Issuu on Google+

KIDDO HĂŠt pedagogisch vakblad voor de kinderopvang 0-12

www.KIDDO.net Jaargang 13 | nr 5 | 2012

Met veel aandach voor de b t uitensch oolse opvang

Ruziemaken kun je leren Samen eropuit? Goed idee!

Laatste deel van de Minireeks! Inspelen op interesses

Dat werkt!

Zo maak je effectief afspraken


Samen eropuit? Goed idee!

10

KIDDO 5 • 2012


Tekst: Belinda Fallaux • Beeld: SJWB Noordwijk

In de zomervakantie met veertig kinderen eropuit? Misschien krijg je het wel Spaans benauwd als je er alleen al aan dénkt. Toch is het organiseren van leuke uitstapjes haalbaar voor iedere (buitenschoolse) opvang. Het vraagt wat voorbereiding en denkwerk, maar je biedt de kinderen hiermee een onvergetelijke en zinvolle ervaring aan.

M

aar nu concreet! Hoe ga je te werk bij het voorbereiden van uitjes? In je opvang kun je alles overzien, maar hoe houd je overzicht als de kinderen uitwaaieren op een plek die jij niet kent? Stelregel 1 is: de veiligheid van de kinderen gaat voor alles. De grootste angst is dat er iets kan gebeuren met de kinderen, maar door niets aan het toeval over te laten, kun je risico’s minimaliseren. Vaste regelmaat en structuur bieden op de opvang zelf al de nodige houvast voor zowel medewerkers als kinderen, en dat geldt des te meer als je op pad gaat met kinderen van verschillende leeftijden. Als kinderen (én de begeleiding) weten aan welke regels ze zich moeten houden, verklein je de kans op problemen. Inspirerend is de manier waarop de buitenschoolse opvang-locaties van SJWB in Noordwijk uitstapjes organiseren. Onder de noemer Uitje BSO verzorgen zij elke vakantie een speciaal activiteitenprogramma buitenshuis. Dat kan een bezoek aan een pretpark zijn, maar ook lekker spelen op het strand of op een andere fijne plek. Om de veiligheid te waarborgen, hanteert SJWB strikte regels, ongeacht de afstand tot het uitje of de manier van vervoeren.

Strategisch opgesteld Pedagogisch medewerker Linda van Kuiken: ‘Voor de verdeling van het aantal kinderen per begeleidster hanteren we sleutels. Hoe jonger de kinderen en hoe “risicovoller” de plek waar we ze mee naartoe nemen, des te kleiner de groep die een medewerker onder zijn of haar hoede heeft. Zo nemen we bij een plekje in de buurt elk vijf kinderen tussen de vier en acht jaar onder onze hoede, maar op het strand zijn dat er maar drie. Voor oudere kinderen gelden andere verdelingen. Soms reizen we met onze eigen bus. Alle kinderen,

hoe groot ook, zitten dan in een zitje, vastgeklikt met de gordel. Maar de meeste afstanden doen we te voet. De kinderen lopen altijd twee aan twee, hand in hand, een groter kind aan de straatkant en een kleiner kind aan de ”binnenkant” van het voetpad. Ze weten precies tot hoever ze mogen gaan, en dat ze niet uit de rij mogen. De pedagogisch medewerksters verdelen zich strategisch in de rij en lopen altijd aan de straatzijde. Ook oversteken gaat heel georganiseerd, met de begeleiders in zo’n positie rondom de groep dat er geen verkeer tussen de kinderen door kan rijden.’ Als iedereen – zowel de leiding als de kinderen – precies weet wat hij of zij moet doen, zit dat gedrag er op een gegeven moment ingebakken. Je kunt de kinderen zelfs betrekken bij het beleid hierover. Vraag ze bijvoorbeeld: hoe steken we het veiligste over? Zeker oudere kinderen hebben daar vaak al heel goede ideeën over.

Check, check en dubbelcheck

Kinderen genieten het meest van simpel, eenvoudig vermaak in de vrije natuur

Een andere goede tip: geef elk kind een sleutelhanger (bijvoorbeeld aan ieders rugzak) of een polsbandje met daarop het mobiele nummer van één van de begeleiders. Spreek van tevoren duidelijk af wat de kinderen moeten doen als ze de groep kwijt zijn. Laat ze een fluorescerend hesje dragen. Linda van Kuiken: ‘Onze pedagogisch medewerkers hebben zelf allemaal een herkenbare blauwe bodywarmer aan. De kinderen raken ons daardoor niet snel kwijt. Ze moeten bij ons blijven en daar is geen discussie over, dat weten ze. In het zeldzame geval dat er een kind wordt vermist, hebben we een duidelijk protocol. Twee begeleiders gaan zoeken en de ouders worden gebeld. Mocht het langer dan een half uur duren, dan wordt het locatiehoofd ingeschakeld. Deze zal contact opnemen met de >

KIDDO 5 • 2012

11


Eropuit? Laat je inspireren! • B  ezoek een boerderij in de buurt. Voor kinderen van alle leeftijden is het geweldig om te zien hoe dieren leven en verzorgd worden. Misschien mogen ze helpen voeren, hooi scheppen in de stal of schoonmaken? Geen boerderij in de buurt? Misschien is er wel een kinderboerderij! • Ga op pad met een boswachter! De kinderen komen letterlijk in aanraking met de natuur. Ze gaan spoorzoeken, doen een stilteoefening, vangen beestjes, zagen bomen en springen slootje. Meer informatie vind je op www.natuurwijs.nl (voor kinderen van 8 tot 12 jaar) • Het strand (of een groot meer in de buurt) is natuurlijk een heerlijke plek om te voetballen, schelpen te zoeken (neem schepnetjes mee!) en zandkastelen te bouwen. Je kunt er ook tikkertje spelen, (zelfgemaakte) vliegers oplaten, Levend Stratego of een ander spel doen (zie webtips elders in dit artikel). Of gewoon heerlijk uitwaaien… • Zet een speurtocht met een thema uit: sprookjes, dieren, tekenfilms… De mogelijkheden zijn eindeloos! • Ken je een hobbyvisser? Misschien is hij bereid om de kinderen een praktijkles vissen te geven. Iemand met een bijzondere hobby die leuk kan vertellen is altijd ­interessant. • Een maïsdoolhof is goed voor een middagje heerlijk dwalen en spelen. Tussen juli en oktober zijn in heel Nederland verschillende maïsdoolhoven geopend, vaak met meerdere attracties. De toegangsprijzen zijn meestal bescheiden. Kijk voor actuele informatie op www.maisdoolhoven.nl • Ga klimmen, klauteren, verstoppertje spelen, kliederen met water of een hut bouwen in het bos. Vies worden mag! Dat kan in een park of in een van de speelbossen in Vlaanderen en Nederland. Dit zijn 'vrij spelen'-locaties waar kinderen buiten de paden mogen spelen met alles wat de natuur te bieden heeft: zand, water, reliëf, bladeren en takken... Kijk op www.staatsbosbeheer.nl voor de 17 speelbossen in Nederland. Surf naar www.natuurenbosspel.be en klik door op jeugdwerker – speelzone voor de toegankelijke bossen in Vlaanderen. • En ben je dan toch in het bos? Laat de kinderen zelf brood bakken aan een stok boven een kampvuurtje! Ook leuk: een picknick op een open plek. Neem alles mee in de bolderkar of verdeel de spullen over rugzakken die de kinderen dragen. Zeker oudere kinderen nemen graag verantwoordelijkheden op zich. • Zoek je naar speelplekken breder dan de speelzones in bossen? Ga dan naar de interactieve speelweefselkaart met plekken in heel Europa: www.routeyou.com/page/ view/584/spelen-in-het-groen.nl • Bezoek een museum, de toegangsprijs voor kinderen is vaak lager of zelfs gratis. Koppel daaraan een creatief atelier. • Vraag om een rondleiding bij de plaatselijke brandweer. Bezoek een hoge toren in de buurt. Ga eens naar de sporthal en speel daar een echte wedstrijd. Of organiseer een voetbaltraining bij de plaatselijke voetbalclub.

12

KIDDO 5 • 2012

ouders. De ouders zullen in zo’n situatie aangeven wat zij willen. Komen ze zelf zoeken, willen ze de politie inschakelen? Misschien hebben ze zelf ideeën waar hun kind heen gegaan kan zijn. Als het kind na 18.00 uur nog vermist is, zal de politie ingeschakeld worden.’ Sowieso geldt tijdens alle uitstapjes: check, check en dubbelcheck. Tel de kinderen regelmatig, verzamel af en toe op één plek, spreek (opnieuw) af hoe ver ze kunnen gaan, enzovoort. Dubbelcheck of alles nog goed gaat.’ Van Kuiken werkt ook met een toestemmingsformulier dat ouders invullen tijdens het intakegesprek. ‘Hoe gedetailleerder dat is, hoe duidelijker je weet wat ouders al dan niet toestaan ten aanzien van hun kind. Mag het mee met het openbaar vervoer? Mag het naar zwembad, strand of bos? Als je ergens heen wil en twijfelt of het kind mee kan, pleeg dan een telefoontje. Soms zien ouders bij nader inzien toch weinig bezwaren, een kind wordt tenslotte ook ouder.’

Plannen maken! Zijn de veiligheidsrisico’s zo veel mogelijk ‘dichtgetimmerd’? Dan kun je plannen smeden! De keuze kan vallen op een pretpark of attractie, maar vergeet niet: the best things in life are for free… Kinderen genieten het meest van simpel, eenvoudig vermaak in de vrije natuur. Een mooi voorbeeld geeft buitenschoolse opvang Wijs! in Driebergen en Vianen. Pedagogisch medewerker Lucia Vrinds-Klinefelter: ‘Wij spelen áltijd buiten met de kinderen. Bij regen dragen we een


Leuke uitjes organiseren vraagt wat creatief denkwerk, praktische uitwerking en organisatietalent

Meer sport- en speltips • O  rganiseer een sportdag. Kijk op www.kinderpleinen.nl, klik op spelletjes en spelen voor binnen en buiten. • Levend Stratego kun je downloaden vanaf www.kropveld.net/ Wesp/LevendStratego • In KIDDO’s rubriek Okiddo en op www.samenspelopdebso.nl/ activiteitenboek vind je volop tips voor activiteiten en spelletjes die je in kunt passen in een dagje weg. • Op www.scoutnet.nl vind je inspiratie voor avontuurlijke buiten­activiteiten voor 5- tot 15-jarigen. • In de spelendatabank van Scouts & Gidsen Vlaanderen kun je ­activiteiten opzoeken aangepast aan de leeftijd, het thema, het terrein enzovoort. Surf naar www.scoutsengidsenvlaanderen.­be/spelendatabank • Bouw een boomhut! Ideeën doe je op in het boek Zo bouw je boomhutten en speelhuizen, D. Stiles. Deltas Centrale Uitgeverij.

Op pad? Dit is je chec

klist!

regenpak en bij kou een skipak. In vakanties organiseren we activiteiten buiten het ons bekende terrein, soms naar een mooie attractie, zoals het Archeon (een groot park waar kinderen kunnen kennismaken met de geschiedenis van Nederland, red.) of het Openluchtmuseum. Vervoer regelen we per auto of bus. Zelfs per trein, waarbij we zorgen dat er altijd als eerste en als laatste een pedagogisch medewerker in- of uitstapt, om zeker te zijn dat er geen kind achterblijft op het perron of in de trein. Maar even vaak trekken we eropuit in een veld of een bos. De natuur prikkelt de fantasie van kinderen enorm. Daar spelen we op in en we zorgen voor de nodige begeleiding. Zo krijgen kinderen vanaf acht jaar zakmesles om te leren hoe ze dat veilig kunnen gebruiken. We hebben een kruidenvrouw in haar moestuin bezocht, waarbij de kinderen zelf brandnetelthee mochten maken. Vaak gaan we vuurtje stoken, voeren we toneelstukjes op, bouwen we hutten of doen we andere avontuurlijke dingen. Soms werken we met een thema, zoals de Oertijd – compleet met verkleedpartijen, touw maken van brandnetels, een “medicijnbundel” maken en houtsnijden. Een ander thema was Clownerie – vol acrobatiek en sport en indianen. Daarbij volgden we rituelen, leerden respect voor de natuur en voor elkaar en de kinderen maakten zelf pijl en boog.’ Leuke uitjes organiseren vraagt wat creatief denkwerk, praktische uitwerking en organisatietalent. Maar ben je eenmaal op pad, geef de kinderen dan binnen afgesproken grenzen wel voldoende ruimte. Vertrouw op je eigen autoriteit en de professionaliteit van je collega’s. Veel plezier! <

 Zijn de kinderen geteld ?  Heeft iedereen het mo biele nummer van de leid ing bij zich? Is de telefoon opgeladen ?  Hebben alle kinderen een veiligheidshesje aan en staan ze in een rij én op lengte klaar? En dit gaat mee:  Aanwezigheids- of pre sentielijst. Vertrouw niet op je eigen geheugen wie er wel of nie t meegaat!  Fluitjes voor alle kinder en: enkel bij echte noodge vallen (groep kwijt, ongeluk) mo gen de kinderen er op bla zen.  Adressenlijst met geg evens van de ouders én geg eve ns van een tweede contactperso on, huisarts en tandarts.  EHBO-doos en iemand met een geldig EHBO-diplo ma, koude washandjes (om te koelen na een val), afterbite of and er ontsmettingsmiddel na een insectenbeet, middel om een insectenbeet uit te zuigen , bidon of flesjes water (om wondjes uit te spoelen), plastic han dschoenen, tekentang en zonnebrandmiddel (iedere en van tevoren insmeren).  Warme (reserve)kleding .  Eten en drinken.

Safety first Veiligheid gaat voor alles, zoveel is duidelijk. Wil je meer specifieke voorlichting over kinderveiligheid? Download dan de informatie voor professionals op de site van Stichting Consument en Veiligheid, www.veiligheid.nl/kinderen/voorprofessionals-kinderen

KIDDO 5 • 2012

13


(Advertentie)

De redactie van

verwelkomt de Leespluim! De coördinatie van de Leespluim van de Maand is in handen van de KIDDO-redactie! Vanaf augustus 2012 versterken hoofdredacteur Jessica Crezee en marketingcoördinator Floor Wesseling de huidige jury van de Leespluim. De Leespluim is een bekroning voor prentenboeken (o tot 6 jaar) die maandelijks wordt uitgereikt. De uitgever, de auteur en de illustrator van de winnende titel ontvangen een oorkonde. Met de Leespluim wil de jury kinderen stimuleren tot lezen en hun leesplezier en taalvaardigheid bevorderen. KIDDO heeft taalstimulering en (voor)leesbevordering voor jonge kinderen hoog in het vaandel staan. Met deze samenwerking zullen de kwalitatieve boeken ook hun weg naar de kinderopvang weten te vinden! De vakjury van de Leespluim bestaat uit: • Herman Kakebeeke (juryvoorzitter) • Kees Broekhof (specialist taal en minderheden, Sardes) • Agnes van Hoesel (KinderMAATwerk) • Irma Land (Leesbevordering & Edutainment) • Lia Reedijk (boekhandelaar, Utrechtse Kinderboekwinkel) • Anja de Rek (beleidsmedewerker skon kinderopvang) • Jessica Crezee & Floor Wesseling (KIDDO)


Kiddo inkijkexemplaar