Issuu on Google+

JAARGANG 1 - NUMMER 1

HET GOEDE LEVEN Drie verdiepende vragen uit de levenskunst

TAKE A STEP magazine

We zijn vrijer dan ooit om zelf ons leven vorm te geven. Waar het leven voorheen een uitgestippeld pad was dat je diende te volgen, kan en moet iedereen nu zijn eigen route bepalen. Dit geldt ook voor ons professionele leven, dat steeds meer samenvalt met keuzes over wie we willen zijn (Thomas, 2010). Maar hoe kunnen we deze vrijheid benutten om het leven goed vorm te geven? Het blijkt niet makkelijk te zijn om hierop antwoord te vinden. Hoewel deze vraag heel actueel is, denken filosofen al eeuwenlang na over het goede leven. Joep Wijsbek (2013) verzamelde voor zijn boek ‘Levenskunst à la carte’ verschillende benaderingswijzen van de levenskunst. In dit artikel delen wij op basis hiervan drie vragen die helpen je eigen route te bepalen. Wat vind ik echt belangrijk? Het niet onderzochte leven, is het niet waard om geleefd te worden. ~ Socrates Om route te bepalen, heb je oriëntatie nodig. Eén aspect van de levenskunst is dan ook om bewust te worden van hoe jij in het leven wilt staan. Deze vraag is belangrijk, juist omdat er veel invloeden zijn van buitenaf. Denk bijvoorbeeld aan de invloed die naasten en media op ons wereldbeeld hebben. Hieraan is niet te ontsnappen en dat is ook niet wenselijk. Maar juist door de tijd te nemen om stil te staan bij waar het je werkelijk om gaat, benut je de vrijheid die je hebt op een positieve manier. Op deze manier vind je diepgang in je leven, zodat het niet gedachteloos aan je voorbij gaat. Als je weet wat je echt belangrijk vindt, zul je namelijk waarden vinden die richting geven. Zowel aan je persoonlijke leven, als op professioneel vlak. Wat zijn op basis hiervan mijn ontwikkeldoelen? Volg niet de gebaande paden, maar ga daar waar geen pad bestaat en laat een spoor na. ~ Ralph Waldo Emerson De route is afhankelijk van de bestemmingen die je wilt bereiken. Daarom staat binnen de levenskunst ontwikkeling centraal. Niet alleen weten wat je wilt, maar daadwerkelijk streven om het beste uit jezelf te halen. Binnen de levenskunst wordt benadrukt dat welbevinden op korte termijn niet altijd samengaat met het ontwikkelen van je doelen. Ontwikkeling heeft vaak vooral een positieve invloed op je welbevinden op lange termijn. Een balans tussen de vormen van welbevinden op korte termijn en lange termijn vraagt om vertraging en stilstaan bij hoe je leven zich tot nu toe ontwikkelt. Door je hierbij te verbinden aan richtinggevende waarden, wordt ontwikkeling in harmonie met jezelf en anderen mogelijk. Welke kwaliteiten heb ik om die doelen te bereiken? Iedereen is een genie. Maar als een vis wordt beoordeeld op zijn vaardigheid om in bomen te klimmen, zal hij zichzelf zijn hele leven als een mislukking beschouwen. ~ Albert Einstein Gerrickens schrijft specifiek over de samenhang tussen levenskunst en kwaliteiten. Zijn centrale stelling is dat het ontdekken en benutten van kwaliteiten de belangrijkste levensopdracht van de mens is. Als dit lukt zullen mensen meer geluk ervaren en effectiever werken. Hoewel er een natuurlijke drang bestaat om eigen kwaliteiten te ontdekken en benutten, is dit niet altijd gemakkelijk. De perceptie van jezelf hangt namelijk altijd samen met invloeden uit de omgeving. Levenskunst is voor Gerrickens dan ook meer dan alleen het ontdekken van kwaliteiten. Het omvat het leiden van een evenwichtig leven. Dit evenwicht wordt gevonden door een balans te creëren tussen je eigen wensen, mogelijkheden en beperkingen én die van anderen. Vergeet ondertussen niet te leven Hoewel het beantwoorden van deze vragen je enorm op weg kan helpen bij het vormgeven van je leven, is misschien wel één van de belangrijkste lessen uit de levenskunst dat het leven nooit helemaal te plannen is. We hebben niet op alles invloed, maar de vrijheid die we hebben kan je het best zo goed mogelijk benutten. En wat dan dat goede is, is voor ieder van ons iets anders. BRONVERMELDING Gerrickens, P. (2013) Levenskunst en kwaliteiten. In J. Wijsbek (red.). Levenskunst a la carte, p. 191-202. Leidschendam: Uitgeverij Quist. Thomas, K. (2010). Meanings of life. Roads to fulfilment in early modern England. Oxford: Oxford University Press. Wijsbek, J. (red.) (2013). Levenskunst a la carte, p. 191-202. Leidschendam: Uitgeverij Quist.

INTERVIEW MET STEFAN VAN LANGEVELDE Wat is de relatie tussen motivatie en levensgeluk? Motivatie is het psychologische element dat ervoor zorgt dat je je doelen kunt bereiken. De persoonlijke waarde van dit doel voor jou is essentieel voor het succes. Een doel kan opgelegd zijn, bijvoorbeeld door anderen of omdat je geld moet verdienen. Dit heet extrinsieke motivatie. Of een doel kan van jouzelf zijn omdat je het leuk, prettig of zinvol vindt. Dit heet intrinsieke motivatie. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat wanneer intrinsieke motivatie het zwaarst weegt dit op de lange termijn het meest duurzaam is. Het zorgt voor geluk, gezondheid en kwaliteit (b.v. in je werk). Wanneer extrinsieke motivatie het zwaarst weegt leidt dit tot stress en zelfs burnout. Je hebt zelf een belangrijke invloed op je motivatie. Zo is het goed om te weten wat je belangrijk vindt en waar je voor warm loopt. Dat helpt je om richting en waarde te geven aan dat wat je doet. Succes meet je dan niet alleen af tegen het wel of niet halen van een doel, maar of het belangrijk voor je was, of je er plezier in hebt gehad en of je er iets van geleerd hebt.  Wat kan je als HRD’er of leidinggevende met deze wetenschap? De omgeving speelt een belangrijke rol in de waarde die een doel voor iemand krijgt (meer intrinsiek of meer extrinsiek). Als je met name de intrinsieke motivatie van mensen aan wilt zien te spreken is het van belang een context te creëren die aan drie basisbehoeften voldoet: > Autonomie: het gevoel een keuze en regie te hebben. Stel b.v. in overleg vast wat er gedaan moet worden en laat medewerkers vervolgens de ruimte om hier zelf invulling een aan te geven. Schrijf niet voor hoe, wat én waar gewerkt moet worden. > Competentie: het gevoel om ergens beter in te worden. Geef mensen b.v. regelmatig positieve feedback. Dat maakt inzichtelijk wanneer iets goed is en waar je dus meer van zou willen. > Verbondenheid: het gevoel goede relaties met anderen op te bouwen. Investeer actief in de relaties met de mensen om je heen, dat zorgt voor een gevoel van samenwerken aan een doel en dat je om elkaar geeft. Stefan van Langevelde is als buitenpromovendus verbonden aan het Welten-instituut van de Open Universiteit. Hij doet onderzoek naar professionele ontwikkeling van docenten in de school vanuit iemands intrinsieke motivatie.


HOE WORD JE EEN OPTIMIST? Wat levert een positieve visie op onszelf en ons leven ons op? Wat maakt of we meer optimistisch of meer pessimistisch in het leven staan? En, is een positieve instelling aan te leren? In de Britse documentaire ‘Don’t worry, be happy’ stelt onderzoeker Micheal Mosley de vraag of hij zichzelf aan kan leren om optimistischer in het leven te staan. In dit artikel delen we de belangrijkste inzichten.

Zoals de documentairemaker al een beetje verwacht, blijkt hij een meer pessimistische instelling te hebben. Dit roept bij hem meteen de vraag op, is het te beïnvloeden? Kun je jezelf aanleren positiever in het leven te staan? Is optimisme aan te leren? Over een periode van zeven weken oefent Micheal Mosley met Mindfulness (iedere dag moet hij 10 – 20 minuten mediteren) en gaat hij aan de slag met Cognitive Bias Modification. CBM is een methodiek waarbij je van een negental gezichten, waarvan er acht boos of verdrietig kijken, zo snel mogelijk het lachende gezicht moet weten te selecteren. Wat blijkt? Na zeven weken laten zijn hersenen op dezelfde testen een stuk positievere preoccupatie zien. Onderzoek laat keer op keer zien, dat een optimistische en positieve instelling aan te leren is. En dat je dus ook echt je fysiologische reactie op prikkels uit je omgeving kunt beïnvloeden. Op dit moment wordt er zelfs aan de hand van tweelingonderzoek gekeken of het mogelijk is voor mensen om hun genetische opbouw te veranderen. We weten dat negatieve levenservaringen (zoals het overlijden van een geliefde of een scheiding) onze genetische opbouw voor een deel kunnen veranderen, maar is dit te herstellen? En, kunnen positieve ervaringen hetzelfde effect hebben?

Hoe weet je of je in de basis optimistisch of pessimistisch bent? Ons brein trekt ons van nature onbewust (helaas) vaak eerder naar de negatieve uitzondering dan de positieve uitzondering. Problemen, zorgen, risico’s, angsten en teleurstellende ervaringen krijgen van onze hersenen vaak meer aandacht dan successen, kansen, oplossingen en dromen. Dit is echter niet bij iedereen het geval, sommige mensen staan van nature optimistischer in het leven dan anderen. Onderzoek laat zien dat in dat geval je hersenen meer gefocust zijn op positieve informatie. Met een aantal simpele testen kan je in kaart brengen of je hersenen meer gericht zijn op het positieve of het negatieve.

Betekenis voor de werkcontext Gelukkige, optimistische medewerkers presteren op veel gebieden beter dan medewerkers die meer op het negatieve gericht zijn. En gelukkig weten we nu dat deze instelling te beïnvloeden is. Het is eigenlijk als een soort spier die je moet blijven trainen. Aandacht voor talenten, successen, motivatie en werkplezier helpen niet alleen op korte termijn, maar kunnen dus ook daadwerkelijk op lange termijn onze hersenaandacht helpen verschuiven van het negatieve naar het positieve. Meer weten? > Bekijk de volledige documentaire hier: www.takeastep.nl/zorgeloos > Wil je meer weten over het onderzoek naar welbevinden en genen? Bekijken dat dit filmpje van onderzoekster Claire Haworth: www.takeastep.nl/welbevinden

Zelf uitproberen Pak een potlood en ga ergens even rustig zitten. Sta stil bij hoe je je nu voelt. Doe dan het potlood tussen je lippen. Bedenk hoe je je nu voelt. Ben je iets blijer? Verklaring Het potlood tussen je lippen, helpt de spieren in je gezicht op dezelfde manier in actie te komen wanneer je lacht. Iets simpels als blijer kijken doet dus al wat met de manier waarop je je voelt.

Het belang van een positieve instelling Grootschalig onderzoek in Amerika tussen de jaren 70 en nu (Becca Levy, Yale University) liet voor het eerst het effect van een gelukkig leven en een positieve instelling zien op de levensverwachting van mensen. Mensen die in de basis een meer positieve visie op het heden en de toekomst hebben leven gemiddeld 7.5 jaar langer dan mensen met een meer pessimistische instelling. Naast een hogere levensverwachting zijn een positieve instelling en de bijbehorende positieve emoties wetenschappelijk te verbinden aan begrippen als welzijn, betrokkenheid, bevlogenheid, creativiteit en effectiviteit (taakprestaties). Bij mensen die in de basis een meer pessimistische visie op heden en de toekomst hebben, zien we meer negatieve emoties en stress-gerelateerde klachten zoals onrustigheid, twijfel en slapenloosheid.

"Er zijn slechts twee manieren om je leven te leven: doen alsof niets een wonder is en doen alsof alles een wonder is. Ik geloof in de laatste manier. " Albert Einstein WWW.TAKEAST EP.N L

@TAKEAS T EPN L

ZELF AAN DE SLAG Recent onderzoek wijst uit dat iets meer dan een derde van ons welbevinden genetisch bepaald is. Dit laat nog behoorlijk wat ruimte voor onze eigen invloed (Bron: S. Dunne 2014). Omdat het heel persoonlijk is welke interventie het meeste resultaat heeft, delen we hier drie type interventies die getest zijn in wetenschappelijk onderzoek naar welbevinden. Ontdek wat voor jou werkt! 1. Three acts of kindness Hoe werkt het? Kies deze week één dag uit waarop je drie kleine, aardige dingen doet voor één of meerdere personen in jouw omgeving. Je mag helemaal zelf kiezen wat jij daar onder verstaat. Ga aan het eind van de dag na wat het effect hiervan op jou was. 2. Letters of appreciation Hoe werkt het? Sta stil bij welke mensen in jouw leven jij dankbaar bent. Misschien omdat ze er altijd voor je zijn, of omdat ze je b.v. op een belangrijk moment in je leven gestimuleerd hebben. Schrijf vervolgens drie brieven naar deze verschillende mensen waarin je hen vertelt wat ze voor je betekenen en waarom je ze dankbaar bent. Je kan ervoor kiezen om de brieven ook daadwerkelijk te versturen, maar dat is niet perse nodig. > Benieuwd naar de reacties van anderen op deze opdracht? Bekijk hier het filmpje: www.takeastep.nl/science 3. Future me Hoe werkt het? Pak een kopje thee of koffie en bedenk voor jezelf waar je over vijf jaar zou willen staan: > > > > >

Wat zie je jezelf doen? Waar ben je dan trots op? Hoe zou je je willen voelen? Waar zou je anders over denken? Wat wil je behouden van hoe het nu is?

Schrijf de antwoorden op deze vraag op als een brief aan je toekomstige ik. Dit heet narratieve toekomstverbeelding en heeft een positief effect op je welbevinden. Op www.futureme.org kan je deze brief ook daadwerkelijk opsturen: je bepaalt zelf wanneer je hem wilt ontvangen!

IN FO@ TA K E A S T E P . NL


Take a Step Magazine - Levenskunst