Page 1

‫ނަމްބަރު‪ 19 ،18 :‬މާޗް ‪ 2011‬އަގު‪20 :‬ރ‬

‫ހާއްސަ އިންޓަވިއު‬

‫ޒައީމްގެ ލަ ާފ‬ ‫ގަބޫލުކުރާކަށް ނުޖެ ހޭ‬ ‫ނުޖެހޭ‬


‫އެޑިޓަރުގެ ނޯޓް‬ ‫ ‬ ‫އަދަދު‪18 :‬‬

‫‪ 9‬މާޗް‬

‫"ސަން" މަޖައްލާގެ ‪ 18‬ވަނަ އަދަދަށް ހުރިހާ ކިޔުންތެރިންނަށް ވެސް ހޫނު‬

‫މަރުހަބާއެއް ދަންނަވަމެވެ‪ .‬ސަންގެ ‪ 17‬ވަނަ ޢަދަދަށް ދެއްވި ތަރުހީބު ނުހަނު ޝުކުރުވެރި ކަމާ އެކު‬

‫‪2011‬‬

‫ބަލައިގަންނަމެވެ‪.‬‬

‫އެޑިޓަރު‪:‬‬

‫ ‬

‫ސިނާން އަލީ‬

‫އަހަރަކު އެއް ފަހަރު ބާއްވާ ސަން އެފްއެމް އެވޯޑްސް އަށް ތައްޔާރު ވަމުން އަންނަ މުހިންމު‬

‫އެގްޒެކެޓިވް އެޑިޓަރުން‪:‬‬

‫ވަގުތުގަ އެވެ‪ .‬ސަން އެފްއެމް އެވޯޑްސް އަކީ ރާއްޖޭގެ ޚިދުމަތުގެ ދާއިރާގެ އަގު ވަޒަން ކުރުމާއި‬ ‫ޚިދުމަތްތެރިންނަށް ހިތްވަރު ދިނުމާއި ފުރިހަމަ ޚިދުމަތުގެ ވެއްޓެއް ގާއިމު ކުރުމުގައި މީޑިއާ‬

‫އަހުމަދު ޒާހިރު (ހިރިގާ)‬

‫ސްޓޭޝަނެއްގެ ގޮތުން ސަން އެފްއެމްގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކުރާ އިޖުތިމާއީ މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ދަށުން‬

‫މުހައްމަދު އާމިރު ފަރެސް‬

‫ޑިޕިއުޓީ އެޑިޓަރު‪:‬‬

‫ސަން މީޑިއާ ގުރޫޕުގެ ޗެއާމަން އަހުމަދު ސިޔާމް މުހައްމަދު ފައްޓަވައިދެއްވާފައިވާ ވަރަށް ޚާއްސަ‬

‫މުންޑޫ އާދަމް ހަލީމް‬

‫އެސިސްޓެންޓް އެޑިޓަރު‪:‬‬

‫މި ފަހަރު ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ސަން މި ނުކުންނަނީ ސަން މީޑިއާގެ ކުޑައިގެ ދަށުން‬

‫ހިންގަމުން އަންނަ ސަން އެފްއެމް އަށް ވަރަށް ޚާއްސަ ދުވަސްވަރެއްގަ އެވެ‪ .‬ސަން އެފްއެމް އިން‬

‫އަލްއުސްތާޒު އަހުމަދު މާޖިދު‬

‫ޕްރޮގްރާމެކެވެ‪ .‬މި އެ ވޯޑަކީ ރާއްޖޭގައި ޚިދުމަތުގެ ދާއިރާއިން އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ދޭ އެންމެ‬ ‫ޝަރަފުވެރި އެވޯޑެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ސަން އެފްއެމް އެވޯޑްސް ‪ 2010‬ގެ ގަދަ‬

‫ފަހަކަށް ވާދަ ކުރާ ޚިދުމަތްތެރިންނަށް ވޯޓު ދިނުމުގެ‬ ‫ފުރުސަތު މިހާރު ހުޅުވާލާފައިވާ އިރު މި ވޯޓުގެ ފޯރި‬

‫ލިޔުންތެރިން‪:‬‬

‫ވަނީ ވަރަށް ގަދަ ވެފަ އެވެ‪ .‬މި އެވޯޑަކީ އާންމު‬ ‫ރައްޔިތުންގެ ބަސް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ހިމެނިގެން‬

‫އަބްދުﷲ އަޒްމީން‬

‫ރާއްޖޭގައި ދެވޭ ހަމަ އެކަނި އެވޯޑުވެސް މެ އެވެ‪ .‬ތަފާތު‬

‫މުހައްމަދު ގާސިމް‬

‫ފަސް ދާއިރާއަކުން ނުވަ އެވޯޑަށް ‪ 59‬ފަރާތެއްގެ ނަން‬

‫ފުއާދު ގާސިމް‬

‫ގަދަ ފަހަކަށް ވާދަ ކުރާ އިރު‪ ،‬އެއިން ކޮންމެ ފަރާތެއެްގެ‬

‫ޢަލީ ޚާލިދު‬

‫ނަން ވެސް ޚިދުމަތުގެ ދާއިރާއިން ގައުމީ ފެންވަރެއްގައި‬

‫ޢަބްދުﷲ ޝިނާން‬

‫ފާހަގަ ކުރެވެ އެވެ‪ .‬ނޮމިނޭޓް ވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް‬ ‫ކާމިޔާބަށް އެދެމެވެ‪ .‬މި މައްސަލައިގައި ގޮތެއް ނިންމުމުގެ‬

‫ކޮލަމިސްޓުން‪:‬‬

‫‪ 50‬ޕަސެންޓް ބާރު އޮތީ ރައްޔިތުންގެ އަތް މަތީގަ އެވެ‪ .‬ސަން އެފްއެމް އެވޯޑްސް ‪ 2010‬ގެ ގަދަ‬

‫ސިކުނޑީގެ ތޫފާން‪ :‬ސީނާ އަހުމަދު ޒާހިރު‬

‫ފަހަކަށް އެކި ދާއިރާތަކުން ވާދަ ކުރައްވާ ފަރާތްތަކާ އެ ފަރާތްތަކަށް ވޯޓު ދޭނެ ގޮތް އަންގައިދޭ ވަރަށް‬

‫ކެޔޮނިރު‪ :‬މުހައްމަދު ބުޝްރީ‬

‫ތަފްސީލު ސަފުހާ ތަކެއް އެތެރޭގައި ހިމަނާފައި ވާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް ބަލައިލާ‬

‫ފަސްމަންޒަރު‪ :‬އަހުމަދު ޒާހިރު (ހިރިގާ)‬

‫އިރު މިހާރު އެންމެ ހޫނު ވެފައިވަނީ ޑީއާރްޕީގެ މައްސަލަ އެވެ‪ .‬ޕާޓީގެ ލީޑަރު އަހުމަދު ތަސްމީނު ޢަލީ‬

‫އަޅުގަނޑުމެންގެ މާހައުލުން‪ :‬މީމުޒަވިޔަނި‬

‫އާއި ޒައީމް މައުމޫނު އަބްދުލް ގައްޔޫމާ ދެމެދު ބަހުގެ ހަމަލަތައް ހޫނުވެ‪ ،‬މީޑިއާގެ ފަލަ ސުރުޚީ ތަކަށް‬

‫ޑރ‪ .‬ރާޒީގެ އިރުޝާދު‪ :‬ޑރ‪ .‬އަހުމަދު ރާޒީ‬

‫މި މައްސަލަ މި ވަނީ އައިސްފަ އެވެ‪ .‬ޑީއާރްޕީގެ އެތެރޭގެ މައްސަލަ ތަކާއި އެ މައްސަލަތައް އުފެދެން‬

‫ދިޔަތިކި‪ :‬އަބްދުﷲ ފާރޫގު ހަސަން‬ ‫ސިއްކަ‪ :‬ސިއްކަގޭ މުހައްމަދު ނަސީމް‬ ‫ދިޔަވަރު‪ :‬މުހައްމަދު އާމިރު ފަރެސް‬ ‫ރަންދެލި‪ :‬މުންޑޫ އާދަމް ހަލީމް‬

‫ދިމާވި ސަބަބު ތަކާއި އަދި ޒައީމް މައުމޫނާ ދެމެދު ޖެހިފައިވާ މައްސަލަ ތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ތަސްމީނު‬ ‫މި ވަނީ ސަން އަށް ވަރަށް ޚާއްސަ އިންޓިވިއުއެއް ދެއްވައިފަ އެވެ‪ .‬މީ މިހާތަނަށް މި މައްސަލަ ތަކާ‬ ‫ގުޅޭ ގޮތުން ތަސްމީނު ދެއްވާފައިވާ އެންމެ ތަފްސީލު އިންޓަވިއު އެވެ‪ .‬އެހެން ކަމުން މި އިންޓަރވިއު‬ ‫ސަން އަށް ދެއްވި ކަމަށް ޓަކައި ތަސްމީނަށް ސަންގެ ކިޔުންތެރިންނާއި ސަން ޓީމުގެ ނަމުގައި‬ ‫ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ‪.‬‬

‫ފަންވަތް‪ :‬އިމާދު ލަތީފު‬ ‫ކޮމާކޯޅި‪ :‬ސިނާން އަލީ‬

‫މާކެޓިން‪:‬‬ ‫ސަން އެފްއެމް މާކެޓިން ޓީމް‬

‫ކަލަސަޕެރޭޝަން އެންޑް ޕްރިންޓިން‪:‬‬ ‫ނޮވެލްޓީ ޕްރިންޓާސް އެންޑް ޕަބްލިޝާސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް‬

‫ ‬

‫ޕެޕަރ ސްޕްރޭ ނުވަތަ ކަރުނަ ގޭހާ ގުޅޭ ގޮތުން ޑރ‪ .‬ޖުނެއިދު ލިޔުއްވާފައިވާ ކޮލަމަކީ‬

‫މި ދުވަސްވަރުގެ ހާލަތަށް ވަރަށް ވެސް މުނާސަބު އަދި ކިޔައިލުން ކޮންމެހެން މުހިންމު ލިޔުމެކެވެ‪.‬‬ ‫ކަރުނަ ގޭހުގެ އަސަރު ކުރާނީ ކޮން ވަގުތަކު ކާކުގެ ލޮލަކަށް ކަމެއް މިހާރަކު ނޭނގެ އެވެ‪.‬‬ ‫ދައުލަތާއި ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާ ތަކުގައި ތިއްބެވި ބައެއް ވެރިންނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ‬

‫ ‬

‫ބައެއް މެންބަރުންގެ ބަރަހަނާ ވީޑިއޯ ތަކެއް ލީކު ވެގެން އުޅޭ ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ އަކީ މިހާރު "ބޮޑު"‬ ‫ވާހަކަ އެކެވެ‪ .‬މި މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ވަރަށް ސީރިއަސް ކަމާ އެކު ކުރިޔަށް ގެންދާ ކަމަށް ފުލުހުން‬ ‫ބުނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު މައްސަލަ ނިމޭ އިރު "ބޮޑުން" ތިބޭނީ ތިބި ތަނުގައި ކަމަށް ޢާންމުންގެ ތެރޭގައި‬ ‫ވާހަކަ ދެކެވެ އެވެ‪ .‬ކުށްވެރި ވާނީ ވާހަކަ ދެއްކި މީހުން ކަމަށްވެ އެވެ‪ .‬މި މައްސަލައާ ގުޅޭ ވަރަށް‬ ‫ޝައުގުވެރި ކުރުވަނިވި ރިޕޯޓެއް މި ފަހަރުގެ އަދަދުގައި ހިމަނާފައި ވާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫"ސަން" އަކީ ‪ 14‬ޖުލައި ‪2010‬ން ފެށިގެން "ސަންއެފްއެމްގެ‬ ‫މެނޭޖްމަންޓުގެ ފަރާތުން މަހަކު ދެ ފަހަރު ނެރޭ މަޖައްލާއެކެވެ‪.‬‬

‫މީގެ އިތުރުން މި ފަހަރުގެ އަދަދުގައި ވެސް މުހިންމު ރިޕޯޓު ތަކާއި ޝައުގުވެރި‬

‫ކުރުވަނިވި އެހެން ޕޭޖުތައް ހިމަނާފައި ވާނެ އެވެ‪ .‬ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ފޭވަރިޓް ކޮލަމިސްޓުންގެ ކޮލަމްތައް‬ ‫ވެސް ހިމަނާފައި ވާނެ އެވެ‪ .‬ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވާށެވެ‪.‬‬

‫ސަންގެ އިދާރާ‪ :‬ގ‪ .‬ވިޔަވަތި‪ ،‬ކަށިމާ ހިނގުން ‪ /‬މާލެ‬ ‫އީމެއިލް‪sun@sun.mv :‬‬ ‫ވެބްސައިޓް‪www.sun.mv :‬‬ ‫ފޯނު‪ ،3312747 :‬ފެކްސް‪3343789 :‬‬

‫ސިނާން އަލީ‬ ‫އެޑިޓަރު‬


‫ފަސްމަންޒަރު‬

‫އަހުމަދު ޒަހިރު (ހިރިގާ)‬

‫ބޮޑު މަންޒަރު ވަރަށް ސާފެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ރައީސް ނަޝީދު ދައްކަވާ ވަރަށް ރަނގަޅު ވާހަކައެއް އޮވެ‬ ‫އެވެ؛ އެއީ ސިޔާސީ މަސްރަހު އެންމެ ރަނގަޅަށް ވަޒަން ކުރެވޭނީ‬

‫ޕަސެންޓް މީހުންގެ ތާއީދު ނުލިބުމުގެ އިތުރަށް‪ ،‬ދެކަފިވެ އަދި ލީޑަޝިޕަކީ‬

‫އިންތިހާބުތަކުން ކަމަށް ވިދާޅުވެ ދައްކަވާ ވާހަކަ އެވެ; ނިމިގެން‬

‫ކޮބައިކަން ނޭނގޭ ހާލަތުގައި އޮތް ޑީއާރުޕީ އާ‪ ،‬ގޮނޑީގެ ގޮތުންނާއި‬

‫ދިޔަ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ސަރުކާރުން ކިތަންމެ ވަރަކަށް‬

‫މަގުބޫލު ވޯޓުން ފައިހަމަ ނުކުރެވުން އެއަށް ކިޔާނީ‪ ،‬ފޭލިވުންތޯ ނުވަތަ‬

‫ނުފޫޒު ފޯރުވާފައި އޮތް ނަމަވެސް‪ ،‬ސިޔާސީ މަސްރަހު ވަކި އެނޫން‬

‫ދެން އެއަށް ކިޔާނީ ކޮން ބަހެއް ކަމެއް އަޅުގަނޑަށް ބުނެދޭކަށް ނޭނގެ‬

‫ގޮތަކަށް ވަޒަން ކުރެވޭނެ އެހެން ގޮތެއް އޮތް ކަމަކަށް ނުފެނެ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އަދި ހަމަ އެއާ އެކު އެ އިންތިހާބުން ވެސް ފިލާޅުތަކެއް ލިބުނު‬ ‫ކަން ވެސް ގަބޫލުކުރަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ ‬

‫ ‬

‫ބުނާކަށް ނެތީމެވެ‪ .‬އެކަމަކު އިންތިހާބުގައި ވޯޓު ދިން މީހުންގެ ‪40‬‬

‫ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ސަރުކާރުން ކުރިމަތިލީ‪،‬‬

‫އަޅުގަނޑު ދެބަހެއް ނުވަމެވެ؛ އެންމެ ބޮޑު ދެ ސިޓީ‪ ،‬މާލެ‬

‫ ‬

‫އާއި އައްޑޫ ގޮނޑި އާއި ވޯޓު ބޮޑު ތަފާތަކުން ކާމިޔާބު ކުރީ އެމްޑީޕީ‬ ‫އެވެ‪ .‬އެންމެ ބޮޑު އިދިކޮޅު ޕާޓީ އަށް އެ ދެ ސަރަހައްދުން ލިބުނީ‬

‫ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބާ ހިލާފަށް މިވެނި ވަރަކަށް ގޮނޑި‬

‫ގާތްގަނޑަކަށް ސުމެކެވެ‪ .‬އެއީ ދެބަސް ނުވެވޭނެ ހަގީގަތެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬

‫ކާމިޔާބު ކުރާނެ ކަމުގެ ގަދަ ބަސް ބުނުމަކާ ނުލަ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬

‫އެއާ އެކު މާލޭގެ ‪ 60‬ޕަސެންޓް މީހުން ވޯޓު ލުމަށް ނުނިކުތީ ކީއްވެތޯ‬

‫ސަރުކާރުގެ އެންމެ މަތީ ބާރުން ދެ ވާހަކައެއް ބުންޏެވެ؛ އެއް‬

‫އެއީ އެއާ ވިދިގެން އުފައްދަން ޖެހޭ ސުވާލެކެވެ‪ .‬ތާރީހީ ވޯޓުގައި އެންމެ‬

‫ވާހަކަ އަކީ އެ އިންތިހާބަކީ މި ސަރުކާރުގެ މެދުތެރެއިން ގެންނަވާނެ‬

‫ހޭލުންތެރި މުޖުތަމުއު ދިރިއުޅޭ އަދި "ކްރީމް އޮފް ދަ ސޮސައިޓީ"ން‬

‫ކަމަށް ވައުދުވި‪ ،‬މިޑް ޓާމް އިލެކްޝަނަކީ އެ އިންތިހާބު ކަމަށް‬

‫ވޯޓުގައި ބައިވެރި ނުވުމުގައި ހަމަ ޔަގީނުން ވެސް ފޮރުވިފައިވާ‬

‫ބުނުމެވެ‪ .‬އަނެއް ވާހަކައަކީ އެއާ މުޅިން އެއްގޮތް ނުވިއަސް ކޮންމެ‬

‫މައްސަލަތަކެއް ހުންނާނެ އެވެ‪ .‬ބޭރަށް ފެންނަން ހުރި ސަބަބުތަކަށް‬

‫ވެސް ވަރަކަށް "ގަދަ ވާހަކަ" އެކެވެ‪ .‬އެ ވާހަކަ އަކީ ކައުންސިލް‬

‫ބަލާ އިރު‪ ،‬ބުނެވޭނީ‪ ،‬ޕީއޭގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ވިދާޅުވި ގޮތަށް‬

‫އިންތިހާބުން ޒައްރެއްގެ މިންވަރު ލިބުނަސް‪ ،‬ރާއްޖެ ބަދަލުކޮށްލައްވާނެ‬

‫ވެރި ރަށުގައި އެންމެ ބޮޑު ދެ ޕާޓީ "ފޭލުވެފައި" ވުމެވެ‪ .‬އޭގެ އިތުރުން‬

‫ކަމަށް ވިދާޅުވެ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅެވެ‪.‬‬

‫"ބަދަލަކަށް" ވޯޓު ދިން މީހުންނަށް ދެ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެ ބަދަލު‬

‫ރަނގަޅެވެ‪ .‬އެމްޑީޕީން އެކަނި‪ ،‬ކޯލިޝަނަކާ ނުލައި ‪2009‬‬

‫ނުފެނުނީ ކަމަށް ވެސްވެދާނެ އެވެ‪ .‬އަދި އެ މީހުން އަނބުރާ ކުރީގެ‬

‫ވަނަ އަހަރުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބުގައި ވާދަކޮށްގެން‬

‫ގޮތަށް ރުޖޫއަވުމަށް ބޭނުން ނުވީ ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ؛ އެއް‬

‫ހޯދި ‪ 32‬ޕަސެންޓްގެ ވޯޓާ އަޅާބަލާ އިރު މި ފަހަރުގެ ނަތީޖާ އަކީ‬

‫ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު‪ 60 ،‬ޕަސެންޓް މީހުން އިންތިހާބުގައި ވޯޓު ނުދީވާ‬

‫ތަފާތު ބޮޑު ނަތީޖާ އެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އެއީ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދެއްކެން‬

‫އިރު‪ 40 ،‬ޕަސެންޓަށް އެ މީހުންގެ މައްޗަށް ކަންކަން ނިންމުމަށް ލިބޭ‬

‫އޮތް ނަތީޖާ އެކެވެ‪ .‬އެއް ނުކުތާ އަކީ‪ ،‬ސަރުކާރުގެ އާރާއި ބާރު‬

‫އިހުތިޔާރަކީ ކޮބައިތޯ ވެސް ހިސާބުގެ ނަޒަރަކުން އަދި ޑިމޮކްރަޓިކް‬

‫ބޭނުންކޮށްގެން‪ ،‬އަދި ނުފޫޒުތަކުގެ ތެރޭގައި ބޭއްވި އިންތިހާބަކަށް‬

‫ހަމަތަކުން ސުވާލު އުފެއްދިދާނެ އެވެ‪.‬‬

‫އެ ވާހަކަތައް ބަހައްޓާށެވެ‪.‬‬

‫މި އިންތިހާބުވުމެވެ‪ .‬އަދި ސަރުކާރުން އަބަދު ވެސް ތަރުޖަމާ ކުރާ‬

‫ބޮޑު މަންޒަރު ވަރަށް ސާފެވެ‪ .‬އެއްވެސް ބަޔަކަށް ރައްޔިތުންގެ ސާދާ‬

‫ގޮތަށް‪ 20 ،‬ނޫނީ ‪ 25‬ޕަސެންޓްގެ މާޖިންއެއް ސަރުކާރު ހިންގާ‬

‫މެންޑޭޓެއް ނެތެވެ‪ .‬މިއީ ވެރި މީހާ ތަންކޮޅެއް ކުރިން ވިދާޅުވި ގޮތަށް‬

‫ޕާޓީއަކަށް އޮންނާނެ ކަމަށް ދެކޭ ދެކުމަށް ބަލާއިރު‪ ،‬ރައްޔިތުންގެ‬

‫"ކަލޭ އެކަނި ތިޔަ ކަންތައް ކުރަން ނޫޅޭށޭ" ބުނި ގޮތަށް ދެ އަހަރު‬

‫މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބާ އަޅާބަލާ އިރު މިފަހަރުގެ އިންތިހާބަކީ‬

‫ފަހުން ވެސް ނުކުތް ހަމަ އެ ނަތީޖާ އެވެ‪ .‬ސަބަބުތައް ދިރާސާ‬

‫ކުރިއެރުމެއްތޯ ވިސްނާލަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬

‫ކުރާށެވެ‪ .‬އެންމެ ބޮޑު ދެ ޕާޓީގެ ޕޮލިސީ ވަނީ ފޭލުވެފަ އެވެ‪ .‬ހަދަން‬

‫ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަކީ‪ ،‬އެ އިންތިހާބު ފެށެން‬

‫ޖެހޭ ފަންޑިތަތައް ބަލައި އެއަށް އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެނގޭނީ އެ‬

‫ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް‪ ،‬ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި "މެދު އިމްތިހާން"‬

‫ޕާޓީތަކުގެ ލީޑަރުންނަށެވެ‪ .‬ކޮންމެ ޕާޓީއަކުން ކާމިޔާބަށް ދައުވާ ކުރިއަސް‪،‬‬

‫ކަމަށް ވާ ނަމަ މި ސަރުކާރުގެ މަގުބޫލުކަން އޮތް ވަރު ވަރަށް‬

‫ހިސާބުން ފެންނަ ނަތީޖާ އަކީ މިއީ އެވެ‪ :‬ކޭކް ހިއްސާކުރުން ނޫން‬

‫ރަނގަޅަށް ވަޒަން ކުރެވެ އެވެ‪ .‬ފޭލުވުން‪ ،‬އެބަސް އަޅުގަނޑު‬

‫ގޮތެއް އަދި ނުފެނެ އެވެ‪ .‬އުނދަގޫ ކަމެކެވެ‪ .‬އެކަމަކު ބޮޑު މަންޒަރަކީ‬

‫‪4‬‬

‫އެއީ އެވެ‪.‬‬


‫ޑރ‪ .‬ޖުނައިދުގެ އިރުޝާދު‬

‫ޕެޕާ ސުޕްރޭ ޖެހުމުން ލޮލަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުންތައް‬ ‫ ‬

‫ޕެޕަރ ސްޕްރޭ އަކީ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި އަމަން ބަލަހައްޓާ‬

‫ސިފައިން ވަކިތަނަކަށް އެއްވެފައިވާ ބަޔަކު ރޫޅާލާ ދުރަށް ފޮނުވާލުމަށް‬ ‫ބޭނުން ކުރާ ކެމިކަލް އެކެވެ‪ .‬މި ސްޕްރޭ ޖެހުމުގައި ބޮޑަށް ބޭނުން ކުރަވެނީ‬

‫ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ‪ .‬އަދި މީގެސަބަބުން ކަރުނަ އުފެދޭވަރަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް‬ ‫ފަހުން ނާންނަ ކަން ވެސް ދެނެގަނެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މިކަމުގެ ދިރާސާތައް ކުރައްވާ ސައިންސުވެރިންނަށް‬

‫ގޭހެއްގެ ގޮތުގައި ފުޅިފުޅީ ގައި ބޭނުން ކޮށްގެން ކަމުގައި ވިޔަސް ސްޕްރޭ‬

‫ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ގިނަފަހަރު ނުވަތަ އެކިފަހަރު މަތީން މީގެ‬

‫އަޅާފައި ވާ ކުދިކުދި ބޯޅަތައް ބޭނުން ކުރާތަން ވެސް ފެނެއެވެ‪ .‬ބައެއް ބޮޑެތި‬

‫އަސަރު ލޮލަށް ކުރުމުން ދާއިމީ ބަދަލުތަކެއް އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫ގައުތަކުގައި ވަކިވަކި ފަރުދުން ހަށިރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް މީގެ ސްޕްރޭ‬

‫މީގެތެރޭގައި ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ކަޅުކަޅީގެ ހިއްސު ކުޑަވުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ‬

‫ފުޅި ހިފައިގެން އުޅުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ‪ .‬ލޮލަށް ޕެޕަރ ސްޕްރޭ އެޅޭ ވަގުތު‬

‫ކަމެކެވެ‪ .‬މިހެންވުމުން މިގެންގުޅުއްވާ ފަރާތްތަކުންވެސް މިކަމަށް ސަމާލުވުން‬

‫ވަރަށް ބޮޑަށް ލޯރަތްވެ‪ ،‬ލޮލުގައި ރިހޭގޮތްވެ‪ ،‬ލޯކަރައި‪ ،‬ފެންއައިސް އަދި ލޯމެރޭ‬

‫މުހިން ކަމަށް ފެނެއެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ކުޑަކުދީންގެ ލޮލަށް މިކަމުން‬

‫ގޮތްވެދާ ނެއެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ލޮލުގެ ކައިރީ ހަންގަޑު ދުޅަވުމާއި ހުދުކަޅި‬

‫ކޮށްފާނެ ނުރަނގަޅު ބަދަލު ތަކެއްގެ ސަބަބުން މިސްޕްރޭ ބޭނުން ކޮށްފާނޭ‬

‫ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދުޅަވުމަކީ ވެދާނެކަމެކެވެ‪ .‬ބައެއްމީހުންނަށް އެވަގުތު‬

‫ފަދަހަލަބޮލިކަމެއް އައިސްގެން އުޅޭ އެއްވެސް ތަނަކަށް ކުދީން ނުގެންދެވުމަކީ‬

‫ވަރަށް ބޮޑަށް ލޯފުސްވެ ތަންތަން ސާފުކޮށް ނުފެނި ހިނގައިދާނެއެވެ‪.‬‬

‫ބުއްދިވެރިކަމެކެވެ‪ .‬އަދި ސްޕްރޭ ބޭނުން ކުރާ ސަރަހައްދުގެ ގެތަކުގެ ދޮރުތައް‬

‫ޕެޕަރ ސްޕްރޭ އިން ލިބިދާނެ ގެއްލުންތައް ބެލުމަށް އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވޭ‬

‫އެވަގުތު ބަންދުކުރެއްވުމަކީ ވެސް ރަނގަޅު ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫ދިރާސާއެއް ކުރައްވާ ފައިވަނީ ފިންލެންޑުގެ ހެލްސިންކީ ޔުނިވަރސިޓީ‬

‫ ‬

‫އެމެރިކާގެ ލޮސް އެންޖެލިސް ސިޓީ އިން ނެރޭ ދުވަހުނޫހެއް‬

‫ގައެވެ‪ .‬މިދިރާސާގައި ‪ 10‬ފުލުހުންގެ އޮފިސަރުން‬

‫ކަމަށްވާ ލޮސް އެންޖެލިސް ޓައިމްސްގެ‬

‫ބައިވެރި ކުރެވުނެވެ‪ .‬މިމީހުންގެ ގެލޮލަށް ދެމީޓަރު‬

‫ރިޕޯޓެއް ބުނާ ގޮތުގައި ‪ 1990‬ވަނަ‬

‫ދުރުން ސިކުންތެއްހާ އިރަށް ސްޕްރޭ ފޮނުވާ ލެވި‬

‫އަހަރުގެ ފަހުން ޕެޕަރ ސްޕްރޭ ޖެހިގެން‬

‫އަދި އޭގެފަހުން ލޮލުގެ މުހިންމު ބައިތަކަށް އައި‬

‫އެމެރިކާގައި ‪ 61‬މީހުން މަރުވެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ބަދަލުތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުމަށް އެކި ދިރާސާތައް‬

‫މީގެ ތެރޭގައި ނޭވާ ހިއްލާ މީހުންނާއި‬

‫ކުރެވުނެވެ‪ .‬މީގެ ތެރޭގައި ބެލުނު މައިގަނޑު ކަންތައް‬

‫އެހެނިހެން ބޭސްތައް ބޭނުންކުރާމީހުން‬

‫ތަކަކީ އެމީހާ އަށް ލިބުނު އުނދަގޫ ވަޒަން ކުރުން‪،‬‬

‫ހިމެނެއެވެ‪ .‬މިހެން ވުމުން މިމީހުން‬

‫ކަޅުކަޅީގެ ހިއްސަށް ބަދަލު އައިވަރު ބެލުން‪ ،‬ކަރުނައަށް‬

‫މަރުވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ޕެޕަރ ސްޕްރޭގެ‬

‫އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިތޯބެލުން‪ ،‬އަދި ކަޅުކަޅީގެ އެކި‬

‫ސަބަބުން ކަމުގައި ދެންނެވުމަކީ ދަތިކަމެކެވެ‪.‬‬

‫އެކި ދިމަދިމާލަށް ބަދަލު އައިވަރު ބެލުމެވެ‪ .‬މިދިރާސާ‬

‫ނަމަވެސް އެހެން ބައެއް ނޭވާލުމުގެ ނިޒާމުގެ‬

‫ގެ ނަތީޖާ ކުރުގޮތަކަށް ދަންނަވާލާނަމެވެ‪ .‬މިކަމުގައި‬

‫ބަލިތައް ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް މީގެ ނުރައްކާ‬

‫ބައިވެރިވި ހުރިހާ މީހުންގެ މޫނާއި ލޮލުން ފުދޭވަރަކަށް‬

‫ބޮޑުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ‪ .‬ދުނިޔޭގެ‬

‫ދިލަނެގިކަމަށް ވެއެވެ‪ .‬ބައެއްމީހުންގެ ގެލޮލުގައި ‪50‬‬

‫ގިނަ ގައުމު ތަކުގައި އަމަން ބަލަހައްޓާ‬

‫ހަކަށް މިނެޓް ވާންދެން ދިލައިގެ އަސަރު ހުރިކަމަށް ވެއެވެ‪ .‬އަދި މީގެތެރެއިން‬

‫ފުލުހުން ނުވަތަ ސިފައިންނަށް ވަކި ހާލަތު ތަކެއްގައި ޕެޕަރ ސްޕްރޭ ބޭނުން‬ ‫ވަކިހާލަތު ތަކެއް‬

‫ބައެއްމީހުންގެ ނޭފަތުން ފެންއައިސް ނޭފަތް ބެދޭ ގޮތްވެ ހުރިހާ އެންމެންގެހެން‬

‫ކުރުމަކީ ހުއްދަކަމެކެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައިވެސް‬

‫ހުދުކަޅިއަށް ތަދުވެ ގާތްގަނޑަކަށް ‪ 10‬ގަޑިއިރު ވާންދެން ރަތްވެފައި ހުރިކަން‬

‫މެދުވެރިވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ފުލުހުންނަށް ޕެޕަރ ސްޕްރޭ ބޭނުން ކުރައްވަން‬

‫ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ބައެއްމީހުންގެ ހުދުކަޅި ދުޅަވެ އަދި‬

‫ޖެހުމަކީ ނުވެ ނުދާނެ ކަމެކެވެ‪ .‬މިކަހަލަ ގޮތެއްވެ ލޮލަށް ސްޕްރޭ އެޅިއްޖެ‬

‫ކަޅުކަޅީގެ ފުރަތަމަ ފަށަލައިގައިވާ ކުދިކުދި "ސެލް" ތައް މަށައިގެން ދިޔަ‬

‫ހިނދެއްގައި އަވަސް އަވަހަށް އެސްފިޔަ ޖައްސަވާ ލައްވާށެވެ‪ .‬ބޭނުމަކީ‬

‫އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އަނެއްދުވަހު މިތަންތަން ހުރީ ރަނގަޅު ވެފައެވެ‪ .‬ސްޕްރޭ‬

‫ލޮލުން ގިނައިން ކަރުނަބޭރުކޮށް މީގެ އެހީގައި ލޯސާފުކުރުމެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬

‫ޖެހުނު އެއްޕޮލިސް އޮފިސަރުގެ ފެނުން ކުޑަކޮށް ދަށްވެ ހަފްތާއެއްވީ އިރުވެސް‬

‫ލޯ އެއްގޮތަކަށް ވެސް އުނގުޅައި ނުހައްދަވާށެވެ‪ .‬އަދި ހުސްފެން ފޮދަކުން‬

‫"ވިޝަން ޗާޓު" ގެ އެއް ރޮނގު ނުސާފުކޮށް ފެނުނުކަންފާހަގަ ކުރެވުނެވެ‪.‬‬

‫ދޮވެލުމަކުން އެކަށީގެންވާ އަވަސް ފަރުވާއެއް ނުލިބޭނެ އެވެ‪ .‬ސަބަބަކީ މި‬

‫ކަޅުކަޅީގެ ހިއްސަށް އައި ބަދަލުތައް ވެސް މިކަމަށް ޙާއްސަ ކުރެވިފައިވާ‬

‫ކެމިކަލް އަކީ ފެނަށް ގިރިގެންދާ އެއްޗަކަށް ނުވާތީ އެވެ‪ .‬ބައެއް ގައުމުތަކުގައި‬

‫ސާމާނު ބޭނުންކޮށްގެން ބެލުނެވެ‪ .‬މިބެލިބެލުމުގައި ފެނުނީ ބައެއްމީހުންގެ‬

‫ލޯކައިރީ ކުޑަ ބޭބީ ޝޭމްޕޫ ކޮޅަކުން ސާފުކޮށްލުމަކީ ވެސް ކުރެވޭ ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫ކަޅުކަޅީގެ ހިއްސު ވަރަށް ބޮޑަށްދަށް ވެފައިވާކަމެވެ‪ .‬އަދި މީގެތެރެއިން‬

‫މިހެން ހެދުމުން ދިލަނެގުން ކުޑަ ކޮށްލެވޭނެއެވެ‪ .‬ޕެޕަރ ސްޕްރޭ ޖެހި ނޭވާލާން‬

‫ގިނަމީހުންގެ ހިއްސު ‪ 24‬ގަޑި އިރުގެ ތެރޭގައި އަނބުރައި އައިކަމުގައި‬

‫އުނދަގޫ ވެއްޖެނަމަ އަވަހަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ވަޑައިގެން ކުއްލި ފަރުވާ ހޯއްދަވާ‬

‫ވީނަމަވެސް ބައެއްމީހުންގެ ކަޅުކަޅީގެ ހިއްސު ކުރީގައި ހުރިވަރަށް އިއާދަވުމަށް‬

‫ށެވެ‪ .‬އެއީ ނޭވާލާން ދަތިވުމުން ފަހަރުގައި ފުރާނާ އަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެތީ‬

‫މަހެއްހާ ދުވަހު ގެ ވަގުތެއް ނެގިކަމަށް ވެއެވެ‪ .‬މިދިރާސާގައި ކަޅުކަޅީގެ‬

‫އެވެ‪ .‬ޕެޕަރ ސްޕްރޭގެ އަސަރުކޮށް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ލޮލަށް އުނދަގޫ ވެއްޖެ‬

‫އެތެރޭގައިވާ ނާރުތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައި ވޭތޯވެސް ބެލުނެވެ‪ .‬އަދި ސްޕްރޭ‬

‫ހާލަތެއްގައި ލަސް ނުކުރައްވައި ލޮލުގެ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކެވުމަކީ ވެސް ހަމަ‬

‫އެއްފަހަރު ޖެހުމުން މާބޮޑު ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ކަން ވެސް ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ‪.‬‬

‫އެހާމެ މުހިންމު ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫ހާއްސަކޮށް ކަޅުކަޅީގެ އެތެރޭގެ ފަށަލަތަކުގައިވާ ނާރުތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނަކަން‬

‫‪5‬‬


‫ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކަންތައްތައް ގެންދެވޭތަ؟‬ ‫ޢަލީ ޚާލިދު‬ ‫މަސައްކަތު މާހައުލުގައި ތިބާކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ވެރިންނާއި‬ ‫ ‬ ‫އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުއައްޒަފުންނާއި މުއާމަލާތް ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫މިމީހުންނާއި ގުޅުން ބެހެއްޓުމުގައި ވިސްނަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރެއެވެ‪.‬‬ ‫މިގުޅުންތަކަށް ބުރުލެއް ނާރާނެހެން ތިބާ ތަރާދުކުރަން މިޖެހެނީ ނަގަން‬ ‫ޖެހޭ ޒިންމާއާއި‪ ،‬ކުރަންހަވާލުވެފައިވާ މަސައްކަތާއި މަސައްކަތު މާހައުލުގެ‬ ‫ސިޔާސަތަށް ރިއާޔަތް ކޮށެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތު މާހައުލެއްގައި ހުރިހާކަމެއް‪ ،‬ބޭނުންވާގޮތަށް‬ ‫ ‬ ‫ގެންދެވޭނެކަމަށް އުންމީދުނުކުރާށެވެ‪ .‬މުއާމަލާތް މިކުރަންޖެހެނީ‬ ‫އިންސާނުންނާއެވެ‪ .‬އެހެންވީމާ‪ ،‬މުއާމަލާތްކުރާ ހުރިހާ ފަރާތެއްގެވެސް‬

‫ހިންގުމާއި ގުޅޭ ބައެއް މާހިރުން ވިދާޅުވަނީ ސާފުކޮށް ނޫނެކޭ‬ ‫ ‬ ‫ބުނާށެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި މިހާރު މިއޮތް‬ ‫މަސައްކަތު މާހައުލުގައި މިގޮތަށް ވެރިންނަށް ނުވަތަ އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ‬ ‫މުއައްޒަފުނާއި ދިމާއަށް ނޫނެކޭ ބުނުމުން ދާނީ ކުރިމަތިލުމަކަށެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ވަރަށް އަވަހަށް ތިބާ ލޭބަލް ވެގެންދާނީ މަސައްކަތަށް ފުރަގަސްދޭ‬ ‫މީހެއްގޮތުގައެވެ‪ .‬ވެރިންވެސް އަލަށް ކުރަން ޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ތިބާއާއި‬ ‫ދިމާއަށް ބަލާނީ ނުފޮނުވާ ވޭތޯއެވެ‪ .‬ބޮޑެތި މަސައްކަތްތައް ހަވާލު‬ ‫ވުމަކީ ތިބާގެ ކުރިއެރުމަށް ރަނގަޅުކަމެކެވެ‪ .‬ތިމާގެ މުހިންމުކަން ތަނަށް‬ ‫ދޭހަކޮށްދޭނެކަމެކެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‪ ،‬މިހަވާލުވާ ކަންކަން ތިބާ ބުރަކަމުން‬ ‫ނުވާނަމަ އެކަމުގެ ޒިންމާ ނަގަންޖެހޭނީ ދެވަނަ ފަރާތެއްނޫނެވެ‪ .‬ހަމަ‬ ‫ތިބާއެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތު މާހަލުގައި އާންމުކޮށް ‪ 20‬ޕަސެންޓް މީހުންނަކީ‬ ‫ ‬ ‫ތަނުގެ ހުރިހާ މަސައްކަތެް ކުރާ މީހުންނެވެ‪ .‬މި ‪ 20‬ޕަސެންޓް މީހުންގެ‬ ‫ތެރޭގައި ތިބާ ހިމެނޭތީ ތިބާއާއި ދިމާއަށް‬ ‫އަންނާނެ މަސައްކަތް ހުންނާނެއެވެ‪ .‬މިގޮތަށް‬ ‫އަންނަ ކޮންމެ މަސައްކަތަކަށް ތިބާގެ ޖަޒްބާތު‬ ‫އިސްނުކޮށް މިކަމާއި މުއާމަލާތް ކުރެވޭތޯ‬ ‫ބަލަންވާނެއެވެ‪ .‬މިއީ ޒާތީ މަސްލަހަތެއް އޮތްކަމެއް‬ ‫ނޫނެވެ‪ .‬މިއީ މަސައްކަތުމާހައުލެވެ‪ .‬މަސްކަތުން‬ ‫ރެކިގަތުމެއް ކަމަށް ނުދެކޭށެވެ‪ .‬ހަމަ ވަރަށް‬ ‫ސާފުކޮށް ބޮހަށް ނޫނީ އެހެން ފަރާތަކަށްވެސް‬ ‫ހާމަކޮށްދޭންވީ ތިބާގެ އަތުގައި މިހާރުވެސް މިހާ‬ ‫ގިނަ މަސައްކަތް ހުރިވާހަކައެވެ‪ .‬އަދި ހުށަހެޅިފައި‬ ‫އޮތްމަސައްކަތަކީ ވަރަށް ކުރާހިތްވާކަމެއް ނަމަ‬ ‫މިހާރު ހުރިމަސައްކަތުން ކަމެއް ނެގުމަށް ހިޔާލު‬ ‫ދިނުންވެސް ރަނގަޅުވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ދެބަސްވުމުން ކުރިއަތުލުން‬

‫އ ދަނޑީ ެ‬ ‫ގ‬ ‫ހިޔާލު އޮންނާނެއެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް މިފަދަކަންކަމުގަ ި‬ ‫ތވާ ހުރަސްތަކުން‬ ‫ހިމަކޮޅު ތިބާއަށްކޮންމެ ފަހަރަކު ލިބޭނެނަމަ މިކުރިމަ ި‬ ‫ނެއްޓިގަތުމަށް ބައެއް ކަންކަން ހިއްސާކޮށްލާނަމެވެ‪.‬‬ ‫ނޫނެކޭ ބުނުމުގެ ބާރު‬ ‫އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ވެރިންނަށާއި އެކުގައި މަސައްކަތްކު ާ‬ ‫ރ‬ ‫ ‬ ‫މުއައްޒަފުނަށް ނޫނެކޭބުނުމަކީ ބައެއް މުއައްޒަފުނަށް ވަރަށް އުނދަގޫކަމެވެ‪.‬‬ ‫އެހެންނޫންތޯ ވާނީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންވެސް ވާން ބޭނުމީ‬ ‫ޓީމްގެ ކުޅުންތެރިންނަށެވެ‪ .‬އެހެންވީމާ ހަވާލުކުރާ ހުރިހާކަމަކާއި ބުނާ‬ ‫ހުރިހާކަމަކާއި މަތިވަނީއެވެ‪.‬‬

‫‪6‬‬

‫މަސައްކަތު މާހައުލުގައި ދިމާވާ‬ ‫ ‬ ‫ކޮންމެ ދެ ބަސްވުމަކީ އަރައިރުމަކަށް ބަދަލުވެ‬ ‫މޫނުކެނޑޭ ހިސާބަށް ދާންޖެހެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތުގެ މާހައަލުގައި ދިމާވާ ކަންކަމަކީ ޒާތީ‬ ‫ކަންކަމެއްވެސް ނޫނެވެ‪ .‬އާންމުކޮށް ދެބަސްވުން‬ ‫އެހެން ހަރުފަތަކަށް ބަދަލުވަނީ ބޭނުންކުރެވޭ ބަހާއި ބުނެވޭ ރާގުންނެވެ‪.‬‬ ‫ކޮންމެ މުއައްޒަފަކުހެން ޤަބޫލު ކުރާނީ އެމީހަކު މަސައްކަތަށް‬ ‫ ‬ ‫މިދަނީ ވަރަށް ބޮޑު ހިއްސާއެއް އެހީތެރިކަމެއް ވަމުން ކަމަށެވެ‪ .‬އެހެންވީމާ‬ ‫އެމީހުންގެ ހިޔާލާއި ގަޔާވާކަންކަން އެހެންފަރާތެއްގެ މައްޗައް ފޮރޮޅެމުން‬ ‫ފޫޅުކެޑެމުން ދާކަމަށް ވަންޏާ އެކަމާ ދެރަވެ މޯޅިވާނެ ކަން ކަށަވަރެވެ‪.‬‬ ‫ދެބަސްވުމެއްގައި ކުރި އަތުލުމަށްޓަކައި އަނެކާ ދައްކާ ވާހަކަ‬ ‫ ‬ ‫އަޑު އެހުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ‪ .‬އެކަމަކު ތިމާގެ ދިފާއުގައި އަނެކާގެ‬ ‫ވާހަކައިގެ ތެރެއަށް ފުންމައިގަންނަން ތައްޔާރުވެ ހުރިއްޔާ މިއީ ވަރަށް‬ ‫އުނދަގޫ ގޮތެކެވެ‪ .‬އަދި އެނެކާ ވާހަކަ ދައްކާއިރު އެއީ ތިބާގެ ޖަވާބު‬ ‫ތައްޔާރު ކުރަންވީ ވަޤުތެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަބަދުވެސް ވިސްނަންވީ އަނެއްކޮޅުން‬


‫ދައްކާ ވާހަކައިގައި ބިނާކުރުވަނިވި ބޭނުންހިފޭނެ ނުކުތާއެއް އޮތްތޯއެވެ‪.‬‬ ‫އެހެން ނޫނީ ތިމާގެ ޕޮއިންޓެއް އަނެއްކޮޅުގެ ހުށަހެޅުމުގެ މައްޗަށް‬ ‫ގަދައެއް ނުވެވޭނެއެވެ‪ .‬އަދި ވާހަކަ ދައްކާއިރު ތިބާވެސް މިހިރީ‬ ‫އެކޮޅުގައި ކަމަށް ފެންނަކަހަލަ ގޮތަކަށް ވާހަކަ ބިނާކުރާށެވެ‪ .‬އަބަދުވެސް‬ ‫އަނެއްކޮޅުގެ ޕޮއިންޓް ހާމަކުރިތީ ޝުކުރުއަދާކުރާށެވެ‪ .‬އެކޮޅުގެ ވާހަކަ‬ ‫އަޑު އެހިވާހަކަ ބުނެދޭންވާނެއެވެ‪" .‬އަހަރެން ތިވާހަކަ އަޑުއަހައިފިން‪"،‬‬ ‫ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ދައްކައިފިއްޔާ "ތިޔައީ ހާދަހާ މުހިންމު ޕޮއިޓެއް"‬ ‫މިފަދަގޮތަކަށް ބަސްމަގު ބެހެއްޓުމުން ތިބާ ކުރަންމިއުޅޭ ކަންތަކުގެ‬ ‫ނިޔަތާއި ދޭތެރޭ އޮތިއްޔާ އޮތް ކުށްހީއެއް ފިލައި ހިނގާދާނެއެވެ‪.‬‬ ‫މުއައްޒަފުންގެ ރުހުން ހޯދުން‬ ‫ދެބަސްވުމެއްގައި ތިބާ ނެތްކަމުގައިވިޔަސް އެކުގަ ި‬ ‫އ‬ ‫ ‬ ‫މަސައްކަތްކުރާ މީހުންގެ ފަރާތުން ކުރަންއުޅޭކަމާ މެދު އިދިކޮޅު‬ ‫ހިޔާލުތައް ހުރެދާނެއެވެ‪ .‬އެހެންވީމާ ކުރަން އުޅޭކަމެއް ކުރުމަށް އާ‬ ‫އާލަތާއި އާ ހިޔާލުތައް ބޭނުންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ތިބާ ތިއުޅޭނީ އާ ޤަވާއިދެއް‪ ،‬މަސައްކަތްކުރާނެ އާތަރުތީބެއް‬ ‫ ‬ ‫ނުވަތަ އާ ޕްރޮޖެކްޓެއް ތައާރަފްކުރަން ނަމަ އެކަން ކުރަންވާނީ‬ ‫މުއައްޒަފުންނަށް އެކަމުގައި އެމީހުނާއި ޖަދަލުކޮށް ނުވަތަ ހިތް‬ ‫ނުތަނަސްކޮށްފައެއް ނޫނެވެ‪ .‬މިގޮތަށް ކަންތައް ތަންފީޒެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ކުރެވުނަސް އެންމެ އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނުނިކުންނާނެއެވެ‪ .‬އަބަދުވެސް‬ ‫ކުރަން އުޅޭކަމުގެ ފައިދާގެ މައްޗައް ބުރަވެ ހުރެ މިއާކަންތައް‬ ‫ހުށަހަޅާށެވެ‪ .‬ކުރިން ކުރިގޮތް ގޯސްކަން ދެއްކުމުން މާބޮޑު ފައިދާއެއް‬ ‫ނޯންނާނެއެވެ‪ .‬އެއީ އާކަންތައް ބަލައިގަންނަން ތިބި މީހުންގެ ތެރޭގައި‬ ‫ކުރިންކަން ކުރަމުން އައިގޮތް އުފައްދާ ބިނާކުރުމުގެ ހިއްސާވި‬ ‫މީހުން ތިބެދާނެއެވެ‪ .‬އެމީހުން ކުރިންކަންކުރަމުން އައިގޮތް ގޯސްކޮށް‬ ‫ހިތްނުތަނަވަސްކޮށްފައި އާކަމަކަށް ހިޖްރަކުރަން އުނދަގޫވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫އެހެންވީމާ އާކަންތައް ހާމަކުރަންވާނީ އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން‬ ‫ހިމަނާ ބައިވެރިކޮށް އެންމެންގެ ހިތުގައިވެސް އެމީހުންނަކީ މިޓީމްގައި‬ ‫މަސައްކަތްކޮށް ފޮނި ނަތީޖާ ނެރޭނެ މީހުންގޮތުގައެވެ‪.‬‬

‫ޝުކުރުއަދާކުރުން‬ ‫ތިމާއަށް ކަންތައްތައް ކޮށްދޭ މީހުން‪ ،‬އެކަން ކޮށްދިންކަން‬ ‫ ‬ ‫ފާހަގަކޮށް ޝުކުރުއަދާކުރުމުން އެމީހުން ތިބޭނީ ދެންފަހަރަކުންވެސް ކަންތައް‬ ‫ކޮށްދީ އެހީތެރިވެދޭން ތައްޔާރަށެވެ‪ .‬މިގޮތަށް ކަންތައްތައް ކޮށްދޭ މީހުންގެ‬ ‫ވިޔުގައެއް ގާއިމު ކުރެވޭތޯ ބަލާށެވެ‪ .‬އެއިރުން ކުރިމަގުގައި ތިބާ ކުރަން‬ ‫އުޅޭކަންކަން ކޮށްލަން ފަސޭހަވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫އަމިއްލައަށް ސުވާލު ކޮށްލަންވީ ‪ -‬ތިބާއަށް ވަސީލަތް މަގު‬ ‫ ‬ ‫ފަހިކޮށްދިނީ ކާކުތޯ؟ ކާކުތޯ އެންމެ ބޮޑަށް އެހީތެރިވީ؟ ކާކުގެ ހިޔާލަކަށްތޯ‬ ‫މިފުރުސަތު ހުޅުވިގެންދިޔައީ؟ ދެން މިއެންމެންނަށް ޝުކުރުއަދާކޮށްލާނެ ގޮތެއް‬ ‫ހޯދައިލާށެވެ‪ .‬އީމެއިލް އަކުންތޯ‪ ،‬އެސްއެމްއެސް އަކުންތޯ‪ ،‬ފޯނުކޮށްލާނީތޯ އެވެ‪.‬‬ ‫މީގެންތެރޭން ނޫނީ އެހެންވެސް ޝުކުރު އަދާކޮށްލަން ބޭނުންވާ ފަރާތާއި‬ ‫އެންމެ ގުޅޭގޮތަކަށް އެކަން ކޮށްލުމުން ފުދޭނެއެވެ‪ .‬ބޭނުމީ ޝުކުރުގެ ބަހެއް‬ ‫ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ‪.‬‬ ‫ބޭނުންވާގޮތަށް ކަންކަން ގެންދިއުމަށް ބަލާލަން ރަނގަޅު ޗެކްލިސްޓެއް‬ ‫ހަޤީޤަތަށް ރިއާޔަތް ކުރުން – ހަޤީޤަތާއި ދުރު އެދުމެ ް‬ ‫އ‬ ‫ ‬ ‫ހުށަހަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ‪ .‬ތިބާ ހިޔާލެއް ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން މަސައްކަތް‬ ‫ކުރާތަން ރަނގަޅަށް އެނގެންވާނެއެވެ‪ .‬ތަނުގެ މެނޭޖްމަންޓްގެ ވިސްނުމާއި‬ ‫ލިބެން ހުރި ވަސީލަތްތައް އެނގެންޖެހޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ޕްލޭންއެއް އޮންނަންވާނެ – ތަނަށް ތައާރަފް ކުރަން ރަނގަޅު‬ ‫ ‬ ‫ސޮފްޓްވެޔައެއް ނޫނީ މަސައްކަތު ތަރުތީބަށް ގެންނަންފެންނަ ބަދަލެއްނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ބޮހަށް ތަފްސީލް ޕްލޭންެއެއް ދޭންވާނެއެވެ‪ .‬މިތަފްސީލުގައި ތަނަށް އަންނާނެ‬ ‫ބަދަލު‪ ،‬ހަރަދުގެ އެސްޓިމޭޓް އަކާއި ކުރާނެ ފައިދާ ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެން‬ ‫އޮންނަންވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫އެހެން މީހުންގެ ހިޔާލު އެހުން – ތިމާއާއި އެކު މަސައްކަތްކުރާ‬ ‫ ‬ ‫މީހުން ކައިރިން ކުރަން އުޅޭކަމެއްގެ ހިޔާލު ހޯދައިލާށެވެ‪ .‬އެމީހުންގެ‬ ‫ހިޔާލުވެސް ހިމެނުން ރަނގަޅުވާނެއެވެ‪ .‬އެމީހުންގެ ހިއްސާ އޮތްކަމެއްކަން‬ ‫އެމީހުންނަށް އިހްސާސްވީމާ ތިކަމަށް އެމީހުން ތާއިދު ކުރާނެއެވެ‪.‬‬

‫‪7‬‬


‫ދިޔަ ތިކި‬

‫އަބްދުﷲ ފާރޫގު ހަސަން‬

‫ކައުސާހިބާގެ ޚުލުޤުފުޅު‬ ‫ރ ސާހިބާ‬ ‫އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ އެންމެ ކުރީކޮޅުގެ ޞަފުޙާތަކުން‪ ،‬އިތު ު‬ ‫ ‬ ‫ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަ ސައްލަމަ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ހަނގުރާމައެއް‬ ‫ފާހަގަކުރެވިފައި ވެއެވެ‪ .‬އެ ހަނގުރާމައިގެ ނަމަކީ ޣަޒުވާ ޒާތިއްރިޤާޢެވެ‪ .‬އެ‬ ‫ހަނގުރާމަ ހިނގައިފައި ވަނީ ހިޖުރައިން ހަތަރުވަނަ އަހަރުގެ ޖުމާދަލްއޫލާ‬ ‫މަހުގައެވެ‪ .‬އެ ހަނގުރާމައާ ބެހޭ ޙާދިޘާތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޙާދިޘާއެވެ‪.‬‬ ‫ކައުސާހިބާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަ ސައްލަމަ އެ ހަނގުރާމައިގެ‬ ‫ ‬ ‫ދަތުރުފުޅުގައި އެއް ދުވަހަކު އަރާމުކޮށްލައްވަން ގިއުޅިލާށި ގަހެއްގެ‬ ‫ހިޔަލުގައި އޮށޯވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އެކަލޭގެފާނުގެ ކަނޑިކޮޅު އެ‬ ‫ގަހުގެ ގޮތްޕެއްގައި އެލުވައިލެއްވުމަށް ފަހުގައެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާ އޭރު‬ ‫އޮންނެވީ ގިނިކަންޏާއެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާގެ މިތުރު ޞަޙާބީން ތަންކޮޅެއް‬ ‫ދުރުގައި އުޅުއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ‪ .‬އެ ބޭކަލުން ތިއްބެވީ އެކިއެކި‬ ‫މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގައި މަޝްޣޫލުވެވަޑައިގެންނެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާއަށް‬ ‫ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންފާނެ‬ ‫ކަމަކަށް އެ ބޭކަލުންނަކަށް އެ ވަގުތަކު‬ ‫ވިސްނާވަޑައެއްނުގެންނެވުނެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާ‬ ‫އަވަހާރަފުޅަށް އޮންނަވަނިކޮށް‪ ،‬މުޝްރިކުންގެ‬ ‫މީހެއް ކަމުގައިވާ ޣައުރަޘު ބުނުލް ޙާރިޘަށް‬ ‫އެ މަންޒަރު ފެނުނެވެ‪ .‬އޭނާ އަވަސް އަވަހަށް‬ ‫އޭނާގެ އެކުވެރީންގެ ގާތަށް ހިނގައްޖެއެވެ‪ .‬އޭނާ‬ ‫ފަތަޙަލިބިފައިވާ ރާގެއްގައި އޭނާގެ އެކުވެރީން‬ ‫ގާތު ބުންޏެވެ‪" .‬އަހަރެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް‬ ‫ޓަކައި މުޙައްމަދުގެފާނު ޤަތުލުކޮށްލަދެން‬ ‫ހެއްޔެވެ؟" އެބައިމީހުން ޖަވާބުދިނެވެ‪.‬‬ ‫"އާނއެކެވެ! ތިޔަ ކަން ނުކުރާން ވީ ކީއްވެގެން‬ ‫ހެއްޔެވެ؟"‬ ‫ޣައުރަޡު އިތުރު ސާހިބާ‬ ‫ ‬ ‫އަވަހާރަފުޅަށް އޮންނެވި ތަނަށް ހިނގައްޖެއެވެ‪.‬‬ ‫އޭނާ ދިޔައީ ވަރަށް މަޑުމަޑުންނެވެ‪ .‬ފިލަފިލައިގެންނެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާއަށް‬ ‫ވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ މިތުރު ޞަޙާބީއަކަށް ވެސް އޭނާގެ ހިލަމެއް ބިލަމެއް‬ ‫ވިޔަނުދިނުމަށް ޓަކައެވެ‪ .‬އޭނާ ގިއުޅިލާށި ގަހުގައި އެލުވައިފައި އޮތް ކަނޑިކޮޅު‬ ‫ނެގިއެވެ‪ .‬ކަނޑިކޮޅު އުރަކޮޅުން ދަމައިގަނެގެން ގޮސް އިތުރު ސާހިބާގެ‬ ‫އަރިހަށް ހުއްޓިއްޖެއެވެ‪ .‬އޭނާ ކައުސާހިބާއާ މުޚާޠަބުކޮށް ދެންނެވިއެވެ‪" .‬އޭ‬ ‫މުޙައްމަދެވެ! މި ވަގުތު އަޅުގަނޑުގެ ކިބައިން ކަލޭގެފާނު ސަލާމަތްކުރާނީ ކާކު‬ ‫ހެއްޔެވެ؟" އިތުރު ސާހިބާ އޭނާގެ އަޑު އިވިވަޑައިގެން ހޭފުޅުލައްވައި ފުރިހަމަ‬ ‫އިޢުތިމާދާއި ޔަޤީންކަމުން ފުރިގެންވާ އަޑުފުޅަކުން ޖަވާބުދެއްވިއެވެ‪" .‬ﷲ އެވެ!"‬ ‫އެ ބަސްފުޅުގެ އަޑު އިވޭ އިރަށް ޣައުރަޘު ބިރުން ރޫރޫއަޅައިގަތެވެ‪ .‬އޭނާގެ‬ ‫އަތުން ކަނޑިކޮޅު ދޫވެގެން ވެއްޓިއްޖެއެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާ ތެދުވެވަޑައިގެން‬

‫ކަނޑިކޮޅު ނަންގަވައިފިއެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާ ޣައުރަޘާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ‪.‬‬ ‫"އަހުރެންގެ ކިބައިން މި ވަގުތު ކަލޭގެ ސަލާމަތްކުރާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟"‬ ‫ޣައުރަޘު ޖަވާބުއެރުވިއެވެ‪" .‬ކަލޭގެފާނު ކަނޑި ހިއްޕަވައިގެން ހުންނެވި އޯގާވެރި‬ ‫ބޭކަލަކަށް ވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ‪".‬‬ ‫އިތުރު ސާހިބާ އޭނާ ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ‪ .‬ޙަދީޘުކުރެއްވިއެވެ‪" .‬ދާށެވެ!‬ ‫ ‬ ‫އަހުރެން ކަލެޔަށް މަޢާފުކޮށްފީމެވެ‪".‬‬ ‫ޣައުރަޘު އެނބުރި ދިޔައީ އޭނާގެ ޤަބީލާގެ މީހުންގެ ގާތަށެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫އޭނާ އިތުރު ސާހިބާ އަވަހާރަފުޅަށް އޮންނެވި ތަނަށް ދިޔައީ އިތުރު ސާހިބާ‬ ‫ޝަހީދުކޮށްލާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އޭނާ އެނބުރި އޭނާގެ ޤަބީލާގެ‬ ‫މީހުންގެ ގާތަށް ގޮސް ބުންޏެވެ‪" .‬އަހަރެން މި އައީ އެންމެހައި އިންސާނުންގެ‬ ‫ތެރެއިން އެންމެ ހެޔޮކަން ބޮޑު ސާހިބާގެ އަރިހުންނެވެ‪( – ".‬ސީރަތު އިބްނު‬ ‫ކަޘީރު‪)3/164 :‬‬ ‫ އިތުރު ސާހިބާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަ ސައްލަމަގެ‬ ‫ކުރިފުޅުމަތީގައި ދެ ގޮތެއް އޮތެވެ‪ .‬އެއް ގޮތަކީ‬ ‫އެކަލޭގެފާނު ޢަމަލުކުރެއްވި ގޮތެވެ‪ .‬ދެވަނަ ގޮތަކީ‬ ‫ޣައުރަޘު ކުރި ކުށުގެ މައްޗަށް އޭނާ ޤަތުލުކޮށްލެއްވުމެވެ‪.‬‬ ‫އިތުރު ސާހިބާ އޭނާ ޤަތުލުކުރައްވައި އެ ޚަބަރު‬ ‫އެ ޤަބީލާގެ މީހުންނަށް ލިބުނު ނަމަ އެބައިމީހުންގެ‬ ‫ހިތްތަކުގައި ކުރީއްސުރެ އުފެދިފައި އޮތް ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ‬ ‫ޖަޒުބާތުގެ އިތުރަށް ބަދަލުހިފުމުގެ ޖޯޝުވެސް‬ ‫އުފެދުނީހެވެ‪.‬‬ ‫ ނަމަވެސް އިތުރު ސާހިބާ ޢަމަލުކުރެއްވި ގޮތުން‬ ‫އެބައިމީހުންނާ ހަމަޔަށް ފޯރީ މުޅީން ތަފާތު ޚަބަރެކެވެ‪.‬‬ ‫"މުޙައްމަދުގެފާނަކީ ވަރަށް މާތް ބޭކަލެކެވެ‪ .‬އިންތިހާ‬ ‫ދަރަޖައިގެ ޚުލުޤުފުޅު ހެޔޮ ބޭކަލެކެވެ‪ .‬ކުށްވެރިއެއްގެ‬ ‫މައްޗަށް ބާރު ހިންގެވުމުން ވެސް އެކަލޭގެފާނު އޭނާއަށް‬ ‫މަޢާފުދެއްވައިފިއެވެ‪".‬‬ ‫މި ޚަބަރާ ވިދިގެން އެ ޤަބީލާގެ މީހުންގެ ހެޔޮކަމުގެ ޒަމީރު‬ ‫ ‬ ‫މޯޅިޔަށް ދެމިލައިފިއެވެ‪ .‬އެބައިމީހުން އިޙްސާންތެރިކަމަށް ޝުކުރު އަދާކުރަން‬ ‫މަޖުބޫރުވެއްޖެއެވެ‪ .‬ޣައުރަޘު ބުނުލް ޙާރިޘު އިސްލާމްވެއްޖެއެވެ‪ .‬އޭނާއާއެކު‬ ‫އޭނާގެ ޤަބީލާގެ އެންމެން އިސްލާމް ވެއްޖެއެވެ‪.‬‬ ‫ޝައްކެއް ނެތެވެ‪ .‬އިތުރު ސާހިބާ ދެވަނަ ގޮތް ޚިޔާރުކުރެއްވި‬ ‫ ‬ ‫ނަމަ އެ ޤަބީލާގައި އެނބުރިގަތީހީ ބަދަލުހިފުމުގެ ޠޫފާނީ ރޯޅިތަކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬ ‫އިތުރު ސާހިބާ ޢަމަލުކުރެއްވި ގޮތްކޮޅުން ޤަބީލާގެ ވެށީގައި ޢާއްމުވެގެން‬ ‫ދިޔައީ ރަޙުމަތުގެ ނަބިއްޔާ ގެންނެވި ހެޔޮކަމުގެ ދީނުގެ ރީތި‪ ،‬ހިތްގައިމު މަޑު‬ ‫ވައިރޯޅިއެވެ‪.‬‬

‫އިތުރު ސާހިބާ ޞައްލަﷲ‬ ‫ޢަލައިހި ވަ ސައްލަމަގެ‬ ‫ކުރިފުޅުމަތީގައި ދެ ގޮތެއް‬ ‫އޮތެވެ‪ .‬އެއް ގޮތަކީ އެކަލޭގެފާނު‬ ‫ޢަމަލުކުރެއްވި ގޮތެވެ‪ .‬ދެވަނަ ގޮތަކީ‬ ‫ޣައުރަޘު ކުރި ކުށުގެ މައްޗަށް އޭނާ‬ ‫ޤަތުލުކޮށްލެއްވުމެވެ‪.‬‬

‫‪9‬‬


10


11


12


13


‫ސިއްކަ‬

‫ސިއްކަގޭ މުހައްމަދު ނަސީމް‬

‫( ހަ ވަ ރު) ތިނަދޫ‬ ‫ ‬

‫‪ 1985‬ނޮވެމްބަރު ‪ 1‬ވީ ހުކުރު ދުވަހު އަޅުގަނޑު ހުރީ‬

‫އަތޮޅުގޭގައި އޮތް ފަތްކޮޅަކުން އެނގެން އެބައޮތެވެ‪ .‬އުތީމު ބަންޑާރައިން‬

‫ގދ‪ .‬ތިނަދޫގައެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ތިނަދޫއާ ބެހޭގޮތުން ކުޑަ ނަމަވެސް‬

‫މި ކަން މި ގޮތަށް ނިންމެވުމަށް ފަހު‪ ،‬މި ރަށަށް އަމުރުކުރާނޭ‬

‫މަޢުލޫމާތުކޮޅެއް އެއްކުރެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރީމެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން‬

‫ވެރިއަކު ކަނޑައަޅުއްވައި‪ ،‬އެ ވެރިމީހާގެ ނަމަކީ "ގޮއެވެރިމީހާ" ކަމުގައި‬

‫ކިޔުންތެރީންނާއެކު މި ޙިއްސާކުރަނީ އެ މަޝްހޫރު ތިނަދޫގެ ވާހަކައެވެ‪.‬‬

‫ހަމަޖެއްސެވިއެވެ‪ .‬މި ގޮއެވެރިމީހާއަކީ ރަދުންގެ ފަތްކޮޅަކުން މަޤާމު‬

‫ ‬

‫‪ 1979‬ޖޫން ‪ 26‬ވަނަ ދުވަހާ ޖެހެންދެން ތިނަދޫގެ‬

‫ނަމަކީ "ހަވަރު ތިނަދޫ" އެވެ‪ .‬އެނގިވަޑައިގަންނަވާނޭ ފަދައިން އެއީ‬

‫ދެއްވާ ބޭކަލެކެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މި ރަށަކީ ރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށުން ނަގާ ވާރު (ޓެކްސް)‬

‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ކަމުގެ މަޤާމުގައި އަލްއުސްތާޛު‬

‫ނަގާ ރަށެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަދި މި ރަށަށް ދެއްވާފައިވާ ހަ ރަށަކީ ވެސް‬

‫މައުމޫން ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމް ހުންނެވި ދުވަސްވަރެވެ‪ .‬ހަވަރުގެ ނަން‬

‫ވަރުވާ ދައްކަން ޖެހޭ ރަށްރަށެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ކަނޑުއްވައިލެއްވީ އެމަނިކުފާނެވެ‪ .‬މިކަން މިހެން ހަމަޖެހިފައި އޮތް‬ ‫ނަމަވެސް މިހާރުވެސް ތިނަދޫގެ ގިނަ މީހުންނަކީ ހަވަރު ތިނަދޫގެ‬

‫އޭގެ ބަދަލުގައި‪ ،‬މި ރަށުގެ އުމުރުން ‪ 15‬އަހަރުވެފައިވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ‬

‫ނަމަށް ފަޚުރުވެރިވާ ބައެކެވެ‪ .‬ސަބަބެއް ވެސް ނެތިއެއް ނޫނެވެ‪ .‬ހަވަރު‬

‫އަތުން ވަކި ވަރަކަށް ތަކެތި ނަގައި އެއްކޮށް ސަރުކާރަށް ފޮނުވުމުގެ‬

‫ތިނަދޫއޭ ބުނުމުން އެ ނަމަށް ނިސްބަތްވާ މީހާ އޮޅޭކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ‪.‬‬

‫އުސޫލެއް ވަނީ ހަމަޖައްސަވައިފައެވެ‪ .‬މިގޮތުން ކޮންމެ މީހަކު ވެސް‬

‫ނަމަވެސް ތިނަދޫއޭ ބުނުމުން އެއީ ކޮން ތިނަދޫއެއްތޯ ބަލައިލަން‬

‫ހުޅަހެ ކުނަލުގެ ކުނަލަކާއި‪ ،‬އާދައިގެ ހުދު ކުނަލެއް ދައްކަން ޖެހެއެވެ‪.‬‬

‫ޖެހެއެވެ‪.‬‬

‫އަދި ކޮންމެ ހަތް ގެއަކުން ހުދުވަށްޓާއި ބޮޑުވަށީގެ ހަތް ވަށި ދައްކަން‬

‫ ‬

‫ހަވަރު ތިނަދޫއަށް ހަވަރު ތިނަދޫގެ ނަން ދެއްވީ‬

‫ޖެހެއެވެ‪ .‬މި ހަތް ވަށީގައި ހުންނާން ވާނީ ވެށުން (ކުދި ބޮނޑި) އަދި‬

‫އައްސުލްޠާނުލް ޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނުލް އަޢުޒަމް ސިރީ‬

‫ބޮޑު ފަތަފޮޅިއެވެ‪ .‬އަދި ފަންސަވީސް އަޑުބާ (‪ 1‬ރުނބާ) ކާށިތެލާއި‪،‬‬

‫ސަވާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ‪ .‬އާދެ‪ ،‬މި ހިސާބުން "ހަވަރު" އެއީ ކޮން‬

‫ފަންސަވީސް ކޮއްޓޭ ބޮލި ދައްކަން ޖެހެއެވެ‪ .‬ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް މި‬

‫އެއްޗެއް ކަން ތައާރަފުކުރަން އެބަޖެހެއެވެ‪ .‬އާދެ‪ ،‬ހަވަރު ބެހުނީ ދެ‬

‫ތަކެއްޗާ އެކު މާލޭ ކަނޑިންމައި ނެރުބައްތި ދިއްލާ މީހާ އައިސްގޮސް‬

‫ބަޔަކަށެވެ‪ .‬އެއީ އިސް ތިންވަރާއި ފަސް ތިންވަރެވެ‪ .‬މި ދެ ވަރުން‬

‫ވުމަށް ޓަކައި ކުޑަ ވަރެއްގެ ބޮއްކުރައެއް ވެސް ސަރުކާރަށް ދައްކަން‬

‫އުފެދުނީ ހަވަރެވެ‪ .‬ދޮށިމޭނާ ވަރު‪ ،‬ހަކުރާ ވަރު‪ ،‬ވެލާނާ ވަރު‪ ،‬މިއީ‬

‫ޖެހެއެވެ‪ .‬މި ބޮއްކުރާ ފިޔަވައި އެހެން ތަކެއްޗަކީ ހަވަރަށް ދެވޭ‬

‫އިސް ތިން ވަރެވެ‪ .‬މާފަތް ވަރު‪ ،‬ދަހަރާ ވަރު (ނުވަތަ ދަހަރާދަ ވަރު)‬

‫ތަކެއްޗެވެ‪ .‬އެ ތަކެތި އެ ޒަމާނުގައި އޮންނަ އުސޫލެއްގެ މަތީން‬

‫ފާމުދޭރި ވަރު‪ ،‬މިއީ ފަސް ތިން ވަރެވެ‪ .‬މި ހަވަރުގައި ރަސްގެފާނާއި‬

‫ހަވަރަށް ބައްސަވަނީއެވެ‪.‬‬

‫(ރަސްގެފާނަކީ ރަސްކިލެގެ ކަމަށް ވާތީ) އެންމެހައި ކިލެގެއިންނާއި އެ‬ ‫ކިލެގެއިންގެ ދަށުގައިވާ އެންމެހައި އަސްކަރު ހިމެނޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ތިނަދޫ ހަވަރަށް ދެއްވުމަށް ފަހު‪ ،‬މި އަތޮޅުގެ ހަ ފަޅު‬

‫ ‬

‫މި ކަންކަން މިހެން ހިނގަމުން އަންނަނިކޮށް‪ ،‬ސުމުއްވުލް‬

‫އަމީރު މުޙައްމަދު އަމީނު ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރެއްވި‬ ‫ދުވަސްވަރު‪ ،‬މިފަދަ ކާބޯތަކެތި މާލެ ގެންދެވުން ރަނގަޅު ކަމުގައި‬

‫ރަށެއް ވެސް މި ރަށަށް ދެއްވިއެވެ‪ .‬އެއީ ކާޑެއްދޫ‪ ،‬ކޫއްޑޫ‪ ،‬މެންތަންދޫ‪،‬‬

‫ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާތީ‪ ،‬ހަވަރު ތިނަދޫން ސަރުކާރަށް ދެއްކުމަށް‬

‫ރަހަދޫ‪ ،‬ތިނަދޫ މާފުއްޓާ‪ ،‬އަދި ބޮޑުރެހާއެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރަށް ތިނަދޫގެ‬

‫ހަމަޖެއްސެވީ ‪ 2500/-‬ރުފިޔާއެވެ‪ .‬މި ގޮތުގެ މަތީން މި ކަންތައް‬

‫ފަރުން ފެށިގެން ގޮސް ވިލިނގިލީގެ ފަރާ ހަމަޔަށް‪ ،‬މާތޮށި އޮތް ގޮތަށް‬

‫ހިނގަމުން އައިސް ހުވަދުއަތޮޅާއި އައްޑޫގެ މައްސަލަ ފެށުނު ހިސާބުން‬

‫ފަރުމަތި މި ރަށު މީހުން ބޮލި ހިލާން ދެއްވިއެވެ‪ .‬މި ކަން މި އަތޮޅުގެ‬

‫އެ ކަންތައްތައް އުވިދިޔައީއެވެ‪.‬‬

‫‪14‬‬


‫ގޫ ގް ލް އިން މެލްވެއާ އާ މެދު ފަރުވާތެރިވަނީ‬ ‫އެންޑްރޮއިޑް މާރކެޓުގައި އެޕްލިކޭޝަންތަކަކާ ދެކޮޅަށް މެލްވެއަރއެއް ހަރަކާތްތެރިވާ‬

‫ ‬

‫ކަމުގެ ޚަބަރު ލިބުމާއެކު ގޫގްލްއިން އެ އެޕްލިކޭޝަންތައް ވަގުތީގޮތުން ނަގައިފިއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬ ‫ބެލެވޭ ގޮތުގައި މިއީ މިފަދަ ހަމަލާތަކެއްގެ ފެށުމެވެ‪ .‬ކުރިމަގުގައި މިފަދަ ކިތައްމެ ހަމަލާއެއް‬ ‫އެންޑްރޮއިޑަށް އަމާޒުވާނެކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ގެންދަނީ ބުނަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ގޫގްލްގެ މޮބައިލް ޓީމުން ފޮނުވާފައިވާ ބްލޮގް ޕޯސްޓެއްގައި ބުނާ ގޮތުގައި‪،‬‬

‫ ‬

‫އެންޑްރޮއިޑް މާރކެޓުގައި މެލްވެއަރތަކެއް އުޅޭކަން އެނގުމާއެކު ގޫގްލް އިން ވަނީ‬ ‫"މިނެޓުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެޕްލިކޭޝަންތައް ނަގާފަ" އެވެ‪ .‬ގޫގްލްއިން ބުނާ ގޮތުގައި‬ ‫ކުރިމަގުގައި މިފަދަ ކަންތައްތަކެއް ތަކުރާރުވިޔަ ނުދިނުމަށް‪ ،‬ނުވަތަ މިފަދަ ކަމެއް ހިނގިޔަސް‬ ‫އެ ކަމަކާ ދެކޮޅަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ކުންފުނީން ކުރެވެން އޮތްހައި‬ ‫މަސައްކަތެއް ކުރާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ސެކިޔުރިޓީގެ މައްސަލައިގައި ގޫގްލްގެ ވާހަކައާއި މައިކްރޯސޮފްޓްގެ ވާހަކަ ލިޔެވޭނީ‬

‫ ‬

‫ދާދި އެއް ގޮތަކަށް ކަމަށް ވެސް ބެލެވެއެވެ‪ .‬މައިކްރޯސޮފްޓުންވެސް ވަނީ އެންމެ ފުރަތަމަ‬ ‫ކޮޅު ސެކިޔުރިޓީއާ މެދު ފަރުވާކުޑަކޮށްފައެވެ‪ .‬ހަމައެއާއެކު މައިކްރޯސޮފްޓުން ވަނީ ކޮމްޕިޔުޓަރ‬ ‫އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމްގެ ބާޒާރުގައި ބޮޑު ޙިއްސާއެއް ހޯދައިފައެވެ‪ .‬އޭގެ ނަތީޖާއަކަށް ވީ‬ ‫މައިކްރޯސޮފްޓާ ދެކޮޅަށް ވައިރަސްތަކުގެ ހަމަލާތައް އާއްމުވުމެވެ‪ .‬ދެން މައިކްރޯސޮފްޓަށް‬ ‫ޖެހުނީ އެ ހަމަލާތަކާ ދެކޮޅަށް ބޮޑު އެތައް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާށެވެ‪ .‬ގޫގްލް އެންޑްރޮއިޑަށް‬ ‫ވެސް ދިމާ ވާނީ މި ގޮތް ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ގެންދަނީ ބުނަމުންނެވެ‪ .‬މިހާރު ވެސް‬ ‫އެންޑްރޮއިޑުން މެލްވެއަރ އާ މެދު ފަރުވާތެރިވާން ޖެހޭ ވަރަށް ނުވެ ތިބި ކަން ފެނިފައި ވާ‬ ‫އިރު‪ ،‬މިހާރު ސްމާރޓްފޯން އޯއެސް‬

‫‪KEYWORD‬‬

‫‪wBroadband‬‬ ‫‪ Prepaid‬ހާސިލުކޮށްފައެވެ‪.‬‬ ‫‪Packages‬ޑް ވަނީ އެއްވަނަ‬ ‫ބާޒާރުގައި އެންޑްރޮއި‬ ‫‪FREE‬‬

‫‪PACKAGE‬‬

‫‪49‬‬

‫‪200 MB‬‬

‫‪Prepaid 49‬‬

‫‪99‬‬

‫‪500 MB‬‬

‫‪Prepaid 99‬‬

‫‪148‬‬

‫‪1.0 GB‬‬

‫‪199‬‬

‫‪1.8 GB‬‬

‫ސްމާރޓްފޯން ބާޒާރުގައި އެއްވަނައިގައި އެންޑްރޮއިޑް‬ ‫ ‬

‫ކުރީން ވެސް ގިނަ ބަޔަކު ލަފާކޮށްފައި ވާ ފަދައިން‪ ،‬ސްމާރޓްފޯން ބާޒާރުގައި‬

‫‪Prepaid 149‬‬

‫އެއްމެ ގިނައިން ވިކޭ އޯއެސް އެއްގެ މަގާމު ގޫގްލްގެ އެންޑްރޮއިޑް ހޯދައިފިއެވެ‪ .‬އެމެރިކާގައި‬ ‫މޮބައިލްފޯނާއި ސޮފްޓްވެއަރ ފަދަ އުފެއްދުންތަކުގެ ބާޒާރު ހިއްސާ އޮންނަ ގޮތް ދިރާސާކުރާ‬

‫‪Prepaid 199‬‬

‫ކުންފުންޏެއް ކަމަށް ވާ ދަ ނީލްސަން ކޮމްޕެނީން މީގެ ދެ ދުވަހެއް ކުރީން ހާމަކޮށްފައިވާ‬ ‫ގޮތުގައި ކުރީން އެންޑްރޮއިޑަށް ވުރެ ކުރީގައި ތިބި އެޕަލް އައިފޯން އޯއެސްއާއި‬ ‫އާރްއައިއެމްގެ ބްލެކްބެރީ އޯއެސް މިހާރު ވަނީ ވިކޭ މިންވަރަށް ބަލާ އިރު އެންޑްރޮއިޑްގެ‬ ‫ފަހަތަށް ވެއްޓިފައެވެ‪.‬‬

‫‪Recharge‬ރި‬ ‫ ‪ cards‬ނީލްސަނުން ހާމަކު‬

‫ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރާ‬

‫ހަމަޔަށް ދިޔަ އިރު އެޕަލް އައިފޯން އޯއެސްއާއި ބްލެކްބެރީ އޯއެސް ހިމެނޭ ފޯނުތައް ވިކޭ‬

‫‪Card‬‬ ‫ންޑްރޮއިޑް އޯއެސްގެ ސޭލްސްއަށް ވުރެ ދަށެވެ‪ .‬މިހާރު ބާޒާރު‬ ‫‪Value‬ވެސް އެ‬ ‫ވަރު އެއްކޮށްލުމުން‬

‫‪Validity‬‬

‫ހިއްސާއަށް ބަލާ އިރު އެންޑްރޮއިޑްގެ ހިއްސާ އުޅެނީ ‪ %43‬ގައެވެ‪ .‬އެޕަލްގެ ހިއްސާއަކީ‬

‫‪45 days‬‬

‫‪RF 50/-‬‬

‫‪99 days‬‬

‫‪RF 100/-‬‬

‫‪148 days‬‬

‫‪RF 200/-‬‬

‫‪ %26‬އެވެ‪ .‬އާރްއައިއެމް ބްލެކްބެރީގެ ހިއްސާއަކީ ‪ %20‬އެވެ‪.‬‬

‫‪199 199 days‬‬

‫‪49 RF 99‬‬ ‫‪500/- 149‬‬

‫‪RF‬‬

‫‪RF‬‬

‫‪1800MB‬‬

‫‪1000MB‬‬

‫‪RF‬‬

‫‪500MB‬‬

‫‪RF‬‬

‫‪200MB‬‬


‫ޕާޓީގެ ޒައީމަކީ ހަމައެނި ޝަރ‬ ‫ޑީއާރްޕީގެ ލީޑަރު އަހުމަދު ތަސްމީން އަލީއާއި ޕާޓީގެ ޒައީ ްމ މައުމޫނާއި ދެމެދު ކުރިންސުރެ އުފެދުމުން އައި ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކަ ީކ‬ ‫މިވަގުތު ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި އެންމެ ގިނަ ބަ ަޔކު އެނގެން ބޭނުންވެފައިވާ ވާހަކަތަކެވެ‪ .‬ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ތަސްމީނާއި‬ ‫މައުމޫނާ މެދު ހީނަރުވެފައިވާ ގުޅުމާއި ބެހޭ ގޮތުން ތަސް ީމން އަލީ ވަނީ ސަންގެ އެޑިޓަރު ސިނާން އަލީއަށް ހާއްސަ އިންޓަވިއުއެއް‬ ‫ދެއްވާފަ އެވެ‪ .‬ތިރީގައި މި އިންޓަވިއުގެ މުހިންމު ބައިތަކެވެ‪.‬‬ ‫ހާއްސަ އިންޓަވިއު‬ ‫ޑީއާރްޕީގެ ޒައީމު މައުމޫން އައްޑުއަށް ވަޑައިގެންފި ނަމަ ޖިސްމާނީ ގޮތުން‬ ‫އަނިޔާކޮށް އައްޑޫން ބާލާނެ ކަމަށް ނައިބު ލީޑަރު އިބްރާހިމް ޝަރީފު ދެއްވާފައިވާ‬ ‫އިންޒާރު ތަސްމީން ކުށްވެރި ނުކުރައްވާހާ ހިނދަކު ތަސްމީނާއެކު‬ ‫އެއް ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެވަޑައި ނުގަންނަވާނެ ކަމަށް ޒައީމް‬ ‫ވަނީ ވިދާޅުވެފަ‪ .‬އެ އޯޑިއޯގެ ހަގީގަތް ބެއްލެވުމަށް އެއްވެސް‬ ‫މަސައްކަތެއް ކުރެއްވިންތޯ؟‬ ‫ޖ‪ .‬ތިކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން ބޭނުންވަނީ‪ ،‬މިމައްސަލަ‬ ‫އައުމާއި ގުޅިގެން ޒައީމަށްވެސް އަޅުގަނޑު ދަންނަވާފައިވާނެ‬ ‫އިބްރާހިމް ޝަރީފާ ސުވާލު ކުރީމަ އެއީ ސައްހަ އެއްޗެއްކަމަށް‬ ‫އިންކާރު ކުރައްވަޔޭ‪ .‬އެހެންވީމަ އޭގެ ސައްހަކަން ކޮންމެވެސް‬ ‫ވަރަކަށް އެސްޓަބްލިޝް ނުކުރެވެނީސް އެއަމަލު ކުށްވެރިކުރުމަކީ‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ހަމަޖެހޭ ކަމެއްނޫނޭ‪ .‬ދެން‬ ‫އަޅުގަނޑަށް ޒައީމު މައުލޫމާތު ދެއްވި ގޮތުގައި އެކަމަކީ‬ ‫ގާނޫނީ ގޮތުންވެސް މައްސަލަތަކެއްހުރިކަމެއް‪ .‬އެހެންވީމާ‬ ‫އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން އެމައްސަލަ ފުލުސްއޮފީހަށް ހުށަހެޅުއްވުން‬ ‫އެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި އެންމެރަނގަޅު މަގޭ‪.‬‬ ‫ތަހުގީގަކަށްފަހު‪ ،‬ޝަރީފު އެފަދަ އެއްޗެއް ވިދާޅުވެފަ އޮވެއްޖެއްޔާ‬ ‫އަޅުގަނޑު އެކަން ކުށްވެރިކުރާނަން‪ .‬ނަމަވެސް އޭގެ ސައްހަކަން‬ ‫ނޭނގެނީސް އެކަމުގައ ހިމެނޭ އެއްފަރާތުން އެކަމަށް‬ ‫އިންކާރުކޮށްކޮށް އޮއްވައި އެކަން ކުށްވެރި ކުރުމަކީ އަޅުގަނޑަށް‬ ‫ގަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއްނޫން‪.‬‬

‫ޕާޓީން ކަންކަން ކުށްވެރި ކުރުމުގައި ވެސް ހަމަޖެހޭ މިންގަނޑެއް ގެންގުޅެންވާނެ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޝަރީފު މިވާހަކަ ދެއްކުމާ ގުޅިގެން ނަމަވެސް ނޫނީ‬


‫ރަފުވެރި މަގާމެއް‪ :‬ތަސްމީން‬ ‫އެކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވުމާ ގުޅިގެން ނަމަވެސް ޝަރީފު ޕާޓީގެ ކައުންސިލް‬ ‫ޖަލްސާއަކަށް އައިއިރު ޖިސްމާނީގޮތުން ހަމަލަދީ ހެދި މައްސަލައަކީވެސް‬ ‫ކުށްވެރިކުރަންޖެހޭނެ މައްސަލައެއް‪ .‬އަދި އޭގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ ޒައީމުގެ‬ ‫ސެކިއުރިޓީން ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ބޭފުޅުން ހިމެނިގެންދިޔަކަމަށް‬ ‫އިވުމާގުޅިގެން އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެކަން ކުށްވެރިކުރަންވާނެ‪.‬‬ ‫ހަމައެހެންމެ އަޅުގަނޑު ޕާޓީގެ ލީޑަރުގެ ހައިސިއްޔަތުން ޖަލްސާއެއްގައި‬ ‫އިންދައި ޕާޓީ ކައުންސިލްގައި ހިމެނޭ ބައެއް ބޭފުޅުންނާއި ޒައީމާއެކީގައި‬ ‫އަރިހުގައި މަސައްކަތްކުރައްވާތަން ފެންނަ ބޭފުޅުން އައިސް އަޅުގަނޑުއިން‬ ‫ޖަލްސާއަށް ހަމަލަދީ އަޅުގަނޑު ކުރިމަތީގަ ހުރި މޭޒު ތަޅައިގެންގޮސް މި‬ ‫ހުރިހާކަމެއް ހިނގި އިރު އެކަންވެސް‬

‫ޕާޓީގެ ޒައީމު ކުށްވެރިކުރުމަކީ‬

‫ކުރެއްވުން ރަނގަޅުކަމެއް‪ .‬ކުށްވެރިކުރާ ވާހަކަ ދައްކާއިރު މީގަ ކޮންމެސް‬

‫ވިދާޅުވެފަ‪ ..‬މި ކަމާ ގުޅޭ އިތުރު ތަފުސީލު ދެއްވި ދާނެތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑު ސީދާ ތި އިބާރާތަކުން ނޫންކަންނޭގެ އެވާހަކަ ދެއްކީ‪ .‬އަޅުގަނޑު‬ ‫ދެންނެވީ އަޅުގަނޑު ހިތާމަ ކުރަމޭ‪ .‬އަޅުގަޑުމެންގެ ތެރޭގައިހުރި ބައިބައިވުމުގެ ތެރެއިން‬ ‫އެއްބަޔަކާއެކީގައި ޒައީމު ހުންނަވާތަންފެންނާތީ‪ .‬އެއީކީ ޕާޓީ ހަރުދަނާކުރުމަށްއޮތް ރަނގަޅު‬ ‫މަގެއްނޫނޭ‪ .‬އޭރުވެސް މިހާރުވެސް މިހެން މިދެންނެވި ސަބަބަކީ ޕާޓީގެ ޒައީމުގެ‬ ‫ޝަރަފާ ގަދަރު އެމަނިކުފާނަށް ޕާޓީގެ ފަރާތުން އެރުވީ އެމަނިކުފާނަކީ ގައުމުގައި‬ ‫‪ 30‬އަހަރު ވެރިކަން ކުރައްވައި ގައުމަށް މުހިއްމު ހިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވައިފަ‬ ‫އަދި ޕާޓީ އުފައްދަވައި ޕާޓީ ވަކި ހިސާބަކަށް ގެންނެވުމުގެ އެންމެ މުހިއްމު ދައުރު‬ ‫އަދާކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅަކަށްވާތީ‪ .‬އެމަނިކުފާނު ރިޓަޔަ ކުރެއްވުމަށްފަހު ނޫނީ ސިޔާސީ‬ ‫މައިދާނުން ދުރަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އެމަނިކުފާނު ހުންނަވަންވާނީ ޕާޓީގެ އާއްމު‬ ‫ޕޮލިޓިކްސުން މަތީގައި ޝަރަފްވެރި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި‪ ،‬އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ‬ ‫އިހްތިރާމާއި ގަދަރު ލިބޭގޮތަށް ހުންނެވި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައިކަމަށްވާތީ‪ .‬އެހެންވީމަ‬ ‫ރިޓަޔަރ ކުރެއްވުމަށްފަހު ޕާޓީގެ އެތެރޭގައިއޮތް ހަމަނުޖެހުމެއްގެ‬ ‫ތެރެއިން‪ ،‬ހިޔާލުތަފާތުވުމެއްގެ ތެރެއިން އެއްފަޅިން ފެނިގެން ދިއުމަކީ‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޕާޓީ ހަރުދަނާކުރުމަށް އެޅޭ ރަނގަޅު‬ ‫ފިޔަވަޅަކަށެއްނުވާނެ‪.‬‬ ‫ޕާޓީ ތެރޭގައި އުފެދިފައިވާ ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ހައްލު ކުރެއްވުމަށް‬ ‫ޒައީމް އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތް ތަކެއް ކުރެއްވި ކަމަށް ގަބޫލެއް‬ ‫ނުކުރައްވަންތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޕާޓީގެ ޒައީމެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން‬ ‫އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެން ގަދަރުކުރާ ބޭފުޅެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން‬ ‫ޕާޓީގެ ތެރޭގައިއުޅޭ ހިޔާލުތަފާތުވުން ހައްލުކުރެވިގެންދާނީ ދެފަރާތަށް‬ ‫ހަމަހަމަކަމާއެކީ މިކަމުގައި މުއާމަލާތް ކުރެވިގެން ދިޔައީމަ‪.‬‬ ‫ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި‬ ‫ވެއްޖެއްޔާ‪ ،‬އެކަމެއް ހައްލުވެގެންނެއް ނުދާނެ‪ .‬މިހެން މިދެންނެވީ‬ ‫ޕާޓީގެ ކައުންސިލުން ނިންމައިފަ އުމަރު ނަސީރާ ދޭތެރޭގައި‬ ‫ފިޔަވަޅުއަޅަން ކައުންސިލުން ނިންމައިގެން އެމައްސަލަ ޑިސިޕްލިނަރީ‬ ‫ކޮމިޓީއަށް ގޮސް ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީން ވަކި ގޮތަކަށް ނިންމީމައި‬ ‫އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެންދިޔައީ ޕާޓީގެ ޒައީމު އެކަން ކުށްވެރި‬ ‫ކުރައްވައި އެކަމަށް އަމަލު ނުކުރުމަށް މެންބަރުންނަށް އިލްތިމާސް‬ ‫ކުރައްވައި ބަޔާނެއް ނެރުއްވިތަން‪ .‬ޕާޓީގެ ގުނަވަންތަކުން ޕާޓީގެ‬ ‫އަސާސީ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިން ކަންކަން ނިމިގެންދިޔައިމަ‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެންމެ މަސްލަހަތު ބޮޑު ގޮތަކީ‬

‫ކަހަލަ އިންސާފުވެރި ހަމަހަމަގޮތްތަކެއް ހުންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑު‬ ‫ޤަބޫލުކުރަން‪.‬‬ ‫ޑީއާރުޕީގެ އެތެރޭގައި މިހާރު އުފެދިފައިވާ ބައިބައިވުންތަކުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ‬ ‫ޒައީމް ހުންނެވި ކަމަށާއި އެމަނިކުފާނު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ޕާޓީއަށް‬ ‫އެންމެ ފައިދާ ހުރި ގޮތަށް ނޫން ކަމަށް ދާދި ފަހުން މަނިކުފާނު މި ވަނީ‬

‫ޕާޓީގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމު ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން ނިމޭކަމަކަށް‬ ‫އިހްތިރާމް ކުރުން‪ .‬ހިޔާލުތަފާތުވި ކަމުގައިވިޔަސް އަދި ޒައީމުގެ ހިޔާލުފުޅު މިކަމުގައި‬ ‫ތަފާތުވިޔަސް އަޅުގަނޑު ބަލާގޮތުގައި ޕާޓީގެ ގުނަވަންތަކުން ނިންމި ނިންމުން ބާތިލްކޮށް‬ ‫ނުވަތަ ބާތިލްކުރިގޮތަށް ބަޔާނެއް ނެރުއްވައި އެކަން ކުށްވެރިކުރުމަކީ އެއީ ޕާޓީގެ‬ ‫ތެރޭގައި ހަމަނުޖެހުން ހައްލުވުމަށް އެޅޭނޭ މަގެއްނޫން‪ .‬ހަގީގަތުގައި އެ ބަޔާނުގައިވެސް‬ ‫ވިދާޅުވި އެއީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް‬

‫އޭރު ކައުންސިލުންނާ ޑިސިޕްލިނަރީން‬

‫‪19‬‬


‫ނިންމެވި ކަމެކޭ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނޭ ގާނޫނުތައް މާނަ ކުރުމުގައިވެސް ތަފާތު‬ ‫ހިޔާލު‪ .‬ރަނގަޅު ހަރުދަނާ ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހިޔާލުތަފާތުވެގެން ދާތަން‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬ ‫އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި އެބައޮތް އެއަށް މަގުތަކެއް ހުޅުވިފައި‪ .‬ކައުންސިލުން ނިންމިގޮތް‬ ‫ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީއަށް ފޮނުވި ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީގެ ތަނަވަސް އަގުލަބިއްޔަތުން ވަކި‬ ‫ގޮތަކަށް ނިމުނީ އެކަމާ ހިޔާލު ތަފަތުވަންޏާ އަދި އެބަ އޮތް އިސްތިއުނާފު ކޮމިޓީއެއް‬ ‫އެކަމާ ހިޔާލު ތަފާތުވަންޏާ ޝަރުއީ ކޯޓުތަކަށް ދެވޭ މިމަރުހަލާތައް ކަޑައްތު ކުރަންވާނެ‪.‬‬ ‫އެހާތަނަށް ނިންމާފަ ހުންނަ ނިންމުން އެއީ ޕާޓީގެ ގުނަވަންތަކުން ނިންމާ ނިންމުމެއް‬ ‫ކަމަށް ވަންޏާ އެ ބާތިލު ކުރުމަށާ އެއަށް އިހްތިރާމު ނުކުރުމަށް ގޮވާލުމަކީ އަޅުގަނޑެއް‬ ‫ނުދެކެން ޕާޓީއެއް ހަރުދަނާ ކުރުމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅެއް ކަމަކަށެއް‪ .‬މި މައްސަލައިގެ‬ ‫އަސާސަކަށް ވެފަ މި އޮންނަނީ ޕާޓީގެ ޑެޕިއުޓީ ލީޑަރަކާ ދޭތެރޭގަ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅޭނޭ‬ ‫ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީއަކަށް ނޫނީ ވަކިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅޭނޭ ޑިސިޕްލިނަރީ‬ ‫ކޮމިޓީއަކަށް‪ .‬މިހެން އެވާހަކަ އެގޮތަށް ދެކެވޭއިރު އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާން ބަހައްޓަންޖެހޭ‬ ‫ޑރ‪ .‬ހަސަން ސަޢީދު‪ ،‬ޑރ‪ .‬ޖަމީލު ރައީސް މައުމޫނުގެ ސަރުކާރުން އިސްތިއުފާ ދެއްވާފަ‬ ‫ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅަކާ ގުޅިގެން އޭރު އޮތް ކައުންސިލުން ޒައީމު އަލްއުސްތާޛު މައުމޫނު‬ ‫އަބްދުލް ޤައްޔޫމުގެ ޒައާމަތުގައި ޕާޓީގެ ޒައާމަތުގަ ކައުންސިލުން އެބޭފުޅުން ކަނޑާލަން‬ ‫ފާސް ކޮށްފަ ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީއަށް ވަނީ އެކަން ހުށަހަޅާފަ އަދި ޑިސިޕްލިނަރީ‬ ‫ކޮމިޓީން ވަނީ އެކަން ޤަބޫލުކޮށް އެއަށް ޖަވާބުދާރީ ވުމަށް އެބޭފުޅުންނަށް ނޯޓިސް‬ ‫ފޮނުވާފަ‪ .‬ދެން އޭގެ ވަކި ހިސާބެއްގަ ދެން އެބޭފުޅުން އިސްތިއުފާ ދެއްވިނަމަވެސް‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ މިދެކެވޭ ވާހަކަތަކަކީ އެއް މިންގަނޑަކުން ދެކެވޭ ވާހަކަ ތަކެއްނޫން‪.‬‬ ‫ރައީސް މައުމޫނު ވެސް އަދި ޢާއިލާގެ ބޭފުޅުން ވެސް އަދި އާންމު ބައެއް ފަރާތްތަކުން‬ ‫ވެސް އެބަ ބުނޭ ޕާޓީގެ ޒައީމް ކަމުގެ މަގާމަކީ ހަމަ އެކަނި ރަމްޒީ މަގާމެއް ނޫނޭ!‬ ‫ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޒައީމް ކަމަށް ވާ އިރު ސިޔާސީ ގޮތުން ބެހިވަޑައިގަންނަވަން ޖެހޭ‬ ‫ކަންތައްތައް ހުންނާނެޔޭ!‬ ‫އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން ބޭނުންވަނީ ކޮންމެ ބޭފުޅަކުވެސް ޕާޓީގެ އަސާސީ ޤަވާއިދު‬ ‫އަމިއްލަ ފުޅަށް ބައްލަވާލައްވާށޭ‪ .‬ޕާޓީގެ ޒައީމަކީ ޝަރަފުގެ މަޤާމެއްކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން‬

‫‪20‬‬

‫ލިޔެފަ އޮންނާނެ‪ .‬އަދި އެމަޤާމަށް އިނގިރޭސިބަހުން ބޭނުންކުރާނީ‬ ‫"އޮނަރަރީ ލީޑަރު" ކަން ޕާޓީގެ އަސާސީ ޤަވާއިދުގަ ލިޔެފަ އޮންނާނެ‪.‬‬ ‫ހަމަ އެހެންމެ ޕާޓީގެ ޒައީމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާ ޒިންމާތަކެއް ޕާޓީގެ‬ ‫އަސާސީ ޤަވާއިދުގެ އެއްވެސް ތަނެއްގަ ލިޔެވިފަކަ ނޯންނާނެ‪ .‬އެއީ‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާގޮތުގަ ޝަރަފުގެ މަޤާމަކަށް ވާތީ‪ .‬ހަމައެހެންމެ‬ ‫ޕާޓީގެ އެންމެހާ ހިންގުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ޕާޓީގެ އެންމެހާ‬ ‫ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަސާސީ ގަވާއިދުގަ‬ ‫މިއޮންނަނީ ޕާޓީގެ ލީޑަރަށާ ޕާޓީގެ ކައުންސިލަށާ ދެން ދެއަހަރުން‬ ‫އެއްއަހަރު އޮންނަ ޕާޓީގެ ޤައުމީ ޖަލްސާއިން‪.‬‬ ‫ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް މަގުބޫލު ކަމަށް ބަލާ އިރު އެއް‬ ‫ބޭފުޅަކަށް އަދި ވެސް އެންމެ ތާއީދު ބޮޑީ ރައީސް މައުމޫނަށް ކަމަށް‬ ‫ގަބޫލު ކުރައްވަންތޯ؟‬ ‫ތީގަ އަޅުގަނޑަކަށް ވަކި އެއްޗެއް ދަންނަވާކަށެއް ނޭނގެ‪ .‬ޒައީމު‬ ‫މައުމޫނަކީ ހަމަގައިމުވެސް ވަރަށް ގިނަ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގަ‬ ‫އެމަނިކުފާނަށް އިހުތިރާމާ ގަދަރު ލިބިފައިވާ ބޭފުޅެއް‪ .‬އެކަން އަޅުގަނޑު‬ ‫ގަބޫލުކުރަން‪.‬‬ ‫ޑީއާރްޕީގެ އަސާސީ ގަވައިދުގެ ‪ 58‬ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި އޮންނަ‬ ‫ގޮތުން ކޮންމެ މީލާދީ ދެ އަހަރުން އެއް ފަހަރު ގައުމީ ޖަލްސާއެއް‬ ‫ބާއްވަން ލާޒިމުވޭ‪ .‬އެންމެ ފަހުން ޑީއާރްޕީގެ ގައުމީ ޖަލްސާއެއް ބާއްވާފަ‬ ‫ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގައި‪ .‬އަންނަ އަހަރުގެ‬ ‫އޭޕްރީލް މަހަށް ދެ އަހަރު ފުރޭނެ‪ .‬މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީގެ ގައުމީ‬ ‫ޖަލްސާއެއް ބާއްވާނެތޯ؟‬ ‫އެކަމަކީ ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގަ އޮންނަކަމެއް‪ .‬އެކަން އެގޮތުގެ‬ ‫މަތީން ކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް އަޅުގަނޑު‬ ‫ކުރާނަން‪ .‬އެބާއްވާނެ ތާރީހާ އޭގެ އެޖެންޑާގެ ހިމެނޭނެ ކަމަކާ ނިންމުމަށް‬


‫ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދުގަ ވަރަށް ސާފުކޮށް އޮންނަނީ ޕާޓީގެ ކައުންސިލުން‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ ޕާޓީގެ ކައުންސިލުން ނިންމާވާ ގޮތެއްގެ މަތީން ނިންމަވާ ތާރީހެއްގަ‬ ‫އެނިންމަވާ ކަންކަމެއް އެޤައުމީ ޖަލްސާގެ އެޖެންޑާގަ ހިމެނޭ ގޮތަށް އެކަން‬ ‫ނިމިގެންދާނެ‪ .‬އަޅުގަނޑު ހަމަގައިމުވެސް ޕާޓީގެ ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅައިގެން‬ ‫އެކަން ކުރެވޭތޯ ކުރެވެން ހުރި މަސައްކަތެއްކުރާނަން‪ .‬އަޅުގަނޑަކީ ޕާޓީގެ‬ ‫އަސާސީ ޤަވާއިދުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ބޭނުންވާ މީހެއް އެއީ‬ ‫އަޅުގަނޑުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަޅުގަނޑުގެ ޒިންމާ އެގޮތަށް އަޅުގަނޑު‬ ‫އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރާނީ‪.‬‬ ‫ގައުމީ ޖަލްސާގައި ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީ އަކަށް ދިޔުމަށް ފުރުސަތު ހުޅުވާލައްވަން‬ ‫ގަސްދުކުރައްވަންތޯ؟‬ ‫އެއީކީ އަޅުގަނޑު ނިންމަން އޮތް ކަމެއް ނޫން‪ .‬އަސާސީ ޤަވާއިދަށް އިސްލާހު‬ ‫ގެނައުމުގެ އައިޓަމެއް ޕާޓީގެ އެޖެންޑާގަ ކައުންސިލުން ހިމަނައިފިނަމަ‬ ‫މެންބަރުންނަށް އެއިސްލާހު ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެ‪ .‬ޤައުމީ‬ ‫ޖަލްސާއިން ނިންމާ ގޮތެއްގެ މަތީން އެކަން ހަމަޖެހިގެންދާނެ‪.‬‬ ‫މަނިކުފާނު މީޑިއާގަ އެބަ ވިދާޅުވޭ ޕާޓީއާ ގުޅެން ބޭނުންވާ ހުރިހާ ފަރާތަކަށް‬ ‫ވެސް އެ ފުރުސަތު އެބަ އޮތް ވާހަކަ‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް ޕާޓީގެ ލީޑަރޝިޕަށް‬ ‫އައުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ތަނެއް ނުފެނޭ‪ .‬ޕާޓީގެ ކައުންސިލްގެ މެޖޯރިޓީ މި‬ ‫އޮތީ މަނިކުފާނު ފައިސާގެ ނުފޫޒުން ގަނެލާފައި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ‪ .‬ކީކޭތޯ‬ ‫މިކަމާ ވިދާޅުވަނީ؟‬ ‫ފުރަތަމަކަމަކަށް އަޅުގަނޑަކީ މިހާރު އެހާ ފައިސާވެރި މީހެއްނޫން‪ .‬އަޅުގަނޑު‬ ‫ގަބޫލެއް ނުކުރަން ޕާޓީގެ ކައުންސިލްގަ ތިއްބަވަނީ އެކަހަލަ ބޭފުޅުންކަމެއް‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑެއް ގަބޫލެއް ނުކުރަން މީހަކު ފައިސާދީގެންނެއް ޕާޓީގެ ކައުންސިލްގަ‬ ‫ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ ވިސްނުންފުޅާ އަދި އެފައިސާ ހިއްޕަވާނެ ކަމަކަށްވެސް އަދި‬

‫ލީޑަރަކަށް ހުންނަ މީހަކަށް އޮތުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް‪ .‬ޕާޓީގެ ލީޑަރަކަށް ހުރި މީހެއްގެ‬ ‫ވިސްނުމާ ހިޔާލަށް ޖުމުލަގޮތެއްގަ ޕާޓީގެ ކައުންސިލު ގެ ތާއީދު ނެތިއްޔާ އަޅުގަނޑަށް‬ ‫ހީވަނީ އެމީހަކަށް ޕާޓީގެ ލީޑަރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާކަށް އެހާ ފަސޭހައެއް‬ ‫ނުވާނެހެން‪.‬‬

‫އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުގެ ވިސްނުމާ ހިޔާލަށް ޖުމުލަގޮތެއްގަ ޕާޓީގެ‬

‫ކައުންސިލުގެ ތާއީދު އޮތުން އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ އެއީ ރަނގަޅު ފާލެއްކަމުގަ‪ .‬އެކަން‬ ‫އޮންނަންވާނެވެސް ގޮތް‪.‬‬ ‫ޒައީމް މައުމޫނު މި ފެންނަނީ ވަރަށް މަޑުމަޑުން ހުންނަވައިގެން ސިޔާސީ ގޭމް‬ ‫ކުޅުއްވާތަން‪ .‬އެމަނިކުފާނު ކުރިޔަށް ނެރުއްވާތަން މި ފެންނަނީ ޢާއިލާގެ ބޭފުޅުން‪ .‬އޭގެ‬ ‫ބަދަލުގައި ތަސްމީނުގެ ފަރާތުން މި ފެންނަނީ ސީދާ ޒައީމް މައުމޫނަށް ރައްދު ދެއްވާތަން‪.‬‬ ‫މި ގޮތަށް ސީދާ ޒައީމަށް ރައްދު ދެއްވާ ނަމަ އެއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ބަލާ އިރު‬ ‫މަނިކުފާނަށް އަމިއްލަ ފުޅަށް ދެއްވޭ ޑެމޭޖަކަށް ނުވާނެތޯ؟‬ ‫ހަޤީޤަތުގަ އަޅުގަނޑަކީ އަޅުގަނޑާ ބެހޭގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަށް ރައްދުދޭ މީހެއްކަމަކަށެއް‬ ‫އަޅުގަނޑު ޤަބޫލެއްނުކުރަން‪ .‬މިމައްސަލާގަވެސް މީހަކު ރައްދުދޭނިއްޔާ ދޭކަހަލަ ވާހަކަ‬ ‫ވަރަށް ބޮޑަށް ދެކެވިއްޖެ‪ .‬އެތައްމަހެއް މިވަނީ އަޅުގަނޑު ރިޝްވަތު ހިފާކަމުގެ ތުހުމަތު‪،‬‬ ‫އަޅުގަނޑު ތަންތަނުން ލާރިނަގާކަމުގެ ތުހުމަތު‪ ،‬އަޅުގަނޑު އެމްޑީޕީއަށް ވިކިފަހުރިކަމުގެ‬ ‫ތުހުމަތު އަޅުގަނޑަށް ވަގަށް ގޮވުން މީ މިހާރު ވަރަށް އާއްމުވެފަ އޮތްކަމެއް‪ .‬މިދިޔަ‬ ‫ލޯކަލް ކައުންސިލްގެ އިންތިހާބުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީންސުރެން މިކަހަލަ ހަމަލަތައް އާދޭ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑު އެއްޗެއް ނުބުނަން‪ .‬އަދި އަޅުގަނޑުގެ ހުދުމުހުތާރުކަމުގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު‬ ‫ކައުންސިލާ މަޝްވަރާ ނުކުރާ ވާހަކަ‪ ،‬އަޅުގަނޑު ހިތުހުރިގޮތަކަށް ކަންތައްކުރާ ވާހަކަ‬ ‫މީ އަބަދު ވަކިބައެއްގެ ކިބައިން ދެކެވެމުން އަންނަ ވާހަކައެއް‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް‬ ‫އެއްޗެއް ނުބުނެ މިމަޑުކުރަނީ‪ .‬ވަކި ހިސާބަކަށް ދިޔައީމާ އެކަހަލަ ކަންތައްތަކަށް ޖަވާބު‬ ‫ނުދޭކަމަށްވަންޏާ ބައެއް މީހުންގެ ހިތުގަ އެކަންކަން އެއީ ހަޤީޤަތްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެން‬ ‫ފަށާފާނެ‪ .‬އެހެންވީމަ ބައެއްކަންކަމުގެ ވާހަކަ ކޮންމެހެން ދައްކާލަންޖެހުނީމަ ދައްކާލަނީ‪.‬‬

‫އޭގެ ސަބަބުން އެބޭފުޅުންގެ ނިންމުންތަކަށް އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމަކަށްވެސް‪.‬‬ ‫ޕާޓީގެ ކައުންސިލްގެ ތާއީދު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޖުމުލަ ގޮތެއްގައި ޕާޓީގެ‬

‫‪21‬‬


23


‫އެގޮތަށް ސީދާ ޒައީމަށް ރައްދެއްދެއްވަން އެއީ މަނިކުފާނަށް ސީދާ ޑެމޭޖަކަށް‬ ‫ވެދާނެކަމަށް މަނިކުފާނަށް ގަބޫލުފުޅު ނުކުރެއްވެނީތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑު ގަބޫލެއްނުކުރަން‪ .‬އަޅުގަނޑު މިކަން މިކުރީ ހިތާ ދެކޮޅަށް އެހެންނަމަވެސް‬ ‫އެނުކޮށްހުރީމާ އަޅުގަނޑަށް ގެއްލުންވާކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭތީ‪..‬‬ ‫އެއްވެސް ވަރަކަށް ގަބޫލުފުޅުކުރެވެނީތޯ މިވާހަކަތައް މިގޮތަށް ފެތުރިގެން ދިއުމުގެ‬ ‫އަޑީގަ ޒައީމު މައުމޫނުގެ ގާތް ބޭފުޅުން ނުވަތަ ޢާއިލާގެ ބޭފުޅުންގެ އިންވޯލްމެންޓެއް‬ ‫އޮންނަނީކަމަށް؟‬ ‫އަޅުގަނޑު މިކަމުގަ ކަންބޮޑުވަނީ މިކަހަލަ ވާހަކަތައް ދައްކަވާ ބޭފުޅުން އަބަދުވެސް‬ ‫މިފެންނަނީ ޒައީމުގެ އަރިހުގަ މަސައްކަތް ޕުޅު ކުރައްވާތަން‪ .‬އަޅުގަނޑު އިން‬ ‫ޖަލްސާއަކަށް ވަދެ އަޅުގަނޑު ބޭއްވި ޕާޓީގެ ޖަލްސާއަކަށް ވަދެ މޭޒާ އެއްޗިހި ފަޅާލާ‬ ‫އެތަނުގަ މާރާމާރީ ހިންގުމަށް ފަހުން ދެން ފެނުނީ އެބޭފުޅުން މެލޭޝިޔާއަށް ވަޑައިގެން‬ ‫ޒައީމު އަރިހުގަ ސައިފޮދު ހިއްޕަވަން ތިއްބަވާތަން އެހެންވީމަ މިވާހަކަތައް އެބަ‬ ‫ސާފުވާންޖެހޭ‪...‬‬ ‫ތަސްމީނު ދާދި ފަހުން ވިދާޅުވެފަ އެބަ އޮތް ޒައީމް މައުމޫނަކީ ޑީއާރްޕީގެ‬ ‫މެންބަރަކަށް ވާތީ ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަށް ތާއީދު ކުރައްވާނެ ކަމަށް ގަބޫލު‬ ‫ކުރައްވާ ކަމަށް‪ .‬ޕާޓީގެ މެންބަރަކަށް ޒައީމް ވުމަކީ ޕާޓީން ނެރޭ ކޮންމެ ރިޔާސީ‬

‫ރައީސް ނަޝީދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް މިދައުރަށް ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި‬ ‫ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގަ ރީނދުލާ ނުލުގެ ސަރުކާރެއް ކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާ‬ ‫ދެއްކެވި ވާހަކައަކީ މިހާރު މަޝްހޫރު ވާހަކައެއް‪ .‬ޑީއާރުޕީ އެމްޑީޕީ ދެޕާޓީ ގުޅުމުގެ‬ ‫ދައުވަތެއް އައިސްފަވޭތޯ؟‬ ‫މީގެ ކުރިން ޕީއޭގެ ރައީސް ޔާމީންއާ ޤާސިމް އިބްރާހިމް ބަންދުކޮށްގެން‬ ‫އެމަސައްކަތުގެ ތެރޭގަ އަޅުގަނޑުމެން ވާހަކަދައްކަމުން ގެންދިޔައިރު ތަކުރާރުކޮށް‬ ‫އަޅުގަނޑު ކައިރީ ވިދާޅުވި ނެޝަނަލް ޔުނިޓީ ސަރުކާރެއް ހަދަން ބޭނުންފުޅުވާ‬ ‫ވާހަކަ އަޅުގަނޑު އެމައްސަލަ ކައުންސިލަކަށްވެސް ނުގެންދަން‪ .‬އެއީ އަޅުގަނޑަކަށް‬ ‫ނުވިސްނޭ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ސީރިއަސްކޮށް ނަގަން ޖެހޭ ސަބަބެއް‪.‬‬ ‫އެއީ އަޅުގަނޑު ވަރަށް ސާފުކޮށް ދަންނަވާފަ އޮންނާނީ އެމްޑީޕީއާ އެކު ޑީއާރުޕީން‬ ‫ގުޅެންޖެހޭ އެއްވެސް ސަބަބެއް އަޅުގަޑަކަށް ނުވިސްނޭ ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު‬ ‫ގެއްލެމުންދާ ރައްޔިތުންނަށް އިހްލާސްތެރިކަމެއް ނެތި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ބަޔަކާ‬ ‫އެކީގަ އިދިކޮޅު ޕާޓީއަކުން ނުކުމެ އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްގެން ވާނެ ފައިދާއެއް‬ ‫އަޅުގަނޑަކަށެއް ނުފެނޭ‪ .‬އެކަމެއް ނުކުރާނަން‪..‬‬ ‫ޑީއާރުޕީ ދޫކޮށްލައްވާފަ އެމްޑީޕީއާ ގުޅިވަޑައިގެންފާނެ އެއްވެސް ހާލަތެއް‬ ‫އައިސްފާނެތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑު ޑީއާރުޕީ ނޫން ޕާޓީއެއްގަ ނުހުންނާނަން‪ .‬އަޅުގަނޑަށް ޑީއާރުޕީ ތެރޭގަ‬ ‫ޑީއާރުޕީގެ މެންބަރުންގެ އިތުބާރު ގެއްލިއްޖިއްޔާ ޑީއާރުޕީގެ‬ ‫ކައުންސިލްގެ އިތުބާރު ގެއްލިއްޖިއްޔާ އަޅުގަނޑު މިމަގާމުގަ‬ ‫ހުރެގެން ޑީއާރުޕީއަށް ހިދުމަތް ކުރުން އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ޒަމީރަށް‬ ‫ގަބޫލުނުކުރެވޭ ހިސާބަށް ގޮއްސިއްޔާ އަޅުގަނޑު ފަހަރެއްގަ‬ ‫ސިޔާސީ މައިދާނުން އެކަހެރިވެދާނަން‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑު‬ ‫އެހެން ޕާޓީއަކަށް ގޮސްގެން ޑިއާރުޕީއަށް ގެއްލުންވާ ގޮތަކަށެއް‬ ‫މަސައްކަތެއް ނުކުރާނަން‪.‬‬ ‫ކިހިނެއްތޯ މަނިކުފާނާ ޒައީމުގެ ގުޅުން؟ ފޯނުކުރައްވާ‬ ‫އެސްއެމްއެސް ކުރައްވާ ހައްދަވާތޯ؟‬ ‫ކޮންމެސްވަރަކަށް އެސްއެމްއެސް އިން އަޅުގަނޑު‬ ‫މުއާމަލާތްކުރަން‪ .‬އިހަކަށްރޭ ޒައީމުގެ ފަރާތްޕުޅުން ނެރުއްވި‬ ‫ބަޔާނުގަ ކުޑަކޮށް ހަރުކަށިކޮށް އެބަޔާންމިއޮތީ‪ .‬އަޅުގަނޑަކީ‬ ‫ހުދުމުހުތާރު ލީޑަރެއްކަން ބަޔާންކޮށް އަޅުގަނޑަކީ މަޝްވަރާ‬ ‫ނުކުރާ މީހެއްކަމަށް‪ .‬އެމަނިކުފާނު ސިޔާސީ މަގާމުން އެކަހެރިވެ‬ ‫ވަޑައިގެން ރިޓަޔަރ ކުރެއްވީމަ އަލަށް ލީޑަރަކު ހުންނައިރު‬ ‫ކޮންމެ ކަމެއްގައި އެއްވެސް މީހަކާ އެމީހަކު މަޝްވަރާކުރާކަށް‬ ‫ނުޖެހޭނެ‪ .‬އަދި ދެއްވާ ކޮންމެ ލަފައެއް އޭގެ ޒާތުގައި‬ ‫ބަލައިގަންނާކަށް ވެސް ނުޖެހޭނެ‪ .‬އެހެންނަމަ އެބޭފުޅަކު ދެއްތޯ‬

‫ކެންޑިޑޭޓަކަށް ތާއީދު ކުރުން ލާޒިމު ވާނެ ކަމެއްތޯ؟‬ ‫ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވައިދުގަ ތިކަން އޮންނަ ގޮތް ނުކުތާއިން ނުކުތާ އަށް‬ ‫އަޅުގަނޑަކަށް ދަންނަވާކަށް ނޭނގެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް ޕާޓީގެ މަސްލަހަތާ ފުށުއަރާ‬ ‫އެއްވެސްކަމެއް ކުރުމަކީ ޕާޓީގެ މެންބަރުންނަށް ހުއްދަކަމެއްނޫން‪ .‬ދެން ޕާޓީގެ‬ ‫މަސްލަހަތު އަޅުގަނޑަކަށް ހިޔެއްނުވޭ ޕާޓީއަކީ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށްވެފާ ރިޔާސީ‬ ‫އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރުމަކީ ޕާޓީގެ އެންމެ މަތީ މަސްލަހަތު ހިމެނިފައިވާ ކަމަކަށްވާއިރު‬ ‫އެކަމާ އިދިކޮޅަށް އެއަށް ހުރަސްއެޅޭ ފަދަ ގޮތަކަށް މަސައްކަތްކުރުން އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫އަސާސީ ގަވާއިދުގެ ރޫހަކާ އެއްގޮތަކަށްވެސް އެއްގޮތެއް ނުވާނެ‪.‬‬ ‫ތަސްމީނާ ރައީސް ނަޝީދާކީ ތައުލީމީ ހަޔާތުގަ‪ ،‬ޒުވާން ދުވަސްވަރު ގާތް‬ ‫ދެރަހުމަތްތެރިންތޯ؟ ކިހާވަރަކަށްތޯ އޭރު އެގުޅުން އޮތީ؟‬ ‫އޭރުހަމަ ވަރަށް އެކީގަ އުޅުނީ އެއްކުލާހެއްގަ އުޅުނުމީހުންވީމަ އޮންނަ ރައްޓެހިކަން‬ ‫އޮންނާނެ‪..‬‬

‫ހުންނަވާނީ ލީޑަރަކަށް އެހެންވީމަ ވަކިވެވަޑައިގަތުމުގެ އެއްވެސް‬ ‫މާނައެއް ނޯންނާނެ‪ .‬އަޅުގަނޑު ހިތުން މި ނިޒާމުވެސް ގަބޫލުކުރާ އުސޫލެއްނޫން‪.‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް މީގެކުރިން ބޮޑެތި ކަންތައްތައް ޖެހުނީމަ އަޅުގަނޑުވާނީ‬ ‫މަޝްވަރާކޮށްފައި މިސާލަކަށް ސުޕްރީމްކޯޓުގެ މައްސަލަ ހިނގަމުންދިޔައިރު‬ ‫ސަރުކާރާ ނެގޯޝިއޭޓްކޮށްގެން އެންމެފަހުން ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނު ފާސްކޮށް‬ ‫ބެންޗުގެ ނޮމިނޭޝަން އާއި އެ ޕްރޮސަސް ގެންދިޔައީ‪ .‬އަޅުގަނޑު ޒައީމު އަރިހަށް‬ ‫ދިޔައިން ޒައީމު ހުންނަވާ ގެކޮޅަށް‪ ،‬ގޮސް ބައްދަލުކޮށް ތަކުރާރުކޮށް ބައްދަލުކޮށް‬ ‫ލަފާ ހޯދިން‪ .‬ދެން އޭގެ ތަފްސީލަށް ދާކަށް ނެތިން‪ ...‬އަޅުގަނޑު ގަބޫލެއް ނުކުރަން‬ ‫އަޅުގަނޑާ ޒައީމާ ދެކެވޭ ވާހަކަތައް މިހާރު ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ކޮންމެސް‬ ‫ވަރަކަށް އެ ކަންކަމަށް ކޮމެންޓްކުރިނަމަވެސް އެއީ އަޅުގަނޑުމެން އާއްމު ކުރާ‬ ‫ވާހަކަތަކެއްނޫން‪ .‬ދެން ޔާމީނުމެން ބަންދުކޮށްގެން އުޅުނުއިރުވެސް އެއީ ހަމަ އޭރު‬ ‫ހިނގަމުންދިޔަ މައްސަލަތައް‪ .‬ގައުމީ ބޮޑެތި މައްސަލަ ވަރަށްބޮޑެތި މައްސަލަ‪.‬‬ ‫އެމަނިކުފާނަކީ ތަޖުރިބާކާރު ބޭފުޅެއް‪ .‬އުމަރު ނަސީރުގެ މި މައްސަލަ ދިމާވީމައި‬ ‫އެމަނިކުފާނު އިސްވެ އަޅުގަނޑަށް ލަފާފުޅު އެރުވި އެއެއް އަޅުގަނޑު ގަބޫލެއް‬

‫‪24‬‬

‫ނުކުރަން‪ .‬އެއީ އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރަން ނުފެންނަނީ‪ .‬ދެން އަޅުގަނޑު ތަކުރާރުކޮށް‬


‫ދަންނަވަމުން މިގެންދަނީ އަޅުގަނޑު ޕާޓީގެ ލީޑަރަކަށް ހުންނަންޏާ އަދި‬ ‫އަޅުގަނޑު ބޭނުމޭ ލަފާ އަޑުއަހަން އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލު‬ ‫ކުރެވޭ ކަމެކޭ އަޅުގަނޑަށް ކުރެވޭނީ‪ .‬އަޅުގަނޑު ގަބޫލެއް ނުކުރަން އުމަރު‬ ‫ނަސީރުގެ އެ މައްސަލައިގައި ޕާޓީގެ ގުނަވަންތަކުން ނިންމާ ނިންމުންތައް‬ ‫ބާތިލް ކުރެވޭނެ ކަމަކަށް‪ .‬ނޫނީ އެ ފިޔަވަޅު ނާޅާ ހުރެވޭނެ ކަމަކަށް‪ .‬ޒައީމު‬ ‫އަޅުގަނޑު ކައިރީގައި އެވާހަކަ ވިދާޅުވި‪ .‬އެމަނިކުފާނު އެ ފިޔަވަޅު ގަބޫލު‬ ‫ނުކުރާކަމަށް‪ .‬އެކަމަކު އެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރާ ކަމެއްނޫން‪.‬‬ ‫އެންމެފަހުން މަނިކުފާނާ ޒައީމާ ފޯނުން ވާހަކަފުޅުދެއްކެވިތާ ކިހާ ދުވަހެއް‬ ‫ފާއިތުވެދާނެތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ އެންމެފަހުން އަޅުގަނޑު ޒައީމާ ފޯނުން ވާހަކަދެއްކީ މި‬ ‫ކެމްޕެއިންގެ ތެރޭގަ އަޅުގަނޑު ހަނދާންވާގޮތުގައި ފަހަރެއްގައި އޮޅިވެސްދާނެ‪.‬‬ ‫ހަނދާންވާގޮތުގައި ޒައީމު ގއ‪.‬ވިލިނގިއްޔަށް ވަޑައިގަންނަވަންވެގެން ކުރެއްވި‬ ‫ދަތުރުފުޅުގައި އެމްޑީޕީގެ ބަޔަކު ހަމަލާ ދޭން އުޅުނު‪ .‬އެކަމާ ގުޅިގެން ކަމަށް‬ ‫ހަނދާންވަނީ‪ .‬ހަމަގައިމުވެސް އަޅުގަނޑު މުއާމަލާތްކުރިން އަދި އެކަން‬ ‫ކުށްވެރިވެސް ކުރިން‪ .‬އަޅުގަނޑުދެން މާރަނގަޅަކަށް ހަނދާނެއް ނެތް‪.‬‬ ‫ހަމަގައިމުވެސް އޭރު އަޅުގަނޑުމެން މުއާމަލާތްކުރިން‪ .‬ދެން ހަގީގަތުގައި‬

‫މެންބަރުންނަށް ދީފައޮތް ޔަގީންކަން‪ ،‬އަޅުގަނޑުވެފައިވާ ވައުދު ފުރިހަމަކުރާނަން‪.‬‬ ‫މަނިކުފާނުގެ މަސްލަހަތު އޮންނަ ކުންފުނި ތަކަކުން ގައުމީ ބޭންކަށް ދައްކަން ޖެހޭ‬ ‫ވަރަށް ގިނަ‬

‫އަދަދެއްގެ ފައިސާ އެބަ ހުރި‪ .‬މި ފައިސާތައް އެއް އަހަރު ތެރޭ‬

‫ދެއްކުމަށް ދަށު ކޯޓުން ވަނީ ހުކުމްވެސް ކޮށްފަ‪ .‬އަދި އެ މުއްދަތު ވެސް ވަނީ ހަމަ‬ ‫ވެފަ‪ .‬މި ކަމާ ގުޅޭ މައުލޫމާތެއް ހިއްސާ ކުރެއްވިދާނެތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި އެކަންކަން ވަނީ އިސްތިއުނާފު ކޮށްފައި‪.‬‬ ‫ދެން ގުޅުންހުރި މިންވަރު މި އޮންނަނީ ވަރަށް އެހެންކަހަލަ ގޮތަކަށް‪ ،‬މިދިޔަ‬ ‫ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި އަޅުގަނޑު ރައީސް މައުމޫނު އަރިހުގައި ވާދަކުރަން ނުކުތުމާ‬ ‫ގުޅިގެން އޭރު ދައްކަން ޖެހުނު އަގެއްގެ ގޮތުން އަޅުގަޑުމެން އާއިލާގެ މީހެއްގެ‬ ‫ވިޔަފާރިއެއް އޮތިއްޔާ އޭރުގައި އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް ގަނޑުކޮށް ޖުމްލަކޮށްލައްވާފައި‪،‬‬ ‫އަޅުގަނޑަށް އެކަނި ކަންތައް ކުރެއްވި ގޮތެއްނޫން އެއީކީ‪ ،‬ޒައީމު މައުމޫނާ ދޭތެރޭ‬ ‫ވެސް ކަންތައްކުރެއްވިގޮތް‪ .‬އޮޑިޓް ރިޕޯޓް ބޭނުންކުރައްވައިގެން އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ބޮލުގައި ވީހާވެސް ބޮޑު ބަދުނާމެއް އެޅުވޭތޯ މަސައްކަތްކުރި‪ .‬އޭގެ ސަބަބުން މި‬ ‫އާއިލީ މަސްލަހަތަށް މިވަނީ‪ .‬އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް ކުރަމުންދިޔަ ވިޔަފާރިއަކީ އޭގެން‬ ‫ބައެއް‪ ،‬އެ ވިޔަފާރިތައް އަޅުގަނޑު އޭރުގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި އޮތްގޮތުގެމަތިން‬

‫ކުރިން އަޅުގަނޑު ޒައީމުގެ ގެކޮޅަށް ގޮސް ބައްދަލުކޮށް ގިނަ ކަންކަމުގައި‪،‬‬

‫ވަޒީރުކަންކުރަން ބޭނުންވީތީ ވަނީ ދޫކޮށްލައިފަ‪ .‬އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުގެ ސީދާ‬

‫އެމަނިކުފާނު އެދިވަޑައިގަންނަވާ ވަރަށްނޫނަސް ބޮޑެތި ކަންތައްތަކަށް‬

‫ހިއްސާއެއް އޮތް ފަރާތަކުން އަޅުގަނޑު ހިމެނޭ ކުންފުންޏަކުން އެއްވެސް ދަރަންޏެއް‬

‫އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ ކަންތައްތަކުގައި މަޝްވަރާކޮށްހަދަން‪.‬‬ ‫ޒައީމު ރިޔާސީ ކެނޑިޑޭޓެއްގެ ގޮތުގަ ކުރިމަތި ލައިފިއްޔާ ރައީސް މައުމޫނާ‬ ‫ކުރިމަތި ލައްވާ ގޮތައްތޯ ތަސްމީނު ތިހުންނެވީ؟‬ ‫އަޅުގަނޑަކީ ޑީއާރުޕީގެ ކެނޑިޑޭޓް‪ ،‬އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑު އެކަން‬ ‫އަދާކުރަންޖެހޭ‪ .‬އަޅުގަނޑު ހުންނަ ވަޒީފާގެ ގޮތުން‪ .‬އަޅުގަނޑު ޑީއާރުޕީގެ‬ ‫ލީޑަރަކަށް ހުންނަންޏާ ޑީއާރުޕީގެ ކެނޑިޑޭޓަށް ވާނީ‪ .‬އަޅުގަނޑު ޑީއާރުޕީގެ‬ ‫ލީޑަޝިޕާ ހަވާލުވި ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒައާމަތު ބަދަލުވި ދުވަހު ޒައީމު‬ ‫މައުމޫނުގެ ހާޒިރުގަ އަޅުގަނޑު ދަންންވާފައިވާނެ އަޅުގަނޑު ‪2013‬އާ‬ ‫ހަމައަށް މި ޕާޓީއަށް ކާމިޔާބު ހޯދައިދިނުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހުނު ކޮންމެ‬ ‫މަސައްކަތެއް ކުރުމުގައި ކުރަންޖެހުނު ކޮންމެ ކަމެއް ކުރުމުގައި ވާންޖެހުނު‬ ‫ކޮންމެ ގުރުބާނީއެއް ވުމުގައި ސާބިތުވެ ހުންނާނަމޭ‪ .‬އަޅުގަނޑު ޕާޓީގެ‬ ‫މެންބަރުން އެހެންގޮތަކަށް ނުނިންމާހާ ހިނދަކު‪2013 ،‬އާ ހަމައަށް ޑީއާރުޕީގެ‬

‫ބޭންކަކަށް ދައްކާކަށެއް މިހާރަކު ނޯންނާނެ‪.‬‬ ‫ބައެއް ފަރާތްތަކުން އެބަ ބުނޭ ޒައީމް މައުމޫނު ވެސް ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވައިދާ‬ ‫ޚިލާފަށް‪ ،‬ޕާޓީގެ މަސްލަހަތާ ދިމާ އިދިކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާ ނަމަ ޖެހޭނީ ޕާޓީގެ‬ ‫މެންބަރު ކަމުން ވަކި ކުރަންށޭ‪ ...‬ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވައިދު އޮންނަ ގޮތުން މި ގޮތަށް‬ ‫ޒައީމް ޕާޓީގެ މެންބަރު ކަމުން ވަކި ކުރެވިދާނެތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑަކަށް މުޅިން ޔަގީނެއްނޫން‪ .‬އަޅުގަނޑު އަދި މިހާތަނަކަށް ނެތިން އެއާދޭތެރޭ‬ ‫ޤާނޫނީ ލަފާ ހޯދާފަކަވެސް‪ ،‬އެވިސްނުމުގަ ބަލާފަކަވެސް‪ .‬ދެން ޕާޓީން އެއްވެސް‬ ‫ބޭފުޅެއްގެ މައްސަލަ ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމެޓީއަށް ފޮނުއްވުމުގެ މަގު މިއޮންނަނީ‬ ‫ކައުންސިލުގެ ތެރެއިން އެހެންވީމަ އެއްޔަކީ ލީޑަރު ނިންމަން އޮންނަ ކަމެއް ނޫން‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ ކަންނޭގެ އަޅުގަނޑު އޭގެތެރެއަށް އެހާ ބޮޑަށް ނުވަދެވެސް މިހުންނަނީ‪.‬‬ ‫ކޮމެޓީއަށް ފޮނުވޭނީވެސް ކައުންސިލަށް އަދި ގަވައިދުގަ އޮތީ ކޯއްޗެއްތޯ އޭގެދަށުން‬ ‫ފިޔަވަޅު އެޅެނީ ކިހިނެއްތޯ ކޮންފިޔަވަޅެއްތޯ އެއީ ކޮމިޓީން ނިންމަން އޮތް ކަމެއް‪.‬‬

‫‪25‬‬


‫ބޮޑުން ބޭޒާރުވެ ފަލީހަތް ވެފައި‬ ‫މީގެ ‪ 20‬ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިއެވެ‪ 80 .‬އިގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅެވެ‪ .‬މަސްހޫރު‬ ‫ފިޝަރީސް ޕްރޮޖެކްޓްސް އިމްޕްލިމެންޓޭޝަން ޑިޕާޓްމަންޓް (އެފްޕީއައިޑީ) ގެ‬ ‫ވާހަކަތަކެވެ‪ .‬މި ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި މިހާތަނަށް ހިނގި ކަމަށް ބުނާ އެންމެ ބޮޑު‬ ‫ހިޔާނާތެވެ‪ .‬ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކޮމެޓީން ނިންމަވާފައިވަނީ އެ މައްސަލައިގައި‬ ‫ގާތްގަނޑަކަށް ‪ 380‬މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ހިޔާނާތް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ‪ .‬އެ ހިޔާނާތުގެ‬ ‫މުގުލުގައި ތިބި ކަމަށް ތުހުމަތުގެ އިނގިލި ދިއްކުރެވޭ ދެ ފަރާތަކީ އޭރުގެ‬ ‫ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީގެ ނައިބު އަދި ރައީސް މައުމޫނުގެ ޅިޔަނު އިލްޔާސް‬ ‫އިބްރާހީމާއި‪ ،‬އެއިރު އެޕްޕީއައިޑީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރ މާކުން އަބްދުއްސައްތާރު‬ ‫(ސެޓޯ) އެވެ‪ .‬އޭނާއަކީ އެމްޑީޕީގެ މިހާރުގެ ޗެއާރޕާސަން މާރިޔާ އަހްމަދު‬ ‫ދީދީގެ އެއިރުގެ ފިރިކަލުން ވެސް މެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އެފްޕީއައިޑީގެ ހިޔާނާތުގެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ސެޓޯ ދޫނިދޫ ޖަލުގައި‬

‫"ބެހެއްޓި"އެވެ‪ .‬ޖަލުގައި ހުރި ދުވަސްވަރު ސެޓޯ އާއި އިލްޔާސް އިބްރާހީމާ‬ ‫ދެ ބޭފުޅުންގެ މެދުގައި ބަދަލުކުރެވުނު ފޯނު ކޯލްތަކެއް ކޮންމެވެސް ބޭފުޅަކު‬ ‫އަޑު އެއްސެވިއެވެ‪ .‬އެފޯން ކޯލްތައް ރިކޯޑް ކުރެއްވިއެވެ‪ .‬އެ ކޯލްތަކުގައި‬ ‫ދެކެވުނު ވާހަކަތައް ލީކުވެ "ބޮޑުން" ބޭޒާރުވިއެވެ‪ .‬މައްސަލަ އިތުރަށް ވައިގައި‬ ‫ހިފުމުން‪ ،‬ފޯނުކޯލުތައް ރިކޯޑުކުރެއްވި ވިންޓަރ ޝަރީފު ހައްޔަރުކުރެވި ޖަލަށް‬ ‫ލެވުނެވެ‪ .‬އޭގެ ފަހުން އެ ބޭފުޅާގެ މައްޗަށް ހުކުމް ވެސް ކުރެވުނެވެ‪ .‬ޝަރީފު‬ ‫ވިދާޅުވިގޮތުގައި އެ ބޭފުޅާގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ހުކުމަކީ އިލްޔާސް އިބްރާހީމާއި‬ ‫މާކުން އަބްދުއްސައްތާރު ކުރެއްވި ކުށަކާ ބެހޭ ވާހަކަތައް އަޑުއައްސަވައި‪ ،‬އެ‬ ‫ވާހަކަތައް ސިއްރުކުރެއްވުމުން އޭގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވުމުން ކުރެވުނު ހުކުމެވެ‪.‬‬ ‫ނަމަވެސް ޝަރީފުގެ ސުވާލަކީ‪ ،‬އިލްޔާސް އިބްރާހީމާއި ސެޓޯއާ ގުޅިގެން‬ ‫ހިންގިކަމަށް ބުނާ ހިޔާނާތާ ބެހޭ ގޮތުން އެ ދެ ބޭފުޅުން ދެއްކެވި ވާހަކަތައް‬ ‫އޭނާ ރިކޯޑުކުރެއްވި ފޯނުކޯލްތަކުގެ ސަބަބުން ސިއްރު ކުރެވުނީ ހެއްޔޭ ނުވަތަ‬ ‫އާންމުކުރެވުނީ ހެއްޔޭ މި ސުވާލެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އެފްޕީޑީއައި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހުކުމް ކުރެވުނީ ހަމައެކަނި‬

‫ވިންޓަރ ޝަރީފުގެ މައްޗަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ‪ .‬އޭނާ ރެކޯޑުކުރެއްވި ކޯލްތައް‬ ‫ހިމެނުނު ޓޭޕް އަޑުއަހައި އެ ޓޭޕު ގެންގުޅުނު ކަމަށް ކޯޓަށް ސާބިތުކޮށްދެވުނު‬ ‫‪ 19‬ވަރަކަށް މީހުން ވެސް ކުށްވެރިވާކަމަށް ހުކުމްކުރެވުނެވެ‪ .‬އެކަމަކު ‪380‬‬ ‫މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ހިޔާނާތް ވެފައިވާކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު‪ ،‬އަދި އެއްކަލަ‬ ‫ފޯނުކޯލްތަކުގައި ވާހަކަދެއްކެވި އިލްޔާސް އިބްރާހީމާއީ މާކުން ސެޓޯ ކޯޓުގެ‬ ‫ނިޔާގެ "މަރުތޭލުން" ސަލާމަތްވެވަޑައިގަތީއެވެ‪ .‬މިއީ އޭރު ކަން ހިނގި ގޮތެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫‪ 2010‬ވަނަ އަހަރު ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި‪ ،‬އޭރުގެ އިކޮނޮމިކް‬

‫ޑިވެލޮޕްމަންޓް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް‬ ‫މިނިސްޓަރ އާދިލް ސަލީމު އެ ބޭފުޅާގެ‬ ‫މާބްލް ގެސްޓް ހައުސްގެ އެޕާޓްމަންޓެއްގައި‪،‬‬ ‫މަސްތުވެ ހުންނަވައިގެން ދެ އަންހެންކުދިންނާ‬ ‫އެކު ގަދަކަމުން ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގަން‬ ‫މަސައްކަތް ކުރެއްވި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވި‪ ،‬އެ‬ ‫ކުދިން ސަލާމަތަށް އެދި ހަޅޭއްލަވައި ހެދުމުން‬ ‫އެ ސަރަހައްދަށް މީހުން އެއްވެ‪ ،‬ފުލުހުން އެ‬

‫‪26‬‬

‫އެޕާޓްމަންޓް ޗެކުކުރި ކަމަށް މީޑިއާގައި ޚަބަރުފެތުރުނެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ފުލުހުން‬ ‫އެ މީހުން ބަލަން ޖެހޭ ބެލުންތަކެއް ބެލުމަށް ފަހު ބުނީ "ދޫދޫމަތީން" ތުހުމަތު‬ ‫ކުރެވުނު ފަދަ ހުތުރު އަމަލެއް އާދިލް ނުހިންގަވާ ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި އެ ދެ އަންހެން‬ ‫ކުދިންނަކީ އާދިލްގެ ވަރަށް ގާތް ކުދިން ކަމަށް ފުލުހުންނާ ހަވާލާދީ ހަބަރުތައް‬ ‫ފެތުރުނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އެ ހާދިސާގެ ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން ލީކުވީ އެ ކަން ހިނގި ވަގުތު‬

‫މާބްލް ގެސްޓް ހައުސަށް ދިޔަ ފުލުހުން އެ ތަނުން އެ މީހުންނަށް ފެނުނު އަދި‬ ‫ފާހަގަ ކުރެވުނު ކަންކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ތައްޔާރުކުރި އަސްލު ބަޔާން ކަމަށް ބުނާ‬ ‫ބަޔާނެކެވެ‪ .‬އެ ބަޔާނުގައި އާދިލާއި އޭނާގެ "ރައްޓެހި ކުދީން" ތިބި ތަނުން‬ ‫ފުލުހުންނަށް ބަނގުރާ ހުސްކުރި ފުޅިތައް ފެނުނު ކަމަށް ބުނެފައި އޮތުމުގެ‬ ‫އިތުރަށް‪ ،‬އަންހެން ކުދިން ތިބި "ހާލަތު" ބަޔާންކޮށްދީފައި ވެއެވެ‪ .‬އަދި އެ‬ ‫ތަނަށް ދިޔަ ފުލުހުން އާދިލާ މެދު އާންމު އުސޫލާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ނުކުރީ‬ ‫އެ މީހުންނަށް މަތީ ރޭންކަކުން ކުރެވުނު އޯޑަރެއްގެ ސަބަބުން ކަން ވެސް އެ‬ ‫ބަޔާނުން އެނގެން އޮތެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން ވެސް ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވީ މާބްލް ގެސްޓް‬

‫ހައުސްގެ ހާދިސާ ހިނގި ތަނަށް ގޮސް‪ ،‬އެ ތަނުން ފާހަގަކުރެވުނު ކަންކަމާ‬ ‫ބެހޭގޮތުން ފުލުހުން އެކުލަވާލި ބަޔާން ލީކުވުމެވެ‪ .‬ފުލުހުންގެ އިސް އޮފިސަރުން‬ ‫މީޑިޔާ މެދުވެރިކޮށް ލީކުވި ލިޔުންތައް ލީކުވާން ދިމާވި ސަބަބު ހޯދުމަށް ޓަކައި‬ ‫ތަހްގީގުކުރާނެ ކަމަށާއި‪ ،‬އެ ބަޔާން ލީކުކޮށްލި ބަޔަކާ މެދު ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު‬ ‫އަޅާނެ ކަމަށް ބުނެ އިންޒާރު ދެމުން ގެންދިޔައެވެ‪ .‬ގަބޫލު ކުރެވޭ ގޮތުގައި‬ ‫މައްސަލައާ ގުޅިގެން ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އާދިލް (މިހާރު ޓްރާންސްޕޯޓް‬ ‫މިނިސްޓަރ) ފުލުހުންގެ މަރުކަޒަށް ހާޒިރުކޮށް ބަޔާން ނެގުމަށްވެސް ފުލުހުންގެ‬ ‫އިސް ފަރާތްތައް ވަނީ ފަސްޖެހިފައެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މިހާރު ކުރިމަތިވެގެން މި އުޅޭ ސީރިޔަސް މައްސަލައަށް ބަލާލަމާ‬

‫ހިންގަވާށެވެ‪ .‬އިންޓަނެޓް ބޭނުންކޮށްގެން އެތައް ބައެއްގެ އޮރިޔާން މަންޒަރު ހިމެނޭ‬ ‫ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯކްލިޕް ފަދަ ތަކެތި ބަޔަކު އެ ވަނީ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހޯދާފައެވެ‪.‬‬ ‫މި މައްސަލައިގައި ފުލުހުންގެ ތަހުގީގުގެ ކަންތައްތައް ދަނީ ކިހިނެއްކަން އެނގޭ‬ ‫ބަޔަކު މި ގައުމަކު ނެތެވެ‪ .‬މައްސަލައާ ގުޅިގެން ކުޑަ ކުދިންނާއި އަދި ބޮޑެތި‬ ‫މީހުންގެ އެތަކެއް ބަޔަކު ހައްޔަރު ކުރެވިފައިވާ އިރު‪ ،‬ވެގެން އުޅޭ ގޮތުގެ‬ ‫މައުލޫމާތެއް ނޫސްވެރިންނާ ހިއްސާނުކުރެވުނުތާ‪ ،‬މިކަމާ ގުޅިގެން ނޫސްވެރިން‬ ‫އަމިއްލައަށް ދިރާސާކޮށްގެން ހޯދާ ހޯދުންތަކަށް ހުރަސް އަޅަންވެސް ފުލުހުން‬ ‫މަސައްކަތް ކުރާ ތަން ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ‪ .‬ތަހްގީގީ ނޫސްވެރިކަމުގައި އޮބިއަޅަން‬ ‫ފުލުހުން އުޅޭ ތަން ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ އެނގޭ އެއްކަމެއް އެބައޮތެވެ‪ .‬އެއީ މި‬ ‫ފަހަރުގެ މައްސަލައިގައި ނެގިފައިވާ ފޮޓޯތަކާއި‬ ‫ކުރެވިފައިވާ ވީޑިއޯ ކްލިޕްތަކުގައި ދައުލަތުގެ‬ ‫ބައެއް އިސް ވެރިންގެ ބަރަހަނާ މަންޒަރުތަކެއް‬ ‫ހިމެނޭ ކަމަށް ވާހަކަތައް ފެތުރިފައިވާ ކަމެވެ‪.‬‬ ‫އޭގެ ތެރޭގައި ރައީސް އޮފީހުގެ ސިޔާސީ އިސް‬ ‫މަގާމުތަކުގައި ތިއްބެވި ބައެއް ބޭފުޅުންނާއި‬ ‫ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެންބަރުން‬


‫ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާކަމަށް ވެސް ވާހަކަތައް‬

‫ބޮޑެތި ގިތެޔޮ" ތަކާ ސުވާލުކުރާނެ ވަގުތަށެވެ‪ .‬އެއީ‬

‫ފެތުރިފައިވެ އެވެ‪ .‬މިހާރު އުފެދޭ ސުވާލަކީ‬

‫ކޮންކޮން "އިއްޒަތްތެރި ބޭފުޅުންނެއް" ތޯ އާއި އެ‬

‫ވެރިން ބަދުނާމު ވެފައި ވަނީ ކިހާ‬

‫ބޭފުޅުންނަށް ވާނެ ގޮތަކާ މެދުގައެވެ‪ .‬މީ ހަގީގަތެއް‬

‫ހިސާބަކަށްތޯއެވެ‪ .‬މި މައްސަލަ މިހާ‬

‫ކަމަށް ވާ ނަމަ އެބޭފުޅުން ބަރަހަނާ ވީ ހެން އެ‬

‫ސީރިޔަސްވެގެން މި އުޅެނީ ފަޟީހަތް‬

‫ބޭފުޅުންނަށް ލިބޭ ވަޒީފާގެ ކުރިއެރުންތައް ވާނީ‬

‫ވެގެން ނުވާނެ މިންވަރަކަށް ދައުލަތުގެ‬

‫އިތުރުތޯ ނުވަތަ އެބޭފުޅުންގެ އާރާއި ބާރާއި ފަންވަރު‬

‫ބައެއް އިސްވެރިން ފަޟީހަތް ވެގެންތޯ‬

‫އިތުރަށް ވާނީ ވަރުގަދަތޯއެވެ‪.‬‬

‫ސުވާލު އުފެދެ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މިރާއްޖޭގައި މިނޫނަސް އޮރިޔާން ކާޑާއި ފިލްމު އުފައްދައިގެން‬

‫ ‬

‫ވެއަތުވެ ދިޔަ ތަނުގެ ތަޖްރިބާއަކީ އެއީއެވެ‪ 1990 .‬އިގެ އަހަރުތަކުގެ‬

‫ފަހުކޮޅު ވަރަށް އާދަޔާ ހިލާފް ހާދިސާއެއް ހިނގިއެވެ‪ .‬އެއީ މަސްޖިދުއް ސުލްތާން‬

‫މީހުން ހައްޔަރު ކޮށްފައި އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬އެގޮތުން ‪ 2009‬ވަނަ އަހަރު ޖެނުއަރީ‬

‫މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު އަލްއައުޒަމް ނުވަތަ އިސްލާމީ މަރުކަޒުގެ ތިރީގައި ހިންގާ‬

‫ހާ ތަނުގައި ކުޑަކުޑަ ކުދިންތަކެއްގެ އެތައް ސަތޭކަ ބަރަހަނާ ފޮޓޯއާއި ބަރަހަނާ‬

‫އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީގެ ތެރޭގައި އެ އޮފީހުގެ އިއްޒަތްތެރި އިސްވެރިޔަކާއި‬

‫ވީޑިއޯ ކްލިޕްތަކާއެކު އުމުރުން ‪ 38‬އަހަރުގެ މީހެއް ކަމަށް ވާ ހުސެން ފަޒީލް‬

‫ހިލޭ އަންހެނަކު ހިންގި ބަދުއަހްލާގީ އަމަލެވެ‪ .‬އެ ވާހަކަ މާލެތެރޭގައި ފެތުރިގެން‬

‫އަތުލައިގަނެވިފައި ވެއެވެ‪ .‬ފުލުހުން ހާމަކުރިގޮތުގައި ހުސެއިން ފަޒީލް ‪35‬‬

‫ދިޔައެވެ‪ .‬ފުލުހުން މައްސަލަ ބަލައި‪ ،‬ކޯޓުން އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ހުކުމް‬

‫ކުދިންނާއެކު ތަފާތު ފެންވަރުގައި ގުޅުންހިންގާފައި ވެއެވެ‪ .‬މި ވާހަކަޔާ ގުޅިގެން‬

‫ވެސް ކުރިއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އެ ކަމުގައި ކުށްވެރިވެވަޑައިގެންނެވި "ބޭފުޅަކީ" އޭރުގެ‬

‫އާއްމު މުޖުތަމައަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބިގެން ދިޔައެވެ‪.‬‬

‫ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ ވަރަށް އިސްވެރިޔަކާ ޚާއްސަ އެކުވެރިކަމެއް‬

‫ ‬

‫ފަޒީލްގެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ފުލުހުންގެ އިސްވެރިންނާއި‬

‫އޮންނަ‪ ،‬ވަރުގަދަ ނުފޫޒެއްގެ އެހީތެރިކަން ލިބިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެއް ކަމަށްވެ އެވެ‪.‬‬

‫ތަހްގީގު ކުރިޔަށް ގެންދެވި ބޭފުޅުން ދެ އިރު ދެ ދަޅަޔަށް‪ ،‬ފިސާރިއަކަށް‬

‫އެހެންކަމުން މައްސަލައާ ގުޅިގެން އޭނާގެ ކުރީގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ނަމަވެސް‬

‫އުކުނޑި ކޮއްޓާ ބައެއް ފަދައިން‪ ،‬މީޑިޔާ ބްރީފިންގ ތައް ދީ‪ ،‬މައްސަލައާ‬

‫އޭގެ ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން ކުރީގެ ވަޒީފާއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ވަޒީފާއެއް އޭނާއަށް‬

‫ބެހޭ މައުލޫމާތުތައް ނޫސްވެރިންނާއި އަންމުންނާ ހިއްސާކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ‪.‬‬

‫ލިބިވަޑައިގަތެވެ‪ .‬އައިޖީއެމްއެޗުންނެވެ‪.‬‬

‫ފަޒީލްގެ މި މައްސަލައަކީ ވެސް ވަރަށް ޙައްސާސީ މައްސަލަތަކެއް ހިމެނޭ‪،‬‬

‫ ‬

‫ވަކިން ހާއްސަކޮށް ކުޑަ ކުދިންތަކެއް ޝާމިލުވާ މައްސަލައެއް ކަމުން‪ ،‬ފުލުހުން‬ ‫އެ މައްސަލަ ނޫސްވެރިންނާ ހަމައަށް ގެނެސްދެމުން ދިޔައީ ވެސް ވަރަށް‬

‫މިގައުމުގައި ކަން ހިނގާ މަގަކީ މިއެވެ‪ .‬ރައްޔިތުން ކަންބޮޑުވަނީ ކަން‬

‫ބޮޑު ވާން ޖެހިގެންނެވެ‪.‬‬ ‫މިރާއްޖޭގައި މިގޮތަށް ބަރަހަނާވާ ބޭފުޅުނަށް ކުރިއެރުންތައް ލިބެމުންދާއިރު‬

‫ ‬

‫ޕްރޮފެޝަނަލްކޮށެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ފާހަގަކުރަން ޖެހޭ‬

‫ދުނިޔޭގެ ތަހުޒީބު ޑިމޮކްރަސީ ތަކުގައި ފެންނަނީ މިއާ މުޅިން ހިލާފު ކަންތައްތަކެވެ‪.‬‬

‫ކަމެއް އެބައޮތެވެ‪ .‬އެއީ އެތައް ކުޑަކުދިންނަކާ ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގި‬

‫އެ މުޖްތަމައު ތަކުގައި އަހްލާގީ ގޮތުން ދަށް ފެންވަރުގެ އަމަލުތައް ހިންގާ‬

‫ފަޒީލަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން މުހިއްމު މީހަކަށް ނުވާ ކަމެވެ‪" .‬ބޮޑު" ނުވަތަ‬

‫މީހުންނަކަށް އެމީހުންގެ މަންދޫބުންގެ ގޮތުގައި ނުވަތަ ޕަބްލިކް އޮފީސްތަކުގައި‬

‫"މާތް" ހާންދާނަކަށް ނިސްބަތް ވާ މީހަކަށް ވެސް ނުވާ ކަމެވެ‪.‬‬

‫އެބައިމީހުން ތަމްސީލްކުރުމުގެ ފުރުސަތެއް ނުދެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މީގެ ކުރީން އޮތް މައުމޫނުގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް‪ ،‬އަދި މިހާރު މި އޮތް‬

‫‪ 2008‬ވަނަ އަހަރު މާރޗް ‪ 10‬ވަނަ ދުވަހު‪،‬‬

‫އޭރުގެ ނިއުޔޯކް ގެ‬

‫ގަވަރުނަރު އެލިޔޮޓް ސްޕިޓްޒަރ ހަށިވިއްކާ އަންހެންކުއްޖަކަށް ފައިސާ ދެއްވައިން‬

‫ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް އެއް ގޮތަކަށް ހިނގާ ކަމެއް އެބައޮތެވެ‪.‬‬

‫ގުޅުން ހިންގަވާފައިވާ ކަމަށް ނިއުޔޯކް ޓައިމްސް ނޫހުގައި ރިޕޯޓުކުރިއެވެ‪ .‬މި‬

‫އެއީ ދެ ސަރުކާރުން ވެސް‪ ،‬ބޮޑެތި އަދި މުހިއްމު ބޭފުޅުން އެ ބޭފުޅުންގެ‬

‫ރިޕޯޓުގައި އޭނާ ހަށި ވިއްކާ އަންހެންކުދީންނަށް ‪ 80000‬ޑޮލަރަށްވުރެ ގިނައިން‬

‫އަމިއްލަ އިހްތިޔާރުގައި ބަރަހަނާވެ އާންމުންގެ ކުރިމަތީ އަގުވެއްޓޭ އިރުވެސް‬

‫ހަރަދުކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައި ވެއެވެ‪ .‬އެއްވެސް ފޮޓޯއެއް މަންޒަރެއް‬

‫ސަރުކާރުން އެ ބޭފުޅުން ދިފާއުކޮށް‪ ،‬އެ ބޭފުޅުން ނަގައި ކޮޅަށް ޖަހަން‬

‫ސްޕިޓްޒަރ އާ ބެހޭގޮތުން އާންމެއް ނުވެއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ނޫހުގައި ޝާއިއުކުރެވުނު‬

‫މަސައްކަތް ކުރާ ކުރުމެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މިހާ ސީރިޔަސް މައްސަލައެއް ފުލުހުން ބަލަމުން ދާ އިރު‪،‬‬

‫ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން ސްޕިޓްޒަރ އަކީ ކައިވެނީގެ މާތް ގުޅުމަށް އިހްތިރާމު ނުކުރައްވާ‪،‬‬ ‫އަހުލާގީގޮތުން ދަށު ދަރަޖައިގެ އަމަލުތަކެއް ހިންގަވާ ބޭފުޅެއް ކަމަށް ބުނެ‬

‫ތަހުގީގުގައި ލިބޭ ކުރިއެރުންތަކާ ބެހޭ މައުލޫމާތުތައް އަދުލު އިންސާފުގެ‬

‫ޓީވީތަކުންނާއި ރޭޑިއޯތަކުން ވާހަކަދައްކައި‪ ،‬އާންމުންގެ ރުޅިވެރިކަން އޭނާއަށް‬

‫އުސޫލުތައް ހުއްދަކުރާ އެންމެ ބޮޑު މިންވަރަކަށް ނޫސްވެރިންނާ ހިއްސާކުރުމަކީ‬

‫އަމާޒުވާން ފެށިއެވެ‪ .‬އޭގެ ސަބަބުން ނޫސް ރިޕޯޓު ޝާއިއުކުރެވުނު ތާ އެންމެ ‪03‬‬

‫ކޮންމެހެން ބޭނުންކަމެކެވެ‪ .‬އެހެނީ މި ފަދަ މައްސަލަތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ‬

‫ދުވަސް ފަހުން ‪ 13‬މާރޗް ‪ 2008‬ވަނަ ދުވަހު ސްޕިޓްޒަރ ގަވަރުނަރު ކަމުން‬

‫މަސްލަހަތާ ގުޅިފައިވާ މައްސަލަތަކެވެ‪ .‬އެ ކަންތަކުގެ ހަގީގަތް ރައްޔިތުންނަށް‬

‫އިސްތިއުފާ ދެއްވިއެވެ‪ .‬އަދި ރައްޔިތުންގެ ކިބައިންނާއި އަނބިކަނބަލުންގެ އަރިއަހުން‬

‫އެނގެން ޖެހޭ ކަންތަކެވެ‪ .‬މި މައްސަލައިގެ ބޮޑުކުޑަމިން އަދި އެކަކަށްވެސް‬

‫މައާފަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ‪.‬‬

‫ނޭނގެއެވެ‪ .‬ރަސްމީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެ ކަން ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ‪.‬‬

‫ ‬

‫މި ރާއްޖޭގައި ތިމާމެންގެ ބަދުއަހުލާގީ ފާފަތަކުގެ ފޮޓޯއާއި އަޑާއި‬

‫ނަމަވެސް މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން އާންމުން ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެއް‬

‫ވީޑިއޯއާ އެކު ފެތުރިގެން ދާ އިރު ވެސް އެއިން ބޭފުޅެއްގެ "ކަހާތަން ހިރުވާވެސް‬

‫އެބައޮތެވެ‪ .‬އެއީ އެތައް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށް ތަހްގީގުކުރަމުން ދާ އިރު ވެސް‬

‫ނުލާ" ކަހަލައެ‬

‫އަބަދު އެއް ވާހަކައެއް އިވޭތީއެވެ‪ .‬އެ ވާހަކައަކީ ކެމެރާތަކުގެ "ފުރަގަހުގައި"‬ ‫ޙަރަކާތްތެރިވި ކުދިންނާއި މީހުން އެކަނި ހައްޔަރުކޮށް ސުވާލުކޮށް ތަހްގީގު‬

‫ ‬

‫ފުލުހުންގެ ތަހުގީގާއި ޝަރުއީ މަރުހަލާގެ ކަންތައްތައް ކޮންމެ ގޮތަކަށް‬

‫ދިޔަ ނަމަވެސް‪ ،‬ޔަގީން ވާ އެއް ކަމެއް އެބައޮތެވެ‪ .‬އެއީ ބޮޑުންގެ ތެރެއިން‬

‫ކުރިޔަށް ގެންދާ ވާހަކައެވެ‪ .‬ކެމެރާތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ތިއްބަވައިގެން ދީނާއި‬

‫ބައެއް ބޭފުޅުން ބޭޒާރުވެ ފަޟީހަތް ވެއްޖެ ކަމެވެ‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް މިފަހަރު‬

‫އަހުލާގީ ހަމަތަކާއި އިޖުތިމާއީ ހައްދުތައް ފައިދަށަށް ލައްވައި ޗިސްޗިސްކުރެއްވި‬

‫ވެސް ދިވެހިން ހިތާމަޔާ އެކު ދެކެން ވީ‪ ،‬ވެއަތުވެ ދިޔަ ‪ 32‬އަހަރުގެ ތެރޭގައި‬

‫"ބޭފުޅުން" ގެ ވާހަކައެއް ނުދެކެވޭތީއެވެ‪.‬‬

‫އާއްމުކޮށް ފެނުނު މަންޒަރުތޯއެވެ؟ ހައްގާއި ރަނގަޅު ގޮތުގައި ކޮޅުފައިން ޖަހައި‪،‬‬

‫ ‬

‫އާންމުން ކެތްމަދުވެފައި ތިބޭނީ މި ކަމުގައި އަމިއްލަ އިހްތިޔާރުގައި‬

‫ކެމެރާތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ބަރަހަނާ ވި ކަމަށް ވާހަކަ ފެތުރިފައިވާ "ސިޔާސީ‬

‫"ބާރުވެރީންނާއި ބޮޑުންގެ" ހިމާޔަތުގައި ފުލުހުން ރުކުރުވިގެން ތިބެ‪ ،‬އެ ބޭފުޅުންގެ‬ ‫ނުބައިކަމާއި މުޑުދާރުކަން ދިފާއުކުރައްވާ މަންޒަރުތޯއެވެ؟‬

‫‪27‬‬


‫ޗިލީ ޕްރޯންސް‬ ‫ބޭނުންވާތަކެތި‬ ‫‪ 4‬މޭޒުމަތީ ސަމްސާ އޮލިވް އޮއިލް‬ ‫‪ 2‬ބޮނޑި ލޮނުމެދު (ކުދިކޮށްކޮށާފައި)‬ ‫‪ 16‬ޕްރޯންސް ބޮޑެތި (ފެނުކައްކާފައި)‬ ‫‪ 1‬މޭޒުމަތީ ސަމްސާ ޕާސްލީފަތް (ކުދިކޮށްކޮށާފައި)‬ ‫ލޮނު‪ ،‬އަސޭމިރުސް‬ ‫ހަދާނެ ގޮތް‬ ‫ތެޔޮފޮދު ތަވައެއްގައި ހޫނުކުރެއްވުމަށް ފަހު ލޮނުމެދާ މިރުސްކޮޅު‬ ‫ސްޓަރފްރައި ކުރައްވާށެވެ‪ .‬ދެން ޕްރޯންސް އެޅުއްވުމަށް ފަހު ހަތަރު މިނިޓް‬ ‫ވަންދެން ސްޓަރފްރައި ކުރައްވާފައި ޕާސްލީ އެޅުއް ވުމަށް ފަހު ބާލުއްވާށެވެ‪.‬‬ ‫ސާރވް ކުރައްވާއިރު ތެޔޮފޮދު ޕްރޯންސް ތަކުގެ މައްޗަށް އަޅުއްވާށެވެ‬

‫"‬

‫ޝައްކު ކުރުމަކީ‪،‬‬ ‫ހިތަށް ވަސްވާސް ވެއްދުމަކީ‬ ‫ވަރަށް ގިނަފަހަރަށް‬ ‫އުއްމަތުގެ އެއްހަލާކެވެ‪.‬‬ ‫އިއްތިޙާދަކީ‪ ،‬ވެރިއެއްގެ‬ ‫މައްޗަށް ހިތަށް ގެނެވޭ‬ ‫ޔަގީން ކަމަކީ‪ ،‬ގާތްގަނޑަކަށް‬ ‫ކޮންމެ ފަހަރަކުމެ އުއްމަތުގެ‬ ‫ސަލާމަތެކެވެ"‬ ‫ރައީސް މުހައްމަދު އަމީން‬

‫‪28‬‬


29


‫މަރުގެ އިންޒާރު‬ ‫މުހައްމަދު ގާސިމް‪ ،‬އއ‪ .‬މަތިވެރި‬

‫(ކުރީގެ އަދަދާ ގުޅޭ)‬

‫ކުއްލިއަކަށް ޝިނާންގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ ތަށިމުށި މަތީގައި ހަރަކާތް‬ ‫ހުސްވެފައި އޮތް އަތަށް ކުއްލި ޙަރަކާތެއް އައިތަނެވެ‪ .‬ޝިނާނަށް‬

‫ ‬

‫ވީގޮތެއްވެސް ނޭނގުނެވެ‪ .‬ހަދާނެ ނަހަދާނެ ގޮތެއް ނޭނގި ހުރެފައި ގޮސް‬

‫ގިނައިރުތަކެއް ނުވި އެވެ‪ .‬އަނެއްކައިވެސް އިވެންފެށީ ފިޔަވަޅެއްގެ އަޑެވެ‪.‬‬

‫ކުއްލިއަކަށް ކޮޓަރީ ދޮރު ލެއްޕުނީ އެވެ‪ .‬އެއަށްފަހު އެތެރޭ ހުރި މީހާއަށް‬

‫ކޮޓަރިން ނިކުމެއްޖެ އެވެ‪ .‬ގާތިލު ބަޗަނީ ކަންނޭނގެ އެވެ‪ .‬ޝިނާނުގެ‬

‫ނުހުޅުވޭގޮތަށް ބާރަށް ހިފަހައްޓައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ހަޔާތް ޚަތިމްކޮށްލުމަށްފަހު ސަލާމަތްވަނީ އެވެ‪ .‬ޝިމްލާ ކޮބައިބާވައެވެ؟ މި‬

‫ލިބުނު ސިހުމާއި ހާސްކަމުގެ ސަބަބުން ގެއިން ނިކުތުމުގެ‬

‫ ‬

‫ހުރިހާ ކަމެއް ގޭތެރޭގައި ހިނގާދިޔައިރު އޭނާ އެއޮތީ ހަމަ ގަދަ ނިދީގައި‬

‫ޚިޔާލެއް‪ ،‬ޖެހިގެން ހުރި ކޮޓަރީގައި ނިދާފައި އޮތް ޝިމްލާއަށް ގޮވުމުގެ‬

‫ބާވައެވެ؟‬

‫ޚިޔާލެއްވެސް ނަޔެވެ‪ .‬އެއީ ބައެއްފަހަރު މާބޮޑަށް ހާސްވެ ބިރުގަތުމުން‬

‫ ‬

‫ކުއްލިއަކަށް މުޅި ގޭތެރެއަށް‬

‫އަލިވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ‪.‬‬

‫ވާގޮތެކެވެ‪ .‬ކުރާނެ ނުކުރާނެ ކަމެއް ނޭނގެނީ އެވެ‪ .‬ދެން ކުރެވޭނީ‬

‫ހޮޅިބުރިތައް ދިއްލިއްޖެ އެވެ‪ .‬ފެނުނީ ޝިނާނެވެ‪ .‬އޭނާ ހުރީ ކޮޓަރިން‬

‫ކުރަން އޮންނަ އެންމެ ކޮސް ކަންތަކެވެ‪ .‬ޝިނާނަށް މިފަދަ ގޮތެއް‬

‫ބޭރުގަ އެވެ‪ .‬ދާހިއްލާ ފޯވެފަ އެވެ‪ .‬ހަތަރެސްފަޔާއެކު މުޅި ހަށިގަނޑު‬

‫ނުވިއްޔާ ކިތަންމެހައިވެސް ރަނގަޅެވެ‪.‬‬

‫ތުރުތުރު އަޅައެވެ‪.‬ގެއިން ކަރަންޓު ކަނޑާލާފައި ހުރުމުން ޝިނާން ގޮސް‬ ‫ކަރަންޓް ދިނީކަންނޭނގެ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ގޭތެރެއަށް އަލިވެގެން ދިޔުމާއެކު ފުރަތަމަވެސް ޝިނާނަށް‬

‫ ‬

‫މިފަހަރު ކަންތައްވީ އެހެނެއް ނޫނެވެ‪ .‬ބިރުން ފިތްކެނޑޭ‬ ‫ހާލުގައި ހުރިނަމަވެސް‪ ،‬ރަނގަޅު ޚިޔާލެއް އޭނާގެ ސިކުނޑިއަށް‬ ‫ވެރިވެއްޖެ އެވެ‪ .‬ފުލުހުންނަށް ގުޅުމުގެ ފިކުރު ސިކުނޑީގައި‬

‫ބަލައިލެވުނީ ކޮޓަރިއަށެވެ‪ .‬އޭނާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ ތަޅުންގަނޑުމަތީގައި‬

‫ކޮށައިލުމާއެކު އަވަސް އަވަހަށް އެކަމަށް އެނބުރުނެވެ‪.‬‬

‫އޮތް ވަޅިއެކެވެ‪ .‬ވެއްޓިފައި އޮތް މީހެއްގެ އަތެވެ‪ .‬ޝިނާންގެ ވަރުގަދަ‬

‫ގިނަ ވަގުތުތަކެއް ހޭދަކުރާކަށް ނުހެދި އެވެ‪ .‬ފުލުހުން ދީފައިހުރި‬

‫ހަމަލާއެއްގައި ގާތިލުގެ ދުވަސް ދުއްވައިލީ ކަންނޭނެގެ އެވެ‪.‬‬

‫ނަންބަރުތަކުން ނަންބަރަކަށް ގުޅައިފި އެވެ‪ .‬އެއް އަތުން ތަޅުގައި‬

‫ކަޅި ޖަހައިނުލައި އެދިމާއަށް ބަލަން ޝިނާނަށް ހުރެވުނެވެ‪ .‬އޭރުވެސް‬

‫ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ‪ ،‬އަނެއް އަތުންނެވެ‪ .‬ގޭގައި ގާތިލު ހުރި ކަމުގެ‬

‫އޭނާގެ ހަތަރެސްފައިގެ ރޫރޫ އެޅުމަކަށް ނިމުމެއް ނާދެއެވެ‪ .‬މޭގެ ތެޅުމަކަށް‬

‫ޚަބަރު ދިނުމަށްފަހު ޖީބަށް ފޯނު ލެވޭވަރެއް ނުވި އެވެ‪ .‬އެތެރެއިން‬

‫ބަދަލެއް ނާދެ އެވެ‪ .‬މީހާ ހުރީ މައިނޭވާ ލެވިލެވި އެވެ‪ .‬އެހެން ހުއްޓާ‬

‫ދޮރު ހުޅުވަން ހިފާލައިފި އެވެ‪ .‬ޝިނާނަށް އެވަރު ނުވިސްނާ ހުރެވުމުގެ‬

‫‪30‬‬


‫ސަބަބުން ކަންނޭނގެއެވެ‪ .‬ކުޑަކޮށް ދޮރު ހުޅުވިއްޖެއެވެ‪ .‬ހަމައެއާއެކު‬ ‫އެދޭރެއިން ވަޅިވެސް ދިއްކޮށްފި އެވެ‪ .‬ޝިނާނު އަވަސް އަވަހަށް‬ ‫ދެއަތުން ތަޅުގައި ހިފިއެވެ‪ .‬އެވަގުތު އިވުނީ‬

‫އެވެ‪ .‬ގާތިލު ތެޅިތެޅި އޮއްވަ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ތަޅުންގަނޑުމައްޗަށް‬

‫ޝިނާނު ބަލާކަށް ނުހަދަ އެވެ‪ .‬ވަގުތުން ފޮތިގަނޑު ދަމައިގެންފި‬

‫އެވެ‪ .‬ޖެހި އެންމެ ލަތްކަކުންނެވެ‪ .‬އެވަގުތު ޝިނާނުގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް‬

‫ފޯނު ވެޓުނު އަޑެވެ‪ .‬އެކަމަށް ސަމާލުކަމެއް ދިނުމެއް ނެތި‪ ،‬ޝިނާނު‬

‫ލިބުނީ ކުއްލި ސިހުމެކެވެ‪ .‬ފެނުނު މަންޒަރަކުންނެވެ‪ .‬ގަބޫލުކުރަން ދަތި‬

‫މަސައްކަތްކުރީ ދޮރުފަތް ލެއްޕޭތޯ އެވެ‪ .‬އެހެނަސް އެކަމެއް ނުވި‬

‫މަންޒަރެކެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪ .‬ދޮރާ ދޮރުފަތާދެމެދުގައި ވަޅި ހުރީ ތާށިވެފައެވެ‪ .‬ތިލަ ހުރީ‬

‫"ޝި‪ ....‬ޝި‪ ......‬ޝިމްލާ‪ "!......‬ޝިނާނަށް ވަގުތުން ޝިމްލާގެ‬

‫ ‬

‫ބޭރަށް ނިކުމެފަ އެވެ‪ .‬ޝިނާން އެއަށް ބަލައިލި އެވެ‪ .‬ދިހަވަރަކަށް‬

‫ގައިން ދޫކޮށްލެވިއްޖެއެވެ‪ .‬ބޭއިޚުތިޔާރުގަ އެވެ‪ .‬ޝިމްލާ ފުންމައިގެން ތެދުވި‬

‫އިންޗީހުންނަ ވަރުގެ ކަޅުކުލައިގެ އެ ތިލައިން މިހާރުވެސް އޭނާގެ‬

‫އެވެ‪ .‬އޭނާ ހުރީ ދާހިއްލާ ފޯވެފަ އެވެ‪ .‬ވަރުބަލިވެގެން ގޮސް ގުނބު ލެވިފަ‬

‫މަންނައާއި ބައްޕަގެ ލޭ އޮހޭ ކަހަލަ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އިރުކޮޅަކު ވަޅިއަށް ބަލަން ޝިނާން ހުރެފައި ކުއްލިއަކަށް‬

‫ ‬

‫ޝިމްލާގެ ކަޅި ޝިނާނާ ދިމާއަށް ހުއްޓިފައި ހުރިއިރު‪ ،‬އޭނާގެ މޭ‬

‫ ‬

‫ދޮރުފަތަށް ކުޑަ ދުލެއް ދީފި އެވެ‪ .‬އެއާއެކު ތަޅުންގަނޑު މައްޗަށް ވަޅި‬

‫އުފުލި ތިރިވަމުންދެއެވެ‪ .‬މޫނުމަތިން އުފުލެމުން އަންނަ ދާތިކިތައް ބޮޑުވަމުން‬

‫ވެއްޓިއްޖެ އެވެ‪ .‬ޝިނާން ހުރީ ވަރަށް ހުޝިޔާރު ވެގެންނެވެ‪ .‬ވަގުތުން‬

‫ގޮސް އަމިއްލަ ހާލައިގެން އިނދެވޭ ވަރު ނުމުވުން އެ މޫނާ އަލްވަދާޢު‬

‫ގުދުވެ ވަޅި ނަގައިފި އެވެ‪ .‬އެއީ އޭނާ ހަދަން ބޭނުންވި ގޮތެވެ‪.‬‬

‫ކިޔުމަށްފަހު ފުންމާލަ އެވެ‪ .‬ތަޅުންގަނޑު މައްޗަށެވެ‪.‬‬

‫އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ ހަށިގަނޑު ކޮށައި ކުދި ކުދި ކޮށްލި ވަޅި‬

‫"ޝިމްލާ! ކަ‪ ......‬ކަ‪ .....‬ކަލޭ‪....‬؟" އެތައް އިރަކު ބަލަން‬

‫ ‬

‫މިހާރު އެ އޮތީ އޭނާގެ އަތުގަ އެވެ‪ .‬އެހެނަސް އެކަމާގުޅިގެން ދެން‬

‫އޮވެފައި ޝިނާނަށް އަހައިލެވުނެވެ‪ .‬އެއާއެކު އޭނާ ފުންމައިގެން ތެދުވެއްޖެ‬

‫ކަންތައް ހިނގީ ގޯހުން ގޯހަށެވެ‪ .‬ލިބުނު ފުރުސަތުގައި ކޮޓަރީ ދޮރު‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ހުޅުވާލުމަށްފަހު ގާތިލު ނިކުމެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫"މަގޭ މަންމައާ ބައްޕަގެ ގާތިލަކީ ކަލޭތަ؟" ޝިނާނުގެ މޫނުމަތި‬

‫ ‬

‫ޝިނާން ސިހުނެވެ‪ .‬އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި އެހުރީ މުޅި‬

‫ހަށިގަނޑު އެކީއެކައްޗަކަށް ނިވާވާވަރުގެ ބޮޑު ކަޅުކުލައިގެ ކޯޓެއް‬

‫ރުޅިވެރިކަމުގެ ރަތް ކުލައިން ފެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ޝިމްލާ އަނގައަކުން ނުބުނެއެވެ‪ .‬ފާޑަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ‬

‫ ‬

‫ލައިގެން ހުރި މީހެކެވެ‪ .‬މޫނުވެސް ވަނީ ނިވާކޮށްފަ އެވެ‪ .‬ކަޅު‬

‫އެވެ‪ .‬މިގޮތުގައި ހޭދަވީ އިރުކޮޅެކެވެ‪ .‬ކުއްލިއަކަށް ފުންމައިގަތީ ތަންކޮޅެއް‬

‫ފޮތިގަނޑަކުންނެވެ‪ .‬އެއީ ޝިނާނުގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ ގާތިލެވެ‪.‬‬

‫ދުރުގައި ވެއްޓިފައި އޮތް ވަޅިއާ ދިމާއަށެވެ‪ .‬ލިބުނު ކުއްލި ސިހުމާއެކު‬

‫އޭނާ މަސައްކަތްކުރީ ދުއްވައިގަންނާށެވެ‪ .‬ގެއިން ނިކުމެގެން ފިލައި‬

‫ޝިނާނަށް ބަލައިލެވުނު އިރު ޝިމްލާ ވަޅި ނަގައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ރައްކާވާށެވެ‪ .‬އެހެނަސް އޭނާއަކަށް އެފުރުޞަތެއް ޝިނާން ނުދިނެވެ‪.‬‬

‫"އަހަރެންގެ މަޤުޞަދު ޙާޞިލުވާނީ ކަލޭވެސް މަރާލައިގެން‪".‬‬

‫ ‬

‫ވަގުތުން އޭނާއާ ދިމާއަށް ފުންމައިގެންފި އެވެ‪ .‬މެދުހަށީގައި ބައްދައިފި‬

‫ވަޅީގެ މުށްގަނޑުގައި ބާރަށް ހިފެހެއްޓުމަށްފަހު‪ ،‬އަތް މައްޗަށް‬

‫އެވެ‪ .‬ބެއްދުނުހާ ބާރަކަށެވެ‪ .‬އެއާއެކު ދެމީހުން އެކުގައި ކަހަލަ‬

‫އުފުލައިލައިފައި ހަރުކަށި ރާގަކަށް ޝިމްލާ ބުންޏެވެ‪ .‬ޝިނާނަށް ފަހަތަށް‬

‫ގޮތަކަށް ތަޅުންގަނޑު މައްޗަށް ވެއްޓިއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ޖެހެވުނެވެ‪ .‬އޭރު އޭނާގެ މޭ ތެޅޭވަރުން ހީވަނީ އެހެންފަދަ ކަމެއް ހެންނެވެ‪.‬‬

‫ ‬

‫ކުރިމަތިން ފެނަންމުންދާ މަންޒަރު ގަބޫލު ކުރެވޭ ފަހަރަށް ވުރެ ނުކުރެވޭ‬

‫ވެއްޓި ޖެހުނު ގޮތަކުން ޝިނާނަށް ތަދުވި އެވެ‪.‬‬

‫އެހެންނަމަވެސް އެކަމަކަށް އޭނާ ނުވިސްނަ އެވެ‪ .‬ސަމާލުކަމެއް‬ ‫ނުދެއެވެ‪ .‬ނޭވާއެއް ލާނެ ފުރުޞަތުވެސް ދިނުމެއް ނެތި އޭނާ‬

‫ފަހަރު ގިނައެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އަވަސްވެގަތީ އެ އަނިޔާވެރި ގާތިލަކީ ކާކުތޯ ބެލުމަށެވެ‪ .‬އޭނާ‬ ‫މަސައްކަތް ކުރީ ގާތިލުގެ މޫނު ނިވާކޮށްފައިވާ ފޮތިގަނޑު‬

‫އެހެންކަމަށްވާނަމަ‪ ،‬ތިޔަ ސަމާސާ ކުރުން ހުއްޓައިލަންވީނު"‬ ‫"މީ ސަމާސާއެއް ކަމަށް ހީވާނަމަ ތީ ކުރެވޭ ވަރަށް ބޮޑު ކުށް‬

‫ ‬

‫ދަމައިގަންނާށެވެ‪ .‬ގާތިލު މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދިޔައީ ޝިނާނަށް‬ ‫އެކަން ކާމިޔާބުވިޔަ ނުދިނުމަށެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ޝިނާނު ދާހިއްލަން ފަށައިފި އެވެ‪ .‬ވަރުބަލިވާން ފަށައިފި‬

‫ހީއެއް‪ .‬ފަހަރެއްގައިވެސް މީ ސަމާސާއެއް ނޫން!"‬ ‫ ‬

‫"ދެން‪.....‬؟ ކޮންކަމެއް ޙާޞިލުކުރަން ތި އުޅެނީ؟"‬

‫ ‬

‫"މީ ތި ޢާއިލާގެ ކިބައިން އަހަރެން ހިފާ ބަދަލެއް‪ .‬މިކަން‬

‫އެވެ‪ .‬ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ގާތިލުގެ ބާރު މާގަދަ އެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬ ‫އޭނާ އެ މަސައްކަތް ހުއްޓައެއް ނުލަ އެވެ‪ .‬ނަތީޖާއަކަށްވީ މަޑުމަޑުން‬

‫"ޝިމްލާ ތިޔައުޅެނީ މަށާ ސަމާސާއެއް ކުރަންތަ؟‬

‫އަހަންނަށް ފުރިހަމަވާނީ ކަލޭގެ ދުވަސްވެސް ދުއްވާލެވިގެން‪".‬‬ ‫"އަހަރެންގެ އާއިލާގެ ކިބައިން ބަދަލު ހިފަން ޖެހޭފަދަ ކަމެއް‬

‫ ‬

‫ނަމަވެސް އޭނާގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގާތިލު އަންނަން ފެށުމެވެ‪.‬‬

‫ޝިމްލާއަކަށް ނޯންނާނެ‪ .‬ކީއްވެގެން ތި އުޅެނީ؟" ޝިނާނަށް ހުރެވުނީ‬

‫މިހާރު ގާތިލުގެ ދެއަތް ޝިނާނުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނެވިއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ސުވާލުމާކެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ‪ .‬ވާނުވާ ނޭނގިފަ އެވެ‪ .‬މޫނުމަތިން ފާޅުވާން‬

‫ޝިނާނުގެ އެއް އަތުން ގާތިލުގެ ދެއަތުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިފި‬

‫ހުރީ ހައިރާންކަމާއި އަންތަރީހުގެ ކުލަ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪ .‬އަނެއް އަތް ހަރަކާތް ކުރަމުން ދިޔައީ އޭނާގެ މޫނާ ދިމާއަށެވެ‪.‬‬

‫ ‬

‫"ޝިނާނަކަށް އެކައްޗެއްވެސް ނޭނގޭނެ‪ ".‬ޝިމްލާ ވަޅި‬

‫މޫނު ދުރަށް ލެވޭތޯ ގާތިލު ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރި އެވެ‪ .‬އެހެނަސް‬

‫ތިރިކޮށްލި އެވެ‪" .‬ބޭނުންތަ އަޑުއަހަން؟ އެހެންވިއްޔާ އަޑުއަހާ!" ޝިމްލާގެ‬

‫މިފަހަރަކު ގާތިލަކަށް ޝިނާނުގެ މައްޗަކަށް ކުރިއެއް ނުލިބުނެވެ‪.‬‬

‫އަޑާއި ރާގު ބަދަލުވެއްޖެ އެވެ‪( .‬ނުނިމޭ)‬

‫މޫނުގައި އައްސާފައި އޮތް ފޮތިގަނޑުގައި ޝިނާނުގެ އަތް ޖެހިއްޖެ‬

‫‪31‬‬


‫ސަލްމާން ޚާ ުނ‬ ‫އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގައި‬ ‫އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތްކުރުމަށް ޓަކައި ސަލްމާނު ޚާނު ޖަމިއްޔާއެއް‬ ‫ ‬ ‫އުފައްދައިފިއެވެ‪" .‬ބީންގ ހިޔުމަން ފައުންޑޭޝަން" ގެ ނަމުގައި އުފެއްދި މި‬ ‫ޖަމްއިއްޔާގެ މައިގަނޑު މަގުސަދުތަކަކީ ސިއްހީ ފަރުވާގެ ދާއިރާގައި އިންސާނީ‬ ‫އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ‪ .‬މިހާރު ވެސް މި ޖަމިއްޔާއިން ވަނީ އިންޑިޔާގެ‬ ‫"މެރޯވ ޑޮނަރ ރަޖިސްޓްރީ އޮފް އިންޑިޔާ" އާ ގުޅިގެން ލޭގެ އެކިއެކި‬ ‫މައްސަލަތައް ހުންނަ ބަލި މީހުންނަށް މެރޯވ ހަދިޔާކުރުމުގެ މަޝްރޫއެއް ދާއިމީ‬ ‫ސިފައެއްގައި ފަށައިފައެވެ‪ .‬އެގޮތުން ލުކީމިއާއާއި‪ ،‬ތެލެސީމިއާ ފަދަ ބަލިތައް‬ ‫ތަހައްމަލުކުރަމުން ގެންދާ ފަރާތްތަކަށް މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އެކިއެކި އެހީތެރިކަން‬ ‫ފޯރުކޮށްދެވޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ސަލްމާނު ޚާނުގެ ފައުންޑޭޝަނުގެ މަސައްކަތާއެކު އިންޑިޔާގެ ބައެއް‬ ‫ ‬ ‫ކޮލެޖުތައް ވެސް ވަނީ ފައުންޑޭޝަނުގެ ޚިދުމަތުގައި ވޮލަންޓިއަރ ކޮށްދޭން އެއްބަސް‬ ‫ވެފައެވެ‪ .‬އެގޮތުން ކޭ‪ .‬ޖޭ‪ .‬ސުމައްޔާ އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އިންޖިނިއަރިން‬ ‫ފަދަ ކޮލެޖުތަކުން ވަނީ މެރޯވ ހަދިޔާކުރާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓްރީގައި އެ ކޮލެޖުގެ‬ ‫ދަރިވަރުންނާއި ސްޓާފުން ބައިވެރިކުރަން އެއްބަސްވެފައެވެ‪.‬‬

‫މި ފަހަރު އެވޯރޑެއް ނުލިބުނަސް މައްސަލައެއް ނެތް‪ :‬އޭ އާރް ރަހުމާން‬ ‫މީގެ ދެ އަހަރު ކުރީން އެމެރިކާގެ އެކަޑަމީ އެވޯރޑްސް ނުވަތަ‬ ‫ ‬ ‫އޮސްކަރ އެވޯރޑްސް ގެ މިޔުޒިކާ ގުޅޭ ދެ ބައިން އިންޑިޔާގެ މަޝްހޫރު‬ ‫ކޮމްޕޯސަރ އޭ‪ .‬އާރް‪ .‬ރަހްމާން ނޮމިނޭޓުވިއެވެ‪ .‬އެއީ ސްލަމްޑޯގް މިލިއަނަރ‬ ‫ގެ މިޔުޒިކާއި އެ ފިލްމުގެ ލަވަޔަކުންނެވެ‪ .‬އެ ފަހަރު އެ ދެ ކެޓަގަރީން‬ ‫ވެސް އެވޯޑް ކާމިޔާބު ކުރީ އޭ‪ .‬އާރް‪ .‬ރަހްމާނެވެ‪ .‬އެއީ މިޔުޒިކުގެ‬ ‫ދުނިޔޭގައި އިންޑިޔާގެ ފަންނާނަކު ބައިނަލް އަޤުވާމީ ފެންވަރުގައި ހޯދި އެންމެ‬ ‫ބޮޑު ކާމިޔާބެވެ‪.‬‬ ‫މި ފަހަރު ވެސް ހަމަ އެ ދެ ކެޓަގަރީން އޭ‪ .‬އާރް‪ .‬ރަހްމާން‬ ‫ ‬ ‫އެވޯޑަށް ނޮމިނޭޓްވިއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް "‪ 127‬އަވަރސް" އަށް އޭނާ‬ ‫ތައްޔާރުކޮށްދިން މިޔުޒިކަށް ވެސް‪ ،‬އަދި އެ ފިލްމުގެ "އިފް އައި ރައިޒް"‬ ‫މި ލަވަޔަށް ވެސް މި ފަހަރަކު އެވޯޑެއް ނުލިބުނެވެ‪ .‬މި ފަހަރު އެންމެ‬ ‫މޮޅު މިޔުޒިކުގެ އެވޯރޑް ލިބުނީ "ދަ ސޯޝަލް ނެޓްވޯރކް" ގެ މިޔުޒިކް‬ ‫ތައްޔާރުކޮށްގެން ޓްރެންޓް ރެޒްނަރާއި އެޓިކަސް ރޮސް އަށެވެ‪ .‬އެންމެ މޮޅު‬ ‫ލަވައިގެ އެވޯޑް ލިބުނީ "ޓޯއީ ސްޓޯރީ ‪ "3‬ގެ "ވީ ބިލޯންގް ޓުގެދަރ" މި‬ ‫ލަވައިން ރޭންޑީ ނިއުމަނަށެވެ‪.‬‬ ‫އެވޯރޑް ނުލިބުނު ނަމަވެސް‪ ،‬އޮސްކަރ އެވޯޑްގެ މިޔުޒިކާ ގުޅޭ‬ ‫ ‬ ‫ދެ ދާއިރާއިން ނޮމިނޭޓްވުމަކީ ވެސް ކުޑަ ކާމިޔާބެއް ނޫނެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން‬ ‫މެޑްރާސްގެ މޮޒާރޓްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރެވޭ އޭ‪ .‬އާރް‪ .‬ރަހްމާން ހުރީ‬ ‫ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ‪ .‬މި ފަހަރުގެ އޮސްކަރ ހަފުލާގައި އެންމެން ހައިރާންކޮށްލި‪،‬‬ ‫އަދި އެންމެންގެ ތައުރީފު ލިބުނު ޕާރފޯރމެންސަކަށް ފަހު އޭނާ ވަނީ‬ ‫އުފާވެރި ހިނިތުންވުމަކާ އެކު އެވޯރޑް ކާމިޔާބު ކުރި ފަންނާނުންނަށް‬ ‫މަރުހަބާކިޔައިފައެވެ‪.‬‬

‫‪32‬‬


33


‫ސިކުނޑީގެ ތޫ ފާ ން‬ ‫ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުނު އެންމެ ބޮޑު އިންތިޚާބު ނިމިގެންދިޔައީ‬

‫ސީނާ އަހުމަދު ޒާހިރު‬

‫ވިސްނަންޖެހެއެވެ‪ .‬އިލެކްޝަނު ކޮމިޝަނުންވެސް ވިދާޅުވާފަދައިން ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ‬

‫ވާދަވެރި މާހައުލެއްގައި ބޭއްވޭ އިންތިޚާބުތަކަށް ބަލާއިރު ވަރަށް‬

‫ޤައުމެއްގައިވެސް "ރަށްފުށުގެ" އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓުލެވެނީ އެސަރަޙައްދެއްގައި‬

‫އަމާންކޮށްނެވެ‪ .‬އިންތިޚާބުތަކަކީ އެކަމާއި ގުޅޭ މައްސަލަތަކުން މުޅިން‬

‫ދިރިއުޅޭބައަކަށެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއް ޚަރަދުކޮށްގެން‬

‫މިނިވަންކުރެވޭނެ މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ‪ .‬ޑެމޮކްރެޓިކް މުޖުތަމަޢެއްގައެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖޭގައި އެމީހަކުހުރި ކޮންމެތަނަކުން ވޯޓުލެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސެވިއެވެ‪.‬‬

‫ވިސްނުމާއި ޚިޔާލުގެ ތަފާތު އެތައްބަޔަކު ސިޔާސީ ގޮނޑިތަކަކަށް‬

‫އޭގެތެރޭގައި ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ބައެއް ޤައުމުތަށްވެސް ހިމެނެއެވެ‪ .‬އޭގެ މާނައަކީ‬

‫ވާދަކުރަމުން ގެންދާއިރުގައެވެ‪ .‬އެކިއެކި ދާއިރާތަކުން ކައުންސިލްގެ‬

‫ސްރީލަންކާ އަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްފައި ހުރި މީހަކަށް ވެސް އަތޮޅެއްގެ‬

‫ގޮނޑިތައް ކާމިޔާބުކުރި މީހުންނަށް ބަލާލާއިރު އޭގެތެރެއިން ބައެއް‬

‫ކައުންސިލަކަށް ކުރިމަތިލާ މީހަކަށް ވޯޓުލުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުމެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬

‫މީހުންނަކީ އެދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިލި މީހުންގެތެރެއިން އެންމެ ޤާބިލު‪،‬‬

‫ކޮންމެ ދުވަހަކު އެއަތޮޅުގެ އެރަށުގައި ހިނގާ ކަންތަކުން އެމީހަކަށް ސީދާ‬

‫އެންމެ ތަޖުރިބާހުރި‪ ،‬އެންމެ ޢިލްމީ މީހުންނެއް ނޫނެވެ‪ .‬މި ނަޒަރުން‬

‫އަސަރެއް ނުކުރާނެއެވެ‪ .‬މިހެން ދެންނެވިޔަސް އެމީހެއްގެ ތިމާގެ ބަޔަކު‬

‫ބަލާއިރު އެ ދާއިރާއަކަށް "ރަންގަނޑެއް" ކަހަލަ ކެންޑިޑޭޓުން‬

‫ރަށުގައި ދިރިއުޅެމުންދާނަމަ އެމީހަކަށް ކޮންމެވެސްވަރަކަށް އަސަރުކޮށްފާނެކަމަށް‬

‫އިންތިޚާބުގައި ނާކާމިޔާބުވެފައި އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬މިގޮތަށް ދިމާވެފައިވަނީ‬

‫ބެލެވިދާނެއެވެ‪.‬‬

‫މިބާވަތުގެ އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓުދިނުމުގައި ވަރަށް ގިނަފަހަރު ކުރިމަތިލާ‬

‫ތެދުފުޅެކެވެ‪ .‬ރާއްޖެ ޤުދުރަތީގޮތުން އެކުލެވިފައި އޮންނަގޮތުންނާއި‪،‬‬

‫ ‬

‫ކެންޑިޑޭޓުގެ ކުޅަދާނަކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް ކެންޑިޑޭޓު ކުރިމަތިލާފައިވާ‬

‫ރާއްޖޭގެ ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތު ލިބެން ހުންނަގޮތުން ވަރަށް ގިނަބަޔަކު އެމީހެއްގެ‬

‫ޕާޓީއަކަށް ބެލެވޭތީވެއެވެ‪ .‬ޕާޓީ ނިޒާމުގައި މިގޮތަށް ބާއްވާ‬

‫ދާއިމީ ރަޖިސްޓްރީ އޮންނަ ރަށެއްގައި ނުވަތަ އަތޮޅެއްގައި ދިރިނުއުޅެފާނެއެވެ‪.‬‬

‫އިންތިޚާބުތަކުގައި މިހެން ދިމާވާނެއެވެ‪ .‬މާލޭގެ ގޮންޑިތަކަށް ކުރިމަތިލި‬

‫ބިމުގެގޮތުންނާއި އާބާދީގެގޮތުން ބޮޑު ޑެމޮކްރަސީތަކުގައިވެސް މި މައްސަލަ‬

‫މީހުންގެތެރެއިން ބައެއް މީހުން ނުހޮވުނީ އެމީހުންނަކީ އަތޮޅުތަކުން‬

‫މިގޮތަށް އޮންނާނެއެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި މިފަހަރު ލޯކަލް‬

‫އައިސްފައިތިބި މީހުންނަށްވީތީވެ ނުހޮވުނީކަމަށް ދައްކާ ވާހަކަ ޤަބޫލުކުރަން‬

‫އިންތިޚާބަށް ވޯޓުދިނުމުގެ ފުރުޞަތު ތަނަވަސްކޮށްދީފައިއޮތްގޮތަށް އެފުރުޞަތު‬

‫އުނދަގުލެވެ‪ .‬މާލޭގެ އިންތިޚާބުތަކުގެ މާޒީއަށް ބައްލަވާލެއްވުމުންވެސް‬

‫ތަނަވަސްކޮށްދީފައެއް ނުއޮވެއެވެ‪.‬‬

‫މިކަން ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ‪ .‬އެހެނެއްނޫނެވެ‪ .‬މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ‪ ،‬ޢާއިލާ‬

‫ކައުންސިލްތަކަށް ކުރިމަތިލާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ޝަރުތުތަކުގެ ތެރެއަށް ވެސް‬

‫ބޮޑުމީހަކަށް އެ އާއިލާގެ ތާއީދު ލިބިއްޖެނަމަ އިންތިޚާބެއް ކާމިޔާބުކުރުމަށް‬

‫މުހިއްމު‬

‫ކުރިއެރުމެއް ލިބިދާނެއެވެ‪ .‬އަތޮޅުތަކުގައިވެސް މިކަންތައް އޮތީ މިގޮތަށެވެ‪.‬‬

‫ކުރިމަތިލާ ކެންޑިޑޭޓުންނާއި އަތޮޅު ކައުންސިލަށް ކުރިމަތިލާ ކެންޑިޑޭޓުން‬

‫ ‬

‫ކައުންސިލްތަކަށް ޕާޓީތަކުން ހޮވުނު ކެންޑިޑޭޓުން‬

‫ޝަރުތެއް އިތުރުކުރުމުގެ ފައިދާ ވަރަށް ބޮޑެވެ‪ .‬ރަށު ކައުންސިލްތަކަށް‬

‫މަދުވެގެން ހަމަސްދުވަހު‪ ،‬އެ އަތޮޅެއްގައި‪ ،‬ނުވަތަ އެރަށެއްގައި އިންތިޚާބުގެ‬

‫ކައުންސިލްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރައްވާއިރު ޕާޓީމަގުން ކޮށްދެއްވާނީ‬

‫ހަމަސްދުވަހުގެ ކުރިން ދިރިއުޅެން ލާޒިމްކުރާގޮތަށެވެ‪ .‬މިފަދަ ޝަރުތެއް ނުއޮންނަ‬

‫ކޮންކަހަލަ މަސައްކަތެއްބާވައެވެ؟ ކައުންސިލުގައި ޕާޓީގެ އަޣްލަބިއްޔަތު‬

‫ނަމަ އެ އަތޮޅެއްގައި ނުވަތަ އެރަށެއްގައި ރަޖިސްޓްރީ އޮންނަ އެހެންނަމަވެސް‬

‫އޮވެއްޖެނަމަ‪ ،‬ކައުންސިލުގެ ބައެއް މަޤާމްތައް ކާމިޔާބުކުރެއްވިދާނެއެވެ‪.‬‬

‫ދިރިނުއުޅޭ ބަޔަކު އިންތިޚާބުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނާނެއެވެ‪ .‬އެކަމުގެ ސަބަބުން‬

‫އެހެންނަމަވެސް ކައުންސިލްގައި ރަށްރަށުގެ ތަރައްޤީ އަށްކުރެވޭ‬

‫ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލު އަތޮޅުތަކުގައި ހަރުދަނާކޮށްގެން ގެންނަން ބޭނުންވާ ފުރިހަމަ‬

‫މަސައްކަތްތަކާމެދު ނިންމުންތައް‬

‫ނިމިގެންދާނީ ނުވަތަ ނިމިގެންދާންވާނީ‬

‫ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތަކަށެވެ‪ .‬ރަށުގައި ދިރިއުޅޭ‬

‫ނަތީޖާއެއް ނުފެންނާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ބައެއް ވިސްނުންތެރިން ވިދާޅުވާގޮތުގައި ބައެއް ކައުންސިލްތަކަށް ހޮވުނު‬

‫މީހުންގެ ޚިޔާލާއި އިދިކޮޅަށް ކަންތައްތަކެއް ނިމިގެން ހިގައްޖެނަމަ އެގޮތަށް‬

‫ބޭފުޅުންގެ ޢިލްމީ ފެންވަރަށް ބަލާއިރު އެފަރާތްތަކަށް ބައެއް މަޝްރޫއުތައް‬

‫ނިންމި ކައުންސެލަރުންނަށް މިޒަމާނުގައި ރަށުތެރެއިން އުނދަގޫތަކާއި‬

‫ތައްޔާރުކުރެއްވުމަށް ދަތިފުޅުވާނެއެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލު މިއާއި މުޅިންތަފާތެވެ‪.‬‬

‫ކުރިމަތިވާނެއެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން މިއުޅެނީ ރަށުގެ ނުވަތަ‬

‫އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި މަޝްރޫޢުތައް ތައްޔާެރު ކުރައްވާނީ އެބޭފުޅުންނެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫އަތޮޅުގެ ތަރައްޤީގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކުގައި‪ ،‬އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ‬

‫އެކަމުގެ ޚާއްޞަ ނުވަތަ އެކަމަށް ޤާބިލު މީހުންނެވެ‪ .‬އެބޭފުޅުން ނިންމަވާނީ‬

‫ފެނުމުގައި ޕާޓީގެ ރޯލު ވަރަށް ކުޑަވާނެކަމަށެވެ‪ .‬މިހެން ދެންނެވިޔަސް‬

‫ކުރާނެކަމެކެވެ‪ .‬އެބޭފުޅުންނަކީ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނަށް ވުމާއިއެކު ރަށަށް އެންމެ‬

‫ބިމުގެ މައްސަލަ ބޮޑު ޤައުމެއްގައި ރަށެއްގައި ޤުދުރަތީގޮތުން ލިބެން‬

‫ފައިދާހުރި ނިންމުންތައް ނިންމެވުމުގެ ޤާބިލުކަން އެބޭފުޅުންގެ ހުންނާނެކަމާމެދު‬

‫އޮންނަ ބިންކޮޅުގައި އެއަރޕޯރޓެއް ނުވަތަ އެފަދަ ބޮޑު ބިމަކަށް‬

‫އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތެވެ‪.‬‬

‫ބޭނުންވާފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުގައި ޕާޓީގެ ޚިޔާލާއި ނުފޫޒު ފޯރާނެއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫މިފަދަކަންކަމާއިމެދު ޕާޓީއަކުން ގެންގުޅޭ ވަކި ތަޞައްވުރެއް އޮވެދާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ސިޔާސީ ވިސްނުން އެކަހެރިކުރުމަށްފަހު‪ ،‬އިޖްތިމާޢީ‬

‫ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެއް ޙައްލުކުރުމަށް‬ ‫ކައުންސިލްތަކުގެ މަސައްކަތް ފަށައިގަންނަންވާނީވެސް ހަރުދަނާ ބިންގަލެއްގެ‬ ‫މަތީގައެވެ‪ .‬އެތަންތަނުންކުރެވޭ ހުރިހާ މަސައްކަތެއްގައިވެސް އެތެރެ ފެންނަގޮތަށެވެ‪.‬‬

‫ފައިދާ އަށާއި ރައްޔިތުންގެ ލާބައަށް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ޤައުމު‬

‫ކައުންސިލްތަކަށް މެންބަރުން ހޮވިފައިތިބީ ޕާޓީ ޓިކެޓުގައި ކަމުގައިވެދާނެއެވެ‪.‬‬

‫ހިންގުމުގައި އިޞްލާޙްކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬ފުރަތަމަކަމަކީ‬

‫ކައުންސިލަރުކަމަށް އިސްވުމަށްފަހު އެއީ ރައްޔިތުންގެ ޚާދިމުންނެވެ‪ .‬އެބޭފުޅުންނަށް‬

‫ވޯޓްދިނުމުގެ އުޞޫލެވެ‪ .‬ލާމަރުކަޒީ މާނަކުރަނީވެސް ވަކިވެއްޓެއްގައި‬

‫މުސާރަދެނީ ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިންނެވެ‪ .‬އެބޭފުޅުންގެ އިޚްލާސްތެރިކަން‬

‫ދިރިއުޅޭބަޔަކަށް އެމީހުންގެ ކަންތައްތަކާމެދު ކަންތައް ނިންމުމުގެ‬

‫ލިބެންވާނީ ވަކި ކުލައެއްގައި ތިބޭ ބަޔަކަށެއް ނޫނެވެ‪ .‬ރައްޔިތުންނަށެވެ‪.‬‬

‫ބާރުދިނުމަށެވެ‪ .‬އެތަނެއްގައި ދިރިއުޅޭބަޔަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އެތަނެއްގައި‬

‫އެބޭފުޅުންގެ ވަޒީފާތަކުގެ ޝަރަތުތަކާއިއެކު އެ ވަޒީފާތަކަށް މީހުންހޮވުނުގޮތްވެސް‬

‫ދިމާވާ ދަތިތައް އެނގޭނެ ބަޔަކު ނުއުޅޭނެއެވެ‪ .‬މިހެންވުމާއި އެކު‬

‫ޢާއްމުކޮށް އެންމެނަށް އެގެންވާނެއެވެ‪ .‬ޑެމޮކްރަސީގެ ރީތި ނަމޫނާއެއް ދެއްކުމުގެ‬

‫ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި ވޯޓްލެވޭނެ ގޮތާއި މެދު ސީރިއަސް ކޮށް‬

‫ގޮތުންނެވެ‪.‬‬

‫‪34‬‬


Sun Magazine 18  

Sun Magazine 18

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you