Page 1

˙ ˙ SOSYALIST YENIDEN KURULUS¸ ˙ TOPLANTISI RAPORU 14 EKIM 1. B¨olge SYK Meclisi SYK 1. B¨olge Meclisi olarak 14 Ekim 2012 tarihinde saat 11:00 ile 18:00 arasında tartı¸sma s¨ urecimizin Kriz, Kapitalizm, T¨ urkiye ba¸slıklı ilk toplantısını yaptık. Toplantıya 50’den fazla ki¸si katıldı, 20’den fazla ki¸si s¨oz aldı. Temel olarak ¸cer¸ceve metinlerdeki ilk b¨ol¨ um u ¨zerine konu¸suldu. Toplantının ba¸sında Erdal Kara tartı¸sma s¨ urecinin y¨ontemi ve ara¸cları konusunda bilgi verdi, daha sonra da Oˇguzhan Kayserilioˇglu bir sunum yaparak ¸cer¸ceve metnin 1. ba¸slıˇgındaki i¸ceriˇgi tartı¸smaya a¸ctı. Daha sonra s¨oz alan yolda¸slar temel olarak ¸cer¸ceve metnin birinci b¨ol¨ um¨ unde yazılanlara ili¸skin g¨or¨ u¸s bildirdiler, ele¸stirilerini dile getirdiler. S¨oz alan yolda¸slardan biri ¸cer¸ceve metindeki, emek-sermaye ¸celi¸skisinin sermaye-insanlık ¸celi¸skisine evrildiˇgi yolundaki g¨or¨ u¸se y¨onelik ele¸stiriler geldiˇgini, ama kendisinin bu g¨or¨ u¸se katıldıˇgını s¨oyledi, ve ¨orneklerle bu durumu a¸cıkladı. Buna kar¸sılık ba¸ska bir yolda¸s da sermaye-insanlık ¸celi¸skisi gibi kavramsalla¸stırmalar yapmakta acele etmememiz uyarısında bulundu, bunu tarihinden baˇgımsız soyut bir insanlık kavramının marksist a¸cıdan sorunlu olduˇgunu belirtti. Ba¸ska bazı yolda¸slar da s¨oz alarak bir kavramın yerine ba¸ska yeni bir kavram kullandıˇgımızda eskisinin ge¸cerliliˇgini yitirmi¸s olması gerektiˇgini s¨oylediler. Benzer bir tartı¸sma ¸cer¸ceve metinde ge¸cen ”kapitalizmin biyopolitik evresi” tanımıyla ilgili ya¸sandı, bazı yolda¸slar bu kavramsalla¸stırmayı sorunlu buldular, bu biyopolitik evre kavramının Foucault’un toplumu damarlarına kadar saran biyo-iktidar kavramıyla ili¸skili d¨ u¸su ¨n¨ ulebileceˇgini, iktidar u ¨zerinde b¨oyle bir algının da iktidar, ezilenler ve egemenler arasındaki m¨ ucadelede kafa karı¸sıklıˇgına ve ”iktidar artık t¨ um h¨ ucrelerimize girmi¸s durumda” gibi komplo teorilerinin marksist analizlerin yerini almasına yol a¸cabildiˇgini s¨oylediler ve bu kavramı sorunlu buldular. Bir yolda¸sımız ¸cer¸ceve metinlerin 15. sayfasının 14. maddesinin c ¸sıkkında 1


s¨oylenen zorunlu eˇgitimle ilgili ifadenin ¸cok sorunlu olduˇgunu d¨ u¸su ¨nd¨ uˇgu ¨n¨ u, bizim i¸cin zorunlu eˇgitimin iyi bir¸sey olup olmadıˇgının ya da bunun uzun olması iyi bir¸sey olup olmadıˇgının tartı¸sılması gerektiˇgini, u ¨niversite eˇgitiminin bir ayrıcalık olmaktan ¸cıktıˇgı iddiasının da gen¸clik hareketinin talepleriyle ˙ s¸cilerin eˇgitim d¨ ¸celi¸stiˇgini, I¸ uzeyi arttıˇgında bireysel olarak sermayeye entegre olmasının kolayla¸stıˇgını s¨oyledi. 16. sayfanın 7. maddesinde finans kapitalin hizmetkarı AKP denilerek AKP’nin ¨ozerk olarak hi¸c bir etkisi yokmu¸s ifadesi ¸cıktıˇgı, bunun toplumun muhafazakarla¸sması ve kadın sorunuyla ilgili AKP’nin rol¨ un¨ u gizlediˇgi, u ¨stelik sanki Kemalist rejim finans kapitalle ¸celi¸skiliymi¸s gibi bir anlama yol a¸ctıˇgı s¨oylendi. Bu maddeden AKP ve Kemalist rejimin birbirinin alternatifiymi¸s gibi anla¸sılabildiˇgi s¨oylendi. Bir yolda¸sımız ¸cer¸ceve metindeki ”finansalla¸sma” kavramına itiraz etti, bunun kapitalizmden ba¸ska bir ¸seymi¸s ya da onun ayrı bir a¸samasıymı¸s gibi g¨or¨ ulmesinin hatalı olduˇgunu, emek ve s¨om¨ ur¨ u kavramlarının i¸ceriklerinin deˇgi¸smediˇgini s¨oyledi. Antikapitalist dinamikler konusunda da ”sosyalizm dı¸sında bir antikapitalist dinamik” olmadıˇgını ve antikapitalist denilenlerin nihai olarak ya sosyalizm i¸cinde ya kapitalizm i¸cinde deˇgerlendirilmesi gerektiˇgini s¨oyleyerek bu konuda bir tartı¸sma ba¸slattı, bazı yolda¸slarımız bu ifadeye itiraz ederek antikapitalist alan u ¨zerine bir tartı¸sma y¨ ur¨ utt¨ uler. ˙ s¸ci sınıfının yeni bile¸siminden s¨oz etmek i¸cin yeteri kadar Bir yolda¸sımız ”I¸ veri olduˇgu” ifadesini doˇgru bulmadıˇgını, bu verileri g¨oremedini s¨oyledi. Aynı ¸sekilde ba¸ska bir yolda¸sımız da bunun didaktik, dogmatik bir ifade olduˇgunu, ”eski” reel sosyalizmin ¨ornek olarak ”burjuva iktidarının 5 bi¸cimi vardır ve ¸sunlardır” ¸seklinde diyalektik y¨ontemden uzak tahlillerinden ¨oz¨ unde farklı olmadıˇgını, bu veriler sayılmadan insanların i¸s¸ci sınıfının yeni bile¸siminden s¨oz edemeyeceˇgimizi s¨oyledi. ”T¨ urkiye’de hi¸c milli burjuvazi olmamı¸stır” ifadesinin a¸cılması gerektiˇgi s¨oylendi. ¨ IAD’la ˙ Bir yolda¸sımız TUS AKP’nin ¸celi¸skisi olmadıˇgı anlamı ¸cıkabilecek her ifadenin hatalı olacaˇgını s¨oyledi, buna kar¸sılık ba¸ska bir yolda¸sımız da ¨ IAD’la ˙ TUS AKP’nin ¸celi¸skisi olduˇgunu s¨oyledi. Bir ba¸ska yolda¸sımız, metindeki kimi ifadelere y¨onelik ele¸stirileri bir deˇgi¸simi tarif ettiˇgimiz i¸cin cesur kavramlar kullanmamızın normal olduˇgu gerek¸cesiyle kar¸sıladı. Sosyalist m¨ ucadelenin modern tarihini 1880lere kadar Marx d¨onemi, 1970e kadar Lenin d¨onemi ve 1970den bug¨ une kriz d¨onemi olarak deˇgerlendirdikten sonra, Marx d¨oneminde i¸s¸ci sınıfının iktidarı sorunu olduˇgunu, Lenin d¨oneminde ittifaklar meselesinin g¨ undeme 2


geldiˇgini ve Lenin’in k¨oyl¨ ul¨ ukle ittifakı savunduˇgu i¸cin marksizmden sapmakla su¸clandıˇgını, bug¨ un de g¨ uncel g¨orevin antikapitalist dinamiklerle ittifak olduˇgunu, buna kar¸sı ¸cıkmanın Lenin’i yoksul k¨oyl¨ ul¨ ukle ittifak yaptıˇgı i¸cin ele¸stiren anlayı¸sa benzediˇgini s¨oyledi. Ba¸ska bir yolda¸sımız yabancıla¸smanın yarattıˇgı sonu¸clardan ve kapitalizmin emek sermaye ¸celi¸skisi dı¸sında soyut olarak bireye de saldırdıˇgından s¨oz etti. Kapitalizmi yaratanın m¨ ulkiyet, yıkacak olanın da m¨ ulks¨ uzl¨ uk olduˇgunu s¨oyledi ve bu k¨ ult¨ ur¨ u kendi aramızda olu¸sturmamız gerektiˇgini, bug¨ unden bir dayanı¸sma k¨ ult¨ ur¨ u in¸sa etmeden sosyalist olamayacaˇgımızı, antikapitalizmi ¨once kendi hayatımızda ya¸samamızı tavsiye etti. Ba¸ska bir yolda¸s ise ”bir¸seyleri bug¨ unden in¸sa etmek” ifadesini marksist a¸cıdan sorunlu bulduˇgunu, marksizmin temelinin tarihsel maddecilik olduˇgunu, her d¨onemin egemen fikirlerinin egemen sınıfın fikirleri olduˇgunu bu nedenle i¸s¸ci sınıfı egemen sınıf olmadan i¸s¸ci sınıfı d¨ u¸su ¨ncesinin hayata ge¸cmesini beklemenin hayal olduˇgunu s¨oyledi. Bu baˇglamda, kadın sorunu, ¸cevre sorunu gibi sorunların ¸c¨oz¨ um¨ un¨ un sosyalizmde olduˇgunu, bunun bir niyet deˇgil tarihin maddeci yorumunun sonucu olduˇgunu ifade etti, buna kar¸sılık sosyalistler arası dayanı¸smanın, ya da kadın sorununda bilin¸clenmenin ¨oneminin ”yarını bug¨ unden in¸sa ettiˇgimizi farz etmeden” yapıldıˇgında yararlı olduˇgunu da ekledi. Ba¸ska bir yolda¸sımız biyopolitik evre vb. kavramlar u ¨zerinden ele¸stiri alan 1. ba¸slıˇgın 5. maddesinin ¨ozellikle metnin en g¨ u¸cl¨ u maddesi olduˇgunu d¨ u¸su ¨nd¨ uˇgu ¨n¨ u, bu maddeyi ya da sermayenin fabrika ¨otesine uzandıˇgını kabul etmiyorsak sadece gidip fabrikada klasik i¸s¸ci sınıfı ¨org¨ utlenmesi yapmamız gerektiˇgini s¨oyledi. T¨ urkiye kapitalizmi devletin kucaˇgında beslenip b¨ uy¨ um¨ u¸st¨ ur tahlilinin devlete sınıflar u ¨st¨ u bir rol bi¸ctiˇgini, d¨ unyada kapitalist geli¸simin her u ¨lkede ”devletin kucaˇgında” olduˇgunu s¨oyledi. Bir yolda¸sımız bunun doˇgru olmadıˇgını ifade etti, ba¸ska bir yolda¸sımız da 15. sayfadaki T¨ urkiye kapitalizmi ba¸slıˇgı 1. maddesinde ”devletin kucaˇgında” yerine ”devletin himayesinde” denmesinin daha doˇgru olduˇgunu s¨oyledi. Bir yolda¸sımız Marx’ın i¸s¸ci sınıfı tanımına g¨ore (¨ uretim aracına sahip olmamak ve emek g¨ uc¨ un¨ u bir kapitaliste satmak zorunda olmak bakımından) i¸ssizlerin de ev kadınlarının da i¸s¸ci sayılması gerektiˇgini ifade etti. Bir yolda¸sımız antikapitalist dinamiklerin ¨onemine dikkat ¸cekerken kapitalistlerin antikapitalist alanı i¸cermek i¸cin ellerinden geleni yaptıˇgını, sava¸s kar¸sıtı hareketi s¨on¨ umlendirmek i¸cin ”Medeniyetler ¸catı¸sması” tezini ortaya atarak sava¸sın kapitalizme i¸ckin olmadıˇgını ispat etmeye ¸calı¸stıklarını ¨ornek olarak g¨osterdi. Antikapitalist hareketleri ¨onlemek i¸cin kapitalist3


lerin ¸ce¸sitli yollar denediˇgi, bizlerin de bunlarla ittifak i¸cin ¸ce¸sitli yollar deneyebilmemiz gerektiˇgi vurgulandı. Ba¸ska bir yolda¸s ise toplumsal muhalefet hareketlerine antikapitalist alan denemeyeceˇgini, tarihsel olarak Stalinizmin d¨ unyada ¨ozel olarak barı¸s hareketine ve diˇger toplumsal hareketler u ¨zerine kurduˇgu baskıdan dolayı bunların ¨ozg¨ ull¨ uklerinin ge¸cmi¸ste yok olduˇgunu, bug¨ un kadın hareketinin ¸coˇgunun T¨ urkiye’de Kemalist, d¨ unyada da sosyal demokrat sayılabileceˇgˇgini, antikapitalist olarak deˇgerlendirilemeyeceˇgini s¨oyledi. Ba¸ska bir yolda¸s ise ”antikapitalist alanda antikapitalizmle uzaktan yakından alakası olmayacak hareketlerin olmasının” normal olduˇgunu s¨oyledi ama ¨orneˇgin HES m¨ ucadelesinin sadece ekoloji m¨ ucadelesi i¸cinde deˇgerlendirilemeyeceˇgini ¨ornek vererek bu dinamiklerin sosyalistlerin m¨ ucadele pratikleri olarak da ¨onemli olduklarının vurguladı. Bir yolda¸sımız ”i¸s¸ci sınıfının deˇgi¸sen yapısı” gibi s¨ozlerin reel sosyalizm sonrası, yenilgi psikolojisiyle sol hareketin savrulduˇgu bir ”i¸s¸ci deme utanga¸clıˇgının” sonucu olduˇgunu d¨ u¸su ¨nd¨ uˇgu ¨n¨ u, burjuvazinin Stalinizmin su¸clarını i¸s¸ci devleti fikrine y¨ uklediˇgini oysa ki Sovyetlerde sosyalizmin ¸c¨oz¨ ulmesinin nedeninin Sovyetler’de i¸s¸cilerin iktidarda olması deˇgil, i¸s¸ci iktidarının olmaması olduˇgunu vurguladı. Sosyalistlerin antikapitalistlerle ittifak yapabileceˇgini, ama onlara y¨onelik politikalarında sorunların nihai ¸c¨oz¨ um¨ un¨ un sosyalizmde, i¸s¸ci iktidarında ve sınıfsız toplumda olduˇgunu vurgulamalarının doˇgru olduˇgunu, bu ittifakın e¸sitler arası bir ittifak olarak g¨or¨ ulemeyeceˇgini, o y¨ uzden ba¸stan ili¸skinin de buna g¨ore kurulması gerektiˇgini s¨oyledi. Ba¸ska bir yolda¸s antikapitalist dinamiklerle sivil toplum m¨ ucadelesinin ayrılması gerektiˇgini, ba¸ska bir yolda¸sımız da sosyalistlerin sadece antikapitalist dinamiklerle deˇgil t¨ um demokratik hareketlerle ittifak yapabileceˇgini vurguladılar. Bir yolda¸sımız ¸cer¸ceve metinlerin ”bizi ¸cer¸ceveye aldıˇgını”, ¸cer¸ceve metinlerle y¨onlendirilen deˇgil, daha katılımcı bir tartı¸sma modelinin geli¸stirilmesinin ¨onemini vurguladı.

4

1. toplanti raporu  
1. toplanti raporu  

1. toplanti rapor

Advertisement