Page 1

‘Put on my blue suede shoes And I boarded the plane Touched down in the land of the Delta Blues In the middle of the pouring rain ’ (M ARC C OWN , W ALKING

IN

M EMPHIS )

Memphis, Tennessee. Het kruispunt van ‘De Nieuwe Wereld’. Als er één Amerikaanse stad aanspraak op maakt, dan is het wel Memphis. De bakermat van de blues, rock ‘n’ roll en soul, die in de afgelopen driekwart eeuw een interessante ontwikkeling heeft doorgemaakt en diverse muzikanten vanuit deze stad naar hun artistieke top heeft gebracht. TEKST EN FOTO ’S: W OUTER B ESSELS Elvis Presley nam er zijn eerste platen op, evenals Johnny Cash en Roy Orbi son. In Memphis ontwik kelde de Amerikaanse popu laire muziek zich wars van enige culturele achtergrond en afkomst. Alles kon en gebeurde, op straat, in de kroeg, in de studio’s. Ook op politiek gebied is de hoofd stad van de staat Tennessee een historische plek. Martin Luther King Jr. werd in 1968 vermoord op het balkon van het Lorraine Motel, dat later werd verbouwd tot het Civil Rights museum. Een niet te missen locatie, die even als de geschiedenis van de Undergrond Railroad, voor de Amerikaanse cultuur eigenlijk veel belangrijker is dan Graceland. Genoeg ingrediënten dus voor een

klein weekje in ‘heartland’ Amerika. -

-

-

Dolly bridge Op ongeveer acht uur vlie gen van Amsterdam (directe vlucht met Northwest) ligt Memphis in een uithoek van de staat Tennessee, vlakbij de grens met staten als Mis souri, Arkansas, Alabama en natuurlijk Mississippi. De staat die genoemd is naar de gelijknamige rivier en die vanaf ‘downtown’ vooral aan het eind van de middag er prachtig bij ligt. Met de on dergaande zon aan de hori zon rijdt een lange stoet van auto’s over de ‘Dolly Parton bridge’, zoals de brug -die Memphis verbindt met de staat Arkansas- door stede lingen gekscherend wordt genoemd. Het is na zo’n lan ge vlucht heerlijk om even uit te waaien langs de oevers

-

-

-

-

en even te zitten in een park langs Main Street. Loop daarna richting Madison Avenue en passeer tussen 2nd en 3rd Street een steeg waar het restaurant van Charles Vegos ligt. Tijd voor een stevige portie spare ribs: bestel dan ook de ‘full order’ en je weet niet wat je over komt. Heerlijk op houtskool geroosterd vlees, heerlijk ge marineerd en in het bijzijn van rijke porties sauzen, pe pers en sla. Van uitbuiken is daarna geen sprake, want bij het vallen van de avond moet je als stadstoerist natuurlijk de sfeer proeven in een van de beroemdste straten van Amerika, Beale Street. Hier staat alles in het teken van de blues, in de vorm van livemuziek. Hier kom je mensen tegen die het muzikale hart op de juiste plek hebben zit ten. Hier weet je het zeker: Memphis ademt muziek. In Beale Street ervaar je vanaf een uur of negen ‘s avonds een soort ping-pong effect: links en rechts komt de muziek klinkend uit de cafés op je af. Rock-a-billy groepen, stevige bluessoulbands compleet met blazers en solo-artiesten, die met name in de kleine ‘jukejoints’ hun verhaal vertellen onder het genot van een glas bier whisky of soda. Ga voor prima eten en drinken voor weinig geld en met na afloop een waanzinnige jamsessie (in het weekend) naar de Ram Boogie Café. Loop Beale Street verder af richting het Old Daisy Theatre, langs het standbeeld van W.C. Handy, de ‘godfather’ van de Delta blues en die nog steeds geldt als het muzikale opperhoofd van Memphis. Kortom, Bea le Street zorgt dagelijks voor muzikaal entertainment in haar puurste vorm.

Rock ‘n roll Maar waar is het in de stad en omgeving op muzi kaal gebied allemaal mee begonnen? Bezoek om dat te ontdekken het Memphis Rock ‘n’ Soul museum, ge legen aan diezelfde Beale Street, tegenover de fabriek van gitaarfabrikant Gibson. Tijdens een interessante rondleiding, voorafgegaan door een film over bijna zestig jaar rock en soul-ge schiedenis, zijn alle tijdper ken duidelijk uiteengezet. Van de Delta Blues tot de invloed van de Sun studio’s, mensen als Sam Philips, Carl Perkins en Ike Turner Het Lorraine Motel, waar in 1968 Dr. Martin Luther King werd(zijn eerste piano staat in vermoord.Voor het gebouw staan nog steeds de twee auto’s, die er van de vitrines), maar één op de dag van de aanslag ook al stonden. ook zijn de drie beroemde

platenlabels die de stad heeft voortgebracht overdui delijk aanwezig: Sun, Stax en Hi-records. Meer weten over die eerste twee labels? Bezoek dan vervolgens Sun Studio en het Stax Museum. Beiden zijn voor respectie velijk de ontwikkeling van rock ‘n roll en soulmuziek van enorm belang geweest. In de Sun Studio (706 Union Avenue) is het interieur nog precies hetzelfde als vijftig jaar geleden en markeert een kruisje op de studiovloer de plek waar Elvis stond bij de opname van zijn eerste plaat. Foto’s aan de muur zijn veelzeggend: Johnny Cash, Jerry Lee Lewis, maar ook U2, die in deze studio in 1987 met BB King opnames maakte voor de film Rattle & Hum. Waar Sun voor rock ‘n roll staat, betekent Stax soul. In de Stax Studio (926 E. Mc Lemore Avenue) namen in de jaren zestig voor het eerst blanke en zwarte muzikan ten soulplaten op; alhoewel het Stax label tegenwoordig geen nieuw materiaal meer uitbrengt, behoort Stax naast Atlantic en Motown nog steeds tot de belangrijk ste platenlabels van Ameri ka. Acts als Booker T & The MG’s, Isaac Hayes, Sam & Dave waren huismusici van de Stax Studio en namen er grote hits op. De origi nele studio werd eind jaren tachtig afgebroken, maar op dezelfde plek is sinds enige jaren het Stax Museum ge bouwd. Voor soulliefhebbers een niet te missen attractie. Al is het alleen maar om de Cadillac van Isaac Hayes te zien, de foto’s van Otis Red ding al zingend in de studio en om je even te wanen in de nagebouwde studioruimte met een prachtige akoes tiek. In de aan het museum gekoppelde winkel is een arsenaal aan cd’s verkrijg baar van Stax-artiesten. Erg verleidelijk na zo’n boeiende ‘trip’.

-

-

-

-

-

-

-

-

Het bittere leven Aansluitend op het Stax imperium is het interes sant om een bezoekje aan het Civil Rights Museum te besteden, het voormalige Lorraine Motel (450 Mul berry Street). De plek waar in 1968 Dr. Martin Luther King is vermoord. Van de buitenkant ziet het gebouw er nog steeds als een motel uit, met de balkonnetjes en de licht gipsen muren. Bin nen ontvouwt zich een reis door 150 jaar aan sociale veranderingen in Amerika

in het algemeen. Vanaf de burgeroorlog in 1865 tot de rassenrellen in de twintigste eeuw, de ‘rechten en plich ten’ van zwarte Amerikanen: alles wordt tot in detail ge toond. Tot en met de plaats delict, waar King staand op het balkon van zijn hotelka mer door een scherpschutter werd neergeschoten. Rijd daarna door naar de Burkle Estate in het noorden van de stad (826 No. Second Street). Het hart van de Un derground Railroad. In de tijden van de burgeroorlog de plek voor slaven om het bittere leven te ontvluchten en via een ondergronds gan genstelsel de nabij liggende oever van de Mississippi te bereiken om daar per boot naar het noorden -richting Chicago- te vluchten. De verhalen die hier in dit huis worden verteld zijn zeer in drukwekkend: slaven zetten hun leven op het spel voor hoop op een beter bestaan. En met wat voor geheimtaal en codewoorden communi ceerden zij onderling? Ook aan de wanden hangen affi ches die herinneren aan een bijna onwerkelijke periode: slavenhandel op de markt. ‘Gevraagd: honderd goede negers. Prijs in overleg.’ Elvis Presley Natuurlijk kan je bij een bezoek aan Memphis niet om Graceland (3734 Elvis Presley Boulevard) heen, het domein van Elvis Presley. Het landgoed, even ten zui den van het centrum, ligt er statig bij en was bijna twin tig jaar lang het koninkrijk van de ‘King of Rock ‘n roll’. Hier stichtte hij een gezin, vond hij zijn thuis na ener verende concertreeksen in Las Vegas, voelde hij zich eenzaam na zijn scheiding en overleed hij uiteindelijk op 16 augustus 1977. Alle facetten van Presley’s leven komen aan bod. Zijn impo sante collectie gouden pla ten hangt in een zijvleugel en in de voormalige squash hal, gelardeerd met foto’s, kostuums en instrumenten. Eigenlijk is Graceland ver geleken met de huidige ‘sterrenvilla’s’ een redelijk knus optrekje. Smaak had Elvis wel: prachtige witte meubels, Tiffany-lampen in de keu ken en de biljartruimte een bar in de kelder met zacht gele stoelen. Alles is nog in originele staat te zien. Na de wandeling langs het graf van Presley en zijn familieleden is het tijd om over te steken. Daar staan de vliegtuigen, auto’s en motoren uitgestald

Op de plek waar ooit het complex van Stax Records stond, is nu het Stax Museum gebouwd.

-

-

-

-

Een blik in de bar van Sun Studio, met een foto van het Million Dollar Quartet (Elvis Presley, Jerry Johnny Cash en Carl Perkins). voor nog een uurtje vertier. En vergeet niet in de souve nirshop een mooi gebonden catalogus mee te nemen als aandenken. Presley’s overlijden wordt

in de stad jaarlijks tijdens de ‘Elvis week’ in augustus uitgebreid herdacht. Daarnaast is het in 2010 75 jaar geleden dat hij werd geboren; om die reden wor -

den in de eerste maanden van 2010 in de stad speci ale evenementen gehouden. Weer een gelegenheid voor Memphis om flink uit te pakken.

De befaamde ‘crossroad’ in Clarksdale (Mississippi). Hiervoor komen jaarlijks duizenden bluesliefhebbers naar de Mississippi-Delta.

Graceland.Thuisbasis van (nog steeds) alles wat met Elvis Presley te maken heeft).

• Pak de gratis shuttle-bus die rijdt tussen Graceland, de Sun Studio, het Rock ‘n Soul Mu seum en Beale Street • Koop een driedaags kaartje voor de tram die van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat over Main Street rijdt. Vooral handig als het hotel net even buiten ‘downtown’ ligt! • Als je buiten ‘downtown’ plekken gaat bekijken, zoals Sun Studios of Stax, pak dan een taxi en ga niet lopend. • Zin om iedere avond te slenteren langs de kroe gen aan Beale Street om bandjes te kijken? Koop dan een pasje voor gratis toegang bij ie dere deelnemer aan The Beale Street Historic District. • Memphis even laten voor wat het is? Huur een auto en rijd een dag via Highway 61 de Mis sissippi Delta in. Via Clarksdale (Delta Blues Museum!) naar Indianola, waar sinds septem ber 2008 het BB King Museum is gevestigd. Het museum biedt niet alleen een overzicht van één van Amerika’s meest beroemde bluesgitaristen, maar laat ook zien hoe de katoenindustrie zich in het begin van de 20e eeuw heeft ontwikkeld en wat dat voor gevolgen heeft gehad voor de lokale bevolking.

-

-

-

memphis-ademt-muziek