Page 1

nummer 141

najaar 2012

[1]


INHOUD COLOFON Wijzer Wonen is het magazine van de Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk wonen van Ouderen. Ingezonden stukken, oproepen en nieuws uit de woongemeenschappen, van individuele leden en sympathisanten stuurt u, liefst per e-mail, naar:

LVGO Lauwerecht 55 3515 GN UTRECHT

e-mail: info@lvgo.nl website: www.lvgo.nl telefoon: 030-8200965 Bank: ING rekeningnummer 338 00 32 t.n.v. Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk Wonen Van Ouderen te Amsterdam

blz. Van de redactie

3

Prijsvraag

4

Van het bestuur

4

Initiatiefgroep lid van de LVGO

8

Woongroep “De Wiekslag”

9

Zorg (column)

11

Reactie

12

Theorie

13

Samenhang of samen hangen

14

Pompoensoep (recept)

15

Oplossing puzzel Wijzer Wonen nr 140

16

Sociaal Belang Behartigende Instelling

17

IBAN/SEPA nr NL89INGB0003380032 BIC: INGBNL21

Herhaalde oproep bijeenkomst regio Utrecht 18

ISSN: 1574-6542

Oproepen wachtlijst

Informatie over de website secretaris@lvgo.nl

De redactie bestaat uit: Simon Zwart Adrie ten Brinke Peter Leenhouts e-mail redactie: info@lvgo.nl Omslagfoto: collage foto’s “De Wiekslag”

19

Extra nummers van Wijzer Wonen Er wordt steeds een beperkt aantal extra exemplaren van ons blad gedrukt. Die extra nummers kunnen, zolang de voorraad strekt, worden nabesteld. De kosten zijn € 3,-- exclusief verzendkosten. Bestellen via 030-8200965 of e-mail info@lvgo.nl.

Overnemen artikelen uit Wijzer Wonen Artikelen uit dit blad kunnen worden overgenomen, maar alleen nà toestemming van de redactie en mèt bronvermelding. Een verzoek om toestemming kunt u indienen via een mail naar info@lvgo.nl.

[2]


Van de redactie In de vorige Wijzer Wonen wenste ik iedereen een fijne vakantie. Nu is de zomer voorbij en begint een nieuw seizoen met activiteiten. Ook in de herfst en winter valt veel te genieten, maar het zwaartepunt ligt toch vaak op activiteiten binnenshuis: cursussen, workshops en bijeenkomsten waar mensen elkaar ontmoeten. Ik kwam deze week in gesprek met twee vrouwen die geïnteresseerd raakten in woongroepen van ouderen. Dit kwam omdat ik vertelde over het werk dat ik gedaan heb. Voor initiatiefgroepen in een opstartfase zijn er nog veel potentiële belangstellenden, mensen die het groepswonen van ouderen helemaal niet kennen. In dit en volgende nummers van Wijzer Wonen besteden we aandacht aan initiatiefgroepen. Voor het gemak verdeel ik hen in een aantal fasen van voorbereiding. We willen graag in contact komen met deze initiatieven. Ik heb daarover iets geschreven. Simon Zwart schrijft (in “Meer smaken”) over manieren waarop initiatieven kunnen ontstaan. Eerst nieuwe contacten dan vriendschappen en tenslotte kan hieruit een woongroep van ouderen gevormd worden. Over “De Wiekslag” in Dronten vindt u een uitgebreid verslag van een bezoek dat twee redactieleden aan het bestuur van deze groep hebben gebracht. De groep gaat nog dit jaar verhuizen. De omslagfoto is een collage van foto’s die we daar in augustus gemaakt hebben. Op de puzzel/prijsvraag uit het vorige nummer zijn veel reacties binnen gekomen. Men vond het een leuke puzzel die in veel gevallen met de groep werd opgelost. In dit nummer vindt u de oplossing en de winnaar. Dit keer geen puzzel, wel een recept van pompoensoep, geschikt als groepsmaaltijd met bijvoorbeeld brood. Ik heb de soep al gemaakt, hij is heerlijk!! Als u met de groep bij elkaar bent is het misschien een idee eens met elkaar te brainstormen over het schrijven van een stukje voor de Wijzer Wonen. We verbinden er een prijsvraag aan. Zie het kader op de volgende bladzijde. In het vorige nummer schreef Janny Koops iets over Schoonheid en Chaos. Daar is nu een reactie op van Toon Kolenberg. Janny Koops schrijft nu een column over de zorg. Een onderwerp dat ook in de politiek volop aandacht krijgt. Als u wilt reageren op deze column laat u niet weerhouden. We willen graag dat de Wijzer Wonen een blad van en voor alle leden is. Dus als iets reacties bij u oproept horen we het graag. Wanneer u het moeilijk vindt zelf iets te schrijven bel ons dan. Samen komen we er wel uit. Ik wens u een mooie herfst met bijzondere ontmoetingen en veel leesplezier. Adrie ten Brinke [3]


Prijsvraag Schrijf een stukje voor Wijzer Wonen Voor de leukste, mooiste, ontroerendste bijdrage over een zondag of bijzondere dag in de woongroep hebben we een leuk prijsje en natuurlijk plaatsen we die bijdrage(n) in de Wijzer Wonen. Inzendingen kunnen vóór 1 februari 2013 per e-mail worden verzonden naar info@lvgo.nl onder vermelding van Schrijfwedstrijd WW. U kunt uw inzending ook per gewone post sturen naar: LVGO, t.a.v. redactie Wijzer Wonen Lauwerecht 55 3515 GN UTRECHT

Van het bestuur.

In deze rubriek willen we u graag op de hoogte houden over zaken waar wij in het bestuur mee bezig zijn en over zaken die op het secretariaat spelen. Zo is er om te beginnen weer iets te melden over hoe belangrijk we de regio’s vinden en welke plaats we ze daarom in onze vereniging willen geven.

De regio’s We hebben al eerder, op diverse manieren, duidelijk gemaakt hoe belangrijk wij, als LVGO bestuur, “de regio’s” vinden. In de vorige Wijzer Wonen kondigden wij een bijeenkomst aan met de huidige regiocontactpersonen, leden van nog functionerende regiobesturen en nog een aantal anderen. De mensen die zich uiteindelijk aanmeldden hebben inmiddels een uitnodiging ontvangen voor die bijeenkomst. Die zal op 10 oktober plaatsvinden. Hopelijk komen we met elkaar tot een werkwijze waardoor de regio’s weer de aandacht en de plaats krijgen die ze verdienen. We houden u zeker op de hoogte! Mocht u zelf, in uw regio, contactpersoon willen worden of mee willen denken dan horen dat graag. Een e-mailtje naar secretaris@lvgo.nl of een telefoontje (030-8200965) doet, hopen wij, wonderen! De secretaris

Meer smaken Initiatiefgroepen Bij de LVGO denken we, als het gaat over initiatiefgroepen, eigenlijk steeds aan groepen mensen die op de één of andere manier al bezig zijn met het verwezenlijken van hun doel, namelijk het (haast letterlijk) van de grond tillen van een woongemeenschap voor ouderen. In het algemeen bestaan de groepen dus al op het moment dat wij met ze in contact komen. [4]


Waar we ons niet (zo vaak) in verdiepen is de vraag hoe die groepen tot stand komen. Hoe komen mensen die het idee hebben om iets gezamenlijks op te gaan zetten met elkaar in contact? Is het een taak van de LVGO om daar een rol in te spelen? Nee dus… of wel soms? Vaak ontstaat een (initiatief-)groep spontaan, via informele contacten, vrienden, kennissen enzovoorts. Maar er bereiken ons via de telefoon of, steeds vaker via e-mail, ook vragen van mensen die wel ideeën hebben over gemeenschappelijk wonen van ouderen, maar die eigenlijk niet zo goed weten hoe je verder gaat. Hoe je (om te beginnen) een groep gelijkgestemden bij elkaar krijgt. Ligt hier dan een taak van de LVGO? Misschien… Voor het creëren van zo’n groep zijn allerlei “recepten” met meer smaken denkbaar. We ontkomen er tegenwoordig bijna niet meer aan dat het internet daar een (toenemende) rol bij speelt. Daar kom ik in het laatste deel van dit artikel op terug. Kennis Wanneer wij het binnen de LVGO hebben over gemeenschappelijk wonen van ouderen dan denken we daarbij eigenlijk steeds over de vorm waarmee wij, als organisatie, min of meer zijn “opgegroeid”… Maar ook op dit gebied zijn er beslist meer smaken. De maatschappelijke visie op ouderen, ouderenhuisvesting, de woningmarkt, de zorg en de kosten ervan is sterk aan het veranderen. Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met politieke en economische oorzaken, maar toch… Wij vinden, als LVGO bestuur, dat het zaak is om oog te hebben voor wat er binnen ons “vakgebied” zoal “te koop” is en de ontwikkelingen goed te volgen. Om dat te kunnen doen hebben we steeds vaker contact met mensen en organisaties die zich op andere manieren dan wij, dat wel, bezighouden met wonen van en door ouderen. Een van die mensen is Wim Kromwijk, die al jaren actief is op het gebied van het gemeenschappelijk wonen. Sommigen bij de LVGO, bij de LVCW en bij FGW zullen hem kennen. Onder andere van het Kenniscentrum AAD (Anders, Actief en Duurzaam wonen). Dit kenniscentrum geeft informatie over meer van 30 woonvarianten. Van die meer smaken dus waar ik het al eerder over had. Verder is Wim projectleider van Buurgemeenschappen.nl (zie elders in deze Wijzer Wonen). Kennis en ervaring zijn belangrijke aspecten van ons werk als landelijke belangenbehartiger van het gemeenschappelijk wonen van ouderen. In de 28 jaar die we inmiddels bestaan hebben we natuurlijk veel van die kennis en ervaring opgebouwd. Die kennis moet echter wel onderhouden worden en actueel blijven. Juist daarom vinden we de organisatie van Wim belangrijk. Hij heeft bijvoorbeeld veel kennis van verschillende woonvarianten gebundeld. Niet alleen gebundeld, maar ook toegankelijk gemaakt, onder andere via het internet. We willen zeker niet zeggen dat de huidige LVGO woongemeenschappen niet meer goed of niet belangrijk zijn, maar we vinden het, net als Wim trouwens, belangrijk dat senioren bij het onderzoeken van de vele woonvarianten die keuze maken die het beste bij hen past. En ook is het natuurlijk belangrijk dat woongemeenschappen juist die bewoners kiezen die het beste bij het karakter van de groep passen. [5]


Te oud? Een andere belangrijke kwestie is dat bestaande woongemeenschappen verouderen door een gebrek aan doorstroming. Daar zitten meerdere kanten aan maar feit is dat senioren van boven de 65 à 70 jaar niet zo makkelijk meer terecht kunnen in bestaande woongemeen-schappen omdat ze op basis van de gehanteerde toelatingseisen van veel woongroepen dan al “te oud” zijn. Begrijpelijk omdat die groepen zich willen beschermen tegen collectieve veroudering. Andere oorzaken van problemen rondom doorstroming vormen de huidige situatie op de woningmarkt en de inkomensgrenzen voor toewijzing van sociale huurwoningen. Ook bij dergelijke kwesties is het goed om niet alleen naar “binnen”, naar de eigen organisatie, te kijken. Ook “buiten” zijn mensen en organisaties bezig met dezelfde kwesties die wij ook tegenkomen. Wat is er op tegen om te onderzoeken hoe anderen met die dingen omgaan, wat voor oplossingen ze hebben bedacht? Want ook hier geldt dat er meer smaken zijn… Hoe verder? In dit artikel heb ik het gehad over de rol van het internet bij het zoeken naar passende woonvarianten. Ook het samenbrengen van gelijkgestemden die een gemeenschappelijk idee om (bijvoorbeeld) een woongroep te starten vorm willen geven is aan de orde geweest. Ook daarbij kan het internet een handig hulpmiddel zijn. In de kaders na dit artikel wordt verwezen naar verschillende websites die gaan over het starten van groepen, over de verschillende woonvarianten en dus over de manieren waarop ouderen de bij hun situatie passende woonvorm kunnen vinden. Dit artikel is onder andere tot stand gekomen dankzij gesprekken en correspondentie met Wim Kromwijk (email: info@andersenactiefwonen.nl).

De secretaris

TREFPUNT-50plus Anders en Actief Wonen Dit is een virtuele community met al 33.200 deelnemers. Het blijkt een reservoir van senioren die belangstelling hebben voor Gemeenschappelijk Wonen. TREFPUNT-50plus is een gratis online ontmoetingsplek voor senioren. Senioren kunnen er:  zich plaatsen op provinciale lijsten van belangstellenden voor projecten Gemeenschappelijk Wonen  mailen en chatten met gelijkgestemden  zich aanmelden om mee te doen aan activiteiten in eigen buurt of zo’n activiteit starten  samen of in clubverband afspraken maken om iets te ondernemen (hobby, sporten, enz)  nieuwe vriendschappen aangaan. Onder de 33.200 deelnemers zijn veel ingeschreven deelnemers van Omroep Max, van ANBO en PCOB, 50Plusnet en senioren die zich inschrijven via plaatselijke welzijnsorganisaties.

[6]


Van VRIENDENGROEP naar HUISKAMER naar BUURTKAMER naar BUURGEMEENSCHAP naar THEMA-ACTIVITEITEN Via TREFPUNT-50plus Anders en Actief Wonen kunnen senioren in contact komen met projecten van de LVGO. Maar men kan in principe ook zelf een nieuwe woongemeenschap vormen. Of een woongroep vormen zonder te verhuizen: een buurgemeenschap. In een buurgemeenschap kan men samen activiteiten ondernemen, regelmatig koffie drinken, soms samen eten, omkijken naar elkaar, enz. Dat hoeft dus allemaal niet perse door in één gebouw te gaan wonen; als er maar een buurtkamer is om elkaar regelmatig te ontmoeten. De stappen zijn eigenlijk heel eenvoudig:

Ga naar http://trefpunt-50plus.buurgemeenschappen.nl/ > Kijk op de rondleiding > Zie hoe je deelnemers ontmoet met dezelfde interesse in dezelfde gemeente > Meld jezelf gratis aan > Start een interesse club “Woongemeenschap zoeken” of "Buurgemeenschap vormen". Zo gemakkelijk gaat het! Buurgemeenschappen Buurgemeenschappen lijken op projecten Gestippeld Wonen. De woningen bevinden zich echter niet onder één dak. De woningen/appartementen kunnen binnen een bepaalde straal verspreid in de wijk staan. De buurgemeenschap heeft wel een eigen vaste buurtkamer / ontmoetings-ruimte. De term buurgemeenschappen is in 2008 geïntroduceerd door de Federatie Gemeenschappelijk Wonen. Buurgemeenschappen kunnen gericht zijn op omzien naar elkaar. Ook kunnen ze een meer naar buiten gerichte doelstelling hebben zoals:       

onderhoud van buurtgroen beheer van een buurtkamer bezuinigen op energieverbruik en of gemeenschappelijk energie inkopen/opwekken terugdringen van het particulier autogebruik door samen een leenauto-contract af te sluiten overdracht van kennis en ervaring opvang en begeleiden van enkele mensen inkoopkracht organiseren om samen hoogwaardige woonzorgdiensten in te huren (op een niveau dat individueel bijna niet te regelen is)  organiseren van burenhulp in de directe omgeving van het woonproject.

Kenniscentrum AAD (Anders, Actief en Duurzaam Wonen) Dit Kenniscentrum geeft informatie over meer dan 30 woonvarianten. Veel daarvan zijn interessant voor zowel jong als ouder. Het Kenniscentrumis ontstaan uit een samenwerking tussen One Planet Foundation en KESconsult|woonvarianten. Al vrij snel zijn er meer partners en netwerken betrokken bij het initiatief. Deze zomer is door een donatie van het Fonds Sluyterman van Loo het nieuwe onderdeel Trefpunt-50plus Anders en Actief Wonen aan het Kenniscentrum toegevoegd.

Wachtlijst Sinds de start van Trefpunt-50plus Anders en Actief Wonen hebben zich al 100 senioren ingeschreven op provinciale/plaatselijke lijsten van belangstellenden. Daarmee is een nieuw wervingsinstrument ontstaan voor woongemeenschappen.

Links www.andersenactiefwonen.nl www.gemeenschappelijkwonen.net

www.buurgemeenschappen.nl http://trefpunt-50plus.buurgemeenschappen.nl

[7]


Initiatiefgroepen lid van de LVGO In deze Wijzer Wonen maken we een begin met het aan het woord laten van enkele startende groepen. Er zijn 17 groepen die als initiatiefgroep bij de LVGO staan ingeschreven. Een initiatiefgroep kan in verschillende fasen van voorbereiding zijn.  Oriëntatiefase; in deze fase is een aantal mensen op zoek naar medestanders om na te gaan of een groepswoonproject van de grond kan komen in hun woonplaats. Er wordt gekeken of er voldoende mensen zijn om plannen te realiseren.  Initiatieffase; Met een groep belangstellenden wordt gekeken wat de wensen zijn ten aanzien van de grootte van het project, de locatie, de mate van gemeenschappelijkheid. In deze fase wordt ook contact gezocht met de gemeente en met een woningcorporatie of ontwikkelaar.  Ontwerpfase; de wensen worden samen met de woningcorporatie/ontwikkelaar verwoord in een programma van eisen. Waarna een architect aan de gang kan om een ontwerp te maken. Over het ontwerp wordt met de groep overleg gevoerd.  Bouwfase; Tijdens de bouw heeft de groep vaak een afgevaardigde in een bouwteam. Zodat problemen tijdens de bouw in overleg met de groep kunnen worden opgelost. Vaak komen hier bezuinigingen en materiaalkeuzes aan de orde. Ook individuele wensen kunnen vaak nog door de leden in het bouwteam worden geregeld. Aan het eind van de bouwfase is de toewijzing en de verhuizing van de woongroepleden nog een onderwerp dat een overgang is van het bouwen naar het wonen. We zijn als redactie begonnen de initiatiefgroepen te benaderen om na te gaan in welke fase van voorbereiding deze groepen zich bevinden. We willen daar in de komende nummers van Wijzer Wonen aandacht aan besteden. Veel groepen komen namelijk dezelfde soort problemen tegen en het is leerzaam en interessant te ervaren dat je niet de enige bent die ergens tegenaan loopt. Als u een groep bent die nog niet woont en u bent lid kunt u de komende tijd via de mail of per telefoon benaderd worden. Woongroep “De Wiekslag” is een woongroep in de bouwfase. Twee leden van de redactie zijn daar op bezoek geweest. U vindt hierna een verslag van hun wel en wee in deze Wijzer Wonen. Adrie ten Brinke

[8]


Woongroep “De Wiekslag” Tien lange jaren heeft het geduurd maar nu is het dan eindelijk (toch) zover. In oktober 2012 kan de Woongroep “De Wiekslag” in Dronten zich vestigen in een mooi pand op een mooie locatie. Op 30 augustus zijn twee redactieleden op bezoek geweest bij het bestuur van de woongroep “De Wiekslag”. We zijn benieuwd naar de stand van zaken bij deze nog-nietwonende-woongroep. Het was een lange tijd van gedwongen wachten op de vervulling van een ideaal. Want een ideaal is het altijd, in elk geval voor de initiatiefnemers of -neemsters. We waren een paar uur de gasten van het bestuur. Een gedreven bestuur ondanks de lange tijd die ligt tussen het begin en de vervulling van het ideaal. Tijdens zo’n lange periode was er veel verloop in het ledenbestand. We spraken daarover met onder andere Ria Middelkoop, een van de initiatiefneemsters van 10 jaar geleden. We hoorden welke obstakels ze moesten nemen voordat het zover was. En…..waar ze nu nog tegenaan lopen. In 2001 is het begonnen. Vier vrouwen die elkaar kennen via het bridgen, hebben het initiatief genomen. Ze organiseerden een bijeenkomst voor belangstellenden en vonden bij de woningcorporatie, Oost Flevoland Woondiensten (OFW) enthousiaste medewerking. Dit heeft echter niet geresulteerd in een snelle realisatie. Het heeft tot het voorjaar van 2011 geduurd voordat de eerste paal geslagen werd. Nu is het gebouw bijna klaar. Het bestaat uit 24 woningen en een gemeenschappelijke ruimte. Het vinden van een locatie Voor een locatie moest de groep bij de gemeente zijn. De woongroep heeft zelf 11 locaties aangedragen, waar men graag de bouw gerealiseerd wilde zien. Het waren, volgens de gemeente allemaal A-locaties, dus te duur voor een woongroep met sociale woningbouw. Uiteindelijk werd de huidige locatie aan de Fazantendreef door de gemeente voorgesteld. Toen moesten er nog bodemonderzoeken en geluidmetingen gedaan worden en hebben omwonenden bezwaren ingediend. Het heeft ongeveer drie jaar kostbare tijd in beslag genomen voor die waren opgelost. Al met al heeft het dus tien jaar geduurd voordat de eerste paal geslagen werd.

[9]


Wat is het resultaat? Er zijn 3 woningtypes met 4 verschillende huurprijzen variërend € 563,- tot € 808,-. Voor de mensen die meer verdienen dan de grens voor sociale huurwoningen zijn er enkele appartementen met de vrije sector huur. De meeste woningen hebben een huurprijs onder de huurtoeslaggrens en er zijn enkele woningen onder de maximum sociale huurprijs. Hierin kunnen huishoudens met een jaarinkomen tussen de ruim € 33.000,- en € 38.000,- wonen. De gemeenschappelijke ruimte is 105 m², dankzij de vindingrijkheid van de architect. De kosten voor deze ruimte worden, zoals gebruikelijk is in de meeste woongroepen, omgeslagen over het totaal aantal woningen. Voor het gehele gebouw is er alles aan gedaan om het energiegebruik zo laag mogelijk te houden. Er is een warmtekrachtpomp en er zijn zonnepanelen op het dak. Het gebouw is hiermee zelfvoorzienend in zijn energiebehoefte. Energieneutraal heet dit met een mooi woord. Maar dat betekent niet dat de bewoners goedkoop uit zijn. Integendeel. De installatie van al deze voorzieningen is duur en dat moet wel betaald worden. Het bestuur hoopt na een aantal jaren wonen te kunnen zeggen dat ze beter af zijn met hun energiekosten. Het bestuur was ook vertegenwoordigd in het bouwteam en werd zo betrokken bij alle besluiten over het ontwerp en benodigde bezuinigingen bij de realisatie. Een van de “overwinningen” in dit overleg was de overkapping van de galerijen. Hier wilde OFW op bezuinigen maar de groep heeft zich er sterk voor gemaakt en haar zin gekregen. Ook het tweede toilet, buiten de badkamer, is er dank zij het overleg toch gekomen. Groepsvorming Tien jaar bezig zijn met het realiseren van een woongroep is heel moeilijk voor het groepsproces. Tien jaar lang elke maand vergaderen en dan geen of nauwelijks voortgang kunnen boeken was niet gemakkelijk. Geen wonder dus dat van de oorspronkelijke groep maar een klein deel is overgebleven die er nu gaat wonen. De groep is als logisch gevolg flink vernieuwd. Er zijn veel kennismakingsgesprekken gevoerd. Alle appartementen zijn nu bezet, waarbij ieder de eigen voorkeur mocht uitspreken. En als zo’n keuze zonder strubbelingen verloopt, zoals bij “De Wiekslag”, dan is dat een enorm pluspunt voor de goede onderlinge verstandhouding. Maar er zijn nog enkele onzekerheden. Een paar leden kunnen hun huis niet verkocht krijgen en voor die personen is het dus niet helemaal zeker of zij er binnenkort zullen gaan wonen. Men leert elkaar beter kennen door met elkaar te wandelen, samen te eten en allerlei excursies te organiseren en er werd ook elke maand vergaderd. Tijdens de vergadering wordt altijd uitgebreid koffie gedronken. Een aantal commissies is actief onder andere voor kennismaking, voor de inrichting van de gemeenschappelijke ruimte, voor de bouw en een commissie die aandacht geeft bij wel en wee. Deze woongroep heeft ook een wachtlijst, want een aantal (aspirant)leden wil nu nog niet maar in de toekomst wel in de woongroep. [10]


Inrichting gemeenschappelijke ruimte/ sponsoring Voor de inrichting van de gemeenschappelijke ruimte was een begroting opgesteld van € 30.000,-. Er is een fondsenwerver gevonden die aan het werk is gegaan om dit geld via fondsen bij elkaar te krijgen. Helaas, vanwege het economisch slechte klimaat is er veel minder binnengekomen dan verwacht. Terecht is dit een punt van grote zorg. Tijdens het gesprek kwamen veel vragen naar boven die aan ons, als redactie, werden gesteld. Peter is bij de realisatie van zijn eigen groep intensief betrokken geweest en kon dus vertellen hoe zij veel zaken hadden kunnen oplossen. Het leek soms of wij geïnterviewd werden in plaats van wij de woongroep. Maar die interactie vonden beide partijen waardevol. De groep heeft in de voorbereidingen andere groepen bezocht maar het blijkt dat ook in deze fase het als plezierig wordt ervaren een gesprek te hebben met ervaringsdeskundigen. Daarom was het leuk en leerzaam voor het bestuur van “De Wiekslag” maar ook voor ons. Tenslotte hebben we het pand, waaraan tijdens de bouwvakvakantie gewoon is doorgewerkt, bezocht en de buitenkant, van achter de bouwhekken, bekeken. Eén ding is zeker. Als het helemaal klaar is, als alle stellingen en bouwobstakels zijn verdwenen, als alles ingericht is en als alle appartementen bewoond zijn, dan heeft Dronten er een heel mooi wooncomplex aan de Fazantendreef staan en heeft “De Wiekslag” eindelijk de voltooiing gekregen waar het zo lang naar verlangd heeft.

Adrie ten Brinke en Peter Leenhouts

COLUMN ZORG Deze zomer bracht ik mijn vakantie door op een camping in Drenthe. Om er voor te zorgen dat er niet thuis een stapel kranten op mij zou wachten, had ik besloten deze door te laten sturen. Dat werkte voortreffelijk. Ik had daar alle tijd om te lezen. En er was genoeg te lezen, de kranten stonden bol van de discussie over de hoge kosten van de zorg, met name over de vraag of je moet blijven doorbehandelen als iemand oud is. Ouderen kosten te veel! [11]


De titels spraken voor zich: de waarde van een mensenleven – eerlijke zorg bestaat niet – hoe voorkom je dat de dokter maar doorbehandelt – niet behandelen is ook een keuze – we verwachten te veel van de zorg – geef patiënt de keuze over doorbehandelen, Afgelopen winter discussieerden wij met een groep 70-plussers over de stelling: ‘grote en hoge kosten vragende medische ingrepen bij zieke 80-plussers moeten niet meer worden uitgevoerd’. We kwamen er die avond niet uit, maar er wel veel meer in. Zoals de vraag hoe de lichamelijke en geestelijke conditie van de oudere een rol speelt bij deze moeilijke vragen. De ene 80-plusser is de andere niet. Van de kant van de artsen speelt zeker mee de fascinatie voor wat er allemaal technisch mogelijk is op medisch gebied. En voor hen is het moeilijk om te moeten zeggen: ‘ik kan niets meer voor u doen’. Het voelt als falen. Niets meer kunnen doen betekent: niet meer technisch kunnen ingrijpen. Maar volgens Doeke Post, oud-huisarts en emeritus hoogleraar sociale geneeskunst, begint juist dan de geneeskunst om in een vertrouwensrelatie mensen te helpen de weg naar het einde zo goed mogelijk te gaan. Zoals de spreuk van een 16e eeuwse lijfarts zegt: ‘geneeskunde is soms genezen, vaak verlichten en altijd troosten’. Post is niet erg optimistisch over het veranderen van de mentaliteit van zijn collega’s. Hij is van mening dat via de patiënt de verandering tot stand kan komen. Die moet zelf het heft in handen nemen. ‘Ga met je vragen naar de dokter, laat hem voorlichting geven over de voor- en nadelen van de behandelingen die hij voorstelt, praat er samen over en neem niet direct een beslissing maar denk er eerst over na. De keuze is aan jou als patiënt’. Dat houdt in dat de arts in toenemende mate de adviseur is. Gewend als ik ben om de arts te zien als iemand die het beter weet, is het niet gemakkelijk om het heft in eigen hand te nemen en zelf verantwoordelijkheid te dragen voor mijn eigen wel en wee. Toch denk ik dat het wel moet. Met enkele nare ervaringen in eigen omgeving in gedachten, waar artsen over het hoofd van patiënten heen beslissingen namen, weet ik dat wij ouderen zullen moeten leren om voor onszelf op te komen, moeten leren mee te beslissen over wel of niet behandelen. Niet omwille van het drukken van de kosten maar om de kwaliteit en de waardigheid van het leven. Ook en misschien juist als het levenseinde nadert. Janny Koops

Reactie op vorige column Toch nog een kleine bijdrage aan Wijzer Wonen. Lezend de column `Schoonheid ingezet tegen chaos`. Dacht ik aan het volgende: `De beste plek om het onderzoek naar alledaagse schoonheid te beginnen is in de tuin`, schrijft de filosoof Roger Scruton, `waar vrije tijd, leren en schoonheid samenkomen, in een bevrijdende ervaring van thuis zijn.` Toon & Emie Kolenberg. [12]


Theorie? Dit artikeltje gaat over theorie, tenminste dat hoop ik. Ik heb het over de “theorie van het wegwerpindividu”. Die uitdrukking heb ik niet zelf verzonnen, hij stond in een boek wat ik las (prof. D. Swaab, “Wij zijn ons brein”). Ik heb het óók over de huidige economische “crisis”. Een “crisis” waarvan ik overigens betwijfel of het in historisch perspectief, achteraf bezien dus, wel altijd een crisis (zonder aanhalingstekens) zal blijken te zijn geweest. Een crisis betekent historisch gezien immers ook dikwijls een keerpunt, een moment van besef dat zaken ook ànders kunnen. U zult zich misschien afvragen wat die crisis en de theorie van het wegwerpindividu met elkaar te maken hebben en wat die theorie inhoudt. Ik probeer het uit te leggen. Over de crisis wordt in de media, bij ons thuis, op straat, in de kroeg of aan de borreltafel gediscussieerd, soms behoorlijk heftig, over oorzaken en oplossingen. Mij valt op dat er dan dikwijls wordt gewezen naar min of meer verre buitenlanden of, jazeker, naar (binnenlandse) in economisch opzicht nutteloze bevolkingsgroepen. Behalve dat ze nutteloos zijn, of in een ver buitenland wonen, hebben ze ook de pech dat ze dikwijls maar weinig in te brengen hebben bij het besturen van een (ons?) land. Veel oplossingen voor “de crisis” worden door bestuurders, economen en andere deskundigen toegelicht in stevige taal; grote problemen moeten worden bestreden met ferme oplossingen die iedereen pijn doen. Klinkt stoer, maar is dat wel echt zo? Ik bedoel doen ze, zeker wanneer het gaat over de kosten van zorg en welzijn, echt wel iedereen evenveel pijn? Ik weet het echt niet, maar ik heb er zo mijn twijfels over. Ik heb ook de wijsheid niet in pacht, maar wat mij wel opvalt is dat die pijn vaak wel erg nadrukkelijk terecht komt bij die in economisch opzicht nutteloze bevolkingsgroepen, bij de wegwerpindividuen dus. Tot die categorie worden wij, de ouderen, ook meestal gerekend. We zijn immers “inactief”; we brengen niks op of, erger nog, we kosten alleen maar geld… Maar is het wel zo, zijn wij ouderen wel zo nutteloos? Om ons te helpen die vraag te beantwoorden haal ik er ook maar eens een deskundige bij; een oude en wijze man die, letterlijk, niet van gisteren is… Ook in de oudheid waren er al mensen die nadachten over het nut van de ouderdom. Zo leefde tussen 106 en 43 voor onze jaartelling een Romeinse redenaar, politicus en filosoof, Marcus Tullius Cicero, die veel met het ouder worden bezig is geweest. Hij vond de waarde van ouderen belangrijk. Volgens hem zijn ouderen heel goed in staat om, zonder dat ze nog veel lichamelijke kracht hebben, nog lang ervaring en inzicht op te bouwen en die in te zetten. Die (levens-) ervaring en dat inzicht zijn ook voor de samenleving nog steeds nuttige zaken. Dat was in de tijd van Cicero het geval, maar waarom zou dat nu niet meer zo zijn. Inzicht en ervaring zijn belangrijke waarden die, ook in onze samenleving, misschien in onze hectische tijd zelfs meer dan ooit, iets kunnen toevoegen… Dus hoezo nutteloos? Aan het begin van dit artikeltje schreef ik dat ik hoop dat het theorie is. Ik denk ook dat het zo is, theorie dus. Als je om je heen kijkt kan je in de praktijk allerlei ontwikkelingen zien die daarop duiden. Op allerlei terreinen kan je kenteringen zien in het denken over, bijvoorbeeld de zorg. Niet alleen de zorg trouwens, ook in het denken over de (te) grote rol die economie en geld in onze samenleving spelen. Maar ik ben dan ook een optimist… Natuurlijk moeten we wel alert blijven. Als ouderen lopen we minder hard, maar we staan nog lang niet stil; ònze rol om de jongeren bij de les te houden met behulp van ònze ervaring, kennis, inzicht en zeker ook historisch besef is niet uitgespeeld. Dat is ónze kwaliteit en ons nut! Simon [13]


SAMENHANG, … OF SAMEN HANGEN! Stel je eens voor. Je bent lid van een leuke woongroep, je hebt het goed met elkaar, je helpt elkaar, doet samen leuke dingen, woont in een gezellig gebouw op een mooie plek, je voelt echt samenhang. Belangrijke waarden, waar je ook (samen!) voor stáát. Dan valt er iemand weg. Er moet aanvulling worden gezocht, iemand die bij jullie wil komen wonen, en die jullie ook geschikt vinden om de opengevallen plek in te vullen. Een proces van zorgvuldige selectie gaat van start, en al snel wordt iemand gevonden die aan alle eisen lijkt te voldoen; die wordt uitgenodigd en komt al spoedig bij jullie wonen. Geweldig, toch? Maar dan… De nieuwe persoon blijkt al gauw een ander idee te hebben: die wil gewoon leuk wonen op een mooie plek, met mensen in de buurt die kunnen bijspringen als dat nodig is. Maar wil verder nergens meer aan meedoen, zich niet inzetten, niet lastig gevallen worden, eigenlijk dus gewoon geen echt lid meer zijn van de woongroep. Dat is balen! En wegsturen is er niet meer bij, daarvoor is het te laat… Ik ken geen enkele woongroep die dit geen horrorscenario vindt, die hier niet met verontwaardiging en afkeuring op reageert. En terecht! Je wordt lid van een groep om met en aan die groep echt méé te doen, niet om af te haken zodra je doel bereikt is. Toch?? En toch… Bij onze LVGO gebeurt het regelmatig dat woongroepen afhaken zodra ze goed en wel gevestigd zijn en een poosje draaien. Dan ‘hebben ze de LVGO niet meer nodig’, zo luidt bij herhaling de openlijk opgegeven reden van opzeggen van het lidmaatschap. Dan doe je dus als groep precies hetzelfde als de persoon die ik hierboven schilderde. En dan verdien je wat mij betreft dezelfde verontwaardiging en afkeuring! Klinkt hard, zo geformuleerd? Ja, en terecht! Natuurlijk is de LVGO er om startende woongroepen bij te staan met raad en daad. Ook. Én de LVGO is er om de belangen van het gemeenschappelijk wonen van ouderen te behartigen op hoger niveau, provinciaal en vooral landelijk. En dat kan alleen als we elke woongroep van ouderen kunnen rekenen tot onze achterban, dus ook – ja vooral – de groepen die al gevestigd zijn. Alléén op basis van onderlinge solidariteit en echt gevoelde saamhorigheid kan er iets terecht komen van belangenbehartiging op een hoger niveau. Een belangenbehartiging die in deze tijd meer en meer hoogst noodzakelijk aan het worden is, dát kan ik u verzekeren.

[14]


Doen we dat niet… U kunt als individuele woongroep niet uw individuele belangen behartigen op landelijk, politiek niveau. U kunt als individuele woongroep geen gewicht in de schaal leggen als het aankomt op maatregelen die het gezamenlijk wonen moeilijk of juist mogelijk kunnen maken. U kunt als individuele woongroep dan alleen nog lijdzaam of spartelend ten onder gaan, omdat er niet op het goede niveau werd opgetreden. Als dát is wat u wilt, zeg dan het LVGO-lidmaatschap maar op. Maar als ook u wilt dat de belangen van het gemeenschappelijk wonen nu én in de toekomst met kracht worden behartigd, op het goede niveau, dan móet u als woongroep dus lid blijven. Punt uit! Gerard Broeksteeg

Recept Pompoensoep Binnenkort zijn ze er weer: de grote oranje pompoenen. Ik ben er dol op. Niet iedereen blijkt te weten dat je zo’n oranje vrucht niet hoeft te schillen. Schoonspoelen, zo nodig een paar kleine ongerechtigheden en het steeltje verwijderen, en de vrucht in stukjes snijden. Pitten er uit, dat is voldoende. De schil lost vanzelf op in het kookvocht. Is dat “slachten” een lastig karwei? Met een goed (groot) keukenmes valt het erg mee. Hier een recept voor twee personen uit het online ODIN-receptenboek (kijk op www.odin.nl): Benodigd: een pompoen van ongeveer 1 kg, 2 uien (fijngehakt), 1 appel (in stukjes), 2 theelepels kerriepoeder, 20 gram boter of margarine of een scheutje olie, sap van een sinaasappel, 2 tomaten of een klein blikje tomatenstukjes, halve liter kippenbouillon (van een blokje), beetje zout, eventueel tabasco of sambal (klein beetje), zure room. Bereidingswijze: Fruit de ui in de boter of olie en doe er na een paar minuten de stukjes pompoen en appel bij, de bouillon, de tomaten, de kerrie en het zout. Een poosje laten pruttelen tot de pompoen (met schil) helemaal zacht is geworden. Wilt u gladde soep? Dan pureren, met de staafmixer of een andere methode (ik heb nog zo’n ouderwetse Franse “moulin legumes”). Liever stukjes er in? Dan dus niet pureren. Tot slot kunt u een paar druppels tabasco of sambal toevoegen. En op ieder bord een schepje zure room. Voor lekkerbekken: Parmezaanse (of andere geraspte) kaas en bieslook er over strooien, gehaktballetjes smaken er ook heerlijk in, evt. vegetarische.

[15]


Het leuke van deze soep is dat je er heel veel mee kunt variëren. Dat blijkt al als je op internet een recept ervoor zoekt: vele mogelijkheden. Bijvoorbeeld: in plaats van de kippenbouillon kan je ook een andere soort nemen. Of wil je er nog een (rode) paprika aan toevoegen? Geen enkel bezwaar, die kan gelijk met de uien worden meegenomen. Venkel en prei of andere groenten zijn heel goed in pompoensoep te verwerken, en het is allemaal erg eenvoudig. Zure room vergeten? Die dan laten vervallen. Geen appel in huis? Die dan weglaten. Tomatenstukjes niet te vinden in de winkel? Neem dan tomatenpuree. Geen pompoen in huis? Dan gaat het recept niet door. Wat heeft dit nu allemaal met groepswonen te maken? Op het eerste gezicht niets, maar deze soep is zowel goed als maaltijd voor twee personen te maken als ook voor een grotere groep. Dus indien uw woongroep eens een soepmaaltijd wil organiseren, dan zou pompoensoep daar heel goed in kunnen passen. En is dan te combineren met één of twee andere soorten soep. Maar ik zou het de eerste keer voor een klein groepje proberen. Eet smakelijk! Martin Visser

Oplossing puzzel Wijzer Wonen 140 In het kadertje hiernaast ziet u de nummers van de “raadsels” met daarachter de bedoelde plaatsnaam. Na wat discussie hebben we besloten om, als juiste plaatsnaam achter nummer 19, óók Rozendaal goed te rekenen… De puzzel is blijkbaar in de smaak gevallen; er waren beduidend meer inzendingen dan we gewend zijn. In totaal ontvingen we er 78! Maar het was niet de makkelijkste puzzel; er waren slechts 3 inzendingen die alle vragen goed hadden (we hebben daarbij niet gelet op de juiste schrijfwijze van de bedoelde plaatsnaam)… Er moest dus geloot worden. De gelukkige is geworden mevrouw of mijnheer R. Geleijnse van woongroep De Schakel in Rotterdam. De prijs is inmiddels naar hem/haar verzonden. Gefeliciteerd en veel plezier ermee! De redactie

[16]


Sociaal Belang Behartigende Instelling Het kan zijn dat uw woongroep een legaat ontvangt, zoals dat ook onze woongroep is overkomen. Een bewoonster die overleed en geen nabestaanden naliet, legateerde een bedrag van haar spaargelden aan onze woongroep. Daarover wordt dan een erfbelasting (vroeger successierechten geheten) geheven van 30 %, met een vrijstelling van â‚Ź 2000. Dat kan dus een fors bedrag aan belasting zijn, uiteraard afhankelijk van de grootte van het bedrag. Is het mogelijk deze belasting te voorkomen? Ja, want vrijstelling van erfbelasting genieten instellingen die de zogenaamde ANBI status hebben. ANBI betekent Algemeen Belang Behartigende instelling. Daaronder vallen goede doelen stichtingen en verenigingen. Minder bekend is dat er nog een tweede mogelijkheid is om vrijstelling te verkrijgen, namelijk de SBBI, Sociaal Belang Behartigende Instelling. Om als zodanig erkend te worden dient men zich te wenden tot de belastingdienst, (in ons geval de belastingdienst Rijnmond te Rotterdam) zodra het bekend is dat de woongroep een legaat heeft toegezegd gekregen. De belastingdienst beoordeelt of de groep daarvoor in aanmerking komt. Men dient aan te tonen dat de woongroep een sociaal belang behartigt. Een seniorenwoongroep bevordert het gemeenschappelijk wonen van ouderen en dat is aan te merken als een sociaal belang. Bovendien staat in onze statuten dat zij ook onderlinge hulp en bijstand bevordert en gastvrijheid aan derden. De woongroep schept voorzieningen waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen wonen. Belangrijk is ook dat de woongroep activiteiten organiseert, zoals middagen, waarbij een onderwerp wordt ingeleid en besproken, vaak met sprekers en debat, welke vaak ook openstaan voor derden. De activiteiten dragen zo bij aan gevoelens van saamhorigheid en betrokkenheid bij wat er in de samenleving aan de gang is. Ook wordt hierdoor vereenzaming tegengegaan. Bewoners van woongroepen kunnen aldus langer zelfstandig blijven wonen en doen minder een beroep op kostbare zorgvoorzieningen. Ook dat is een sociaal belang. Voorwaarden zijn verder dat de SBBI niet aan winstbelasting is onderworpen en geen beloningen uitkeert aan bestuurders, maar uitsluitend hun onkosten vergoedt. Met ondersteuning van PrĂŠ Wonen, onze woningcorporatie, is het gelukt met bovenstaande argumenten de belastinginspecteur ervan te overtuigen dat onze woongroep de SBBI status verdient. Daarmee is ons een aanslag erfbelasting bespaard gebleven. Uitdrukkelijk is daarbij gezegd dat dit niet betekent dat daarmee iedere woongroep automatisch als SBBI is erkend. Ieder geval zal op eigen merites beoordeeld worden. Maar wellicht komt u ook ooit voor het geval te staan de SBBI status aan te vragen. Dan kunt u met het bovenstaande uw voordeel doen, hoop ik. U kunt dan een bedrag aan belasting voorkomen. C.H.Koetsier, voorzitter woongroep Wel-Licht, Heemstede [17]


herhaalde oproep

Uitnodiging voor een bijeenkomst van de Regio Utrecht Beste mensen, In oktober vorig jaar (2011) hebben we een heel interessante regiobijeenkomst gehad in Soest. Wat een ervaringen werden er uitgewisseld over het ouder worden in de woongroep! Naar aanleiding van deze dag hebben 3 mensen zich aangemeld om een volgende bijeenkomst te organiseren: John Perk, Jan van den Bogert en Nel van Meijeren. Graag willen we jullie dus uitnodigen voor de regiobijeenkomst op:

Donderdagmiddag 25 oktober 2012 Tijd: 13.00- 16.30u Plaats: Woongroep Nieuw Wede Schothorsterlaan 52 3822 NB Amersfoort (goed bereikbaar per OV: vanaf station Amersfoort: bus 2 halte Elly Takmanstraat) Kosten: € 2,00 per persoon Aantal personen: 2 à 3 per woongroep Aanmelden: vóór 17 oktober bij N.van Meijeren Van Esveldstraat 53 3572 KK Utrecht of email uw aanmelding naar pcvanmeijeren@planet.nl. Thema: Ideeën uitwisselen over de volgende onderwerpen: 1. Hoe gaat iedere woongroep om met zijn (verplichte) vergaderingen: frequentie, agenda, vergadervormen, plaats 2. Hoe zien wij na elkaar om in slechte en goede tijden ? 3. Hoe pakken we het schoonmaken van onze gemeenschappelijke ruimtes aan: doen we alles zelf, kopen we hulp in, anders ? Indeling van de middag: 13.00 - 13.30u Welkom, inleiding, vragen 13.30 - 14.30u Discussie in groepen 14.30 - 15.00u Pauze met koffie/thee 15.00 - 15.45u Vervolgdiscussie in groepen 15.45 - 16.30u Centraal bespreken van punten uit de discussiegroepen, Samenvatting. 16.30u Afsluiting

Graag verwelkomen we jullie op 25 oktober 2012 in Amersfoort!!!

[18]


OPROEPEN Ook een oproep plaatsen? Woongemeenschappen en -groepen die lid zijn van de LVGO kunnen hier gratis hun oproep plaatsen. Voorwaarden: er moet plek zijn en de oproep moet gaan over de wachtlijst van uw groep. Verdere vragen over plaatsing? Mail naar info@lvgo.nl of stuur een briefje naar: Secretariaat LVGO, Lauwerecht 55, 3515 GN UTRECHT

Woongroep Tuinwijk heeft plaats op haar wachtlijst. Onze woongroep is gevestigd in Utrecht-Oost en wij bewonen samen 24 drie-kamerappartementen, verdeeld over drie verdiepingen; ook beschikken we over een gezellige gemeenschappelijke ruimte. Met het oog op een evenwichtige opbouw van onze groep hebben we een lichte voorkeur voor actieve ‘jongere ouderen’. Ons adres is: Woongroep Tuinwijk Van Esveldstraat 33 3572 KK Utrecht Daar is uw schriftelijke reactie van harte welkom. U kunt ons ook bellen of mailen; doet U dat dan t.a.v. mevr. J. Dijkhuis (Introductiecommissie) tel. 030 2719551, e-mail: dijkam@planet.nl

Woongroep Gagelstaete te Utrecht.

Op onze wachtlijst die niet zo lang is, is plaats voor nieuwe a.s. bewoners. Ons mooie gebouw bestaat uit 24 3-kamerwoningen en is gebouwd in 2000. Momenteel wonen hier 32 personen. De huur bedraagt ongeveer € 500 per maand + servicekosten ( € 24 à € 32). Alle voorzieningen, winkels en openbaar vervoer zijn dicht in de buurt. Ons complex grenst aan het mooie Park de Gagel, vandaar onze naam. Wij zoeken mensen tussen de 55 en 70 jaar. Kijk voor meer informatie ook eens op www.gagelstad23.nl Bent u geïnteresseerd ? Neem contact op met de secretaris : Cor Kirchner, Marokkodreef 11, 3564 EV Utrecht. tel.: 030-2610820 Mailen kan ook : corkirchner@casema.nl

[19]


WOONGROEP "DE HAVELSTEE", HAVELTE. In Havelte (in Drente), op een groot, groen terrein heeft de woongroep van ouderen 14 huurwoningen. Gebouwd rond de voormalige kleuterschool met veel voorzieningen voor gezamenlijk gebruik: fietsenstalling, werkplaats, atelier, logeerruimte, huiskamer met keuken en wasmachine en droogruimte. Er is weer plaats op onze wachtlijst voor toekomstige medebewoners. Belangstelling? Meer informatie: via www.lvgo.nl. (zoeken via plaats Havelte) of via brief, mail en telefoon. Woongroep "de Havelstee". Schukkingpad 7, 7971 BV Havelte, telefoon 0521-343577. e-mail: woongroepdehavelstee@ziggo.nl.

Woongroep “De Bietelaer� , Amstelveen. Woongroep De Bietelaer in Amstelveen heeft plaats op de wachtlijst. Ons gebouw bestaat uit 17 huurwoningen waarvan zes 3-kamerwoningen en elf 2-kamerwoningen. Wij zoeken echtparen en alleenstaande tussen de 50 en 65 jaar. Heeft u belangstelling neem dan contact op met : T.Mel, 020-6470541 e-mail t.mel@kpnplanet.nl J.Balk, 020-8223815 e-mail j.j.balk@ziggo.nl

[20] Deze ruimte is beschikbaar voor advertenties. Bel 030-8200965 of mail naar secretaris@lvgo.nl

Wijzer Wonen  

kwartaalblad van de LVGO

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you