Page 1

en men van het oman. Rivka, at ze vka is isarts amen haar or de ng donkene

de Zaamt. erloos. dt met zowel de aart bij). ogen ger arrehaar

INFO: MOB. 06 53 40 31 01 | W W W . JR IED IJK . NL ONTWERP | AANLEG | ONDERHOUD | SIERBESTRATING | TUINHOUT | HOUTBOUW

De ’dorst’ van Pasen

Bezoek Wit Russische Bedrijf in Beeld: Riedijk staat garant 16 Hoveniersbedrijf Hovenier Riedijk 11 9 ambassade maatwerk voor prachtige tuinen waarin uw eigen

in

De GanzenPen INFO: MOB.door 06 53 40een 31 01 goede | W W W . J R Icombinatie ED I J K . NL ideeën van vorm

en functie worden samengebracht. O N TW ERP | A A N L EG | O N D ERHO U D | SI ERBESTRA TI N G | TU I N HO U T | HO U TBO U W

tuinen

Met een vast team van enthousiaste hoveniers

werken wij dagelijks aan het ontwerpen, aanleggen en onderhouden van tuinen. Als hoveniers zoeken wij voor onze klanten de optimale balans in stijl, eenvoud en exclusiviteit.

Gratis huis-aan-huis magazine voor de gemeenten Goes en Kapelle

ontwerp aanleg Door het gebruik van ingetogen, subtiele en onderhoud vernieuwende elementen, laten we uw tuin optimaalJaargang 2 • 25 april 2011 • nummer 8 sierbestrating tot zijn recht komen vijvers houtbouw Graag maken we kennis met u, om samen een passende oplossing voor uw tuin te vinden. verlichting

In 2020 afval enige grondstof productie fosfor

Thermphos slaat revolutionaire weg in Zweedijkseweg 29 • 4401 NH Yerseke • T 06-53403101 • E info@jriedijk.nl

Vol goede moed 2

Een tragische bevalling

4

hoofd. Pasen is heel anders dan ze ooit gezien heeft. Voor het Avondmaal is ze nog te klein. Ze snapt er niets van, maar papa organiseert dan, voor haar

De Oude Doos

6

12

alleen, een plechtige viering in de kerk. (Dezelfde kerk waar nu het kleine theater Podium is gevestigd). Na de oorlog staan onverwachts haar vader en broer voor de

www.jriedijk.nl

De afgelopen maanden waren ronduit hectisch voor directeur Rob de Ruiter van fosforproducent Thermphos in Vlissingen-Oost. In september 2010 werd hij geconfronteerd met heel veel mediaaandacht en vragen uit de samenleving over de incidenteel te hoge uitstoot van dioxine en zware metalen. Het beeld ontstond dat Thermphos zich willens en wetens niet aan de wettelijke normen zou houden: ‘het vieste jongetje van de klas’. “De waarheid lag natuurlijk veel genuanceerder”, vertelt Rob de Ruiter, “maar die boodschap konden we bijna niet voor het voetlicht krijgen, daarvoor was de mediadruk en de maatschappelijke verontwaardiging te groot.” “Onze voornaamste taak was om ervoor te zorgen dat we snel binnen de normen van de nieuwe vergunning zouden blijven”, gaat hij verder (afgelopen november verstrekte de provincie Thermphos een nieuwe milieuvergunning – red.). Dankzij de inzet Ze krijgt verkering met Joost, ook pastorie, wat aanleiding is voor van veel collega’s is dat gelukt: sinds begin december een Joods weeskind. Ze trouwen en (lichte) paniek, maar in samenblijven we ver binnen deertoegestane en is de komen kinderen.normen Anneke, zoals werking met overheidsinstanties ze zich consequent blijft noemen, wordt bepaald dat Anneke niet uitstoot van dioxine verwaarloosbaar.” Ook die van is niet bepaald wat je noemt een teruggaat naar haar echte vader. zware zoals is Kinderen eveneens ‘moederdier’. voeltdrastisch ze als (Haar moedermetalen, heeft het kamp niet cadmium een belemmering. Als Joost dan overleefd). Broer Simon doet in de gedaald nadat het bedrijf vlak voor Kerstmis het ook nog eens steeds fanatieker het loop der jaren nog verscheidene CaRe-programma (cadmiumreductie) in wordt werking jodendom verheerlijkt, het pogingen om haar terug te winnen voor het Joodse geloof, maar de warmte en veiligheid van het domineesgezin is niet zo makkelijk los te laten.

Lekker Lezen

We keren in het verhaal weer terug naar Zaamslag. Via de Kiezelstraat en de Rozemarijnstraat (vond ze een mooie naam voor een meisje) loopt ze naar school. Ze kan geweldig goed leren. Later wil ze dolgraag naar de HBS in Terneuzen, maar daar is geen sprake van: meisjes gaan hooguit naar de MULO in Axel en dat is nog een Christelijke school ook. Toch: er is geen houden meer aan. Ten einde raad besluiten haar pleegouders haar dan maar naar Leiden op de Kweekschool te doen.

haar teveel en trekt ze er tussenuit om een eigen (eenzaam) leven te beginnen. Jaren later, bij de Joodse begrafenis van Joost, ontmoet ze haar dochter Sandra. Ze maken een afspraak voor een strandwandeling. Sandra laat haar in hun gesprekken opnieuw kennismaken met de Joodse tradities. De teneur is toch wel dat die tradities veel sterker zijn dan alle Christelijke waarden bij elkaar. Parnassia Auteur: Josha Zwaan Uitgever: Artemis 349 pagina’s Prijs: € 19,95 ISBN 9789047201670

stelde. “Daaraan ging een jarenlange voorbereiding vooraf”, aldus de directeur van Thermphos, “maar dat beseft de buitenwereld niet.”

Verduurzaming “Eigenlijk gaat het nu heel goed met Thermphos”, stelt De Ruiter. “We blijven ruim binnen alle kritische normen en richten ons op een mooie toekomst.” ‘Verduurzaming’ is daarbij het sleutelwoord. Allereerst zal Thermphos uiterlijk eind 2014 een nageschakelde zuiveringsinstallatie in gebruik nemen, waardoor ook de rookpluim en de daarmee gepaarde geuroverlast (‘heel vervelend voor omwonenden’, aldus De Ruiter) definitief tot het verleden 

Vervolg op pagina 3

zaterdag 14 mei te Middelburg

GROTE KUNST- EN ANTIEKVEILING met onder meer een grote collectie zeldzaam Zeeuws zilver Van der Valk Hotel Paukenweg 3 Middelburg Kijkdagen: vrijdag 13 mei van 15 tot 20 uur en zaterdag 14 mei van 9.30 tot 11.30 uur De veiling start zaterdag 14 mei om 14 uur

middelburgs VEILINGHUIS

Verhage & Van Kleef

www.middelburgsveilinghuis.nl info@middelburgsveilinghuis.nl

Houtkaai 9 NL - 4331 JR Middelburg tel (+31) (0) 118 62 76 39 gsm (+31) (0) 6 38 93 07 33

Scan de QR-code en volg ons op


De GanzenPen | 25 april 2011

Vol goede moed Vol goede moed veeg ik het stof van mijn fiets. De dofblauwe stangen beginnen aarzelend weer te glimmen, het grijze zadel wordt weer zwart en na wat kruipolie loopt de ketting weer als vanouds. We hebben een fietszitje met windscherm gekocht voor onze dochter van dertien maanden oud en de eveneens nieuwe fietstassen zijn stevig op de bagagedrager bevestigd.

Terwijl ik, vol goede moed, wegfiets, komen de herinneringen boven. De keer dat ik mijn haren heerlijk kon laten wapperen na een vermoeiende repetitie; de keren dat ik vol energie op school aankwam omdat ik al ruim een uur lekker buiten was geweest (als ik ’s winters met de bus ging, kwam ik halfgaar en slaperig aan); alle keren dat ik wind mee had en snel thuis was…

Na wat korte ritjes met dochterlief, die prima voldoen, stap ik vol goede moed op de fiets om aan een langer tochtje te beginnen. Lekker uitwaaien, in beweging zijn en genieten van het Zeeuwse polderlandschap. Dertien kilometer is precies de afstand naar de man die ik ga interviewen; een tochtje van niks, nietwaar? Aan het einde van mijn middelbare schoolperiode fietste ik dagelijks twee keer die afstand en voor ik in het Zeeuwse kwam wonen, fietste ik maar liefst 200 km. per week van en naar school. Dus dit ene tochtje moet een peulenschilletje zijn.

Ik zet de sokken er gelijk in. Die mevrouw even inhalen en dan met mijn ellebogen op het stuur ontspannen verder trappen, zonder mijn tempo te minderen. Heerlijk, precies zoals ik me herinner. Waarom fiets ik de laatste jaren eigenlijk zo weinig? Nu kan ik beter en rustiger om me heen kijken dan in de auto, van het mooie lenteweer genieten en de mensen om me heen groeten. Een vrouw met drie uitgelaten kinderen, een oude man met een schoffel, twee scholieren met zware rugtassen achterop… Na tien kilometer laat ik de trappers steeds wat langer los, weer wat later trap ik moeizaam tegen de zoveelste dijk omhoog en aan het eind van de rit ben ik blij dat ik er ben. Na het interview stap ik, vol goede

Van Hoorne THeaTerproducTies presenTeerT

filip Bolluyt Marcel sMiD Ben craMer Marleen van Der loo Joke De kruiJf Dick schaar e.a.

FoTograFie: nick Van ormondT

2

Donderdag 12 t/m Zaterdag 14 mei - 20.00 uur Zondag 15 mei - 15.00 uur theater De Mythe, Goes / kaarten € 29,50

www.1953DeMusical.nl Bel: 0900 33 000 33 of www.theaterverkoopZeeland.nl 1953 de musical wordt mede mogelijk gemaakt door de

moed, opnieuw op de fiets. Maar het is inmiddels avond geworden, de zon zit achter de wolken en hier en daar heb ik flink wind tegen. Buiten mij om fietst er niemand meer op de lange saaie fietspaden. Als ik steeds verder terugschakel om een grote brug op te kunnen fietsen en mijn beenspieren bij iedere trap voel, komen ook andere herinneringen aan de schoolfietstochten naar boven. De keer dat de wind mijn zorgvuldig in elkaar geflanste feestkapsel wild door elkaar woei; de keer dat ik uitgeput en bezweet te laat op school kwam omdat ik amper

tegen de wind op kon fietsen; alle keren dat het opeens keihard ging regenen en ik het (nog) niet nodig vond om mijn regenkleding aan te trekken… De volgende dag is het lenteweer voorbij. Stiekem ben ik wel blij dat ik een legtitieme reden heb om de auto te pakken. Maar wanneer na een paar dagen de temperaturen toch weer oplopen, de zon naar hartelust schijnt en de wind zich koest houdt, stap ik weer op mijn tweewieler. U raadt het al, vol goede moed… Aukje-Tjitske Dieleman – Semper Scribo

COLOFON De GanzenPen is een uitgave van U&R Producties.

Vormgeving en druk:

Bareman Grafische Bedrijven en U&R Producties ) (onderdeel van de Axelsestraat 156, 4537 AS Terneuzen 0115-613072

Eindredactie:

Semper Scribo Tekst- en Redactiebureau, AukjeTjitske Dieleman-Hovinga, info@semperscribo.nl

Advertentie-acquisitie:

Drukkerij Bareman, 06-53400227 Aanlevering advertenties: dtp@bareman.nl Inlevering kopij vóór vrijdag 6 mei 2011. Volgende verschijningsdatum: maandag 30 mei 2011.

© 2011 Niets uit deze uitgave mag worden geproduceerd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotocopie, film of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Druk- en zetfouten voorbehouden.


25 april 2011 | De GanzenPen

Vervolg van pagina 1 behoren. De vraag waarom die installatie er nog niet staat, heeft de Thermphos-directeur vaker gehoord. “Wij zijn de eerste fosforproducent ter wereld die investeert in zo’n installatie. Dan praat je over een bedrag van meer dan 10 miljoen euro. Voorbeelden uit de staalindustrie, die ook dergelijke zuiveringsinstallaties gebruikt, kunnen we niet kopiëren: de productie van staal is totaal verschillend van die van fosfor. We moeten dus zelf het wiel uitvinden, en dat kost tijd.” Een nog duidelijker voorbeeld van verduurzaming van Thermphos is de ambitie om in 2020 voor 100% gebruik te maken van afval als grondstof. “Weinig mensen weten dat fosfor een essentiële grondstof is”, aldus Rob de Ruiter. “Zonder fosfor hebben de ruim zeven miljard mensen op deze planeet – en dat aantal blijft maar groeien – geen eten. Fosfor is essentieel voor de productie van kunstmest, en kunstmest is weer van levensbelang voor de wereldvoedselproductie.” “Je moet weten dat de hoeveelheid fosfaaterts in de wereld steeds kleiner wordt”, doceert De Ruiter verder. “Over zo’n honderd jaar zullen de mijnen uitgeput zijn en hebben we geen erts meer. Daarom moeten we ons nu voorbereiden op de inzet van alternatieve grondstoffen. Die

zijn er! Het klinkt misschien wat raar, maar mensen zelf zijn een heel belangrijke fosforbron door hun regelmatige gang naar het toilet. Via intensieve samenwerking met afvalverwerkers gaan we dit bijzondere afval inzetten voor de productie van fosfor. Hiermee zijn we koploper in de wereld, daar mag Nederland, met Zeeland voorop, heel trots op zijn”

Houtzagerij De Piet Timmerhout op maat Stookhout op afroep Pietweg 5 • 4471 NR Wolphaartdijk

T (0113) 71 55 13

Europees landbouwfonds voor de Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

‘Groene fosfor’ Om deze ambitie te verwezenlijken heeft Thermphos samenwerking gezocht met de wereldberoemde Duitse professor Michael Braungart, co-bedenker van het Cradleto-Cradle concept (‘Afval = Voedsel). “Afval is zo geen probleem voor onze kinderen, maar juist een grondstof voor nu, nu kunnen de productieketens sluiten”, vertelt De Ruiter. Een team van Braungart zal in VlissingenOost Thermphos helpen om tot een volledige inzet van afval te komen.”

AANBIEDING

BRUSHED OAK Dressoir 3 deurs van € 1135,00 Voor € 965,00

In juni van dit jaar komt professor Braungart, ooit één van de oprichters van de Duitse politieke partij Die Grünen, naar Zeeland om de ambities van Thermphos om ‘groene fosfor’ te gaan maken uit te leggen.

Ronald van der Hart RH Marketing

Set van 2 spiegels van € 294,00 Voor € 250,00 Eethoektafel 160x 98 van € 757,00 Voor € 645,00 Bergkast met vitrine van € 1831,00 Voor € 1550,00

Woninginrichting Pieterse Noordelijke Achterweg 58-79a

4424 EG Wemeldinge Telnr.: 0113 - 621296

http://w w w.pieterse-wonen.nl

TV meubel klein van € 791,00 Voor € 675,00

3


4

De GanzenPen | 25 april 2011

Een tragische bevalling Kinderen ter wereld brengen is niet zo moeilijk. Eeuwenlang hebben vrouwen kinderen gebaard, terwijl ze slechts werden bijgestaan door familieleden of kennissen, zonder dat er een verloskundige of arts aan te pas kwam. Slechts wanneer er complicaties dreigden, werd de hulp van een dokter ingeroepen. Geen academisch geschoold arts, maar een verloskundige die een opleiding aan een zogenaamde klinische school had gevolgd. In tegenstelling tot een vroedvrouw mocht hij bij een moeilijke bevalling gebruik maken van instrumenten, zoals de verlostang (forceps). Dat het gebruik van een dergelijke tang geen enkele garantie was voor een goede afloop van de zwangerschap, blijkt uit de tragedie die zich in 1859 in Kats afspeelde. De 36-jarige Paulina Snoodijk, echtgenote van Arie Tazelaar, was toen in verwachting van haar negende kind. Aangezien ze voelde dat er iets niet in orde was, had ze de hulp laten inroepen van de ‘vroedmeester’ van Colijnsplaat, B. Birkenfeld. Toen Birkenfeld op 3 maart 1859 voor het eerst langskwam, zag hij tot zijn schrik dat “het vruchtwater reeds was afgevloeid” en daarom probeerde hij de zwangerschap “met behulp der forceps te termineren.” Dit liep echter op niets uit. Nadat hij maar liefst drie uur met de tang in de weer was geweest, vertrok hij met de simpele mededeling dat er “nog geene genoegzame ontsluiting” was om de verlossing tot een goed einde te brengen. Pas drie dagen later kwam hij weer langs, zonder nog een poging te doen het kind met behulp van de tang te halen. Kennelijk had hij de moed opgegeven, want toen hij op 10 maart Paulina voor de derde en laatste maal bezocht, verklaarde hij “dat de vrouw niet kon worden verlost.” De in paniek geraakte echtgenoot kon dit echter niet geloven en riep terstond de hulp in van een andere arts, Jan Persant Snoep uit Wolphaarstdijk. Toen die het verhaal hoorde, bedacht hij zich geen moment en haastte zich naar Kats. Daar aangekomen zag Snoep dat de vrouw “in eene bekrompene bedstede” lag, volkomen uitgeput was en

“reikhalzend uitzag naar den afloop der verlossing.” Snoep had medelijden met Paulina en besefte dat ze in levensgevaar verkeerde. Hij rapporteerde over de vrouw: “Het gelaat was ingevallen en vertoonde de kenteekenen van een hevig lijden. De huidwarmte was verminderd, de pols klein, gemakkelijk weg te drukken, doch niet frequent (p.m. 70 slagen), de buik uitgezet, vooral naar de linkerzijde, pijnlijk en gespannen.” Toen Snoep tot inwendig onderzoek overging, rook hij, zo lezen we in zijn verslag, “een ondragelijken, rottigen stank; de vagina was vochtig, niet bijzonder gevoelig, noch heet.” De arts besefte dat hij voor een moeilijke keuze stond: “óf de vrouw te laten sterven, óf om te beproeven het foetus te extraheren” in een poging het leven van de moeder te redden. Hij besloot tot het laatste en met enige moeite slaagde hij erin de vrucht te verwijderen. “Deze”, zo schreef Snoep, “was van het mannelijk geslacht, behoorlijk ontwikkeld; doch reeds tot een staat van verregaande ontbinding overgegaan.” Paulina zou het niet lang meer maken. Nog dezelfde dag waarop ze was geopereerd overleed ze. Snoep was teleurgesteld over de afloop, maar vooral woedend op zijn collega Birkenfeld, die hij beschuldigde van misdrijven tegen de “wetenschap en humaniteit”. Ook de burgemeester van Kats stak zijn verontwaardiging niet onder stoelen of banken. Was het niet mogelijk, zo vroeg hij de provinciale geneeskundige commissie, om Birkenfeld op staande voet te ontslaan? De man had zich volgens de burgemeester niet alleen schuldig gemaakt aan “verregaand plichtsverzuim”, hij had zich bovendien te veel laten leiden door geldelijk gewin. Omdat het gezin-Tazelaar te arm was om de arts te kunnen betalen, had Birkenfeld de vrouw aan haar lot overgelaten. De smeekbede van de burgemeester sorteerde echter geen enkel effect. Birkenfeld zou nog dertig jaar in functie blijven. Pas in 1887 bood hij het gemeentebestuur van Colijnsplaat zijn ontslag aan. Het bestuur accepteerde het ontslag met tegenzin, bang als het was geen ‘geschikte’ opvolger voor Birkenfeld te kunnen vinden. 

Albert L. Kort


Kapelle

De roep van…

In deze serie maakt stadsomroeper Marco van Avermaete uit Philippine steeds een roep over één van de kernen in de gemeenten Goes en Kapelle. Op alfabetische volgorde zullen zij allen aan bod komen. Hij wordt hierbij terzijde gestaan door zijn collega’s van de EVSDON (Eerste Vereniging van Stad- en DorpsOmroepers Nederland). Hoort, hoort en zegt het voort Boeren, burgers en buitenlui,

De volgende in de reeks waar ik over ga vertellen Is “De bloesem van Zeeland”, het dorp Kapelle Een dorp met veel verschillende facetten Wat zich niet zomaar in een verhaal laat zetten Één van de historische overblijfselen die er zijn bewaard Is de markante kerktoren die men reeds van verre ontwaart Gelijk als vele andere dorpen is Kapelle op een kreekrug gelegen Daarom kom je rondom het dorp zeer vruchtbare grond tegen Maar ondanks dat er aan fruitteelt en akkerbouw werd gedaan Heeft Kapelle heel veel armoede moeten ondergaan Echter, door eeuwen noeste arbeid op het land Komt de welverdiende welvaart langzamerhand Gronden, waar eens vier potsierlijke kastelen prijkten Zijn in loop van tijd volgebouwd met moderne wijken. Nu is Kapelle de nieuwe wijk “Zuidhoek” aan het ontwikkelen Met prachtige woonhuizen die Jantje Modaal moeten prikkelen De straatnamen zijn naar karakters van Annie M.G. Schmidt vernoemd Die maakten deze voormalige inwoonster van Kapelle wereldberoemd “Zuidhoek” is een prestigieus project, dat moet wel worden gezegd Met grote kans van slagen, want de inkomens van Kapelle zijn niet slecht Dit ligt drie procent boven het landelijk gemiddelde, dat is niet niks Doch, dat kun je verwachten in een gemeente vol met workaholics Misschien dat Jan Kees de Jager, nu minister en aanstormend nouveau riche Later voor een woning in zijn voormalige geboortedorp Kapelle kiest

Zegt het voort, zegt het voort

25 april 2011 | De GanzenPen

5

Tentoonstelling ‘Fruitig geQuilt’ Fruit is niet alleen gezond, het kan ook een bron van inspiratie zijn voor textiele kunst en kunstnijverheid. Het Fruitteeltmuseum in Kapelle bestaat 15 jaar en dat wordt gevierd met een quilttentoonstelling n.a.v. een quiltwedstrijd. Vanaf 30 maart 2011 zijn er quilts te zien die allemaal iets te maken hebben met fruit. En daarmee worden twee lange tradities bij elkaar gebracht: fruitteelt en quilten. De expositie bestaat uit quilts die nog niet eerder vertoond zijn en die elk fruitmotieven vertonen, passend in het fruitteeltmuseum over de fruitteelt in de Bevelanden en Nederland. Dankzij de creativiteit van de vele inzendingen zijn vele nieuwe patronen bedacht en gequilt. In de tentoonstelling is te zien dat de veelzijdigheid van hedendaagse quilts en fruit een bijzondere combinatie vormen. Een vakjury heeft drie bijzondere quilts een prijs gegeven. Naast een vakjuryprijs stelt Het Fruitteeltmuseum een publieksprijs beschikbaar. Bezoekers kunnen d.m.v. een invulformulier beoordelen welke quilt hiervoor in aanmerking komt. De quilttentoonstelling is te zien tot 30 januari 2012 tijdens de openingsuren van het Fruitteeltmuseum aan de Annie M.G.Schmidtsingel 1 in Kapelle, op maandag t/m zaterdagmiddag van 13.00-17.00 uur. Vanaf 1 november alleen op de woensdag- en zaterdagmiddag van 13.00-17.00 uur. Zie www.fruitteeltmuseum.nl. Een quilt bestaan uit drie lagen die aan elkaar verbonden zijn door doorstikken, het quilten. De bovenkant bestaat uit aan elkaar genaaide lapjes in een bepaald patroon, dit noemt men patchwork. Het doorstikken van twee lagen stof met een tussenvulling is een naaitechniek die al eeuwen voorkomt in vele culturen. Er werden dekens, spreien, kussens en kleding van gemaakt. Al bij de Romeinen was deze techniek bekend en van hun benaming daarvoor “culcita” is onze benaming “quilt” afkomstig. Engelse kolonisten namen het quilten mee naar Amerika. Sinds de kolonistentijd heeft het quilten een grote vlucht gemaakt in Amerika. Er is een grote verscheidenheid aan patronen en technieken door vele creatieve en vindingrijke quilters ontwikkeld. In de jaren ‘70 van de 20e eeuw kwam het quilten uit Amerika weer terug naar West-Europa. In het Fruitteeltmuseum kunt u de vruchten van een lange traditie bewonderen.


6

De GanzenPen | 25 april 2011

Prijsvraag: zoek en vind!

Als u deze uitdaging aanneemt, maakt u kans op een leuke prijs! Wat is de bedoeling? Uit de advertentie van welke vier

De beste zitmaaiers met UITVAARTVERZORGIN de beste inruilwaarde. bedrijven komen de fragmenten hiernaast?

Uw oplossing kunt u vóór donderdag 12 mei 2011 e-mailen naar receptie@tekstbeeld.nl of opsturen naar: Drukkerij

elektromotoren Bareman, Axelsestraat 156, 4537 AS Terneuzen IE! T C Rider 18 met 103 combi maaidek, A UITVAARTVERZ schroot & metalen e set nummer (9) wordt de prijswinnaar bekend Pete tijdelijk met accessoire In het volgende ot 12 uur en 13 tot 17.30 uur za 8 tot 12 uur

Peter But

Houtzagerij De Piet

+

persoonlijkpersoonlijk e begele

,- haar wacht een leuke verrassing! Veel sucgemaakt. €Hem 5.899of Van:

-

Timmerhout op maat € 5. 399, Voor een De oplossing van de vorige puzzel is: Auto Toonder, Stookhout op afroep

Voor een

ces!

vanaf

Binnenuit, Hoveniersbedrijf Riedijk en Meer met minder

Rouwce Peter Butler v.o.f. Ben harte gefeliciteerd!Rouwcentrum: M etweg 5 • 4471 NR Wolphaartdijk Europees landbouwfonds Goed onderhoud betaalt zichVanterug! voor de Plattelandsontwikkeling: tel. (0113 (0113) 71 55 13 Europa investeert in zijn platteland Actie geldig t/m 31 - 7 - 2011 Een topkwaliteit zitmaaier, zoals de Rider, vraagt nogal een inPeter Butler v.o.f.www.peterbutler.nl Benonistraaem vestering. Maar dan hebt u ook een stuk gereedschap dat maaiZeeland. De winnaar is M. Koppejan uit Nieuwdorp.

OUITVAARTVERZORGING ude Doostel. (0113) 340 381

en tot een plezier maakt. Snel, wendbaar, perfect af te stellen en makkelijk schoon te maken. Met een Rider boekt u inke tijdwinst bij elke maaibeurt. Bovendien is een Husqvarna Rider waardevast. Zeker als wij hem voor u mogen onderhouden. Nu bij aanschaf van een Rider 18 met 103 combi maaidek, tijdelijk een accessoire set cadeau.

www.peterbutler.nl email: pab

Peter Butler

persoonlijke begeleiding bij

Kijk ook op www.husqvarna-actie.nl voor meer informatie. Uw geautoriseerde Husqvarna dealer:

Voor een

T.H.O. A.D. van Gilst

a

Rouwcentrum: Maalstede 1 Nieuwe Rijksweg 2A Peter Butler v.o.f. Benonistraat 3 4421 DN 4472AB ‘s Heer Hendrikskinderen T: +31(0)113-215351 / 06-53179407 tel. (0113) 340 381 fax (0113 F:+31(0)113-223531 www.peterbutler.nl email: pabutler@zeela tuinenpark@vangilstbv.nl www.vangilstbv.nl 1102101 HUSQ advDealer_2011_FC krant.indd 3

25-02-11 14:48

1928: Ieder die werkloos is probeert voor zichzelf het vraagstuk der werkloosheid op te lossen. In Goes kregen eenige werkloozen op hun verzoek toestemming om ’s Zaterdagsmiddags te musiceeren. Al spelende wordt door deze werkloozen dus gewerkt  Bron: Ons Zeeland


25 april 2011 | De GanzenPen

Het is al bijna een halve eeuw geleden dat F. van Dijk, leraar geschiedenis aan het voormalige Christelijk Lyceum in Goes, een biografie schreef van Laurens Pieter van de Spiegel. Met het boek, zo schreef hij in zijn voorwoord, hoopte hij “de bijna volstrekte onkunde omtrent deze belangwekkende persoonlijkheid, die ik bij ouderen en jongeren hier waarnam, weg te nemen.” Is hem dat gelukt? Weten wij nog wie deze beroemde Zeeuw is? Wellicht dat sommigen zijn naam kennen, maar daar is waarschijnlijk ook alles mee gezegd. Wie het leven en werk van Van de Spiegel bestudeert, kan niet anders dan tot de conclusie komen dat deze voormalige staatsman niet alleen een schitterende politieke carrière heeft gemaakt, maar ook op wetenschappelijk terrein zijn sporen ruimschoots heeft verdiend. Van de Spiegel werd in 1736 in Middelburg geboren. Al jong verloor hij zijn vader. Na de Latijnse school te hebben doorlopen, vertrok hij in 1755 naar Leiden om daar aan de universiteit rechten en letteren te studeren. In 1759 – Laurens was een jaar eerder gepromoveerd – werd hij secretaris van de stad Goes. In 1768 had hij het tot burgemeester geschopt. De jaren die hij in Goes doorbracht, waren voor hem een belangrijke leerschool. Hij schreef een aantal belangrijke historische en staatkundige werken, waarvan het bekendste ongetwijfeld de ‘Historie van de Satisfactie van Goes’ was, waarin Van de Spiegel uitgebreid inging op de rol van de stad Goes in de Tachtigjarige Oorlog. Als burgemeester liet Van de Spiegel zich kennen als een gematigd, bekwaam en oranjegezind politicus, die weinig moest hebben van de patriotten die radicale veranderingen in het bestuur van ons land wilden doorvoeren. Het was dan ook volkomen logisch dat hij snel de aandacht trok van de oranjepartij die juist in Zeeland zoveel aanhangers had. In 1780 werd hij tot secretaris van de Staten van Zeeland benoemd. Vijf jaar later volgde zijn aanstelling tot raadpensionaris van de provincie. Zijn kans om nog verder te komen, diende zich in 1787 aan. In dat jaar kwam het in vrijwel alle provincies tot felle botsingen tussen patriotten en oranjegezinden, waarbij het gezag in veel steden ver was te zoeken. Van de Spiegel drong in Holland aan op

7

energieke maatregelen tegen de patriotten en hij vond bij het stadhouderlijk hof in Den Haag een gewillig oor. Met name de Engelse gezant Harris drong aan op zijn benoeming tot raadpensionaris van Holland. Er waren echter twijfels. Vrienden van stadhouder Willem V vonden de Zeeuw “hoekig” en “weinig vormelijk” en ook Van de Spiegel had aanvankelijk zijn bedenkingen, bang als hij was voor het “wijde veld vol distelen en doornen.” Door prinses Wilhelmina werd hij echter over de streep getrokken en op 6 december 1787 was zijn benoeming tot raadpensionaris van Holland een feit. Van de Spiegel was nu de machtigste politicus in de Nederlanden. In de buitenlandse politiek bepleitte hij een bondgenootschap met Pruisen en Engeland, de enige mogelijkheid die de Republiek had om de ambities van Frankrijk in te perken. Van de Spiegel zette zich met kracht in om de financiën van ons bijna bankroete land te hervormen. Verder probeerde hij het leger en de vloot te versterken, zonder al te veel succes overigens. De Franse Revolutie van 1789 bracht hem in een moeilijk parket. Ten koste van alles moest worden voorkomen dat de revolutie naar de Republiek oversloeg. Frankrijk mocht echter niet geprovoceerd worden. Hierin slaagde hij niet en Van de Spiegel moet hebben beseft dat door de oorlogsverklaring aan Frankrijk op 1 februari 1793 zijn dagen als politicus waren geteld. Frankrijk had weinig moeite met het Hollandse leger. Willem V vluchtte naar Engeland en ons land werd door de Fransen tot een satellietstaat gemaakt. Op 4 februari 1795 werd Van de Spiegel als voornaamste hoofd van de gehate stadhouderlijke regering door de nieuwe patriotse machthebbers gearresteerd en in de gevangenis geworpen. Drie jaar lang duurde deze ‘voorlopige bewaring’. Eind 1798 werd hij vrijgelaten en trok hij in bij zijn familie in IJsselstein. Lang zou hij overigens niet meer genieten van deze vrijheid. In 1800 stierf hij, in het Pruisische Lingen. Van de Spiegel was gehuwd met Digna Johanna Ossewaarde, bij wie hij maar liefst zestien kinderen verwekte. Vijf zoons en zes dochters overleefden hem. 

Albert L. Kort


8

De GanzenPen | 25 april 2011

De bril Eens komt de dag dat je moet toegeven dat alles om je heen niet meer zo helder is, je ziet het niet meer zo scherp en moet je ogen toeknijpen om te zien wat er staat en je niet de verkeerde kennis gedag zegt. Het me zelf eens overkomen dat iemand mij heel vriendelijk gedag zei en ik geen idee had met wie ik van doen had. Naderbij gekomen zag die mevrouw dat ook en bleek ze mij dus voor iemand anders aan te zien. ‘Sorry, sorry, maar evengoed een prettige dag’. Leuk, je lacht wat en weet dat het een ander dus ook wel eens overkomt. Lang geleden werd mij in een winkel ook wel eens

De beste zitmaaiers met de beste inruilwaarde. IE!

gevraagd wat de prijs van een of ander artikel was en dan kon ik me niet voorstellen dat je dat niet kon lezen. Intussen weet ik wel beter. Hoewel ik soms wel moet lachen om de tekst bij een 100-jarige dat hij of zij de krant nog leest zonder bril! Maar goed.

AC T

Je kunt er niet onderuit en zult er aan moeten geloven. Gelukkig zijn er tegenwoordig vele mogelijkheden: harde of zachte lenzen, op of in het oog, en natuurlijk duizend verschillende monturen. Een van mijn kennissen had een prachtig montuur aangeschaft met een nogal brede rand erom. ‘Kijk je nou niet de hele dag tegen die rand aan?’, was meteen de vraag. ‘Nou nee, het went wel’. Naderhand zei ze: ‘hé, sinds me dat gevraagd is, let ik er op en moet ik er rekening mee houden.’

Een topkwaliteit zitmaaier, zoals de Rider, vraagt nogal een investering. Maar dan hebt u ook een stuk gereedschap dat maaien tot een plezier maakt. Snel, wendbaar, perfect af te stellen en makkelijk schoon te maken. Met een Rider boekt u inke tijdwinst bij elke maaibeurt. Bovendien is een Husqvarna Rider waardevast. Zeker als wij hem voor u mogen onderhouden. Nu bij aanschaf van een Rider 18 met 103 combi maaidek, tijdelijk een accessoire set cadeau.

Het is mij wel eens overkomen dat ik in huis met de bril op iets niet opmerkte en erover struikelde. Steevast klinkt het dan: ‘ze had zeker een bril op.’ Dus heb ik het anders opgelost. Een tijdje terug hoorde ik een verhaal van iemand met min zeven, die in de badkamer de verkeerde tube gebruikte om de tanden te poetsen. In plaats van tandpasta had ze ontharingscrème gepakt. Ze spuugde de vergissing natuurlijk meteen uit en heeft sindsdien altijd de bril op in de badkamer. Komt ze een week na het voorval een vriendin tegen, vertelt het voorval en zegt: ‘gek hé, sindsdien ben ik zó aardig.’ 

Emmy ter Stege

Rider 18 met 103 combi maaidek, tijdelijk met accessoiree set

+

99,,--

8 € 5..8

Van:

€ 5. 39

vanaf

9,-

Goed onderhoud betaalt zich terug! Actie geldig t/m 31 - 7 - 2011

Kijk ook op www.husqvarna-actie.nl voor meer informatie. Uw geautoriseerde Husqvarna dealer:

T.H.O. A.D. van Gilst

Nieuwe Rijksweg 2A 4472AB ‘s Heer Hendrikskinderen T: +31(0)113-215351 / 06-53179407 F:+31(0)113-223531 tuinenpark@vangilstbv.nl www.vangilstbv.nl 1102101 HUSQ advDealer_2011_FC krant.indd 3

25-02-11 14:48

Leren zwemmen doe je in het zwembad... Leren sporten doe je in de sporthal... Leren werken doe je bij het ATC! ATC Scheldestromen biedt kansen voor alle leeftijdsgroepen. Jong of oud, werken kun je leren. Bel 0113 - 34 10 95, of kom gerust eens langs: ATC Scheldestromen Stationssingel 10 4421 BG Kapelle

www.atcscheldestromen.nl

…wij gaan een stap verder… Dru k k eri j Bare M an

Axelsestraat 156 4537 AS Terneuzen t (0115) 61 30 72 f (0115) 61 48 86 W www.bareman.nl M info@bareman.nl


25 april 2011 | De GanzenPen

De ‘dorst’ van Pasen H. was zeven en won in 1962 de wedstrijd eieren zoeken in een speeltuin in de stad Groningen. Eerste prijs: een grote Paashaas van chocolade. Ze vond hem zo mooi, dat ze hem niet opat maar op een plank in haar kamertje liet staan. Een halfjaar lang. Toen greep haar moeder in en gooide de verschimmelde trofee weg. Religieuze feesten hebben vaak een sleep niet-religieuze gebruiken. Het grootste voorbeeld bij ons is de Kerstgekte, die steeds vroeger en vaak al in oktober begint (hou een beetje ruimte over voor Sinterklaas!). Maar ook Pasen is een verzamelpunt van oude en nieuwe tradities die niks met de religieuze achtergrond van doen hebben. Waarom zonderen we eigenlijk bepaalde tijdstippen uit van de dagelijkse, ‘gewone’ tijd? Gewijde plekken en bijzondere momenten hebben volgens de godsdienstfilosoof Mircea Eliade te maken met onze ‘ontologische dorst’: het verlangen naar een meer houvast gevende, meer ‘werkelijke’ vorm van het zijn dan de dagelijkse, vluchtige realiteit waarin alles onzeker en eindig is. Ook wijzelf.

Volendamse kinderen met een palmpaas; afbeelding door Max Nauta, ca. 1905.

De niet-religieuze onderdelen van godsdienstige feesten hebben in de uiting van dat verlangen ook een functie, zeker in een geseculariseerde maatschappij als de onze. Zeeland kende uiteenlopende ‘wereldse’ Paastradities, die nu verdwenen zijn. De Middelburgse jeugd liep een eeuw geleden op de avond van derde Paasdag mee in een lampionoptocht. Palmzondag, de zondag voor Pasen, werd op Tholen en in Zeeuws-Vlaanderen gevierd met het houden van Palmpaasoptochten. De kinderen trokken dan rond met palmpaas-

jes; een gewoonte die later vooral nog in het oosten en zuidoosten van ons land bestond. Een palmpaas was een stok of houten geraamte, waaraan allerlei attributen waren bevestigd. In Tholen was hij voorzien van een broodvogel, een broodkrans en een ‘krombroodje’ in de vorm van een halve maan. Dit alles was versierd met takjes en gekleurd papier. De broodvogel was volgens sommigen een afbeelding van de haan, in het volksgeloof een vruchtbaarheidssymbool en afweer tegen blikseminslag. De broodkrans zou model staan voor een haarvlecht: een symbool dat teruggaat op Germaanse mensenoffers! En het krombroodje was een symbool voor de hoorn van het offerdier. Deze ‘heidense’ interpretaties berustten grotendeels op de vruchtbare fantasie van folkloristen; de gewone Zeeuwen zagen er niets anders in dan leuke, traditionele decoraties. Op Schouwen-Duiveland was een soort palmpaas in gebruik die ‘aeremstokje’ heette. Het was een stokje met broodmannetjes op broodvogels gezet, of alleen versierd met papieren vlaggetjes.

Eieren rapen en zoeken was ook in Walcherse dorpen in de negentiende eeuw een must. De associatie van het ei met voorjaar en vruchtbaarheid is overbekend. Over Paashazen horen we pas in 1682, en dan nog in Duitsland. Pas veel later deed dit dier zijn geheimzinnige intrede in ons land. Ook de haas wordt vanouds geassocieerd met de maan en de vruchtbaarheid. Maar wat wist H. daarvan, in het Groningen van 1962? Háár Paashaas was een teken dat ze iets gewonnen had en dus een beetje bijzonder was. Een feestelijk gevoel dat een half jaar duurde. Jan J.B. Kuipers

UITVAARTVERZORGING

Peter Butler UITVAARTVERZORGING Peter Butler

Voor een

persoonlijkpersoonlijk e begeleiding bij uitvaart e Voor een

Peter Butler

9

begeleiding bij uitvaart

Rouwcentrum: Maalstede 1a Kapelle Peter Butler v.o.f. Benonistraat 3 4421 Kapelle Rouwcentrum: Maalstede 1aDNKapelle tel. (0113) 340 381 fax (0113) 340 524 v.o.f.www.peterbutler.nl Benonistraat 3 pabutler@zeelandnet.nl 4421 DN Kapelle email:

tel. (0113) 340 381 fax (0113) 340 524 UITVAARTVERZORGING www.peterbutler.nl email: pabutler@zeelandnet.nl

Peter Butler


10

De GanzenPen | 25 april 2011

Communizeuren

Sport en communicatie, of communicatie en sport. Ik geniet altijd met volle teugen van de interviews na afloop van een sportwedstrijd. Maar ik verbaas me er ieder jaar weer over dat sommige wielrenners na een zware bergetappe in de Tour de France direct fatsoenlijk kunnen en willen antwoorden op de, meestal retorische, vragen van de verslaggever. Want het zal je maar gevraagd worden. Je hebt net 250 kilometer het snot voor je ogen gereden, vier bergen van de buitencategorie (stijgingspercentage 14 %) heb je bedwongen en op de vlakke stukken had je enkel wind tegen. En dan komt de microfoon: ‘Was het zwaar?’ is de vraag… Of wat te denken van voetballers en voetbaltrainers? Pas geleden zag ik er weer eentje in de categorie; ja-maar-als-dan. Zijn elftal had net kansloos met 5-0 verloren, maar de trainer durfde zonder blikken of blozen te analyseren: ‘Ja kijk, je weet hoe dat gaat in zo’n wedstrijd. We hebben genoeg kansen om op voorsprong te komen en dan gaat ‘ie er aan de andere kant in. Tja, dan knakt er wat bij die jongens. Maar als we die 1-0 wel maken dan krijg je natuurlijk wel een andere wedstrijd.’ Dat klopt trainer, maar het was 5-0! Sinds een jaar of twintig krijgen profvoetballers mediatraining. Vroeger kon je namelijk nog alles zeggen in een interview. Als je de scheidsrechter slecht vond, dan kon je het beestje gewoon bij de naam noemen. Zo zag ik een interview met de geboren Zeeuw Willem van Hanegem. Als speler van Feyenoord kreeg hij een rode kaart en de verslaggever vroeg na afloop of het een terechte kaart was, waarop Van Hanegem antwoordde: ‘Terecht? Ze moeten die vent zijn fluit afpakken en nooit meer terug geven. Dát zou terecht zijn!’ Tegenwoordig weten voetballers uitstekend wat ze moeten antwoorden. Scoort een speler vier keer in een wedstrijd? Dan krijg je als antwoord dat het de verdienste van het héle team is. Inclusief trainer, assistent-trainer en medische staf. Vorig jaar zag ik een interview met een speler van FC Twente, een paar weken voordat ze landskampioen werden. Deze speler gaf ook weer een antwoord dat uit een boekje kwam: ‘Kampioenschap? Daar praten we nog niet over. De competitie duurt tot de laatste speeldag en dan is het pas beslist.’ Geen speld tussen te krijgen, maar zo gemakkelijk geantwoord… Ook op amateurniveau verbaas ik me soms over de communicatie. Zo sta ik regelmatig te kijken naar een wedstrijd en dan hoor ik de trainer roepen: ‘Hé mannen, gaan we nu nog eens voetballen?!’ of ‘Kijk nou eens waar je moet lopen, joh!’ Maar dat valt in het niets met de termen die ik een paar weken geleden

Op zoek naar een...

Krachtige website

vindbaar in de zoekmachine? Maak kennis met onze verrassende aanpak! Recent opgeleverd: > Hoondert Rally Team www.hoondertrallyteam.nl

Ronald van der Hart

> Weststrate Industrieservice B.V. www.weststrateindustrieservice.nl

T 0113-313272 T 06-81101097 E info@rhmarketing.nl

> Stucadoorsbedrijf Zeeland www.stucadoorsbedrijfzeeland.nl

Contact

> Totaalbouw Zeeland B.V. www.totaalbouwzeeland.nl

www.rhmarketing.nl | hart voor uw zaak...

Tegen contante betaling tegen hoogste dagkoers uw

OUD GOUD

hoorde. Ik ging op zaterdagochtend een eindje fietsen met Harry Hutjens mijn dochtertje en we kwamen W. Paardstraat 3 4461 AC Goes uit bij een pupillenwedstrijd. • legitimatie verplicht • Veertien kleine mannetjes (én dametjes) die in de bekende kluiterige vorm achter de bal aan renden. Een enkeling probeerde nog grassprietjes te tellen en er liep ook een jongetje op het veld dat iedere minuut aan zijn oma kwam vertellen hoe goed hij speelde. Heerlijk om te zien allemaal, maar ik verbaasde me over de trainer. Die liep continu druk gebarend langs de zijlijn waarbij hij denk ik alle voetbaltermen opsomde die hij kende. Te pas en te onpas riep hij dingen als inzakken, schuiven, breed houden, kaatsen en weg. Het ‘mooiste’ vond ik nog dat hij riep: ‘jongens denk aan de afspraken, blijf nu eens in je positie spelen!’ De spelertjes waren vijf en zes jaar! De man was duidelijk op een ander niveau aan het communiceren dan de spelertjes op het veld. Gezien de kluiterige opstelling hadden ze waarschijnlijk andere afspraken gemaakt dan de trainer? Het taalgebruik was ook nog eens heel anders dan de trainer, want de spelertjes riepen alleen maar: ‘speel, speel, schiet, goed zo!’ Ik vroeg aan een toeschouwer wat de tussenstand was en het bleek dat de ploeg van de ‘toptrainer’ met 6-1 achterstond. De scheidsechter blies kort daarna voor het eindsignaal en toen ik wegfietste hoorde ik de trainer nog net roepen: ‘Jammer mannen, maar dat krijg je er van als je zo speelt.’ Over communicatie gesproken… 

Floris de Jonge

EVENEMENTEN zaterdag 30 april Koninginnedag Grote Markt + Rondom de Stenen Brug maandag 2 mei 19:45 uur Lezing Molens op de Bevelanden Museum de Bevelanden maandag 9 mei 13:30-16:30 uur Handwerk café Museum de Bevelanden maandag 9 mei 13:30-15:30 Lezing Vroeg Christelijk/Byzantijns Museum de Bevelanden zaterdag 14 mei 13:00-16:30 uur Hollandse Hoevedag Hollandse Hoeve maandag 16 mei 13:30-15:30 Lezing Vroeg Christelijk/Byzantijns Museum de Bevelanden Vrijdag 20/zaterdag 21 mei Anniedagen rond 100-ste geboortedag Annie M.G. Schmidt Kapelle maandag 23 mei 13:30-15:30 Lezing Vroeg Christelijk/Byzantijns Museum de Bevelanden vrijdag 27 mei 19:00-00:00 uur Zeeuwse House Mafia Outdoor terrassen cafe Lambik, Pubbels, Nationaal zaterdag 28 mei v.a. 13:00 uur Auto de Laat Wielerfeest ’s Heer Arendskerke zondag 29 mei v.a. 09:00 uur Fiets tourtocht ’s Heer Arendskerke zondag 29 mei 13:30-15:30 uur Lezing Jan Steen in het Mauritshuis Museum de Bevelanden

www.goespromotie.nl / www.kapelle.nl


25 april 2011 | De GanzenPen

Bedrijf

in

Beeld

11

(8)

INFO: MOB. 06 53 40 31 01 | WWW.JRIED IJ K . NL ONTWERP | AANLEG | ONDERHOUD | SIERBESTRATING | TUINHOUT | HOUTBOUW

Hoveniersbedrijf Riedijk uit Yerseke noemt zich een Hoveniersbedrijf Riedijk staat garant allround hovenier. Ontwerp, aanleg en onderhoud van tuinen is hun specialisme. Dagelijks Jan Riedijk met voor prachtige tuineniswaarin uw eigen zijn team actief in tuinen en op bedrijfsterreinen in INFO: 06 53 40een 31 01 goede | WWW.JRIEDIJK.NL ideeën door combinatie van vorm Zeeland enMOB. Brabant. Hoe het en begon functie worden samengebracht. ONTWERP | AANLEG | ONDERHO U D | S I E R B E S T R A T I N G | T U I N HO U T | HO U T B O U W

Jan Riedijk vertelt: “Van kindsbeen af ben ik erg gehecht aan de natuur. Ik ben erg geïnteresseerd in bloemen en planten en wilde dan ook graag later iets in die richting gaan doen. Toen ik nog klein Met een vast team van enthousiaste hoveniers was, werkte ik al in de vakanties en op de zaterdagen bij een tuincentrum. Na de Groene School heb de hoveniersopleiding gevolgd. werken wij dagelijks aanik het ontwerpen, aanleggen Na de opleiding ben ik gestart als hovenier in loondienst, en in 1995 enstap onderhouden van tuinen. Als hoveniers zoeken heb ik de naar het zelfstandig ondernemerschap gezet.”

wijnuvoor onze klanten de optimale balans in stijl, Riedijk Inmiddels werkenen we exclusiviteit. met vier man en willen geleidelijk dooreenvoud groeien. Jan Riedijk: “Het is niet moeilijk om te groeien, de kunst is om dat beheerst te doen. Niet te grote stappen, want we willen de kwaliteit kunnen blijven handhaven.”

Door het gebruik van ingetogen, subtiele en

Ontwerp en aanleg elementen, laten we uw tuin optimaal vernieuwende Om tot een goed ontwerp te komen, hebben we eerst veel informatie tot zijneen recht komen nodig. Tijdens gesprek met de klant wordt geïnventariseerd wat de wensen zijn, welke stijl de mensen hebben, wat het budget is en vooral wat men aan onderhoud aan de tuin wil doen. Iedere ontwerper heeft zijn eigen stijl van inrichten; de wensen van de klant Graag maken we kennis met u, om samen een moeten echter altijd de basis zijn. Na het goedkeuren van het ontwerp gaan we aan deoplossing slag met het voor realiseren Bestraten, passende uwvan tuinhetteplan. vinden. beplanten, het plaatsen van schuttingen, het aanleggen van vijvers we kunnen het allemaal. Verlichting nemen we ook mee in onze ontwerpen, het draagt bij aan een veilige omgeving en in het donker • • geeft de verlichting een extra dimensie aan de aangelegde tuin.

maatwerk in tuinen

Onderhoud

Een jaar rond zijn we druk met het onderhouden van tuinen en bedrijfsterreinen. Snoeien, bemesten, maaien en onkruid vrij houden van tuinen zijn van die zaken die beter aan een specialist overgelaten kunnen worden. Niet iedereen heeft ‘groene’ vingers en als men die al heeft, moet men ook nog de tijd hebben om de tuin te onderhouden. Ook veel bedrijven kiezen voor een onderhoudscontract. Het parkeerterrein en de borders zijn de eerste dingen die gezien worden en een keurig onderhouden terrein geeft een goede eerste indruk. Omdat dit soort werk flexibel in te plannen is, kunnen we dit voordelig aanbieden. We zien elke tuin als ons visitekaartje dus doen we er alles aan om ook het onderhoud zo goed mogelijk uit te voeren.

Trots Op de vraag of er ook wel eens bijzondere projecten zijn geeft Jan het volgende antwoord: “We hebben in al die jaren al heel wat projecten gerealiseerd. Elk project heeft zijn eigen verhaal, en dat maakt iedere dag weer bijzonder. Vorig jaar hebben we nog een huzarenstuk geleverd. In Kapelle moest er 600 m2 bestrating aangelegd worden, en ook nog eens 150 m2 borders ingeplant worden. Vanwege een bruiloft was er maar vier weken de tijd om dit te realiseren. Door een strakke planning en de inzet van onze medewerkers is het uiteindelijk gelukt. We hadden zelfs nog tijd over!”

ontwerp aanleg onderhoud sierbestrating vijvers Riedijk Hoveniersbedrijf Zweedijkseweg 29 houtbouw 4401 NH Yerseke 06-53403101 verlichting www.jriedijk.nl 

Ronald van der Hart

• E info@jriedijk.nl Zweedijkseweg 29 4401 NH Yerseke T 06-53403101  www.rhmarketing.nl

www.jriedijk.nl


12

De GanzenPen | 25 april 2011

Lekker Lezen Parnassia speelt zich voor een groot deel af in Zeeland. Samen met de duinen en stranden van Noord-Holland, is Zeeland het decor voor een bijzondere roman. Parnassia is het verhaal van Rivka, die zelf niet beter weet dan dat ze Anneke heet. Dat komt zo: Rivka is de dochter van een Joodse huisarts uit Middelburg. Hij besluit, samen met zijn vrouw, om Rivka en haar broer Simon te verstoppen voor de Duitsers als de Jodenvervolging in1942 te erg wordt. Op een donkere winteravond wordt het kleine meisje weggebracht door de ondergrondse en ‘bezorgd’ in de Gereformeerde pastorie van Zaamslag aan de Terneuzense straat. Het domineesechtpaar is kinderloos. Rivka wordt Anneke. Ze wordt met grote liefde vertroeteld door zowel haar nieuwe papa als mama (de geur van versgebakken appeltaart blijft Anneke haar hele leven bij). In de kerk kijkt ze met grote ogen rond. Herinneringen aan vroeger komen dan boven; ineens dwarrelen dan Joodse rituelen door haar

hoofd. Pasen is heel anders dan ze ooit gezien heeft. Voor het Avondmaal is ze nog te klein. Ze snapt er niets van, maar papa organiseert dan, voor haar

alleen, een plechtige viering in de kerk. (Dezelfde kerk waar nu het kleine theater Podium is gevestigd). Na de oorlog staan onverwachts haar vader en broer voor de

Hoondert Rally Team maakt een geweldige start Hoondert Rally Team heeft twee

Subaru en andere racemonsters.

bijzonder goede ralley’s gereden.

Alle wagens worden bestuurd

De Tank S rally en de OVD rally

door topcoureurs die bijgestaan

waren de eerste rally’s in dit seizoen

worden door ervaren navigators.

en Adwin Hoondert en Ruud

De verschillen van de rallywagens

Koole wisten gelijk twee keer een

zijn klein, dus zal het op stuur-

derde plaats te pakken. Ondanks

manskunst, lef en een goede

dat de Zeeuwse equipe nog maar

samenwerking aankomen. Met

voor het derde jaar meerijdt in

geluk heeft nog nooit iemand een

het Nederlands kampioensschap

rally gewonnen.

worden ze al danig in de gaten gehouden door de andere teams. Vorig jaar wist het team op een mooie vierde plaats te eindigen, dit seizoen willen de Zeeuwse coureurs zeker op een podiumplaats eindigen.

Adwin Hoondert na de Tank S rally: “De betrouwbaarheid van onze Mitsubishi Evo en de samenwerking met Ruud zijn ongetwijfeld de belangrijkste faktoren voor het succes van deze eerste rally. Het uitrijden van een rally is al een

Dit jaar wordt het deelnemersveld

prestatie op zich en onze klassering

gekend door overwegend

is gezien het deelnemersveld

Mitsubishi’s en een enkele

bijzonder te noemen. We hebben laten zien wat we kunnen en gaan dit seizoen dan ook zeker voor een podiumplaats.“ Meer infomatie over dit succesvolle team kunt u vinden op www. hoondertrallyteam.nl

pastorie, wat aanleiding is voor (lichte) paniek, maar in samenwerking met overheidsinstanties wordt bepaald dat Anneke niet teruggaat naar haar echte vader. (Haar moeder heeft het kamp niet overleefd). Broer Simon doet in de loop der jaren nog verscheidene pogingen om haar terug te winnen voor het Joodse geloof, maar de warmte en veiligheid van het domineesgezin is niet zo makkelijk los te laten. We keren in het verhaal weer terug naar Zaamslag. Via de Kiezelstraat en de Rozemarijnstraat (vond ze een mooie naam voor een meisje) loopt ze naar school. Ze kan geweldig goed leren. Later wil ze dolgraag naar de HBS in Terneuzen, maar daar is geen sprake van: meisjes gaan hooguit naar de MULO in Axel en dat is nog een Christelijke school ook. Toch: er is geen houden meer aan. Ten einde raad besluiten haar pleegouders haar dan maar naar Leiden op de Kweekschool te doen.

® John Brouwer

Ze krijgt verkering met Joost, ook een Joods weeskind. Ze trouwen en er komen kinderen. Anneke, zoals ze zich consequent blijft noemen, is niet bepaald wat je noemt een ‘moederdier’. Kinderen voelt ze als een belemmering. Als Joost dan ook nog eens steeds fanatieker het jodendom verheerlijkt, wordt het haar teveel en trekt ze er tussenuit om een eigen (eenzaam) leven te beginnen. Jaren later, bij de Joodse begrafenis van Joost, ontmoet ze haar dochter Sandra. Ze maken een afspraak voor een strandwandeling. Sandra laat haar in hun gesprekken opnieuw kennismaken met de Joodse tradities. De teneur is toch wel dat die tradities veel sterker zijn dan alle Christelijke waarden bij elkaar. Parnassia Auteur: Josha Zwaan Uitgever: Artemis 349 pagina’s Prijs: € 19,95 ISBN 9789047201670

®

Nieuwe grenslindes geplant Het is gebruikelijk dat ieder nieuw lid van Kiwanis Goes – de Bevelanden een grenslinde plaatst. Recent zijn door 3 nieuwe leden aan de Brede weg in Kloetinge 3 lindebomen geplant. Jeroen Ossewaarde (links), Ronald van der Hart (midden) en Marco van Oosten. De algehele leiding was

in handen van Lauran de Winter (rechts op de foto). De lindebomen worden op een plaats met historische achtergrond geplant. Inmiddels zijn op deze wijze al tientallen bomen geplant. Ook bij bijzondere gelegenheden wordt er door Kiwanis geplant.


25 april 2011 | De GanzenPen

13

Hans Zuiderbaan

De eerste lentedag Het is 2 april en ik zit met mijn broer op het terras van Café Koosje tegenover de Plantage Studio naast Artis. Als je op zondagochtend naar Buitenhof zou kijken en de camera zou door het raam naar beneden filmen, dan zou je ons zien zitten. Mijn broer verblijft in een verpleeghuis in afwachting van het revalidatiecentrum en we gaan bijna altijd naar buiten als ik hem bezoek. Ook nu. Het is ongelofelijk mooi warm weer en we zitten eerste rang tegenover het zebrapad naar Artis. Het is een ware pantoffelparade die zich voor onze ogen afspeelt. Amsterdam is uit zijn voegen gebarsten op deze eerste lentedag. We genieten van de show. Hele families trekken aan ons voorbij. Vaders met kinderen, moeders met kinderen, vaders en moeders met kinderen, oma’s en opa’s met kinderen en alle combinaties zoals hier vermeld maar dan zonder kinderen. Eric de Kuyper, Belg in Nederland, schreef ooit dat hij enorm jaloers was op de Nederlanders vanwege hun virtuositeit op de fiets. Op zo’n kruispunt zie je fietsen in alle verschijningsvormen. Oude wrakken, snelle mountainbikes, brommers en scooters maar vooral die Amsterdamse tweewielige bakfietsen waarin de kinderen de wereld aan zich voorbij zien gaan alsof ze in Venetië in een gondel worden rondgevaren. Het is een geweldig spektakel. Recht voor onze neus staat een paaltje met een schakelaar voor het stoplicht voor de fietsers. Bijna alle ouders laten de kinderen op de knop drukken. Het is heel spannend om te zien of het licht dan ook op groen springt. Volgens mij maakt het niets uit of je nu wel of niet op de knop drukt. Mocht dat nou niet zo zijn, dan is ook weer geen man overboord want de gemiddelde Amsterdammer was tot voor kort gewend om zich überhaupt niets van verkeersregels aan te trekken. Amsterdam is nu al vergeven van de toeristen. We zitten aan het laatste tafeltje van het terras en de deur daarnaast is kennelijk van een studentenhotel. Het kan niet erg groot zijn maar er komt een niet aflatende stroom jongelui naar buiten, allemaal klaar voor een dagje in de zon. Naast ons zit een gezelschap mannen uit het Midden-Oosten. Ze drinken koffie en praten ernstig met elkaar. Als er één opstaat, wordt er uitgebreid afscheid genomen met innige omhelzingen en ferme zoenen in de lucht. Ondertussen werkt het stoplicht onverstoorbaar massa’s mensen weg, afwisselend op fiets, bakfiets, scooter of auto en te voet. De laatste categorie is op weg naar de dierentuin, de kinderen helemaal opgewonden door het vooruitzicht allerlei exotische beesten te ontmoeten. Daartussendoor schuifelen de bewoners van de buurt met boodschappentassen voorbij alsof er niets aan de hand is. Ze ondergaan de explosie van lentekriebels gelaten. Ze zijn wel wat gewend daar aan de Plantage. Op een gegeven moment komen vrienden over het zebrapad aangelopen en mijn broer herkent ze meteen. Dat is een blije gebeurtenis want nog niet zo lang geleden was het nog

onzeker of hij mensen kon herkennen. Hij werd enkele weken geleden getroffen door een herseninfarct en ieder teken van herstel wordt gevierd. Als ik later weer met hem terug ben in het verpleeghuis probeert hij iets te zeggen maar kan de woorden niet vinden. Dan noemt hij plotseling mijn naam, voor het eerst sinds het infarct. De lente is nu echt begonnen.


14

O

De GanzenPen | 25 april 2011

NE STOP SHOPPING… huisstijlen | brochures | magazines | boeken | flyers | druk- en printwerk

verrassende nieuwe mogelijkheden perfect drukwerk scherpe prijzen prima service

DRUKKERIJ BAREMAN Axelsestraat 156, postbus 139, 4530 AC Terneuzen T (0115) 61 30 72 F (0115) 61 48 86 www.bareman.nl E info@bareman.nl

Drukkerij Bareman is een handelsnaam van Bareman Grafische Bedrijven bv en is onderdeel van de


Aan de Westerschelde

25 april 2011 | De GanzenPen

Weet u, ik was er eigenlijk best gerust over dat we veilig zitten. Onze ruige zeewering langs de Noordzee en de stevige dijken die de Westerschelde afschermt van zowel ZeeuwsVlaanderen als Walcheren en de Bevelanden. En ook over de kerncentrale maakte ik me geen moment zorgen. Hoewel we de centrale van Borssele vanuit mijn woonplaats Terneuzen aan de overkant zien liggen, komt het niet in me op ongerust te zijn over straling en zeker niet of we hiervoor jodiumpillen in ons bezit moeten hebben. Naïef? Misschien, op zich ga ik er vanuit dat zaken qua veiligheid gewoon goed geregeld zijn. Er wordt, zo hoop en verwacht ik, frequent onderhoud gepleegd en aardbevingen komen hier in Nederland toch niet voor? Dat is meer iets voor verre landen, die op breuklijnen in de aarde liggen. Landen zoals Haïti, Japan en Indonesië. Al had ik in dat plaatje Nieuw-Zeeland niet in gedachten en toch beefde de aarde daar behoorlijk.

Dat Nederland nooit een aardbeving meemaakt, is een sprookje. Een aantal jaren geleden trilde, heel vreemd, ’s nachts bij ons de kast. Limburg werd opgeschrikt door een heuse aardbeving, niet zo intens en heftig als die in Japan, maar toch. Nog steeds volgen we gebiologeerd de ramp in het land van de Rijzende Zon. Ongekend natuurgeweld, de aardbeving gevolgd door de enorme vloedgolf die metershoge golven opstuwt. Heel bevreemdend dat de ramp van zo nabij gefilmd en gevolgd kan worden. De beelden komen, nog tijdens de ramp, direct de huiskamer binnen. Niet eerder waren we zo direct toeschouwer van een ongekend drama. Waar bij de zeebeving van december 2004 de berichten na dagen pas binnen druppelden, worden we nu direct betrokken bij wegrennende mensen die zich het vege lijf proberen te redden. Een aanblik van versplinterde gebouwen, auto’s als ongeleide projectielen, grote schepen neergegooid op en over viaducten, die als kaartenhuisjes in elkaar zakten. Angstaanjagend…

15

Wat mij irriteert en verbaast is het aantal doden, dat direct geteld en genoemd wordt. Bij aanvang belachelijk lage aantallen, het blijkt dat Japan alleen telt wie als overleden geregistreerd staat. Hele dorpen zijn weggevaagd. Machteloos kijk je toe hoe een land uiterst ongerust is over zijn vele kerncentrales, die niet onder controle zijn. Nu pas realiseer ik me wat de natuur aan kan richten. Voor mij hoeven onze kerncentrales niet direct te worden gesloten. Wel hoop ik dat ze goed worden gecontroleerd en niet zoals in Japan achterstallig onderhoud hebben. Ik koester onze zeewering en hoop dat Rijkswaterstaat de dijken elk jaar grondig checkt. Wat de bevolking daar betreft, is het hopen en bidden dat de die de moed heeft het land weer op te bouwen. En ook al is het een rijk en Westers georiënteerd land, het Nationale Rode Kruis heeft m’n sympathie om geld in te zamelen. Zodat in elk geval schoon drinkwater en de primaire levensbehoeften moeiteloos verstrekt kunnen worden. Als ik langs de Schelde loopt, klotst het water verraderlijk zachtjes tegen de dijk. In de verte ligt de centrale. ’t Schiet toch even door mijn hoofd, de jodiumpillen. Zou ik toch… 

Loes Goossen


16

De GanzenPen | 25 april 2011

Bezoek aan Wit Russische ambassade Onlangs bracht een vertegenwoordiging van de St. Zeeuwse klederdracht en de stichting INFO – Internationale folklore – een werkbezoek aan de ambassade van Wit Rusland.

De delegatie was hiervoor uitgenodigd door de councellor de heer Andrei Luchenok. Hij was vorig jaar aanwezig tijdens de opening van het grootste folklore festival in Nederland dat jaarlijks in Odoorn plaatsvindt. De Zeeuwse stichting had het folklore ensemble “Zorachka” uit Minsk geadviseerd deel te nemen aan dit spektakel.

In de ambassade aan de Anna Paulownastraat in Den Haag werd de delegatie voorgesteld aan de ambassadrice mevrouw Elena Gritsenko. Zij ging uitvoerig in op de vele mogelijkheden die haar land op dit moment te bieden heeft. Zowel economisch alsook op cultureel en toeristisch gebied is het land sterk in ontwikkeling. Momenteel is het zelfs ook mogelijk om vier keer per week van Amsterdam direct naar Minsk te vliegen.

Beide stichtingen willen in de toekomst meerdere uitwisselingen met groepen op het gebied van cultuur en onderwijs tot stand brengen. De Goese stichtingen werken al vele jaren voor tientallen groepen en organisaties in heel Europa. Meerdere malen hebben zij tournees georganiseerd voor folkloristische groepen in West Europa. Daarnaast worden jaarlijks ook meerdere malen Holland Promotie activiteiten ondersteund door het beschikbaar stellen van Volendamse en Zeeuws klederdrachten.

Thuis in uw eigen huis

Wij maken graag van uw huis uw thuis. Met onze sfeervolle schuifwandkasten die u zelf kunt samenstellen creëert u uw eigen sfeer. Omdat u eindeloos kunt combineren met kleuren en materialen ontstaat er een kast zoals ú dat wilt. Laat u inspireren door onze schuifwanden op maat!

Totaalbouw zeeland Showroom: Scottweg 1.08 Goes (inpandig bij Venestra) 06-81 10 10 97 www.totaalbouwzeeland.nl

maakt adverteren waardevol fysieke en non-fysieke communicatiemiddelen Postbus 19 4587 ZG Kloosterzande Tel 0114-683 436 Fax 0114-681 963 e-mail: info@urproducties.nl


Gp 08  

De GanzenPen, gratis huis-aan-huis magazine voor de gemeenten Goes en Kapelle.

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you