Issuu on Google+

‫ނަމްބަރު‪ 6 ،7 :‬އޮކްޓޫބަރު ‪ 2010‬އަގު‪20 :‬ރ‬

‫އަންނިއަ ްށ‬ ‫ފުރުސަތެއް ނެތް‬


‫އަދަދު‪7 :‬‬

‫އެޑިޓަރު‪:‬‬

‫‪ 6‬އޮކްޓޫބަރު‬

‫އެޑިޓަރުގެ ނޯޓް‬

‫‪2010‬‬

‫ސިނާން އަލީ‬

‫ ‬

‫"ސަން" މަޖައްލާގެ‬

‫ހަތް ވަނަ ޢަދަދަށް ހުރިހާ‬

‫އެގްޒެކެޓިވް އެޑިޓަރުން‪:‬‬

‫ކިޔުންތެރިންނަށް ވެސް ހޫނު‬ ‫މަރުހަބާއެއް ދަންނަވަމެވެ‪.‬‬

‫މުހައްމަދު ޝަހީބު‬ ‫އަހުމަދު ޒާހިރު (ހިރިގާ)‬

‫"ސަން"ގެ‬

‫މުހައްމަދު އާމިރު ފަރެސް‬

‫ކިޔުންތެރިން ދެއްވި ހޫނު‬

‫ޑިޕިއުޓީ އެޑިޓަރު‪:‬‬

‫މުންޑޫ އާދަމް ހަލީމް‬

‫އެސިސްޓެންޓް އެޑިޓަރު‪:‬‬

‫އަލްއުސްތާޒު އަހުމަދު މާޖިދު‬

‫ލިޔުންތެރިން‪:‬‬ ‫އަބްދުﷲ އަޒްމީން‬ ‫މުހައްމަދު ގާސިމް‬

‫ކޮލަމިސްޓުން‪:‬‬ ‫ސިކުނޑީގެ ތޫފާން‪ :‬ސީނާ އަހުމަދު ޒާހިރު‬ ‫ކެޔޮނިރު‪ :‬މުހައްމަދު ބުޝްރީ‬ ‫ފަސްމަންޒަރު‪ :‬އަހުމަދު ޒާހިރު (ހިރިގާ)‬ ‫އަޅުގަނޑުމެންގެ މާހައުލުން‪ :‬މީމުޒަވިޔަނި‬ ‫ޑރ‪ .‬ރާޒީގެ އިރުޝާދު‪ :‬ޑރ‪ .‬އަހުމަދު ރާޒީ‬ ‫ދިޔަތިކި‪ :‬އަބްދުﷲ ފާރޫގު ހަސަން‬

‫ހަ ވަނަ ޢަދަދަށް‬

‫ތަރުހީބަށް ޝުކުރު އަދާ ކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ހަ ވަނަ ޢަދަދުގެ‬

‫ލިޔުން ތަކަށް ލިބުނު ކޮމެންޓް ތަކަށް ބަލާ އިރު އެ ޢަދަދުގައި އަލަށް ތަޢާރަފު ކުރި‬ ‫ލޯބީގެ ޚާއްޞަ ބަޔާއި އައިޓީ ކޮލަމް ކިޔުންތެރިންނަށް ވަރަށް ކަމުދިޔަކަން ފާހަގަ‬ ‫ކުރެވެ އެވެ‪ .‬އެހެން އާޓިކަލް ތަކަށް ވެސް ކިޔުންތެރިން އެސްއެމްއެސް މެދުވެރިކޮށް‬ ‫ތަފާތު ޚިޔާލުތައް ދެއްވާފައިވެ އެވެ‪ .‬އެ ހުރިހާ ޚިޔާލުތައް ވެސް ޝުކުރުވެރިކަމާ އެކު‬ ‫ބަލައިގަންނަމެވެ‪ .‬ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ޚިޔާލުފުޅު ތަކާ އެއްގޮތަށް ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ސަން‬ ‫އަތުރައިލެވޭތޯ އަބަދުވެސް މި އަންނަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ސަންގެ އެކި ޢަދަދުތައް ނުކުންނަ އިރު ކިޔުންތެރިކަމުގެ މުޅީން އާ‬

‫ދުނިޔެ އަކަށް އަޅުގަނޑުމެން މި ވަނީ ނޭވާ ލާން ޖެހިފަ އެވެ‪ .‬ކިޔުންތެރިކަމުގެ އާދަ‬ ‫އެންމެންގެ މެދުގައި ވެސް އަށަގަންނުވަން ހެޔޮ މަސައްކަތްތަކެއް މި ވަނީ ކުރަން‬ ‫ޖެހިފަ އެވެ‪ .‬ޤައުމީ ފެންވަރެއްގަ އެވެ‪ .‬އިންސާނާގެ ވިސްނުން ތަރައްޤީ ކުރުމަށް‬ ‫ޓަކައި ކިޔުންތެރިކަމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ‪ .‬މުޖުތަމަޢުގެ ޢާންމު ހާލަތާއި‬ ‫ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިނގާ ނުހިނގާ ކަންކަމާ މެދު އަހުލުވެރިވެ ހުރުމަށް ޓަކައި‬

‫ސިއްކަ‪ :‬ސިއްކަގޭ މުހައްމަދު ނަސީމް‬

‫ވެސް ކިޔުންތެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން އންތިހާއަށް ބޮޑެވެ‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް ފެންނަނީ‬

‫ދިޔަވަރު‪ :‬މުހައްމަދު އާމިރު ފަރެސް‬

‫އެހެން މަންޒަރެކެވެ‪ .‬ދިވެހި މުޖުތަމަޢު ކިޔުންތެރިކަމާ ފެޔަށް ދާ މަންޒަރެވެ‪ .‬އެކަން‬

‫ރަންދެލި‪ :‬މުންޑޫ އާދަމް ހަލީމް‬

‫ނުހުއްޓުވިއްޖެ ނަމަ ފަހުން ހިތާމަ ކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ފަންވަތް‪ :‬އިމާދު ލަތީފު‬ ‫ހަވާސް‪ :‬މުހައްމަދު ޝަހީބު‬ ‫ކޮމާކޯޅި‪ :‬ސިނާން އަލީ‬

‫ ‬

‫ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ ސަން މި ފަހަރު މި ނުކުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑު އާދަޔާ ޚިލާފު‬

‫ބަދަލަކާ އެކު އެވެ‪ .‬މި ފަހަރު މަޖައްލާގެ ހުރިހާ ސަފުހާ ތަކެއް މި ވަނީ ކުލަ ކޮށްފަ‬ ‫އެވެ‪ .‬މި ބަދަލާ އެކު މަޖައްލާގެ ލޭއައުޓް އިތުރަށް ފުރިހަމަ ވުމާ އެކު ކިޔުންތެރިންގެ‬

‫މާކެޓިން‪:‬‬

‫ލޮލަށް އިތުރު ފިނި ކަމަކާއި ފަސޭހަ ކަމެއް ގެނެސްދޭނެ އެވެ‪ .‬ފޮޓޯތައް އޭގެ އަސްލު‬

‫ސަން އެފްއެމް މާކެޓިން ޓީމް‬

‫ވަންތަ ކަމާ އެކު ބަލައިލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެން ދާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ކަލަސަޕެރޭޝަން އެންޑް ޕްރިންޓިން‪:‬‬ ‫ނޮވެލްޓީ ޕްރިންޓާސް އެންޑް ޕަބްލިޝާސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް‬

‫ ‬

‫މި ފަހަރުގެ ކަވަރު ސްޓޯރީއެއްގެ ގޮތުގައި ހިމަނާފައި ވާނީ ޕީއޭގެ ލީޑަރު‬

‫ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމްގެ ސަން އަށް ދެއްވާފައިވާ ވަރަށް ޚާއްޞަ އިންޓަވިއު‬ ‫އެކެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން މި ފަހަރުގެ ޢަދަދުގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ލިޔުން ތަކުގެ ތެރޭގައި‬ ‫ޢަލީ ޚާލިދު ލިޔުއްވާފައިވާ "އަމީން ‪ "100‬އަދި އަހުމަދު މާޖިދު އަލަށް ފައްޓަވާފައިވާ‬ ‫އަދަބިއްޔާތު ޞަފުހާ ހިމެނެ އެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ވެސް ޝައުގުވެރި ގިނަ ލިޔުންތަކެއް‬ ‫އެތެރޭގައި ހުންނާނެ އެވެ‪ .‬ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވާށެވެ!‬

‫"ސަން" އަކީ ‪ 14‬ޖުލައި ‪2010‬ން ފެށިގެން "ސަންއެފްއެމްގެ‬ ‫މެނޭޖްމަންޓުގެ ފަރާތުން މަހަކު ދެ ފަހަރު ނެރޭ މަޖައްލާއެކެވެ‪.‬‬ ‫ސަންގެ އިދާރާ‪ :‬ގ‪ .‬ވިޔަވަތި‪ ،‬ކަށިމާ ހިނގުން ‪ /‬މާލެ‬ ‫އީމެއިލް‪sun@sunfmlive.mv :‬‬ ‫ވެބްސައިޓް‪www.sunfm.com.mv :‬‬ ‫ފޯނު‪ ،3312747 :‬ފެކްސް‪3343789 :‬‬

‫ސިނާން އަލީ‬ ‫އެޑިޓަރު‬


‫ޑރ‪ .‬ޖުނައިދުގެ އިރުޝާދު‬

‫ކަޅުކަޅި ބަދަލު ކުރުން‬ ‫ ‬

‫ކަޅުކަޅި އަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޮލުގެ ތެރެއަށް އެޅޭ އަލި ލޮލަށް‬

‫ވަދެގެންދާއިރު ފުރަތަމަ ކަޑައްތު ކުރާ ލޮލުގެ މުހިންމު ބަޔަށް ކިޔާނަމެވެ‪.‬‬ ‫އެކި ކުލަކުލައިގައި ކަޅުކަޅި އަޅުގަނޑުމެނަށް ފެނުނުކަމުގައި ވިޔަސް ހަގީގަތު‬ ‫ގައި ކަޅުކަޅި އަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ބިއްލޫރި ކޮޅެއްފަދަ ސާފު އެއްޗެކެވެ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިފެންނަކުލައަކީ ކަޅުކަޅި އާއި އިންވެގެން ވާ "އައިރިސް"‬ ‫ނަމަކަށް ކިޔޭ ފަށަލައެއްގެ ކުލައެވެ‪ .‬ކަޅުކަޅީގެ ކުލައެއްނޫނެވެ‪ .‬އެއްވެސް‬ ‫ހާލެއްގައި ކަޅުކަޅި ފުސްވެއްޖެނަމަ ފެނުން ވަރަށް ދަށްވެ މީހާގެ ލޯ ވަރަށް ބޮޑަށް‬ ‫އަނދިރިވެދާނެއެވެ‪ .‬ފަހަރުގައި މުޅީން ލޯ އަނދިރި މީހަކަށް ވުމަކީވެސް އެކަށީގެންވާ‬ ‫ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އަޅުގަޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި ކަޅުކަޅި ފުސްވާ މީހުން މަދުނޫންކަން‬

‫ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ‪ .‬މިހެން ގިނަފަހަރަށް ދިމާވަނީ ލޮލަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގައި‬ ‫ކަޅުކަޅި ވަރަށް ބޮޑަށް މަށައިގެން ދިއުމުންނާއި‪ ،‬ކަޅުކަޅީގައި ޖަހާ ފާރުގަނޑެއްގެ‬ ‫ސަބަބުން އަދި އުފެދުމުގައި ހުރި އުނިކަމެއްގެ ސަބަބުން ކަޅުކަޅި ފުސްވެފައި‬

‫މަދުވެގެން އިންޑިޔަން ރުޕީސްގެ ފަންސަވީސް ހާސް ވަރު ޚަރަދު ވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ކަޅުކަޅި ބަދަލު ކުރުމުގައި މުޅި ކަޅުކަޅި ބަދަލު ކުރުމާއި‪ ،‬ކަޅުކަޅީން ތަންކޮޅެއް‬ ‫ބަދަލުކުރުމުގެ އިތުރުން މިޒަމާނުގައި އަލަށް ތައާރަފު ކުރި ކަޅުކަޅީގެ އެންމެ‬ ‫ފުލުގައި ހުންނަފަށަލަ އެކަނި ބަދަލުކުރުން ހިމެނެއެވެ‪ .‬ބަލިމީހާ އަށް މިތަނުން‬ ‫އެންމެ ފައިދާ ކުރާނީ ކޮންގޮތަކުންކަން ނިންމަވާނީ އޭނާ އޮޕަރޭޝަން ކުރައްވާ‬ ‫ޑޮކްޓަރެވެ‪ .‬މިއީ ގިނަފަހަރަށް އައްސި ކޮށްގެން ކުރާ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ‪.‬‬ ‫އޮޕަރޭޝަންގެ ތެރޭގައި ކަޅުކަޅީގެ ފުސްވެފައި ހުރި ބައި ކަފާ ނަގައި‪ ،‬ހަދިޔާ‬ ‫ކޮށްފައިވާ ކަޅުކަޅިއެއް އެތަނުގައި ބޭއްވުމަށް ފަހު އިސްތައްޓަށްވުރެ ހިމަ‬ ‫ރޮއްޖަކުން ފަހާލެވޭނެއެވެ‪ .‬އަދި ދޫކޮށްލުމުގެ ކުރީން ފެހި އެއްވެސް ދިމާލަކުން‬ ‫ފެންލީކުވޭތޯ ވެސް ބައްލަވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫އޮޕަރޭޝަނަށް ފަހު ބޭސްއެޅުމުގެ ތާވަލަށް ހުރުމަތް ތެރިކޮށް ހިތައި‬

‫ ‬

‫ގަޑިން ގަޑިއަށް ބޭސްއެޅުން ވަރަށް މުހިންމެވެ‪ .‬މިހެން ނަހަދައިފިނަމަ ބަދަލުކުރި‬ ‫ކަޅުކަޅި އަނެއްކާ ފުސްވާތަން އަތުވެދާނެއެވެ‪ .‬ކަޅުކަޅި ބަދަލުކުރުމަށްފަހު ދިމާވާ‬ ‫އަނެއް ކަމަކީ ލޮލަށް ޖަރާސީމެއްވަނުމެވެ‪ .‬މިހެން‬

‫ހުރުމުގެ ސަބަބުންނެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ލޮލުގެ‬

‫ވެއްޖެނަމަ ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ގެއްލުމެއްލިބިދާނެއެވެ‪.‬‬

‫ބައެއް އޮޕަރޭޝަނަށް ފަހު ބައެއްފަހަރު ކަޅުކަޅި‬

‫ކަޅުކަޅި ލައްވާ މީހުން މިކަމަށް ސަމާލުވުން‬

‫ފުސްވާގޮތް މެދުވެރިވެދާނެއެވެ‪ .‬ރާއްޖެ ބަލީގެ‬

‫މުހިންމުވަނީ މިހެންވެއެވެ‪ .‬މިއޮފަރޭޝަނަށްފަހު‬

‫ބައެއް ވައްތަރުޖެހުމުން ވެސް މަޑުމަޑުން ކަޅުކަޅި‬

‫ކުއްލިއަކަށް ލޯފުސްވެ‪ ،‬ރިއްސާ މަޑުލާން‬

‫ފުސްވުމަކީ ވެދާނެކަމެކެވެ‪ .‬އެކިކަހަލަ ވަރުގަދަ‬

‫ފަށައިފިނަމަ އަވަހަށް ލޮލުގެ ޑޮކްޓަރަކަށް ދައްކަވާ‬

‫ވައްތަރުގެ ކެމިކަލް ތަކާއި އުވަ‪ ،‬ސިމެންތި ފަދަ‬

‫ފަރުވާ ހޯއްދަވާށެވެ‪.‬‬

‫ތަކެއްޗަކީ ވެސް ލޮލުތެރެއަށް އެޅިއްޖެ ހިނދެއްގައި‬

‫ ‬

‫ނުހަނު އަވަހަށް ކަޅުކަޅި ފުސްކޮށްލަފާނެ‬

‫އެހެން ވަރަށް މުހިންމުކަމެއް އެބައޮތެވެ‪.‬‬

‫އެއްޗިއްސެވެ‪ .‬މިޒަމާނުގައި އައިނު ނަންބަރު‬ ‫ކަނޑުވާލަން ކުރާ‬

‫އެއީ އެމީހެއްގެ ލޮލުގެ އެހެން ބައިބައި ގައި‬

‫"ލޭސިކް" ނަމަކަށް ކިޔާ‬

‫މަސްއަލައެއް ހުރިތޯއެވެ‪ .‬މިފަދަ މަސްއަލައެއް‬

‫އޮޕަރޭޝަނުގެ ސަބަބުންވެސް ފަހަރެއްގައި ކަޅުކަޅި‬ ‫ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފުސްވެދާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ކޮންމެ ސަބަބެއް މެދުވެރިވެ ކަޅުކަޅި ފުސްވިކަމުގައި ވިޔަސް ބަލިމީހާ‬

‫އަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން އިންތިހާއަށް އުނދަގޫވެ ގިނަވޭންތަކެއް އުފުލަން ޖެހެއެވެ‪.‬‬ ‫ދެންއަޅުގަނޑުމެން ބަލަންޖެހޭނީ ކަޅުކަޅި ބަދަލުކުރެވިއްޖެނަމަ އޭނާގެފެނުން‬ ‫ކުރިއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެތޯއެވެ‪ .‬ކަޅުކަޅި ބަދަލު ކުރައްވާ ޑޮކުޓަރުން‬ ‫މިކަން ކުރައްވަނީ ބައެއްކަހަލަ ހާލަތު ތަކެއް މެދުވެރިވުމުންނެވެ‪ .‬މީގެތެރޭ ގައި‬ ‫ފެނުން ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަނާއި‪ ،‬ލޮލުގެ ސިފަ ރީތި ކުރުމަށް‬ ‫ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަން ހިމެނެއެވެ‪ .‬ސިފަ ރަނގަޅު ކުރަން ކުރާ އޮޕަރޭޝަނަކީ‬ ‫ފެންނަވަރު އިތުރުކުރުމަށް ކުރެވޭ ކަމެއްނޫނެވެ‪ .‬ބައެއް މީހުން އުފެދުމުގައި ހުރި‬ ‫އައިބެއްގެ ސަބަބުން ކަޅުކަޅި އާދަޔާއި ޚިލާފަށް ތުނިވެ ފޫގޮސްފާނެކަމުގެ ބިރު‬ ‫ހީވުމުންވެސް ކަޅުކަޅި ބަދަލުކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ‪ .‬އަދި "ފަންގަސް" ފަދަ ބޭހަށް‬ ‫ބައެއްފަހަރު ނުގުޑާ ވައްތަރުގެ ޖަރާސީމެއް ލޮލުގައި އަށަގަނެ ލޮލުގެ އެތެރެއަށް އޭގެ‬ ‫އަސަރުކޮށްފާނެ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ފެނުމަކީ ކަޅުކަޅި ބަދަލު ކުރުމަށް މެދުވެރިވާ‬ ‫ސަބަބެއްކަން ފާހަގަ ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ‪ .‬ކަޅުކަޅި ބަދަލުކުރުމަކީ ރާއްޖޭގައި އަދި‬

‫ކަޅުކަޅި ބަދަލުކުރާއިރު ވިސްނަވަންޖެހޭ‬

‫ހުރެ ކަޅުކަޅި ބަދަލު ކޮށްފިނަމަ އޮޕަރޭޝަން‬ ‫ކުރުމަށްފަހު ވެސް ފަހަރުގައި އޭނާގެ އެލޮލަށް ނުފެނި ހިނގައިދާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ދުނިޔޭގައި ކަޅުކަޅި އަށް އެކި ކަހަލަ މަސްއަލަ ޖެހިފައިވާ ދިހަ މިލިއަނަށްވުރެ‬ ‫ގިނަމީހުން އެބަތިބިކަމަށް ވެއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް މިހުރިހާމީހުންނަށް ކަޅުކަޅި ހޯދުމާއި‬ ‫މިކަމަށް ދާ ޚަރަދު ކުރުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއްކަން ކަށަވަރެވެ‪ .‬މިކަން‬ ‫ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކުގައި ގިނަ ތަހުލީލްތައް މިހާރު ވެސް‬ ‫ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ‪ .‬މީގެ ތެރޭގައި މިފަހުން ލިބުނު އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލަންޖެހޭ‬ ‫އެއް ޚަބަރަކީ ކެނެޑާ އާއި ސްވިޑްންގެ ޑަކްޓަރުން މަސްނޫއީ ކަޅުކަޅިއެއް‬ ‫އުފައްދައި ބައެއް މީހުންގެ ލޮލަށް ލެއްވި ޚަބަރެވެ‪ .‬މިތަނުން ‪ 60‬ޕަސެންޓް‬ ‫މީހުންނަށް ރަނގަޅު ބަދަލެއް އައިސް‪ ،‬ފެނުން އިތުރުވި ޚަބަރެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬ ‫މިކަން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރަންފެށޭނީ އަދި އިތުރު ތަހުލީލުތައް ކުރެވިގެން‬ ‫ކަމަށްވެއެވެ‪ .‬މިހެންވީކަމުގައި ވިޔަސް މިކަމަށް އެދިއެދި ތިބި އެތައް މިލިއަން‬ ‫މީހުންނަށް މިއީ‬

‫އުންމީދުއިތުރުވެ އުފާވެރިކަން ގެނެސްދޭ ކަހަލަ ރަނގަޅު‬

‫ޚަބަރެކެވެ‪.‬‬

‫ކުރެވޭ ކަމެއްނޫނެވެ‪ .‬މިކަންކުރުމަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ތައްޔާރީ ތަކެއް ވާންޖެހެއެވެ‪.‬‬ ‫މީގެތެރޭގައި މަރުވާމީހުންގެ ކަޅުކަޅި ހަދިޔާކުރުމުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކޮށް‪ ،‬އާންމު‬ ‫ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރި ކުރުވުމުގެ އިތުރުން މި ކަމަށް ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް‬ ‫ހޯދުމާއި ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުން ތަމްރީނު ކުރެވެން ޖެހެއެވެ‪ .‬ރާއްޖޭން ބޭރުން‬ ‫އެންމެ ގިނައިން ދިވެހީން މިކަން ކޮށް އުޅެނީ އިންޑިޔާ ގައެވެ‪ .‬މިއޮޕަރޭޝަނަށް‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬ ‫‪5‬‬


‫އަދަބާއި ފަންނު‬

‫އަލްއުސްތާޛު އަޙުމަދު މާޖިދު‬

‫ގިލްގާމިޝްގެ ދާސްތާން‬ ‫ ‬

‫ގިލްގާމިޝްގެ ދާސްތާނަކީ ޤަދީމީ ސޫމާރާއި އައްކާދުގެ އަދަބީ‬

‫ސަގާފަތުގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމަޔަށް ވާސިލުވެފައިވާ އެންމެ‬ ‫މަޝްހޫރު ވާހަކައެވެ‪ .‬މި ދާސްތާނުގެ އަޞްލަކީ ޤަދީމީ ޒަމާނުގައި ސޫމާރީންގެ‬ ‫ތެރޭގައި އުޅުއްވި ރަސްކަލެއް ކަމުގައިވާ ގިލްގާމިޝްގެ ޙަޔާތްޕުޅާ ގުޅުވައިގެން‬ ‫ކިޔެމުންދިޔަ ޙަޤީޤީ ވާހަކަތަކެކެވެ‪ .‬ޒަމާނާއެކު އެވާހަކަތަކުގެ ތެރެއަށް‬ ‫ފުލޯކުތަކާއި ޚިޔާލީ ބައިތައް ވަދެފައި ވަނީއެވެ‪ .‬އެތައް ޤަރުނެއް ވަންދެން‬ ‫ދޫދޫމަތީން ވާރިދުވަމުން އައިސް‪ ،‬އެވާހަކަތައް ޅެމަކަށް ބަދަލުކުރެވިފައިވަނީ‬ ‫ޢީސާ ޢަލައިހިއްސަލާމްގެ ‪ 2400‬ވަރަކަށް އަހަރު ކުރީންނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ދާސްތާނުގައި ކިޔިފައިވާގޮތުން ގިލްގާމިޝްގެ ރަސްކަމުގެ‬

‫ފުރަތަމަ ދައުރު ހިމެނުނީ ރައްޔިތުންނަށް ކުރިމަތިވި ބޮޑު މުސީބާތަކަށެވެ‪.‬‬ ‫އޭނާގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ އުޑީގައި އެތައް ބަޔަކު ހަފުސްވަމުން ދިޔައެވެ‪.‬‬ ‫މީސްތަކުންނަށް ގޮތްހުސްވެ މުޅި އުރޫކުގައި ބިރުވެރިކަން އާއްމުވެގެން‬

‫ދިޔައެވެ‪ .‬ޝަހަރުގެ ރައްޔިތުން ރަސްގެފާނުގެ އަނިޔާވެރިކަމުން މިންޖުވުން އަދައި‬ ‫ކަލާނގެތަކަށް ދުޢާކުރުން ޢާއްމުކުރިއެވެ‪ .‬އެދުޢާ އިޖާބަކުރަން ކަލާނގެތައް‬ ‫ގަސްތުކުޅަ ހިނދު އެންކިޑޫ އެވެ ކިޔުނު ފަހުލަވާނަކު ދުނިޔެއަށް އުފަންކުރުވިއެވެ‪.‬‬ ‫ކަލާނގެތަކުގެ މަޤުޞަދަކީ ހަށިގަނޑުގެ ބާރާއި ހަނގުރާމައިގެ ހުނަރުވެރިކަމާއި‬ ‫ބުރުސޫރައާއި ވިސްނުންތެރިކަމުގެ ގޮތުން ގިލްގާމިޝަށް ދޫނުކުރާފަދަ ދުޝްމަނެއް‬ ‫އޭނާގެ މައްޗަށް ފާކުރުމެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އެންކިޑޫ އުފަންވީ އުރޫކުގެ ރަށްބޭރުގައި އޮންނަ ބިޔަ ޖަންގަލީގެ‬

‫ތެރެއަށެވެ‪ .‬އޭނާ ބޮޑުވެ ޒުވާނަކަށް ވެގެން އައީ ޖަނަވާރުތަކާ އެކުގައެވެ‪ .‬އޭނާގެ‬ ‫ކެއުމަކީ ޖަންގަލީގެ ގަސްގަހާގެހީގެ ފަތްޕިލާވެއްޔާއި މޭވާ ފަދަ ތަކެއްޗެވެ‪.‬‬ ‫ބުއިމަކީ ޖަނަވާރުގެ ކިރާއި ޖަންގަލީގެ ފެންގަނޑުތަކާއި ކޯރުތަކުގެ ފެނެވެ‪.‬‬ ‫ވަހުޝީއެއް ފަދައިން އެންކިޑޫ ބޮޑުވެ ޒުވާނަކަށް ވީފަހުން އޭނާއާ އުރޫކްގެ ކަސްބީ‬ ‫އަންހެނަކާ ބައްދަލުވިއެވެ‪ .‬އެ ދެ މީހުންގެ މުލާގާތު ލަދުވެތިކަމާއި ޖެހިލުންވުމުގެ‬

‫ފޮތުގެ ދުނިޔެއިން‬

‫ކައުންޓް އޮފް މޮންޓެ ކްރިސްޓޯ‬ ‫"ކައުންޓް އޮފް މޮންޓެ ކްރިސްޓޯ" އަކީ ފަރަންސޭސި އަދީބެއް‬ ‫ ‬ ‫ކަމުގައިވާ އެލެގްޒެންޑަރ ޑޫމާގެ ނާވިލެކެވެ‪ .‬މި ނާވިލަކީ ދުނިޔޭގެ އަދަބީ‬ ‫މަސްރަޙުގައި ވަރަށް ޚާއްސަ މަޤާމެއް ލިބިފައިވާ ނާވިލެކެވެ‪ .‬ނާވިލުގެ‬ ‫ބަޠަލަކީ ޒުވާން އެޑްމަންޑް ޑާންޓޭޒް އެވެ‪ .‬އެޑްމަންޑް އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާއާއެކު‬ ‫ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ފޮނި މަރުޙަލާގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު އަޅަން ފައިނަގައިގެން‬ ‫ހުއްޓައި ޙަސަދަވެރީންތަކެއްގެ ނުބައި ރޭވުންތަކުގެ ނަތީޖާތަކާ ކުރިމަތިލާން‬ ‫ޖެހެއެވެ‪ .‬ލޯބިވެރިޔާއާއި ބައްޕަޔާ ވަކިވެ‪ ،‬ގައިދުޚާނާއެއްގެ އަނދިރި ގޮޅިއެއްގައި‪،‬‬ ‫ހިތާމައާއި މާޔޫސީގެ އަނދިރި ދުނިޔެއެއްގައި ހަފުސްވެގެންދާ ޖެހެއެވެ‪.‬‬ ‫ފަނަރަ އަހަރަށްފަހު އެޑްމަންޑް ގައިދުޚާނާއިން ފިލައިގެން‬ ‫ ‬ ‫އަންނަނީ ބަދަލުހިފުމުގެ ޖޯޝުގައި ކަނުވެފައި ހުރެގެންނެވެ‪ .‬އޭނާގެ‬ ‫ދުޝްމަނުން އެއިރު ތިބެނީ ފަރަންސޭސި ވިލާތުގެ އިޖުތިމާޢީ ސިޑީގެ އެންމެ‬ ‫މަތީ ހަރުފަތުގައެވެ‪ .‬ނަމަވެސް މުއުޖިޒާތެއް ފަދަ ގޮތަކަށް އެޑްމަންޑަށް‬ ‫ލިބުނު އާދަޔާ ޚިލާފު މުއްސަނދިކަމާއި‪ ،‬އޭނާގެ މޮޅު ވިސްނުމާއި‬ ‫ހިތްތައް ފަތަޙަކުރަނިވި ޝަޚްސިއްޔަތުގެ އެހީގައި އޭނާ އެ އެންމެންގެ‬ ‫ދިރިއުޅުން ނަރަކައަކަށް ހަދާލައެވެ‪ .‬ވާހަކައިގެ މަސްރަޙުގައި ހިނގަނީ ނޭވާ‬ ‫ހިފަހައްޓާލަން ޖެހޭފަދަ ޙާދިސާތަކެކެވެ‪ .‬ބައެއް އިންސާނުންގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި‬ ‫ރަހުމުކުޑަކަމާއި ދަހިވެތިކަން ހުންނަނީ އަޖައިބުވާން ޖެހޭހައި ހިސާބެއްގައިކަން‬ ‫އެހާދިސާތަކުން ފެނިގެން ދެއެވެ‪ .‬ހަމައެއާއެކު ބައެއް އިންސާނުންގެ‬ ‫މައުސޫމިއްޔަތާއި އެމީހުންގެ ނަފުސުގެ ރިވެތިކަން ހުންނަނީ ކިހައި މަތިވެރި‬ ‫ދަރަޖައެއްގައިކަންވެސް އެހާދިސާތަކުން ފެނިގެން ދޭމެއެވެ‪.‬‬ ‫ކައުންޓް އޮފް މޮންޓެ ކްރިސްޓޯ އަކީ ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގެ ފޮނިކަމާއި‬ ‫ ‬ ‫ހިތިކަމާއި‪ ،‬އޭގެ އަލިކަމާއި އަނދިރިކަމުގެ ތެރެއަށް ކިޔުންތެރިޔާގެ ލޯ‬

‫‪6‬‬

‫ހުޅުވައިދޭ ވާހަކައެކެވެ‪ .‬މާތްރަސްކަލާނގެ ޢަދުލުވެރިކަމުގެ ދަރުބާރުގެ‬ ‫ދުނިޔަވީ މަނާޒިރުތަކަށް ކިޔުންތެރިޔާގެ ބުއްދި ހުޅުވައިދޭ ވާހަކައެއް މެއެވެ‪.‬‬ ‫ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި 'ކައުންޓް ވާހަކަ'އިގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެގެންދިޔަ މި‬ ‫ވާހަކަ ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކުރެއްވީ އައްޝައިޚް ޢުމަރު ޢީސާ އެވެ‪.‬‬ ‫ޢުމަރު ޢީސާގެ ތަރުޖަމާއަކީ މިސުރުގެ ލިޔުންތެރިއެއް ކަމަށްވާ ޢުމަރު‬ ‫ޢަބްދުލްޢަޒީޒް އަމީން ފަރަންސޭސި އަސްލުން ޢަރަބި ބަހަށް ކުރައްވާފައިވާ‬ ‫ތަރުޖަމާއެއްގެ ތަރުޖަމާއެކެވެ‪.‬‬


‫ހުރަސްތައް ގިރާކޮށް އެދުންވެރިކަމުގެ‬ ‫ފުން ވާދީއަށް ވާސިލުވި ހިނދު‪ ،‬އެންކިޑޫ‬ ‫އެކަނބުލޭގެއާއެކު އެއްދާންކުރިއެވެ‪.‬‬ ‫އިންސާނީ ބަހުރުވައާއި‪ ،‬އިންސާނީ‬ ‫ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި އާދަކާދަތައް‬ ‫އެންކިޑޫއަށް ދަސްކޮށްދިނީ އެކަނބުލޭގެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އެންކިޑޫއަށް ގިލްގާމިޝްގެ‬

‫އަނިޔާވެރިކަމުގެ ވާހަކަ އިވުމުން އެކަމާ‬ ‫ރުޅިއައިސްގެން އޭނާ ދިޔައީ ގިލްގާމިޝްގެ‬ ‫ގަނޑުވަރަށެވެ‪ .‬އެރެޔަކީ ޅަޒުވާން އަންހެން‬ ‫ކުއްޖަކާ ގަދަކަމުން ކައިވަނިކުރައްވައިގެން‬ ‫އެ ކުއްޖާއާއެކު ރޭކުރައްވަން ގިލްގާމިޝް‬ ‫ވަޑައިގެންނެވި ރެއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ދުލްހަނުގެ‬ ‫ކޮޓަރީގެ ދޮރުމަތީން އޭނާޔާ ބައްދަލުކުރީ‬ ‫އެންކިޑޫއެވެ‪ .‬ނަސޭހަތް އަރުވައިގެން‬ ‫ގިލްގާމިޝްގެ ހިތްޕުޅު ބަދަލުކުރެވޭތޯ‬ ‫އެންކިޑޫ މަސައްކަތްކުރިއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬ ‫ބަސްތަކަކުން ވާހަކަޔަކުން ފައިދާއެއް‬ ‫ނުކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ދެ ފަހުލަވާނުންގެ މެދުގައި ވަރުގަދަ މުގާބަލާއެއް ފެށުމެވެ‪.‬‬ ‫މި މުގާބަލާގައި ކާމިޔާބު ލިބިވަޑައިގަތީ ގިލްގާމިޝަށެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ދެން އޭނާއަށް‬ ‫ހެޔޮވިސްނުން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އަދި އޭނާގެ ހިތްޕުޅުގައި އެންކިޑޫގެ ހިތްވަރާއި‬ ‫ކުޅަދާނަކަމާމެދު އިހުތިރާމުގެ ނިހާއީ ޝުއޫރުތަކެއް އުފެދުނެވެ‪ .‬މިއީ ގިލްގާމިޝާއި‬ ‫އެންކިޑޫގެ ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ފެށުމެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ގިލްގާމިޝާއި އެންކިޑޫ އެއް ބޭފުޅަކު އަނެއް ބޭފުޅެއްގެ ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ‬

‫ސުހުބަތުގައި ދުވަސްތަކެއް ވާންދެން އުރޫކުގައި އަމާންކަމާއި އުފާފާގަތިކަމާއެކު‬ ‫އުޅުއްވިއެވެ‪ .‬އެއަށްފަހު ދެ ބޭފުޅުން ގަސްތުކުރެއްވީ ސިދާރު ޖަންގައްޔަށް‬ ‫ވަޑައިގަތުމަށެވެ‪ .‬އެ ޖަންގަލި ބަލަހައްޓަން ފާރަވެރިވެ ހުންނަނީ ހުމްބަބާ އެވެ ކިޔޭ‬ ‫ނުބައި އިފުރީތެކެވެ‪ .‬ހުމްބަބާއަކީ އެސޮރުގެ ނަން އިވުނަސް މީސްތަކުންގެ ކަޅު‬ ‫އިސްތަށިތައް ނުރަވާފަދަ ބިރުވެރި އަދި ޖައްބާރު އިފުރީތެކެވެ‪ .‬ނުރައްކާތެރި އަދި‬ ‫ދިގު ދަތުރުފުޅަކަށްފަހު ދެ ބޭފުޅުން ފުރޭތަ އުޅޭ ފަރުބަދަޔަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪.‬‬ ‫އަދި އެސޮރު މަރައިލެއްވިއެވެ‪ .‬ދެން ދެ ބޭފުޅުން ވެގެން ސިދާރު ގަހުގެ ލަކުޑި‬ ‫ކަނޑުއްވައިގެން ފިސާރި ބިޔަ ކަނދުފައްޗެއް ބެންނެވިއެވެ‪ .‬އެކަނދުފަތީގައި ގިނަ‬ ‫އަދަދަކަށް ސިދާރު ލަކުޑި ހިއްޕަވައިގެން ކޯރުގެ މަގުން ދެ ބޭފުޅުން އަނެއްކާވެސް‬ ‫އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވީ އުރޫކަށެވެ‪ .‬އެއަށްފަހު ގެންނެވި ލަކުޑީން އުރޫކްގެ ރަށްބޭރު‬ ‫ފާރުގެ ބޮޑު ދޮރޯށި އަލުން ބިނާކުރެއްވިއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ގިލްގާމިޝާއި އެންކިޑޫ ސިދާރު ޖަންގަލީން އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވިތާ‬

‫ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން ގިލްގާމިޝްގެ ގަނޑުވަރަށް އިޝްތާރު ކަލާނގެ ޒިޔާރަތްކުރިއެވެ‪.‬‬ ‫އިޝްތާރަކީ ސޫމާރީންގެ ކަލާނގެތަކުގެ ތެރެއިން ރިވެތިކަމާއި ފަރިކަމުގައި ލާމަސީލު‬ ‫އަންހެން ކަލާނގެއެކެވެ‪ .‬އޭނާ ގިލްގާމިޝްގެ އަރިއަހަށް އައީ ޝަހުވާނިއްޔަތުގެ‬ ‫ގޮވައިލުމާއިގެންނެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އިޝްތާރުގެ އެދުމަށް ގިލްގާމިޝް އިންކާރުކުރެއްވިއެވެ‪.‬‬ ‫ނަތީޖާއަކީ އިޝްތާރުގެ ރުޅިވެރިކަމާއި ބަދަލުހިފުމުގެ ތީރު ގިލްގާމިޝާއި އޭނާގެ‬ ‫ރައްޔިތުންނަށް އަމާޒުވުމެވެ‪ .‬އިޝްތާރުގެ އެދުމަށް ކަލާނގެތަކުގެ މަޖިލީހުން ނިންމީ‬ ‫އުރޫކަށް އުޑުގެ ގެރިފުރޭތަ ފާކުރުމަށެވެ‪ .‬ގެރިފުރޭތަ އުރޫކުގެ ރަށްބޭރަށް ފެއިބުމާއެކު‬ ‫ޝަހަރަށް ހަނަފަސްކަމާއި ތަދުމަޑުކަމުގެ ހަތް އަހަރު ކުރިމަތިވިއެވެ‪ .‬ގެރިފުރޭތައިގެ‬ ‫ސަބަބުން ޝަހަރުގެ އަހުލުވެރީންގެ ރޭތަކާއި ދުވަސްތައް ބިރުވެރިކަމުން ފުރިގެން‬ ‫ދިޔައެވެ‪ .‬ގިލްގާމިޝާއި އެންކިޑޫގެ ބުތޫލަތްތެރި މިންނަތަށްފަހު މި ނުބައި ފުރޭތަ‬

‫މަރުވުމުން ކަލާނގެތައް އިހުނަށްވުރެވެސް ބޮޑަށް ގިލްގާމިޝާއި އެންކިޑޫ ދެކެ‬ ‫ރުޅިއައެވެ‪ .‬އެ ރުޅީގައި އިޝްތާރު ކަލާނގެ އެންކިޑޫ މަރާލިއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ރަހުމަތްތެރިޔާ ގެއްލުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެގޮތުން ގިލްގާމިޝަށް‬

‫ބޮޑު ހިތާމައެއް ލިބިވަޑައިގަތެވެ‪ .‬ހަމައެއާއެކު އޭނާގެ ހިތްޕުޅުގައި މަރު‬ ‫ދެކެ ބިރުފުޅުގަތުމުގެ ނިހާއީ ޝުއޫރުތައްވެސް އުފެދިގެން ދިޔައެވެ‪ .‬އޭނާ‬ ‫ގަސްތުކުރެއްވީ މަރުގެ މައްޗަށް ފަތަހަހޯއްދަވައި އަބަދީ ހަޔާތެއް ލިބޭތޯ‬ ‫މަސައްކަތް ކުރައްވާށެވެ‪ .‬އިލްމުގެ އަހުލުވެރީން ގިލްގާމިޝަށް ދެންނެވިގޮތުގައި‬ ‫އެކަމުގައި ގިލްގާމިޝަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭނޭ ހަމައެކަނި މީހަކީ‬ ‫ދުނިޔޭގެ ޚާތިމާގައި ދިރިއުޅޭ އުތުނާޕިޝްތިމް އެވެ ކިޔުނު މީހެކެވެ‪ .‬ދ��ން‬ ‫އެންމެހައި ހުރަސްތަކާއި ނުރައްކާތަކެއް ގިރާކުރައްވާފައި ދުނިޔޭގެ ޚާތިމާ‬ ‫އޮންނަ ސަރަޙައްދަށް ގިލްގާމިޝް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އެ ހިސާބުގައި އޮތް‬ ‫ބުސްތާނެއްގެ ޝަރާބުޚާނާއިން އޭނާއާ ބައްދަލުވީ ސިދޫރީއެވެ ކިޔުނު އަންހެން‬ ‫ނިގާބުދާރަކާއެވެ‪ .‬އެކަމަނާ ގިލްގާމިޝަށް އިންޒާރުކުރުމުގެ ގޮތުން ދެންނެވިއެވެ‪.‬‬ ‫"ނިމުމެއްނެތް ދުނިޔަވީ ހަޔާތެއް ހޯއްދަވަން މަނިކުފާނު ތިޔަ ކުރައްވާ‬ ‫ދަތުރުފުޅަކީ ބޭކާރު ދަތުރުފުޅެކެވެ‪ .‬އިންސާނާގެ ތަޤުދީރަކީ ދުނިޔޭގެ މަންޒިލުގައި‬ ‫ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރުމަށްފަހު އަލްވަދާއު ކިޔާފައި މަރުގެ ދޮރޯށިންލައިފައި ދުނިޔެ‬ ‫ދޫކޮށްދިޔުމެވެ‪ ".‬ނަމަވެސް ގިލްގާމިޝް ކުރުނުކުރެއްވުމުން ސިދޫރީ އޭނާ‬ ‫އުތުނާޕިޝްތިމްގެ ގާތަށް ފޮނުވައިދިނެވެ‪ .‬އުތުނާޕިޝްތިމް ގިލްގާމިޝަށް އެތައް‬ ‫ޢިލްމަކާއި ޙިކުމަތެއް އުނގަންނައިދިނެވެ‪ .‬އޭނާ އުނގަންނައިދިން އެއް ކަމަކީ‬ ‫އިންސާނީ ޙަޔާތަކީ ނިމުން އަންނާނެ އެއްޗެއް ކަމާއި އެކަން ބަދަލުކުރެވޭނޭ‬ ‫އެއްވެސް ގޮތެއް ނޯންނާނެކަމެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫ނިމުމެއް ނެތް ޙަޔާތެއް ހޯއްދެވުމަށް ކުރެއްވި ނާކާމިޔާބު‬

‫ދަތުރުފުޅުން އެނބުރިވަޑައިގަތުމަށްފަހު ގިލްގާމިޝްގެ ޙަޔާތްޕުޅު ވެއަތުކުރެއްވީ‬ ‫އޭނާގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް އޯގާވެރިކަމާއި އަދުލު އިންސާފާއެކު ވެރިކަން‬ ‫ކުރެއްވުމުގައެވެ‪.‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬

‫މަރާލުމުގައި ކާމިޔާބު ލިބިވަޑައިގަތީ އެތައް އަހަރެއް ފަހުންނެވެ‪ .‬ގެރިފުރޭތަ‬

‫‪7‬‬


‫ދިޔަ ތިކި‬

‫އަބްދުﷲ ފާރޫގު ހަސަން‬

‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ‬ ‫ކަމެއް ކުރުމުގެ ޢަޒުމު ފާޅުކުރާ އިރު އިންޝާ‬

‫ ‬

‫ﷲ (މާތްﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ) އެވެ ނުބުނުމުގެ ސަބަބުން‬

‫މާތްﷲ ގެ އެދިވޮޑިގަތުން ގުޅުވައިލުމެވެ‪ .‬އެއީ ތިމާގެ ގަސްދުގައި‬ ‫މާތްﷲ ގެ އިރާދަފުޅު ޝާމިލްކުރުމެވެ‪.‬‬

‫ކުރިމަތިވެފައިވާ ގެއްލުންތަކުގެ މިސާލުތައް ގިނަގުނައެވެ‪.‬‬ ‫އޭގެތެރެއިން އެއް މިސާލަކީ އަޚުންތަކެއްގެ ބަގީޗާއަކަށް ކުރިމަތިވި‬

‫މި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ އިޚްތިޔާރެއް މިލްކުވެވޮޑިގެންވަނީ މާތްﷲ އަށެވެ‪.‬‬

‫ޙާދިޘާއެވެ‪ .‬އެބައިމީހުންގެ ބަގީޗާގައި މޭވާ ދޮންވެ ފައްކާވުމުން‬

‫އިންސާނާގެ ބޭނުންތައް ފުރިހަމަކުރުމަށްޓަކައި އޭނާ ބޭނުންކުރާ ސުމާރެއް‬

‫އެބައިމީހުން ބުނީ މާދަމާ އަހަރެމެންގެ‬

‫ނެތްހައި ގިނަ އެއްޗެހިތަކަކީ މާތްﷲ ގެ‬

‫ބަގީޗާގެ މޭވާ ބިންނާނެ ކަމުގައެވެ‪.‬‬

‫އަމުރުފުޅުގެ ދަށުން ޙަރަކާތްކުރަމުންގެންދާ‬

‫ނަމަވެސް އެބުނި ދުވަހުގެ ހެނދުނު‬ ‫އެބައިމީހުން ބަގީޗާއަށް ދިޔައިރު‬ ‫ޤުދުރަތީ އާފާތެއްގެ ސަބަބުން ބަގީޗާގެ‬ ‫މަތިވަރު އެކަށް އޮތީ ހަލާކުވެފައެވެ‪.‬‬ ‫އެބައިމީހުންނަށް އެ ލިބުނު ގެއްލުމުގެ‬ ‫ސަބަބަކީ އެބައިމީހުން މޭވާ ބިނުމުގެ‬ ‫ގަސްދު ފާޅުކުރި އިރު އެއާ‬ ‫ވިއްދައިގެން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ‬ ‫ނުބުނިކަމެވެ‪.‬‬ ‫އިންޝާ ﷲ (މާތްﷲ‬

‫ ‬

‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ) މި ކަލިމައަކީ‬ ‫ވަރަށް މަތިވެރި އީމާންކަމުގެ‬ ‫ކަލިމައެކެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ދީނުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް‬

‫"‬

‫ތަކެއްޗެވެ‪ .‬އިންސާނާގެ އިޚްތިޔާރުގައި އޮތީ‬

‫އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނުގައި‬

‫ހަމައެކަނި އޭނާގެ ޢަޒުމެވެ‪ .‬އެހެން ހުރިހާ‬ ‫އެއްޗެއްސެއް ވަނީ މާތްﷲ ގެ ބާރުފުޅުގެ‬

‫އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިރުޝާދުދެއްވައިފައިވާ‬

‫ދަށުގައެވެ‪ .‬މާތްﷲ ގެ ކަށަކުޅަދުންވަންތަކަމާ‬ ‫ނިސްބަތްކުރާއިރު އިންސާނާގެ ނުކުޅެދުމާމެދު‬

‫ގޮތުގައި މީހަކު ކަމެއް ކުރާން‬

‫އޭނާ ވިސްނާ ހިނދު އޭނާއަށް ކުރެވޭ‬

‫ގަސްދުކޮށް އެކަމެއްގެ ޢަޒުމު ފާޅުކުރާ‬

‫އިޙުސާސް އެ ލަފުޒެއްގެ ސިފައިގައި‬ ‫ފާޅުވާ ލަފުޒަކީ އޭނާ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ‬

‫އިރު އެއާއެކު އެމީހެއްގެ ދުލުން‬

‫ބުނާ ބުނުމެވެ‪ .‬މިގޮތުން ބަލާއިރު‬ ‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ ބުނުމުން އޭނާއަށް އެ‬

‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ ބުނުމަކީ ކޮންމެހެން‬

‫އިޢުތިރާފުވެވެނީ އޭނާއަށް ހަމައެކަނި ކަމެއް‬

‫ކުރާންޖެހޭނެ ކަމެކެކެވެ‪ .‬މި ލަފްޒަކީ‬

‫ގަސްދުކުރެވޭނީ ކަމަށާއި އެކަމެއް ފުރިހަމަވުން‬ ‫ވަނީ މާތްﷲ ގެ އިރާދަފުޅުގައި ކަމަށާއި އެއީ‬

‫ޙަޤީޤަތަކަށް އިޢުތިރާފުވުމުގެ ކަލިމައެކެވެ‪.‬‬

‫އިރުޝާދުދެއްވައިފައިވާ ގޮތުގައި‬

‫އޭނާގެ އިޚްތިޔާރުގައިވާ ކަމެއް ނޫންކަމުގައެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫މީހަކު ކަމެއް ކުރާން ގަސްދުކޮށް‬

‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ ބުނުމަކީ އޭގެ‬

‫ޙަޤީޤަތަށް ބަލާއިރު ކުރެވޭ ދުޢާއެކެވެ‪ .‬އޭގެ‬

‫އެކަމެއްގެ ޢަޒުމު ފާޅުކުރާ އިރު އެއާއެކު އެމީހެއްގެ ދުލުން‬

‫މަޠުލަބަކީ އިންސާނާ ކަމެއް ފަށާއިރު އޭނާގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެ‬

‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ ބުނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރާންޖެހޭނެ ކަމެކެކެވެ‪.‬‬

‫ޙަޟްރަތުން އެ އެދެވެނީ ތިމާގެ ގަސްދު އެކަލާނގެ ތައުފީޤާއި ތާއީދުން‬

‫މި ލަފްޒަކީ ޙަޤީޤަތަކަށް އިޢުތިރާފުވުމުގެ ކަލިމައެކެވެ‪ .‬އެ ޙަޤީޤަތަކީ‬

‫ފުރިހަމަކޮށްދެއްވުމަށެވެ‪ .‬އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ ބުނުމަކީ ތިމާގެ ޙަޔާތުގެ‬

‫މި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ހިންގެވުންތެރިއަކީ މާތްﷲ ކަމާއި‬

‫ދަތުރުގައި ކާއިނާތުގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅު ޝާމިލުކުރުން‬

‫މި ދުނިޔޭގައި ތިމާ އެދޭ އެދުމެއް ފުރިހަމަވާނީ މާތްﷲ ގެ‬

‫ފަދަ ކަމެކެވެ‪ .‬އެ މީހަކާއެކު ކާއިނާތުގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެ‬

‫އިރާދަފުޅު އެކަމެއްގައި ޝާމިލްވުމުން ކަމުގައި އިޢުތިރާފުވުމެވެ‪.‬‬

‫ރަސްކަންފުޅު ޝާމިލުވެވޮޑިގެންވާ މީހަކު އެ މީހެއްގެ މަންޒިލަށް‬

‫އިރާދަކުރެއްވިއްޔާއެވެ ބުނުމަކީ ތިމާގެ ބަހުގައި ތިމާގެ އެދުމާއި‬

‫ވާސިލުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓޭނީ ކާކަށްތޯއެވެ؟‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬ ‫‪8‬‬


‫ސިންގަލް ކްލިކް‬

‫އާދަމް ނަސީރު‬

‫ޖީ މެއިލްގެ މޮޅު ވާހަކަ‬ ‫ރައްޓެއްސަކު އޮފީހުގެ މެއިލް އެއް ބަލާލަން ޖީ‪.‬މެއިލް‬ ‫ ‬ ‫ހުޅުވާލުމުން އޮފީސް މެއިލް ބަލަން ޖީ‪.‬މެއިލް ހުޅުވަނީ ކީއްވެތޯ‬ ‫އަހާލީމެވެ‪ !..‬ރަކި ފާޑަކަށް ހީލާފައި ދިރާގުން ދޭ މެއިލް ހިދުމަތުގެ "ކަޑަ"‬ ‫ވާހަކަ އާއި ބޮޑު އެޓޭޗުމަންޓެއް ވެސް ފޮނުވާނުލެވޭ ވާހަކަ ބުނެލިއެވެ‪.‬‬ ‫އޮފީސް ވެބު ސައިޓަށް ކުޑަ ޖާގައެއް ދީފައިވާ ކަމަށާއި މައިކުރޯސޮފްޓުގެ‬ ‫އައުޓުލުކު ހުޅުވައިގެން‪ ،‬ނޫނީ ‪ www.web2mail.com‬ފަދަ ބޭރު ބައެއްގެ‬ ‫ވެބުސައިޓެއް ހުޅުވައިގެން ނޫން ގޮތަކަށް‬ ‫އޮފީސް މެއިލް ނުކިޔޭވާހަކަ ވެސް‬ ‫ބުނެލި އެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ރަސްމީ‬ ‫އޮފީހުގެ ނަމުގައި ހުޅުވާފައި ހުންނަ‬ ‫މެއިލް ތައް ވެސް އަމިއްލަ ނަމުގަ‬ ‫ހަދާފައިވާ ޖީ‪.‬މެއިލް އަށް ފޯވާރޑުވާ‬ ‫ގޮތަށް ހަދަން މަޖުބޫރު ވާކަމަށް‬ ‫ނުބުނަން ހުރެފަވެސް ބުނެލިއެވެ‪ .‬އެއީ‬ ‫މިރާއްޖެއިން ލިބޭ މެއިލް ހިދުމަތުގެ‬ ‫ވާހަކަ އެވެ‪.‬‬ ‫ގޫގުލް މީހުންގެ ޖީ‪.‬މެއިލް‬ ‫ ‬ ‫އުފައްދާ އެކަން ތަހުލީލު ކުރަމުން‬ ‫ދިޔަ ދުވަސްވަރު ޖީ‪.‬މެއިލް އެޑުރެހެއް‬ ‫ހޯދަން އުޅެން ޖެހުނީ ވަރަށް ހާލުގައެވެ‪.‬‬ ‫އެދުވަސް ވަރު ޖީ‪.‬މެއިލް އެއް‬ ‫ހުޅުވެނީ ކޮންމެވެސް މީހަކު ފޮނުވާ‬ ‫ދަޢުވަތެއްގެ އެހީގައެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑު‬ ‫ވެސް ރައްޓެއްސަކަށް ސައިދީގެން‬ ‫ހޯދި ދައުވަތުން ހުޅުވި ޖީ‪.‬މެއިލްގެ‬ ‫މޮޅުވާހަކަ ދައްކަން މިޖެހެނީ އެހެން‬ ‫ހުރިހާ މެއިލްގެ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކާއި‬ ‫ޖީ‪.‬މެއިލް އާއި ތަފާތު ވީމައެވެ‪ .‬އެވާހަކަ‬ ‫ނުދައްކާ ވަރަށް ވުރެ މޮޅުވީމައެވެ‪.‬‬ ‫މައިކުރޯސޮފްޓުގެ ހޫނު މެއިލް ( ހޮޓުމެއިލް) މުޅި ދުނިޔޭގައި‬ ‫ ‬ ‫ވަކި ހިއްޕާފައިވާ ދުވަސް ވަރެއްގައި އުފަންވި ޖީ‪.‬މެއިލް ގިނަ ބަޔަކު‬ ‫ބަލައިގަތީ އެ މެއިލްގެ ރައްކާތެރިކަމާއި‪ ،‬އޭގައި ރައްކާ ކުރެވޭ ޖާގަ‬ ‫ބޮޑުވެފައި މެއިލްގައި އެޓޭޗު ކުރެވޭ ބައިވަރުތައް ވެސް ގިނަވީމައެވެ‪ .‬މީގެ‬ ‫އަހަރު ތަކެއް ކުރިންވެސް ޖީ‪.‬މެއިލް އެހެން ހުރިހާ މެއިލް ތަކާއި ތަފާތެވެ‪.‬‬ ‫މެއިލް ދާލެއް އަވަސް ވެފައި ފަސޭހައިން ވަދެ ނިކުމެ އުޅެވޭތީ ވެސް‬

‫ޖީ‪.‬މެއިލް ހުޅުވާލުމުން ‪ 7‬ޖީބީ އަށްވުރެ ބޮޑު ޖާގަ އެއް ދީފަވާކަން އިނގޭނެ‬ ‫އެވެ‪ .‬އަދި އެޖާގަ ބޮޑުވަމުން ދާކަންވެސް ފާހަގަ ކުރެވޭނެއެވެ‪ .‬އެއީ ކުރިން‬ ‫އާދައިގެ ކޮންޕިއުޓަރެއްގައި އިންނަ ހާރޑު ޑިސްކާއި އެއްވަރުގެ ޖާގައެކެވެ‪.‬‬ ‫ޖީ‪.‬މެއިލް ހުޅުވައިގެން އިންނަ އިރު ކުރެވޭކަމަކީ ހަމަ އެކަނި‬ ‫ ‬ ‫މެސެޖް ކުރުމާއި މެސެޖު ކިޔުމެއްނޫނެވެ‪.‬‬ ‫މޯބައިލް ހިފައިގެން މަގުމަތީ ހުންނަ މީހާއަށް މެއިލް ކިޔަމުން‪ ،‬ޖީ‪.‬މެއިލް‬ ‫އިން ފޯނުވެސް ކޮށްލެވޭނެއެވެ‪ .‬މޫނު‬ ‫ބަލާލަން ބޭނުންވާ މީހުންނާއި އެކު‬ ‫ވީޑިއޯ ޗެޓު ވެސް ކޮށްލެވޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ވިންޑޯސް މީހުންގެ ލައިވު މެސެންޖަރ‬ ‫އަޅައިގެން ކުރާ ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ‬ ‫ޗެޓު ޖީމެއިލް ކިޔަމުންވެސް‬ ‫ކޮށްލެވުމަކީ މަޝްހޫރު ހޮޓުމެއިލް އަދި‬ ‫ޔާހޫ މެއިލް ތަކުން ވާނެ ކަން ކަމެއް‬ ‫ނޫނެވެ‪.‬‬ ‫ވީޑިޔޯ ޗެޓު ކުރުމާއި‬ ‫ ‬ ‫އިންޓަނެޓުން ފޯނު ކުރުމުގައި‬ ‫މަޝްހޫރު ސްކައިޕްގެ ބޭނުން‬ ‫މިހާރު ކުޑަވެފައިވަނީ ޖީ‪.‬މެއިލް އެއް‬ ‫ހުޅުވާލުމުން ހަމަ އެހުރިހާ ހިދުމަތެއް‬ ‫ލިބޭތީއެވެ‪ .‬ކުރިން ވީޑިއޯ ޗެޓު‬ ‫ކުރަން ސްކައިޕު ބޭނުން ކޮށްފައި‬ ‫ލިޔެގެން ޗެޓު ކުރުމަށް އެމް‪.‬އެސް‪.‬‬ ‫އެން މެސެންޖަރ ބޭނުން ކުރި‬ ‫ދުވަސް މިވަނީ މާޒީވެފައެވެ‪ .‬މިހާރު‬ ‫މިހުރިހާ ކަމެއް އެންމެ ސޮފުހާ‬ ‫އެއް ހުޅުވާލުމުން ކުރެވޭނެއެވެ‪ .‬އެއީ‬ ‫ޖީ‪.‬މެއިލް އެވެ‪.‬‬ ‫މަޝްހޫރު ފޭސްބުކު ގިނަ ބަޔަކަށް ކަމުދިޔައީވެސް ޖީ‪.‬މެއިލް‬ ‫ ‬ ‫ގައި ލިބޭފަދަ ޗެޓު ކުރުމުގެ ހިދުމަތް ފޭސްބުކުގައި ތިބި މީހުންގެ‬ ‫މޫނު ތައް ބަލަމުން ހޯދަމުން ދެވޭތީއެވެ‪ .‬ވަރަށް ފަހުން ތައާރަފް ކުރި‬ ‫އިސްކަންދޭ (ޕުރިއޯރިޓީ) މެސެޖުގެ ހިދުމަތަކީ ވަކި އާދައިގެ ހިދުމަތެއް‬ ‫ނޫނެވެ‪ .‬ވަކި އެޑުރެސް ތަކެއް ފާހަކަ ކޮށްލުމުން އެ އެޑުރެސް ތަކުން‬ ‫އަންނަ މެސެޖު އިސްކަންދީފައިވާ ވަކި ބަޔަކަށް އަވަހަށް އަންނަ ކަމީވެސް‬ ‫ހާއްސަ ކަމެކެވެ‪ .‬ބަޒު ކިޔާ ވަކި ގުރޫޕެއް ހަދައިގެން ހާއްސަ މެސެޖު އެ‬

‫މެއެވެ‪ .‬ލިބެން ހުރި އިންޓަނެޓުގެ ހަލުވި މިނަކަށްބަލައިގެން ޖީ‪.‬މެއިލްގެ‬ ‫ބައްޓަން ވެސް ބަދަލު ކޮށްލެވޭތީއެވެ‪ .‬އެންމެ އާދައިގެ އެޗު‪.‬ޓީ‪.‬އެމް‪.‬އެލް‬ ‫ސައިޓެއްގެ ގޮތުގައިވެސް ޖީ‪.‬މެއިލް އަށް ވަދެ ނިކުމެ އުޅެވޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫އަގެއްނެތި ‪ 2‬ޖީބީ ގެ ޖާގަ ދީގެން ފެށި މެއިލްގެ ޖާގަ މިހާރު‬ ‫ ‬ ‫އޮތީ ހުޅުވާލެވިފައެވެ‪ .‬ގިނަ މެއިލް ފޮނުވާ‪ ،‬ބޮޑު ޖާގަ ބޭނުންވާ މީހުންނަށް‬ ‫ޖީ‪.‬މެއިލްގެ ޖާގަ އޮތީ ބޮޑުވަމުންދާ ގޮތަ��ެވެ‪ .‬މިހާރު ވެސް ގިނަ މީހުންގެ‬

‫އެންމެ ނަށް ފެންނަ ގޮތަށް ފޮނުވާލުމަކީވެސް ޖީ‪.‬މެއިލް ގެ މޮޅުވާހަކަ ދައްކާ‬ ‫އިރު ދޫކޮށްލެވޭނެ ކަމެއްނޫނެވެ‪.‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬ ‫‪9‬‬


‫އަމީން‬

‫‪100‬‬ ‫އަލީ ޚާލިދު‬ ‫މިއަހަރަކީ މިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް ދުނިޔޭގަ ިއ‬ ‫ހުންނެވިނަމަ އެމަނިކުފާނަށް ‪ 100‬އަހަރު ފުރޭ އަހަރު ކަމަށްވާތީ އެމަނިކުފާނުގެ‬ ‫ކުރު ތައާރަފެއް ލިޔެލުމަކީ މުނާސަބު ކަމެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ‪ .‬އެހެން‬ ‫ކަމުން މިލިޔުމަކީ ފެންނާން ހުރި ބައެއް ލިޔުން ތަކުގެ އަލީގައި އަމީނުގެ ނަސަބާއި‪،‬‬ ‫ހިދުމަތާއި‪ ،‬ސިޔާސީ މަސައްކަތުގެ މައްޗައް ކުރުކުރުކޮށް ބަލާލައިފައިވާލިޔުމެކެވެ‪.‬‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހުރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް އަލްއަމީރު‬ ‫ ‬ ‫މުހަންމަދު އަމީނަކީ ސިޔާސީ އާއިލާއަކަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ‪ .‬އަދި އާއިލާ‬ ‫ނިސްބަތްވެގެންވަނީ ހުރަވީ ދަރިކޮޅަށެވެ‪ .‬މިއާއިލާއަކީ ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި‬ ‫އެބޭފުޅެއްގެ ޚިދުމަތާއި ހިތްވަރު ރަންއަކުރުން ލިޔެވިގެންވާ މަޝްހޫރު‬ ‫ދޮންބަންޑާރައިން ވެސް ނިސްބަތްވާ ދަރިކޮޅެވެ‪.‬‬ ‫އަމީނު ދުނިޔެއަށް އުފަންވެވަޑައިގެންފައިވަނީ ބުރާސްފަތި‬ ‫ ‬ ‫ދުވަހެއްކަމުގައިވާ ‪ 20‬ޖުލައި ‪ 1910‬ގައެވެ‪ .‬އުފަންވެވަޑައިގެންފައިވަނީ‬ ‫ހ‪.‬އަތިރީގޭއާގޭގަ އެވެ‪ .‬ބައްޕައަކީ ސުމުއްވުލްއަމީރު އަހްމަދު ދޮށިމޭނާ‬ ‫ކިލެގެފާނެވެ‪ .‬މަންމައަކީ ރޯނުގޭ އިބްރާހިމްދީދީގެ އައިޝަތުދީދީއެވެ‪ .‬މުހަންމަދު ‬ ‫އަމީނުއަކީ މިދެ ކަނބަލުންނަށް ލިބިވަޑައިގަތް ‪ 4‬ވަނަ ބޭފުޅާއެވެ‪.‬‬ ‫އަމީނު އެންމެ ތުއްޕުޅު އިރުވެސް އޭނާއަށް‬ ‫ ‬

‫‪10‬‬

‫ފެނިވަޑައިގަންނަވަމުންއައީ ސިޔާސީ ކަންކަމެވެ‪ .‬އަމީނު ދުނިޔެއަ ް‬ ‫ށ‬ ‫ހޭފުޅުލެއްވެމުން ވަޑައިގެންނެވި އިރު ސަރުކާރު ހިންގެވުމުގެ ކަންކަމުގައި‬ ‫އެންމެ އިސްކޮށް ހުންނަވަނީ އަމީނުގެ ތިއްތިބޭބެ ކަމުގައިވާ އަބްދުލްމަޖީދު‬ ‫ރ‪.‬ބ‪.‬ކ‪ .‬އެވެ‪ .‬އަމީނުގެ ބައްޕައަކީ ސިލޯނުން ތައުލީިމް ޙާސިލްކުރައްވައިގެން‬ ‫ހުންނެވިބޭފުޅެކެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ޕޯސްޓްއޮފީހާއި‪ ،‬ކަސްޓަމްސްއާއި ހާރިޖީ‬ ‫ކަންތަކުގެ އިތުރުން ރަދުންގެ ކާތިބުއްސިއްރަކީ ވެސް އޭނާ އާދެ‪ ،‬އަޙްމަދު‬ ‫ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނެވެ‪.‬‬ ‫އަމީނުގެ ބައްޕަގެ ތައުލީމްގެ ނުފޫޒު އަމީނަށް ވާސިލް ކުރެއްވުމުގެގޮތުން‪،‬‬ ‫އަމީނުވަނީ ވަރަށް ތުއްޕުޅުއިރު ސިލޯނަށް ތައުލީމް ހާސިލްކުރެއްވުމަށް‬ ‫ފޮނުއްވާފައެވެ‪ .‬އަމީނު ކިޔަވާވިދާޅުވާން މާލެ ދޫކުރެއްވިއިރު އަދި މާލޭގެ‬ ‫ގިނަތަންތަނެއް އަދި ދިވެހީން އުޅޭގޮތެއް ވެސް އަމީނަކަށް އޭރަކު‬ ‫އެނގިވަޑައެއްނުގަންނަވައެވެ‪.‬‬ ‫ސިލޯނުގައި ކިޔަވާވިދާޅުވާން ހުންނެވީ ތިމާގެ ބޭފުޅުންއަރިހުގައެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ކިޔަވާވިދާޅުވީ ސެންޓް ޖޯސެފް ކޮލެޖުންނާއި ސެންޓް ޖޯން ކޮލެޖުންނެވެ‪.‬‬ ‫ކިޔަވާވިދާޅުވިއިރު ކުޅިވަރާއި ކޮލެޖެގައި ހިންގޭ އިތުރު ހަރަކާތްތަކުގައި ވަރަށް‬ ‫ޖޯޝާ އެކު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އަމީނު ކިޔަވާވިދާޅުވާން ސިލޯނުގައި‬ ‫ހުންނެވިދުވަސްވަރަކީ އެގައުމަށް އިޖްތިމާއި ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުން ދިޔަ‬ ‫ދުވަސްވަރެކެވެ‪ .‬އަދި ކިޔަވާވިދާޅުވީ މުޅިންވެސް އީސާއީ ކޮލެޖްތަކުންކަމުގައި‬ ‫ވާތީ އެކަމުގެ އަސަރު އަމީނުގެ ވިސްނުމަށް ކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫އާދެ! އަމީނުގެ ނަފްސު ދަސްފުޅުވަމުން އައި ދުވަސް ވަރާއި ވިސްނުން‬ ‫އުފެދިގެން އައި ދުވަސްވަރު އެހެން ގައުމެއްގައި‪ ،‬ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދިޔަ‬ ‫ދުވަސްތަކެއް ތަޖްރިބާކުރެއްވުމުން އެކަމުގެ ނުފޫޒު އޭނާގެ ވިސްނުންފުޅުގައި‬ ‫ހަރުލުން އެއީ ނުވެނުދާނެކަމެކެވެ‪ .‬ސިލޯނުގައި މދެންނެވި ކޮލެޖްތަކުގައި‬ ‫ކިޔަވައިދިނުމުގެ ގޮތްތައްވެސް އެދުވަސްވަރު ދިޔައީ ބަދަލުވަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫އަމަލީގޮތުން ދަރިވަރުންނަށް އުނގަންނައިދިނުން އިތުރުކުރަމަށް ތައުލީމް މަންހަޖު‬ ‫ދިޔައީ ބަދަލުކުރަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫އަދި އަމީނު ފަހުން ކިޔަވާވިދާޅުވި ކޮލެޖްކަމުގައިވާ ސެންޓް‬ ‫ ‬ ‫ޖޯން ކޮލެޖަކީ ދެޖިންސުގެ ކުދީން އެކުގައި ކިޔާވާދޭން ފެއްޓި ސިލޯނުގެ‬ ‫ފުރަތަމަ ކޮލެޖެވެ‪ .‬އެކަންވެސް ދިމާވީ އަމީން ކިޔަވައި ވިދާޅުވާން ހުންނެވި‬ ‫ދުވަސްވަރާއެވެ‪ .‬މިހެންކަމުން މިކަމުގެ ނުފޫޒް އަމީނަށް ކުރައްވާފައި ކަންކަމާއި‬ ‫އަމީނު ގެންގުޅުއްވާފައި ހުރި ސިޔާސަތުން ސާބިތުވެއެވެ‪ .‬ސިލޯނުން‬ ‫ކިޔާވިދާޅުވުމަށްފަހު ދެން ކިޔަވައިވިވިދާޅުވާން ވަޑައިގަތީ އިންޑިއާއަށެވެ‪.‬‬ ‫އިންޑިއާގެ އަލީގަޅު ޔުނިވަރސިޓިގައި މެޓްރިކިއުލޭޝަން ފުރިހަމަކުރެއްވިއެވެ‪.‬‬ ‫މިޔުނިވާސިޓީއަކީ ދީން ވެސް ކިޔާވާދޭ އިސްލާމްދީނަށް ނިސްބަތްވާތަނެކެވެ‪.‬‬ ‫އަމީނު މިޔުނިވަރސިޓީގައި މަޑުކުރެއްވި މަދު ދުވަސްކޮޅުގައި ވެސް ކިޔެވުމުން‬ ‫ބޭރުން އަމަލީ ވަރަށްގިނަ ހަރަކާތްތަކުގައިވަނީ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޚާއްޞަކޮށް ބަހުސް މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫އުރުދޫބަސް ދަސްފުޅުކުރެއްވިއެވެ‪ .‬އިސްލާމްދީނަށް އިންޑިއާގައި މީހުން އުޅޭގޮތް‬ ‫އަމީނަށް އެދުވަސްވަރު ތަޖްރިބާކުރެވުނެވެ‪ .‬އަމީނަށް ވަނީ ހިންދުސްތާންގައި‬ ‫އިސްލާމުން އުޅޭގޮތާއި އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިސްލާމްދީނަށް މީހުން‬ ‫އުޅޭގޮތުގެ ތަފާތުފެނިވަޑައިގެންފަ އެވެ‪ .‬އަމީނު އިންޑިއާގައި ހުންނަވަނިކޮށް‬ ‫ރީނދޫހުމުގެ އާލާސްކަފުޅެއް ޖެހިވޑައިގެން ދުވަސްތަކެއް އާލާސްކަންފުޅުގައި‬ ‫ހޭދަކުރެއްވުމަށްފަހު ‪ 10‬އަހަރުފަހުން އެނބުރި ރާއްޖެ ވަޑައިގަތެވެ‪ .‬ވަރަށް‬ ‫ތުއްޕުޅުއިރު ކިޔަވާ ވިދާޅުވާން ރާއްޖެ ދޫކުރައްވާއި ވަޑައިގަތީތީ‪ ،‬މާލޭގެ‬ ‫މުހިންމު ތަންތަނެއް ވެސް އަމީނަކަށް އެނގިވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ‪ .‬އެފަހަރު‬ ‫މާލެ ވަޑައިގެން ހުންނެވި މަދު ދުވަސް ކޮޅުގައި އަމީނު މާލޭގެ ތަންތަން‬ ‫ބައްލަވައި ހެއްދެވިއެވެ‪ .‬މިދަތުރު ވެގެން ދިޔައީ އަމީނުގެ ހަޔާތުގެ ކަންތައްތަކެއް‬ ‫ބަދަލުވެގެން ދިޔަ ދަތުރަކަށެވެ‪ .‬އަމީނުގެ ބައްޕަ އެދިވަޑައިގަތީ އަމީނު ދައުލަތަށް‬ ‫ހިދްމަތްކުރައްވަން ފެއްޓުވުމަށެވެ‪ .‬މިގޮތުން އަލުން އެނބުރި ސިލޯނަށް ވަޑައިގަތީ‬ ‫ޕޯސްޓްގެ މަސައްކަތް ދަސްކުރެއްވުމަށެވެެ‪ .‬އެހެންކަމުން އަވަހަށް ދަތުރު‬ ‫ހައްދަވައިގެން ކޮޅުނބަށްވަޑައިގެން ސިލޯނުގެ ޕޯސްޓް އޮފީހުގައި މަސައްކަތް‬


‫ކުރައްވަން ފެއްޓެވިއެވެ‪.‬‬ ‫ދުވަސްކޮޅަކު ޕޯސްޓްގެ މަސައްކަތް ދަސްކުރެއްވުމަށް ކޮޅުނބުގައި ހުންނަވާފައި‬ ‫އެނބުރި ރާއްޖެވަޑައިގެން ބައްޕަ އަދާކުރައްވަމުންގެންދެވި ހުރިހާ ވަޒީފާތަކެއްގެ‬ ‫ނައިބެއްގެ ގޮތުން މަސައްކަތްޕުޅު ފެއްޓެވިއެވެ‪ .‬އެދުވަސްވަރަކީ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ‬ ‫ޤާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވައިލުމުގެ މަސައްކަތް ފެށެންއުޅުނު ދުވަސްވަރެވެ‪.‬‬ ‫އެހެން ކަމުން ޤާނޫނު އަސާސީ އެކުލަވާލެވުމަށް އުފެއްދިކޮމިޓގައި‬ ‫ ‬ ‫އަމީނު ހިމެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އަދި ފުރަތަމަ ޤާނޫނު އަސާސީގެ ދަށުން އުފަންވި‬ ‫ސަރުކާރުގެ ޓްރޭޑް މިނިސްޓަރުކަން އަމީނުއަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬މިޤާނޫނު‬ ‫އަސާސީ ހަވަރައްދީ ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރުން ތަކެއް މޯޓަރު ބޯޓްގައި ސިލޯނަށް‬ ‫އަރުވާލި ހާދިސާއިން އަމީނު ސަލާމަތްވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ‪ .‬އަދި ލަސްތަކެއްނުވެ‬ ‫ރަސްގެފާނު އަޒުލުކުރެވި‪ ،‬ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި ސަމްސުއްދީން ރަދުންގެ މައްޗަށް‬ ‫ޝަރީއަތް ހިންގައި އެމަނިއްޕުޅު އަރުވާލެވުނެވެ‪ .‬މިހާހިސާބުން އަމީނުގެ ސިޔާސީ‬ ‫ހަޔާތުގެ ތަރި އަރަންފެށީ ވަރަށް ހަލުވިކޮށެވެ‪ .‬ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ދުނިޔެ މައްޗަށް‬ ‫ބޯމަތިވި އިރު ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން އޮތީ އެންމެ ސުލްހަ މަސަލަސްކަންމަތީގައޭ‬ ‫ދެންނެވޭކަށް ނެތެވެ‪ .‬ސިޔާސީ ކޯޅުމުގެ މައްޗަށް ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމަ ފުށުއެރުމުން‬ ‫ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް ހޯމް މިނިސްޓަރު ހަސަން ފަރީދު އާއި ހަވާލުކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް ހަސަން ފަރީދު ޗުއްޓީއެއް ނެންގެވުމަށް‬ ‫ބޭނުންފުޅުވެލައްވާތީ ހަސަން ފަރީދު ހުންނެވި ވުޒާރާގެ ނައިބެއް‬ ‫ގޮތުން ހުންނެވި އަމީނާ އެވުޒާރާގެ ބާރުތައް ހަވާލުކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ޤައުމު ހިންގުމުގެ އެންމެހައި ކަންކަމާއި އަމީނު ހުވާލުވެވަޑައި‬ ‫ގަތީ އުމުރުން އެންމެ ‪ 31‬އަހަރުފުޅުގައެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނު އަސާސީ އުވާލުމާއި‪ ،‬މޯޓަރު ބޯޓްގެ‬ ‫ ‬ ‫ގަޑުބަޑާއި ގުޅިގެން އަޒުލު ކުރެވިފައިވާ ރަދުންގެ ވެރިކަން‬ ‫އަލުން އިޔާދަކުރުމުގެ މަގްސަދުގައި ރާއްޖޭގެ އުތުރުން ‪9000‬‬ ‫މީހުންގެ ފައުޖެއް މާލެ އައެވެ‪ .‬ތާރީޚުގައި މިގަޑުބަޑު މަޝްހޫރު‬ ‫ވެފައިވަނީ އުތުރުގަޑުބަޑުގެ ނަމުންނެވެ‪ .‬އަމީނުގެ ބައްޕަގެ‬ ‫ޙިކުމަތް ބޭނުންކުރައްވައިގެން އަމީނު މިގަޑުބަޑު މައިތިރި‬ ‫ކުރައްވައި ގަޑުބަޑުގެ އިސް ހަރަކާތް ތެރީން ހައްޔަރުކުރައްވައި‬ ‫އެމީހުންނަށް އަދަބު ދެއްވިއެވެ‪ .‬ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ‬ ‫ނިމުމަކާއި ހަމައަށް ގޮސްފައިވަނިކޮށް ހަސަން ފަރީދު ވީނުވީއެއް‬ ‫ނޭނގި ގެއްލުމާއި ވިދިގެން ބޮޑުވަޒީރުކަމާއި ހޯމް މިނިސްޓަރުކަން‬ ‫އަމީނާ ހަވާލުކުރެވުނެވެ‪ .‬ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ނިމި އިނގިރޭސިންގެ‬ ‫އިސްތިއުމާރުކުރުމުގެ ސިޔާސަތަށް ބަދަލުގެންނަން މަޖުބޫރުވެގެން ދެކުނު އޭޝިއާގެ‬ ‫ގައުމުތައް މިނިވަންކުރަމުން ގެންދިޔުމާއެކު ސިލޯނަށް ވެސް މިނިވަންކަން ދެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ސިލޯނުގެ މިނިވަންކަމާއެކު ރާއްޖޭން އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް ދައްކަމުން ގެންދިޔަ‬ ‫ޖިޒީ ކަނޑާލެވުނެވެ‪ .‬ޖިޒީކެނޑުމާ ގުޅިގެން މިކަމުގައި އަމީނު ކުރެއްވި މަސައްކަތް‬ ‫ފާހަގަކޮށް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެ ކަމުގެ ލަގަބު އަމީނުއަށް އެރުވުނެވެ‪ .‬އެއަށްފަހު‬ ‫އެމަނިކުފާނުގެ ނަންފުޅަކީ ސުމުއްވުލް އަމީރު މުހަންމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނެވެ‪.‬‬ ‫ރާއްޖެއަކީ އާއިލީ ޕާޓީތަކުން ވެރިކަމާ ކޯޅުމުން އެއްކިބާވެފައިވާ ވެރިކަމެއް‬ ‫ ‬ ‫ކުރާތަނަކަށް ހެއްދެވުމުގެ ގޮތުން އަމީން ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމު‬ ‫ކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ‪ .‬މިގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މުތަގައްދިމް ޕާޓީގެ‬ ‫ނަމުގައި ސިޔާސީ ޕާރޓީއެއް އުފައްދަވައިގެން މަސައްކަތްކުރައްވަން ފެއްޓެވިއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ހަމަ މިއާއެކު ރަސްމީ ސިފައެއްގައި ބޮޑުވަޒީކަމުގެ މަގާމާ އަމީނު ހަވާލުވެވަޑައިގަތެވެ‪.‬‬ ‫އަމީނު ބޭނުންފުޅުވީ ޝަރަފުވެރި ނުވަތަ ރަމްޒީ މަޤާމެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަމަލީގޮތުން‬ ‫ހިދްމަތްކުރައްވަން ހުންނެވޭނެ ހުރެވޭނެ މަޤާމެއް ކަމުން އަމީނުގެ އެދިވަޑައިގަތުމުގ��‬ ‫މަތީން ވެރިކަމުގެ ނިޒާމް ރަސްކަމަކުން ޖުމްހުރީ ވެރިކަމަކަށް ބަދަލުކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫އަދި އިންތިޚާބެއް ބާއްވަވައި އެއިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރައްވައިގެން ރައީސްގެ މަގާމާ‬ ‫އަމީނު ހަވާލުވެވަޑައިގަތެވެ‪ .‬އަދި ރައީސްކަމާއި ހަވާލެވެ ވަޑައިގެންނެވި އަހަރު އަމީނު‬ ‫ރާއްޖޭން ބޭރުގައި ހުންނަވަނިކޮށް ޕާޓީ ތެރޭން ގެނެވުނު އިންގިލާބެއްގައި އަމީން‬ ‫ވެރިކަމުން ދުރުކުރެވުނެވެ‪ .‬އެނބުރި މާލެވަޑައިގަތުމުން ހިމާޔަތް ދިނުމުގެ ނަމުގައި‬ ‫އެކަހެރިކުރެވުނެވެ‪ .‬ދޫނިދޫގައި ހުންނަވާފައި ވެރިކަން އަނބުރާހޯއްދެވުމަށް ކުރެއްވި‬ ‫މަސައްކަތުގައި އަމީނުގެ ގައިކޮޅަށް ހަވަރު އަރައިގަނެ ލިބިވަޑައިގަތް އަނިޔާގެ‬

‫ސަބަބުން އަވަހާރަވީއެވެ‪ .‬ވިހަމަނާފުށީގައި‪ ،‬އާދެ‪ ،‬މިހާރުގެ ކުރުނބާ‬ ‫ވިލެޖްގައި ފަސްދާނުލެވުނެވެ‪.‬‬ ‫އަމީނު ފަދަ ޚިދްމަތްތެރިއެއްގެ ސިޔާސީ ހަޔާތް‬ ‫ ‬ ‫މިފަދަގޮތަކަށް ނިމިގެން ދިޔުމާމެދު މެދު އެކި ބޭފުޅުން‬ ‫ދެކެވަޑައިގަންނަވާގޮތް ތަފާތެވެ‪ .‬ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވަނީ އަމީނުގެ‬ ‫ސަރުކާރު ހިންގެވުމުގައި ގެންގުޅުއްވި ބޭކާރު ހަރަދު ކުރެއްވުމާއި‪،‬‬ ‫ގާތް ބޭފުޅުންނަށް ގޭގެ އަޅައިދެއްވުމާއި ދެވަނަ ބޮޑުހަނގުރާމައިގެ ދަތި‬ ‫ކަމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ކުރިމަތިވި ބަނޑުހައި ހޫނުކަމުގެ‬ ‫ނުތަނަވަސްކަމާއި‪ ،‬އަލަށް ތައާރަފް ކުރެވުނު‪ ،‬ކުށްވެރިންނަށްދޭ ބޮޑެތި‬ ‫އަދަބުތަކާއި އެކަން ތަންފީޒު ކުރެއްވުމާއި‪ ،‬ޒުވާން އާޖީލުގެ ބަޔަކު‬ ‫ވެރިކަމާއި ހިތްހަމަ ނުޖެހުމާއި‪ ،‬އަލަށް ތައާރަފް ކުރެވުނު ބައެއް‬ ‫ސިޔާސަތުތައް ރައްޔިތުންނާއި ބީރައްޓެހިވުމާއި މިފަދަ ކަންތައްތައް‬ ‫މިކަމުގެ އަސަލެއް ކަމުގައިވެއެވެ‪ .‬އަނެއްބައި ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާގޮތުގައި‬ ‫މަތީގައި ދެންނެވިފައިވާ ސަބަބުތައް އެގޮތުގައި ހުރި ކަމުގައިވިޔަސް‪،‬‬ ‫އަމީނުގެ ސަރުކާރުކާރު ވެއްޓުނީ އޭރު ތިބި ބޮޑުންގެ ޒާތީ ހަޔާތާ‬ ‫ބެހޭ ނޭދެވޭ ވާހަކަ ނުސީދާކޮށް އަމީނު ދައްކަވަމުންގެންދެވީތީއެވެ‪.‬‬ ‫މީގެ އިތުރުން އަތިރީގޭގައި ވެރިކަން އޮންނަތާ‬ ‫ގިނަދުވަސްތަކެއް ވުމުން ރައްޔިތުން ބަދަލަކަށް‬ ‫ބޭނުންވެފައި އޮތުން އެއީ މިކަމުގެ ސަބަބެކެވެ‪.‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް މިއީ ބަލި ސަބަބެއްކަމުގަ ި‬ ‫އ‬ ‫އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ‪ .‬އެއީ ރާއްޖެ ރަސްކަމަކަށް‬ ‫ދެން ބަދަލުކުރެވުނު އިރު ރަދުންނަކަށް‬ ‫އިސްކުރެވުނީވެސް އަތިރީގެއަށް ނިސްބަތްވާ‬ ‫ބޭފުޅަކަށްވާތީއެވެ‪.‬‬ ‫ މައިގަނޑުގޮތެއްގައި އަމީނުގެ ވެރިކަން ވެއްޓުނީ‬ ‫އަމީނުގެ ސިޔާސީ ހިކުމަތާއި‪ ،‬އުކުޅާއި ހުނަރު‬ ‫ދައްކަމުން ކަމަށްވެދާނެއެވެ‪ .‬މިހެން މިދެންނެވީ‬ ‫އަމީނުގެ ވެރިކަމުގެ ދާދި ފަހުކޮޅާއި ޖެހެންދެން‬ ‫ސުމުއުވުލް އަމީރު އަބްދުލް މަޖީދު ރަންޑަބަޑޭރި‬ ‫ކިލެގެފާނު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވިއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ދުނިޔޭގައި ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހުންނަވައިގެން‬ ‫ނަމަވެސް ރާއްޖެއަށް ޖެހޭ ބޮޑެތި ކަންތަކުގައި ލަފާދެއްވަމުން‬ ‫ގެންދެވިއެވެ‪ .‬އެކިލެގެފާނު އަވަހާރަވިތާ އަހަރުތަކެއް ނުވެ މުހަންމަދު‬ ‫އަމީނުގެ ވެރިކަން ވެއްޓިއްޖެއެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން އަމީން އަމިއްލަފުޅަށް‬ ‫ގައުމުގެ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅަން ޖެހުނީމާ ތަފާތު ފެނުނީއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫އަމީނުގެ ޚިދުމަތަށް ބަލާއިރު އަޅުގަނޑަށް ބޮޑަށް އަމީނު ފާހަގަކުރެވެނީ‬ ‫އިޖްތިމާއީ ބަދަލުތަކެއް ގެންނެވި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ‪ .‬އަމީނުގެ‬ ‫ވެރިކަމުގައި ވަރަށް ގިނަ އިޖްތިމާއި ކަންތައްތަކެއް ރާއްޖެއަށް‬ ‫ތައާރަފު ކުރައްވާފައިވެއެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގެ އެކި ރަށްރަށުން ކުދީންގެންނަވައި‬ ‫މާލޭގައި ބައިތިއްބަވައިގެން މާލޭގެ ބޭފުޅުންނާއި ހަމަކުރެއްވުމަށް‬ ‫ކުރެއްވިމަސައްކަތެވެ‪ .‬މިސާލެއްގެ ގޮތުން ކުރިން ބީރައްޓެހީން ކިޔުމުގެ‬ ‫ބަދަލުގައި ރާއްޖެތެރެ ކިޔުން‪ ،‬އަންހެނުން ހިދުމަތަށް ނެރެ މުޖުތަމައު‬ ‫ގަބޫލު ކުރާ ހިސާބަށް ވިސްނުން ގެނެސްދިނެވެ‪ .‬އަދަބިއްޔާތަށް ކުރެއްވި‬ ‫މަސައްކަތް ގިނަގުނައެވެ‪ .‬އަމީނުގެ ފުރާނައަށް ރަހުމަތް ލައްވައި‬ ‫ސުވަރުގޭ ނިޢުމަތް ދެއްވާށި‪.‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬

‫‪11‬‬


‫ރައްޔިތުމީހާއަ ްށ‬ ‫އޮތީ ކޮންފައިދާއެއް؟‬ ‫ސިނާން އަލީ‬ ‫ދާދި ފަހުން ސަރުކާރުގެ އޮފީހަކަށް ދިޔައީމެވެ‪ .‬ފޯމެއް ނަގާށެވެ‪ .‬އޮފީހުގައި‬ ‫ ‬ ‫ހެނދުނު ގަޑީގައި ތާށި ވުމުގެ ސަބަބުން ދެވުނީ މެންދުރު ފަސް އަތަށް އަޅާފައި‬ ‫ވަނިކޮށެވެ‪ .‬ހަވީރު ހަތަރެއް‬ ‫ސަރުކާރު‬ ‫ޖަހަންދެން‬ ‫ހުޅުވާފައި‬ ‫އޮފީސްތައް‬ ‫ހުންނާނެތީ އެވެ‪ .‬ހުޅުވާފައި‬ ‫ހުންނަ ހުރިހާ ގަޑިއެއްގައި‬ ‫މުރާލި ކަމާ އެކު މަސައްކަތް‬ ‫ކުރާ ސިވިލް ސާވެންޓުން‬ ‫ޚިދުމަތުގައި‬ ‫ތަކެއް‬ ‫ތިބޭނެތީ އެވެ‪ .‬އެހެން‬ ‫ކަމުން ރަސްމީ ގަޑީގެ‬ ‫ތެރޭގައި ހުރިހާ ޚިދުމަތެއް‬ ‫ބަރާބަރަށް ލިބޭނެ ކަމާ‬ ‫މެދު އެއްވެސް ޝައްކެއް‬ ‫ނެތެވެ‪ .‬އެކަމަކު ކަންތައް‬ ‫ވީ ހީކުރި ގޮތާ ޚިލާފަށެވެ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑު ބޭނުންވި ފޯމު‬ ‫މެންދުރުފަހު ލިބޭކަށް ނުހުރެ އެވެ‪ .‬އެ ފޯމު ލިބެނީ ‪ 12:30‬ވާން ދެނެވެ‪ .‬ރަނގަޅަށް‬ ‫ބަލާލި އިރު ކުރިން ‪ 2:30‬ގައި ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ގަޑި ނިމޭ ގޮތަށް އޮތް‬ ‫އިރު ވެސް އެ ފޯމު ލިބެނީ ހަމަ ‪ 12:30‬އާއި ހަމައަށެވެ‪ .‬އޮފީހުގެ ވަގުތު‬ ‫ދިގު ވުމުން ރައްޔިތު މީހާ އަށްވީ ފަސޭހަ އަކީ ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟ ހަވީރު ހަތަރެއް‬ ‫ޖަހަންދެން އޮފީސަތައް ހުޅުވައިގެން މުވައްޒަފުން ތިބުމުގެ ބޭނުމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ވަރަށް ވިއްސާރަ ދުވަހެކެވެ‪ .‬ވައިވެސް އެހާ ބާރެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑު ދަތުރު‬ ‫ ‬ ‫ކުރީ ސައިކަލުގައި ކުޑައެއް ނަގައިގެނެވެ‪ .‬ހީވަނީ ދެންމެ ދެންމެ ކުޑަޔާ ސައިކަލާ‬ ‫އެކު ނަގައި އެއްލާލައިފާނެ ހެންނެވެ‪ .‬މި އުޅެނީ އޭޓީއެމުން ފައިސާ ކޮޅެއް ނަގަން‬ ‫ޖެހިގެނެވެ‪ .‬އައިޖީއެމްއެޗު ކައިރީގައި ހުންނަ އޭޓީއެމް ކައިރިޔަށް ގޮސް ވަދެ ބެލި‬ ‫އިރު މެޝިނުގެ ޚިދުމަތް ހުރީ ވަގުތީ ގޮތުން މެދުކެނޑިފަ އެވެ‪ .‬ވަށާ ބުރެއް ޖަހާފައި‬ ‫ގޮސް މަޖީދީ މަގު ސޯޝަލް ސެންޓަރު ގޯތި ތެރޭގައި ހުންނަ މެޝިނު ބެލި އިރު އޭގެ‬ ‫ޚިދުމަތް ވެސް ހުރީ ކެނޑިފަ އެވެ‪ .‬އޭރު މީހާ ތެމި ފޯވެއްޖެ އެވެ‪ .‬ހީކަރުވައިގަނެގެން‬ ‫ގޮސް ރޫރޫ ލައެވެ‪ .‬ދެދަތްޕިލަ ހީވަނީ އުފުރިގެން އަތުވެދާނެ ހެނެވެ‪ .‬ވޮލެޓު ސައިކަލުގެ‬ ‫މަޑިދަށަށް ލައިގެން ދެން ދަތުރު ކުރީ މަޖީދީ މަގު ހުރި ގޮތަށް އިރަށް ގަލޮޅު ދަނޑު‬ ‫ކައިރީ ހުންނަ އޭޓީ އެމަށެވެ‪ .‬އިރުން އަންނަ ބާރު ރޯޅި އާއި ބޮޑު ތިކި ވާރޭގެ‬ ‫ސަބަބުން ވައި މައްޗަށް ލޯ ހުޅުވައި ބަލާލެވޭ ވަރެއް ވެސް ނުވެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‬

‫‪12‬‬

‫ހިތްވަރު އެލުވައިލެވޭކަށް ނެތެވެ‪ .‬ކޮންމެހެން ވެސް ނަގުދު ފައިސާ ކޮޅެއް އެބަ‬ ‫ބޭނުންވެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެތަނުގައި ވެސް ހުރީ ހަމަ "ބަލި" މެޝިނެކެވެ‪ .‬އެންމެ‬ ‫ފަހުން ފައިސާ ކޮޅެއް ނެގުނީ ބޭންކުގެ މައި ބުރާންޗުގައި ހުން މެޝިނާ ހަމަޔަށް‬ ‫ގޮސްގެނެވެ‪ .‬މުޅި މާލޭގައި އޭޓީއެމް މެޝިންތައް ހުރުމުން ރައްޔިތު މީހާއަށް ވީ‬ ‫ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އުމުރުން ދުވަސް ވެފައި ހުރި ބަލިކަށި މީހަކު ފައި‬ ‫މަގުގައި މި ގޮތަށް ފައިސާކޮޅެއް‬ ‫ނަގަން ޖެހިއްޖެ ނަމަ އެ ފަކީރަށް‬ ‫ޖެހޭނެ ހާލު ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް އޮތީ‬ ‫ހަމަ އިހުސާސް ކޮށްލެއްވުމެވެ‪.‬‬ ‫ރައްޓެއްސެއްގެ‬ ‫ އަޅުގަނޑުގެ‬ ‫ސައިކަލު ދާދި ފަހުން ފުލުހުންގެ‬ ‫ޓޯޔާޑަށް ގެންދިޔަ އެވެ‪ .‬ސައިކަލު‬ ‫އަނބުރާ ލިބެނީ ‪ 350/-‬ރުފިޔާގެ‬ ‫އިތުރުން ސައިކަލު ރަޖިސްޓްރީގެ‬ ‫އަސްލާއި އައިޑީ ކާޑުގެ އަސްލާއި‬ ‫އެ ތަކެތީގެ ފޮޓޯ ކޮޕީ ހިފައިގެން‬ ‫ދިޔުމުންނެވެ‪ .‬އެ ތަކެތި ބޭނުން‬ ‫ވަނީ ވެރި ފަރާތް ކަށަވަރު ކުރުމަށް‬ ‫ކަމަށްވެ އެވެ‪ .‬އަޖައިބެއް ފަހެ‬ ‫ނުވާނެ ހެއްޔެވެ‪ .‬މިއޮއް ފަދަ‬ ‫ޓެކްނޮލޮޖީގެ ޒަމާނުގައި ރަޖިސްޓްރީ‬ ‫ފަދަ ޑޮކިޔުމެންޓު ތަކުގެ އަސްލު ގެންދަން ޖެހުން އެއީ ވަރަށް ނާތަހުޒީބީ ގޮތެއް‬ ‫ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލު ކުރެވެ އެވެ‪ .‬ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތައް މި އޮންނަނީ‬ ‫ނެޓުވޯކުގެ ވިއުގަ އަކުން ގުޅައިލާފަ އެވެ‪ .‬ވެރިފަރާތް ޔަގީން ކުރަން އަސްލު‬ ‫ގެންދާން ޖެހިގެން ނުވާނެ އެވެ‪ .‬ސައިކަލު ހުރީ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގަ އެވެ‪.‬‬ ‫އޭގައި ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު ޖަހާފައި އޮންނާނެ އެވެ‪ .‬އެ ރަޖިސްޓްރީ ނަންބަރު‬ ‫ހަމަ ޖަހައިލާ އިރަށް ވެރިފަރާތް އެނގެން ވާނެ އެވެ‪ .‬ފުލުހުންނާއި އައިޑީ ކާޑު‬ ‫ޔުނިޓު އަދި ޓްރާންސްޕޯޓު މިނިސްޓްރީ ހުންނާން ވާނީ ގުޅިފަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‬ ‫މިހެން ވާކަށް ނެތެވެ‪ .‬އޭގެ ތިން ދުވަސް ފަހުން އައިޑީ ކާޑާއި ރަޖިސްޓްރީގެ‬ ‫އަސްލު ހިފައިގެން ހިނގައްޖެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ސައިކަލު ލިބޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫އެ ދެ ލިޔުމުގެ ފޮޓޯ ކޮޕީ ނުލާ ދެވުނީމަ އެވެ‪ .‬ޓޯޔާޑު ހުންނަނީ ބޮޑު ތަކުރުފާނު‬ ‫މަގުގައި މާލޭގެ މެދެއްހާ ހިސާބުގަ އެވެ‪ .‬އެއިން ހިސާބެއްގައި ވެސް ފޮޓޯކޮޕީ‬ ‫ނަގާނެ ތަނެއް ނުހުރެ އެވެ‪ .‬އަނެއްކާ ދާން ޖެހޭނީ ހިނގާފަ އެވެ‪ .‬ކިހާ ދެރަ‬ ‫ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު ސައިކަލު ބޭނުން ކަމަށް ވާ ނަމަ އެ ނޫން ގޮތެއް‬ ‫ނެތެވެ‪ .‬ޖެހޭނީ ބުނި ހުރިހާ ގޮތެއް ހަދާށެވެ‪ .‬އެކަމަކު މީ ހާލަތު ކަމަށް ވާ އިރު‪،‬‬ ‫ކޮންމެ އޮފީހެއްގައި ރައްޔިތުންގެ ޚިދުމަތަށޭ ކިޔާފައި ހުންނަ ފޮޓޯ ކޮޕީ މެޝިނު‬ ‫ތަކުގެ ބޭނުމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އެ ހުރިހާ ޚިދުމަތެއް ފަހި ކޮށްދީފައި އޮފީސްތައް‬


‫ގާއިމު ކުރީމަ ރައްޔިތު މީހާއަށް އޮތް ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އެ އޮފީހަކުން ދޭ‬ ‫ޚިދުމަތަކާ ގުޅިގެން ނަގަން ޖެހޭ ފޮޓީކޮޕީ ގަނޑު އެ ތަނަކުން ނަގައިދިނިއްޔާ ގެއްލޭ ީ‬ ‫ނ‬ ‫ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ ޚަރަދު ބޮޑު ކަމަކަށް ވާނަމަ ޚިދުމަތް ހޯދާ މީހާ އަތުން‬ ‫ފޮޓޯ ކޮޕީއަށް އަގު ވެސް ނެގިދާނެ އެވެ‪ .‬ރައްޔިތު މީހާ ބޭނުން ވަނީ ޚިދުމަތެވެ‪.‬‬ ‫ދިވެހި ބޭންކަށް އާދީއްތަ ނުވަތަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ވަންނާނެ ކަމެއް‬ ‫ ‬ ‫ނެތެވެ‪ .‬މުޅި ދުވަސް ހޭދަ ވަނީ އެތަނުގަ އެވެ‪ .‬އެހެން އެއްވެސް ކަމެއް އެ‬ ‫ދުވަހުގެ ރަސްމީ ވަގުތުގައި ކުރާން އުއްމީދު ކުރާނެ ކަމެއް ނެތެވެ‪ .‬އަތުރާލާފައި‬ ‫ހުންނަ ކައުންޓަރުތައް ކިތަންމެ ގިނަ ވިޔަސް އޭގެން ބޮޑު ބައެއް ހުންނަނީ ހުހަށެވެ‪.‬‬ ‫އޮންނަނީ ބަލިކަށި މީހާ ބަލި ވާން ޖެހޭ ސިސްޓަމެވެ‪ .‬މުވައްޒަފުންނާ ރައްޓެހި‬ ‫މީހާ ކިޔުގައި ނުޖެހި ފައިސާކޮޅު ޖަމާކޮށްލަ އެވެ‪ .‬ގުޅުން އޮންނަ މީހާ ސަފުގައި‬ ‫މަޑު ނުކޮށް ލާރިކޮޅު ނަގައިގެން ދަނީ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ތެދުވެރި ގޮތުގައި ޚިދުމަތް‬ ‫ހޯދާ މީހާ އަށް އޮތީ މުޅި ދުވަހު ފޫ ހޫނު ކުރަން އިށީނދެ އިނުމެވެ‪ .‬ވީއިރު‪،‬‬ ‫މި ޚިދުމަތުން ޢާންމު ރައްޔިތު މީހާ އަށް އޮތް ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ބިދޭސީންނާއި ނުލައި ގައުމު ހިންގޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ‪ .‬ބޭނުން ހުރިހާ‬ ‫ ‬ ‫ވަޒީފާ އަކަށް ދިވެހިންނެއް ނުލިބެ އެވެ‪ .‬ބިދޭސީ އަކާ ގުޅޭ ކަމެއްގައި އެމްޕްލޮއިމެންޓް‬ ‫މިނިސްޓްރީ އަށް ހިނގައްޖެ ނަމަ އެ ދުވަސް އެއްކޮށް ހޭދަ ވާނީ އެތަނުގަ އެވެ‪ .‬ތަނަކަށް‬ ‫ދެވޭނެ ގޮތެއް ނޯވެ އެވެ‪ .‬ނަންބަރު ކަޓައިފާނެތީ އެވެ‪ .‬ކަޓައިފި ނަމަ ދެން ނަންބަރެއް‬ ‫ލިބޭނެ ގޮތެއް ނެތީމަ އެވެ‪ .‬ޑޮކިޔުމެންޓެއް ހުށަހެޅެނީ މިހާ އުނދަގުލުންނެވެ‪ .‬ބަލައިދާން‬ ‫ބުނާނީ ހަތަރެއް ނުވަތަ ފަސް ދުވަސް ފަހުންނެވެ‪ .‬ބަލައި ދާ ދުވަހު ބުނަނީ ވޯކްޕާމިޓް‬ ‫ހައްދަން ހުށަހެޅި ލިޔެކިޔުންތައް ހަމަ ނޫން ކަމަށެވެ‪ .‬މީ ވަރަށް ޢާންމު ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ކިހާ ދެރަ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟‬ ‫މުޅި ދުވަސް ހޭދަ ކޮށްގެން‬ ‫އެ ޑޮކިޔުމެންޓް ހުށަހެޅި‬ ‫ދުވަހު އެ ވާހަކަ ބުނެލި ނަމަ‬ ‫ވާނީ ކީއްތޯ އެވެ؟ ރަނގަޅަށް‬ ‫ބަލާފައި ތަކެތި ބަލައިގަތުމަކީ‬ ‫ނޫންތޯ‬ ‫މަސްއޫލިއްޔަތެއް‬ ‫ރައްޔިތު‬ ‫މީގެން‬ ‫އެވެ؟‬ ‫މީހާ އަށް އޮތީ ކޮން‬ ‫ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ފަސޭހައެއް‬ ‫އޮތީ‬ ‫ދެން‬ ‫ ‬ ‫ޚިދުމަތެވެ‪.‬‬ ‫މުއާސަލާތީ‬ ‫ކުންފުނި‬ ‫މުއާސަލާތީ‬ ‫ދިރާގުގެ ކަސްޓަމާ ކެއަރ‬ ‫ނަންބަރު ކަމަށްވާ ‪123‬‬ ‫ކަމެއް‬ ‫ގުޅައިގެން‬ ‫އަށް‬ ‫އޮޅުންފިލުވަން ބޭނުން ވެއްޖެ ނަމަ ބޯ ފަޅައިގެންދާ ވަރުވެ އެވެ‪ .‬ކަމެއް ސާފު‬ ‫ވާނީ އެތައް އިރަކު ކެތްކޮށްގެންނެވެ‪ .‬ބައެއް ފަހަރު ފަސް މިނެޓުވަރު އިންތިޒާރު‬ ‫ކުރަން ޖެހެ އެވެ‪ .‬ގަބޫލު ކުރަމެވެ‪ .‬އަތުން ޚަރަދެއް ނުދާނެ އެވެ‪ .‬ހިލޭ ގުޅޭ‬ ‫ނަންބަރެއް ވީމަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެ ކަމަށް ހޭދަވާ ވަގުތުގެ އަގެއް އޮންނާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫މި ކަމަށް މިއަށް ވުރެ ފަސޭހަ ގޮތެއް ހަމަ ނެތީ ބާވައޭ ހިތަށް އަރަ އެވެ‪ .‬އާބާދީގެ‬ ‫ކޮންމެ ބޮލަކަށް ލައިނެއް ބޭނުންކުރާ މިންވަރަށް ވިޔަފާރި ކުރިޔަށް ދިޔަ އިރު‪،‬‬ ‫ކަސްޓަމާ ކެއަރގެ ޚިދުމަތުން ރައްޔިތުމީހާ އަށް އޮތް ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟‬ ‫އަސާސީ ބޭސްފަރުވާގެ ޚިދުމަތް ވެސް މި ގައުމުން ލިބޭކަށް ނެތެވެ‪ .‬ދާން‬ ‫ ‬ ‫ޖެހެނީ ގައުމު ދޫކޮށް ބޭރަށެވެ‪ .‬ޑޮލަރެއް ނުލިބެ އެވެ‪ .‬ގެންދާން ޖެހެނީ ކްރެޑިޓް ކާޑެވެ‪.‬‬ ‫ނުވަތަ ޑެބިޓް ކާޑެވެ‪ .‬އަމިއްލަ އެކައުންޓުގައި ކިތަންމެ ބައިވަރު ފައިސާއެއް ހުއްޓަސް‬ ‫ޑެބިޓު ކާޑު ބޭނުން ކޮށްގެން އެ ފައިސާ ޚަރަދު ކުރެވޭކަށް ނޯވެ އެވެ‪ .‬ޚަރަދު ކުރެވެނީ‬ ‫ބޭންކުން ހުއްދަ ކުރާ ވަރަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު އަމިއްލަ ފައިސާ އެވެ‪ .‬އަތުގައި ޑޮލަރު ނެތި‬ ‫ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އުޅޭ އިރު ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް ޑެބިޓު ކާޑަށް މައްސަލަ ދިމާވެ‬ ‫އެވެ‪ .‬ރީޑް ނުކޮށްފާނެ އެވެ‪ .‬ޑިކްލައިން ކޮށްފާނެ އެވެ‪ .‬އެނޫން ވެސް ކަމެއް ދިމާ ވެދާނެ‬ ‫އެވެ‪ .‬އެހާ ހިސާބުން ހަތަރު އުދަރެސް ފެނު ޖެހުނީ އެވެ‪ .‬ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހުރެގެން‬ ‫ބޭންކުގެ ކާޑު ސެންޓަރަށް ގުޅައިފި ނަމަ ހިތް ހަލާކުވާ ވަރުވެ އެވެ‪ .‬ގުޅަން ޖެހޭ ނަންބަރު‬ ‫އެއީ ހިލޭ ގުޅޭ ނަންބަރެއް ވެސް ނޫނެވެ‪ .‬އަދި ކޯލް ވެއިޓިންގައި އެހާ އިރު ހުންނަން‬

‫ޖެހޭނެ އެވެ‪ .‬ޖީބަށް ހެޔޮ ވަރު ލޮލަށް ރީތި ކާޑުތައް ހިފައިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް‬ ‫ދަތުރު ކުރާ ރައްޔިތު މީހާ އަށް މިކަމުން އޮތް ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ދެން ދައްކަން އޮތީ މީޑިއާ ނެޓުން ދޭ ކޭބަލް ޓީވީގެ ޚިދުމަތާ‬ ‫ ‬ ‫ފޯކަސް އިން ދޭ އިންޓަނެޓު ޚިދުމަތުގެ ވާހަކަ އެވެ‪ .‬އޮފީހަށް ގުޅާފައި ހުންނަ‬ ‫އިންޓަނެޓު ޕެކޭޖުގެ ޚިދުމަތް މަހެއްގެ ތެރޭގައި އެތަކެއް ފަހަރު ކެނޑެ އެވެ‪.‬‬ ‫އަލުން ހައްލު ވަނީ އެ ތަނުން މީހަކު ގެނެސްގެނެވެ‪ .‬ނޫނީ އެ ތަނުން‬ ‫ރަނގަޅުކޮށްދިނީމަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު މަހުގެ ބިލު އަންނަ އިރު ފުލްކޮށް ޗާޖު‬ ‫ކުރެ އެވެ‪ .‬މީޑިއާ ނެޓުން ދޭ ކޭބަލް ޓީވީގެ ޚިދުމަތަށް ބަލާ އިރު ބައެއް‬ ‫ޗެނަލްތައް ނުލިބި އެތައް ދުވަހެއް ހިނގައިދާނެ އެވެ‪ .‬ނޫނީ ސްޓަކް ވެފައި‬ ‫އެތައް ދުވަހެއް ހުރެދާނެ އެވެ‪ .‬ބައެއް ފަހަރަށް މި މައްސަލަ ހައްލު ވާނީ އެ‬ ‫މީހުންގެ ޓެކްނީޝަނުން ގެނެސްގެނެވެ‪ .‬ނުވަތަ ފޯނުން ގުޅައިގެން ވާހަކަ ތަކެއް‬ ‫ދައްކައިގެނެވެ‪ .‬އެކަމަކު މަހުގެ ބިލަށް ބަރާބަރަށް ފައިސާ ދައްކަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬ ‫ސްޓަކްވެފަ ހުރި ދުވަސް ތަކާ ޚިދުމަތް ނުލިބި ހުރި ދުވަސް ތަކަށް ވެސް‬ ‫ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭނެ އެވެ‪ .‬އަމިއްލަ ފޯނުން ދިޔަ ޚަރަދު ނުކިޔަމާ ހިނގާށެވެ‪.‬‬ ‫މީ ހަމަ އިންސާފު ހެއްޔެވެ؟ ނުދޭ ޚިދުމަތަކަށް ނޫނީ ނުލިބޭ ޚިދުމަތަކަށް‬ ‫އަގު ދައްކަން ޖެހުން އެއީ ކޮން ހަމައެއްތޯ އެވެ؟ އިންޓަނެޓު މެދުވެރިކޮށް‬ ‫ދުނިޔެ ބަލައިލާން ބޭނުންވާ މީހާ އަށާއި ކޭބަލް ޓީވީ މެދުވެރިކޮށް ވޯލްޑްކަޕް‬ ‫ބަލައިލާން ބޭނުންވާ ރައްޔިތު މީހާ އަށް އޮތް ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ވަކި ކަމެއް ކިޔާނެ ކަމެއް ނެތެވެ‪ .‬ޚާއްޞަ ބަލީގެ ޑޮކްޓަރަކަށް ދައްކަން‬ ‫ ‬ ‫ޖެހޭ ފަދަ ބައްޔެއް ނުވިއްޔާ ކިތަންމެހާ ވެސް ރަނގަޅެވެ‪ .‬އެޕޮއިންޓްމެންޓެއް‬ ‫ހޯދަން އުޅެން ޖެހޭނެ ހާލު‬ ‫ހިތަށް އަރާތީ އެވެ‪ .‬ގައުމީ‬ ‫ހޮސްޕިޓަލުގައި ހަފުތާ ދެ‬ ‫ހަފުތާ ކިޔުގައި ޖެހިގެން‬ ‫ވެސް މިކަން ވާނެ ގޮތެއް‬ ‫ދައްކަން‬ ‫އެވެ‪.‬‬ ‫ނޯވެ‬ ‫ޖެހޭނީ ބޮޑު އަގު ދީފައި‬ ‫ޚާއްސަ‬ ‫ކްލިނިކަށެވެ‪.‬‬ ‫ޑޮކްޓަރަކަށް‬ ‫ބަލީގެ‬ ‫ދެއްކުމަށް މަދުވެގެން ‪200‬‬ ‫ޚަރަދު ކުރަން ޖެހުން އެއީ‬ ‫ސިއްހީ ޚިދުމަތް އަތްފޯރާ‬ ‫ފަށަށް އައުމުގެ ބައެއް‬ ‫ކަމުގައި ބަލަމާ ހިނގާށެވެ!‬ ‫އެކަމަކު އެއީ ސިއްހީ‬ ‫ޚިދުމަތް އަތްފޯރާ ފަށަށް‬ ‫އައުން ކަމަށް ވާ ނަމަ‪ ،‬އެ ކަމުން ރައްޔިތު މީހާ އަށް އޮތް ފަސޭހަ އަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ރޭގަނޑު ‪ 11‬ފަހުން މަގުމަތީގައި އުޅެނިކޮށް ވެހިކަލުން ތެޔޮ ހުސްވެއްޖެ‬ ‫ ‬ ‫ނަމަ ދުވަސް ދިޔައީ އެވެ‪ .‬އުޅަނދު ގެޔާ ހަމަޔަށް ނުވަތަ ގަރާޖާ ހަމަޔަށް ގެންދަން‬ ‫ޖެހޭނީ ދަމާފަ އެވެ‪ .‬ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމު ތަކުގައި ‪ 24‬ގަޑި އިރު ތެލުގެ‬ ‫ޚިދުމަތް ދޭ ޕެޓްރޯލު ޝެޑުތައް ހުޅުވާފައި ހުއްޓަސް މާލޭގައި މި ޚިދުމަތް ލިބޭނީ‬ ‫ރޭގަނޑު ‪ 11‬ޖެހުމާ ހަމައަށެވެ‪ .‬އެކަމަކަ މިކަން މިހެން އޮތީމަ ދަތުރު ފަތުރު‬ ‫ކުރަން ބޭނުންވާ ރައްޔިތު މީހާ އަށް މި ކަމުން އޮތީ ކޮން ފަސޭހައެއް ހެއްޔެވެ؟‬ ‫މީ ބައެއް މިސާލު ތަކެވެ‪ .‬މިފަދަ އެތައް ވާހަކައެއް ދެއްކިދާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ދައްކައި ހުހެއް ނުވާނެ އެވެ‪ .‬ސާރވިސް އިންޑަސްޓްރީގެ މި ފަދަ ޚިދުމަތްތައް‬ ‫މިއަށްވުރެ އަތަށް ފަހި ވާން އެބަ ޖެހެ އެވެ‪ .‬މީ އެކަންކަން ވާން ޖެހޭނެ ގޮތެއް‬ ‫ނޫނެވެ‪ .‬ރައްޔިތު މީހާ ބޭނުން ވަނީ އެ ގޮތެއް ނޫނެވެ‪ .‬އެހެން ނޫން ތޯއެވެ‪.‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬ ‫‪13‬‬


‫ބިންތައް ހިކެމުން ދަނީ‬ ‫އާ ސަރުކާރު ވެރިކަމަށްއައީ‪ ،‬ބިންހިއްކުން ހުއްޓުވުމުގެ ވަޢުދާއެކު‬ ‫ފުއާދު ގާސިމް‬ ‫ ‬

‫ވޮށްގަނޑުގެ އެހީގައި ކަންކަން ކޮށްލާގޮތަށް‪ ،‬ރަށްރަށުގެ ފަޅުން‬

‫މީހާއަށްބަލާ ވޯޓް ނުދިނުމަށާއި‪ ،‬ވެރިކަމުގައި ކުރާނީ ކޮންކަމެއް‬ ‫ކޮންގޮތަކަށްތޯ އަހާ ބަލާ ހެދުމަށްފަހު‪ ،‬ތިމާގެ ނަޒަރުގައި އެންމެ‬

‫ބިންހިއްކާތަނެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑުވެސް ޤަބޫލުކުރަމެވެ‪ .‬ބިން ހިއްކުމުން ބަޔަކަށް‬

‫ރަނގަޅު ހުށަހެޅުންތަކެއް ހުށަހަޅާ ބަޔަކަށް ވޯޓް ދިނުމަށް އެންމެ ބާރަށް‬

‫ފައިދާތަކެއްވެސް ވާނެއެވެ‪ .‬ކުރީ ސަރުކާރުގެ ތީމުގޭ ބަޖެޓުންވެސް ބަޔަކަށް‬

‫ގޮވާލަމުން ދިޔައީ އެމް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީ އެވެ‪ .‬މިދެންނެވި ހުށަހެޅުންތައް‪ ،‬ނުވަތަ‬

‫ފައިދާތަކެއް ވިއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ވަގުތާއި ޙާލަތުގެ ނިސްބަތުގައި‪ ،‬އެކަމަކުން‬

‫ވެރިކަމުގައި ކަންކަން ގެންދާނެ މަގު ރައްޔިތުންނަށް ބުނެދޭ އެއްޗަކީ‬

‫ރައްޔިޔުންނަށް ޢާއްމުކޮށް ފައިދާކުރާނެ ކަންކަމަށް އިސްކަންދީގެންނޫނީ‬

‫އެބައެއްގެ މެނިފެސްޓޯއެވެ‪ .‬މެނިފެސްޓޯއަކީ ޙަޤީޤަތުގައި ވެރިކަން ކުރުމަށް‬

‫ހެޔޮވެރިކަމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ‪.‬‬

‫ރައްޔިތުންނާއެކު ކުރެވޭ އެގްރީމެންޓެވެ‪ .‬އެއަށް އަމަލުކުރުމަށް ވަޢުދުވެ‬ ‫ޕާރޓީން ރައްޔިތުންނާއެކު ވާ އިޤްރާރެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އަމުދުން އެމް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީ ގެ ރިޔާސީ މެނިފެސްޓޯ ތައްޔާރުކުރެވުނީވެސް‪،‬‬

‫ ‬

‫އެމް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީ އިއްތިހާދުގެ ރިޔާސީ މެނިފެސްޓޯގެ ބިމާއިބެހޭ‬ ‫ސިޔާސަތުގެ ‪ 3‬ވަނަ މާއްދާގައި‪' ،‬ބިން އުފެއްދުމަށް ކުޅި‪ ،‬ފާ‪ ،‬ފަރު‪،‬‬ ‫ތިލަ‪ ،‬ފަޅު އަދި ވިލު ފަދަތަންތަން ހިއްކުން ހުއްޓުވާނެ' ކަން ވަރަށް‬

‫އޭގެ މުހިންމުކަން ދެނެތިބެ‪ ،‬ރައްޔިތުން ކައިރީއަހާ‪ ،‬ރައްޔިތުން ބޭނުންވި‬

‫ސާފުކޮށްވަނީ ބުނެދީފައެވެ‪ .‬މެނިފެސްޓޯގައި މިގޮތަށްލިޔުމުގެ އިތުރަށް‪ ،‬އޭރު‬

‫ގޮތަށެވެ‪ .‬ދޮރުން ދޮރަށް ހިނގާ‪ ،‬ގޯޅިގޯޅި ކަންމަތީގައާއި‪ ،‬މަންގަންގަނޑުގައި‬

‫ބޭއްވެމުންދިޔަ ޕާޓީގެ އެއްވުންތަކުގައިވެސް‪ ،‬ބިން ހިއްކުމުގެ ދެކޮޅު ނުޖެހޭ‬

‫އަދި ހޮޅުއަށިތަކުގައި މަޝްވަރާކޮށް ޚިޔާލު ހޯދައިގެންނެވެ‪.‬‬

‫ސިޔާސަތު‪ ،‬ރޯދަމަހު ހަވީރު މާރުކޭޓުގައި ކަރާ ވިއްކާ ބީދައިން ވިއްކަމުން‬

‫އެމް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީ ން އެކަންކަން އެމަގަށް ކުރިކުރުން ރައްޔިތުން ބަލައިގަތެވެ‪.‬‬

‫ގެންދިޔައެވެ‪ .‬އާބާދީގެ ނިސްބަތުގައި ރާއްޖޭގައި ބިންއެބައޮތް ކަމަށާއި‪،‬‬

‫އަދި އެކަމުގެ އަގު ވަޒަންކޮށް އިނާމުވެސް ދިނެވެ‪ .‬އެންމެ ބޭނުންވި އެންމެ‬

‫ބޭނުންވަނީ ބިން ބޭނުންކުރުމުގެ ރަނގަޅު ސިޔާސަތެއް ކަމުގައި‪ ،‬ސިޔާސީ‬

‫އަގުބޮޑު އިނާމެވެ‪ .‬އެގޮތުން ރައްޔިތުންގެ ވެރިކަން ރައްޔިތުން ބުނިގޮތަށް‬

‫މުދައްބިރުން ސާބިތުކޮށް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ‪ .‬ބިން ހިއްކުމަކީ އާދަޔާއި‬

‫ކޮށްދިނުމުގެ އަމާނާތް ޙަވާލުކުރިއެވެ‪ .‬ޕާޓީން ހުށަހަޅާ‪ ،‬ރައްޔިތުން އެއްބަސްވި‬

‫ޚިލާފަށް ޚަރަދުބޮޑު ކަމަކަށްވުމާއިއެކު‪ ،‬އެކަމަށް ހިނގާހޭދައިގެ ސަބަބުން‪،‬‬

‫މެނިފެސްޓޯއާއި އެއްގޮތަށް‪ ،‬ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ކުރުމަށެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖޭގެ އާއްމު ތަރައްޤީއަށާއި ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ބޭނުންތަކަށް ހުރަސް‬

‫ނަމަވެސް މިއަދު ފެންނަމުން މިދަނީ‪ ،‬މެނިފެސްޓޯގައި ނުކުރަން ވައުދުވި‬

‫އެޅުމުންދާތީ‪ ،‬އެފަދަ ކަންކަން ހުއްޓުވަންޖެހޭ ކަމުގައިބުނެ ރައްޔިތުންނަށް‬

‫ކަންކަން ކޮށް‪ ،‬މަތިމައްޗަށް ޕޮއިންޓް ހޯދަމުން ދާތަނެވެ‪ .‬އަލާއުއްދީނުގެ‬

‫ވިސްނައިދެމުން ގެންދިޔައެވެ‪.‬‬


‫އަޅުގަނޑު ޤަބޫލުކުރާގޮތުގައި އެމް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީގެ މެނިފެސްޓޯގައި ބިންހިއްކުމުގެ‬

‫ ‬

‫ކަމުގައި ރައްޔިތުންތިބެ‪ ،‬މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ އުނިކުރެވި‪ ،‬ރައްޔިތުންގެ‬

‫ސިޔާސަތު ލިޔެފައި އެއޮތީ ރަނގަޅަށެވެ‪ .‬ޙަޤީޤަތުގައި އޭރު އެގޮތަށް ލިޔުނީވެސް‪،‬‬

‫އުޓިލިޓީ ބިލްތަކާއި އޮޑިވެރިންގެ ދަރަނި ބިލްތަކާ‪ ،‬ދަނޑުވެރިންގެ ބިލުތައް‬

‫ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުގައި އޭރު ތިބެވުނީތީވެ ރައްޔިތުންގެ އަޑު އެހުނީމައެވެ‪ .‬ސަރުކާރަށް‬

‫ވެސް ސަބުސިޑީސްގެ ވަތްގަނޑުން ދައްކައިދޭން ޖެހިފައި ވަނިކޮށް‪،‬‬

‫ނީވުނަސް ރައްޔިތުން މިއަދުވެސް އުފުލަނީ ހަމައެއަޑުތަކެވެ‪ .‬ބޮޑެތި އާބާދީތަކުގެ‬

‫އަމުދުން ރައްޔިތުން ނުރުހޭތީ ނުކުރަން ވަޢުވީކަމަކަށް މިފަދަބޮޑު ހޭދައެއް‬

‫ވޯޓަށްޓަކައި‪ ،‬ކުދި އާބާދީތަކުގެ ޙައްޤުތައް ޤުރުބާންކުރެވިގެން ނުވާނެކަމުގެ އަޑެވެ‪.‬‬

‫މިވަގުތު ކުރުމަކީ‪ ،‬ރައްޔިތުން މިހާރުވެސް އެދޭނެގޮތް ކަމަކަށް ޤަބޫލެއް‬

‫އުތުރުގެ ‪ 5‬ރަށެއްގެ ފަޅުން‪ 800 ،‬ވަރަކަށް މިލިޔަން ރުފިޔާ ހޭދަކޮށްގެން ‪120‬‬

‫ނުކުރެވެއެވެ‪.‬‬

‫ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކި ހިއްކުމުގެ އަވާގައި ޖެހި‪ ،‬ސަރުކާރުގެ ކޮޅަށްލެނބޭ މަޖިލިސް‬

‫ޚިދުމަތްދޭނެ ޑޮކްޓަރުން ނެތި‪ ،‬މުވައްޒަފުންގެ އިތުރުގަޑީގެ ލާރިކޮޅުވެސް‬

‫މެމްބަރުން އިތުރުވެ‪" ،‬މައި ‪ 5‬ވައުދާއި‪ ،‬ކުޑަ ‪ 5‬ވައުދު" ގެ މަތިން ރައްޔިތުން‬

‫ނުދެވި ރައްޔިތުން ނުހަނު ސަހަރޯވެރި ޙާލަތެއްހައި ތިއްބައެވެ‪.‬‬

‫ހަނދާން ނެތެމުން ދާއިރު‪" ،‬ވައުދުތައް ފުއްދުމުގައި‬

‫ ‬

‫ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާނެ" ކަމުގައި ބުނެ‬ ‫ވަރުނަގަމުންދިޔަ އިދިކޮޅު ފަރާތްތައްވެސް މިކަމުގައި‬ ‫ބީރުވެ މަންމަންވެފައި ތިބި ސަބަބެއް ދަންނަވާކަށް‬ ‫ނޭނގެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އަޅުގަނޑު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި‪ ،‬ބިން‬

‫އުފެއްދުމަށްޓަކައި ބިން ހިއްކުމަކީ ރާއްޖޭގެ‬ ‫ޖޯގްރަފީއާއި‪ ،‬މުއްސަނދިކަމާއި އަޅާބަލާއިރު‬ ‫އެއްގޮތަކަށްވެސް އިންޞާފުވެރި ކަމެއްނޫނެވެ‪.‬‬ ‫ބައެއް މުހިންމު ޙާލަތްތަކުގައި ބިން ހިއްކުމަކީ‬

‫ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ބޭސް ކޮށާރުތައްހުސްވެ‪ ،‬އެތަންތާގައި‬

‫ރައްޔިތުންނަށް އަސާސީ އެތައްކަމެއް‬

‫ނުވެ ފުނިޖެހިފައިހުއްޓާ‪ ،‬ބޮޑެތި ބައެއް‬

‫އެމް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީ އިއްތިހާދުގެ ރިޔާސީ‬ ‫މެނިފެސްޓޯގެ ބިމާއިބެހޭ ސިޔާސަތުގެ‬

‫އާބާދީތައް ރުއްސާލުމަށްޓަކައި‪ ،‬މިޒާތުގެ‬ ‫ކަންތައްތައް ތަކުރާރު ވާނަމަ‪ ،‬ކުރިންވެސް‬ ‫އިހްމާލުކުރެވެމުންއައި ކުދިރަށްތަކާއި‬

‫‪ 3‬ވަނަ މާއްދާގައި‪' ،‬ބިން އުފެއްދުމަށް‬

‫"ދެރަމީހުން" ހަލާކުވެ ހިނގައިދާނެއެވެ‪.‬‬

‫ކުޅި‪ ،‬ފާ‪ ،‬ފަރު‪ ،‬ތިލަ‪ ،‬ފަޅު އަދި ވިލު‬

‫އަޅުގަނޑުގެ ނަޒަރުގައި‪ ،‬އެންމެބޮޑު‬

‫ފަދަތަންތަން ހިއްކުން ހުއްޓުވާނެ' ކަން‬ ‫ވަރަށް ސާފުކޮށްވަނީ ބުނެދީފައެވެ‪.‬‬

‫އިސްކަމެއް މިވަގުތު ދޭންޖެހެނީ ކޯޓުން‬ ‫ޙުކުމް ކުރެވުމަށްފަހުވެސް‪ ،‬ބައިތިއްބާނެ‬ ‫ތަންތަން ނެތިގެން ދޫކޮށްލެވިފައިވާ‬

‫މައްސަލައެއް ކަމަކަށް އަޅުގަނޑުވެސް ނުދަންނަވަމެވެ‪.‬‬

‫‪ 500‬އަށް ވުރެވެސްގިނަ ކުށްވެރިން‬

‫ނަމަވެސް ބިން ހިއްކުމުގެ ކަންތައް މިހާރު މިދަނީ‬

‫ބައިތިއްބާނެ އެކަށީގެންވާ ރަނގަޅު ޖަލުތަކެއް‬

‫އެފަދަ ގޮތަކަށް ކަމަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ‪ .‬މިސާލެއް ދަންނަވާލާނަމެވެ‪ .‬ހދ‪.‬‬

‫ބިނާކުރުމަށެވެ‪ .‬އެމީހުންނަށްވެސް އަޅާލާ‪ ،‬ބަލަހައްޓާ އަދި ރިހިބިލިޓޭޓް‬

‫ކުޅުދުއްފުއްޓަކީ މާލެއާއި ދާދި އެއްވަރެއްގެ ‪ 190‬ހެކްޓަރުގެ ރަށެކެވެ‪ .‬އެރަށުގެ އާބާދީ‬

‫ކުރެވޭނެފަދަ ގޮތަކަށެވެ‪ .‬ހަމައެއާއިއެކު ހޮސްޕިޓަލްތަކަށާއި‪ ،‬ޞިއްޙީ‬

‫އަދި އުޅެނީ ނުވަ ހާހުން ދަށުގައެވެ‪ .‬ގާތްގަނޑަކަށް ‪ 40‬ވަރަކަށް ހެކްޓަރުގެ ކުޅިއެއް‬

‫މަރުކަޒުތަކަށް ބޭނުންވާ‪ ،‬ޑޮކްޓަރުންނާއި‪ ،‬ބޭހާއި އެހެންވެސް ވަޞީލަތްތައް‬

‫އޮތަސް ‪ 150‬ވަރަކަށް ހެކްޓަރުގެ ބިން އެރަށުން ލިބެއެވެ‪ .‬ގަބޫލުކުރެވޭ ގޮތުގައި‪،‬‬

‫ހަމަކޮށްދިނުމަށެވެ‪ .‬ލޯނުނަންގަވައިގެން ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކުންވިޔަސް‬

‫މާލޭގެ ބިމުންވެސް ‪ 40‬ވަރަކަށް ހެކްޓަރު‪ ،‬ޕާކުތަކާއި އޮފީސްތަކާއި އެނޫންވެސް‬

‫އަޅުގަނޑަށް މައްސަލައެއް ނެތެވެ‪.‬‬

‫އާއްމު ބިންތަކުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވެމުން ދާނެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬

‫އަޅުގަނޑުވެސް ޤަބޫލުކުރަމެވެ‪ .‬އެރަށުން މިހާރު ގޯއްޗެއް ނުދެއެވެ‪.‬‬

‫ ‬

‫ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު ބިން ހިއްކުމާއި ދިމާއަށް ދީލާލި‬

‫ދީލާލުން އަޅުގަނޑަށް ސިފަވަނީ‪ ،‬މަސް ވެރިކަން ނުކުރެވުމުން ވެލިގަލަށް‬

‫ނަމަވެސް އެރަށުގެ ބިން ރަނގަޅަށް ޕްލޭންކޮށް‪ ،‬މެނޭޖުކޮށްފިނަމަ ބިން ނުހިއްކިޔަސް‬

‫އޮޑި ފުރުވުމުގެ މިސާލުގައެވެ‪ .‬ވިއްކާނެ މަސް ނުބޭނޭއިރު‪ ،‬ކުޑަމިނުން‬

‫ކިތަންމެ ބަޔަކަށް ގޯތިދެވިދާނެއެވެ‪ .‬ސަރުކާރުގެ އޮފީސްތަކުގެ ގޯތިތަކުގައި ހުރި‬

‫ވެލިގަލުން ނަމަވެސް ތެލުގެ އަގު ލިބި ދައްކާނެ ވާހަކައެއް ހޯދޭނެތީއެވެ‪.‬‬

‫ހުސް ބިންތަކާއި‪ ،‬ގޯތި ނުދީ ހުހަށްހުރި ބިންތަކާއި‪ ،‬އާބާދުނުވެ ފަޅަށްހުރި ގިނަ‬ ‫އަދަދެއްގެ ގޯތިތަކާއި‪ ،‬ކުރީގެ މުސްކުޅި ގޯތިތަކުގައި ހުރި ބޮޑެތި ހުސްބިންތައް‬ ‫ރަނގަޅަށް ބޭނުންކުރެވިއްޖެނަމަ އެރަށުގައި ވިއްސަކަށް ހާސް މީހުންނަށް ރަނގަޅަށް‬ ‫ދިރުއުޅެވޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ކަން މިހެންއޮއްވާ‪ ،‬ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި އިޤްތިޞާދީ ޚާއްޞަ ޙާލަތުގެ ތަދުމަޑު‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬


‫އަންނިއަށް ހަމަ އެއްވ‬ ‫ސިނާން އަލީ‬

‫އަދި‬

‫މުންޑޫ އާދަމް ހަލީމް‬

‫ޕީއޭގެ ލީޑަރު އަބްދުﷲ ޔާމީނަކީ ސިޔާސީ ލީޑަރުންގެ ތެރެއިން މިވަގުތު‬ ‫ރާއްޖޭގައި ހުންނެވި އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ލީޑަރެވެ‪ .‬ސިޔާސީ ދަނޑުގައި އޭނާ ާއ‬ ‫އަމާޒުވާ ވަރަށް ގިނަ ސުވާލުތައް ހުރެ އެވެ‪ .‬ތިރީގައި މިވަނީ ޔާމީން ސަން އަށް‬ ‫ދެއްވާފައިވާ ހާއްސަ އިންޓަވިއުއެއްގެ މުހިންމު ބައި ތަކެވެ‪.‬‬ ‫ޔ ހިލާފް‬ ‫މ ބޮޑު ހާސިދާއަކީ އާދަ ާ‬ ‫އ ހިނގި އެން ެ‬ ‫ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގަ ި‬ ‫ރއީ މަރުހަލާގައި‬ ‫އ ހިމާޔަތުގެ މާނަ ޝަ ު‬ ‫ޔތް ދެއްވުން" ެ‬ ‫ގޮތަކަށް ޔާމީނަށް "ހިމާ ަ‬ ‫ތަރުޖަމާކޮށްދެއްވި‬ ‫ނަމަވެސް އެ ހިމާޔަތުގެ‬ ‫އަސްލަކީ ކޮބައިކަމެއް‬ ‫މިހާތަނަކަށް ނޭނގޭ‪،‬‬ ‫އެކަމުގެ ފުނުގަ ވަނީ‬ ‫ކޮންކަމެއްތޯ؟‬ ‫އެއީ ރައީސް ނަޝީދުގެ‬ ‫ނުފުދުންތެރިކަން‪.‬‬ ‫ރައީސް ނަޝީދަށް‬ ‫ކެތް ނުކުރެވުނީ‪ .‬އެ‬ ‫ދުވަސްވަރު މާލެ އައީ‬ ‫ހޫނުވަމުން ހޫނުވަމުން‬ ‫އެހެންކަމުން އެހިސާބުން‬ ‫ބޭނުންވީ އެ މިސްރާބު‬ ‫ބަދަލުކޮށްލެއްވުމަށް‪.‬‬ ‫އެ މަސައްކަތްފުޅު‬ ‫ފެއްޓެވީ އަޅުގަނޑު‬ ‫އާރަށަށް ގެންދިޔަ‬ ‫ހިސާބަކުން ނޫން‪ .‬އެ‬ ‫މަސައްކަތްޕުޅު ފުރަތަމަ‬ ‫ފެއްޓެވީ ޖޫން ‪29‬ގައި‬ ‫މުޅި ކެބިނެޓް އިސްތިއުފާ ދެއްވައިގެން‪ .‬އިސްތިއުފާ ދެއްވީ ހަމަ ރައީސް‬ ‫ވިދާޅުވެގެންކަމަށް ކުޑަ ވެސް ޝައްކެއްނެތް‪ .‬ރައީސް ނަޝީދު ކުރައްވާ ގިނަ‬ ‫ކަންތައްތަކުގައި އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަ ކުރެވިފަ ހުރީ މުޅި ޕްރޮސެސް އަށް‬ ‫ވިސްނާވަޑައެއްނުގަންނަވާ ކަމަށް‪ .‬ކަމެއް ކުރައްވައިފައި ރައީސް ނަޝީދު‬ ‫ވިސްނާވަޑައިގަންނަވަނީ އެކަމަކުން ދެން ނުކުމެވޭނެ ގޮތަކާ ދޭތެރޭގަ‪ .‬އެހެންވީމަ‬

‫ށ ކުރެއްވިކަމެއްކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ‪ .‬ދެވަނަ ރީޒަނެއްނެތް‬ ‫އެގޮތަ ް‬ ‫ޑށް ބިރުފުޅުގަތީކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވެނީ‪.‬‬ ‫މާބޮ ަ‬ ‫ތިޔަ ވިދާޅުވަނީ ހަ ކުޅި ކުރިއަށް ކުޅުއްވަން ރައީސް ނަޝީދަށް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވައޭތޯ؟‬ ‫އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭނގެ‪ .‬ކުރައްވާ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އެ ކުރެއްވެ ީ‬ ‫ނ‬ ‫ސިފައިންނާ ފުލުހުން އެމަނިކުފާނުގެ ހިމާޔަތުގައި ތިބީމަ‪ .‬ގާނޫނީ ހަމަތަކުގެ‬ ‫މަތިން ހަ ކުޅިއެއް ނޫން އެއްކުޅިވެސް ކުރިއަކަށް ނުކުޅެވޭ‪ .‬ކުޅުއްވާފައޮތް‬ ‫ކުޅިއެއްއޮތްނަމަ ކުޅުއްވާފައި އޮތީ ގާނޫނާ ހިލާފަށް‪.‬‬ ‫ބައެއް މީހުން ބުނޭ ޔާމީން ހައްޔަރު‬ ‫ކުރެއްވީ ޔާމީނާއި ޔާމިނާ ގުޅިފައިވާ‬ ‫ފަރާތްތަކުން ރައީސް ނަޝީދު އިންޕީޗް‬ ‫ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވައި‬ ‫އެކަމުގައި ވަރަށްބޮޑު ކާމިޔާބެއް‬ ‫މަޖިލިސް ތެރެއިން ހޯއްދެވި ހިސާބުން‬ ‫ކަމަށް އެއީ ރަނގަޅު ވާހަކައެއްތޯ؟‬ ‫ވ ބޭފުޅަކު‬ ‫ރައީސަކަށް ހުންނަ ާ‬ ‫އ އިންޕީޗް‬ ‫ރިޔާސީ ނިޒާމެއްގަ ި‬ ‫ކުރުމަކީ ގާނޫނީގޮތުން‬ ‫ކުރަންޖެހޭކަމެއް‪ .‬ގާނޫނު‬ ‫އަސާސީގައި އިންޕީޗް ކުރާނެގޮތް‬ ‫އޮތީ ލިޔެދީފަ‪ .‬އަނެއްކާ އިންޕީޗް‬ ‫ކުރާ ކަމަށް ވަންޏާ‪ ،‬ރައީސް‬ ‫ނަޝީދުގެ އެމްޑީޕީގެ ވަރަށް‬ ‫ގިނަ މެންބަރުން ރައްޔިތުންގެ‬ ‫މަޖިލީހުގައި އެބަ ތިއްބަވާ‪.‬‬ ‫އިމްޕީޗް ކުރުމުގެ ޕްރޮސެސްއަކީ‬ ‫ފަސޭހަ ޕްރޮސެސްއެއްނޫން‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ އިންޕީޗް ކޮށްފާނެތީ‬ ‫ރައީސް ނަޝީދު ބިރުފުޅު ގަތުމަކީ ނުފޯރުންތެރިކަން‪ .‬އޭރު އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ތެރޭގައި އިންޕީޗް ކުރުމުގެ މަސައްކަތެއް ނުހިނގާ‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް‬ ‫ރައީސް ނަޝީދު ކުރައްވާ ކަންކަމުގައި‪ ،‬ބުރަކިޖައްސަން ކުރެވުނު ކިތަންމެ‬ ‫ކަމެއް އަޅުގަަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ކުރެވުނު‪ .‬އެއީ ގާނޫނާހިލާފަށް ކަންތައްތައް‬ ‫ކުރަންފެށީމަ‪ ،‬ހުއްޓުވަން ބޭނުންވީ‪ .‬އެއްވެސް ހާލެއްގައި މަގާމުން އަޒުލު‬


‫ވެސް ފުރުސަތެއް ނެތް‬ ‫ކުރާކަށް މަސައްކަތެއް ނުކުރަން‪.‬‬ ‫ނ ވިދާޅުވޭ‪.‬‬ ‫ގާނޫނީ އިމުން ބޭރުން ނަމަވެސް މި ސަރުކާރު ބަދަލުކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ޔާމީ ް‬ ‫ރ ވައްޓާލަން‬ ‫މާނައަކީ މި ފަސް އަހަރު ރައީސް ނަޝީދަށް ދެއްވުމުގެ ބަދަލުގައި މިސަރުކާ ު‬ ‫މަސައްކަތް ކުރުންތޯ؟ އެއީ ވެދާނެ ކަމެއްތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑަކީ ގާނޫނީ ހަމަތަކުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތްކުރަން ބޭނުންވާ މީހެއް‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ ވަރަށްހީނުވޭ އަޅުގަނޑަށް ދެކެވުނު ވާހަކައެއްގައި ގާނޫނީ ހަމަތަކުގެ‬ ‫ބޭރުންނޭ ބުނެވިފަ އޮންނާނެހެނެއް‪ .‬އަޅުގަނޑު އަބަދުވެސް މި ބުނަނީ‪ ،‬ގާނޫނީ‬ ‫ހަމަތަކުގެ ތެރެއިން މި ސަރުކާރު‬ ‫ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާ ވާހަކަ‪ .‬އަޅުގަނޑު‬ ‫ސަރުކާރު ވައްޓާލާ ވާހަކައެއް ނުކިޔަން‪.‬‬ ‫އެއްވެސް ގޮތަކަށް އަޅުގަނޑު ބޭނުންކުރާ‬ ‫ލަފްޒެއްނޫން އެއީކީ‪ .‬އެހެންވީމަ‬ ‫އަޅުގަނޑަށް ބުނެވިފަ އޮންނާނީ ގާނޫނީ‬ ‫ހަމަތަކުގެ މަތިން މިސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ‬ ‫ކުރުވުމަށްޓަކައި ނޫނީ ރައްޔިތުންގެ‬ ‫މަސްލަހަތެއް ނެތްގޮތަށްކުރާ ކަމެއް‬ ‫ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ‬ ‫މަސައްކަތެއް ކުރާނަމޭ‪ .‬އެއްވެސް‬ ‫ރެފަރެންސެއް ނޯންނާނެ މި ދައުރު‬ ‫ހަމަވުމުގެ ކުރިން ސަރުކާރު ވައްޓާލާ‬ ‫ވާހަކައެއް‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑަށް‬ ‫ދަންނަވާލެވިދާނެ އަޅުގަނޑުމެންނާއެކީ‬ ‫ދެން ވާހަކަފުޅުދައްކަވާ ބޭފުޅުންގެ‬ ‫ވާހަކަތަކާއި‪ ،‬އެގޮތަށް ރެލީތަކުގައި ވާހަކަ‬ ‫ދައްކަވާ އެހެން ބޭފުޅުން��ެ ހިޔާލުފުޅު‬ ‫ހުންނަގޮތުން ވަރަށް އެކަށީގެންވެޔޭ‬ ‫އަޑުއަހާ މީހުންނަށް އެމާނަ ނެގެން‪.‬‬ ‫އެކަމަ ުކ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމު ެގ ތުހުމަތު‬ ‫ނގެ މައްޗަށް ކުރޭނޫންތޯ؟‬ ‫ޔާމީ ު‬ ‫އެއީ އެބޭފުޅުން ދައްކާ ވާހަކަ‪ .‬އެބޭފުޅުން ދައްކާ ވާހަކަ ބެކަޕެއް ނުކުރެވޭ‬ ‫ދެއްތޯ‪ .‬މިއޮއްހާދުވަހު ދައްކަމުން އައި ވާހަކައަކީ‪ ،‬ކުރީ ސަރުކާރުގެ ވަރަށް‬ ‫އިސް ވަޒީރުންނަކީ ހިޔާނާތުން ފޯވެފައިތިބި ބަޔެކޭ‪ .‬އަޅުގަނޑާ ބެހޭގޮތުން ވެސް‬ ‫އެބަހުރި ސާޅީސް މިލިޔަން ޑޮލަރެއްގެ ވާހަކަ ދައްކަވައިފަ‪ .‬މި ސަރުކާރަށް‬ ‫މިހާރު މިވީ ދެއަހަރު ދުވަސް ކީއްވެގެންތޯ ސާބިތު ނުކުރަން މިއުޅެނީ‪.‬‬ ‫ދަންނަވަން މިއުޅެނީ މި ބޭފުޅުން ދައްކަވާނީ ވާހަކައޭ‪ .‬މި ބޭފުޅުންނަކީ ވާހަކަ‬ ‫ހަދައިގެން ދައްކާ ބައެއް‪ .‬އެ ވާހަކައިގަ އެއްވެސް ހަގީގަތެއް އޮވެގެން ދައްކާ‬ ‫ބައެއްނޫން އެ އޮތީ ރިޔާސީ ކޮމިޝަނެއްވެސް އުފައްދައިފަ‪ .‬ގާތްގަނޑަކަށް‬ ‫ދޮޅު އަހަރުވެގެން އެދަނީ‪ ،‬ކީއްވެގެންތޯ ތިވަރު ކަންތައްތަކެއް ހުރިއްޔާ ފިޔަވަޅު‬ ‫ނޭޅެންވީ‪ .‬މި ދަންނަވާ ވާހަކައަކީ ގާނޫނާ އެއްގޮތަށް ފިޔަވަޅު އަޅާށޭ‪.‬‬

‫އެހެންވީމަ އަޒުލުކުރާކަށް ނުޖެހޭތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ މިއީ ގާނޫނަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށްހިތާ ނޫނީ ގާނޫ ާ‬ ‫ނ‬ ‫އެއްގޮތަށް ކަންތައްކުރައްވާ ރައީސެއްނޫންކަމަށް‪ .‬ދުނިޔޭގެ ކޮން ގައުމެއްގައިތޯ‬ ‫ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ތަޅު އަޅުވަނީ‪ .‬ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި މި ސަރުކާރުން‬ ‫ބޭނުންނުވާ ކަމެއް ނުވަތަ ސަރުކާރުން ބޭނުންވާގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ރައްޔިތުންގެ‬ ‫މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީއަކުން ކަމެއް ދިޔަ ނަމަވެސް ހަމަ ފިޒިކަލީ ހަޅޭފަޅޭއްލަވާ‬ ‫އަޑުގަދަކޮށް ޖަލްސާތައް ހުއްޓުވައިލަނީ‪.‬‬ ‫ސ ކޮމިޝަނުން މިހާރު‬ ‫ރިޔާ ީ‬ ‫ރއް ނުވޭތޯ؟‬ ‫ހަބަ ެ‬ ‫ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުން‬ ‫އަޅުގަނޑަކާ‬ ‫ނުގުޅާ އިނގޭތޯ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑަކަށް ހިއެއްނުވޭ‬ ‫އަޅުގަނޑާ އެމީހުން‬ ‫ގުޅައިފާނެހެނެއް ވެސް‪.‬‬ ‫ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުން‬ ‫ގުޅުއްވަންޖެހޭ ސަބަބެއް‬ ‫އޮތްކަމަކަށް ނުފެނޭ‪ .‬އެއީ‬ ‫ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުން‬ ‫އޭރު ބައްލަވަން އުޅުއްވި‬ ‫ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއް‬ ‫އަޅުގަނޑު ގެންގޮސްގެން‬ ‫ފުލުހުން ތަހުގީގުކޮށްފި‪.‬‬ ‫ޔާމީންގެ މައްޗަށް ކު ި‬ ‫ރ‬ ‫ކޮރަޕްޝަންގެ ދައުވާތަކުގައި‬ ‫ޔާމީން ކާމިޔާބު‬ ‫ހޯއްދަވާފައިވީނަމަވެސް އަދި‬ ‫ވެސް އެފަދަ ދައުވާތައް‬ ‫އުފުލުމުގެ ފުރުސަތު ސަރުކާރަށް އެބައޮތް‪ .‬ކޮރަޕްޝަން މައްސަލައެއްގައި ޔާމީން އަތު ނުލެވޭނެ‬ ‫ކަމުގެ ކިހާވަރެއްގެ ގެރެންޓީއެއް އެބައޮތްތޯ؟‬ ‫ސަތޭކައިން ސަތޭކަ ގެރެންޓީ އެބައޮތް‪.‬‬ ‫ޔާމީނަކީ ސިޔާސީގޮތުން އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ލީޑަރު ނަމަވެސް ސައިޒުގެ ގޮތުން ޕީ ޭއ އެހާ‬ ‫ބޮޑެއްނުވޭ‪ .‬ބޮޑަށް ފެންނަނީ ޑީއާރުޕީގެ ހިޔަނީގައި އޮންނަ މަންޒަރު އެއީ ކީއްވެގެންތޯ؟‬ ‫ޕާޓީ ބޮޑު ކުރަން އުނދަގޫވެސްމެ‪ ،‬ދުނިޔޭގެ ގިނަ ތަންތަނުގައިވެސް މި އޮންނަނީ‬ ‫ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީއަކާ އޮޕޮޒިޝަންއަކާ އެންމެ ވަރުގަދަކޮށް‪ .‬އެ ޕާޓީތަކުގައި‬ ‫މެންބަރުން ވެސްގިނަވާނެ‪ .‬ޑީއާރުޕީ އުފެދިފަ އެވަނީ‪ ،‬ރައީސް މައުމޫނު ވެރިކަމުގައި‬ ‫ހުންނަވައިގެން އަޅުގަނޑުމެން ތިބެގެން އެތައްބަޔަކު އެތައް މަސައްކަތެއް ކޮށްގެން‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑެއް ނުބުނާނަން މިހާރު އެއްވެސް ޕާޓީއެއް އުފައްދަން‬

‫‪19‬‬


‫މީހަކު ނިކުމެގެންނެއް މާބޮޑެތި ކަންތައްތަކެއް ކުރެވޭނެއެކޭ‪ .‬އަޅުގަނޑެއް‬ ‫ނުދަންނަވާނަން ހަތްހާސް އަށް ހާސްމީހުން ތިބެގެން ޕާޓީއެއް އުފެއްދިދާނެއޭ‬ ‫އެއީ ވަރަށް ނާދިރުކަމެއް‪ .‬މިވަގުތު އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކީ‪ ،‬އޮޕޮޒިޝަންގައި‬ ‫ތިބުން‪ .‬އަޅުގަނޑުމެން ކޮއެލީޝަން ހަދައިގެން ފުރަތަމަ އައީ ރިޔާސީ‬ ‫އިންތިހާބު‪ .‬ދެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބު‪ .‬މެންބަރުން ވެއްދުމުގެ‬ ‫މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށްވަނީވިއްޔާ‪ ،‬އަޅުގަނޑުމެންގެ ޕާޓީން ޑީއާރުޕީއަށް‬ ‫މެންބަރުން ދާގޮތަށް ޑީއާރުޕީން ވެސް މިޕާޓީއަށް މެންބަރުން އައުމަކީ‬ ‫އެކަށީގެންވާކަމެއް‪ .‬އެހިސާބުން ވާގޮތަކީ‪ ،‬އާއްމު މުހިއްމު ވޯޓު ތަކުގައި‬ ‫މެންބަރުން ހޮވަން ވޯޓަކާ ހިސާބަށްދާން އޮއްވައި ކޯލިޝަންމެންބަރުންގެ‬ ‫ތެރޭގައި ކޯޅުންތަކެއް އުފެދި ހިތްނުތަނަވަސް ވެއްޖެއްޔާ އޭގެ ފައިދާއެއް‬ ‫އަޅުގަނޑަކަށް ވެސް އަދި ޑީއާރުޕީއަކަށް ވެސް ނުލިބޭނެ‪.‬‬ ‫ޔާމީން ޑީއާރުޕީއަށް ބަދަލު ވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތްތޯ؟‬ ‫އެއް ޕާޓީއަކުން އަނެއް ޕާޓީއަކަށް ބަދަލު ވުމަކީ ނުވާނެ ކަމެއްކަމަށް‬ ‫ގަބޫލެއް ނުކުރަން‪ .‬ޑީއާރުޕީއަށް ބަދަލު ވުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެއް‪ .‬ޑީއާރުޕީއަކީ‬ ‫އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ‬ ‫މަސައްކަތުން އުފެއްދި ޕާޓީއެއް‪.‬‬ ‫އޭރު ޑީއާރުޕީ ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި‬ ‫މައްސަލަތަކެއް ހުރެގެން ޕާޓީތެރޭން‬ ‫ނިކުތީ‪ .‬ނަމަވެސް ވިސްނުމުގައި‬ ‫އޮތީ މަސައްކަތްތަކެއް‪ .‬މަސައްކަތުގެ‬ ‫ސްޓްރެޓަޖީ ތަފާތީ‪ .‬ދެބައި މީހުން‬ ‫ވެސް ބޭނުންވަނީ މަޖިލީހުގައި‬ ‫ހަރަކާތްތެރިކަން އިތުރު ކުރަން‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑުމެންނާ ޑީއާރުޕީގެ‬ ‫ވިސްނުމަކާ އެހާބޮޑު ތަފާތުތަކެއް‬ ‫ނުހުންނާނެ‪ .‬އެއް ސްޓޮކަކުން‬ ‫ނިކުމެގެންއުޅޭ ދެ ޕާޓީ މީ‪.‬‬ ‫ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރައްވާނެ‬ ‫ކަމަށް ވަނީ އިއުލާން ކުރައްވައިފަ‪.‬‬ ‫އެއާއެކު ތި ވިދާޅުވީ ޕާޓީގެ ސައިޒުގެ‬ ‫ވާހަކަ ވެސް‪ ،‬ފަހު ވަގުތުގައި ޑީއާރުޕީއަށް‬ ‫ބަދަލުވެވަޑައިގެން އާއްމު މެންބަރެއްގެ‬ ‫ގޮތުގައި ހުންނަވައި ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި‬ ‫ވާދަ ކުރެއްވުމުގެ ވިސްނުންފުޅު‬ ‫ގެންގުޅުއްވަންތޯ؟‬ ‫ރިޔާސީ އިންތިހާބަކާ ހަމައަށް ދާން ވާއިރަށް އެކަމަށް އެންމެ މަގުފަހިވާ ެ‬ ‫ނ‬ ‫ގޮތްތައް ހޯދައި ކުރަންޖެހޭ ގޮތަކަށް ކަން ކުރުމުގެ ހިޔާލު އެބަ ގެންގުޅެންޖެހޭ‬ ‫ކާމިޔާބުކުރަން ބޭނުމިއްޔާ‪ .‬ކަނޑައެޅިގެން މިވެނި ސްޓްރެޓެޖިއެކޭ ދަންނަވަން‬ ‫މިހާރު އުނދަގޫ‪ .‬މިހާ ކުރީކޮޅު ގަދަބަސް ބުނަންވެސް އުނދަގޫ‪ .‬އެއިރެއްގެ‬ ‫ހާލަތަށް ފެތެންޖެހޭނެ ކަމަށް މި ބަލަނީ‪ .‬ރިޔާސީ އިންތިހާބަށް ނުކުމެ މިހިރީ‬ ‫އެ ކަމަށް ވަރަށް ބޮޑެތި އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވިއްޔާ ނޫނިއްޔާ ބައިވެރިވާ‬ ‫ގޮތަށް‪.‬‬ ‫އެކަމަށް ހުރި ހުރަސްތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟‬ ‫އާއްމު އިންތިހާބަކަށް ބެއްޔަސް ކައުންސިލް އިންތިހާބަކަށް ބެއްޔަ ް‬ ‫ސ‬ ‫އަޅުގަނޑުގެ ބޮޑު ވިސްނުމަކަށް މިހިރީ ޕީއޭއާ ޑީއާރުޕީ ގުޅިގެން ގޮނޑި‬ ‫ނެގުން‪ .‬އޭގެ މާނައަކީ އޮޕޮޒިޝަންގައި ތިބޭކަށް ބޭނުމެއް ނޫނޭ‪ ،‬ދެބައިމީހުންގެ‬ ‫މަސްލަހަތު ގެއްލި ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީއަށް ފައިދާވާގޮތަށް ކަންތައް‬

‫‪20‬‬

‫ވުމަކަށް ނޭދެން‪ .‬ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ވެސް އޭރުގެ ހާލަތަށް ބަލައިފަ‬ ‫ބޭނުންވާނީ ޑީއާރުޕީ އާއި ޕީއޭ އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރަން‪ .‬އަޅުގަނޑަކީ ރިޔާސީ‬ ‫އިންތިހާބަށް ނުކުމެހުރި މީހަކަށްވާތީ ކުރެވެންހުރި ހުރިހާކަމެއް ކުރާނަން‪ .‬އެހެން‬ ‫ނަމަވެސް އެހިސާބަށް ދާއިރު މަސްލަހަތަށް ބަލައިފައި ރައްޔިތުންގެ މަސްލަހަތު‬ ‫އޮންނަ ގޮތަކަށް އަމަލުކުރަން ޖެހޭނެކަމަށް ގަބޫލު ކުރަނީ‪ ،‬އަމިއްލަ މަސްލަހަތެއް‬ ‫އަޅުގަނޑު ކުރިއަކަށް ނުނެރޭނަން‪.‬‬ ‫ޑީއާރުޕީން ތަސްމީން ނިކުންނަވާނެ‪ ،‬ޔާމީން ޕީއޭއިން ނިކުންނަވާއިރު ޔާމީންގެ ބޭބޭފުޅު މައުމޫ ު‬ ‫ނ‬ ‫ވިދާޅުވޭ ތާއީދު ކުރައްވާނީ ޑީއާރުޕީގެ ކެންޑިޑޭޓަށޭ‪ .‬އެހެންވީމަ ފުރުސަތު ބޮޑު ޑީއާރުޕީ ފަޅިން‬ ‫ނިކުންނަވާ ބޭފުޅަކަށް‪ .‬އެކަހަލަ ހާލަތަކަށް އައިސްފިނަމަ މަނިކުފާނު ރިޔާސީ ރޭހުން ފެނިވަޑައި‬ ‫ނުގަންނަވާނެ ކަމަށްތޯ ތި ވިދާޅުވަނީ؟‬ ‫ނޫން އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ ރިޔާސީ ރޭހުން ހަމަ އަޅުގަނޑު ފެންނާނެހެން‪.‬‬ ‫އެއަށްވުރެ ބޮޑެތި ކަންތައްތައް ދިމާވެއްޖެއްޔާ ފަހަރެއްގައި ރޭހުން ނުފެނިދާނެ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑަކަށް މައްސަލައެއްނޫން އަޅުގަނޑާ ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓަކަށް އެހެން‬ ‫ބަޔަކު މަސައްކަތްކޮށް ދިނުމަކީ‪ .‬އެއީ އަޅުގަނޑުގެ އަޒުމަށް ބަދަލު އަންނާނެ‬ ‫ކަމަކަށް ނުވާނެ‪ .‬އެކަނި ނިކުމެގެން‬ ‫މަސައްކަތްކުރަން ވެސް އަޅުގަނޑަށް‬ ‫ކޮންފޮޓަބްލް‪ .‬އަދި އެބޮތް ތިން އަހަރު‪،‬‬ ‫ހާލަތު ބަދަލުވާން ވަގުތު އެބައޮތް‬ ‫ޑީއާރުޕީގެ ދުސްތޫރު ބުނާގޮތުން‬ ‫ވެސް ‪ 2012‬ގައި ކޮންގްރެސްއެއް‬ ‫ ‬ ‫ވެސް އޮންނާނެ‪.‬‬ ‫އެހިސާބަށް ދާއިރު ބަދަލުވާނެ ހާލަތު‬ ‫ތަކަކަށް ވެސް ޖާގަ ދޭންވާނެ‪ .‬ގަދީމީ‬ ‫ގޮތަކަށް ވެދާނެ ވިރާސީ ބާރު އަންނަ‬ ‫އުސޫލުން އެކަކުގެ ފަރާތުން އަނެކެއްގެ‬ ‫ފަރާތަށް ފަތް ބަދަލުވެގެން ދިއުން‪.‬‬ ‫އެކަމަކު މިހާރުގެ ދިވެހިންނާއި‪،‬‬ ‫ކިޔަވައިގެންތިބި މީހުންނާއި މިހާރުގެ‬ ‫ހާލަތު ގަބޫލުކުރާ ކަމަކަށް ނުވާނެ‬ ‫އާކައިވް ނުވަތަ ސަގާފީގޮތަކަށް‬ ‫އޮންނާކަށެއް‪ .‬އެމީހުން ބޭނުންވާނެ‬ ‫އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މަގުބޫލީ‬ ‫ކާކުތޯ ބަލަން ޕްރައިމަރީއަކަށްދާން‪.‬‬ ‫ޕްރައިމަރީ ބޭއްވުމާމެދު ކީކޭތޯ ވިދާޅުވަނި؟‬ ‫ޕްރައިމަރީއަކަށް ނުދާންވީ ސަބަބެއްނެތް‪ .‬ޑީއާރުޕީން ހުރިހާ ގޮނޑިތަކަކަށް‬ ‫މި ދަނީ ޕްރައިމަރީގެ ތެރެއިން‪ .‬ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އާއްމު އިންތިހާބަށް‬ ‫ކުރިމަތިލިއިރު ޕްރައިމަރީއޮތް‪ .‬ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި ވެސް ޑީއާރުޕީގެ‬ ‫ޕްރައިމަރީ އެބައޮތް އެހެންވީމާ ހަލީފާއަކު ނަގާ ހިސާބުން ޕްރައިމަރީ ނޯންނަންވީ‬ ‫ސަބަބެއް ނެތެއްނޫންތޯ؟ އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލު ކުރެވެނީ ޑީއާރުޕީގެ ރިޔާސީ‬ ‫ޕްރައިމަރީއަކަށް ޑީއާރުޕީގެ ކޮންގްރެސްގައި ޖާގަދީފާނެހެން‪ .‬ގިނަ މީހުން‬ ‫ތާއީދު ކުރަނީ ޕްރައިމަރީއަކަށް‪ .‬ޕްރައިމަރީއެއް އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް ޕާޓީން‬ ‫ބޭރުން އަދި ޕާޓިއަށް ހެޔޮއެދޭ ފަރާތްތަކުން ވެސް ބުނަމުން ގެންދަނީ‪ .‬ވަކި‬ ‫ބޭފުޅަކަށް ދިނުމަށްވުރެ ޕާޓީ ވަރުގަދަ ވާނީ ޕާޓީއަށް ރަނގަޅު މީހުންތަކަކަށް‬ ‫އާދެވޭގޮތަށް ޖާގަ ހެދިއްޔާ އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ އަޅުގަނޑުމެން ދައްކާ ވާހަކައިގެ‬ ‫ފުރުސަތު ބަންދުވާގޮތަށް އެއްޗެހި ނުބުނެވެންވީހެން‪ .‬ދާދިފަހުންވެސް ކޮންމެވެސް‬ ‫ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި ކަންނޭނގެ އަންނަ އިންތިހާބުގައި މިވެނިގޮތަކަށް ކަންތައްތައް‬ ‫ވެއްޖެއްޔާ ދެން ތިމަންނަ ސިޔާސީ ކަންތައްތަކުން ދުރަށް ދާނިއްޔޭ‪ .‬އަޅުގަނޑުގެ‬ ‫ވިސްނުމުގައި އިންތިހާބެއް ކާމިޔާބު ނުކުރެވޭ ހިސާބު‪ ،‬މިހާކުރިން ބުނާކަށް‬ ‫ނުޖެހޭ ސިޔާސީ ކަންކަމުން ދުރަށްދާ ވާހަކައެއް ވެސް‪ .‬އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ‬


‫ފުރުސަތުހުޅުވާލާފައި ބޭއްވުން‪ .‬އަޅުގަނޑެއް ނުބުނާނަން ރިޔާސީ ރޭހުން‬ ‫އަޅުގަނޑު ފެނުމަށް ހުރަސް އެޅޭނެޔެކޭ‪ .‬އަދި ރައީސް މައުމޫނު ވަކި‬ ‫ބޭފުޅެއްގެ އަތްޕުޅުގައި ހިއްޕަވައިގެން ވަޑައިގަތަސް‪ .‬އެއީކީ އަޅުގަނޑުގެ‬ ‫އަޒުމް ގުޑަން ޖެހޭވަރުގެ ކަމަކަށްނުވާނެ‪.‬‬ ‫ކުރިއަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކުރިން ޕްރައިމަރީއެއް ބާއްވައިގެން ރިޔާސީ‬ ‫ކެނޑިޑޭޓެއް ހޮވަންތޯ މަނިކުފާނު ގަބޫލު ކުރައްވަނީ؟‬ ‫ޝައްކެއްވެސް ނެތް‪ .‬ޑިމޮކްރަސީގެ ކޮންމެ ވިސްނުމަކުން ވިސްނި ނަމަވެސް‬ ‫ކޮންމެ ޕާޓީއަކުން ކަމަށްވިޔަސް އެންމެ މޮޅުގޮތަކީ އެމީހަކަށް ރައްޔިތުންގެ‬ ‫އިތުބާރު އޮތީ ކިހާވަރަކަށްތޯ އަޖުމަ ބަލައިލުން‪ .‬ސިޔާސީގޮތުން ވެސް އެއީ‬ ‫ހަމަ ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް‪ .‬އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރަނީ އެންމެ މީހަކު‬ ‫ނިކުތުމަކުން އެއީކީ އޭގެ އެންމެ ރަނގަޅުގޮތެއް ނޫންހެން‪ .‬ރައްޔިތުންގެ‬ ‫ބަހަކީ ކޮބައިތޯ ބަލައިލުން ޑިމޮކްރަސީގެ ގޮތަކީ‪ .‬އަނެއްކާ އެމީހަކަށް ވެސް‬ ‫ކަށަވަރުވާނެ ތިމަންނަ މިހާރު އެއްބުރު މި ކާމިޔާބު ކުރިއްޔޭ‪ .‬ދެން ތިމަންނަ‬ ‫ނިކުންނާނީ އެއަށްވުރެ ހެވީވެއިޓް ބެޓްލްއަކަށޭ‪ .‬އެހެންކަމަށް ވަނީނަމަ ހަމަ‬ ‫ގައިމުވެސް ތިމަންނައަށް އޭރު ލިބުނު ތާއީދު‬ ‫އޮންނާނެޔޭ‪ .‬އެކަމު އޭރު ލިބުނު ތާއީދު‬ ‫އަޅުގަނޑުމެން ޓެސްޓް ނުކުރާނަމަ‪ ،‬ޕްރައިމަރީގަ‬ ‫ތާއީދު ނުކުރާނަމަ އޭނާ އެ ނިކުންނަނީ‬ ‫އަލަށްނޫންތޯ އެންމެބޮޑު ރޭހަށްވެސް‪ .‬އެކަމަކު‬ ‫އެއަށްވުރެ ރަނގަޅު ފުރަތަމަ އިސްކޮޅު ޖެހެނީ‬ ‫ކޮންތާކުތޯ ބަލައިލައިފަ‪ .‬ޕްރައިމަރީ އޮތުމަކީ‬ ‫އެންމެ ޑިމޮކްރެޓިކްގޮތް‪.‬‬ ‫ޔާމީން ފާހަގަ ކުރައްވައިފި‪ ،‬ބޭނުންފުޅުވެޔޭ ޑީއާރުޕީއަށް‬ ‫ނުވަތަ އިދިކޮޅު ޕީއޭ ކޯލީޝަނަށް ވެރިކަމަށް‬ ‫އައުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވެގެންދިއުން‪ ،‬ތި ވިދާޅުވާ‬ ‫ފުރުސަތު ފަހިވެއްޖެއްޔާ ޓިކެޓް ހޯދަވަން ކޮންމެހެން‬ ‫ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނީ ޑީއާރުޕީއާ ގުޅިވަޑައިގަންނަވަން‬ ‫އެހެންކަމަށް ވަނީނަމަ އެ ޓިކެޓް ހޯއްދެވުމުގެ‬ ‫ވިސްނުންފުޅެއް މަނިކުފާނުގެ އެބައޮތްތޯ؟‬ ‫ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ރޭސް ކާމިޔާބު ކުރުމަ ް‬ ‫ށ‬ ‫ފަހިވާންހުރި ހުރިހާ ދޮރެއް ހުޅުވާފަ އަޅުގަނޑު‬ ‫ބަހައްޓާނީ އެއްވެސް ދޮރެއް ބަންދެއް ނުކުރާނަން‪ .‬ގައުމެއްގެ ރައީސްކަމަށް‬ ‫ކުރިމަތިލުމަކީ ކުޅޭ ކުޅޭކަމެއްނޫން‪ .‬އެކަމަށް ކުރިމަތިލާންވާނީ ވެސް އެކަން‬ ‫ކުރެވިދާނެކަމަށް އަމިއްލައަށް ގަބޫލުވެސް ކުރެވޭ އަނެއްކާ ތަޖުރިބާއިން‬ ‫ސާބިތުވެސް ކޮށްދީފަ ތިބޭމީހުން‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރީގަ ބުނެވޭ‬ ‫ވާހަކައަކުން ނުވަތަ ކުރީގަ ބުނެވިފައޮތް ވާހަކައަކުން ދޮރު ލައްޕާކަމަށް‬ ‫ވަނީވިއްޔާ އެއީ އެހާ ޒިންމާދާރުކަމެއްނޫން‪ .‬އެކަމަށް މަގުފަހިވާން ކުރެވެންހުރި‬ ‫ކޮންމެކަމެއް ކުރުމަށް އަޅުގަނޑު ތައްޔާރަށޭ ހުންނާނީ‪.‬‬ ‫އއްވެސް ވަރަކަށް ވިދާޅުވެދެއްވަފާނަންތޯ ތި ވިދާޅުވާ ހާލަތަކަށް ވެދާނެ މިސާލެއް ޔާމީން‬ ‫ެ‬ ‫ރިޔާސީ ރޭހުން ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާނެ؟‬ ‫ރިޔާސީ ރޭހުން އަޅުގަނޑެއް ނުފެންނާނެ މިސާލަކަށް މިހާރު ޕްރައިމަރީއެއް‬ ‫ބާއްވަން އެއްބަސްވީއޯ‪ ،‬ގޮތްދޫނުކުރާ މީހެއްވިއްޔާ އެމީހަކު ޕްރައިމަރީން‬ ‫ފޭލިވެއްޖެއްޔާ ވެސް އެމީހަކު ރޭހަށް ނިކުމެދާނެ‪ .‬އެކަމަކު އަޅުގަނޑުގެ‬ ‫ގޮތަކީ ޕްރައިމަރީއެއް ބާއްވާށޭ އަޅުގަނޑު މިހިރީ ގޮތްދޫކުރާށޭ ޕްރައިމަރީއެއް‬ ‫ބާއްވައިގެން ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތެއް އޮތީ ޕްރައިމަރީ ލިބޭ‬ ‫މީހަކާއެކީ ރައްޔިތުން ތިބެންކަމަށް ވަންޏާ އަޅުގަނޑުގެ ގޮތަކީ ރައްޔިތުންގެ‬ ‫ހައްގުގައި ގައުމުގެ ހައްގުގައި ހުރުން‪ ،‬ގޮތްދޫނުކުރާކަށް އަޅުގަނޑު‬

‫ޕްރައިމަރީން ފެއިލްވެގެން އަނެއްކާވެސް ރިޔާސީ ރޭހަށް އަމިއްލައަކަށް ނުކުންނާކަށް‬ ‫ބޭނުމެއް ނޫން‪ .‬ޑީއާރުޕީއަކީ އަޅުގަނޑުމެން އުފެއްދި ޕާޓީއެއް‪ .‬ހިޔާލަކީ އެއްހިޔާލެއް‬ ‫ޑީއާރުޕީއަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެޖޯރިޓީ ވެސް މި ލިބެނީ ޕީއޭކޯލިޝަނެއް‬ ‫އޮތީމަ‪ .‬ވޯޓުލާއިރު އަޅުގަނޑުމެން އެއްކޮށް މި ވޯޓުލަނީ‪ .‬ޑީއާރުޕީގެ ރައްޔިތުންނަށް‬ ‫ލިބޭ ފައިދާއަށް ވެސް އަދި ޑީއާރުޕީއާއި ޕީއޭ ކުރާ މަސައްކަތަކުން އާއްމު‬ ‫ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ފައިދާއަށް ވެސް ވޯޓެއް ކާމިޔާބު މި ކުވެނީ ޕީއޭގެ‬ ‫މަސައްކަތާއި ޕީއޭގެ ވޯޓާވެސް އެކީ‪ .‬މި ހުރިހާކަމެއް އެއްކޮށް ކުރުން ރަނގަޅު‪.‬‬ ‫އެކަމަކު ހަމައެކަނި ރައީސްކަމަށް ކުރިމަތިލާއިރު ނުކުންނަންޖެހޭނީ ޕާޓީ މީހާއޭ‬ ‫ބުނަނީ‪ .‬އެ އިންސާފު އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތި‪.‬‬ ‫ރައީސް މައުމޫނު ވަރަށް ސާފުކޮށް ވިދާޅުވެފަ އެބައޮތް ޑީއާރުޕީގެ ކެންޑިޑޭޓަށް ކަމަށް ތާއީދު‬ ‫ކުރައްވާނީ‪ .‬ޔާމީނަށް މައުމޫނު ތާއީދު ކުރެއްވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ފުރުސަތެއްކަމަށް ގަބޫލު‬ ‫ކުރެވެނީ ޔާމީން ޑީއާރުޕީގެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ނުކުމެ ވަޑައިގަތުން‪ .‬ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވަންތޯ އެކަހަލަ‬ ‫ހާލަތެއް އައިސްފިއްޔާ މައުމޫނުގެ ވާހަކަފުޅު އެހެން ގޮތަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިއުމުގެ ފުރުސަތު‬ ‫އެބައޮތް ކަމަށް؟‬ ‫މައުމޫނު އެ ވިދާޅުވާ‬ ‫ވާހަކަފުޅަކަށް މާބޮޑު ބަދަލެއްނާދޭ‬ ‫ނޫންތޯ މިސާލަކަށް ‪2012‬ގެ‬ ‫ކޮންގްރެސްއެއް ނޫނީ ‪2012‬ގެ‬ ‫ކުރިން ޑީއާރުޕީން ބޭނުންވިއްޔޯ‬ ‫ކޮންގްރެސްއެއް ބާއްވަން‬ ‫ބައެއް މުހިއްމު ކަންތައްތައް‬ ‫ނިންމުމަށްޓަކައި‪ .‬މިސާލަކަށް‬ ‫ނާއިބު ޒައީމުންތައް ވެސް ދުރަށް‬ ‫ދިޔައިއްޔޯ‪ ،‬ހުރިހާ ނާއިބު ޒައީމުން‬ ‫އިސްތިއުފާ ދިނިއްޔޯ‪ .‬ތޮބީއީގޮތުން‬ ‫ދިމާވެދާނެ ކިތައްމެ ކަމަކަށް ޖާގަ‬ ‫އޮންނަންވާނެ‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ ތި ވިދާޅުވަނީ ޑީއާރުޕީގެ‬ ‫ތެރޭން ނުކުންނެވުމުގެ ވިސްނުންފުޅެކޭ‬ ‫ބޮޑަށް އޮތީ؟‬ ‫ނޫނޭ އެހެނެއްނޫން‪ .‬އަޅުގަނޑުގެ‬ ‫ވާހަކައަކީ ރިޔާސީ ރޭހަށް ނުކުންނަނީ ލައްކަ ގިނަ ގޮތްގޮތަށް ވިސްނައިފަ‬ ‫ކޮންމެސް މިންވަރެއްގެ އަމިއްލަ ކޮންފިޑެންސެއް ވެސް އޮތީމައޭ އެކަން‬ ‫ކުރެވިދާނެކަމަށް‪ .‬އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާގޮތުން އަޅުގަނޑަކީ އަދި މިވަގުތު‬ ‫މިހާތަނަށް ދިޔައިރު ކޮންޕްރޮމައިޒްވެފަހުރި މީހެއްނޫން‪ .‬އެއްވެސް ގޮތަކުން‬ ‫އަހުލާގީ އަދި ކޮރަޕްޝަންގެ ގޮތުންވެސް އަދި އެނޫންގޮތަކުން ވެސް އަޅުގަނޑު‬ ‫ކޮންޕްރޮމައިޒްއެއްނުވޭ‪ .‬އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ ރައްޔިތުންނަށް‬ ‫ހިދުމަތް ކުރުމުގައި އަދި މި ހިސާބުން ހިދުމަތް ކުރެވިދާނެކަމަށް‪ .‬އެހެންވީމަ އެއީ‬ ‫ހަމަ ބުނެލި ސްޓޭޓްމެންޓެއްނޫން އެކަން އެގޮތަށް ބުނެފަ ދެން އެކަން އެޗީވް‬ ‫ކުރުމަށް ހުރިހާ ދޮރުތަކެއްގައި ޓަކި ޖަހާނަން‪ .‬ދެން އެހާ ސާފުކޮށް މިހާރުން‬ ‫މިހާރަށް ބުނާކަށް އަޅުގަނޑު ބޭނުމެއްނޫނޭ ހަމައެކަނި ގޮތަކީ ޑީއާރުޕީގެ ތެރެއަށް‬ ‫ވަނުން ކަމަކަށް‪.‬‬

‫ޔާމީން އަމިއްލައަށް ވެސް ވިދާޅުވި‪ ،‬ރައީސް ނަޝީދު ވަރަށް ބޮޑު ކެންޕެއިނެއް‬ ‫ހިންގަވައިދެއްވައިފިޔޭ ޔާމީން ޕްރޮމޯޓްކުރަން ބަންދުކުރެއްވި ހާދިސާތަކަށްފަހު ޔާމީންގެ މަގުބޫލުކަން‬ ‫ކިޔާވަރަކަށް އިތުރުވެއްޖެކަމަށް ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވަންތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑު އެ ގޮތަކަށް ނޫން ވިސްނަނީ‪ .‬އަޅުގަނޑު ވިސްނަނީ ރައީސް ނަޝީދާއި‬

‫‪21‬‬


‫މުޅި ކެބިނެޓް އިސްތިއުފާ ދެއްވީ ވެސް އަޅުގަނޑުމެންކަހަލަ މަދު މީހަކާހެދިއޭ‪ .‬އެ‬ ‫ކެބިނެޓް އިސްތިއުފާދެއްވަން ދެއްކި ބަހަނާއަކީ ހަމަބުއްދި ހުރި ހަމައެކަކު ވެސް‬ ‫ގަބޫލު ކުރާނެ ވާހަކައެއް ނޫން‪ .‬މުޅިކެބިނެޓް އިސްތިއުފާދިނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން‬ ‫އެއްބާރުލުން ނުދިނިއްޔޭ ކިޔައިފަ‪ .‬އެއްބާރުލުން ނުދެނީސް އަނެއްކާވެސް އަމިއްލައަށް‬ ‫ހުވައިކޮށްގެން އެތިބީއަމިއްލައަށް މަގާމުތާ ހަވާލުވެގެން‪ .‬އަޅުގަނޑުމެން މެންބަރުންނަށް‬ ‫ރިޝްވަތު ދީގެން މެންބަރުން ނަގާ ވާހަކަ ރައީސް ނަޝީދު ދެއްކެވިޔަސް މިހާތަނަށް‬ ‫ޑީއާރުޕީ‪ ،‬ޕީއޭއިން މީހަކު އޮތިއްޔާ އޮންނާނީ ގެއްލިފަ އިތުރެއް ނުވޭ‪ .‬ނަމަވެސް‬ ‫އެމަނިކުފާނުގެ ޕަޓީއަށް ހަތް މެންބަރުން އިތުރު ކުރައްވައިފި‪ .‬ފައިސާ ދީގެން ވެސް‬ ‫އެހެން ގޮތްގޮތުން ވެސް ޝައުގުވެރިކަން ހުރެގެން ވެސް މީހުން ދަނީ އެމްޑީޕީއަށްކަން‬ ‫އެންމެން ދަންނާނެ‪ .‬އަޅުގަނޑަށް ބުނަން އެހާ ފަސޭހައެއް ނޫން އެކަމާ ގުޅިގެން‬ ‫މަގުބޫލުކަން އިތުރުވެގެންދިޔަ ކަމަކަށް‪ .‬ވެގެންދިޔަ ކަމަކީ ކުރީގަ ރައްޔިތުންނަށް‬ ‫ނޭނގޭވަރަށް އަޅުގަނޑުމެން އެނގިގެންދިއުން‪ .‬ގާސިމަކީ ވަރަށްގިނަ ބަޔަކު ދަންނަ‬ ‫ބޭފުޅެއް‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑު މީހުންނަށް ނޭނގޭ ވަރަށް އެނގިގެން ހިނގައްޖެ‪.‬‬ ‫އިންތިހާބެއްގަ ނިކުމެ ވާދަކުރީމަ އެނގޭނީ ކިހާވަރެއްގެ މަގުބޫލުކަމެއް އިތުރުވެއްޖެކަން‪.‬‬ ‫ގާސިމާއެކީ ބަންދުވެގެން މިދިޔައީ‪ ،‬ގާސިމާ ޔާމީނަކީ އެހާ ގުޅުން ރަނގަ ުޅ ދެބޭފުޅުންނެއް ނޫން‪.‬‬ ‫ބަންދަށްފަހު އެ ނުތަވަސްކަން ފިލައިގޮސްފައިވާކަމަށް މީހުން ބުނޭ ކީކޭ ޯތ ވިދާޅުވާނީ؟‬ ‫އަޅުގަނޑުމެން އޮޕޮޒިޝަންގަ ތިބެގެން ގާސިމު ވެސް އޮޕޮޒިޝަންގައި ހުންނަވައިގެން‬ ‫މަސައްކަތްކުރަން ފެށި ހިސާބުން އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑުތަން‬ ‫ރަނގަޅޭ‪ .‬އެއީ އެއް އަމާޒަކަށް މަސައްކަތް ކުރެވޭތީ‪ .‬އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ގުޅުން‬ ‫ރަނގަޅު‪ .‬ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންނަށް މަސައްކަތް ކުރެވުނީ އެއް އަމާޒަކަށްނޫން‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތްކުރީ ދެމީހުން ދެ މިސްރާބަކަށް‪ .‬ގާސިމަކީ ވަރަށް ވަރުގަދަ‬ ‫ބޭފުޅެއް‪ ،‬އަޅުގަނޑަކީ ވެސް އުސޫލުތަކެއް ގަބޫލުކުރާ މީހެއް‪ .‬އޮޕޮޒިޝަންގައި ތިބޭއިރު‬ ‫އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންގެ މަސައްކަތަކީ އެކައްޗެއް އެއީ ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުން‪.‬‬

‫ދާންވާ ހިސާބަކަށް ޖަވާބުދާރީ ކުރުމުގައި ދިއުން‪ .‬އެހެންވީމަ ކުރިއަށްވުރެ މިހާރު‬ ‫ގުޅުން ކިތައްމެހާ ތަނެއް ރަނގަޅު‪ .‬ގަބޫލު ކުރެވޭގޮތުގައި ދެމީހުންގެ މެދުގައި‬ ‫އިތުބާރު ވެސް ކުރިއަށްވުރެ މާބޮޑުތަން ރަނގަޅު‪ .‬ދޫނިދޫއަށް އަޅުގަނޑުމެން‬ ‫ގެންދިޔަ މައްސަލައިގައި ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ވެސް އައީ އެއް ޗާޖެއް‪.‬‬ ‫ހުކުމްވެސް އެއް ހުކުމެއް މަސައްކަތްކުރީ ވެސް އެކުގައި‪ .‬ލޯޔަރުންގެ ޓީމުން‬ ‫ވެސް ރިސާޗް ކުރުމުގައި ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރީ‪ .‬އެހެންވީމަ ވަރަށް ބޮޑަށް‬ ‫ދިމާވެސްވޭ އަދި ދޫނިދޫގައި އަޅުގަނޑާ ގާސިމާ ދެމީހުން އެއްކޮށް ވަރަށްގިނައިރު‬ ‫އުޅެން ދިމާވީ‪ .‬އެހެންވީމަ ގުޅުން ވަރަށް ރަނގަޅު‪.‬‬ ‫ތި ގުޅުން އޮތުމުން ރައީސް ނަޝީދަށް ކިހާ ބޮޑު މައްސަލައަކަށްވެދާނެތޯ؟‬ ‫ރައީސް ނަޝީދަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ގާސިމަކީ ކިހާވަރެއްގެ ފޯ ް‬ ‫ސ‬ ‫އެއްކަން‪ .‬ރައީސްގެ ހިތްޕުޅު ވަރަށް ނުތަނަވަސްވާނެ ރައީސްގެ ޕޮޕިއުލަރިޓީ‬ ‫ކުޑަވެފައިވަނިކޮށް ގާސިމާ އަޅުގަނޑާ ގުޅުނީމަ ރައީސް ވަރަށް ކަންބޮޑުވާނެ‪.‬‬ ‫ރައީސް ނަޝީދު ކުރިޔަށް އޮތް ދައުރަށް ހޮވިވަޑައިގަތުގެ ކިހާ ފުރުސަތެއް އެބައޮތްތޯ؟‬ ‫އަޅުގަނޑު ނުދެކެން ފުރުސަތު އޮތް ކަމަކަށް ހަމަ އެއްވެސް ފުރުސަތެއް‬ ‫ނެތް‪ .‬އަޅުގަނޑުމި ދަންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތިބި މީހުންނަށް ގޭމް‬ ‫ރަނގަޅަށް ކުޅެވިއްޖެއްޔާ ރައީސް ނަސީދަށް އެއްވެސް ފުރުސަތެއް ނެތް‪،‬‬ ‫ފުރުސަތު އޮތްނަމަ ހަނީމޫން ޕީރިއަޑްގައި އެބޭފުޅުނަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން‬ ‫ލިބިވަޑަގަންނަވާނީ ‪ 25‬ގޮނޑިއެއް ނޫން‪،‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬


‫ބްރޭކް ކޭ ބާ ްދ‬ ‫ކާމިޔާބުވާނެކަމުގެ‬ ‫ޔަގީންކަން އެބައޮތް!‬ ‫ ‬ ‫ ‬ ‫ ‬ ‫ ‬ ‫ ‬ ‫ ‬

‫ބްރޭކް ކޭ ބާދް ކާމިޔާބު ވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަ ް‬ ‫ނ‬ ‫ ‬ ‫ވަރަށް ބޮޑުކަމަށް ފިލްމު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ‪.‬‬ ‫ފިލްމުގެ ތަރީންނާއި ވާހަކައާއި ޑައިރެކްޝަން ޓީމުވެސް‬ ‫ވަރުގަދަވުމުންނެވެ‪ .‬އަދި ފިލްމުގެ މިޔުޒިކާއި ލަވަތަކުގެ‬ ‫ޅެންތައްވެސް ރީތިވުމުންނެވެ‪.‬‬ ‫މޮޅު ފިލްމުތަކެއް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ ކުނާލް‬ ‫ ‬ ‫ކޯލީ އުފައްދައި‪ ،‬ޑޭނިޝް އަސްލަމް ޑައިރެކްޓްކުރާ ބްރޭކް‬ ‫ކޭ ބާދްގައި މުހިއްމު ރޯލްތަކެއް އަދާކުރަނީ އާމިރުޚާންގެ‬ ‫ބޮޑުބޭބެދަރި އިމްރާން ޚާނާއި ދީޕިކާ ޕަޑުކޯނެވެ‪ .‬އެ ދެމީހުންގެ‬ ‫އިތުރުން ފިލްމުގައި އުޅޭ ތަރީންގެ ތެރޭގައި ޝަރްމީލާ‬ ‫ޓެގޯވެސް ހިމެނެއެވެ‪ .‬ފިލްމުގެ މިޔުޒިކް ވިޝާލް ޝޭކަރ‬ ‫ތައްޔާރުކޮށްދީފައިވާއިރު‪ ،‬ލަވަތަކަށް ޅެން ހަދާފައިވަނީ ޕްރަސޫން‬ ‫ޖޯޝީއެވެ‪.‬‬ ‫ބްރޭކް ކޭ ބާދްގެ ވާހަކައަކީ އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ‬ ‫ ‬ ‫އެއް ހިސާބެއްގައި ރަހުމަތްތެރީންގެ ގޮތުގައި އުޅެމުން ގެންދާ‬ ‫އަންހެން ކުއްޖަކާއި ފިރިހެން ކުއްޖެއްގެ ލޯބީގެ ހާދިސާތަކުގެ‬ ‫މައްޗަށް ބިނާކުރެވިފައިވާ ވާހަކައެކެވެ‪ .‬އަންހެން ކުއްޖާގެ‬ ‫ހުވަފެނަކީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ފިލްމު ކުޅޭ އެކްޓްރެސްއަކަށް‬ ‫ވުމެވެ‪ .‬ފިރިހެންކުއްޖާގެ ހިތުގައި އެކަމުގެ ސަބަބުން‬ ‫އުފެދެމުންދަނީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ‪ .‬ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި‬ ‫މައްސަލަ ޖެހެނީ އަންހެން ކުއްޖާ ކިޔަވަން އޮސްޓްރޭލިޔާއަށް‬ ‫ދާން ނިންމާ ހިސާބުންނެވެ‪.‬‬

‫އަބޭ ޑިއޯލް ބޮޑުބޭބެ ދަރުމެންދުރާއާއެކު‬ ‫ފިލްމެއް ކުޅުމުގެ އުއްމީދުގައި‬

‫އަބޭ ޑިއޯލް ބުނާ ގޮތުގައި އޭނާގެ މިހާރުގެ އެންމެ ބޮޑު އުއްމީދަކީ ބޮޑުބޭބެ‬ ‫ ‬ ‫ދަރުމެންދުރާއާއެކު ފިލްމެއް ކުޅުމެވެ‪ .‬މިހާރު ފިލްމު އިންޑަސްޓްރީގައި މަސައްކަތްކުރާ ޑިއޯ ް‬ ‫ލ‬ ‫އާއިލާގެ މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން އުމުރުން އެންމެ ހަގު އަބޭ ފިލްމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާތާ‬ ‫ފަސް އަހަރުވެފައިވާ ނަމަވެސް އޭނާ މިހާތަނަށް ޑިއޯލް އާއިލާގެ އެހެން އެއްވެސް ފަންނާނަކާއެކު‬ ‫މަސައްކަތްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ‪.‬‬ ‫އަބޭ ބުނާގޮތުން އޭނާގެ ބޮޑުބޭބެ ދަރުމެންދުރާއާއި ދެބެންގެ ދެދަރި ބޭބެއިން ކަމުގައިވާ‬ ‫ ‬ ‫ސަނީ ޑިއޯލާއި ބޮބީ ޑިއޯލާ އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފިލްމެއް ވަރަށް ފުރިހަމަ ފިލްމަކަށް ވާން އޭނާ‬ ‫ބޭނުންވެއެވެ‪ .‬ވަރަށް ފަހުން އަބޭ ވަނީ އޭނާ އަމިއްލަޔަށް ސްކްރިޕްޓެއް ލިޔުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ‪.‬‬ ‫އޭނާ މި ސްކްރިޕްޓް ލިޔަމުން ގެންދަނީ ދަރްމެންދުރާއާއި ސަނީއާއި ބޮބީއާއި ތިން މީހުންނަށް މުހިއްމު‬ ‫ރޯލްތަކެއް އޮންނަގޮތަށެވެ‪.‬‬ ‫އަބޭ ބުނިގޮތުގައި ބޮޑުބޭބެ ދަރުމެންދުރާއާއެކު މަސައްކަތްކުރުމަކީ އޭނާގެ ހުވަފެނަކަށް ވިޔަސް‬ ‫ ‬ ‫އެއީ އޭނާއަށް ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ‪ .‬އެއީ ބޮޑުބޭބެއާ ކުރިމަތިލާންޖެހުމުން އޭނާއަށް ކުރެވޭ‬ ‫އިހުތިރާމުގެ ސަބަބުން އެހެން ކަންތައް އުނދަގޫވާތީއެވެ‪ .‬އަބޭގެ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ވާ‬ ‫ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބެމާ ހިނގާށެވެ!‬ ‫‪to 2747‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send‬‬ ‫‪23‬‬


‫ސިކުނޑީގެ ތޫފާން‬ ‫ސީނާ އަހުމަދު ޒާހިރު‬ ‫ދުނިޔޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގައި ރާއްޖެ މިހާރު ހިމެނެނީ އެންމެ މަތީ‬

‫ ‬

‫ފަންތީގައެވެ‪ .‬މުޅި ދުނިޔޭގައި ރާއްޖެވަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގައި މަޝްހޫރުކަން‬

‫ވަޒީފާ ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތުތައް ހަނިވެގެންދަނީއެވެ‪ .‬އަދި ބައެއް ސަބަބުތަކާހުރެ‬ ‫ވަޒީފާތަކަށް ދިވެހިން ނުލިބެނީއެވެ‪ .‬ނުވަތަ ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިވެހިން ވަޒީފާގައި‬ ‫ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ މަސައްކަތަކީ ރާއްޖޭގައި‬

‫ހޯދާފައެވެ‪ .‬މިހާރު ރާއްޖެއަކީ މުއްސަނދިން ދަތުރުކުރާ މަންޒިލެކެވެ‪ .‬ދުނިޔޭގެ‬

‫ދެމި ނުތިބެނީއެވެ‪.‬‬

‫އެންމެ ރީތި ރިޒޯޓާއި އެންމެ އަގު ބޮޑު ރިޒޯޓުތަކުގެ ލިސްޓުގައި ރާއްޖޭގެ‬

‫ލިބެން ހުންނަ އެބާވަތުގެ އެހެން ވަޒީފާތަކަށްވުރެ ރަނގަޅު މުސާރައެއް ލިބޭ‬

‫ރިޒޯޓްތައް ހިމެނެއެވެ‪ .‬ރާއްޖެ އަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންގެ ތެރޭގައި‬

‫މަސައްކަތެކެވެ‪ .‬މިހެންވުމާއި އެކު އެ މަސައްކަތަށް ދިވެހިން ނުލިބޭކަމަށްވާނަމަ‪،‬‬

‫ތަފާތު ވައްތަރުގެ މިލިއަނަރުން ހިމެނެއެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރޭގައި ކުޅިވަރުތައްކުޅޭ‬

‫އެއީ ސަރުކާރުގެ ކަމާއިބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވިސްނަވަންވީ‪ ،‬އަދި ފިޔަވަޅު‬

‫މިލިއަނަރުންނާއި ފިލްމުކުޅޭ މިލިއަނަރުންނާއި ތަފާތު ވިޔަފާރިތަކުގެ‬

‫އަޅުއްވަންވީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫މިލިއަނަރުން ހިމެނެއެވެ‪ .‬އެފަދަ މީހުންނަކީ މަދުން މީހުންދާ އަގުބޮޑު‬

‫ ‬

‫ރައްކާތެރި ރީތި މަންޒިލްތަކަށް ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަން ދަތުރުކުރާ މީހުންނެވެ‪.‬‬

‫ޞިނާޢަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ކެނޑިނޭޅި މަސައްކަތްކުރަމުން‬

‫މިހެންވުމާއި އެކު ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޞިނާއަތަކީވެސް ގިނައިން ފައިސާ‬

‫ގެންދެއެވެ‪ .‬ރިޒޯޓްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ގިނަގުނަ ޚަރަދުތައް‬

‫ލިބޭ ގިނަ ވަޒީފާތަކަށް މީހުން ބޭނުންވާ ޞިނާޢަތެކެވެ‪.‬‬

‫ކުރަމުންގެންދެއެވެ‪ .‬ތަފާތު ޤައުމުތަކުން ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ އަށް ގެނައުމަށް‬

‫ފަތުރުވެރިކަމުގެ‬

‫ފަތުރުވެރިންނަށް ދެވޭ ޚިދުމަތް ރަނގަޅުކުރުމަށް ފަތުރުވެރިކަމުގެ‬

‫ރިޒޯޓްތަކުގެ ވެރިންނާއި‬

‫ޞިނާޢަތުން ދިވެހިންނަށް‬

‫ސަރުކާރުން ގިނަގުނަ‬

‫ލިބެންވާ އެންމެ‬

‫ޚަރަދުތައް ކުރަމުން‬

‫ފުރިހަމަ ފައިދާއެއް‬

‫ގެންދެއެވެ‪ .‬ފަތުރުވެރިކަމާއި‬

‫ނުލިބެއެވެ‪ .‬މިކަމުގެ‬

‫ބެހޭ ޖަމްޢިއްޔާއިން‬

‫ތަފާތު ސަބަބުތައް‬

‫ފަތުރުވެރިންގެ ޙިމާޔަތާއި‬

‫އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬މީގެތެރޭގައި‬

‫ރައްކާތެރިކަމަށް‬

‫އެންމެ މުހިއްމު އެއް‬

‫ގިނަގުނަ ފިޔަވަޅުތައް‬

‫ސަބަބަކީ ދިވެހި‬

‫އަޅަމުން ގެންދެއެވެ‪.‬‬

‫އިންވެސްޓަރުންނަށް ދިގު‬

‫ސަރުކާރުން ވެސް‬

‫މުއްދަތަކަށް‪ ،‬އެކަށީގެންވާ‬

‫ޤާނޫނާއި ޤަވައިދުގެތެރެއިން‬

‫އިންޓަރެސްޓަކަށް‪،‬‬

‫ފަތުރުވެރިކަމުގެ ފެންވަރު‬

‫ރާއްޖޭގައި ހުންނަ‬

‫ހިފަހައްޓާ‪ ،‬ފަތުރުވެރިކަން‬

‫ބޭންކުތަކުން ފައިސާ‬

‫ޙިމާޔަތްކޮށް ފަތުރުވެރިކަން‬

‫ލިބުން ދަތިކަމެވެ‪.‬‬

‫ކުރިއެރުވުމަށް ފިޔަވަޅު‬

‫މިހެންވުމާއި އެކު‬

‫އަޅުއްވަމުން ގެންދަވައެވެ‪.‬‬

‫ދިވެހިންނަށް‬

‫އެހެންނަމަވެސް‬

‫އިންވެސްޓުކުރާނެ‬

‫ހިތާމަޔާއެކު‬

‫ފައިސާ ރާއްޖޭގައި‬

‫ދަންނަވަންޖެހެނީ‬

‫ހުންނަ ބޭންކުތަކުން ނުލިބޭކަމަށްވާނަމަ އެ ފައިސާ ބޭރުން ހޯދުމުގެ‬

‫ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތު ދިވެހިކުރުމަށް‪ ،‬ސަރުކާރުން އެކަށީގެންވާ‬

‫ޤާބިލްކަން ލިބިފައިވާ މީހުން އެފައިސާ ހޯދަނީ ރާއްޖެއިން ބޭރުންނެވެ‪.‬‬

‫މަސައްކަތެއް ކުރައްވާފައި ނުވާކަމެވެ‪ .‬ފަތުރުވެރިކަމުގެ ފައިދާ ހޯދަންބޭނުންވާ‬

‫ގިނަފަހަރަށް މެދުވެރިއަކާ އެކުގައެވެ‪ .‬ގިނަފަހަރަށް މެދުވެރިޔާ އަށް ބޮޑު ބައެއް‬

‫އެންމެ އާދައިގެ މީހާއަށް އެ ފައިދާ ލިބޭނޭމަގު އެންމެ އެކަށީގެންވާގޮތެއްގައި‬

‫އެޅިގެންނެވެ‪.‬‬

‫ތަނަވަސްކޮށްދެއްވާފައި ނުވާކަމެވެ‪ .‬އަލަށް ބީލަމަށްލެވޭ ރަށްތައްވެސް‬

‫ތައްޔާރީ ހެދުމުގެ ކާރުޚާނާތަކުގެ މަސައްކަތެކޭ އެއްގޮތަށް‬

‫ފަތުރުވެރިކަމަށް ތަރައްޤީކުރަމުން ގެންދަނީ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުންނެވެ‪ .‬ދިގު‬

‫ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތުގައި ވެސް ޢާއްމު ރައްޔިތުންނަށް އޮންނާނެ‬

‫މުއްދަތަކަށް ރަށްތައް ކުއްޔަށް ދޫކުރެވިގެންނެވެ‪ .‬އޭގެ ބަދަލުގައި ރައްޔިތުންގެ‬

‫އެންމެ ބޮޑު ފައިދާ އަކީ ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތު ތަނަވަސްވެގެން ދިއުމެވެ‪.‬‬

‫ޙިއްޞާވާ ކުންފުންޏަކުން ނުވަތަ ރައްޔިތުންނަށް ޙިއްޞާވިއްކައިގެން‪،‬‬

‫ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތުގެ ވަޒީފާތަކަށްވެސް މިހާރު މިވަނީ ތައްޔާރީހެދުމުގެ‬

‫ނުވަތަ ރައްޔިތުން ބައިވެރިކުރާ ކުންފުނިތަކަކަށް‪ ،‬ދިގު މުއްދަތަކަށް‪،‬‬

‫ކާރުޚާނާތަކުގެ ވަޒީފާތަކަށް ވީގޮތަށެވެ‪ .‬ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް މަސައްކަތުގައި އުޅޭ‬

‫ފަތުރުވެރިކަމަށް ރަށްތައް ތަރައްޤީކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރެވިދާނެއެވެ‪.‬‬

‫ބިދޭސީން ގިނަވަމުންދަނީއެވެ‪ .‬މިހެންވުމުން މިކަމުގެ ސަބަބުން ދިވެހިންނަށް‬

‫ދިވެހިރާއްޖެއިން ލިބެންހުރިކަމަށް މިއަދާއި ހަމައަށް ހޯދިފައިވާ ޤުދުރަތީ‬

‫‪24‬‬


‫މުއްސަނދިކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރީތި ޖަޒީރާތަކެވެ‪ .‬އެންމެންގެ އަމާޒު‬

‫ތެދުފުޅެކެވެ‪ .‬ދިވެހިންގެ މަސައްކަތުގެ އަޚްލާޤްގެ މައްސަލައެއް‬

‫ ‬

‫ހުއްޓިފައިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތަށެވެ‪ .‬ފައިދާ ބޮޑު ކުރިއަރަމުންދާ‬

‫އެބައޮތެވެ‪ .‬އަދި ބައެއް އާދައިގެ ވަޒީފާތަކަށް ދިވެހިން ހޯދުންވެސް‬

‫ޞިނާޢަތަކަށްވާތީވެއެވެ‪.‬‬

‫ބައެއް ފަރާތްތަކަށް‪ ،‬ބައެއްފަހަރު އެހާ ފަސޭހައެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަދި ދިވެހިން‬

‫ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޞިނާޢަތަށް ސާޅީސް އަހަރު ފުރެން‬ ‫ކައިރިވެފައިވާއިރު ވެސް އެ ޞިނާޢަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ގިނަ މީހުންނަކީ‬

‫ޒިއްމާދާރުކަމާއި އެކު ވަޒީފާގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ބޭތިއްބުމަށްވެސް‬ ‫ބައެއްފަރާތްތަކުގެ ތަޖުރިބާ އެހާ ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ‪ .‬މިކަމުގެ ޙަޤީޤަތް‬ ‫މިކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް‬

‫ދިވެހިންނަށް ހެދުމަށް މާބޮޑު މަސައްކަތެއް ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ‪ .‬ފަތުރުވެރިކަމުގެ‬

‫ހޯދުމަށް ސަރުކާރުން ދިރާސާއެއް ކުރެއްވިބާވައެވެ؟‬

‫ޞިނާޢަތުގައި ބިދޭސިންދަނީ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ‪ .‬އެންމެ‬

‫ސަރުކާރުން ކުރެއްވުނީ ކޮން މަސައްކަތެއްބާވައެވެ؟ އެޅުއްވީ ކޮން‬

‫އާދައިގެ ވަޒީފާތަކުގައި ވެސް މެއެވެ‪ .‬ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރަށް ހިންގާ‬

‫ފިޔަވަޅެއްބާވައެވެ؟ ރިޒޯޓްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ދިވެހިންގެ އިޖްތިމާޢި‬

‫ރިޒޯޓްތަކުގެ އެކިއެކި ޑިޕާޓްމެންޓުގެ އިސްވެރިންގެ ގޮތުގައި ބިދޭސިން ތިބުމަކީ‬

‫މައްސަލަތަކާއި ބެހޭގޮތުން ވިސްނާ ހައްލެއް ހޯދުމަށް އެއްވެސް އިރެއްގައި‬

‫އެތަންތަނުގެ ޤަވައިދުތައް އޮންނަ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަމަކަށ�� ވެދާނެއެވެ‪ .‬އެފަދަ‬

‫މަސައްކަތެއް ކުރެވުނުބާވައެވެ؟‬

‫ރިޒޯޓެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ދިވެއްސަކު އެ ކުންފުނީގެ އެހެން ރިޒޯޓެއްގައި‬

‫ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ދަނީ ކުރިއަށެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬

‫އެހެން ޤައުމެއްގައި ވެސް މަސައްކަތް ކޮށްފާނެއެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ‬

‫އެ ދުވެލީގައި އެދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ދިވެހިން ކުރިއަކަށް ނުދެއެވެ‪.‬‬

‫އެވާހަކައެއް ނޫނެވެ‪ .‬ކިޔަވައިގެން ތިބި މުރާލި‪ ،‬ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ދިވެހިން‬

‫އެމީހުންނަށް ލިބެންޖެހޭ ފުރުޞަތުތަކާއި އެމީހުންގެ ޙައްޤުތަކާ މެދު‬

‫ތިއްބާ ބައެއް ވަޒީފާތައް ބިދޭސިންނަށް ދާ ވާހަކައެވެ‪ .‬ޚާއްޞަގޮތެއްގައި މިކަން‬

‫ސަރުކާރުން ވިސްނަވާ ފިޔަވަޅު އަޅުއްވަންވެއްޖެއެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ‬

‫ފާހަގަވެގެންދަނީ ބިދޭސިން ހިންގާ ރިޒޯޓްތަކުގައެވެ‪ .‬ޚާއްޞަކޮށް އަވައްޓެރި‬

‫ރިޒޯޓްގައި ފަތުރުވެރިން ތިއްބައި މުޒާހަރާކުރުމުގު ޙައްޤު ދޭންޖެހޭ ވާހަކައެއް‬

‫ޤައުމުތަކުގެ މީހުންގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ރިޒޯޓްތަކުގައެވެ‪ .‬މިހެންވުމުން‬

‫ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ފަތުރުވެރިކަމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކޮންމެހެން ލިބެންޖެހޭ ފައިދާވެސް ދަނީ‬ ‫ބިދޭސިންގެ އަތްމައްޗަށެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި ހަރުލާންޖެހޭނޭ ނުވަތަ‬ ‫ބެހެއްޓޭނޭ ބޭރުފައިސާ ވެސް ދަނީ ރާއްޖެއިން ބޭރަށެވެ‪ .‬ފަތުރުވެރިކަމުގެ‬ ‫ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ދިވެހިން ރައްކާތެރިކޮށް އެމީހުންނަށް ކުރިއެރުމެއް‬ ‫ހޯދައިދިނުމަށް ސަރުކާރުން އެކަށީގެންވާ ވަރަށް މަސައްކަތްކުރެވިފައިވާ ކަމަކަށް‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬

‫ނުފެނެއެވެ‪.‬‬

‫‪25‬‬


‫ވިޔަފާރި މުޢާމަލާތް‬ ‫ކުރުމުގެ އަލިފުބާ‬ ‫ހުސްނުއްސުއޫދު‬ ‫ފާތިހު އަކީ ބޭސްވެރިއެކެވެ‪ .‬ހަތް އަހަރު ދުވަހު ކިޔެވުމަށްފަ ު‬ ‫ހ‬ ‫ ‬ ‫ޑަކްޓަރު ކަމުގެ ފާސް ނެގިފަހުން ވޭތުވެދިޔަ ބާރަ ވަރަކަށް އަހަރު ދުވަހު‬ ‫ފާތިހު ބޭސްކުރަމުން އައީ ސަރުކާރުގެ އަސްފަތާލުތަކުގައެވެ‪ .‬ބާރަ ވަރަކަށް‬ ‫އަހަރުވަންދެން ރެއާއި ދުވާލު ބަލިމީހުން ބަލައި‪ ،‬ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުން‬ ‫އެއްކުރެވުނު ފައިސާކޮޅުން ކުޑަ ވިޔަފާރިއެއް ފެށުމަށް ފާތިހު ކަނޑައެޅިއެވެ‪.‬‬ ‫ފާތިހުގެ އެކުވެރި އެހެން ބޭސްވެރިއަކާ ބައިވެރިވެގެންނެވެ‪ .‬ދެމީހުންގެ‬ ‫އަތުގައި ހުރި ފައިސާ އެއްކުރުމުން‪ ،‬އެ ވިޔަފާރި ފެށުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ‬ ‫ހަލައްކައެއްހާ ރުފިޔާ ހަމަކުރެވުނެވެ‪ .‬އެއަށްފަހު‪ ،‬ރަނގަޅު ހިސާބަކުން‬ ‫ޢިމާރާތެއް ކުއްޔަށް ހިފިއެވެ‪ .‬އެ އިމާރާތުގައި ކުރަން ބޭނުންވާ‬ ‫ބޭސްވެރިކަމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭގޮތަށް އިމާރާތުގެ އެތެރޭގެ ތަންތަން‬ ‫ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ތިން ލައްކަ ރުފިޔާއަށް‪ ،‬އަމިއްލަ ތަކެތީގައި‪ ،‬ކޮށްދެވިދާނެ‬ ‫ކަމަށް ފާތިހުގެ ވަރަށް ގާތް މީހަކު ކަމުގައިވާ އިބުރޭ ބުންޏެވެ‪ .‬މަސައްކަތް‬ ‫ފެށުމުގެ ކުރީން ތިން ލައްކަ ރުފިޔާ ދިނުމުން އެއްމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި‬ ‫މަސައްކަތް ނިންމައިދޭނެ ކަމަށް ވެސް އިބުރޭ ބުންޏެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން‪ ،‬ތިން‬ ‫ލައްކަ ރުފިޔާ ވަގުތުންދީ އިބުރޭއާއި ހަވާލުކޮށް އިބުރޭއާ މަސައްކަތް ޙަވާލު‬ ‫ކުރިއެވެ‪ .‬މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރުމުގެ‬ ‫ނުވަތަ ފައިސާ ދިންކަމުގެ އެއްވެސް‬ ‫އެއްވެސް ލިޔެކިޔުމެއް ނެތިއެވެ‪.‬‬ ‫އެއްބަސްވުމެއް ކޮންމެހެން ނުލިޔުނު‬ ‫ސަބަބަކީ‪ ،‬އިބުރޭ އަކީ އަބަދުވެސް‬ ‫ޙުސައިން ހަލީމު މެންނާ އެކު‬ ‫ކޮފީ ބޯން ގޮސްއުޅޭ ވަރަށް ގާތް‬ ‫ރައްޓެއްސަކަށްވާތީވެ‪ ،‬އޭނާއަށް ކުރެވޭ‬ ‫އިތުބާރެއްގެ ބޮޑު ކަމުންނެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫އިބުރޭގެ ކުޑަ ދަރިފުޅު ބަލިވިޔަސް‬ ‫އަބަދު ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން‬ ‫އައިސްއައިސް ވަރަށް ބޮޑު ގާތްކަމެއް‬ ‫އެމީހުންގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާތީވެއެވެ‪.‬‬ ‫އޭރު އިބުރޭގެ އަންހެނުން‬ ‫ ‬ ‫އިނީ ވިހަން ތައްޔާރު ވެފައެވެ‪.‬‬

‫‪26‬‬

‫އެހެންކަމުން ފައިސާ ކޮޅު ލިބުމާއެކު ލަސް ނުކޮށް އިބުރޭ އަވަސް ވެގަ ީ‬ ‫ތ‬ ‫އަންހެނުން ގޮވައިގެން ސިލޯނަށް ދިއުމަށެވެ‪ .‬ސިލޯނަށް ގޮސް ގެއެއް ކުއްޔަށް‬ ‫ހިފައި އަންހެނުންނާއި ދެންތިބި ދެކުދީންވެސް ސިލޯނަށް ގެންގޮސްފިއެވެ‪.‬‬ ‫އަންހެނުން ވިހަންވެފައި އިނުމުން އިބުރޭ އަކަށް މާލެއަކަށް އާދެވޭކަށް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫އިބުރޭ ސިލޯނަށް ދިޔަތާ އެއްމަސް ދުވަސް ފަހުން އިބުރޭގެ އަންހެނުން ސާމިޔާ‬ ‫ވަރަށް ރީތި ފިރިހެން ކުއްޖަކު ވިހައިފިއެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ޑޮކްޓަރު ބުނަނީ އެ‬ ‫ތުއްތު ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި އުނިކަމެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން އެކުއްޖާ އަށް‬ ‫މެދުނުކެނޑި ހަމަސް ދުވަސް ވަންދެން ޚާއްސަ ފަރުވާ އެއް ދޭންޖެހޭނެ‬ ‫ކަމަށެވެ‪ .‬އެހެން ކަމުން އިބުރޭ ގަސްތުކުރީ ދަރިފުޅުގެ ފަރުވާގެ ކަންތައް‬ ‫ނިމެންދެން އަންހެނުންނާ ކުދިން ސިލޯނުގައި ބޭތިއްބުމަށެވެ‪.‬‬ ‫އިބުރޭ އަށް ފައިސާ ޙަވާލުކުރިތާ ހަފްތާއެއްހާ ދުވަސް ވީއިރުވެސް‪،‬‬ ‫ ‬ ‫ތަނުގެ މަސައްކަތް އިބުރޭ ފަށާފައި ނުވާތީވެ‪ ،‬ފާތިހު އިބުރޭއަށް ގުޅިއެވެ‪.‬‬ ‫އިބުރޭގެ ފޯނު އޮތީ ނިއްވާލާފައެވެ‪ .‬މެދުނުކެނޑި ތިން ހަތަރު ދުވަހު‬ ‫ގުޅިއިރުވެސް އިބުރޭގެ ފޯނު އޮންނަނީ ނިއްވާލާފައެވެ‪ .‬އިބުރޭގެ ރައްޓެއްސެއް‬ ‫ކުރެން އެހުމުން ފާތިހަށް އެނގުނީ އިބުރޭ ހުރީ ސިލޯނަށް ގޮސް ކަމެވެ‪ .‬މަސް‬ ‫ދުވަސް ވީއިރުވެސް އިބުރޭގެ‬ ‫ޚަބަރެއް ނުވެގެން އިބުރޭ އުޅޭ‬ ‫ގެއަށް ފާތިހު ދިއުމުން‪ ،‬އިބުރޭ‬ ‫ސިލޯނަށް ދިޔައީ އަންހެނުންނާ‬ ‫ކުދިންވެސް ގޮވައިގެން ކަމާއި‪،‬‬ ‫ސިލޯނަށް ދިޔަ ސަބަބުވެސް‬ ‫އެނގުނެވެ‪ .‬އިބުރޭ އެހާ‬ ‫އަވަހަށް އަންނާނެހެން‬ ‫ހީނުވާކަމަށް އެގޭގައި އުޅޭ‬ ‫ބިދޭސީ އަންހެނަކު ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ނަސީބަކުން އެބިދޭސީ މީހާ‬ ‫އަތުން އިބުރޭއާއި ގުޅޭނޭ‬ ‫ނަންބަރެއް ލިބުނެވެ‪.‬‬ ‫ފާތިހު‬ ‫ ‬ ‫އިބުރޭއަށް ގުޅިއެވެ‪ .‬އިބުރޭ‬ ‫ވަރަށް ދިގު ވާހަކައެއް ފާތިހަށް‬


‫ކިޔައިދިނެވެ‪ .‬އަދި ކުރިއަށް އޮތް ހަފްތާގައި އިބުރޭ މާލެ އައިސް ފާތިހު ާ‬ ‫އ‬ ‫ބައްދަލުކުރާނެ ކަމަށް ބުނެޏެވެ‪ .‬ޖެހިގެން އައި ހަފްތާގައި އިބުރޭ މާލެ އައިސް‬ ‫ފާތިހުއާ ބައްދަލުކުރިއެވެ‪ .‬އިބުރޭ އަތުގައި އެއްވެސް ފައިސާއެއް ނެތް‬ ‫ކަމަށާއި ފާތިހުދިން ފައިސާކޮޅު ހުސްވެއްޖެ ކަމަށް ބުންޏެވެ‪ .‬އަދި މަސައްކަތް‬ ‫ފެށޭނީ މަސައްކަތަށް ބެނުންވާ ތަކެތި ގަތުމަށް ފައިސާ ކޮޅެއްލިބިގެން‬ ‫ކަމަށް އިބުރޭ ފާތިހު ގާތު ބުންޏެވެ‪ .‬އިބުރޭގެ ވާހަކަ އަޑު އިވުމުން ފާތިހު‬ ‫އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވެއްޖެއެވެ‪ .‬އިތުރަށް ފައިސާދީފި ނަމަ ވެދާނެ ގޮތަކާމެދު‬ ‫ފުންކޮށް ވިސްނިއެވެ‪ .‬އަދި އިބުރޭ އަތުން މަސައްކަތް ނަގާފަ އެހެން ބަޔަކާ‬ ‫މަސައްކަތް ޙަވާލުކޮށްފިނަމަ‪ ،‬އިބުރޭ އަށް ދިން ފައިސާކޮޅު އަނބުރާ ލިބޭނެތޯ‬ ‫ހިތާހިތާ ސުވާލު ކުރެވުނެވެ‪ .‬އެހެން ބަޔަކަށް އެމަސައްކަތް އަލުންދީފި‬ ‫ނަމަ އެކަމަށް އިތުރަށް ދާނެ ޚަރަދާމެދުވެސް ފާތިހު ވިސްނިއެވެ‪ .‬މިހުރިހާ‬ ‫ކަމަކަށް ވިސްނުމަށްފަހު ފާތިހުއަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމަށް ވިސްނުނީ‬ ‫މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ގަތުމަށް އެއްލައްކަ ރުފިޔާ އިބުރޭއާ އަލުން‬ ‫ޙަވާލުކުރުމަށެވެ‪.‬‬ ‫ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އިބުރޭ އަނެއްކާ ސިލޯނަށް ހިނގައްޖެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ފާތިހުއަށް އެކަން އެނގުނީ‬ ‫އޭގެ ތިން ދުވަސް ފަހުންނެވެ‪.‬‬ ‫ފާތިހު އިބުރޭއާ ގުޅޭތޯ ކުރި‬ ‫މަސައްކަތްވީ ނާކާމިޔާބެވެ‪.‬‬

‫ދެބަސްވުން އުފެދުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވާނެއެވެ‪ .‬ޙައްޤު ގެއްލުމުގެ ފުރުޞަ ު‬ ‫ތ‬ ‫ކުޑަވާނެއެވެ‪ .‬ލަނޑެއް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވާނެއެވެ‪ .‬އެއްބަސްވުމެއް ލިޔަންޖެހޭ‬ ‫ކޮންމެ ފަހަރަކު ޤާނޫނީ ވަކީލަކު މެދުވެރި ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ‪ .‬އެގްރީމެންޓުގައި‬ ‫ލިޔާނީ ދެފަރާތުން ކުރަންޖެހޭނެ ހުރިހާ ކަންތައް ތަކެވެ‪ .‬ކޮންމެ ފަރާތަކުން‬ ‫ކުރަންޖެހޭނެ ކަންތައްތައް ލިޔަންވާނީ ވަކި ލިސްޓެއްގެ ގޮތުގައެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫އެކަންތައްތައް އަނެއްފަރާތުން ނުކޮށްފިނަމަ ދެންހަދާނެ ގޮތް ލިޔުމުން ފުދޭނެއެވެ‪.‬‬ ‫ފާތިހު އަށް ހެދުނު އެންމެ ބޮޑު ގޯހަކީ މަސައްކަތްފެށުމުގެ ކުރިން ފައިސާ‬ ‫ދިނުމެވެ‪ .‬މަސައްކަތުގެ އަގު ދޭންވާނީ މަސައްކަތްކޮށް ނިމުމުންނެވެ‪ .‬އެންމެ‬ ‫މޮޅުގޮތަކީ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގޮސް‪ ،‬މަސައްކަތް ނިމެމުންދާ މިންވަރަކުން‪،‬‬ ‫ނިމޭ މަސައްކަތުގެ ނިސްބަތުން‪ ،‬ބައިކުޅަބައިން ފައިސާ ދެމުން ގެންދިއުމެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތުގެ އަގު އަދާކުރާނެ ކަމުގެ ޔަޤީން ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެޑްވާންސަށް‬ ‫އަގުން ބައެއް ދޭނަމަ މަސައްކަތުގެ ޖުމްލަ އަގުގެ ފަނަރަ އިންސައްތައަށް‬ ‫ވުރެ ގިނައިން ފައިސާ ދިނުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަދި މަސައްކަތުގެ އަގުގެ‬ ‫ތެރެއިން ދިހަ ވަރަކަށް އިންސައްތަ ދިނުން ރަނގަޅީ މަސައްކަތް ނިންމާތާ‬ ‫ތިންމަސް ދުވަސް ފަހުންނެވެ‪ .‬އެއީ ނިންމާ މަސައްކަތެއްގެ އުނިކަމެއް ހުރިނަމަ‬ ‫އެކަން ރަނގަޅުކުރުވުމުގެ‬ ‫ޔަޤީންކަމެއްގެ ގޮތުގައި‬ ‫ބަހައްޓާ ފައިސާއެކެވެ‪.‬‬ ‫ފައިސާ ދެމުން ގެންދާނެ‬

‫ފާތިހުއަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ‬ ‫ވާހަކަ ފާތިހުގެ އަންހެނުން‬ ‫ގާތު ބުނުމުން ފާތިހުގެ‬ ‫އަންހެނުން ފާތިހުއަށް ލަފާ‬ ‫ދިނީ ވީހާ އަވަހަކަށް ޤާނޫނީ‬ ‫ވަކީލަކާ ބައްދަލުކުރުމަށެވެ‪.‬‬ ‫ފާތިހުގެ‬ ‫ ‬ ‫ރަހުމަތްތެރިއަކު ޤާނޫނީ‬ ‫ވަކީލެއްގެ ނަމްބަރެއް ދިނެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނީ ވަކީލާ ބައްދަލުކުރުމުން‬ ‫އޭނާ ބުނީ ކޯޓަށް މައްސަލަ‬ ‫ހުށަހެޅުމުން ނިކަން އަވަހަށް‬ ‫ތި ފައިސާކޮޅު ލިބިދާނެ‬ ‫ކަމަށާ‪ ،‬ވަގުތުން ފަންސާސް‬ ‫ހާސް ރުފިޔާ ދިނުމުން ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅި ދާނެކަމަށާ‪ ،‬މައްސަލަ‬ ‫ނިމުމުން އަދި އިތުރު ފަންސާސް ހާސް ރުފިޔާ ވަކީލުގެ ފީގެ ގޮތުގައި ދޭން‬ ‫ޖެހޭނެކަމަށެވެ‪ .‬ފާތިހު އަތުގައި މިހާރު ހުރި މަދު ފައިސާ ކޮޅުގެ ތެރެއިން‬ ‫ފަންސާސްހާސް ރުފިޔާ ވަކީލާ ޙަވާލުކޮށް މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިދިނުމަށް‬ ‫ވަކީލުގާތުން ފާތިހު އެދުނެވެ‪.‬‬ ‫ފާތިހުއަށް ހެދުނު ގޯސްތަކަކީ ކޮބާ؟‬ ‫‪ .1‬އެގްރީމެންޓެއް ނުލިޔެ މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރިކަން‪.‬‬ ‫‪ .2‬ލިޔުމެއް ނެތި ފައިސާ ޙަވާލުކުރިކަން‪.‬‬ ‫‪ .3‬މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރީން މަސައްކަތުގެ މުޅި އަގު އެއްފަހަރާ ދިނުން‪.‬‬ ‫‪ .4‬އެއްފަހަރު ފައިސާއަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި މީހަކަށް ލިޔުމެއްނެތި އަނެއްކާވެސް‬ ‫ނަގުދު ފައިސާ ޙަވާލުކުރުން‬ ‫‪ .5‬ވަކީލަށް އެކަށީގެންނުވާ ބޮޑު އުޖޫރައެއް ދިނުމަށް އެއްބަސް ވުން‪.‬‬ ‫‪ .6‬މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރީން ވަކީލަށް ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ފައިސާ ދިނުން‪.‬‬ ‫ފާތިހުއަށް އަމަލު ކުރެވިދާނެ ރަނގަޅު ގޮތެއް‬ ‫ކިތަންމެ ގާތް ރައްޓެހި މީހަކާއެކުގައި ނަމަވެސް އަދި‬ ‫ ‬ ‫ތިމާގެ މީހަކާއެކުގައި ނަމަވެސް ފައިސާއާގުޅޭ މުޢާމަލާތެއް ކުރާނަމަ‬ ‫އެމުޢާމަލާތާބެހޭގޮތުން‪ ،‬ދެފަރާތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ތަފްސީލާއި‬ ‫ޝަރުޠުތައް ހިމެނޭ އެއްބަސްވުމެއް ލިޔަންވާނެއެވެ‪ .‬އެހެން ހެދުމުން‪ ،‬ފަހުން‬

‫ގޮތް އެގްރީމެންޓުގަ ި‬ ‫އ‬ ‫ލިޔެލުން ރަނގަޅުވާނެއެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތުގެ އަގު ދޭނޭ‬ ‫ގޮތް އެގްރީމެންޓުގައި‬ ‫ލިޔުމުގައި‪ ،‬އެގްރީމެންޓުގައި‬ ‫ބުނާ މަސައްކަތްތައް ފަސް‬ ‫ބަޔަކަށް ބަހައި‪ ،‬އެއިން‬ ‫ކޮންމެ ބައެއްގެ މަސައްކަތް‬ ‫ނިމުމުން މަސައްކަތުގެ‬ ‫އަގުގެ ތެރެއިން ވިހި‬ ‫އިންސައްތަ ދޭ ގޮތަށްވެސް‬ ‫އެގްރީމެންޓުގައި‬ ‫ލިޔެލެވިދާނެއެވެ‪ .‬‬ ‫އެންމެ ގިނައިން މިބާވަތުގެ‬ ‫ކަންކަމުގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމުކޮށް ދިމާވާ މައްސަލައަކީ‪ ،‬އެގްރީމެންޓުގެ‬ ‫ދަށުން ޙަވާލުކުރި މަސައްކަތުގެތެރޭގައި ނުހިމެނޭ އިތުރު މަސައްކަތް ކުރުވާފައިވާ‬ ‫ކަމަށްބުނެ‪ ،‬އިތުރަށް ކުރުވި މަސައްކަތުގެ އަގު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރި‬ ‫ފަރާތުން ބުނުމުން އުފެދޭ ދެބަސްވުމެވެ‪ .‬މިފަދަ ދެބަސްވުމަކަށް ޖާގަ ނުދިނުމުގެ‬ ‫ގޮތުން ދެކަމެއް ކުރެވިދާނެއެވެ‪ .‬އެއީ ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތަކުގެ ފުރިހަމަ‬ ‫ތަފްސީލާއި އެމަސައްކަތްތަކުގެ އަގު ހިމެނޭ ލިސްޓެއް އެގްރިމެންޓާއި އެޓޭޗްކޮށް‬ ‫އެ ލިސްޓުގައި ދެފަރާތުން ސޮއިކުރުމުމެވެ‪ .‬އަނެއްގޮތަކީ‪ ،‬އެގްރީމެންޓުގައި ނުހިމެނޭ‬ ‫މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ވެރިފަރާތުން ބުނި ނަމަވެސް އެމަސައްކަތުގެ ތަފްސީލާއި‬ ‫އެމަސައްކަތްކުރުމުގެ އަގު ކަރުދާސް ގަނޑެއްގައި ލިޔެ‪ ،‬ދެފަރާތުން އެ ލިޔުމުގައި‬ ‫ސޮއިކުރުމުގެ ކުރީން މަސައްކަތް ނުފެށުމެވެ‪ .‬ކިތަންމެ ވަގުތު ކުޑަވެފައި ވިޔަސް‪،‬‬ ‫ނުވަތަ މަސައްކަތް ކިތަންމެ އަވަހަކަށް ނިންމަންޖެހުނު ކަމަށްވިޔަސް‪ ،‬އަދި‬ ‫ކިތަންމެ ގާތް ރައްޓެހީން ކަމަށް ވިޔަސް މިއާދަތައް ދޫކޮށްލެވިއްޖެ ނަމަ‪ ،‬ފުދޭ‬ ‫ވަރެއްގެ ލަނޑެއް ލިބުން އޮންނާނީ ވަރަށް ގާތުގައެވެ‪.‬‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬ ‫‪27‬‬


‫ރޮނާލްޑޯއަށްވުރެ ކުރީގައި‬ ‫އިބްރޮހިމަވިޗް‬ ‫އަބްދުﷲ އަޒްމީން‬ ‫ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ އަގުބޮޑު ކުޅުންތެރިޔަކީ‬ ‫ ‬ ‫ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ރޮނާލްޑޯ އަކީ އެ ކުޅުންތެރިއަކަށްޓަކައި‬ ‫އެންމެ ގިނަ ފައިސާ ހޭދަކުރެވުނު ކުޅުންތެރިޔާއެއް ނޫނެވެ‪ .‬ރޮނާލްޑޯގެ ކުރިން އެންމެ‬ ‫އަގުބޮޑުކޮށް ކްލަބު ބަދަލު ކުރި ކުޅުންތެރިޔަކީ ބްރެޒިލްގެ ކަކާ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އޭނާ‬ ‫އަށް ކުލަބުތަކުން ހޭދަ ކުރި ފައިސާގެ މިންވަރު ހީވެސް ނުކުރާހާ މަދެވެ‪ .‬މިހެންވެ‬ ‫އެއް ކުޅުންތެރިއަކަށް ކުލަބުން ފައިސާ ހަރަދު ކުރި މިންވަރަށް ބަލާއިރު މި ލިސްޓުން‬ ‫އެއް ވަނަ ހޯދާނީ ކޮން ކުޅުންތެރިއެއް ބާވަ އެވެ؟‬ ‫ޒައިނުއްދީން ޒިދާން‬ ‫ ދުނިޔޭގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ތިން ފަހަރު ހޯދި ދެ‬ ‫ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކީ ޕްރާންސްގެ ވޯލްޑް ކަޕް‬ ‫ކެޕްޓަން ޒައިނުއްދީން ޒިދާނެވެ‪ .‬ބްރެޒިލް ބަލިކޮށް‬ ‫ފްރާންސް ވޯލްޑް ކަޕް އުފުލާލީ އޭނާގެ މޮޅު ދެ‬ ‫ގޯލުންނެވެ‪ .‬މި ހިސާބުން ދުނިޔޭގެ ތަރިއަކަށްވި‬ ‫ޒިދާން ޔުވެންޓަސް ދޫކޮށް ރެއާލް‬ ‫މެޑްރިޑުގެ ފަސް ނަންބަރު ޖާޒީ ލާން‬ ‫އެއްބަސްވީ ދުނިޔޭގެ ރެކޯޑްފީ‬ ‫އަކަށެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އޭނާ‬ ‫އަށް ކުލަބު ތަކުން ކުރި‬ ‫ހޭދަ އަށް ބަލާއިރު‬ ‫ޒިދާނަށް ޖާގަ‬ ‫ލިބެނީ ރޮބީނިއޯ‬ ‫އަށް ވުރެ‬ ‫ވެސް‬ ‫ފަހަތުންނެވެ‪.‬‬ ‫ޒިދާނަށް ކުރި ހަރަދު‪:‬‬ ‫އޭއެސް ކެނެސް އިން ބޯޑޯ އަށް ‪7‬‬ ‫މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ބޯޑޯއިން ޔުވެންޓަސް އަށް ‪ 3.5‬މިލިއަން‬ ‫ޕައުންޑް‬ ‫ޔުވެންޓަސް އިން ރެއާލް މެޑްރިޑަށް‬

‫‪ 73.5‬މިލިއަން ޕައުން ް‬ ‫ޑ‬ ‫ޖުމްލަ‪ 84 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ބްރެޒިލްގެ ރޮބީނިއޯ އަކީ އެއްވެސް ކުލަބެއްގައި ހަރުނުލާ ކުޅުންތެރިއެ ް‬ ‫އ‬ ‫ކަމަށް ބުނެ މީޑިޔާއިން އަބަދުވެސް ފާޑުކިޔަ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އިނގިރޭސި‬ ‫ވިލާތަށް އޭނާ ބަދަލުވީ އިނގިރޭސި ރެކޯޑް ޓްރާންސްފާ ފީއެއްގަ އެވެ‪.‬‬ ‫އަދި ރެއާލަށް ބަދަލުވުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ މަންމަ ސަލާމަތްކުރަން ވެސް‬ ‫އެތައް މިލިއަން ޕައުންޑެއް ހޭދަ ކުރަން ޖެހުނެވެ‪ .‬މިހެންވެ އުމުރުން‬ ‫ނުހަނު ޅަ އިރު އޭނާ އަށް ކުލަބުތަކުން ކޮށްފައިވާ ހޭދަ ޒިދާނަށްވުރެ‬ ‫އިތުރީ ކިހާ ވަރަކަށްބާވަ އެވެ؟‬ ‫ރޮބީނިއޯ އަށް ކުރި ހަރަދު‪:‬‬ ‫ސަންޓޯސް އިން ރެއާލްމެޑްރިޑަށް‪ 24 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ރެއާލް މެޑްރިޑުން މެންޗެސްޓާ ސިޓީ އަށް‪ 43 :‬މިލިއަން ޕައުންޑަށް‬ ‫މެންޗެސްޓާ ސިޓީ އިން އޭސީ މިލާނަށް‪ 18 :‬މިލިއަން ޕައުންޑަށް‬ ‫ޖުމްލަ‪ 85 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬

‫ރޮބީކީން‪:‬‬ ‫އަޔަލޭންޑްގެ ރޮބީކީން އަކީ މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑްގައި ވިދާ ި‬ ‫ލ‬ ‫ ‬ ‫އެކުލަބުގެ ކުރީގެ ކެޕްޓަން ރޯއި ކީންގެ ކޮއްކޮ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ރޯއި ކީން‬ ‫ފަދައިން ރޮބީ ކީން އަކީ އިނގިރޭސި އެންމެ ބޮޑެތި ކުލަބުތަކުގައި ވިދާލި‬ ‫ކުޅުންތެރިއެއްނޫނެވެ‪ .‬ކުރިން ބޭބެ އަދާކުރި މަގާމު ކަމަށްވާ އަޔަލޭންޑްގެ‬ ‫ކެޕްޓަންކަމުގައި މި ވަގުތު ހުރި ނަމަވެސް ކީން އަކީ ލިވަޕޫލުގައި ބޮޑު‬ ‫ފްލޮޕެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ގިނަ ކުލަބުތަކަކުން އޭނާގެ ކުޅުން ބަލައިގެންފައިވާތީ‬ ‫ކީން އަށް ކުލަބުތަކުން ކުރި ހޭދަ ވެސް އެހާމެ ބޮޑެވެ‪.‬‬ ‫ވޮލްވްހެމްޓަން އިން ކޮންވެންޓަރީ ސިޓީ އަށް ‪ 9‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ކޮންވެންޓަރީ ސިޓީ އިން އިންޓަމިލާނަށް ‪ 15‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫އިންޓަމިލާނުން ލީޑްސް ޔުނައިޓެޑަށް‪ 18 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ލީޑްސް ޔުނައިޓެޑުން ޓޮޓެންހަމް އަށް ‪ 10.5‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޓޮޓެންހަމް އިން ލިވަޕޫލަށް ‪ 24‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ލިވަޕޫލުން ޓޮޓެންހަމް އަށް ‪ 16.7‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޖުމުލަ‪ 97.7 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬


‫ރޮނާލްޑޯ‪:‬‬ ‫ބްރެޒިލްގެ ރޮނާލްޑޯ އަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ފޯވަޑެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ޒިދާނާއެކު ދުނިޔޭގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ތިން ފަހަރަށް ހޯދި ހަމައެކަނި‬ ‫ކުޅުންތެރިއަކީ ވެސް އޭނާ އެވެ‪ .‬އަންނަ އަހަރު ފުޓްބޯޅަ ކުޅުމާ ދުރަށްދާނެ‬ ‫ކަން ދާދި ފަހުން އިއުލާނު ކުރި ރޮނާލްޑޯ އަކީ ވޯލްޑް ކަޕުގައި ވެސް އެންމެ‬ ‫ގިނަ ގޯލު ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާ އެވެ‪ .‬މިހެންވެ އޭނާ އަށް ފައިސާ ހޭދަކުރީ‬ ‫ދުނިޔޭގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ބްރޭންޑް ނަންތަކުންނެވެ‪.‬‬ ‫ކުރުޒެއިރޯ އިން ޕީއެސްވީ އަށް‪ 5.475 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޕީއެސްވީ އިން ބާސެލޯނާ އަށް‪ 15 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ބާސެލޯނާއިން އިންޓަމިލާނަށް‪ 28 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫އިންޓަމިލާނުން ރެއާލްމެޑްރިޑަށް‪ 45 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ރެއާލް މެޑްރިޑުން އޭސި މިލާނަށް‪ 7.5 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޖުމުލަ‪ 100.975 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ‪:‬‬ ‫ރޮނާލްޑޯ އަކީ އެ ފަދަ ދެ ވަނަ އެއް ނެތް ކުޅުންތެރިއެކެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ދުނިޔޭގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ހޯދުމުގެ ކުރިން އޭނާ ވަނީ މެންޗެސްޓާ‬ ‫އަށް އެއް ސީޒަނެއްގައި އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ވެސް‬ ‫‪ 42‬ގޯލު ޖަހައިގެން މުގުރާލައިފަ އެވެ‪ .‬އެއް ކުޅުންތެރިއަކަށް ކުލަބަކުން‬ ‫މިހާތަނަށް އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރީ ވެސް އޭނާ އަށެވެ‪ .‬ސަބަބަކީ އޭނާގެ‬ ‫ނަން ބޭނުންކޮށްގެން ލިބޭ ނަފާ އިންތިހާ އަށް ބޮޑުވުމެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ރޮނާލްޑޯގެ‬ ‫ނަމަށް މިހާތަނަށް ހޭދަ ކޮށްފައިވަނީ ދެ ކުލަބަކުންނެވެ‪.‬‬ ‫ސްޕޯޓިން ލިޒްބަން އިން މެންޗެސްޓާ އަށް‪ 17.5 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫މެންޗެސްޓާއިން ރެއާލް މެޑްރިޑަށް‪ 94 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޖުމުލަ‪ 111.5 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ވެރޮން‬ ‫ރޮނާލްޑޯ އަށްވުރެ ހުއާން ސެބަސްޓިއަން ވެރޮން އަކީ ހުރިހާ‬ ‫ ‬ ‫ގޮތަކުން ވެސް ފަނޑު ކުޅުންތެރިއެކެވެ‪ .‬އެކަމަކު އޭނާ ކުޅުނު ކުލަބުތަ ް‬ ‫އ‬ ‫ރޮނާލްޑޯ އަށްވުރެ ގިނަ އެވެ‪ .‬މިހެންވެ ބައެއް ކުލަބުތަކުން އޭނާ އަށް ކުރި‬ ‫ހޭދަ ވެސް އޮތީ ނޭނގުމެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ‪ .‬މިހެންވެ އޭނާ އަށް ކުރެވުނު ހޭދަ‬ ‫ބޮޑު ނަމަވެސް ވެރޮންގެ އާމްދަނީ ރޮނާލްޑޯ އަށްވުރެ އެތައް ގުނަ އެއް މަދެވެ‪.‬‬ ‫އެސްޓޫޑިއެންޓްސް އިން ބޮކާ ޖޫނިއާސް އަށް ‪ 2.2‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ބޮކާ ޖޫނިއާސް އިން ސެމްޕް ޑޯރިއާ އަށް‪ :‬ނޭނގެ‬ ‫ސެމްޕް ޑޯރިއާ އިން ލާޒިއޯ އަށް‪ 30 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ލާޒިއޯއިން މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑް‪ 42.6 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑުން ޗެލްސީ އަށް‪ 22.5 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޗެލްސީން އިންޓަމިލާނަށް‪ :‬ނޭނގެ‬ ‫އިންޓަމިލާނުން އެސްޓޫޑިއެންޓްސް އަށް‪ 2.2 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޖުމުލަ‪ 117 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬

‫ނިކޮލަސް އަނެލްކާ‬ ‫ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުލަބުތަކަށް ކުޅުނު މަދު މީހުންގެ ތެރޭގަ ި‬ ‫އ‬ ‫ ‬ ‫އޭނާ ހިމެނޭނެ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އަނެލްކާ އަކީ މޮޅު ފޯވަޑެއްކަން ދުނިޔެ އަށް‬ ‫ފެނުނީ ޗެލްސީ އަށް ބަދަލުވި ފަހުންނެވެ‪ .‬އަބަދުވެސް ގައުމީ ޓީމުގެ ކޯޗާ‬ ‫ގުޅުން ކުޑަ އަނެލްކާ މިހާރު ވެސް ހުރީ ފްރާންސްގެ ގައުމީ ޓީމުން ‪ 17‬މެޗަށް‬ ‫ސަސްޕެންޑް ކޮށްފަ އެވެ‪ .‬ކަންތައް މިހެން އޮތް ނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ ގިނަ‬ ‫ކުލަބުތަކުން އޭނާގެ އެހީ ހޯދީ ވަރަށް ގިނަ ސަބަބުތަކާހެދި އެވެ‪ .‬މިލިސްޓުގެ‬

‫ދެ ވަނަ އޭނާ އަށް ލިބެނީ ވެސް މިހެންވެ އެވެ‪.‬‬ ‫އާސެނަލް އިން ރެއާލްމެޑްރިޑަށް‪ 35 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ރެއާލް މެޑްރިޑުން ޕީއެސްޖީ އަށް‪ 34.5 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޕީއެސްޖީ އިން ލިވަޕޫލަށް (ލޯނު އުސޫލުން)‪ 1.4 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޕީއެސްޖީން މެންޗެސްޓާ ސިޓީ އަށް‪ 19.8 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫މެންޗެސްޓާ ސިޓީން ފެނަބާޗޭ އަށް‪ 5.5 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ފެނަބާޗޭއިން ބޯލްޓަން އަށް‪ 12 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ބޯލްޓަން އިން ޗެލްސީ އަށް‪ 19.9 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ޖުމުލަ‪ 128.6 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫ލާޓަން އިބްރަހިމޮވިޗް‪:‬‬ ‫ދުނިޔޭގެ މޮޅު ފޯވަޑެއްގެ ގޮތުގައި އިބްރަހިމޮވިޗް ފެނުނީ ކުލަބު ލެވެލްގަ‬ ‫ ‬ ‫އެވެ‪ .‬ވަރަށް ޅަ އިރު ރެއާލް މެޑްރިޑުން ވެސް އޭނާ އަށް ޝައުގުވެރިވެ އޭނާގެ އަގު‬ ‫އެރުވި އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ބޮޑު އަގުގައި އޭނާ އެންމެ ފަހުން ބަދަލުވީ ރެއާލް މެޑްރިޑާ‬ ‫ވާދެވެރި ބާސެލޯނާ އަށެވެ‪ .‬ގޯލާ ރައްޓެހި ފޯވަޑަކީ ރޮނާލްޑޯ އާއި‬ ‫ކަކާ އަދި މެސީ ފަދަ ކުޅުންތެރިއަކަށް ނުވާއިރު އޭނާގެ‬ ‫ވިދުން ވެސް ގުޅިފައިވަނީ އިޓަލީގެ ކުލަބުތަކާ‬ ‫އެވެ‪ .‬ސްވިޑަންގެ ގައުމީ ޓީމުގައި ވެސް އޭނާގެ‬ ‫ވިދުން ގަދައެއްނޫނެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ކުލަބުތަކުން‬ ‫ކުޅުންތެރިންނަށް ކުރި ހޭދަ ��ަށް ބަލާއިރު ދުނިޔޭގެ‬ ‫ރެކޯޑް ޓްރާންސްފާ ފީއަކާ ނުލައި އިބްރަހިމޮވިޗަށް‬ ‫އެއްވަނަ ލިބޭ ސަބަބުތަކެއް ހުންނާނެ ކަމީ‬ ‫ޔަގީންކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫މަލްލޯ އިން އަޔެކްސް އަށް‪ 7.8 :‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬ ‫އަޔެކްސް އިން ޔުވެންޓަސް އަށް‪ 25 :‬މިލިއަން‬ ‫ޕައުންޑް‬ ‫ޔުވެންޓަސް އިން އިންޓަމިލާނަށް‪ 42 :‬މިލިއަން‬ ‫ޕައުންޑް‬ ‫އިންޓަމިލާނުން ބާސެލޯނާ އަށް‪69.5 :‬‬ ‫މިލިއަން ޕައުންޑް (މި އަގަށް އިންޓަމިލާން‬ ‫އެއްބަސްވީ ބާސެލޯނާގެ ފޯވަޑް ސެމިއުލް‬ ‫އެޓޫ އެ ޓީމަށް ދޭގޮތަށް ބާސެލޯނާ‬ ‫އެއްބަސްވުމުންނެވެ‪).‬‬ ‫ބާސެލޯނާއިން އޭސީ މިލާނަށް‪24 :‬‬ ‫މިލިއަން ޕައުންޑް‬


‫ވަފާތެރި މަވީމޭ‬ ‫(ކުރީގެ އަދަދާ ގުޅާ) ދެމީހުންގެ މޫނުމައްޗަށް އަންނަމުން ދިޔަ ބަދަލުތަކާއި‪،‬‬ ‫ހަރަކާތްތަކުން އެނގެނީ‪ ،‬އެ މީހުން އެ ތިބީ ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކައެއްގައި‬ ‫ކަމެވެ‪ .‬އެހެނަސް މާގިނައިރަކު އެ ވާހަކައިގައި ތިބޭކަށް އެމީހުން ނުހެދި‬ ‫އެވެ‪ .‬ދެމީހުންނަށް އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވުނީކަންނޭގެ އެވެ‪ .‬ނަޖީބު އަތް‬ ‫ދިއްކޮށްލުމާއެކު އެއަތުގައި ހަބީބު ޖަހައިލައިފި އެވެ‪ .‬އޭރު އެ ދެމީހުންގެ‬ ‫މޫނުމަތިންވެސް ފެންނަމުން ދިޔައީ ސިއްރުން ފެރިގެންވާ ހިނިތުންވުމެއްގެ‬ ‫ކުލަވަރެވެ‪ .‬ކޮންމެވެސް މަކަރުވެރި ރޭވުމެއް ރާވައިލީހެން ހީވެއެވެ‪.‬‬ ‫ރަމީޒު އައިސް ކޮޓަރިއަށް ވަންއިރު ޝަހާމާ އޮތީ އެނދުގަ‬ ‫ ‬ ‫އެވެ‪ .‬އޭނާ މިހާރު އެއޮތީ އޭނާ ދައްކަން އެ އުޅޭ ވާހަކައަށް ރަނގަޅަށް‬ ‫ތައްޔާރުވެގެންނެވެ‪ .‬މިއަދު އޭނާ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ރަމީޒަށް ކިޔައިދޭނެ އެވެ‪.‬‬ ‫އެކަމުގައި އޭނާއަށް ކާމިޔާބު ލިބުނަސް ނުލިބުނަސް ރަމީޒަށް އެހުރިހާ ވާހަކައެއް‬

‫ރަމީޒު ގަސްދުކުރީ ނަޖީބު އުޅެންޏާ ގޮވައިގެން ދާށެވެ‪.‬‬ ‫އެހެންނަމަވެސް އެ ކޮޓަރިއަކު ނަޖީބެއް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫ރަމީޒު ދިޔައިރު ހަބީބު ހުރީ އޭނާގެ އިންތިޒާރުގައި‬ ‫ނިކުމެ މަގުމަތީގަ އެވެ‪.‬‬ ‫"މިހާރު؟" ރަމީޒު ބަލައިލީ ޝަހާމާގެ މޫނަށެވެ‪ .‬ޝަހާމާ އިނީ‬ ‫ ‬ ‫ރަމީޒާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ‪ .‬އަނެއްކާވެސް ދާންޖެހުނީހޭ އަހައިލާ‬ ‫ކަހަލަ ބެލުމެކެވެ‪.‬‬ ‫"ރަނގަޅީ މިހާރު‪".‬‬ ‫ ‬ ‫"އަނެއްކާ ކިހިނެއްވީ؟ ސުރުޚީ އަޅާލަބަލަ!"‬ ‫ ‬ ‫"ފޯނަކީ ކޮންމެ ކޮންމެ ވާހަކައެއް ދައްކަން ހުންނަ އެއްޗެއް‬ ‫ ‬ ‫ނޫނެއްނު‪ .‬އައިސްބަލަ އަހަރެމެން ގޭދޮށަށް!"‬ ‫"ކޮބާ ނަޖީބު؟"‬ ‫ ‬ ‫"އޭނަ ވީތަނެއް މަށަކަށް ނޭނގެ‪".‬‬ ‫ ‬ ‫"އާނ‪ ،‬މިދަނީ‪ ".‬ރަމީޒު ފޯނު ކަނޑައިލި އެވެ‪" .‬ހަބީބު އެގުޅީ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ވަރަށް އަވަހަށް އެގޭ ދޮަށަށް އައިސްބަލާށޯ! ހިނގާ ޖައްސާލަން‪ ".‬ޝަހާމާގެ‬

‫މުހައްމަދު ގާސިމް‪ ،‬އއ‪ .‬މަތިވެރި‬

‫މިއަދު ކިޔައިނުދީ އޭނާ ކޮޓަރިއަކުން ނުނިކުންނާނެ އެވެ‪ .‬ޝަހާމާ ހަމަޖެހި ި‬ ‫ލ‬ ‫އެވެ‪ .‬ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލި އެވެ‪ .‬ހިތްވަރު ލިބިގަތުމަށްޓަކައި ހިން ދިރުވައިލި‬ ‫އެވެ‪ .‬އެއަށްފަހު ރަމީޒާ ގާތްވެލި އެވެ‪ .‬ޝަހާމާއަށް ވާހަކަ ފެށޭވަރެއް ނުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ރަމީޒުގެ ކޯލެއް ފޯނެއް އަތުވެއްޖެ އެވެ‪ .‬ރަމީޒު ފޯނުނަގި އެވެެ‪.‬‬ ‫"ހަބީބު އެ ގުޅަނީ‪ ".‬ރަމީޒު ފޯނު ނަގައި ކަންފަތުގައި ޖައްސާލި‬ ‫ ‬ ‫އެވެ‪.‬‬ ‫"ހަލޯ"‬ ‫ ‬ ‫"މީ ހަބީބޭ‪ .‬ކޮންތާކު ތި އުޅެނީ؟"‬ ‫ ‬ ‫"ކިހިނެއްވީ؟ ހާދަ ހާސްވެފަ‪".‬‬ ‫ ‬ ‫"ވަރަށް އަވަހަށް ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭނުންވެގެން މި އުޅެނީ‪".‬‬ ‫ ‬

‫‪30‬‬

‫އަތުގައި ހިފަމުން ރަމީޒު ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫"ރަމީޒު ގޮސްފައި އާދޭ! އަހަރެން ކޮޓަރިތެރެ ރީތިކޮށްލަން‬ ‫ ‬ ‫މަޑުކޮށްލާނަން‪ ".‬ޝަހާމާ ތެދުވި އެވެ‪ .‬ހަބީބަކީ ނަޖީބުގެ "އަޚެ"ކެވެ‪.‬‬ ‫އެހެންކަމުން ހަބީބަކާވެސް ވާހަކަދައްކާހިތެއް ޝަހާމާ ނުވެއެވެ‪.‬‬ ‫"އެހާ ލަސްނުވައްޗޭ!" ރަމީޒު ހިނގައިގަތުމުން ޝަހާމާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ޝަހާމާގެ މޫނަށް ބަލައިލުމަށްފަހު ހިނިތުންވެލަމުން ރަމީޒު ބޯ ޖަހައިލި އެވެ‪.‬‬ ‫އެއަށްފަހު ކޮޓަރިން ނިކުމެގެން ގޮސް ނަޖީބު ނިދާ ކޮޓަރި ބަލައިލި އެވެ‪.‬‬ ‫ދެފަހަރަކު ނަޖީބަށް ގޮވައިލި އެވެ‪ .‬ރަމީޒު ގަސްދުކުރީ ނަޖީބު އުޅެންޏާ‬ ‫ގޮވައިގެން ދާށެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އެ ކޮޓަރިއަކު ނަޖީބެއް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫ރަމީޒު ދިޔައިރު ހަބީބު ހުރީ އޭނާގެ އިންތިޒާރުގައި ނިކުމެ‬ ‫ ‬


‫ނ ހިނގައިގަތީ މަގު އޮތްގޮތަ ް‬ ‫ށ‬ ‫މަގުމަތީގަ އެވެ‪ .‬ރަމީޒު ދިޔުމާއެކު އޭ ާ‬ ‫ޔފަ އެވެ‪ .‬ހަބީބުގެ މޫނުމަތިން ރަމީޒަށް‬ ‫ހުޅަނގަށެވެ‪ .‬ރަމީޒުގާތު އަންނާށޭ ކި ާ‬ ‫ކވެ‪ .‬ކަމަކާ ވަރަށް ފިކުރު ބޮޑުވެފައި‬ ‫ފާހަގަކުރެވުނީ ވަރަށް ތަފާތު ކުލައެ ެ‬ ‫ހުރިހެން ހީވެއެވެ‪.‬‬ ‫"ކޮންތާކަށް މިދަނީ؟" ތަންކޮޅަކަށް ގޮސްފައި ރަމީޒު އަހައިލި‬ ‫ ‬ ‫އެވެ‪ .‬އޭނާ ހުރީ ސުވާލު އުފެދިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫"ކޮފީ ޕޮއިންޓަށް‪ ".‬ރަމީޒު ގެ މޫނަށް ހަބީބު ބަލައިލި އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫ކޮފީ ޕޮއިންޓަށް ވަދެ ހުސް މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި ދެމީހުން ޖައްސައިލި އެވެ‪ .‬‬ ‫އޭރު ރަމީޒު އިނީ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައި އިން ކަހަލަ‬ ‫ ‬ ‫ގޮތަކަށެވެ‪ .‬ހަބީބު ދައްކަން އެ އުޅެނީ ކޮންވާހަކައެއްކަން ނޭނގިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫އޭނާ އެއުޅެނީ ވަރަށް ސީރިޔަސް ވާހަކައެއް ދައްކަން‬ ‫ޔަގީންވާ ކަމަކީ ‬ ‫ކަމެވެ‪.‬‬ ‫"ކޮންވާހަކައެއްތަ ދައްކަން ތިއުޅެނީ؟" ގޮނޑީގައި ހަމަޖެހިލަމުން‬ ‫ ‬ ‫ރަމީޒު އަހައިލި އެވެ‪.‬‬ ‫"ވަރަށް އެހެން ކަހަލަ ވާހަކައެއް‪ ".‬ރަމީޒާ ހަތަރުކަޅި‬ ‫ ‬ ‫ހަމަކޮށްލުމެއް ނެތި ހަބީބު ޖަވާބު ދިނެވެ‪.‬‬ ‫"ތި އުޅޭގޮތުން މަގޭ ހިތް އެބަ ނުތަނަވަސްވާގޮތް ވޭ‪ .‬އަނެއްކާ‬ ‫ ‬ ‫ކަމެއް މާ ބޮޑަށް ގޯސްވީތަ؟"‬ ‫"ތިކަން ނިންމާނީ އަމިއްލައަށް‪ ".‬ވޭޓަރު އައުމުން ދެ ކޮފީއަށް‬ ‫ ‬

‫ނަންބަރަށް ބަލައިލުމާއެކު ރަމީޒު ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫އަމިއްލަ ލޮލަކަށް ފުރަތަމަ އިތުބާރެއް ނުކުރެވުނެވެެ‪ .‬އަވަސް އަވަހަށް އެސްފިޔަ‬ ‫ޖަހާލުމަށްފަހު‪ ،‬އަނެއްކާވެސް ބަލައިލެވިއްޖެ އެވެ‪ .‬ބަދަލެއް ނުވި އެވެ‪ .‬އެމެސެޖު‬ ‫ކޮށްފައި އެވަނީ ޝަހާމާގެ ނަންބަރުންނެވެ‪ .‬ރަމީޒަށް އިނދެވުނީ ކަޅި ޖަހާނުލާ‬ ‫އެނަންބަރަށް ބަލާށެވެ‪ .‬އޭނާ ވަކިވަކިން ފަހަރަކު އަދަދަކުންވެސް އެތައް ފަހަރަކު‬ ‫އެނަންބަރަށް ބަލައިފި އެވެ‪ .‬އެންމެ އަދަދެއްވެސް ތަފާތުވޭތޯ އެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬ ‫ބަދަލެއް ނުވި އެވެ‪.‬‬ ‫"މީ ކޮންކަހަލަ ސަމާސާއެއް؟" ރަމީޒަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫އެފަދަ ކަމެއް ޝަހާމާ ކޮށްފާނޭ ކަމަކަށް އޭނާގެ ހިތެއް އެއްބަހެއް ނުވި އެވެ‪.‬‬ ‫"ތީ ސަމާސާއެއް ނޫން!" ހަބީބު އިސް އޮބައިލި އެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫"ދެން‪....‬؟" ރަމީޒަށް ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫"ތީ ހަގީގަތް‪ ".‬ރަމީޒާ ދިމާއަށް ބަލައިލުމެއްވެސް ނެތި ހަބީބު ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫"ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ! ޝަހާއަކީ އެކަހަލަ ކުއްޖެއް ނޫން!"‬ ‫ ‬ ‫"ތީ އަހަރެންވެސް ބޭނުންވާ ގޮތަކީ‪ .‬އެކަމަކު ޝަހާ އެކަހަލަ‬ ‫ ‬ ‫ކުއްޖަކަށް ނުވިއެއްނު‪ ".‬ރަމީޒުގެ މޫނަށް ހަބީބު ބަލައިލި އެވެ‪ .‬އޭރު ރަމީޒުގެ‬ ‫ދެލޮލަށް ކަރުނައިގެ އަސަރު ވެރިވާން ފަށައިފި އެވެ‪ .‬ރަމީޒަކަށް އިތުރު އެއްޗެއް‬ ‫ނުބުނެވުނެވެ‪ .‬ފާޑަކަށް ހުއްޓުން އަރާފައި އިނދެވުނީ އެވެ‪ .‬ބުނާނޭ އެއްޗެއް‬ ‫ނޭނގިފައި ކަމެއް‪ ،‬ނުބުނެވިފައި ކަމެއް ނޭނގެ އެވެ‪" .‬ރަމީޒަށް މިކަން އަންގަން‬ ‫މި ޖެހުނީ އެހެން ގޮތެއް ނެތިގެން‪".‬‬

‫އ ދޫކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫އޯޑަރު ދިނުމަށްފަހު ހަބީބު ފުން ނޭވާއެ ް‬ ‫"އެހެންވިއްޔާ ދެން ބުނެބަލަ!"‬ ‫ ‬ ‫ހަބީބު އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެ އެވެ‪ .‬ފަޓުލޫނުގެ ޖީބަށް އަތް ކޮށްޕާލުމަށްފަހު‬ ‫ނެގީ ފޯނެކެވެ‪ .‬ފޯނު ފެނުމާއެކު އެއީ ނަޖީބުގެ ފޯނުގެކަން އޭނާއަށް‬ ‫އެނގިއްޖެ އެވެ‪ .‬އެހެނަސް އެ ފޯނާ ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއް ރަމީޒު‬ ‫ނުކުރެ އެވެ‪ .‬ހަބީބުގެ ހަރަކާތްތަކަށް ބަލަން އިނީ އެވެ‪.‬‬ ‫ހަބީބު އިނީ ފޯނާ ކުޅޭށެވެ‪ .‬ފޯނުން އެއްޗެއް ހޯދަނީކަމެއް‪ ،‬ނަންބަރަކާ‬ ‫ގުޅަނީކަމެއް‪ ،‬އެއްޗެއް ލިޔަނީ ކަމެއް ނޭނގެ އެވެ‪.‬‬ ‫"ނިކަން މި މެސެޖު ކިޔާލަބަލަ!" ރަމީޒު އަތަށް ފޯނު‬ ‫ ‬ ‫ދިއްކޮށްލަމުން ހަބީބު ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ރަމީޒު ފޯނުގައި ހިފި އެވެ‪ .‬އެވަގުތު ވޭޓަރު އައިސް ހޫނު ދެތަށި‬ ‫ ‬ ‫ކޮފީ ގެނެސް މޭޒުމަތީގައި ބަހައްޓައިފި އެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް ކޮފީތައްޓަކަށް‬ ‫މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދިނުމެއް ނެތި ހަބީބު ދެއްކި މެސެޖު ރަމީޒު ކިޔަންފެށި‬ ‫އެވެ‪.‬‬ ‫މީހަކާ އިނެއްކަމަކު ނަޖީބުދެކެ ވާ‬ ‫"ނަޖީބު! އަހަރެން‬ ‫ ‬ ‫ ‬ ‫ލޯތްބަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއްނައި‪ .‬ތިހެން އަބަދު އައިސް ކައިރީގައި އުޅޭތީ‪،‬‬ ‫މިހާރު އަދި ކުރިއަށްވުރެ ވެސް މާ ބޮޑަށް ލޯބިވޭ‪ .‬އަހަންނަށް މިހާރު ނަޖީބާ‬ ‫ވަކިން އުޅެން ވަރަށް ދަތި‪ .‬ނަޖީބު އަހަންނާ އިންނަން ހުރިއްޔާ އަހަރެން‬ ‫މިހިރީ މިހާރުން މިހާރަށް ވަރިވާންވެސް ތައްޔާރަށް‪ .‬ޖަވާބެއްދީ! ލަވް ޔޫ‪،‬‬ ‫މިސް ޔޫ"‬ ‫މެސެޖު ކިޔާލުމަށްފަހު ރަމީޒު ޖަހައިލީ ހިނިގަނޑެކެވެ‪.‬‬ ‫ ‬ ‫"ނަޖީބުވެސް ހާދަ ކާމިޔާބޭ ދޯ! މީހުންގެ އަނބިންވެސް‬ ‫ ‬ ‫މޮޔަވެފަ!"‬ ‫"އާނ‪ .‬ބުނެވޭނީ ތިހެން‪ .‬ކޮން ކުއްޖެއްތަ މީ؟ މިރަށު‬ ‫ ‬ ‫ކުއްޖެއްތަ؟" ހަބީބަށް ފޯނު ދެމުން ރަމީޒު އަހައިލި އެވެ‪.‬‬ ‫"ފޮނުވާފައި އޮތް ނަންބަރަށް ބަލައިލަބަލަ! އޭރުން އެނގޭނެ‬ ‫ ‬ ‫ކާކުކަން‪ ".‬ފޯނުގައި ހިފުމުގެ ބަދަލުގައި ހަބީބު ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ހަބީބު އެހެން ބުނުމުން ރަމީޒު އަނެއްކާވެސް ފޯނަށް ބަލައިލި އެވެ‪" .‬މަ‬ ‫ހިއެއް ނުކުރަން ނަޖީބު މީ އަދި މިހާ ކާމިޔާބު މީހެއް ކަމަކަށް‪".‬‬ ‫މެސެޖު ފޮނުވާފައިވާ ނަންބަރަށް ރަމީޒު ބަލައިލި އެވެ‪ .‬ހަބީބު އިނީ ރަމީޒުގެ‬ ‫ސީދާ މޫނަށް ކަޅި ހުއްޓާލައިގެންނެވެ‪ .‬ރަމީޒަށް އަންނަ ބަދަލު ބަލަން‬ ‫ކަންނޭނގެ އެވެ‪.‬‬

‫ ‬

‫ރަމީޒު ދިޔައިރު ހަބީބު ހުރީ އޭނާގެ‬ ‫އިންތިޒާރުގައި ނިކުމެ މަގުމަތީގަ އެވެ‪ .‬ރަމީޒު‬ ‫ދިޔުމާއެކު އޭނާ ހިނގައިގަތީ މަގު އޮތްގޮތަށް‬ ‫ހުޅަނގަށެވެ‪ .‬ރަމީޒުގާތު އަންނާށޭ ކިޔާފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކުރިމަތީގައި ހުރި ކޮފީ ތަށިން އާވި އަރައަރާ ހުއްޓެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬ ‫އެ ކޮފީތައްޓަށް ވުރެ ރަމީޒުގެ ހިތުން އަރަމުންދާ އާވި މާގަދައެވެ‪ .‬އޭނާ ެ‬ ‫ގ‬ ‫ސިކުނޑިވަނީ ހާސްކަމެއްގެ ތެރެއަށް ފެތިފައެވެ‪ .‬ހަބީބު އެ ދެއްކި ވާހަކަތަކެއްގެ‬ ‫ސަބަބުންނެވެ‪ .‬ދެއްކި ސިހުރެއްފަދަ މެސެޖެއްގެ ސަބަބުންނެވެ‪ .‬ގަބޫލުކުރަން‬ ‫ކިތަންމެހާވެސް ދައްޗެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް ހެކި އެއޮތީ ފެންނާށެވެ‪ .‬ނަޖީބުގެ ފޯނަށް‬ ‫އެ މެސެޖު ފޮނުވާފައި އެވަނީ ޝަހާމާގެ ނަންބަރުންނެވެ‪ .‬އެ ފޯނަކީ އެހެންމީހަކު‬ ‫އަތްލާ ފޯނެއް ނޫނެވެ‪ .���ވީއިރު އެ ފޯނުން މެސެޖެއް ފޮނުވާނެ ދެވަނަ މީހަކު‬ ‫ނުހުންނާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޝަހާމާއަކީ ހާދަ ގޮތެއް ނެތް މީހެކެވެ‪ .‬މީހެއްގެ އަތްބެއްގެ ގޮތުގައި‬ ‫ ‬ ‫ހުރެ ހިލޭ ފިރިހެނެއްގެ ލޯތްބަށް އެދި އާދޭސްކުރާއިރު ލަދެއް ހަޔާތެއް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫"ތިކަމާ ނަޖީބު ހުންނަނީ ވަރަށް ކަންބޮޑުވެފައި‪ .‬ރަމީޒުކަހަލަ ގާތް‬ ‫ރައްޓެއްސެއްގެ އަންބަކު އެހެން އުޅޭތީ‪ ،‬ހަދާނެގޮތް ހުސްވެފައި‪".‬‬ ‫"މި ހުރިހާ ކަމެއް ހިނގާދިޔައިރު‪ ،‬ކީއްވެ ކުރިން މަގޭގާތު ނުބުނީ؟"‬ ‫ ‬ ‫ފޯނު މޭޒުމަތީގައި ބޭއްވުމަށްފަހު ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ދެއަތުން ހިފަހައްޓަމުން‬ ‫ރަމީޒު ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލި އެވެ‪ .‬ހީވަނީ ސިކުނޑިގައި އެނބުރެމުން ދިޔަ‬ ‫ހައިޖާނުގަނޑު ނޭވާއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭރުކޮށްލެވޭތޯ އުޅޭހެންނެވެ‪.‬‬ ‫"ފަސޭހައެއް ނުވާނެ ދޯ ދައްކާކަށް‪ .‬އޭނާ އުޅުނީ ޝަހާއަށް‬ ‫ ‬ ‫ވިސްނައިދެވޭތޯ‪ .‬ރަމީޒަށް ނަންގާ ހަމައަކަށް އެޅުވޭތޯ (ނުނިމޭ)‬

‫‪To comment‬‬ ‫‪SUN (comment) and send to 2747‬‬ ‫‪31‬‬


32


‫އެޕަލް ކުންފުނީގެ ފޯނު ވިޔަފާރި އިނދަޖައްސާލަން މައިކްރޯސޮފްޓް ކެތްމަދުވެފައި‬ ‫މިދިޔަ މަހު ވޮޝިންގޓަންގެ ރެޑްމަންޑުގައި ހުންނަ މައިކްރޯސޮފްޓް‬

‫ ‬

‫ބްރާންޗުގެ މުއައްޒަފުން ވަރަށް ހެއްވާ ކަމެއް ކޮށްފިއެވެ‪ .‬ރެޑްމަންޑް އޮފީހުގައި‬ ‫ކުންފުނީގެ މުއައްޒަފުންތަކެއް ވަނީ އެޕަލް އައިފޯންގެ ޖަނާޒާއެއް ކަމަށް ފެންނަ‬ ‫ބާވަތުގެ ރަސްމެއް ބާއްވާފައެވެ‪ .‬މިޔުޒިކާއި ޑާންސާއި ކެއިންބުއިމާއެކު ބޭއްވި މި‬ ‫ހަފުލާއަކީ މުއައްޒަފުން މުނިފޫހިފިލުވުމަށްޓަކައި ބޭއްވި ހަފުލާއެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‬ ‫ހަފުލާގައި ފެނިގެންދިޔަ ކަންތައްތަކަކީ ބުނެވޭގޮތުގައި އެޕަލް ކުންފުންޏާ‬ ‫މައިކްރޯސޮފްޓާ ދެމެދުގައި އޮތް ވާދަވެރިކަމުގެ މިންވަރު ދައްކައިދޭ ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ސްމާރޓްފޯނުގައި މައިކްރޯސޮފްޓްގެ ސޮފްޓްވެއަރ ބޭނުންކުރުމުގެ‬

‫ ‬

‫އޮއިވަރު މުޅީން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ހުއްޓުނީ އެޕަލް ކުންފުނީގެ އައިފޯނުގެ‬ ‫ސަބަބުންނެވެ‪ .‬އައިފޯނުގައި ބޭނުންކުރަނީ އެޕަލް ކުންފުނީގެ އަމިއްލަ‬ ‫ސޮފްޓްވެއަރއެކެވެ‪ .‬މިހާރު މައިކްރޯސޮފްޓުން ގެންދަނީ ސްމާރޓްފޯނުގައި‬ ‫ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ވިންޑޯސް ފޯން ސެވަން ސޮފްޓްވެއަރ ތަރައްޤީކުރަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫މި މަހުގެ ‪ 11‬ވަނަ ދުވަހު ތަޢާރަފްކުރެވޭ މި ސޮފްޓްވެއަރއަކީ ތަޖުރިބާކާރުންގެ‬ ‫ނަޒަރުގައި އެޕަލްއަށް ގޮންޖަހާލަން މައިކްރޯސޮފްޓަށް ލިބޭނޭ އެންމެ ފަހު‬ ‫ފުރުސަތެވެ‪.‬‬

‫ސައޫދީއާއި ޔޫ އޭއީއަށްފަހު އިންޑިޔާވެސް ބްލެކްބެރީއާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅުއަޅަނީ‬ ‫ބްލެކްބެރީ ސްމާރޓް ފޯނު މެދުވެރިކޮށް ފޮނުވޭ މެސެޖްތަކާއި އީމެއިލްތައް މޮނިޓަރ ކުރެވޭނޭ‬

‫ ‬

‫އެކަށީގެންވާ ގޮތެއް ހޯދަން މަސައްކަތްކުރަމުން ގެންދާކަމަށް އިންޑިޔާ ސަރުކާރުގެ ކަމާ ބެހޭ އޮފިޝަލަކު‬ ‫މަޢުލޫމާތު ދީފިއެވެ‪.‬‬ ‫އިންޑިޔާގެ ޓެލެކޮމިޔުނިކޭޝަންސް ސެކްރެޓަރީ އާރ‪ .‬ޗަންދްރަޝޭކަރ ވިދާޅުވިގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ‬

‫ ‬

‫އެހެނިހެން ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި ވެސް ބްލެކްބެރީ ފޯނު ބޭނުންކޮށްގެން މެސެޖާއި އީމެއިލްފަދަ ތަކެތި‬ ‫ފޮނުވުން މޮނިޓަރކުރެއެވެ‪ .‬އެއީ މޮނިޓަރ ނުކުރެވޭގޮތަށް އެންކްރިޕްޓްކުރެވިގެން މެސެޖާއި އީމެއިލް‬ ‫ފޮނުވޭގޮތަށް އޮތުމަކީ ޓެރަރިސްޓުންގެ ކުރިމަތީގައި އެބައިމީހުންގެ ޓެރަރިސްޓް އަމަލުތައް ރާވައި ހެދުމުގައި‬ ‫ދޮރުތައް ހުޅުވިގެންދާ ކަމަކަށް ވާތީއެވެ‪ .‬އޭނާ އިޝާރާތްކުރެއްވި ޤައުމުތަކަކީ ސައުދީ އަރަބިޔާއާއި‬ ‫ޔުނައިޓެޑް އެރެބް އެމިރޭޓްސް ފަދަ ގައުމުތަކެވެ‪.‬‬ ‫ޗަންދުރަޝޭކަރު ވިދާޅުވިގޮތުގައި ބްލެކްބެރީ ފޯނު މެދުވެރިކޮށް ކުރެވޭ މެސެޖާއި އީމެއިލްގެ‬

‫ ‬

‫މުއާސަލާތު މޮނިޓަރކުރެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ހެދުމާމެދު ބްލެކްބެރީ ފޯނު އުފައްދާ ކުންފުންޏާވެސް ދަނީ ވާހަކަ‬ ‫ދެކެވެމުންނެވެ‪ .‬މީގެކުރީން އިންޑިޔާ ސަރުކާރުން ވަނީ މި އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަސް ނިމުމުގެ ކުރީން‬ ‫ބްލެކްބެރީ ފޯނުންކުރެވޭ މިފަދަ މުއާސަލާތު މޮނިޓަރކުރެވޭނެ ގޮތެއް ހޯދައިނުދީފިނަމަ ބްލެކްބެރީ ފޯނު‬ ‫އިންޑިޔާގައި ގެންގުޅުން މަނާކުރަން ޖެހިދާނެކަމަށް ބްލެކްބެރީ ކޯރޕަރޭޝަނަށް އިންޒާރުވެސް ކޮށްފައެވެ‪.‬‬ ‫ނަމަވެސް ފަހުން ސަރުކާރުންވަނީ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް ހާލަތު ދިރާސާކުރަމުން ގެންދާނެކަމަށް‬ ‫ބުނެފައެވެ‪.‬‬


‫ސިޓީ‬ ‫ ‬

‫ރެސިޕީ‬

‫ކޮކޯ ޕްޑިން‬

‫ބޭވަފާތެރި ކަމަށްވުރެ ބޮޑު‬

‫އެކުވެރިޔަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ހުރިހާ ދުވަހަކު‬ ‫ނޫނެވެ! ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު މިހެން ހިތަށް‬

‫ބޭނުންވާތަކެތި‬

‫އަރެވެ‪.‬‬ ‫ވަފާތެރިކަން އަހަރެންގެ ގާތަކަށް‬

‫ ‬

‫ނާދެއެވެ‪ .‬ލޯބިވެރިކަން އަހަރެން ގާތަކަށް ނާދެ‬ ‫އެވެ‪ .‬އުފާވެރިކަން އަހަރެންގެ ގާތަކަށް ނާދެ‬ ‫އެވެ‪ .‬އަބަދު ވެސް އަހަރެން ގާތަށް އަންނަނީ‬ ‫ބޭވަފާތެރިންނާއި ބޭވަފާތެރި ކަމެވެ‪ .‬އުމުރުން‬ ‫މިހާ ދުވަސްވީރު ވެހެވެ‪.‬‬ ‫އަހަންނަށް ހީވަނީ‬

‫ ‬

‫ބޭވަފާތެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް އަހަންނަށް‬ ‫އަޅައިލާ ފަރާތެއް ނެތްހެނެވެ‪ .‬އަބަދު ގާތުގައި‬ ‫ހުންނަ މީހަކަށް ވުރެ ވަފާތެރީ ކާކު ކަމެއް‬ ‫އަހަންނަކަށް ނޭނގުނެވެ‪ .‬ތިބާ ގޮތެއް‬ ‫ނިންމައިދީބަލާށެވެ‪.‬‬

‫މުތް‬

‫‪ 2‬ދަޅު ގެރިކިރު‬ ‫‪ 15‬ބިސް‬ ‫ބައިޖޯޑު ވޯލްނަޓް‬ ‫‪ 1‬ޖޯޑު މޭބިސްކަދުރު‬ ‫ބައި ޖޯޑު ކޯސްޓްކިރު ‪ 2‬ޖޯޑުބައި ފެނުގައި ގިރާފައި‬ ‫ކޮކޯޕައުޑަރ (ކުލަހިފާވަރަށް)‬ ‫ބައިޖޯޑު އާމަންޑްސް‬ ‫‪ 1/3‬ކެސްޓަރ ޝުގަރ‬ ‫ހަދާނެ ގޮތް‬ ‫ހަކުރު ބިސް ކިރު އެއްކޮށް ރަނގަޅަށް ގިރުއްވާފައި ކޯސްޓްކިރު ކޮޅާއިކޮކޯވެސް‬ ‫އެއްކޮށްލައްވާފައި ރަނގަޅަށް މިކްސްވުމުން ފުރާނުއްވާށެވެ‪ .‬ދެން ތަވައެއްގައިހަކުރު ކޮޅެއް‬ ‫ބްރައުން ކޮށްލައްވާފައި ހަކުރުގަނޑުގެ މަތިކުޑަކޮށް ހިކިލީމާ ކުރީގައި މިކްސްކުރެއްވި‬ ‫ބައި މައްޗަށް އެޅުއްވުމަށްފަހު އަވަނުން ފިއްސަވާށެވެ‪ .‬ދެބައި ކުޅައެއްބަޔަށް‬ ‫ފިހެވުނީމާ އަވަނުން ނަންގަވާފައި ކަދުރުކޮޅާއި އާމަންޑްސް އަދި ވޯލްނަޓްކޮޅު ވެސް‬

‫"ދިރިއުޅުމުގައި ތިބާ‬ ‫ނުބައި މަގަކުން ހިނގަން‬ ‫ފެށުމުން ނޫނީ ހަގީގީ‬ ‫ރަހުމަތްތެރިޔަކު ތިބާގެ‬ ‫މަގަކަށް ހުރަހެއް ނާޅާނެ‬ ‫އެވެ‪،‬‬

‫މައްޗަށް އަޅުއްވާފައި ރަނގަޅަށް ފިހެވެންދެން ފިއްސަވާށެވެ‪.‬‬

‫ހުނުން‬ ‫ ‬

‫ރަޖާގަނޑެއް‬

‫ރޯދަމަހެއްގެ ހަވީރު ބައިބޯވެފައި އޮތް ފިހާރައެއްގެ ތެރެއަށް މީހަކު ވަނެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ ‬ ‫ތެރޭގައި އޮތް ކަދުރުގަނޑަކާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެފައި ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫"ކަދުރުގަނޑު މަތީގައި މިއޮތީ ކޮން ރަޖާގަނޑެއްތަ؟ ނިކަން މި ނަގާބަލަ؟ ރަނގަޅަށް‬ ‫ ‬ ‫ބަލައިލެވޭނީ ވެސް އޭރުންތާ؟"‬ ‫ފިހާރައިގެ ސޭޓު ބުންޏެވެ‪:‬‬ ‫ ‬ ‫"އެއީ ރަޖާގަނޑެއް ނޫން! އެއީ މެހިގަނޑެއް!"‬ ‫ ‬

‫ފިހާރައިގެ‬

‫ބަލީމީހާ‬ ‫ބަލިމީހާ‪ :‬އަޅުގަނޑުގެ ކަނާތުފައިގައި މާ ބޮޑަށް ރިއްސަނީ‪ .‬ރޭގަނޑު ނުވެސް ނިދޭ‪،‬‬ ‫ޓރު‪ :‬ތިޔައީ މުސްކުޅިވީމާ ވެގެން އުޅޭ ގޮތެއް!‬ ‫ޑޮކް ަ‬ ‫މހާ‪ :‬އަޅުގަނޑުގެ ވާތު ފަޔަށް ވެސް ހަމަ އެހާ ދުވަސް ވެދާނެ އެކަމަކު އެފަޔަކު ނުރިއްސާ!‬ ‫ބަލި ީ‬

‫ ‬



Sun Magazine issue 7