Page 1

Południowy P ołudniowy Tyrol... Tyyrol... Inne Inne W Włochy łochy

Zima 2012 – www.suedtirol.info

MAGAZYN POŁUDNIOWEGO TYROLU

Kulinarne doświadczenia Najlepsze stoki Dolce Vita, czyli wellness po włosku

EASY12010_01_SUDTIROL_COVER_PL.indd 1

9/24/12 3:12 PM


EASY12010_02_PL_inzerce_Dolomity.indd 2

9/24/12 4:04 PM


MONIKA MROZOWSKA: „Jestem osobą, która nie umie usiedzieć w jednym miejscu. Gdy zaszłam w pierwszą ciążę i usłyszałam: „No, teraz to się wszystko zmieni” postanowiłam udowodnić, że z  maluchem pod pachą nadal można dużo zrobić. Po narodzinach drugiej córki, nadszedł czas próby: rodzinne ferie zimowe! Wybraliśmy włoskie Dolomity, a  konkretnie: Południowy Tyrol. Wiedziałam, że Alpe di Siusi/Seiser Alm to miejsce idealne do  rekreacyjnej jazdy na  nartach oraz atrakcyjnego spędzania czasu z  małymi dziećmi. Gdy tylko dojeżdżaliśmy na  górę gondolką (z wózkiem!) jedno z nas zabierało starszą córkę Karolinę na  stok, a  drugie miało mnóstwo możliwości spędzenia czasu z  małą Jagódką. Nie znam drugiego takiego miejsca, gdzie mogłabym godzinami spacerować z maluchem. Niektóre ze ścieżek wymagają lepszej kondycji, ale jeśli, tak jak ja, przyjeżdża się z nastawieniem na aktywny wypoczynek, nie stanowi to problemu. A  po  intensywnym wysiłku przychodzi ochota na  coś smacznego... Pod tym względem knajpy na  stokach Południowego Tyrolu mogą okazać się prawdziwą zgubą dla osób dbających o linię! Zaczynamy od  deski serów i  kieliszka regionalnego wina (98% z nich posiada znak jakości DOC, więc łatwo trafić na  bardzo dobre), potem zamawiam zupę z siana z kolorowymi suszonymi kwiatami, a na drugie flagowe danie Südtirolu, czyli knedle. Na  koniec apfelstrudel z  lodami, z  którym wychodzę na  skąpany w słońcu taras, by pooglądać narciarzy i  amatorów biegówek czy saneczkarstwa. Miłe chwile mijają szybko i nim się obejrzeliśmy, już musieliśmy wyjeżdżać. Jednak ten niedosyt sprawił, że jeszcze nieraz tam z  chęcią wróciliśmy...“

ZDJĘCIE: Hot Water Colective

Monika Mrozowska, 32 Aktorka, autorka książek kulinarnych, matka dwóch dziewczynek. Sławę przyniosła jej rola w serialu „Rodzina zastępcza”. Jej największą pasją jest zdrowe gotowanie, co zaowocowało napisaniem 3 książek oraz prowadzeniem kulinarnej części programu „Dzień dobry TVN”. Inspiracje czerpie z licznych podróży.

EASY12010_03_ambasador_PL.indd 2

Południowy Tyrol... Inne Włochy

03

DOŚWIADCZENIE 10 GWIEZDNY SZEF KUCHNI Z DOLOMITÓW

14

23

Co Norbert Niederkofler, szef kuchni, który nieraz zdobył gwiazdkę Michelin, przygotuje dla Ciebie? NA NARTACH PO DOBRE JEDZENIE Wybraliśmy pięć miejsc, w których możesz zjeść kiedy na stoku dopadnie Cię głód. Nigdy nie zapomnisz tych dań. DOLCE VITA Życie w hotelach Południowego Tyrolu jest słodkie. Lokalne ośrodki SPA są perfekcyjne w każdym szczególe.

AKTYWNOŚCI 18 NAJLEPSZE STOKI

22

24

W Południowym Tyrolu jeździć na nartach można praktycznie wszędzie. Są jednak miejsca, których nie wolno przegapić. FACEBOOK W POŁUDNIOWYM TYROLU Wywiad z zeszłorocznym zwycięzcą konkursu na krytyka kulinarnego na temat dań, których w górskich chatach trzeba spróbować. SNOWBOARD W POŁUDNIOWYM TYROLU

TWARZE

06 NASI W POŁUDNIOWYM TYROLU Jak żyją Polacy pośród Włochów, a także co powinieneś zobaczyć, czego spróbować i doświadczyć podczas wypoczynku w Południowym Tyrolu.

W SKRÓCIE 04 ZIMOWE ZAPROSZENIA 26 JAK DOJECHAĆ SÜDTIROL MAGAZYN POŁUDNIOWEGO TYROLU WYDAWNICTWO: Trimedar Sp. z o.o., Praga, we współpracy z Südtirol Marketing Gesellschaft, Bolzano/Bozen REDAKTOR: Tomasz Prange Barczyński KOREKTA: Anna Ginter GRAFIKA: Vítězslav Cinger ZDJĘCIA: Hot Water Colective; Helmuth Rier; David Turecký, Hospodářské noviny; Meran/Frieder Blickle; SĂźdtirol Marketing /Clemens Zahn; Natálie Benešová; archiv DRUK: EUROPRINT, a.s.

9/25/12 9:31 AM


04

Południowy Tyrol... Inne Włochy · W skrócie

ZIMOWY NIEZBĘDNIK 02

01

03

04 05 06

EASY12010_04-05_winter_PL.indd 4

9/24/12 4:26 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · W skrócie

01

HULA NA SANKACH…

04

05

100% GWARANCJI

OD LIFTERÓW DO NARCIARSKIEJ MODY Elmar Stimpfl miał zaledwie 20 lat i był mało znanym narciarzem, gdy wraz ze wspólnikiem, Roberto Vivianem, założył firmę produkującą liftery, czyli płyty pomiędzy narty i  wiązania. Bardzo szybko produkty tej małej południowotyrolskiej firmy stały się elementem sprzętu takich gigantów jak Rossignol czy Stöckl. Obecnie Vist, bo o nim mowa, produkuje także wiązania i narty oraz wysokiej klasy odzież narciarską, łączącą nowoczesną technologię z najmodniejszym wzornictwem. www.vist.it

EASY12010_04-05_winter_PL.indd 5

VENEZIANO W schroniskach Południowego Tyrolu powszechny jest widok kieliszków wypełnionych wściekle pomarańczowym, lekko musującym napojem. O tym, że Veneziano – zwane też po prostu „uno spritz“ – ma swoich miłośników także w Polsce świadczą liczne wpisy na  forach internetowych. Podstawowym składnikiem tego szprycera jest mający ledwie 11% alkoholu aperol, powstający na bazie gorzkich pomarańczy, rabarbaru i ziół. Jedną część aperolu dopełnia się czterema częściami prosecco i  jedną wody gazowanej. Jeśli już pić cokolwiek na  nartach to właśnie bezpieczne Veneziano. Oczywiście z umiarem.

Już niemal wszystkie stoki narciarskie w Południowym Tyrolu wyposażone są w armatki śnieżne umożliwiające produkcję śniegu nawet w niesprzyjającej aurze. A to oznacza jedno: 100% gwarancji naśnieżonych tras, bez względu na to, czy przyjedziecie na początku, na końcu czy w środku sezonu. Komfort ten zapewnia istniejąca od 1990 r. (założona w Bolzano) firma TechnoAlpin, która dba dziś o sztuczny śnieg nie tylko w Dolomitach, ale na stokach na całym świecie. www.technoalpin.com

03

SWING NA ŚNIEGU Jazz, pop, soul, muzyka klasyczna i tradycyjne dźwięki muzyki góralskiej. Przez ponad tydzień największa hala w Alpach rozbrzmiewa muzyką. Festiwal Muzyki w Dolomitach pod hasłem „Swing on Snow“ odbywa się w Alpe di Siusi już ósmy rok z rzędu, a biorą w nim udział zespoły muzyczne ze wszystkich zakątków Alp. Poczujcie ten rytm! Tegoroczny festiwal odbędzie się w dniach 20.01 - 27.01.2013.

Sanki znane są w Alpach od niepamiętnych czasów. Przez wieki służyły mieszkańcom gór jako podstawa transportu, potem stały się domeną dzieci i… wyczynowych sportowców. Dziś, w Południowym Tyrolu na  miłośników saneczkarstwa czeka kilkanaście świetnie przygotowanych, wielokilometrowych tras. To doskonałe dopełnienie wieczoru po  nartach – szlaki zaczynają się bowiem zwykle w okolicach działających do późnego wieczora schronisk, zaś przy mecie zawsze można znaleźć bar z grzanym winem czy gorącą herbatą.

02

05

06

OKULARY Z DREWNA O tym, że Południowy Tyrol to ojczyzna rzeźbiarzy, którzy tworzą w drewnie wszystko – od  kościelnych figur po  sprzęty domowe i zabawki – wiemy od dawna. Specyfiką firmy WoodOne jest, że nawiązując do  lokalnej tradycji, tworzy z drewna przedmioty zgoła nowoczesne, by wspomnieć tylko modne oprawki do okularów czy futerały do iPhonów. Twórcami WoodOne są Thomas Oberegger i Klaus Tavella, a firma mieści się w Varnie pod Bressanone/Brixen. Wyroby można kupić w kilkunastu sklepach w Południowym Tyrolu, m.in. w Bolzano, Merano czy Corvarze. www.woodone.it

9/24/12 4:26 PM


06

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Twarze

POLSCY ŁĄCZNICY

text: Tomasz Prange Barczyński foto: Natálie Benešová, archiv

Polak w P Południowym ł d i T Tyrolu l tto dziś d iś widok id k codzienny. Zdecydowana większość z nas jedzie tam jednak na zimowe czy letnie wakacje. Są wszakże i tacy, którzy osiedli w Dolomitach na stałe.

W

Bolzano, stolicy Południowego Tyrolu, mieści jedyny w Europie trójjęzyczny uniwersytet. Właśnie on był głównym powodem przyjazdu Małgosi Staweckiej. Region on razu zachwycił ją niezwykłym klimatem. Tutejszy kontrast językowy idealnie odzwierciedla charakter tego miejsca: fenomenalne wręcz połączenie najlepszych cech kultur ladyńskiej, włoskiej i austriackiej. Jednak na wybór wpłynęła też jej miłość do gór – w lecie krąży po nich na rowerze, a jej ulubionym przystankiem jest Lago di Dobbiaco, zaś w zimie numerem jeden jest dla niej Sella Ronda i knedle w górskiej chacie. Choć sam pochodzi z regionu Polski, w którym coraz więcej osób zajmuje się uprawą winorośli, Robert Machnicki nie przypuszczał, że osiądzie na stałe w winiarni. Miał pracować sezonowo, przy zbiorze winogron i jabłek, tymczasem w Południowym Tyrolu mieszka już od dziesięciu lat. Do winiarni J. Hofstätter trafił przypadkiem, z rekomendacji brata. Jej właściciel specjalizuje się w gewürztraminerze oraz pinot nero i właśnie tę odmianę Robert wymienia jako swe ulubione czerwone wino południowotyrolskie. Do gustu przypadła mu także miejscowa kuchnia – knedle i speck to jego ulubione potrawy. Joanna Pająk trafiła do Południowego Tyrolu przez… Hawaje. Podróżując autostopem po Maui poznała górala z Dolomitów, który dziś jest jej mężem. I tak Południowy Tyrol stał się miejscem,

EASY12010_06-9_lide_POL.indd 6

w którym mieszka: otoczona bajeczną panoramą gór, z krystalicznie czystym powietrzem i granatowym niebem nade mną. Założyłam tu rodzinę, mam dom w którym wychowuję mojego syna. Na stałe pracuje jako instruktor narciarski w Dobbiaco/Toblach. I właśnie jako zawodowa narciarka wiele z południowotyrolskich rozwiązań chciałaby zastosować w polskich górach. Skoro nowoczesna infrastruktura narciarska nie przeszkodziła we wpisaniu Dolomitów na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, to i w Polsce możliwe jest znalezienie równowagi. A w Południowym Tyrolu brakuje jej… oscypków. Kto jeździł na nartach w Alta Badia miał duże szanse trafić do chaty Bioch i zjeść genialne tiramisu, jednak mało kto wie, że zostało zrobione polskimi rękami. Kamila Dudzik szefuje kuchni w tej słynnej ütia (po ladyńsku: górskie schronisko), w której serwuje się m.in. talerze gourmet wg przepisu, obsypanego gwiazdkami Michelina, Norberta Niederkoflera. W Południowym Tyrolu ceni sobie szacunek do pracownika i klienta, perfekcjonizm, punktualność i szacunek dla przyrody. Mieszkają tu wspaniali ludzie o wielkich sercach, jedyne czego mogą się od nas nauczyć to trochę fantazji - mówi szefowa kuchni w Ütia de Bioch. Uważa, że tutejsza kuchnia jest wspaniała i trochę zbliżona do polskiej, dlatego każdy Polak znajdzie w Południowym Tyrolu coś dla siebie. Do odwiedzenia poleca zwłaszcza San Cassiano i Corvarę w Alta Badia.

9/24/12 4:27 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Twarze

07

MAŁGORZATA STAWECKA, PRACUJE W AGENCJI MARKETINGOWEJ W BOLZANO POŁUDNIOWY TYROL JEST DLA MNIE ESENCJĄ RÓŻNYCH, JEDNAK DOSKONALE WSPÓŁGRAJĄCYCH I NAWZAJEM UZUPEŁNIAJĄCYCH SIĘ KULTUR. WEDŁUG MNIE, TO WŁAŚNIE TO SPRAWIA, ŻE LUDZIE SĄ TU WYJĄTKOWO OTWARCI.

EASY12010_06-9_lide_POL.indd 7

9/24/12 4:27 PM


08

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Twarze

JOANNA PAJĄK, INSTRUKTORKA NARCIARSKA W DOBBIACO/TOBLACH. W POŁUDNIOWYM TYROLU KAŻDE MIEJSCE JEST „SPECJALNE“ ZE WZGLĘDU NA SWOJĄ CHARAKTERYSTYKĘ, KULTURĘ, OBYCZAJE, TRADYCJE, LUDZI. TEN REGION FASCYNUJE MNIE PRZYWIĄZANIEM DO TRADYCJI.

EASY12010_06-9_lide_POL.indd 8

9/24/12 4:27 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Twarze

09

KAMILA DUDZIK, SZEF KUCHNI W SCHRONISKU ÜTIA DE BIOCH W ALTA BADIA POŁUDNIOWY TYROL JEST DLA MNIE JEDNYM Z NAJPIĘKNIEJSZYCH MIEJSC, KTÓRE MIAŁAM SZANSE ODWIEDZIĆ. NAPRAWDĘ WSPANIAŁY KRAJOBRAZ I OTOCZENIE STWARZAJĄ DLA MNIE ŚWIETNE WARUNKI DO PRACY, ALE RÓWNIEŻ I DO RELAKSU. MYŚLĘ, ŻE ZOSTAWIŁAM TUTAJ JUŻ CZĘŚĆ SIEBIE I JEST TO COŚ WIĘCEJ NIŻ TYLKO „MIEJSCE PRACY“.

EASY12010_06-9_lide_POL.indd 9

9/24/12 4:27 PM


10

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Doświadczenie

KUCHARZ STĄD

text: Łukasz Modelski foto: archiv

Najpoważniejszym adresem, wyznaczającym poziom nec plus ultra, jest Rosa Alpina – pięciogwiazdkowy, choć z zewnątrz niepozorny, hotel i jego restauracja St. Hubertus, stworzona i prowadzona przez legendarnego „człowieka stąd“ – Norberta Niederkoflera. an Cassiano, niewielkie miasteczko w Alta Badia, kusi przybyszów torem saneczkowym, centrum narciarstwa biegowego i ścieżkami spacerowymi. Leży trochę na  uboczu, co zapewnia spokój i kameralny charakter. Tutejsze butikowe, kameralne, drogie hotele słyną z pięknych pokoi i – przede wszystkim – apartamentów. Oraz finezyjnej kuchni. Najpoważniejszym adresem, wyznaczającym poziom nec plus ultra, jest hotel Rosa Alpina i jego restauracja St. Hubertus, stworzona i prowadzona przez Norberta Niederkoflera. Zarówno hotel, jak i  restauracja o  rustykalno-myśliwskim wystroju, swoim wyglądem nawiązują do miejsca: gór i tyrolskiej tradycji. W restauracji jednak widać zabawę z konwencją – krzesła obite są tradycyjnym lodenem, ale w jak najbardziej współczesnych kolorach, a kelnerów w strojach regionalnych nie uświadczysz.

S

W ST. HUBERTUS PRZYRZĄDZA SIĘ CIELĘCINĘ Z MIEJSCOWYCH CIELĄT, MIĘSO Z JELENI, DRÓB Z DOLINY AURINA, SZPARAGI Z TERLANO, SŁODKOWODNE RYBY Z POBLISKICH STRUMIENI I ROBIONE TUTAJ SZARE SERY. Zanim Nobert Niederkofler zdobył dla St. Hubertus dwie gwiazdki Michelin, zanim stał się kulinarną sławą i zanim w ogóle założył tę restaurację w połowie lat 1990., odbył prawdziwe grand tour. Chłopak z  Luttach w Południowym Tyrolu,

EASY12010_10-13_NIEDERKOFLER_PL.indd 10

9/24/12 4:31 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Doświadczenie

którego dzieciństwo upłynęło między rodzinnym sklepem spożywczym a kuchnią niewielkiego zajazdu, który prowadzili rodzice, wybrał  studia biznesowe. Jednak bardzo szybko zrozumiał, że to nie ekonomia najbardziej pociąga go w rodzinnej firmie. Rzucił studia i zajął się kuchnią. Studiował hotelarstwo w Monachium, gotował w Niemczech, Szwajcarii, Włoszech, Austrii i Stanach Zjednoczonych, włóczył się po obu Amerykach, podpatrywał kucharzy, szukał mistrzów. Kiedy wrócił do Południowego Tyrolu był już nie tylko w pełni ukształtowanym kucharzem, ale i światowcem, którego kulinarna erudycja przekraczała szkolną czy lokalną. A  jednak to powrót do  smaków dzieciństwa Niederkofler uznał za najważniejszy. Z biegiem lat jego przywiązanie do  miejscowego, domowego smaku stało się legendarne. Wiedza, którą nabył podczas podróży, pozwala mu przetwarzać i zmieniać potrawy, przygotowywać ich kulinarne wariacje, jednak istota jego kuchni leży w lokalnych składnikach. W St. Hubertus przyrządza się cielęcinę z miejscowych cieląt, mięso z jeleni, drób z doliny Aurina, szparagi z Terlano,  słodkowodne ryby z pobliskich strumieni i robione tutaj szare sery. Choć zdarzają się ekstrawagancje w rodzaju ostryg w tempurze, to jednak najwięcej miejsca w karcie zajmują wariacje na temat tradycyjnych dań, nawet tych, uchodzących za najprostsze – knedli, risotta, specku czy kiełbasek. Żeby jednak docenić ich skomplikowanie, trzeba (z  wyprzedzeniem) zarezerwować stolik u świętego Huberta.     

EASY12010_10-13_NIEDERKOFLER_PL.indd 11

11

WYWIAD Z MISTRZEM sztuki kulinarnej o południowotyrolskiej kuchni i uczciwym gotowaniu

Wygląda na to, że jest Pan najlepszym kucharzem w Południowym Tyrolu. Dwie gwiazdki Michelin, sława. Lubi się Pan ścigać? Współzawodnictwo to najlepsze, co może się przydarzyć restauratorowi (śmiech). Tak, jestem najlepszy. Ale nawet bez konkurencji byłbym najlepszy.

Skąd ta pewność? Moja restauracja miała lokalny charakter. Dlaczego to takie ważne? Przyjaźnię się z Thomasem Kellerem [jeden z  najlepszych kucharzy świata, właściciel kultowej restauracji French Laundry w kalifornijskiej Dolinie Napa – przyp. aut.], byłem na otwarciu jego restauracji Per Se w Nowym Jorku. I jadłem tam to samo co we French Laundry. Byłem zdziwiony – w Napa to wszystko bardzo pasuje, ale w Nowym Jorku spodziewałbym się już

9/24/12 4:31 PM


12

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Doświadczenie innego menu. Ale wiadomo – druga restauracja… We Włoszech nie znam kucharza, któremu udałoby się z drugą restauracją. Bo po prostu nie można się rozdwoić. MUSISZ być na miejscu. W ten sposób okazujesz szacunek gościom. Ja zawsze tu jestem. Zdarza mi się opuścić trzy-cztery dania, ale zawsze jestem na miejscu, wszystko widzę. Co wieczór wypijam dwa litry herbaty, żeby oczyścić podniebienie, bo wszystkiego próbuję.

Sama obecność czasem nie wystarcza… No jasne. Prowadzę tradycyjną kuchnię opartą na tym, co można znaleźć na  miejscu. No, może z  kilkoma akcentami śródziemnomorskimi. Uwielbiam smaki Nowego Jorku, ale tutaj ta kuchnia wyglądałaby niestosownie… Poza tym staram się o  najlepsze produkty. Dostawami zajmuję się sam. Warzywa na przykład dostarczają nam drobni rolnicy, a  nie wielcy przedsiębiorcy. Jak przed wiekami, bez chemii, z robakami… No i wreszcie – technologia – produkty są lokalne i proste, ale nasz kuchenny park maszyn ma w sobie wszystko, co dotychczas stworzyła kuchenna inżynieria.

„DZIŚ MOJA KUCHNIA JEST DUŻO PROSTSZA NIŻ NA POCZĄTKU. KIEDY OPUSZCZAŁEM POŁUDNIOWY TYROL MIAŁEM 1718 LAT. NIE BYŁO INTERNETU, SAM MUSIAŁEM JEŹDZIĆ DO MIEJSC, KTÓRE MNIE INTERESOWAŁY. NA POCZĄTKU PRACY W NOWYM JORKU ZDARZAŁO MI SIĘ ZESTAWIAĆ NA OGROMNYM TALERZU I PO 25 SMAKÓW  TAK BYŁEM SPRAGNIONY NOWYCH POTRAW. ALE PO KILKU MIESIĄCACH POMYŚLAŁEM, ŻE TO JEDNAK NIEPOROZUMIENIE. NASZE PODNIEBIENIE NIE ZNIESIE WIĘCEJ NIŻ KILKA SMAKÓW NA RAZ. “

EASY12010_10-13_NIEDERKOFLER_PL.indd 12

Skomplikowane sprzęty kuchenne to znak rozpoznawczy kuchni molekularnej. Ciągnie Pana w tę stronę? Ferran Adria [kataloński kucharz, uchodzący za twórcę kuchni molekularnej, do niedawna prowadził słynną restaurację El Bulli – przyp. aut.] jest geniuszem, ale to jednak nie mój styl. Moim zdaniem, ziemniaki mają smakować jak ziemniaki. To prawda, że w naszej karcie są aż cztery desery z jabłek, ale różnią się od siebie dodatkami, sposobem przyrządzenia, a  nie poprzez zmienianie ich struktury. Kiedy zamykasz oczy, musisz wiedzieć, co jesz.

Pańskie gotowanie bardzo się zmieniło? Dziś moja kuchnia jest dużo prostsza niż na początku. Kiedy opuszczałem Południowy Tyrol miałem 17-18 lat. Nie było internetu, sam musiałem jeździć do  miejsc, które mnie interesowały. Na początku pracy w Nowym Jorku zdarzało mi się zestawiać na ogromnym talerzu i po 25 smaków – tak byłem spragniony nowych potraw. Ale po  kilku miesiącach pomyślałem, że to jednak nieporozumienie. Nasze podniebienie nie zniesie więcej niż kilka smaków na raz. Z kuchnią jest jak z designem – im mniej, tym lepiej. Trzy-cztery produkty na jednym talerzu – trzeba spróbować każdego z nich z osobna. I dopiero potem je łączyć. Prostota jest najważniejsza.

Każdy kucharz ma swojego Graala. Co jest Pańskim? Smak dzieciństwa. David Bouley, jeden z najlepszych szefów USA, spytał mnie kiedyś, co sądzę o  jego kuchni. – Genialna, powiedziałem, ale

9/24/12 4:31 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Doświadczenie

za słodka. – Racja, Bouley na to, ale ja gotuję dla Ameryki, tu mają inny smak. Wtedy się z nim zgodziłem. Dziś już nie. Trzeba wracać do  smaku dzieciństwa. Smaki się zmieniają, dochodzą konserwanty, środki chemiczne, zmieniają metody upraw czy hodowli. Ale trzeba próbować - to wielka odpowiedzialność. Misja właściwie. Dlatego to, co robi Jamie Olivier, jest genialne.

A tutaj? Sporo się zmieniło w Południowym Tyrolu odkąd Pan wyjechał? Własną restaurację otworzyłem w 1996 roku, pierwszą gwiazdkę dostałem w 2000, a drugą – siedem lat później. Pierwsza restauracja – w swoim pierwotnym kształcie – miała osiem stolików i  była przerobioną częścią pizzerii. Teraz w szczycie sezonu pracuje tu 17 kucharzy. No, ale wtedy podajemy 200-250 dań.

13

NORBERT NIEDERKOFLER Pięćdziesięcioletni szef kuchni, gotował w wielu zakątkach świata. Po 13 latach wrócił na północ Włoch i zaczął pracować w restauracji w hotelu Rosa Alpina, dla której zdobył dwie gwiazdki Michelin. Pośród rodzimych Dolomitów przygotowuje prawdziwie górskie dania z szacunkiem dla lokalnej tradycji.

Wiadomo, że dla Szefa Kuchni restauracja jest rodzajem więzienia – nigdy z niej nie wychodzi. W środy restauracja jest zamknięta - wówczas mam wolne. Wykorzystuję ten czas na  przeglądanie książek kucharskich - mam ich około 1200, zbierane z całego świata. Czytam je i dla przyjemności i w poszukiwaniu inspiracji.

EASY12010_10-13_NIEDERKOFLER_PL.indd 13

9/24/12 4:31 PM


14

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Doświadczenie

SYBARYTA W SCHRONISKU

text: Anna Wrońska, Tomasz Prange Barczyński foto: Helmut Rier; David Turecký, Hospodářské noviny; archiv

Schüsslerhof Speikboden w Campo Tures to miejsce, które zimą zamienia się w urokliwy i niespecjalnie zatłoczony ośrodek narciarski. Na wysokości 1350 m n.p.m. znajdziecie schronisko Schüsslerhof, gdzie podstawą większości dań są produkty z ekologicznego gospodarstwa prowadzonego przez właścicieli. Na obiad polecam miejscowy specjał: Pressknödel mit Graukäse. Wbrew nazwie, są to raczej placuszki z bułki, gotowanych ziemniaków i szarego sera, które smaży się w maśle lub oliwie albo piecze. A szczególnie głodni powinni skusić się na dziczyznę. www.schuesslerhof.it

Winny typ: Schiava Schiava, zwana też vernatsch, to klasyczne wino narciarskie. Współcześni winiarze wykorzystują naturalne cechy szczepu: lekkość i aromatyczność, by robić z nich wina o dużym współczynniku pijalności, ale i dużej klasy – niektóre nadspodziewanie złożone. Nasz typ: Rotfüssler Schiava, Alto Adige/Südtirol, Schreckbichl/Colterenzio; w Polsce: Vininova

EASY12010_14-15_chaty_PL.indd 14

Weingalerie Po obejrzeniu kościołów w Bressanone/Brixen, ruszamy na obrzeża starówki do winoteki Weingalerie. Proste i nowoczesne meble zostały tu ciekawie wkomponowane w stare kamienne mury. Przychodzimy przede wszystkim na wino, jednak w czasie otwarcia bistro (czwartek i piątek wieczór) w karcie pojawiają się także trzy dania i deser – co tydzień inne, zależne od sezonu i fantazji szefa. Przy doborze wina można zaszaleć – jest 500 etykiet, z czego aż 25 na kieliszki! www.weingalerie.it

Winny typ: Pinot Nero Jeśli gdziekolwiek poza Burgundią pinot noir potrafi wznieść się na wyżyny, będzie to Południowy Tyrol. Pinoty z Dolomitów potrafią czarować lekkością aromatów leśnych jagód i fiołków i wyrazistą strukturą. Niezastąpione z jedzeniem. Nasz typ: Mazon Riserva Pinot Nero, Alto Adige/Südtirol, J. Hofstätter; w Polsce: Mielżyński

9/24/12 4:38 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Doświadczenie

15

Rifugio Emilio Comici Do tego słynnego schroniska warto się wybrać, niezależnie od tego gdzie akurat jeździmy na nartach. Znajdziecie je powyżej wioski Selva na wysokości 2153 m n.p.m. Należy do rodziny Gianniego Marzoli. Można tu zamówić ryby i owoce morza z homarami włącznie – rodzina ma własne łowiska i winnice nad Adriatykiem, więc u stóp Sassolungo codziennie ląduje helikopter ze świeżą dostawą. W menu szaszłyk z żabnicy, stek z miecznika, przegrzebki. Bywają tam Bardzo Znani Celebryci… www.rifugiocomici.com

Winny typ: Sauvignon Blanc Znana doskonale odmiana sauvignon blanc ma w Południowym Tyrolu małą ojczyznę. Daje tu wina odmienne, o mineralnym tle, aromatyczne, świetnie łączące się z jedzeniem. Do ryb i owoców morza znakomite. Nasz typ: Mantele Sauvignon, Alto Adige/Südtirol, Nals Margreid; w Polsce: Vini e Affini

Gostner Schwaige Ta chata w Alpe di Siusi to miejsce, które warto odwiedzić dla szefa kuchni, Franza Mulsera, który jest też serowarem – podawane w restauracji graukäse (szary), almkäse (górski) i mozarella są produkcji własnej. Specjałem specjałów jest zupa z siana: aksamitna, gładka, o trudnym do opisania aromacie – obok wywaru z siana w jej skład wchodzą suszone, dziko rosnące zioła i kwiaty, które cieszą i oko, i podniebienie, bo wszystkie są jadalne. Restauracja otwarta jest do 18-ej, toteż jeśli chcecie posiedzieć dłużej, zadzwońcie i umówcie się z właścicielem. +39 347836 8154

Winny typ: Porphyr Lagrein Do łopatki wołowej sięgamy po lagreina. To klasyczne, tęgie, a przy tym świetnie owocowe czerwone wino z odmiany, której próżno by szukać gdziekolwiek indziej poza Południowym Tyrolem. Nasz typ: Porphyr Lagrein, Alto Adige/Südtirol, Cantina Terlano; w Polsce: Salute

EASY12010_14-15_chaty_PL.indd 15

Lärchenhütte Po polsku Modrzewiowa Chatka. Jest to schronisko w Alta Pusteria z 1830 r. którego specjalnością gospodarzy jest Kaiserschmarrn. Koniecznie spróbujcie – nawet jeśli nie jesteście fanami słodkich dań, a poszarpanego cesarskiego omletu w szczególności. Tutaj jest to puszysta, aksamitna p poezja z bakaliami, pachnąca świeżutkim masłem, podawana z gęstym przecierem owocowym. Pamiętajcie, że ten omlet jest wielki i – mimo, że figuruje w menu deserowym – zamówcie go jako danie główne. Tel. +39 0474 710086

Winny typ: Gewürztraminer J Jedna z legend głosi, że pachnący płatkami róży, liczi i orientalnym targiem gewürztraminer pochodzi z Południowego Tyrolu. Lokalni winiarze robią wyjątkowe wina z tego aromatycznego szczepu: zarówno słodkie, doskonałe przy cesarskim omlecie, jak i całkowicie wytrawne. p Nasz typ: Gewürztraminer, Alto Adige/Südtirol, St. Michael-Eppan; w Polsce: Vinoteka 13

9/24/12 4:38 PM


16

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Aktywności

SIEDEM CUDÓW POŁUDNIOWEGO TYROLU

text: Krzysztof Burnetko rysunek: Michal Chodanič foto: archiv

I. Śnieg

IV. Rakiety i skitoury

Nigdy nie zapomnę puchu w Solda/Sulden – zarówno na odkrytych połaciach na  ponad 3000 m npm, jak i w lasach w dolinie. A do tego widok na majestatycznego Ortlera i 13 innych trzytysięczników! Ale z zimowej wyprawy nie sposób zapomnieć także… sztucznego śniegu. Znawcy dowodzą, że technologia używanych tam armatek w połączeniu z  mikroklimatami stacji daje produkt szczególnej jakości.

Bo cóż może być lepszego od „wyrypy” z dala od tłumu i w otoczeniu pięknych gór zaliczanych do  Światowego Dziedzictwa UNESCO? A jako zwieńczenie: zjazd w dziewiczym śniegu…

II. Słońce To banał: tam ponad 300 dni w roku, to dni słoneczne – przecież to Włochy! Ale już banałem nie jest, że różnie, w zależności od pory dnia, oświetla to słońce skały Dolomitów, tworząc niezwykłe przedstawienia.

III. Wino, knedle, speck i inne specjały Wino najlepiej smakuje na  ponad 2000 m n. p.m. w scenerii masywu Sella. Okazją na jego spróbowanie może być Wine Ski Safari w Alta Badia, czyli narciarski zjazd połączony z degustacją lokalnych szczepów. Jak knedle, to robione przez ich „króla“ – Paula Grünera z  restauracji „Goldene Rose” w Val Senales/ Schnalstal - zarówno te wyszukane z truflami, jak i tradycyjne ze szpinakiem; zresztą, jako flagowe danie, są dostępne w większości południowotyrolskich restauracji – obowiązkowo! Jeśli speck, to pokrojony na  przezroczyste plastry na  specjalnych gilotynach, które są dziełem sztuki inżynieryjnej i  zdobniczej. W Południowym Tyrolu warto poświęcić dłuższą chwilę jedzeniu - tam nawet w górskich chatach można trafić na kucharzy wyróżnionych gwiazdkami Michelin.

EASY12010_16-19_SJEZDOVKY_PL.indd 16

V. Böckl czyli drewniane siedzisko z uchwytami na ręce po bokach, osadzone na płozie z dzioba narty. Jazda na  takim cudzie zdaje się niemożliwa, szybko jednak okazuje się świetną zabawą. Słynie z niej dolina Alta Pusteria/ Hochpustertal. Można jeździć po  przygotowanych stokach, ale prawdziwe emocje daje pokonywanie leśnych przecinek.

VI. Sanki i biegówki Tu tłumaczyć nie trzeba, można najwyżej sugerować saneczkowe tory z racji poziomu trudności czy walorów widokowych np. w Obereggen, Alpe di Siusi/Seiser Alm czy Valle Isarco/ Eisacktal. Podobnie jest z  biegówkami - nie bez powodu w Południowym Tyrolu trenowała Justyna Kowalczyk.

VII. Palmowy deptak w Merano Czy może być przyjemniejszy dzień niż przedpołudniowa jazda na nartach i popołudniowa kawa w cieniu… tropikalnych palm? To jest dopiero après ski! Zresztą… zawsze najważniejsze są narty. A te, wszędzie – nawet bez palm w tle – są w Południowym Tyrolu przednie! I to jest cud ósmy.

9/25/12 10:25 AM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Aktywności

EASY12010_16-19_SJEZDOVKY_PL.indd 17

17

9/25/12 10:25 AM


18

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Aktywności

Kronplatz Kronplatz 2275 m

Kronplatz nazywany jest ośrodkiem nr 1 w Południowym Tyrolu. Miejsce polecamy miłośnikom otwartych przestrzeni i długich tras. Najdłuższa, 7-kilometrowa, została otwarta w zeszłym roku i wiedzie ze szczytu aż do  miejscowości Ried. Wzdłuż trasy biegnie nowa gondola, do  której dostać się można również pociągiem! Kolej kursuje w Alta Pusteria/Hochpustertal (od  miejscowości Rio Pusteria do  San Candido) co 30 min. Jeżeli na czas zimowego urlopu chcecie „porzucić” samochód, należy zakupić bilet SkiMobileDolomites uprawniający do  korzystania z  pociągu, autobusów i skibusów. Trzeba mieć też ważny skipass. www.kronplatz.com

Perca 950 m

Valle Aurina Oto miejsce dla poszukujących kameralnych, rodzinnych stacji. Trzy niewielkie nowoczesne ośrodki: Klausberg, Speikboden i Rein otacza kilkadziesiąt 3-tysięczników. Na narciarzy czeka 50 km tras, które uchodzą za  najlepiej przygotowane w całym Południowym Tyrolu. W dolinie Aurina znajduje się ponad 8-kilometrowa trasa o  najwyższym przewyższeniu. Nową gondolą dostaniemy się z dolnej stacji na  szczyt Klausberg na  2523 m n.p.m. Tą samą drogę można pokonać również na  nartach tourowych; szlak rozpoczyna się w Weissenbach i  prowadzi w pobliżu górskiej chaty Mitterberg Alm aż na szczyt Klausberg. www.klausberg.it

Klausberg 2510 m

Oberholz 2150 m Cadipietra 1052 m

Obereggen Obereggen jest jednym z najnowocześniejszych ośrodków narciarskich w Alpach. Prawie 50 km zawsze doskonale przygotowanych tras, szybkie i bezpieczne wyciągi oraz słoneczna pogoda sprawiają, że stacja od 40 lat cieszy się niesłabnącą popularnością. Narciarski dzień nie kończy się w Obereggen wraz z zachodem słońca. Po zmroku polecam oświetlony 2,5-kilometrowy stok Oberholz lub wypad na sanki. Na „dobranoc” proszę koniecznie odwiedzić – chyba jedyny w Alpach – indiański namiot Tipi, w którym rozbrzmiewa muzyka, leją się drinki, a w powietrzu unosi wakacyjna atmosfera. www.obereggen.com

Obereggen 1550 m

EASY12010_16-19_SJEZDOVKY_PL.indd 18

9/25/12 10:25 AM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Aktywności

19

Valle Isarco Zimę w Valle Isarco można spędzić spacerując na rakietach śnieżnych, jeżdżąc na  sankach na  10-kilometrowym torze Rudi Run lub delektując się lokalną kuchnią w chacie Rossalm. Obowiązkowy punkt programu to zjazd najdłuższą w Południowym Tyrolu, liczącą 9 km, trasą Trametsch, która biegnie po  zboczach Plose (1070 – 2550 m n.p.m.). Położona w pobliżu Bressanone/Brixen stacja jest miejscem atrakcyjnym nie tylko pod względem warunków narciarskich. Na Plose warto wybrać się także dla spektakularnych widoków na „postrzępione” szczyty Dolomitów: Odle, Sella i Saslonch, a także majestatyczny Sciliar. www.eisacktal.com

Plose 2465 m

S. Andrea 1067 m

Croda Rossa 2200 m

Bullaccia 2100 m

Alpe di Siusi Alpe di Siusi jest największą wysokogórską halą w Europie. Położona na wysokości 1800-2300 m n.p.m. to miejsce magnetyczne. Obok świetnie naśnieżonych tras i wygodnych wyciągów hala słynie ze sprzyjającej zimowemu wypoczynkowi aurze. Mówi się, że na  stokach góry Bullaccia/Puflatsch znajdują się najbardziej słoneczne trasy Południowego Tyrolu! Wspomniany stok pokonać można na nartach lub sankach. Choć zjazd dość stromą trasą jest bardzo ekscytujący, warto przystanąć na chwilę, by nacieszyć oko widokami okolicznych szczytów. www.seiseralm.it

Compatsch 1825 m

EASY12010_16-19_SJEZDOVKY_PL.indd 19

Alta Pusteria Nad jedną z najpiękniejszych i najmniej odkrytych wśród polskich turystów dolin w Południowym Tyrolu, otoczoną masywem Dolomiti di Sesto, wznoszą się słynne Trzy Szczyty (Tre Cime di Lavaredo/Drei Zinnen). W siedmiu objętych jednym skipassem ośrodkach znajdziemy ponad 70 km tras – od  bardzo łatwych, odpowiednich dla dzieci lub osób początkujących, po  bardzo trudne. Tu właśnie znajduje się „Holzriese” – najbardziej stroma trasa w Południowym Tyrolu. Zakwaterowanie znajdziemy w jednym z czterech położonych w dolinie miasteczek: Sesto/ Sexten, San Candido/ Innichen, Dobbiaco/ Toblach, Villabassa/ Niederdorf i Braies/ Pragser Tal. www.hochpustertal.info

Sesto 1310 m

9/25/12 10:25 AM


EASY12010_20_PL_inzerce_Alpe.indd 2

9/24/12 4:45 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · W skrócie

21

Perfekcyjnie przygotowani 02

05

01

03

04

02

KRAWĘDZIE: Warunkiem skutecznej jazdy na nartach są ostre i gładkie krawędzie. Niestety, sztuczny śnieg dość szybko tępi nasze deski. Wystarczy jednak mała ręczna ostrzałka (z  możliwością ustawienia kąta ostrzenia) i już sami możemy poprawić stan krawędzi nart (ostrząc z boku).

03

SMAROWANIE: Współczesne narty trzeba dość często smarować. Nawet najlepsze nie chcą się ślizgać i skręcać, gdy na ich spodach pojawia się meszek. Smarujemy na gorąco, za  pomocą żelazka i  kostki smaru, a  nadmiar zeskrobujemy plastikową cykliną. Zabieg powtarzamy co 2-3 dni.

EASY12010_21_preparation_PL.indd 21

01

WIĄZANIA: Długość butów, umiejętność i dynamika jazdy, masa ciała – oto czynniki wpływające na sposób regulacji wiązań. Najlepiej pracę powierzyć serwisowi. Jeśli nie ma takiej możliwości zwróćcie uwagę, żeby dobrze ustawić nie tylko siłę wypięcia, ale także docisk pomiędzy bezpiecznikami..

04

DŁUGOŚĆ NART I KIJKÓW: Wraz z  upowszechnieniem się nart carvingowych znacznemu skróceniu uległa długość desek. Dziś najczęściej używane długości to: 165-175 cm dla panów i 150165 cm dla pań. Generalnie: im mocniej taliowane deski, tym powinny być krótsze. Nie dotyczy to nart wyczynowych i freeride’owych. Obecnie kijki nie służą już do  zaakcentowania inicjacji skrętu, lecz raczej do utrzymywania równowagi w wirażu carvingowym. Zbyt długie przeszkadzają, więc lepiej mieć dopasowane lub nawet nieco za  krótkie. Dla panów 120-130 cm, dla pań 110-120 cm.

05

ROZGRZEWKA I UBIÓR: Nie ma jazdy bez solidnej rozgrzewki. Warto poświęcić kilka minut przed pierwszym zjazdem na  rozruch wszystkich mięśni. Pobiegajcie, podskakujcie, kręćcie ramionami i  nie zapomnijcie o  mięśniach szyi, obręczy barkowej i  pasa – są bardzo ważne. Aby potem utrzymać odpowiednią temperaturę ciała używajcie „oddychającej” odzieży hi-tech. Bielizna termiczna odtransportowuje pot od skóry do odzieży zewnętrznej, a kolejne warstwy wysyłają wilgoć do atmosfery. Cały zestaw jest tak skuteczny jak jego najsłabsza część - jedna warstwa bawełny i system nie działa. A na głowach nosimy kaski – modne i bezpieczne.

9/24/12 4:48 PM


22

Południowy Tyrol... Inne Włochy · magazyn

KULINARNY KRYTYK W POŁUDNIOWYM TYROLU text: Tomasz Prange Barczyński foto: archiv

Piotr Ogiński, szef kuchni z miasta Beatlesów i autor bloga „Kocham gotować” został kulinarnym krytykiem w południowotyrolskich chatach. Zdecydowały głosy użytkowników Facebooka. Piotr podróżował zimą między górskimi schroniskami w Dolomitach.

•Kiedy zacząłeś gotować? Odkąd pamiętam, pomagałem w domu w czasie przygotowywania obiadów. Wciągnęło mnie to na tyle, by pójść do szkoły gastronomicznej w Tarnowskich Górach. Potem wyjechałem do Liverpoolu, gdzie zdobywałem doświadczenie pod okiem świetnych kucharzy. Teraz sam jestem zawodowym kucharzem.

•Skąd pomysł na „Kocham gotować”? Znajomi i rodzina zawsze wypytywali mnie o przepisy i porady kulinarne. W końcu postanowiłem nagrać serię filmików z poradami kulinarnymi. Trafiły na You Tube i Facebooka. Przy ich pomocy chcę zmieniać przyzwyczajenia ludzi dotyczące kuchni. Mam nadzieję, że dzięki nim widzowie zrozumieją, że można cieszyć się gotowaniem, a praca w kuchni może być przyjemnym doświadczeniem.

•Czy przed startem w konkursie byłeś w Południowym Tyrolu? Muszę przyznać, że nigdy wcześniej nie interesowałem się sportami zimowymi. Wyobrażałem sobie, że Południowy Tyrol to coś

EASY12010_22-23_FACEBOOK_WELLNESS-PL.indd 22

jak nasze Zakopane. Na miejscu okazało się, że jest tysiąc razy lepiej, niż myślałem.

na fanpage’u Południowego Tyrolu, jak i moim.

•Co było najciekawsze – pod względem narciarskim i kulinarnym?

•Wrócisz do Południowego Tyrolu?

Jazda na nartach była świetna, choć deski miałem na nogach pierwszy raz w życiu. Najgorzej było pierwszego dnia, kiedy od razu trafiłem na czarną trasę. Na szczęście po jej przejechaniu i złamaniu trzech kijków narciarskich reszta okazała się prosta jak bułka z masłem. Dolomity to raj dla wszystkich, którzy kochają sporty zimowe. Każdy znajdzie coś dla siebie. No i te widoki! Bardzo podobały mi się też chaty górskie. Panuje tam gorąca atmosfera, a serwowane w nich jedzenie jest naprawdę na wysokim poziomie. Gotowanie przed chatą Gostner Schweige, w starym piecu opalanym drewnem było dla mnie największym przeżyciem kulinarnym. Najlepsze ryby jadłem natomiast w schronisku Emilio Comici… 2154 m n.p.m. Relację z tego obiadu możecie zobaczyć na Facebooku, zarówno

Już nie mogę się doczekać zimy aby jeszcze raz odwiedzić to miejsce. Przy okazji chciałbym podziękować wszystkim, którzy oddali na mnie głos w konkursie na krytyka kulinarnego Południowym Tyrolu. Dziękuję bardzo!

www.facebook.com/poludniowytyrol

9/24/12 4:51 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · magazyn

23

WYCISZENIE W DOLOMITACH

text: Zofia Sobolewska foto: archiv

Obecnie modny jest powrót do natury: wyjazdy na wieś, ekologiczne jedzenie, kosmetyki. Przysługujące dni wolne to doskonały czas aby się odciąć i zapomnieć o pracy. Wówczas doskonale sprawdza się wellness, najlepiej właśnie taki na łonie natury.

Schronisko Bella Vista

Hotel Rosa

Drewniana balia na lodowcu Hochjoch w Val Senales/ Schnalstal to najwyżej położone wellness w Europie. Przywieziona z Laponii stoi przed schroniskiem Bella Vista na śniegu, zaraz obok wolnostojącej sauny. www.goldenerose.it

Największe wrażenie robią dostojne wnętrza basenu, otwierające się przeszkleniami na pastwiska Alpe di Siusi, a w przestrzeni relaksacyjnej królują ekologiczne kosmetyki Vitalis Dr. Joseph. www.hotelrosa.com

Natur Idyll Hochgall

Cron4

Spa w Natur Idyll Hochgall jest trochę jak pobyt u babci: domowa atmosfera, tradycyjny wystrój. W pokojach relaksacyjnych można oddać się naturalnym alpejskim zabiegom, a na zewnątrz czeka basen, jacuzzi i taras, ukazujący uroki doliny Tures z 1600 m n.p.m. www.hochgall.it

Cron4 to kilka kroków dalej w ewolucji SPA. W kompleksie położonym między urokliwym Brunico a stacją narciarską nr 1 w Dolomitach Kronplatz, wszechobecna jest natura np. basen, do którego można wskoczyć prosto ze śniegu lub różnego rodzaju sauny (ziołowa, górska z zapachem siana, bio, viking). www.cron4.it

EASY12010_22-23_FACEBOOK_WELLNESS-PL.indd 23

MLEKO Z POŁUDNIOWEGO TYROLU JEST JEDNYM ZE SKARBÓW LOKALNYCH HOTELI I OŚRODKÓW ODNOWY BIOLOGICZNEJ. PO KĄPIELI W MLEKU SKÓRA BĘDZIE AKSAMITNIE GŁADKA, A DUSZA SPOKOJNA.

9/24/12 4:51 PM


24

Południowy Tyrol... Inne Włochy · Aktywności

SNOWBOARD, CZYLI WOLNOŚĆ I TECHNOLOGIA

text: Michał Alster foto: archiv

Choć słowo freestyle odnosi się do wolności, w dzisiejszej sztuce snowboardu potężną rolę odgrywa też technologia.

EASY12010_24-25_snowboard.indd 24

9/24/12 4:52 PM


Południowy Tyrol... Inne Włochy · Aktywności

Freestyle w Dolomitach Pisząc o freestyle’u w Południowym Tyrolu/Südtirolu, muszę na początek wspomnieć o firmie F-Tech Snowparks, która od 8 lat coraz prężniej zajmuje się budowaniem i pielęgnacją snowparków. Ta zgrana drużyna zapaleńców potrafiła połączyć pasję z biznesem, umiejętność budowania przeszkód ze znajomościami w branży i, przy pomocy sponsorów jak Nike czy O’Neill, konstruuje, z myślą o przyszłości freestyle’u, zaawansowane technologicznie snowparki. Jednak zanim jeszcze F-Tech wkroczył na ten obszar, polscy snowboardziści i freeskierzy dobrze znali Południowy Tyrol, a to za sprawą lodowca Hochjoch w miejscowości Maso Corto, która leży w Val Senales/Schnalstal. Na szczycie lodowca co sezon powstaje wyjątkowy snowpark. Od 2000 roku przyjeżdżali tu polscy amatorzy jazdy w parku, zaś latem trenowała tu kadra narodowa snowboardzistów. Przez te wszystkie lata snowpark często zmieniał swoją nazwę, sponsorów i prowadzących - dziś nazywa się Gentlemenriders Nitro Park Val Senales. Dzięki temu, że obecnie za przygotowanie przeszkód odpowiedzialna jest ekipa F-Tech, razem za znajomymi przy-

EASY12010_24-25_snowboard.indd 25

25

jeżdżamy tu i zimą i latem, żeby skakać na jednej z największych skoczni w Europie i bawić się na innych doskonałych przeszkodach. W poprzednim sezonie zostałem zaproszony do Kronplatz/Plan de Corones. To duży ośrodek narciarski oddalony 100 km (trochę ponad godzinę drogi) na południowy wschód od Innsbrucku. Tutejszy snowpark również prowadzi ekipa F-Tech, a jego głównym sponsorem jest Nike, który od paru lat agresywnie stara się wejść w branżę snowboardową. Efekty zaangażowania obu firm są naprawdę spektakularne. Przy tak wielkiej i dopieszczonej infrastrukturze freestyle’owej, ośrodek ma duże szanse stać się gospodarzem największych imprez freeskingowych i snowboardowych w Europie. Największe wrażenie zrobiły tutejsze skocznie, które równo wyciosane ze śniegu, wyglądają jak konstrukcje Lego czy rysunek techniczny. Południowy Tyrol nie kończy się na Maso Corto i Kronplatz. F-tech opiekuje się też snowparkiem Fiat Freestyle Team w Obereggen oraz King Laurin Snowpark w Alpe di Siusi/Seiser Alm. W każdym z tych miejsc każdy znajdzie coś dla siebie: słoneczną pogodę, włosko-austriacką kuchnię oraz snowparki z nadzwyczaj kreatywnymi, acz bezpiecznymi przeszkodami.

9/24/12 4:52 PM


26

Południowy Tyrol... Inne Włochy · W skrócie

JAK DOJECHAĆ Podróż samochodem do Południowego Tyrolu zajmuje średnio od 11-tu (z Krakowa) do 15-tu (z Warszawy) godzin. Jeśli podróżujesz z Warszawy kieruj się autostradą kolejno na Poznań, Berlin, Monachium, Innsbruck i przełęcz Brenner. Z Krakowa najlepsza droga prowadzi przez Tychy, Brno, Wiedeń, Salzburg, a

następnie Innsbruck i przełęcz Brenner. Aby w Austrii jeździć autostradą konieczny jest zakup winiety - koszt dziesięciodniowej to ok. 8 euro. Taką samą kwotę trzeba zapłacić także za przejazd w jednym kierunku przełęczą Brenner. Poniżej zamieszczamy sugerowane trasy dojazdu oraz kilka wskazówek.

Berlin

Warszawa

Poznań

Polska

Piotrków Trybunalski

Niemcy Praga

AUTOSTRADĄ PRZEZ POZNAŃ

Mimo że dłuższa, jest to trasa najwygodniejsza. W przyszłości jednak najlepszym wyborem będzie przejazd przez Piotrków Tryb. i Tychy w kierunku Cieszyna.

Czechy

Cieszyn

Kraków

Słowacja Wiedeń

Rosenheim

Linz Salzburg

Innsbruck

Szwajcaria

Bolzano

Austria

SMACZNA PRZERWA

Polecamy stanąć w restauracji Landzeit przy autostradzie A1 koło Strengberg. Bardzo smacznie i nie za drogo!

Brno Monachium

Trento

NA WŁOSKIEJ ZIEMI

Tychy Ostrawa

Węgry

Słowenia Bosna Bos na a Hercegovina Bosna a Hercegovina

Srbsko S bsko Srb k Srbsko

Włochy

Po przekroczeniu włoskiej granicy trzeba się zatrzymać na prawdziwe espresso! Nawet na zwykłej stacji benzynowej smakuje inaczej niż w Polsce.

EASY12010_26_how_to get-PL.indd 26

9/24/12 4:54 PM


Wygraj tydzień urlopu w Dolomitach!

Kredit

Zapisz się do nowego magazynu online Dolomity i wygraj tydzień dla dwóch osób w jednym z naszych 42 partnerskich hoteli. Wraz z tym otrzymasz dwa skipassy Dolomiti Superski, które zapewnią dostęp do 1200 km tras narciarskich!

Aby wziąć udział w konkursie, odwiedź naszą stronę internetową, gdzie dowiesz się więcej o terenach narciarskich Południowego Tyrolu. Magazyn jest dostępny na stronie www. suedtirol.info/magazyndolomity

www.kondiceonline.cz

EASY12010_27_inzerce internet_PL.indd 27

27

9/24/12 4:56 PM


Południowy Tyrol‌ Na szczycie Włoch

d a ch 4

Bolzano Bozen

:LWDP\ZNUDLQLHNRQWUDVWÓZJG]LHWU]\NXOWXU\“™F]™VLÊZ KDUPRQLMQ™FD“R|Æ'RVNRQDOHSU]\JRWRZDQHWUDV\QDUFLDUVNLH QDMSLÊNQLHMV]HZ(XURSLHZLGRNLQDJÓUVNLHV]F]\W\LSRQDG V“RQHF]Q\FKGQLZURNXRWR3R“XGQLRZ\7\UROLQQH:“RFK\ www.suedtirol.info | www.facebook.com/poludniowytyrol

EASY12010_28_PL_inzerce_Jizni_Tyrolsko.indd 20

9/24/12 4:57 PM

Magazin Południowy Tyrol Zima 2012/2013  

Południowy Tyrol, Zima, Dolomity

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you