Issuu on Google+

SP 205 Łódź

Październik 1922 GŁOS NAUCZYCIELSKI

„Marnowanie sił” „Jedną z większych plag nękających dzisiaj ciężki żywot nauczyciela szkoły powszechnej, jest urzędowa pisanina. Pod naciskiem administracji szkolnej musi nauczyciel sporządzać najróżnorodniejsze, nie zawsze z jego szkolną pracą związane, statystyki, wykazy, plany, sprawozdania, ankiety, których przeważnie nikt nie czyta i które szkole znajdującej się w opłakanym warunkach nie przynoszą pomocy i ulgi, a tylko szkodę.” „Nie można jednak zapominać, że wskazówki, ustawy, choćby najwspanialsze, są tylko literą – duszą jest nauczyciel. Dobra szkoła będzie złączona zawsze z dobrym, sumiennym nauczycielem, który zna gruntownie wykładany przez siebie materiał (niestety jeszcze dotąd w szkołach powszechnych jesteśmy encyklopedią), posiada znajomość metod pracy i umie odczuwać rozkosz pracy twórczej”.

„Miejcie tylko metodę, a zdziwicie się, ile wasi uczniowie nauczą się w jednym dniu” Johann Heinrich Pestalozzi – szwajcarski pedagog i pisarz XVIII wieku zwany ojcem szkoły ludowej, twórca pierwszej teorii nauczania początkowego „Z nauki rachunków należy uczynić narzędzie ogólnego rozwoju ucznia” – mówi program, określając w tych słowach wyraźnie cel formalny. Żaden przedmiot nauczania nie ma tak szerokiego pola do ćwiczeń, tylu ważnych dla życia i rozwijających umysł ucznia dyspozycyj, co nauka rachunków z geometrią. Już od pierwszych chwil nauki rachunków, kiedy dajemy dziecku pojęcia zasadnicze: równy, nierówny, większy, mniejszy, daleko, blisko – ćwiczymy jego spostrzegawczość , żądając oceny, sądu kształcimy logiczne myślenie; wreszcie świadome stosowanie działań przy rozwiązywaniu zadań, samodzielnie wyprowadzanie wniosków przy badaniu własności liczb, figur, brył, kształci, oprócz spostrzegawczości wyobraźnię, uwagę, ścisłość myślenia i wytrwałość. Dużo materiału dla rozwoju inteligencji ucznia znajdziemy przy przejściu od liczb szczegółowych do liczb ogólnych, przy robieniu wykresów empirycznych, przy układaniu równań z zadań, oraz przy samodzielnym przerabianiu materiału geometrycznego. Cel wychowawczy zależy całkowicie od metody, przeto program wyraźnie go nie podkreśla. Wszak przez wymaganie od ucznia sumiennej pracy, przez rozmiłowanie go w rozkoszy, jaką daje samodzielna praca twórcza, kształcimy w nim charakter, wolę, poczucie obowiązku i zamiłowanie do pracy. Treść zadań dobierana jak wymaga program z dziedzin życia rodzinnego, społecznego i państwowego, daje dziecku pogląd liczbowy na współczesne stosunki ekonomiczno-społeczne i czyni go bliższym”.


Program nauki w publicznych szkołach powszechnych trzeciego stopnia Arytmetyka z geometrją Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Klasa I    Klasa II        Klasa III             

4 godziny tygodniowo Umiejętność liczenia do 20 wraz z umiejętnością pisania tych liczb Sprawność w wykonywaniu dodawania i odejmowania w zakresie 20 Umiejętność mnożenia, kiedy mnożnik nie przekracza 5

4 godziny tygodniowo Umiejętność liczenia do 100 wraz z umiejętnością pisania tych liczb Sprawność w wykonywaniu dodawania i odejmowania w pamięci w zakresie 100 Mnożenie i dzielenie do 100 Kalendarz i czas Umiejętność rozpoznawania pieniędzy, liczenie i płacenie w zakresie do 1 zł Umiejętność posiłkowania się taśmą metrową, odmierzanie żądanej długości Umiejętność zapisywania działań i stosowania ich do elementarnych zagadnień

4 godziny tygodniowo Znajomość numeracji do 1000 Umiejętność pisemnego dodawania, odejmowania, mnożenia i dzielenia (przez liczbę jednocyfrową) do 1000 Mierzenie i odmierzanie długości Próba oceny długości „na oko” Wyrażenia dwumianowane Zliczanie pieniędzy i płacenie Umiejętność liczenia w pamięci do 1000 Umiejętność mnożenia w pamięci liczby dwucyfrowej przez jednocyfrową Łączenie działań w jednym zapisie, użycie nawiasów Mierzenie pojemności przy użyciu litra Ważenie i odważanie w kg i dag Obliczenia kalendarzowe Umiejętność stosowania nabytych wiadomości do rozwiazywania łatwych zagadnień wymagających kilku czynności rachunkowych

Klasa IV          

Rozszerzenie numeracji do 10 000 i pisanie liczebników słowami Dodawanie i odejmowanie, związki między liczbami w dodawaniu i odejmowaniu Proste tabele statystyczne Dodawanie i odejmowanie wyrażeń dwumianowanych Notowanie wpływów i wydatków w rubrykach, książeczki oszczędności, notowanie wkładek i wypłat Adresowanie listów, opłaty pocztowe Mnożenia i dzielenie do 10 000 Mnożenie i oba rodzaje dzielenia wyrażeń dwumianowanych Zadania dotyczące kupna i sprzedaży, wystawianie rachunku za towar (na papierze porubrykowanym) Porównywanie różnicowe i ilorazowe


                   

Wyodrębnienie linji prostej, wyszukanie prostych w otoczeniu Odcinki, kreślenie, mierzenie i odmierzanie Metr, decymetr, centymetr, milimetr Kreślenie okręgu i wycinka koła, mierzenie średnicy Wyodrębnienie kąta prostego przy pomocy dwukrotnie zgiętej kartki papieru, wyszukanie kątów w otoczeniu Prostokąt i jego specjalny przypadek – kwadrat, kreślenie tych figur na papierze kratkowym Obliczanie obwodu Wprowadzenie ułamków na konkretach, obliczanie ułamka całości Ułamki o mianownikach 2, 4, 8 Zamiana całości na połówki, ćwierć, ósme części i odwrotnie Dodawanie i odejmowanie ułamków o mianownikach 2, 4, 8 Skala i plan, wielokrotne pomniejszanie i powiększanie długości Rysunki figur w pomniejszeniu 1:2, 1:3 itd. W powiększeniu 2:1, 3:1 itd. Plan w skali 1:10, 1:100. 1:1000 Wyznaczanie położenia punktu na planie metodą rzutowania Kreślenie planu pokoju lub podwórka Działania na dowolnych liczbach całkowitych Pełny układ metryczny jednostek długości, wagi pojemności Obliczanie czasu, drogi, prędkości Stosowanie nabytych umiejętności do zagadnień czerpanych z różnych dziedzin praktycznych

Klasa V                       

Reszta liczby przy danym dzielniku Wielokrotność i podzielnik Cechy podzielności przez 2, 3, 4, 5, 9, 10, 25, 100 Rozkładanie liczb na czynniki pierwsze, liczby pierwsze i złożone Oznaczanie ułamka Obliczanie całości z danego jej ułamka, obliczanie jakim ułamkiem jednej całości jest drugi ułamek Sprowadzanie do wspólnego mianownika Porównywanie ułamków o jednakowych mianownikach Dodawanie i odejmowanie ułamków o jednakowych mianownikach Ułamki właściwe i niewłaściwe Ułamki równe: upraszczanie ułamków, sprowadzanie do wspólnego mianownika, porównywanie ułamków o różnych mianownikach Dodawanie i odejmowanie dowolnych ułamków Liczby dziesiętne – rozszerzenie dziesiątkowego systemu pozycyjnego na rzędy ułamkowe Zamiana jednostek miar z wykorzystaniem ułamków dziesiętnych Dodawanie i odejmowanie liczb dziesiętnych Katy płaskie, mierzenie kątów, kąty przyległe i wierzchołkowe Proste prostopadłe, rzut punktu na prostą i odległość punktu od prostej Proste równoległe, kreślenie przy użyciu pary ekierek na papierze nielinjowanym Linie łamane i obliczanie ich długości Trójkąty i wielokąty Przekątne wielokątów Kreślenie trójkąta lub wielokąta równego danemu (metodą rzutowania wierzchołków) Zdjęcie planu metodą rzutowania punktów na oś


        

Kreślenie trójkąta lub wielokąta równego danemu (metodą rzutowania wierzchołków) Zdjęcie planu metodą rzutowania punktów na oś Oznaczenie skali np. 1cm:1 km Czytanie planów i map, wyznaczanie prawdziwej odległości Obliczanie pola prostokąta w układzie metrycznym jednostek kwadratowych Gruntowe jednostki pola, stosowanie nabytych umiejętności do zagadnień praktycznych Opis prostopadłościanu i specjalny przypadek jego sześcian Obliczanie pola powierzchni Mierzenie objętości przy pomocy menzurki, obliczanie objętości, układ metryczny jednostek sześciennych

Klasa VI                     

Mnożenie i dzielenie ułamków zwykłych przez dziesiętnych Mnożenie i dzielenie liczby dziesiętnej przez liczbę dziesiętną Przybliżenia dziesiętne jako wynik zaokrąglenia Zadania z uwzględnieniem ciężaru właściwego Zamiana dawnych jednostek gruntowych na metryczne Przeliczanie walut obcych Zadania praktyczne z innych dziedzin Wprowadzenie pojęcia stosunku wielkości jednorodnych Procent i promil. Obliczenia procentowe Rabat i skonto Procenty w prostych zestawach statystycznych Równoległobok, trapez i ich pola Obliczanie pól wielokątów Obliczenia pola podłóg i parceli według planu Inne zastosowania nabytych wiadomości do zagadnień praktycznych z uwzględnieniem przybliżeń dziesiętnych Opis graniastosłupa o podstawie trójkątnej i wielokątnej Obliczanie pola powierzchni i objętości graniastosłupów o dowolnej podstawie Obliczanie objętości pomieszczeń, powietrza przypadających na osobę Liczba pi Obliczanie długości i pola okręgu dziesiętnych. Opis walca. Obliczanie pola powierzchni i objętości walca obrotowego. Stosowanie nabytych umiejętności do zagadnień praktycznych z uwzględnieniem przybliżeń dziesiętnych

Metody nauczania 1. 2.

Metoda dyskusyjna – postawienie zagadnienia, zainteresowanie uczniów, naszkicowanie drogi rozwiązania problemu Metoda nauczanie pod kierunkiem – praca uczniów grupami, rozwija instynkty społeczne, ułatwia pracę z uczniem chętnym. Uczeń bystry prędko pracuje, ale ma małe korzyści z tej lekcji, bo ton nadaje słaby kolega

Ważne!  

Każde dziecko winno mieć podręcznik. Nauczyciel winien nauczyć dzieci korzystania z podręcznika, aby dzieci umiały czerpać z książki wiadomości w przypadku opuszczenia lekcyj.


    

 

Należy zachować umiar w stosowaniu pomocy, gdyż nadmierna ich ilość raczej utrudnia zrozumienie. Uczeń winien mieć specjalny zeszyt do matematyki: w zeszycie tym winien pisać tak staranie, aby nie miał potrzeby przepisywania w domu, błędy może przekreślić, byle nie zmazywać Uczeń musi by przygotowany każdego dnia na to, że nauczyciel zażąda zdania sprawy z porządnie wykonanej pracy domowej Trzeba wdrożyć w uczniów przekonanie, że w obliczeniach wykonywanie działań jest rzeczą najistotniejszą, której należy się w zeszycie poczesne miejsce. Celem nauczania arytmetyki w szkole powszechnej jest nie tylko wyrobienie sprawności w wykonywaniu działań, ale również umiejętności ich stosowania, stąd wniosek, że zbytnie upraszczanie materiału zadaniowego i ograniczanie do zadań jednodziałaniowych nie może dać uczniom należytej korzyści jakie mają zdobyć w szkole. Nauczyciel matematyki winien uzyskać wydatną pomoc od nauczyciela zajęć praktycznych w zakresie budowy modeli geometrycznych W doborze materiału zadaniowego należy czerpać z różnych dziedzin nauki szkolnej, zwłaszcza z geografij, nauki o przyrodzie i zajęć praktycznych, aby osiągnąć zespolenie matematyki z innymi przedmiotami.

Lekcja jako jednostka metodyczna:     

Analiza czyli przygotowanie Synteza czyli wykład nowego materiału Asocjacja czyli objaśnienie przez porównanie System czyli pogłębianie Metoda czyli zastosowanie

„Głos Nauczycielski” 1917

Najtrudniejszy przedmiot Do najtrudniejszych przedmiotów należy matematyka. Jeżeli przedmiot ten oznaczyć cyfrą 100, to możemy z innych przedmiotów ułoży listę następującą:  Matematyka 100  Grecki, łacina 97  Gimnastyka 90  Historia 80  Geografia 80  Rysunki 77  „Głos Nauczycielski” 1918

Karność „Antoś siedzi spokojnie, przyzwoicie – Jadzia też” W ogóle przy jakichkolwiek uwagach czy pogadankach używa się wyrazu „tak”, a wystrzega się – „nie”. Zamiast więc „jesteś niegrzeczny” powiemy na ucznia X, że on jest grzeczny. Znaczy, że uczniowi pokazujemy cechy dodatnie i postępki dobre, a ujemnych nie uwydatniamy. „Głos Nauczycielski” 1918


Janusz Korczak Janusz Korczak był prekursorem walki o prawa dziecka. Zwracał szczególną uwagę na ich nierówną pozycję w społeczeństwie i ich zależność od dorosłych. Domagał się, by uznano, że dziecko jest pełnowartościowym człowiekiem od chwili narodzin, na każdym etapie swego istnienia i ma prawo być sobą, takim, jakim jest. Podejściu Korczaka do wychowania dzieci było prekursorskie Respektował on słabości dzieci i dążenia do własnej aktywności

Zasadnicze wskazówki z higieny szkolnej                    

Odległość ostatniej ławki od tablicy nie powinna wynosić 8 m, między pierwszą ławką i tablicą około 1 m Tablicę ścierać wilgotną co dzień praną ścierką W sali powinna stać metalowa spluwaczka, kosz na śmieci i wisieć ciepłomierz Codziennie zamiatać podłogę Co dzień wycierać okna z kurzu i potu Co tydzień je myc i podłogę szorować gorącą wodą i szarym mydłem Co kwartał gruntowne porządki Otwierać okna przed lekcją i po lekcji, a także podczas przerwy W piecu palic przed lekcjami, aby temperatura ustaliła się od 12° do 14° Dbać o czystość wychodka i umieścić w nim odpowiednią ilość papieru Wymagać od dzieci by były czyste (ręce, twarz, uszy, szyja, nogi) i czyste ubrania (bielizna) Karać dzieci w miarę potrzeby Myc ręce w szkole (szczególnie po wyjściu z ustępu i przed jedzeniem) Nie pozwalać dzieciom na załatwianie potrzeb naturalnych poza ustępem Nie pozwalać chłopcom nosić rąk w kieszeni Przy rozsadzaniu dzieci zwracać uwagę na wzrost, wzrok i słuch Długoś lekcji 45 minut, a dla dzieci do lat 8 30 minut Lekcje trudne (arytmetyka, gramatyka) pamięciowe przekładać łatwiejszymi (rysunki, śpiew, kaligrafia) Dzieciom młodszym lekcji do domu możliwie nie zadawać Kar fizycznych (bicia, targania za uszy, stawiania na kolanach) pod żadnym pozorem nie stosować

Sekcja Higieny Szkolnej Wydziału Szkolnego St. m. Warszawy

Opracowała Barbara Pilas nauczyciel matematyki w SP 205 Łódź na podstawie czasopism dla nauczycieli wydawanych w okresie międzywojennym: „Nauczyciel Polski”, „Głos Nauczycielski”, „Opieka nad Dzieckiem”, ‘Życie Szkolne”, „Rocznik Pedagogiczny”, „Wiadomości Matematyczne”, „Szkoła” oraz „Dziennika Urzędowego Kuratorium Oświaty Okręgu Łódzkiego i „Program nauki w powszechnych szkołach trzeciego stopnia” Lwów.


Głos Nauczycielski