Uplifting tunes, vivid reminiscence, and misty town @PGVIM

Page 1

Uplifting tunes, vivid reminiscence, and misty town A musical approach to interdisciplinary research, Upgrading Cultural Heritage for Creative Tourism in Mae Hong Son Province Research Project Performance is supported by Princess Galyani Vadhana Institute of Music Music and curated by Suppabhorn Suwanpakdee Performed by Ensemble Music Makers

Wednesday 1st June 2022, 6 pm at Thai-Asian Music Centre (TAMC), Princess Galyani Vadhana Institute of Music


ลำำ�นำำ�เพลงอั​ันชื่​่น � ใจ ดนตรีพื้​้�ี นบ้​้านในแม่​่ฮ่อ ่ งสอนอบอวลไปด้​้วยเรื่อ่� งราวที่​่ส � ะท้​้อนให้​้เห็​็นถึ​ึงวิ ิถี​ีการดำำ�เนิ​ินชี​ีวิ ิตผ่​่านวิ ิถี​ีแห่​่งเกษตรกรรม พิ​ิธี​ีกรรม ประเพณี​ี ความงามผ่​่านเสี​ียงเต็​็มไปด้​้วยกลิ่​่�นอายวั​ัฒนธรรมพื้​้�นบ้​้านที่​่�ยั​ังคงอั​ัตลั​ักษณ์​์สำำ�คั​ัญของผู้​้�คน

ความทรงจำำ�ที่​่�สดใส เรื่อ่� งราวบางเรื่อ่� งราวอาจถู​ูกบั​ันทึ​ึกไว้​้ในรู​ูปแบบของเสี​ียงดนตรี ี ผ่​่านรุ่​่�นสู่​่�รุ่​่�นทำำ�ให้​้คนรุ่​่�นหลั​ังเข้​้าใจและไม่​่ลื​ืมรากของวั​ัฒนธรรมเดิ​ิม

ถิ่​่�นแดนไกลในม่​่านหมอก แม่​่ฮ่อ ่ งสอนเมื​ืองสามหมอก วั​ัฒนธรรมที่​่�หลากหลาย ดนตรี…ี ยั​ังคงทำำ�หน้​้าที่​่�เล่​่าเรื่อ่� งราวเหล่​่านั้​้�น ศุ​ุภพร สุ​ุวรรณภั​ักดี​ี

zAif;ugmrf;aysMbrlefjoldOf;qgf

คณะวิ ิจั​ัยการยกระดั​ับมรดกทางวั​ัฒนธรรม เพื่​่�อการท่​่องเที่​่�ยวเชิ​ิงสร้​้างสรรค์​์ ในจั​ังหวั​ัดแม่​่ฮ่อ ่ งสอนฯ Research team: Upgrading cultural heritage for creative tourism in Mae Hong Son province

wk&d,KbzAif;ugmrf;c.ifyDje.ifhqmOf;cldOf; qldOf;,lboOf;egf;rldif;trj[.ifjo.ef yAefv.ifjaysMbrlefjoldOf;qgf tvjysM htev.ifj,lboOf; zkufbo.rfj wmif;[l hwmif;[mifjvDc.ifuljqmOf;cldOf; wDjrmBw.if;nefqkdefjqgf oAifwk&d,Mbr.ufbvmwfjtev.ifjyAefrM;c.ifyDje.ifhuljqmOf;cldOf; ymefokdyfbymef[gfjulef;wmif;vifvBj[l hzdifjtibxkif;qmrfb nefyAefclOf;uOfbclOf;r.ef rD;uMjrD;cef rldif;uBegf;r.ufbukrfj trj[.ifjo.ef rldif;omrfr.ufb oAifzAif;wk&d,Mb vmwfjtev.ifjyAefrM; tvjxkif;qmrfbuljqmOf;cldOf;,lb,Ofh (แปลโดย ธรรศ ศรีรั​ัี ตนบั​ัลล์​์ พิ​ิมพ์​์โดย สิ​ิทธิ​ิชัย ั พั​ันชน)

Uplifting tunes, Mae Hong Son’s folk music is rich with stories that reflect the way of life through agriculture, rituals, traditions, and music. Beauty can be transmitted through sounds and infused with traditional culture, preserving the important identity of the people.

Vivid reminiscence, Some stories may be recorded in the form of music and passed down from generation to generation, allowing future generations to comprehend and remember the roots of the ancient culture.

Far away land in the mist Mae Hong Son is the city of three mists and diverse culture. Music … continues to perform these functions. (edited by Budsaba Kanoksilapatham)

บู​ูชาครู​ูเพลง คณะวิ ิจั​ัย ได้​้ เ ดิ​ิ น ทางเก็​็ บ ข้​้ อ มู​ูลภาคสนามเมื่​่� อ วั​ั น ที่​่� 24 ตุ​ุ ล าคมถึ​ึ ง วั​ั น ที่​่� 1 พฤศจิ​ิก ายน 2564 คณะวิ ิจั​ัยข อกราบครู​ู ผู้​้�เป็​็นคุ​ุณู​ูปการความรู้​้ท � างดนตรี ีพื้​้� นบ้​้าน พบว่​่า วั​ัฒนธรรมดนตรี ีที่​่�ลึ​ึกซึ้​้�งผ่​่านความงามของเสี​ียงนั้​้� นเรี ียบง่​่ายสะท้​้อน ให้​้เห็​็นถึ​ึงวิ ิถี​ีการดำำ�เนิ​ินชี​ีวิ ิตของผู้​้�คนในจั​ังหวั​ัดแม่​่ฮ่อ ่ งสอน

อำำ�เภอปางมะผ้​้า บ้​้านไร่​่

พ่​่อเฒ่​่าซั​ัวยี​ี แซ่​่หัน ั

แม่​่เฒ่​่าเก้​้า แซ่​่หัน ั

บ้​้านจ่​่าโบ่​่

บ้​้านแม่​่ละนา

พ่​่อเฒ่​่าชิ​ิดชั​ัย สรานนท์​์หิรัิ ญกุ ั ล ุ

นางจิ​ินลา หิ​ิรัญ ั โกเมทร์​์

พ่​่อเฒ่​่าส่​่วยที​ี หนั่​่�นตะ

นายสมพงษ์​์ หิ​ิรัญ ั โกเมทร์​์


อำำ�เภอแม่​่สะเรี​ียง

พระอั​ัษดิ​ิน วิ ิสุ​ุทฺ​ฺธิจิ​ิ ตฺ ิ ฺโต

สามเณรศุ​ุภโชค คำำ�สาลี​ี

วงดนตรีล้​้ี านนาบ้​้านน้ำำ�ดิ​ิบ อ.แม่​่สะเรียง ี

อำำ�เภอเมื​ืองแม่​่ฮ่​่องสอน

อาจารย์ประเสรฐิ ประดิษฐ์ ศูนย์ไทใหญ่ศึกษา

ครูธนารักษ์

ครูสุวัฒน์

คำ�สิงห์

ไม่โรยรส

ครูอัฉะรยา ิ คำ�จิง่

อำำ�เภอขุ​ุนยวม

วงดนตรรวมดาวขุ ี นยวม

เพลงชุ​ุดปางมะผ้​้า Pang Ma Pha Suite เส้นทางท่องเที่ยวโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมโลงไม้ ใน อำ�เภอปางมะผ้า ปางมะผ้​้า อำำ�เภอที่​่�รุ่​่�มรวยทางวั​ัฒนธรรม สะท้​้อนให้​้เห็​็นอั​ัตลั​ักษณ์​์ของผู้​้�คนในการดำำ�เนิ​ินชี​ีวิ ิต วิ ิถี​ีเกษตรกรรม บทเพลง พื้​้�นบ้​้านของกลุ่​่�มพี่​่น้ � ้องชาติ​ิพัน ั ธุ์​์�เป็​็นแรงบั​ันดาลใจในการประพั​ันธ์​์และเรียบเรี ี ยงสำำ ี �เนี​ียงดนตรีดั​ัี งกล่​่าว ในลั​ักษณะบทเพลง ชุ​ุด (suite) นำำ�เสนอสามบทเพลงจากสามกลุ่​่�มชาติ​ิพั​ันธุ์​์�ได้​้แก่​่ ลาหู่​่�ดำำ� (Black Lahu) ม้​้ง (Hmong) และ ไทใหญ่​่ (Tai Yai) ในอำำ�เภอปางมะผ้​้า จั​ังหวั​ัดแม่​่ฮ่อ ่ งสอน ท่​่อนที่​่� 1 ลาหู่​่�ดำำ� บ้​้านจ่​่าโบ่​่ เสี​ียงแคนจากพ่​่อเฒ่​่าชิ​ิดชั​ัย สราหิ​ิรัญกุ ั ุล ผ่​่านสามบทเพลงได้​้แก่​่

เชชา โจ่​่วชา จาแม ดอแม บรรเลงโดยแคนใหญ่​่ (หน่​่อกู่​่�มา)​ ในความหมายที่​่�เป็​็นการให้​้พร รั​ับขวั​ัญ อยู่​่�ดี​ีมี​ีสุ​ุข ขอให้​้กิ​ินอร่​่อย และอายุ​ุยื​ืนยาว ฮะดะเว บรรเลงโดยแคนกลาง (ตอเล็​็ม) รั​ักใคร่​่กลมเกลี​ียว และ เตจา มุ​ุมจา ออ ขื่​่�อมา ขื่​่�อเว ดะเว ขื่​่�อเว ปลู​ูกพื​ืชขอให้​้เจริญรุ่​่�งเรื​ื ิ องงอกงาม บทเพลงในท่​่อนนี้​้�เป็​็นการผสมทำำ�นองหลั​ักของเสี​ียงแคนในสาระสำำ�คั​ัญของดนตรีเดิ​ิ ี มไว้​้ ผสมผสาน กั​ับการประพั​ันธ์​์ในรู​ูปแบบพลิ​ิกกลั​ับ (retrograde) ผ่​่านจิ​ินตนาการของผู้​้�ประพั​ันธ์​์ในช่​่วงครึ่​่ง� หลั​ัง ของบทเพลงที่​่�ยั​ังคงความเป็​็นพื้​้�นบ้​้านและจั​ังหวะของแคนไว้​้ ท่​่อนที่​่� 2 ม้​้ง บ้​้านไร่​่ แรงบั​ันดาลใจจากสองบทเพลง ได้​้แก่​่ จู่​่�ลู่​่�ใจ๋​๋ดู​ูนั​ังเต่​่กั​ังเต่​่ลามอจอตั​ัง (ถึ​ึงหน้​้าฝนแล้​้วต้​้องปลู​ูกพื​ืชผั​ัก) ื กั๊​๊�วะ (ฟ้​้าไม่​่ร้อ ้ ง ฝนไม่​่ตก)​โดยพ่​่อเฒ่​่าซั​ัวหยี้​้� แซ่​่หัน ั อดี​ีตผู้​้�นำำ�ชุม ุ ชน และแม่​่เฒ่​่าเก้​้า แซ่​่หัน ั และบทเพลง ปู๊​๊�ชู้​้ �ส้​้งต่​่อปู๊​๊�สู้​้�จือ เสี​ียงเพลงรั​ับขานกั​ันในไร่​่นา หากเมื่​่�อร้​้องจบประโยคหนึ่​่� งแล้​้ว หากอี​ีกฝ่​่ายขานรั​ับแสดงให้​้เห็​็นว่​่ามี​ีใจให้​้แก่​่กั​ันและกั​ัน โดยบทประพั​ันธ์​์ได้​้นำำ�เอาทำำ�นองมาขยายให้​้มี​ีช่ว่ งกว้​้างขึ้​้�น กล่​่าวคื​ือเป็​็นบรรยากาศของท้​้องไร่​่ท้อ ้ งนา ณ บ้​้านไร่​่ ในช่​่วงแรก และเริ่​่ม � มี​ีจั​ังหวะจะโคนในบทเพลงที่​่� 2 จู่​่ �ลู่​่ใ� จ๋​๋ดู​ูนั​ังเต่​่กั​ังเต่​่ลามอจอตั​ัง

ถึ​ึงหน้​้าฝนแล้​้วต้​้องปลู​ูกพื​ืชผั​ัก

สู่​่� รู้​้ � ใจ๋​๋ ดู​ู นั้​้�ง ถึ​ึงหน้​้าฝนแล้​้ว ฝนตกลงมา บล้​้อง ช้​้ง บล้​้อง ด้​้อง ม่​่อง หลั​ัง ตั่​่�ง ใบไม้​้ก็​็ผลิ​ิใหม่​่ พื​ืชก็​็ขึ้​้�น สู่​่� รู้​้ � แจ้​้ง คู๊​๊�ก ควอ ถึ​ึงหน้​้าแล้​้งแล้​้ว บล้​้อง ช้​้ง บล้​้อง ด้​้อง หม่​่อง เย่​่ง ชั​ัว ใบไม้​้ก็​็ร่ว่ ง พื​ืชผลก็​็มาเก็​็บเอาไว้​้ เต้​้ กง เต้​้ หล่​่อง ม่​่อง เช๊​๊า ชั​ัว พื​ืชผลก็​็มาเก็​็บเอาไว้​้แล้​้ว (เพื่​่�อจะได้​้ดำำ�รงชี​ีวิ ิตต่​่อไปในปี​ีหน้​้า) ปู๊​๊�ชู้​้�ส้ง ้ ต่​่อปู๊​๊�สู้​้�จื​ือกั๊​๊�วะ

ฟ้​้าไม่​่ร้อ ้ ง ฝนไม่​่ตก

ปู๊​๊� ชู้​้ � ส้​้ง ต่​่อ ปู๊​๊� สู้​้� จื​ือ กั๊​๊�วะ บล่​่อง ซ่​่ง บล่​่อง ดอง หลั​ัง จื​ือ มั​ัว ปู๊​๊� ซู๊​๊� เท กอ ท่​่อง หนา ม่​่อง เป๊​๊ ชั​ัว บล่​่อง ซ่​่ง บล่​่อง ด่​่อง เร ลั้​้�ง จั๊​๊�วะ ปู๊​๊� ซู๊​๊� เท กอ ท่​่อง น่​่า เป้​้ หยั่​่�ง บล่​่อง ซ่​่ง บล่​่อง ดอง เร หลั​ัง ตั้​้�ง

ฟ้​้าไม่​่ร้อ ้ ง ฝนไม่​่ตก ใบไม้​้จะไม่​่ผลิ​ิให้​้เห็​็น ฟ้​้าร้​้องสามครั้​้�ง ใบไม้​้ใบหญ้​้าจึ​ึงเขี​ียว ฟ้​้าร้​้องสามครั้​้�ง ใบไม้​้ใบหญ้​้าผลิ​ิ

ท่​่ อ นที่​่� 3 ตั้​้� ง สู​ูตั้​้� ง เฮา (มาร่​่ว มกั​ั น )​ สำำ� เนี​ียงดนตรี ีไทใหญ่​่ จ ากบ้​้ า นแม่​่ ล ะนา บทเพลงที่​่� ส ะท้​้ อ นเรื่ อ่� งราวของ การช่​่วยเหลื​ือกั​ันของผู้​้�คนในชุ​ุมชน ถอดความในทำำ�นองหนั​ักในงานประพั​ันธ์​์สำำ�หรั​ับเครื่อ่� งสายสี่​่�ชิ้​้น � (string quartet)


เสี​ียงสะท้​้อนแม่​่สะเรี​ียง Resonance | Mae Sariang ผู้แสดงเดี่ยวฮอร์น นายเอื้ออังกูร หนูรก ั ษ์ นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สถาบันดนตรกัี ลยาณิวฒ ั นา และผู้ชว่ ยว ิจัย เส้นทางการท่องเที่ยววัฒนธรรมล้านนาในอำ�เภอแม่สะเรยง ี แรงบั​ันดาลใจจากความงดงามของแม่​่น้ำำ�สาละวิ ิน และประวั​ัติ​ิศาสตร์​์ที่�่เล่​่าเรื่อ่� งราวของคนในแม่​่สะเรียงผ่​่ ี านการ เคลื่​่�อนย้​้าย แลกเปลี่​่ย � น ซื้​้�อขายของคน และบทเพลงแม่​่สะเรียงที่​่ ี ถู​ูกขั � บ ั ขานโดยวงดนตรีบ้​้ี านน้ำำ�ดิบ ิ อำำ�เภอแม่​่สะเรียง ี ทำำ� ให้​้ บ ทประพั​ั น ธ์​์ชิ้​้น � นี้​้� เ ป็​็ น บทประพั​ั น ธ์​์ชิ้​้น � เดี​ียวที่​่� เ ครื่ อ่� งดนตรี ีฮอร์​์น บรรเลงเดี่​่� ย วร่​่ว มกั​ั บ วงเครื่ อ่� งสายสี่​่� ชิ้​้น � บทประพั​ันธ์​์ประกอบด้​้วยสองท่​่อน ได้​้แก่​่ ท่​่ อ นที่​่� 1 แม่​่ น้ำำ� สาละวิ ิน (Salween river) เสี​ียงฮอร์​์น เปรี ียบดั​ั ง แม่​่ น้ำำ� ที่​่� ห ล่​่ อ เลี้​้� ย งผู้​้� ค นในลุ่​่�มแม่​่ น้ำำ� สาละวิ ิน แนวทำำ�นองสลั​ับรั​ับล้​้อกั​ันระหว่​่างเครื่อ่� งดนตรีฮอร์​์ ี นเดี่​่�ยวร่​่วมกั​ับวงเครื่อ่� งสายสี่​่�ชิ้​้น � เสี​ียงดนตรีทำำี �ให้​้เห็​็นถึ​ึงมิ​ิตรภาพ ระหว่​่างผู้​้� คนของสองฟากฝั่​่� งแม่​่ น้ำำ�กั​ันอย่​่างสั​ั นติ​ิ โดยเสี​ียงได้​้ รับ ั แรงบั​ันดาลใจจากเสี​ียงสวดบทอานิ​ิ สงส์​์ กฐิน ิ ของพระอั​ัษดิ​ิน วิ ิสุ​ุ ทฺ​ฺธิจิ​ิ ตฺ ิ ฺโต เจ้​้าอาวาสวั​ัดศรี ีบุ​ุญเรื​ือง ซึ่​่�งในช่​่วงปลายของแต่​่ละวรรคมี​ีความวิ ิจิ​ิตรงดงามและมี​ี หลายรู​ูปแบบซึ่​่�งเป็​็นลั​ักษณะเฉพาะตั​ั วคล้​้ายระดั​ั บเสี​ียงที่​่�เกิ​ิ ดจากอนุ​ุ กรมเสี​ียงทางดนตรี ี (harmonic series) หรื​ือ ลำำ�ดั​ับความถี่​่�และเสี​ียงบริสุ​ุิ ทธิ์​์� ท่​่อนที่​่� 2 แม่​่สะเรียง ี บทเพลงพื้​้�นบ้​้านที่​่ทุ � ก ุ คนคุ้​้�นหู​ู บทเพลงนี้​้�ได้​้รับ ั แรงบั​ันดาลใจที่​่นำ � ำ�เสนอท่​่วงทำำ�นองเดิ​ิมและกลิ่​่�นอาย วิ ิถี​ีชี​ีวิ ิตที่​่�สะท้​้อนถึ​ึงชี​ีวิ ิต ความรั​ักความห่​่วงใย วั​ัฒนธรรมล้​้านนาผู้​้�คนในแม่​่สะเรียง ี ดั​ังตอนหนึ่​่�งของเนื้​้� อเพลงที่​่�ว่​่า

เรียมยิ​ิ ี นเสี​ียงแม่​่สะเรียงร้​้ ี องเรียก ี สาดน้ำำ�ตั​ัวเปี​ียกฉ่ำำ�เมื่​่�อวั​ันดำำ�หัว ั เย็​็นระรื่น่� ชื่​่�นกายผ่​่อนคลายมิ​ิได้​้หมองมั​ัว โอ้​้เจ้​้า สายบั​ัว พี่​่�จำ�ำ ใจจากเจ้​้าไป พี่​่�รักห่ ั ว ่ งใย แม่​่สะเรียง ี อกเรียมตรมระทมเพราะห่​่ ี วงอาลั​ัย

Sound (ซาว) เสี​ียง แม่​่ฮ่​่องสอน” for violin and soundscape ประพันธ์โดย ฉมามาศ แก้วบัวดี “Sound” ในภาษาอั​ังกฤษแปลว่​่า “เสี​ียง” “ซาว” คำำ�พ้​้องเสี​ียงในภาษาไทย ในภาษาเหนื​ือของไทยหมายถึ​ึงเลขยี่​่�สิ​ิบ บทประพั​ันธ์​์นี้​้�เป็​็นการจั​ัดวางและนำำ�เสนอยี่​่สิ � ิบเสี​ียงในหลายอำำ�เภอของแม่​่ฮ่อ ่ งสอนที่​่ไ� ด้​้ไปบั​ันทึ​ึกในช่​่วงระหว่​่างวั​ันที่​่� 24 ตุ​ุลาคม ถึ​ึง 1 พฤศจิ​ิกายน 2564 การเดิ​ินทางในครั้​้�งนี้​้� มิใิ ช่​่การไปเก็​็บเสี​ียงอย่​่างเดี​ียวเท่​่านั้​้�น แต่​่คื​ือการนำำ�ตนเอง และแนวคิ​ิดในฐานะของนั​ั กดนตรี ีเดิ​ินทางไปด้​้วย เสี​ียงของไวโอลิ​ินในบทประพั​ันธ์​์ คื​ือความตั้​้�งใจที่​่�จะแสดงถึ​ึง การมี​ีอยู่​่�ของเสี​ียงความทรงจำำ�ตั​ัวเราในฐานะนั​ักดนตรีคลาสสิ​ิ ี คที่​่�ได้​้เดิ​ินทางไปยั​ังอำำ�เภอแม่​่ฮ่อ ่ งสอนแห่​่งนี้​้� อยากให้​้บทประพั​ันธ์​์นี้​้� ได้​้ทั้​้�งความทรงจำำ�และเป็​็นส่​่วนหนึ่​่� งของการขบคิ​ิดว่​่าสุ​ุดท้​้ายแล้​้ว เสี​ียง(แม่​่ฮ่​่อง)สอนอะไร แก่​่พวกเรา

เมื​ืองแห่​่งหมอก Misty Town | Mueang Mae Hong Son เส้นทางการท่องเที่ยวการค้าไม้โบราณใน อำ�เภอเมืองแม่ฮอ ่ งสอน นำำ�เสนอสำำ�เนี​ียงเพลงของตอยอฮอร์​์น (strow violin) เครื่อ่� งสายตระกู​ูลสี​ีคล้​้ายกั​ับไวโอลิ​ินทางตะวั​ันตก แต่​่มี​ีลำำ�โพง ทำำ�ด้​้วยโลหะ ที่​่�แสดงให้​้เห็​็นภาพของการเลื่​่�อนไหลทางวั​ัฒนธรรม มี​ีเสี​ียงและวิ ิธี​ีการบรรเลงที่​่�น่​่าสนใจ โดยสามารถ บรรเลงเดี่​่�ยวหรื​ือผสมผสานกั​ับวงดนตรีพื้​้�ี นเมื​ืองของชาวไทใหญ่​่ ท่​่อนที่​่� 1 แรงบั​ันดาลใจจากการศึ​ึกษาบทเพลงทำำ�นองปานแซงของชาวไทใหญ่​่ โดยมี​ีผู้​้�ให้​้ความรู้​้ไ� ด้​้แก่​่ครู​ูประเสริฐิ ประดิ​ิษฐ์​์ ครู​ูสุ​ุ วั​ัฒน์​์ ไม่​่โรยรส ครู​ูธนารั​ักษ์​์ คำำ�สิ​ิงห์​์ และครู​ูอั​ัฉะริ ิยา คำำ�จิ่​่ง� คณะวิ ิจั​ัยบั​ันทึ​ึกทำำ�นองเพลงปานแซง และฝึ​ึ กฝ นการบรรเลงสำำ� เนี​ียงในรู​ูปแบบของตอยอฮอร์​์น พร้​้อ มเครื่ อ่� งประกอบจั​ัง หวะกลอง และจี๊​๊� นำำ� เสนอ ในรู​ูปแบบของวงเครื่อ่� งสายสี่​่�ชิ้​้น ่ งสอน � ที่​่�ยั​ังคงสาระสำำ�คั​ัญเดิ​ิมของสำำ�เนี​ียงและจั​ังหวะของชาวไทใหญ่​่เมื​ืองแม่​่ฮ่อ ท่​่อนที่​่� 2 ตกภวั​ังค์​์ถึ​ึงความงามของเมื​ืองแห่​่งหมอก นำำ�เสนอบรรยากาศแห่​่งหมอกผ่​่านเครื่อ่� งสายที่​่�สอดรั​ับกั​ัน และกั​ันโดยใช้​้เทคนิ​ิคการบรรเลงแบบใกล้​้สะพาน (bridge, หย่​่อง) ของแต่​่ละเครื่อ่� งดนตรีทำำี �ให้​้เสี​ียงมี​ีความน่​่าสนใจ และน่​่าค้​้นหา ราวกั​ับว่​่าหลั​ังม่​่านหมอกนั้​้�นจะพบเจอความงามของเมื​ืองแม่​่ฮ่อ ่ งสอน ท่​่ อ นที่​่� 3 หม่​่ อ งส่​่ ว ยยี​ี ศิ​ิ ล ปะการร่​่า ยรำำ�ที่�่ มี​ีก ารสื​ื บ ทอดมาตั้​้� ง แต่​่ ส มั​ั ย พญาพิ​ิ ศ าลฮ่​่ อ งสอนบุ​ุ รี ี ที่​่� มี​ี เอกลั​ั ก ษณ์​์ ทางวั​ัฒนธรรม โดยการเรี ียบเรี ียงคงไว้​้ซึ่​่�งแนวทำำ�นอง จั​ังหวะจะโคนของบทเพลง จะทำำ�ให้​้ผู้​้�ชมได้​้สั​ัมผั​ัสกั​ั บมิ​ิติ​ิ ของความงามผ่​่านเสี​ียงดนตรีที่​่ี �อยู่​่�คู่​่�กั​ับนาฎศิ​ิลป์​์ในแม่​่ฮ่อ ่ งสอน


ความทรงจำำ�ขุ​ุนยวม Recollection | Khun Yuam เส้​้นทางท่​่องเที่​่�ยวย้​้อนความทรงจํ​ําสงครามโลกครั้​้ง� ที่​่� 2 ใน อำำ�เภอขุ​ุ นยวม เรื่อ่� งราวบางเรื่อ่� งอาจลื​ืมเลื​ือนไป แต่​่บางคนยั​ังจดจำำ�เรื่อ่� งราวผ่​่านบทเพลง ถึ​ึงแม้​้ว่า่ ความหมายอาจจะไม่​่เข้​้าใจชั​ัดเจน แต่​่ดนตรียั​ัี งเป็​็นสะพานที่​่�สร้​้างความประทั​ับใจให้​้แก่​่ผู้​้�คนเสมอ จากเรื่อ่� งราวในช่​่วงสงครามโลกครั้​้�งที่​่� 2 ในอำำ�เภอ ขุ​ุนยวม ยั​ังแสดงให้​้เห็​็นถึ​ึงมิ​ิตรภาพของความเป็​็นเพื่​่�อนมนุ​ุษย์​์และการเข้​้าอกเข้​้าใจกั​ัน คณะวิ ิจั​ัยได้​้ค้​้นหาบทเพลง ที่​่�ส่​่งต่​่อมายั​ังคนขุ​ุนยวมในช่​่วงเวลานั้​้�น สองบทเพลงที่​่นำ � ำ�เสนอในการเรียบเรี ี ยงบทเพลงความทรงจำำ ี �ขุน ุ ยวมนี้​้� บทเพลงแรกได้​้รับ ั แรงบั​ันดาลใจจากบทเพลง ญี่​่�ปุ่​่�น ด้​้วยสำำ�เนี​ียงการขั​ับร้​้องของคุ​ุณยายป้​้าง ตาหนู​ู ในสารคดี​ี “เงา อดี​ีตจากป่​่า คนแปลกหน้​้าที่​่�ขุ​ุนยวม” (2557) นำำ�โดย รั​ัศมี​ี ทรงชู​ูเดช ที่​่�แสดงให้​้เห็​็นถึ​ึงความทรงจำำ�ในวั​ัยเด็​็กของคุ​ุณยายป้​้างผ่​่านดนตรี ี ความว่​่า

จั​ับมื​ือกั​ันไว้​้ จะไปไหนก็​็ไปด้​้วยกั​ัน เดิ​ินผ่​่านสวนสวยสดใส นกน้​้อย ๆ ร้​้องขั​ับขาน สายลมอ่​่อนพั​ัดเส้​้นผมเด็​็กน้​้อย เสี​ียงฝี​ีเท้​้าดั​ังก๊​๊อกแก๊​๊ก ๆ ท้​้องฟ้​้ากระจ่​่างแจ่​่มใส ทุ​ุกคนเบิ​ิกบาน เรามาเล่​่นด้​้วยกั​ันเถอะ อี​ีกบทเพลงหนึ่​่� งได้​้ พบขณะที่​่�คณะวิ ิจั​ัยได้​้ เก็​็ บข้​้อมู​ูลจากการสั​ั มภาษณ์​์ วงดนตรี ีขุ​ุ นยวม ณ บ้​้านพ่​่ อเฒ่​่ าวี ีระพล บุ​ุญพิ​ิทัก ั ษณ์​์ (จ่​่าจ่​่อ) บทเพลงนี้​้� มี​ีชื่​่อ � ว่​่า “ญี่​่�ปุ่​่น � ” ไม่​่พบการบั​ันทึ​ึกโน้​้ตแบบขนบเหมื​ือนบทเพลงอื่​่�น จึ​ึงขอให้​้วงดนตรี ี รวมดาวขุ​ุนยวมบรรเลง เมื่​่�อเริ่​่ม � บรรเลงทุ​ุกคนสามารถเล่​่นได้​้พร้​้อมกั​ับการขั​ับร้​้องเพลง ทางพ่​่อเฒ่​่ากล่​่าวว่​่าไม่​่รู้​้ � ความหมายของเนื้​้� อเพลงเนื่​่� องจากเวลาล่​่วงเลยและก็​็จำ�ำ เนื้​้� อร้​้องต่​่อ ๆ กั​ันมาเพี​ียงเท่​่านั้​้�น สามารถถอดเสี​ียงได้​้ดั​ังนี้​้�

ฮา รี ี โย ซา ยา ตอ ซา ตอ หน่​่า ซา ยา ตอ ซา ตอ หน่​่า มั​ัณ ฑะ เลย์​์ ซา กุ​ุ นา เกี่​่�ยว นา ฮา ริ ิ โย โยว โยว ซา ยา ตอ ซา ต่​่อ หน่​่า (โยว โยว)​ หลั​ังจากคณะวิ ิจั​ัยกลั​ับจากภาคสนามได้​้มี​ีโอกาสพยายามถอดเนื้​้� อหาของบทเพลงดั​ังกล่​่าว โดยได้​้คำำ�ปรึกษาจาก ึ ศิ​ิริวรรณ ิ มุ​ุนิ​ินทรวงศ์​์ อาจารย์​์ภาควิ ิชาภาษาญี่​่�ปุ่​ุน � คณะศิ​ิลปศาสตร์​์ มหาวิ ิทยาลั​ัยธรรมศาสตร์​์ โดยสามารถอนุ​ุมาน และใช้​้คำำ�แทนที่​่�ใกล้​้เคี​ียงกั​ับที่​่�ถอดมาได้​้ดั​ังนี้​้�

春よ、沙也と里、沙也と里、マンダレー桜、今日は離れるよ haruyo, saya to sato , saya to sato mandare sakura , kyo wa hanareruyo โอ้​้ฤดู​ูใบไม้​้ผลิ​ิ วั​ันนี้​้� ลาแล้​้ว แม่​่ดอกไม้​้แห่​่งมั​ัณฑะเลย์​์ (ซากุ​ุระ) ทำำ�ให้​้ฉั​ันคิ​ิดถึ​ึงบ้​้านเกิ​ิดและแม่​่หญิ​ิงซายะที่​่�เป็​็นที่​่�รัก ั บทประพั​ันธ์​์และเรี ียบเรี ียงชิ้​้�นนี้​้� ผู้​้�เขี​ียนหวั​ังใจว่​่าจะทำำ�ให้​้ผู้​้�ชมได้​้ สั​ัมผั​ัสกั​ั บขุ​ุ นยวมในช่​่วงเวลาแห่​่งมิ​ิตรภาพและ อาจทำำ�ให้​้ผู้​้�ชม ณ ที่​่�นี้​้� หวนคิ​ิดถึ​ึงวั​ันวานที่​่�น่​่าจดจำำ�อี​ีกสั​ักเรื่อ่� ง…

ศุ​ุภพร สุ​ุวรรณภั​ักดี​ี ดร.ศุ​ุภพร สุ​ุวรรณภั​ักดี​ี อาจารย์​์ประจำำ� สํ​ํานั​ักวิ ิชาดุ​ุริยางคศาสตร์​์ ิ สถาบั​ันดนตรีกั​ัี ลยาณิ​ิวั​ัฒนา ผู้​้�มี​ีความสนใจเสี​ียง ดนตรีในพื้​้� ี นที่​่�ต่​่าง ๆ ที่​่�มี​ีความหลากหลายทางวั​ัฒนธรรม การบู​ูรณาการองค์​์ความรู้​้ท � างด้​้านดนตรีผ่​่ี านทำำ�กิ​ิจกรรม ดนตรี ีสร้​้างสรรค์​์และงานวิ ิชาการทางด้​้านดนตรี ี จากชี​ีวิ ิตที่​่�คร่ำำ�หวอดกั​ับโลกของเสี​ียงจากวั​ัฒนธรรมที่​่�แตกต่​่าง การมองเห็​็ น วิ ถี​ีข ิ องผู้​้� ค นที่​่� ห ลากหลาย และการตระหนั​ั ก ถึ​ึ ง บริ ิบทของโลกและสั​ั ง คมที่​่� เ ปลี่​่� ย นแปลงไป นำำ� มาสู่​่�ความสนใจในการพั​ั ฒ นาศั​ั กย ภาพของคนรุ่​่�น ใหม่​่ ผ่​่ า นการส่​่ ง ต่​่ อ แนวคิ​ิ ด ให้​้ ผู้​้� เรี ียนเกิ​ิ ด ความตระหนั​ั ก ต่​่อคุ​ุณค่​่าของเสี​ียง และความเข้​้าอกเข้​้าใจผู้​้�อื่​่�นในบทบาทของเพื่​่�อนมนุ​ุษย์​์ / www.suppabhorns.com วงดนตรีอองซอมเบลอ ี มิ​ิวสิ​ิค เมคเกอร์​์: ลํ​ํานํ​ําเพลงอั​ันชื่​่น � ใจ ความทรงจํ​ําที่​่ส � ดใส และถิ่​่น � แดนไกลในม่​่านหมอก Ensemble Music Makers: Uplifting tunes, vivid reminiscence, and misty town นิ​ิ ยามเสี​ียงจากความรู้​้ �ที่�่ได้​้ เป็​็นเสี​ียงดนตรี ีที่​่�ยั​ังคงสาระสํ​ําคั​ั ญเดิ​ิ มของสํ​ําเนี​ียงดนตรี ีพื้​้� นถิ่​่� นจากการ ศึ​ึ กษาวิ ิจั​ัย วาดเส้​้ นเสี​ียงใหม่​่ในรู​ูปแบบที่​่�มี​ีความร่​่วมสมั​ัย นํ​ําไปสู่​่�เรื่อ่� งราวของเส้​้ นทางการเดิ​ิ นทางในจั​ังหวั​ัดแม่​่ฮ่​่องสอน ก่​่ อ นประวั​ั ติ​ิ ศ าสตร์​์ใ นปางมะผ้​้ า วั​ั ฒ นธรรมล้​้ า นนาแม่​่ ส ะเรี ียง การค้​้ า ไม้​้ เ มื​ื อ งแม่​่ ฮ่​่ อ งสอน และเรื่ อ่� งราว ความทรงจํ​ําในขุ​ุนยวม ภายใต้​้วงดนตรีร่​่ี วมสมั​ัยคั​ัดพิ​ิเศษอองซอมเบลอ มิ​ิวสิ​ิค เมคเกอร์​์ / รู้​้ �จัก ั วงดนตรีเพิ่​่� ี มเติ​ิม www.suppabhorns.com/emm นั​ักดนตรีวงออมซอมเบลอ ี มิ​ิวสิ​ิค เมกเกอร์​์ ศุ​ุภพร สุ​ุวรรณภั​ักดี​ี ไวโอลิ​ิน พงษ์​์เทพ จิ​ิตดวงเปรม ไวโอลิ​ิน ฉมามาศ แก้​้วบั​ัวดี​ี วิ ิโอลา รพี​ีพั​ัฒน์​์ มั​ัญยานนท์​์ เชลโล เอื้​้�ออั​ังกู​ูร หนู​ูรั​ักษ์​์ ฮอร์​์น


ลำ�นำ�เพลง / Programme Programme

Special guests

บทเพลงจากแรงบันดาลใจดนตรจากจังหวั ี ดแม่ฮอ ่ งสอน วงดนตรอองซอมเบลอ ี มิวสิค เมคเกอร์ Music Inspired by Mae Hong Son performed by Ensemble Music Makers

Rasmi Shoocongdej Budsaba Kanoksilapatham Jirassa Kachachiva Nootnapang Chumdee Pawinna Phetluan Anant Nakkong Anothai Nitibhon Hayne Kim and more

เพลงชุดปางมะผ้า

qkrf;zAif;ymifrmufbzMj

Pang Ma Pha Suite ลาหูด ่ ำ�บ้านจ่าโบ่ Black Lahu from Baan Jabo ม้งบ้านไร่ Hmong from Baan Rai ไทใหญ่บ้านแม่ละนา Tai Yai from Baan Mae Lana

• • •

เสียงสะท้อนแม่สะเรยง ี

oAifr.ufbvmwfjrldif;,lrf;vlif (trjo&Aif;) Resonance I Mae Sariang สาละว ิน Salween River แม่สะเรยง ี Mae Sariang

• •

— Intermission 10 mins. — Interlude Sound (ซาว) เสียงแม่ฮอ ่ งสอน for violin and soundscape composed by Chamamas Kaewbuadee เมืองแห่งหมอก

rldif;egf;r.ufbukrfj

Misty Town I “Mueang Mae Hong Son” ปานแซง Pan Sang หมอก Mist หม่องส่วยยี Maungsuayyee

• • •

ความทรงจำ�ขุนยวม

wDjrmBw.if;rdlif;ukefvlrf; (ckef,lrf;)

Recollection I Khun Yuam สองทำ�นองจากความทรงจำ�ของป้าง ตาหนู และวงดนตรรวมดาวขุ ี นยวม Two melodies from the memory of Pang Tanu and Khun Yuam all-star ensemble

Acknowledgement Thailand Science Research and Innovation (TSRI) Program Management Unit Competitiveness (PMUC) Silpakorn University Princess Galyani Vadhana Institute of Music Burapha University Maehongson Community College Rasmi Shoocongdej Supavee Sirinkraporn Khajornsak Nakpan Suvitcha Pakkrasa Shillander Siriluck Kanthasri Budsaba Kanoksilapatham Jirassa Kachachiva Nootnapang Chumdee Pawinna Phetluan

Music Advisors Anant Nakkong Anothai Nitibhon Research Assistants Pongthep Jitduangprem Chammamas Kaewbuadee Ueaangkun Nurak Khemmachat Channaprai Thanakrit Seedamart Poster and programme note Krittin Teerawittayaart