Page 44

Sturen in een

netwerksamenleving

Hoe kan de overheid reageren op burgerinitiatieven? Niemand zal tegen actieve burgers zijn. Maar voor een overheid kan het wel eens ingewikkeld zijn: mensen die ‘zo maar iets’ in de openbare ruimte ondernemen en daarbij soms in zekere zin overheidsdoelen realiseren. Kun je die burgers stimuleren om nog meer te doen? Of kun je ze eventueel bijsturen? Is het slim om contracten te sluiten, om afspraken te maken met burgers of moet je ze als overheid gewoon hun gang laten gaan? Bijzonder hoogleraar bestuurskunde Martijn van der Steen schept wat duidelijkheid.

Het is interessant om de Natuurvisie van het kabinet naast het Natuurbeleidsplan van 25 jaar geleden te leggen. Naast de nodige inhoudelijke veranderingen benadrukt de Natuurvisie uit 2014 de samenwerking met partners: natuurorganisaties, bedrijven, medeoverheden en ‘gewone mensen’ hebben allemaal een verantwoordelijkheid om natuurdoelen te realiseren. In de Natuurvisie zijn het ook niet meer de natuurdoelen van het kabinet, maar doelen van ons allemaal. En daar kunnen we allemaal aan werken. Het voorbeeld van de Natuurvisie tekent hoe steeds meer partijen bij maatschappelijke vraagstukken betrokken zijn. Niet als omstander, maar als onderdeel van de oplossing. Het realiseren van publieke waarde gebeurt steeds meer met of soms zelfs geheel door andere partijen dan de overheid. De overheid is dan een van de partijen in maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

Dichtgetimmerd

Martijn van der Steen is adjunct-directeur van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Hij schreef een paper over burgerinitiatieven en de veranderende rol van het openbaar bestuur. Martijn van der Steen: “Er verandert dus van alles. Overheden zien dat steeds meer mensen initiatieven nemen en op de een of andere manier moeten ze daar iets mee. Maar het is goed om als overheid vooraf te vragen wat voor participatie het is en hoe de overheid zich tot het initiatief zal verhouden. Komt een initiatief voort uit boosheid of frustratie omdat de overheid iets niet meer doet, of ontplooien mensen dit initiatief gewoon omdat ze het zelf leuk of belangrijk vinden? Het kan allerlei vormen aannemen, die telkens weer een andere houding van de overheid vereisen.”

ACHTER GROND

Martijn van der Steen heeft een hulpmiddel gemaakt in de vorm van vier kwadranten met verschillende perspectieven van waaruit een overheid kan kijken naar haar eigen houding. Het kan overheden helpen om hun verschillende mogelijke rollen beter te onderscheiden. Linksonder staat het perspectief van de rechtmatige overheid, die legitimiteit en rechtmatigheid centraal stelt en keurig volgens juridisch dichtgetimmerde en eerlijke procedures

42

PIONIEREN  

Jaarmagazine over het samenspel van groene burgerinitiatieven en overheden

PIONIEREN  

Jaarmagazine over het samenspel van groene burgerinitiatieven en overheden

Advertisement