standard›

mektedir. Sevk edilen boyan›n absor-

dan farkl› zamanlarda partiler halinde

aras›nda nerdeyse her zaman +/- %0-

bans de¤erleri belli bir katsay› ile çar-

al›n›r ve belli bir süre stokland›ktan

5 boya güç fark› görülür. Zaten bek-

p›l›rsa standart spektrum elde edilir.

sonra reçete gere¤ince kullan›l›r.

lenmesi gereken tolerans seviyesi bo-

Absorbans›n maksimum oldu¤u, (Amax

), dalga boyunda (örnekte 530)

standart ve gönderilen boya aras›ndaki mutlak fark maksimum olup boya gücü, : _Gönderilen boya_A -max Bg = A (2) _Standart Boya_ _max olarak hesaplan›r. fiekil 2’de verilen örnekte gönderilen boyan›n gücü standard›n yaklafl›k %96’s›d›r. Eflitlik 2’ye göre 100’ün alt›ndaki bir de¤erin gelen boyan›n standarttan zay›f, 100’ün üzeri bir de¤erin ise gelen bofiekil 4: Düzgünlefltirici kimyasallar›n boyama üzerindeki etkisi

yan›n da standarttan kuvvetli oldu¤utekstil teknoloji 101


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

için literatürde önerilmifl bir metot yoktur, fakat afla¤›daki basit eflitlik ile 780

_A _t___ A _0___

_= 380 780

(4)

A _0__

_= 380

bu kayman›n de¤eri say›sal olarak tespiti edilebilir. Ard›ndan, iflletme tespit edilmifl kayma de¤erlerini kullanarak boyalar›n raf ömrü veritaban›n› oluflturabilir. fiekil 5: Düzgünlefltirici kimyasal›n boya al›m h›z› üzerindeki etkisi

nu ifade eder. Hesaplanacak bir güç

Bunun örne¤i fiekil 3’de gösterilmifl-

Kimyasal performans testi

fark›n›n boyamay› olumsuz etkileme-

tir. Böyle bir durumda boyan›n kulla-

Farkl› kimyasallar›n ayn› boyama üze-

mesi için gerekli miktar düzeltme,

n›lmamas› tavsiye edilir. ‹flletme içi

rindeki etkileri farkl› olabilir. Bazen ay-

standart reçeteye göre tavsiye edilen boyadan ya daha fazla ya da daha az boya kullan›larak yap›l›r. Yaln›z bura-

Boyalar›n raf ömürleri, farkl› zamanlarda boyalar›n absorbanslar› ölçülerek elde edilebilir.

da dikkat edilmesi gereken düzeltme mesela yukar›daki verilen örnek için

kullan›lan boyalar›n raf ömürleri, fark-

n› kimyasal farkl› boyamalara farkl› et-

basitçe % 4 daha fazla boya eklemek

l› zamanlarda boyalar›n absorbanslar›

ki de yapabilir. fiekil 4 iki egalizatör

de¤ildir. Düzeltmenin hesab› Eflitlik

(A) ölçülerek, spektral kaymalar›n›n

ayn› dispers boya (Terasil Blue RBS)

Error: Reference source not found’e

grafi¤i ç›kar›larak bulunabilir. Bunun

kullan›lan iki farkl› boyamada boya

göre yap›lmal›d›r.

100 _ Bm Bg

(3)

Eflitlik Error: Reference source not found,

B

m

reçetede boya miktar›d›r.

Boya gücündeki sapmay› bilmek ve reçetelerde ona göre ayarlama yapmak bir boyaman›n baflar›l› olma flans›n› oldukça art›r›r. Boya gücünden ayr›, boyan›n kendisi ile standart aras›nda düzeltilmesi kolay olmayan ve spektral kayma dedi¤imiz farklar olabilir. Bu bazen partiler aras› üretim farklar›ndan bazen de boyalar›n stokland›¤› nem, s›cakl›k gibi ortam koflullar›n›n zaman içinde boyay› de¤ifltirmesinden kaynaklanabilir.

fiekil 6: Dispers boyan›n üç farkl› tip polyester taraf›ndan al›m›

tekstil teknoloji 102


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

% Toplam At›lan Boya

Remazol Navy RGB

Remazol Red RB

Remazol Yellow RNL

göre karar verilebilir. fiekil 6 ayn› Dispers Red 167 boyan›n üç farkl› polyes-

Boyama

13.459

33.553

39.637

Durulama -1

18.513

44.042

51.709

ter lifi taraf›ndan boya al›m› perfor-

Duruluma - 2

19.891

46.431

54.38

mans›n› göstermektedir. Bu liflerden

Duruluma - 3

21.388

48.215

56.41

Tip-1 ve Tip-2 geri dönüflüm polyes-

Durulama - 4

21.848

49.012

56.517

ter’den elde edilmiflken, Tip-3 ham el-

Duruluma - 5

22.001

49.451

56.09

de edilmifltir. Ham polyesterin % boya al›m› di¤er iki polyester tipinden nere-

Tablo 1: Reaktif boyama son durulama suyundaki konsantrasyon ölçümleri

deyse %10 daha yüksektir. Aradaki

al›m› üzerine olan etkilerini göster-

kikal›k bir süreçte ortalama boya al›m

bu ciddi fark›n polyesterin geri kaza-

mektedir. Lyogen ve Eganal geciktirici

h›z› 5.09’dir. Bu boyaman›n %50’si-

n›m sonras› bar›nd›rd›¤› yabanc› mad-

ve düzgünlefltirici kimyasallar›n boya

nin yaklafl›k 10 dakika gibi k›sa bir sü-

delerin onun boyanabilirli¤ini etkiledi-

al›m›n› farkl› oranlarda geciktirdi¤i bo-

rede gerçekleflti¤i anlam›na gelmekte-

¤inden kaynakland›¤› düflünülmekte-

ya al›m› profilinden aç›kça görünmek-

dir. Bu reçete devir periyodu 2 dakika

dir. E¤er hammaddeden elde edilen

tedir. Bunun boyama üzerindeki etkisi

olan bir boya makinas›nda boyand›¤›

polyester ve geri dönüflümden elde

kumafla ve boyaya göre de¤iflir ve her

için, kumaflta boyama sonras› isten-

edilen polyester lifleri kar›flt›r›lacak

durum için ayr› de¤erlendirilmelidir.

meyen düzgünsüzlükler görülmüfltür.

olursa aradaki boyanabilirlik fark›ndan

Bu örnekte düzgünlefltirici kimyasal› kullan›lmad›¤› durumda kumaflta herhangi bir boya düzgünsüzlü¤ü görül-

‹flletmeye gelen tekstilin kalitesi basit bir numune boyama performans gözlemi ile ortaya ç›kar›labilir.

memiflken, düzgünlefltirici kimyasal›n›n kullan›ld›¤› reçetede beklenenin

Buradan ç›kar›lacak sonuç, her düz-

dolay› elde edilen tekstilde barre efek-

aksine boya düzgünsüzlü¤ü görül-

günsüzlük kimyasal›n›n boyama üze-

ti görmek mümkündür.

müfltür. Bu da zaten egalizatörün ol-

rindeki etkisinin ayn› olmad›¤› ve baz›

mad›¤› boya al›m profilinin maksimum

durumlarda hiç kullan›lmamas›n›n da-

‹flletme su testi

boya al›m h›z›n›n di¤er iki kimyasala

ha iyi oldu¤udur.

Zaman zaman iflletmeye gelen sudaki baz› kimyasal de¤iflimlerin bilinmesiyle

k›yasla daha fazla olmamas›yla aç›klanabilir.

Tekstil ve lif kalite kontrol testi

de¤iflimden kaynaklanabilecek bir ta-

fiekil 5 egalizatörün boya al›m h›z›

Boyaman›n performans› tekstilin ken-

k›m sorunlar›n engellenmesi veya

üzerindeki etkisini göstermektedir.

disinden elbette etkilenir ve bunun

kontrol alt›na al›nmas› mümkündür.

Kimyasal›n kullan›lmad›¤› durumda

pek çok nedeni olabilir. En yayg›n fak-

Bunun için yap›labilecek test, belli ara-

boyaman›n ortalama h›z› afla¤›daki

törler önem s›ras›na göre: i) kumafl›n

l›klarla standart bir kumafltan numune

eflitli¤e göre yaklafl›k olarak 2.18 bu-

dokuma veya örme sonras› gördü¤ü

al›narak tek boyarmaddeli ve kimyasal

lunur;

terbiye ifllemleri, ii) kumaflta kullan›lan

içermeyen standart bir reçeteyle boya-

iplikten veya liften kaynaklanan var-

makt›r.. Boyalar›n kumafla geçifli, pH

yasyonlar, ve iii) kumafl yap›s›ndaki

ve iletkenlik sensör verileri eflli¤inde

de¤iflim. Sebebi her nedenle olursa ol-

takip edilir ve ifllem sonunda boyama

Egalizatör kullan›ld›¤› durumda ise,

sun iflletmeye gelen tekstilin kalitesi

profili standart ile karfl›laflt›r›l›r. Stan-

egalizatörün etkin oldu¤u 53. dakika-

basit bir numune boyama performans

darttan sapma görülürse bunun bir

ya kadarki boya al›m h›z› 1.12 olup,

gözlemi ile tespit edilebilir. Elde edilen

nedeni kesin olmamakla birlikte ifllet-

egalizatörün blok efektinin kalkt›¤›

boya al›m› grafi¤i standart boyama

me suyundan kaynaklanan bir de¤iflim

53. dakikadan sonraki yaklafl›k 10 da-

grafi¤i ile karfl›lan›r ve aradaki farka

olabilir.

tan___= _ Boyatüketimi_

¿ Zaman

(5)

¿

tekstil teknoloji 103


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

Boyama öncesi son kontroller

zaman da nedenini belirleyebilmek

tekstil araflt›rmac›lar› ve iflletme mü-

Reçetedeki boya miktar› testi

mevcut ve sonraki boyamalar›n düzel-

hendislerine önerilen kalite kontrol

Bazen tart›dan, bazen otomatik reçe-

tilmesi aç›s›ndan oldukça faydal›d›r.

testlerin d›fl›nda da bir tak›m testlerin

te haz›rlama cihaz›ndan ve bazen de

Sapman›n belirlemesi basit bir kontrol

gelifltirilmesinde öncü olaca¤›n› um-

insan hatalar›ndan kaynaklanan se-

çizelgesiyle baflar›labilir.

maktad›r.

madde miktarlar›nda hatalar oluflabi-

At›k su testi

Teflekkür

lir. Bunlar›n önlenmesi için haz›rlan-

Bunun d›fl›nda boyama tamamland›-

Yazar HueMetrix Inc. bu makalenin

m›fl boya kar›fl›m›ndaki boyarmadde-

¤›nda boya kazan›ndan at›lan durula-

yaz›m› için gerekli verileri kullanmaya

lerin miktarlar› boya takip sistemi ile

ma suyunun konsantrasyon ölçümleri

izin verdi¤i için teflekkür eder.

tespit edilerek reçetenin do¤rulu¤u

yap›larak boya fiksaj›n›n ne derece ve-

onaylanabilir.

rimli oldu¤u ö¤renilebilir. Tablo 1'de

Kaynaklar

wBunun için tavsiye edilen yöntem

verilen de¤erler reaktif boyama ve du-

[1] Madderra, T. Development of a real time data ac-

flöyledir. i) Boya çözeltisi sistem tara-

rulama sonras› hesaplanan at›k sudaki

quisition system for batch dyeing. Master’s thesis,

f›ndan en az 5 defa okutulur. ii) Her

boya miktarlar›n› kumafl a¤›rl›¤› yüz-

North Carolina State University, 1990.

boyan›n konsantrasyonunun ortala-

desi olarak göstermektedir. Bu de¤er-

mas› hesaplan›r. iii) Ölçülen ortalama

lerden de görüldü¤ü üzere Remazol

beplerden dolay› reçetedeki boyar-

s›ndaki

K

b

K

ile beklenen ara-

Red RB ve Yellow RNL'in yaklafl›k

mutlak fark ve yüzdesi he-

%50'si fikse olmadan at›k suya gön-

konsantrasyon,

ö,

saplanarak reçete hatas›,

H,

H H= 100 Kb

metry in the control of dyeing machinery. Textile Chemist and Colorist and American Dyestuff Reporter, 32(2):47, 2000. [3] Huemetrix Inc., 617 Hutton St. Raleigh, NC USA.

her bir

Boyahane kalite korntrol verimlili¤ini artt›rmak boyama s›ras›ndaki testlerle sa¤lanabilir.

boya için belirlenir.

_ ö_ H =_K b_ K

[2] Shamey, R., and Nobbs, J. H., The use of colori-

(6) (7)

derilmektedir. Bu de¤erler ayn› boya-

HueMetrix Dye-It-Right User Instrument Manual.

man›n standard› ile karfl›laflt›r›larak

[4] Ferus-Comelo, M., Inching towards the optimum:

aradaki farktan potansiyel bir boyama

iv) de¤erlendirme düflük konsantras-

probleminin olup olmad›¤› tespit edi-

yonlarda (< 0.01 g/L), enstrüman ha-

lebilir.

Process analysis with on-line bath monitoring, Colourage, 54, 39-44, 2007. [5] Smith, C. B., Dyebath monitoring and control: Past, present, and future. AATCC Review, 7

talar› yüzünden mutlak de¤er üzerin-

(11):36–41, 2007.

den (Eflitlik 6), yüksek konsantrasyon-

Sonuç

[6] Johnson, A. The Theory of Coloration of Texti-

larda (> 1 g/L) ise yüzde de¤er üzerin-

Ancak yak›n geçmiflteki bilgisayar ve

les. WoodHead Publishing Limited, UK, 2nd edition,

den (Eflitlik 7) yap›lmal›d›r.

spektrofotometre teknolojisindeki son

1989.

Bunun nedeni boya konsantrasyon

geliflmeler sayesinde, bir boyan›n ka-

[7] McDonald, R., editor. Colour Physics for In-

tahmindeki limitler yüzündendir [8].

rakteristik absorbans›n› ve çözeltideki

dustry, chapter 1, pages 33–36. Society of Dyers and

miktar›n›, gerekti¤inde pH, s›cakl›k ve

Colourists, West Yorkshire, England, 2nd edition,

Boyama an›nda ve sonras›nda testler

iletkenlik sensörleri eflli¤inde makul

1997.

Proses teyit etme

maliyetlere ölçmek mümkün olmufl-

Boyaman›n ilerleyifli sürecinde pH,

tur. Bu çal›flmada boyahane kalite

iletkenlik, s›cakl›k ve boya miktar›n›

kontrol verimlili¤ini art›rmak ve hata-

gerçek zamanda ölçmek ve standart-

lar› azaltmak için boyama öncesi ve s›-

cation of quality function deployment in textiles dye-

tan sapmalar› boyama tamamlanma-

ras›nda yap›lacak testler örnekleriyle

ing and finishing. In Transactions on Operational Re-

dan yakalamak veya sapmalar oldu¤u

aç›klanm›flt›r. Yazar, bu çal›flman›n

search, 7, 63–67, November 1995.

tekstil teknoloji 104

[8] Günay, M., and Jasper, W. J. Limitations in predicting dyebath exhaustion using optical spectroscopy. Coloration Technology, 126(3), 2010. [9] Koksal, G., and Smith, W. A. A multi-stage appli-


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

Recent Advances in the Development of an Effective Dye-house Quality Control System Melih Günay HueMetrix Inc. Raleigh, North Carolina, USA Abstract Being able to measure the amount of dye in a solution will result in significant changes in the dyeing. Especially, with the spread of right-first-time dyeing technologies, it will be possible to establish an effective quality control system for a dye-house which is discussed in this article. The proposed quality control system has three components namely; a) incoming dye check, b) verification of recipe and pre-dyeing conditions, and c) the monitoring of actual dyeing. Application of this quality control system has both environmental and economical benefits. Key words: dyeing, monitoring, quality, spectrophotometer, testing

Introduction Often the development of a recipe and debugging of a dyeing problem involve adhoc trail-and-error strategies that do not utilize the theoretic knowledge gained in color chemistry over the years. Perhaps the main reason for this is, not being able to practically monitor the progress of dye uptake during a dyeing process. The first prototype system [1, 2] to measure the dye uptake in real-time during a dyeing was developed in 1990's. However, due to technological limitations such as; a) the high cost of spectrophotometers, b) the low computation speed that is not sufficient enough to process the data generated by the spectrophotometer, and c) the insufficient computer memory restricting the amount of data that can be manipulated for the accu-

rate determination of dye amounts; cause a time lag in the adaptation of these prototype systems from the industry. For instance, to determine the dye concentrations of a 3 dye combination precisely (2+ decimal points) in real-time, it is required to have a computer above 500 MBs. It was only about 8 years ago, computers with these configurations became cost-effectively available. With the advances in computation and electronics by mid 2000's, the limitations listed above were overcame and consequently, two groups one in England and the other one in USA began the adaptation of right-first-time dyeing technologies commercially [3, 4] in select plants. The historical progress of these technologies were discussed in detail by Smith [5] in his farewell speech at AATCC. This article suggests an effective dyehouse quality control system based on the right-first-time dyebath monito-

ring technologies.

The setup of dyebath monitoring system The instrument analyzes a small amount of the dye bath solution and determines the individual dye amounts in the mixture according to the BeerLambert's [6]: A(λ) = lÂ(λ)c (1) and the additivity of spectrums [7] laws. In Equation, ε : molar absorbance, l : path length, λ : wavelength, A : absorbance, and c : dye concentration. In order for system to recognize and calculate individual dye amounts in the mixture solution, each dye has to be calibrated in the system. This process is called calibration and needs to done for each dye only once. Some systems may however require the calibration of the mixture solutions in addition to single dye calibrations to

Figure 1: The monitoring of dye uptake by the fabric for individual dyes during a dyeing cycle.

tekstil teknoloji 105


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

enables us to develop the proposed quality control schema below for a dye-house.

Figure 2: Strength differences in dyes.

accurately determine the individual dye concentrations. This is the major disadvantage of those systems. The determination of dye amounts may be done in either manually or automatically. Manual Mode; requires the injection of dye solution via syringe from the luer-lock syringe port of the instrument. After the injection, the technician may choose to either re-sample or inject a new sample. Automatic Mode; is chosen during the dyeing where every so often (about 90 seconds) a dyebath sample circulating in the circulation loop which is connected to the dyebath, is automatically taken from the dyebath by the opening and closing of the solenoid valve. Either manual or automatic, a micro sample is enough to calculate the individual dye amounts in the solution. This data may then be correlated with the temperature, pH, and conductivity sensor measurements if they are attached. The results are then presented to the dyer in real-time at various overlay graphs. When the dyeing is completed, the technician may save the results in a

database. The data stored may then be analyzed by an engineer following the methodology suggested in this paper. While evaluating these results limitations that are discussed by Günay and Jasper have to be considered [8]. However, note that the effect of these limitations on the results obtained are often insignificant. Figure 1 shows the % dye uptake of red, yellow and blue color dyes on a fabric made of polyester, cotton and wool blended fibers. On this substrate, the acid dyes dye the wool, the direct dyes dye the cotton and the disperse dyes dye the polyester fibers. During the dyeing, the addition of salt triggers the cotton fibers to absorbe the direct dyes, the addition of acid trigges wool fibers to absorb them and the rise of temperature eventually starts the dyeing of polyester with heat sensitive disperse dyeing. Furthermore, the citric acid also interacts with direct dyes and hence exhaustion of cotton is observed as seen in Figure 1. The capability to capture such detailed information on dyes and their interactions with chemicals, fabric and process variables

tekstil teknoloji 106

Dyebath monitoring system for dye-house quality control The dyebath monitoring system may also be used to develop new recipes and processes and optimize the existing ones. However, these uses are not discussed in this article. Köksal [8] developed a fish-bone diagram which shows that the dyeing of textiles is effected by some controllable, but many uncontrollable factors. Studying the cause-effect diagram provided [8], it was understood that the shade variation in a dye-house may be minimized by: • tight dye-house input quality control, • the final checks right prior to dyeings, and • the monitoring of dye uptake. Dye-house input quality control Incoming dye shipment test The dyes, which determine the shade of the fabrics, are shipped to dye houses lot-by-lot and sometimes from different plants and occasionally even from different countries. After stored in a warehouse for some time, they are used in production as needed. Although, attempts are made to manufacture dyes that are exactly the same, this is often not easy task to achieve. Therefore, it is not unusual to have dye strength differences between the shipments of dyes and their standards as much as 5%. This variation is normally reported on the label of the shipped dye. Figure 2 show the strength differences in spectras between the standard and shipment dye. This difference may be quantified by determining the


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

Later using Equation 4, he can determine the 780 ∑ _A _t___ A_0___ storage _=380 perfor780 ∑ A _0__ mance of _=380 his dyes. (4)

Figure 3: Significant spectral differences between the standard and shipment dyes.

maximum absorbance ( ) at λ max for each dye and calculating the ratio between them as given in Equation 2.

_Shipment dye _A _max _Standard dye _ A _max

100 (2)

Figure 2 demonstrate that the strength of the shipment dye is only %96 of the standard one. If the result obtained in Equation 2 is less than 100, than it means the dye is weaker and else if it is above 100 then the dye is stronger than the standard. In order to match the same shade using the new shipment dyes, the recipes have to be corrected accordingly. For instance if one of the shipment dye's strength is 96%, then the correction is not simply adding %4 more of that dye, but rather it should be calculated as follows:

100 _ Bm Bg

ferences, there may be spectral shifts which may not be easily corrected as shown in Figure 3. These may be caused by some color chemistry differences between the dye shipments or unfavorable stocking conditions such as heat and humidity modifying the chemistry of the dye at the warehouse. In such cases, it is highly recommended avoiding dyes that exhibit these spectral shifts in production. In order to quantify the spectral shifts, a dyer may measure the absorbance of the dyes in the inventory and graph them as a function of time.

(3)

In Equation 3, is the amount of the dye in the recipe. Knowing the spectral strength deviations from the standards increases chances of successful dyeing. Apart from the spectral strength dif-

Figure 4: The effect of levelling agents on dyeing

tekstil teknoloji 107

Chemical performance test Different chemicals may affect the same dyeing differently. Sometimes, the same chemical may effect another dyeing completely differently. Figure 4 demonstrate Lyogen and Eganal levelling agent's effect on two different dyeings using the same disperse dye “Terasil Blue RBS”. Both levelling agents delay the dye exhaustion differently as demonstrated in their dye exhaustion profiles shown in Figure 4. Note that for this particular dyeing, the absence of levelling agent did not cause any dyeing levelness. Contrary, the leveling agent was the cause of shade levelness observed on the fabric. This was explained by the increased rate of exhaustion in the presence of levelness agents at the exhaustion phase. Figure 5 show the exhaustion trends for select regions. In the absence of


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

will not be surprising to observe 'barre' effects in the colored fabric as parts of the fabric uptake more dye than the rest. In addition, even though the product may be called green, the process obviously may not.

Figure 5: The effect of levelling agent on rate of dye exhaustion.

chemicals the average rate of exhaustion was calculated to be at 2.18 % / min using Equation 5.

tan__ _=

Dye Exhaustion (5) Time

In the presence of levelling agent, the chemical Eganal blocks the dye uptake until the minute 53. Until then the average dye uptake is around 1.12 % / min. Once the blocking effect of the chemical disappears, 50% of the exhaustion occurs in the next 10 minutes with an average rate of exhaustion 5.09 % / min. If the fabric in the dye machine circulates at a slower paste, then it won't be surprising to observe shade levelness. Consequently, not every levelling agent affect the dyeing performance the same way. In some cases, it may be even better not to use any levelling agent at all. Textile and fiber quality control The performance of dyeing is particularly affected by the textile material itself. Most common reasons for this is: i) the variations in the fiber/yarn shipments, ii) the differences in the fabric construction, and iii) the variations in the finishing of the textile fabrics prior to dyeing. It is therefore advisable for each arriving textile lot to be tes-

ted before the actual dyeing. This can be done by simply dyeing a sample of it and monitoring its exhaustion performance. Variations from the standard exhaustion curves may indicate potential problems at dyeing. Figure 6 show the exhaustion performance of disperse dyeing of Red 167 on 3 different polyester fibers. In both Type-I and Type-II, recycled polyester fibers were blended into yarn. Type-III, which was not blended with the recylcled fibers, has a final exhaustion that is 10% more than the others. It is concluded that the foreign matters that are present in the recycled polyester fiber blends affect the dyeing performance of the yarn negatively. If Type I, II and III fibers were to be used together in a fabric, then it

Figure 5: The effect of levelling agent on rate of dye exhaustion.

tekstil teknoloji 108

Water quality test Occasionally, the incoming dye house water may chemically vary. This variation may cause dyeing problems that should be determined and controlled. A standard sample dyeing test with a single dye and without chemicals can be conducted every so often to detect such changes in water quality. Monitoring dye exhaustion, in conjuction with pH, and conductivity and comparing results with the standard exhaustion profiles may provide enough information on water quality. Although, it is not conclusive, the deviations from the standard exhaustion, pH and conductivity curves may indicate chances in plant water. Last checks before dyeing The verification of the recipe dye amounts Rarely, the instrumentation errors in the automatic dye/chemical dispensing systems, but often human weighing errors cause the dye amounts in the recipe be erronous. In order to prevent such errors, it is recommended to check dye concentrations


BOYA BASKI TERBİYE DYEING PRINTING FINISHING

% Total wasted dye

Remazol Navy RGB

Remazol Red RB

Remazon Yellow RNL

Exhaustion

13.459

33.553

39.637

Rinse-1

18.513

44.042

51.709

Rinse - 2

19.891

46.431

54.38

Rinse - 3

21.388

48.215

56.41

Rinse - 4

21.848

49.012

56.517

Rinse - 5

22.001

49.451

56.09

Table 1: Cumulative dye wasted after each reactive dyeing process step.

in the dyebath mixture before they are being transferred to the dyeing machine. This task can be easily achieved by injecting a sample of the dyebath to the right-first-time dyeing dye-check system and comparing the individual dye concentrations amounts with the specified amount in the recipe. For this task, it is best to inject the dyebath sample up-to 5 times and determine the average dye concentration. Once the average dye concentrations are determined, they are compared with the expected dye concentrations, and the absolute error for each dye is calculated. When evaluating solution errors: 1.use Equation 6 at low concentrations (< 0.01 g/L) 2.use Equation 7 at high concentrations (> 1 g/L). Employing the above decission making, is due to the limitations in concentration predictions that are discussed in an earlier paper [8] by the author. Quality control during and post dyeing Process verification During a repeat dyeing, pH, conductivity, temperature and dye concentrations may be monitored and compared against the successful dyeing profile (called standard). Deviations from the standard profile may be caught in time and corrected before the dyeing is completed. If it is not possible to re-

cover from the problem during the process, the invaluable information obtained may enable dyers to understand the root causes of the problem and take the right corrective actions following the dyeing. When comparing actual dyeing against the standard, the statistical control chart methodology may be employed.

_a_ H= _K e_ K

H 100 Ke

are suggested to systematically check the quality of incoming materials (dyes, chemicals and fibers) and monitor the dyeing process. The proposed system was proven to improved the dye house efficiency and reduced reworks. The author hopes that this article will lead textile researches and process engineers to develop new quality control methodologies in the future in addition to the ones presented here. Acknowledgements The author thanks HueMetrix Inc. for providing support and permission to use the data presented in this study. References [1]

(6)

Madderra, T. Development of a real time data ac-

quisition system for batch dyeing. Master’s thesis, North Carolina State University, 1990.

(7)

Waste water test After the dyeing is completed, collecting the flushed water of the dyeing and following rinses and measuring the dye amounts in the wasted water allows one to determine the actual dye uptake of the fabric or in dyer's term 'the fixation'. Table 1 show the cumulative percent amount of dye flushed after each dyeing step for a reactive dyeing. After 5th rinse, 56% of the Remazol Yellow RNL dye is wasted. Any significant deviation from the above measurements may indicate a potential problem in dyeing. Conclusions With the recent advances in the spectrophotometer and computing technologies, it became feasible to practically measure the dyeing characteristics of dyes in the solution cost effectively. In this article, methodologies

tekstil teknoloji 109

[2]

Shamey, R., and Nobbs, J. H., The use of colori-

metry in the control of dyeing machinery. Textile Chemist and Colorist and American Dyestuff Reporter, 32(2):47, 2000. [3]

Huemetrix Inc., 617 Hutton St. Raleigh, NC USA.

HueMetrix Dye-It-Right User Instrument Manual. [4]

Ferus-Comelo, M., Inching towards the optimum:

Process analysis with on-line bath monitoring, Colourage, 54, 39-44, 2007. [5]

Smith, C. B., Dyebath monitoring and control: Past,

present, and future. AATCC Review, 7 (11):36–41, 2007. [6]

Johnson, A. The Theory of Coloration of Textiles.

WoodHead Publishing Limited, UK, 2nd edition, 1989. [7]

McDonald, R., editor. Colour Physics for Industry,

chapter 1, pages 33–36. Society of Dyers and Colourists, West Yorkshire, England, 2nd edition, 1997. [8]

Günay, M., and Jasper, W. J. Limitations in predic-

ting dyebath exhaustion using optical spectroscopy. Coloration Technology, 126(3), 2010. [9]

Koksal, G., and Smith, W. A. A multi-stage appli-

cation of quality function deployment in textiles dyeing and finishing. In Transactions on Operational Research, 7, 63–67, November 1995.


CLASSIFIED ADVERTISEMENTS



Second Hand Machinery for Sale





Spare parts & Accessory Manufacturers  Auctions  General

Human Resources

ORDER FORM / REZERVASYON FORUM Book A Classified Advertisement! Market Sayfalar›nda Yerinizi Ay›rt›n! We would like to book a classified advertisement in Tekstil Teknoloji for month(s) of / Afla¤›daki aylar için rezervasyon yapt›rmak istiyorum

201.....

ISSUE : February

Advertiser Details / Firma Detaylar› Company / fiirket

:

Address / Adres

:

Contact / ‹rtibat

:

Fax: +90 212 876 06 81

Phone / Telefon

:

E-mail : nihatdurmus@tekstilteknoloji.com.tr

Fax / Faks

:

E-Mail / E-Posta

:

Copy : 31st January Published : 4th February To advertise contact : Nihat DURMUfi

Advertisement / Reklam Fiyatlar› 1/4 Page........ Euro 200

1/1 Page ........ Euro 500 1/2 Page ........ Euro 300

Frequency Discounts / Özel ‹ndirimler 

10. Y›l›m›z› Kutlad›¤›m›z 2. El Tekstil Makine

Book 3 ads, get 10% off Book 10,11,12 ads, get 25% off

Sektöründe Gururumuzu Siz De¤erli

Bank Details / Banka Detaylar›

Müflterilerimizle Paylafl›yoruz. Sitemizde bir

Garanti Bankas› Florya Branch - 407 Garanti Bankas› Florya fiubesi - 407 Account No 9092629 (EURO) / 9092628 (USD) Hesap No 9092629 (EURO) / 9092628 (USD)

gezinti yaparak her türlü 2. El Tekstil Makinelerini bulabilirsiniz. Bulamad›¤›n›z Makinalar› ‹rtibat Telefonlar›m›zdan veya

Date / Tarih

:

Book 4,5,6 ads, get 15% off Book 7,8,9 ads, get 20% off

/

/ 201

NameSurname - Ad› Soyad› : Stamp-Signature - Kafle - ‹mza :

e-mail atarak lütfen bize sorunuz. MERTKOMAK TEKST‹L VE MAK‹NA 2. EL TEKST‹L MAK‹NE SATIfi - MONTAJ VE DEMONTAJ Adres : Buttim ‹fl Merkezi A Blok 4. Kat No: 1064 / BURSA Tel.: +90 224 211 18 40 - Fax: +90 224 211 18 41 Gsm: +90 533 488 18 49 Web: www.mertkomak.com - E-mail: bulent@mertkomak.com Msn : mertkom@mynet.com

Yakuplu Merkez Mah. Osmanl› Cad. Güney Konaklar› A- Blok No: 1 Kat 3 D. 6 34524 - Beylikdüzü - ‹STANBUL / TÜRK‹YE Tel.: +90 212 876 75 06 - Fax: +90 212 876 06 81 www.tekstilteknoloji.com.tr - nihatdurmus@tekstilteknoloji.com.tr


Kalkan F›rça ve Endüstriyel Ürünler San. ve Tic. Ltd.fiti. Organize Sanayi Bölgesi Esot Sanayi Sitesi F Blok No: 3 34303 ‹kitelli ‹stanbul/TÜRK‹YE Phone: +90 212 549 59 29 -30 Fax: +90 212 549 59 31 E-mail:info@kalkanfirca.com - Web : www.kalkanfirca.com


Tekstil Teknoloji Dergisi