Page 1

Υπεύθυνοι Καθηγητές: Αναστάσης Στρατουδάκης Στράτος Χαριτωνίδης

Σχέδιο: Ανδριάνα Ροδάκου Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 40

Περιβαλλοντικό Πρόγραµµα. Σχολική Χρονιά: 2010-11

2ο Γυµνάσιο Αιγίου

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα Περιβαλλοντικό Πρόγραµµα. Σχολική Χρονιά: 2010-11

ΟΙ ΧΟΡΗΓΟΙ ΜΑΣ

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


ΜΑΘΗΤΕΣ: Μελίνα Σιαβελή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Ανδριάνα Ροδάκου Τάκης Βασιλακόπουλος

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΙΝ∆ΙΑΝΟΣ ΣΙΑΤΛ. Ένα παλιό µήνυµα για το σύγχρονο κόσµο Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα Απόψεις, Θέσεις & Γνώµες για τα ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τα Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα Καταδίκη εφήβων σε θάνατο ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ. Μέρος ∆εύτερο - Ατοµικά και κοινωνικά δικαιώµατα 7+1 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΝΟΙΧΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟΥΣ ∆ΑΣΚΑΛΟΥΣ ΤΟΥΣ «Ο∆ΗΓΙΕΣ» ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΤΟΛΜΟΥΝ ΝΑ ∆Ι∆ΑΣΚΟΥΝ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ και ∆ΙΕΚ∆ΙΚΗΣΕΙΣ

αλλά και τις υπόλοιπες αναρτήσεις:

3 3 6 8 11 13 15 18

Παναγιώτης Νοµικός

Χρήστος Χριστόπουλος Βασίλης Παπαηλιόπουλος Φωτεινή Παναγοπούλου Φιλίτσα Μουτούση ∆έσποινα Αναστασίου Παναγιώτα Αλεξοπούλου Τζένη Γιδά Αµαλία Θανασούλια

19 20

Σιντορέλα Σινοµάτι ∆ήµητρα Ελευθεριώτη Χρήστος Αβράµης

23 28

Τάσος Βαγενάς

Ο πόλεµος στερεί την ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΣΗ σε 28 εκατ. Παιδιά 36

Τάσος Γκοτσόπουλος

Νίκος Γούσας

Αλέξανδρος Πράσινος Μαρίνος Σπήλιος Χριστόφορος Παπαναγιώτου

Ηλίας Αργυρόπουλος Αλέξανδρος Γκιώνης Άκης ∆ηµόπουλος Μήτσος Αθανασόπουλος Παναγιώτης Θανόπουλος

Σταύρος Αναγνωστόπουλος Θάνος Αγγελόπουλος Χριστίνα Χαντζή Ελευθερία-∆ανάη Σταµατοπούλου Σπύρος Ιατρόπουλος

Το περιοδικό µας είναι ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΟ σ’ όλες τις φάσεις δηµιουργίας του έως και την εκτύπωση. Όλα έγιναν στο Σχολείο µας. Σχεδίαση - Επιµέλεια - Εξώφυλλο - ∆ηµιουργικό: ΣΤΡΑΤΟΥ∆ΑΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (ΠΕ8) web-site: http://users.ach.sch.gr/Stratoudakis, e-mail: stratoudakis@gmail.com 2Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΙΓΙΟΥ. Π. ΜΕΛΑ 6. 25100. ΑΙΓΙΟ. ΤΗΛ: 2691022273, FAX: 2691062246, E-MAIL ΣΧΟΛΕΙΟΥ: 2gymaigi@sch.gr

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 2

• •

39

10000 παιδιά προϊόντα εµπορίου στην τηλεόραση Η οµάδα µας στο 8ο ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ: «Ανθρώπινα δικαιώµατα & περιβάλλον βάλλον» »

Πολλά κενά στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων για το 2010 διαπιστώνει το Συµβούλιο της Ευρώπης Οι ειρηνοποικαθώς και το: οί της σχολι∆ελτίο Τύ• κής αυλής που για το 8ο ΣυΙσχυρ ότ ερα νέδριο των Υπεύδικαιώµατα θυνων της περιγια τα παιδιά Σχέδιο: βαλλοντικής ΕκΒασίλης Παπαηλιόπουλος Η πικρή γεύπαίδευσης του Νοµού Αχαΐας κ.κ. Ιωάνση της σοκονας Παπαιωάννου, λάτας Γιάννη Βλάχου. Η θανατική ποινή ποινή-φύση φύση--πετρέλαιο Αυτισµός Ευχαριστούµε... Ανοιχτά µυαλά σε κλειστά κελιά

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


Η Unesco προτείνει τη σύσταση µιας διεθνούς Επιτροπής για τους βιασµούς και τη σεξουαλική κακοποίηση, η οποία θα έχει την υποστήριξη του ∆ιεθνούς Ποινικού ∆ικαστηρίου και βελτίωση του συστήµατος ανθρωπιστικής βοήθειας. Όσον αφορά την εκπαίδευση γενικότερα στον κόσµο, η Unesco διαπιστώνει ότι ο αριθµός των παιδιών που δεν πηγαίνουν στο σχολείο ενώ βρίσκονται σε ηλικία φοίτησης στο δηµοτικό, µειώθηκε από 106 σε 67 εκατοµµύρια στο διάστηµα από το 1999 ως το 2008. Εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη της επειδή ο αριθµός αυτός «δε µειώνεται µε γρήγορο ρυθµό» για να επιτευχ θε ί «ο σ τό χ ο ς 'Εκπαίδευση για όλους' που έθεσαν για το 2015 160 χώρες στο Ντακάρ για το 2015. Μόνο στην υποσαχάρεια Αφρική, 10 εκατοµµύρια παιδιά δεν ολοκληρώνουν τον κύκλο της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης κάθε χρόνο, επισηµαίνει τέλος η έκθεση. skai.gr Αναρτήθηκε από tromaktiko

Επίσης ΜΗΝ ξεχάσετε να δείτε και: τις καταχωρήσεις σε tabs / υποσέλιδα στο BLOG µας: •

Ο ΟΗΕ αναζητεί νερό για 3,5 δισ. ανθρώπους • a Human Right Right--org • Η Γη σε αριθµούς και εικόνες

τις φωτογραφίες στο:

Για το φετινό µας Περιβαλλοντικό Πρόγραµµα µε υπεύθυνους καθηγητές: τον Αναστάση Στρατουδάκη και Στράτο Χαριτωνίδη εκτός από το βιβλιαράκι µας [το οποίο κρατάτε στα χέρια σας] µε τις εργασίες µας αποφασίσαµε να δηµιουργήσουµε ένα SITE και ένα BLOG [πράγµα πρωτοπόρο, όπως νοµίζουµε, για µαθητικό πρόγραµµα] στο οποίο ανεβάζαµε τα άρθρα µας, τα σχέδιά µας αλλά και διάφορες άλλες ειδήσεις που µας έκαναν εντύπωση.

Ελπίζουµε

να

χωρίς σχόλια ...

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 38

Περισσότερες

λεπτοµέρειες,

για το συνέδριο, θα βρείτε στο: http://2gym-aigioh u m a n rights.blogspot.com/2011/05/8 .html

σας

αρέσει. Η ∆ιεύθυνση του BLOG είναι:

http://2gym http://2gym-aigio aigiohumanrights.blogspot.com/p/ blog blog-page_2561.html

Ακόµα µια αντιπροσωπευτική οµάδα του προγράµµατος µας συµµετείχε στο 8ο ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΣΥΝΕ∆ΡΙΟ περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, µε θέµα: «Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα και Περιβάλλον»

http://2gym-aigiohumanrights.blogspot.com

Ένα παλιό µήνυµα για το σύγχρονο κόσµο.

Η ∆ιεύθυνση του SITE είναι:

(Υιοθετήθηκε από το περιοδικό - το 2006-7 - και αποφασίστηκε να µας ακολουθεί για πάντα).

https://sites.google.com/site/ anthropinadikaiomata2gymaigio όπου υπήρχε υλικό για έµπνευση σχετικά µε την θεµατολογία / αρθρογραφία µας.

Το παρακάτω κείµενο χρονολογείται γύρω στα 1855 και αποτελεί την απάντηση τον Σιάτλ, αρχηγού µιας φυλής Ινδιάνων, στον πρόεδρο των Ηνωµένων Πολιτειών Αµερικής Φραγκλίνο Πηρς, ο οποίος ζήτησε από τους Ινδιά-

3

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


αγοράσετε από µας; Κάθε µέρος της νους να πουλήσουν τη γη τους στην γης αυτής είναι ιερό για το λαό µου. αµερικανική κυβέρνηση. Η πρόταση Κάθε αστραφτερή πευκοβελόνα, κάθε αυτής της αγοραπωλησίας ήταν εντεαµµούδα στις ακρογιαλιές, κάθε θολώς ξένη στις αντιλήψεις και στον τρόλούρα στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωπο ζωής των Ινδιάνων, ο δεσµός των το και κάθε ζουζούνι που ζουζουνίζει οποίων µε τη φύση είναι ιερός και αδιάείναι στη µνήµη και στην πείρα του σπαστος, όπως η αδερφική αγάπη. Ο λαού µου, ιερό. Σιάτλ εκφράζει µε περηφάνια και σεβαΞέροµε πως ο λευκός δεν καταλαβαίνει σµό στην παράδοση τον τρόπο σκέψης τους τρόπους µας. Τα µέρη της γης, το της φυλής του, ο οποίος διαφέρει πλήένα µε το άλλο, δεν κάνουν γι' αυτόν ρως από τις υλικές αξίες και τον καταδιαφορά, γιατί είναι ένας ξένος που κτητικό πολιτισµό των λευκών. Οι σκέφτάνει τη νύχτα και παίρψεις που διατυπώνει ο νει από τη γη όλα όσα του Σιάτλ απέχουν από εµάς χρειάζονται. Η γη δεν είενάµιση σχεδόν αιώνα, ναι αδερφός του, αλλά είναι όµως εξαιρετικά επίεχθρός που πρέπει να τον καιρες στην εποχή µας, καταχτήσει, και αφού τον τώρα που όλοι πλέον βιώκαταχτήσει, πηγαίνει πανουµε τις ολέθριες συνέρακάτω. πειες από την υπερβολική Με το ταµάχι* που έχει θα εκµετάλλευση των φυσικαταπιεί τη γη και θα ακών πόρων, τη µόλυνση φήσει πίσω του µια έρηµο. του περιβάλλοντος και τη Η όψη που παρουσιάζουν διαρκώς επεκτεινόµενη οι πολιτείες σας, κάνει οικολογική καταστροφή Σχέδιο: κακό στα µάτια του ερυτον πλανήτη µας. Ηλιάννα θεοδωρακοπούλου θρόδερµου. Όµως αυτό µπορεί και να συµβαίνει Ο µεγάλος αρχηγός επειδή ο ερυθρόδερµος στην Ουάσιγκτον µηνάει* είναι άγριος και δεν καταλαβαίνει. πως θέλει να αγοράσει τη γη µας. Ο Αν αποφασίσω και δεχτώ, θα βάλω µεγάλος αρχηγός µηνάει ακόµα λόγια έναν όρο. Τα ζώα της γης αυτής ο λευφιλικά και καλοθέλητα. Καλοσύνη του, κός θα πρέπει να τα µεταχειριστεί σαν γιατί ξέροµε πως αυτός λίγο τη χρειάαδέρφια του. Τι είναι ο άνθρωπος δίζεται αντίστοιχα τη φιλία µας. Την χως τα ζώα; Αν όλα τα ζώα φύγουν από προσφορά του θα τη µελετήσαµε, γιατί τη µέση, ο άνθρωπος θα πεθάνει από ξέροµε πως, αν δεν το πράξαµε, µπορεί µεγάλη εσωτερική µοναξιά, γιατί όσα ο λευκός να προφτάσει µε τα όπλα και συµβαίνουν στα ζώα, τα ίδια συµβαίνα πάρει τη γη µας. νουν στον άνθρωπο. Πώς µπορείτε να αγοράζετε ή να πουΈνα ξέροµε, που µπορεί µια µέρα ο λάτε τον ουρανό - τη ζέστα της γης; Για λευκός να το ανακαλύψει: ο θεός µας µας µοιάζει παράξενο. Η δροσιά του είναι ο ίδιος θεός. Μπορεί να θαρρείτε αγέρα ή το άφρισµα του νερού ωστόσο πως Εκείνος είναι δικός σας, όπως ζηδε µας ανήκουν. Πώς µπορείτε να τα

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 4

τόνισε ο συντάκτης της έκθεσης Κέβιν Ουάτκινς. Έτσι, στο Αφγανιστάν, 613 επιθέσεις σε σχολεία κατεγράφησαν το 2009, έναντι 347 το 2008. Στη βόρεια Υεµένη «220 σχολεία καταστράφηκαν, υπέστησαν ζηµιές ή λεηλατήθηκαν στη διάρκεια συγκρούσεων µεταξύ κυβερνητικών και ανταρτικών δυνάµεων το 2009 και το 2010», σύµφωνα µε την Unesco. Εξάλλου, η σεξουαλική κακοποίηση και οι βιασµοί «χρησιµοποιήθηκαν ευρέως ως τακτικές πολέµου». Ο φόβος της σεξουαλικής κακοποίησης, είναι ένας παράγοντας που «εµποδίζει τα παιδιά να πηγαίνουν στο σχολείο, ιδιαίτερα τα κορίτσια», επισηµαίνει ακόµα η έκθεση. Πέρα από την ευθύνη που φέρουν οι ίδιες οι χώρες, στις οποίες σηµειώνο νται συγκρού σ εις, η Unesco ενοχοποιεί το σύστηµα ανθρωπιστικής βοήθειας, το οποίο «περνάει δίπλα από τα παιδιά» των χωρών αυτών, τονίζει η έκθεση.

Κι αυτό επειδή «λιγότερο από το 2% της ανθρωπιστικής

37

βοήθειας» (108 εκατοµµύρια ευρώ) διατίθεται για την εκπαίδευση, «γεγονός που δεν επιτρέπει παρά την ικανοποίηση ελάχιστων αιτηµάτων για βοήθεια στον τοµέα αυτόν», εξηγεί ο Ουάτκινς. Η Unesco, σύµφωνα µε την οποία το σύστηµα ανθρωπιστικής βοήθειας είναι «ανεπαρκώς χρηµατοδοτούµενο», καταγγέλλει µια µεγάλη ανισοµέρεια µεταξύ των χωρών όσον αφορά τη βοήθεια αυτή. Για παράδειγµα, η βοήθεια για τη βασική εκπαίδευση πενταπλασιάστηκε στο Αφγανιστάν τα τελευταία πέντε χρόνια, αλλά µειώθηκε στην Ακτή του Ελεφαντοστού. «Εάν οι πλούσιες χώρες διέθεταν απλά τις στρατιωτικές δαπάνες έξι ηµερών για την εκπαίδευση, θα µπορούσαν να εξοικονοµηθούν τα 16 δισεκατοµµύρια δολάρια που είναι απαραίτητα για την εκπαίδευση όλων», υπογραµµίζει η έκθεση. Η Unesco υπογραµµίζει ακόµα τις δυσκολίες που αντιµετωπίζουν πρόσφυγες και εκτοπισµένοι προκειµένου ν’ αποκτήσουν πρόσβαση στη βασική εκπαίδευση.

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


http://www.alfavita.gr/ fakeloi/ fakel20071118a.php#a1

κή

Παναγιώτης Πάπουλης

στήµατος ανθρωπιστικής βοήθειας.

UNESCO. «Εάν οι πλούσιες χώρες διέθεταν απλά τις στρατιωτικές δαπάνες έξι ηµερών για την εκπαίδευση, θα µπορούσαν να εξοικονοµηθούν τα 16 δισεκα-

τοµµύρια δολάρια που είναι απαραίτητα για την εκπαίδευση όλων».

28 εκατοµµύρια παιδιά στερούνται της εκπαίδευσης εξαιτίας των ένοπλων συγκρούσεων που τα εκθέτουν κυρίως σε επιθέσεις που έχουν στόχο τα σχολεία τους ή σε σεξουαλι-

βία, καταγγέλλει έκθεση

της Unesco που δηµοσιεύθηκε την Τρίτη [1η Μαρτίου 2011] και η οποία ζητεί την αναθεώρηση του συ-

Από τα 67 εκατοµµύρια παιδιά που βρίσκονται σε ηλικία φοίτησης στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση και τα οποία δεν πηγαίνουν στο σχολείο, το 42%, δηλαδή 28 εκατοµµύρια, ζουν σε φτωχές χώρες στις οποίες µαίνονται συγκρούσεις, τονίζει η Unesco στην έκθεσή της, η οποία έχει τον τίτλο «Η λανθάνουσα κρίση: ένοπλες συγκρούσεις και εκπαίδευση». Ο αριθµός αυτός των 28 εκατοµµυρίων αφορά το 2008, διευκρινίζει η Unesco, η οποία τονίζει ότι δε διαθέτει στατιστικά στοιχεία προηγουµένων ετών. Από το 1999 ως το 2008, 35 χώρες υπήρξαν θέατρο ένοπλων συγκρούσεων, αναφέρει η Unesco, η οποία διαπιστώνει ότι µια µεσαίας κλίµακας σύρραξη σε µια φτωχή χώρα διαρκεί περίπου 10 χρόνια. «Ένα από τα κύρια προβλήµατα είναι ότι οι πλευρές που εµπλέκονται στις συγκρούσεις βάζουν στο στόχο τους παιδιά και σχολεία»,

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 36

τάτε να γίνει δική σας η γη µας. Αλλά δεν το δυνόσαστε.* Εκείνος είναι θεός των ανθρώπων. αι το έλεος Του µοιρασµένο απαράλλαχτα σε ερυθρόδερµους και λευκούς. Αυτή η γη Του είναι ακριβή. Όποιος τη βλάφτει, καταφρονάει το ∆ηµιουργό της. θα περάσουν οι λευκοί - και µπορεί µάλιστα γρηγορότερα από άλλες φυλές. Όταν µαγαρίζεις* συνέχεια το στρώµα σου, κάποια νύχτα θα πλαντάξεις από τις µαγαρισιές σου. Όταν όλα τα βουβάλια σφαχτούν, όταν όλα τα άγρια αλόγατα µερέψουν, όταν την ιερή γωνιά του δάσους τη γιοµίσει το ανθρώπινο χνώτο και το θέαµα των φουντωµένων λόφων το κηλιδώσουν τα σύρµατα του τηλέγραφου µε το βουητό τους, τότες πού να βρεις το ρουµάνι;* Πού να βρεις τον αϊτό; Και τι σηµαίνει να πεις έχε γεια στο φαρί* σου και στο κυνήγι; Σηµαίνει το τέλος της ζωής και την αρχή του θανάτου. Πουθενά δε βρίσκεται µια ήσυχη γωνιά µέσα στις πολιτείες του λευκού. Πουθενά δε βρίσκεται µια γωνιά να σταθείς να ακούσεις τα φύλλα στα δέντρα την άνοιξη ή το ψιθύρισµα που κάνουν τα ζουζούνια πεταρίζοντας. Όµως µπορεί, επειδή, καταπώς είπα, είµαι άγριος και δεν καταλαβαίνω - µπορεί µονάχα για το λόγο αυτόν ο σαµατάς* να ταράζει τα αυτιά µου. Μα τι µένει από τη ζωή, όταν ένας άνθρωπος δεν µπορεί να αφουγκραστεί τη γλυκιά φωνή που βγάνει το νυχτοπούλι ή τα συνακούσµατα των βατράχων ολόγυρα σε ένα βάλτο µέσα

5

στη νυχτιά; Ο ερυθρόδερµος προτιµάει το απαλόηχο αγέρι λαγαρισµένο* από την καταµεσήµερη βροχή ή µοσχοβοληµένο µε το πεύκο. Του ερυθρόδερµου του είναι ακριβός ο αγέρας, γιατί όλα τα πάντα µοιράζονται την ίδια πνοή - τα ζώα, τα δέντρα, οι άνθρωποι. Ο λευκός δε φαίνεται να δίνει προσοχή στον αγέρα που ανασαίνει. Σαν ένας που χαροπολεµάει για µέρες πολλές, δεν οσµίζεται* τίποτα. Αν ξέραµε, µπορεί να καταλαβαίναµε αν ξέραµε τα όνειρα του λευκού, τις ελπίδες που περιγράφει στα παιδιά του τις µακριές χειµωνιάτικες νύχτες, τα οράµατα που ανάφτει στο µυαλό τους, ώστε ανάλογα να δέονται για την αυριανή. Αλλά εµείς είµαστε άγριοι. Μας είναι κρυφά τα όνειρα του λευκού. Και επειδή µας είναι κρυφά, θα εξακολουθήσαµε το δρόµο µας. Αν τα συµφωνήσαµε µαζί, θα το πράξαµε, για να σιγουρέψαµε τις προστατευόµενες περιοχές που µας τάξατε. Εκεί θα ζήσοµε, µπορεί, τις µετρηµένες µέρες µας καταπώς το θελήσαµε. Όταν ο στερνός ερυθρόδερµος λείψει από τη γη, και από τη µνήµη δεν αποµείνει παρά ο ίσκιος από ένα σύννεφο που ταξιδεύει στον κάµπο, οι ακρογιαλιές αυτές και τα δάση θα φυλάγουν ακόµα τα πνεύµατα του λαού µου - τι* αυτή τη γη την αγαπούν, όπως το βρέφος αγαπάει το χτύπο της µητρικής καρδιάς. Αν σας την πουλήσαµε τη γη µας, αγαπήστε την, καθώς την αγαπήσαµε εµείς, φροντίστε την, καθώς τη φροντίσαµε εµείς,

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


κρατήστε ζωντανή στο λογισµό σας τη µνήµη της γης, όπως βρίσκεται τη στιγµή που την παίρνετε, και µε όλη σας τη δύναµη, µε όλη την τρανή µπόρεση σας, µε όλη την καρδιά σας, διατηρήστε τη για τα τέκνα σας, και αγαπήστε την, καθώς ο θεός αγαπάει όλους µας. Ένα ξέροµε - ο θεός σας είναι ο ίδιος θεός. Η γη Του είναι ακριβή. Ακόµα και ο λευκός δε γίνεται να απαλλαχτεί από την κοινή µοίρα.* ° µηνάει; στέλνει µήνυµα * ταµάχι: πλεονεξία * δεν το δυνόσαστε: δεν µπορείτε * µαγαρίζεις: λερώνεις * ρουµάνι: δάσος * φαρί: άλογο * σαµατάς: φασαρία * λαγαρισµένος: καθαρισµένος * οσµίζεται: µυρίζει * τι: γιατί * η κοινή µοίρα: εννοεί το θάνατο

Μετάφραση: Ζήσιµος Λορεντζάτος Το Βήµα, 16/1/1977

Ιδέα της µαθήτριας: Ευγενίας ΣτρατουδάκηΧόνδρου.

Άµα µπορούσαµε να γράψουµε έναν όρο που να περιγράφει απολύτως τα

ανθρώπινα δικαιώµατα τότε αυτός θα ήταν ο εξής: Ανθρώπινα δικαιώµατα είναι δικαιώµατα και ελευθερίες στα οποία έχουν δικαίωµα όλοι οι άνθρωποι. Αυτή η πρόταση και µόνο επεξηγεί πλήρως και χωρίς αµφιβολίες την κατάσταση που πρέπει να επικρατεί σχετικά µε τα δικαιώµατα, ατοµικά και µη. Όµως όπως αναφέρθηκε πριν σε χώρες στις οποίες δεν κυριαρχεί ακόµα η δηµοκρατία αυτό είναι ένα σενάριο επιστηµονικής φαντασίας. ∆ικαίωµα στην τροφή, στο νερό, στη στέγαση, καθιερωµένα προνόµια που πρέπει να δίνονται στον καθένα ανεξαιρέτως οικονοµικής κατάστασης ή φύλου. Βέβαια αυτά είναι τα βασικά µόνο και µόνο για να επιβιώσει κάποιος. Το ερώτηµα είναι, τι γίνεται αν καταστρατηγηθούν αυτά τα δικαιώµατα; Τα αποτελέσµατα τα βλέπουµε στην Αφρική, µια ήπειρος διάσηµη για τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης που προσφέρει στους κατοίκους της. Εξαθλίωση, φτώχεια, αρρώστιες είναι οι πιο συνηθισµένες λέξεις που περιγράφουν το χάος που επικρατεί {εκεί}. Βέβαια τώρα πια αυτό δεν είναι φαινόµενο αποκλειστικά στην Αφρική αλλά παγκόσµιο. Ακόµα και στην Ευρώπη και την Αµερική, τα φαινοµενικά πιο εύπορα µέρη του πλανήτη. Ίσως το λάθος που γίνεται είναι, ότι εξισώνουµε τον πλούτο µε τα δικαιώµατα. Απλούστατα σε µια ήπειρο που διαρκώς {προοδεύει} και ζητάει λογικό είναι οι άνθρωποι ροµπότ στους οποίους στηρίζεται η

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 6

θέµατα που αυτά θεωρούν ότι πρέπει να προβάλλουν. ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Γ2/4094/23.9.86 ∆/γή ΥΠ.Ε.Π.Θ. ( Φ.Ε.Κ. 619 τ. Β΄) Άρθρο 6 ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 4. Η ελευθερία της έκφρασης αναγνωρίζεται ως βασικό µέσο αγωγής και επικοινωνίας. Το δικαίωµα αυτό στο σχολικό περιβάλλον υλοποιείται µε τα παρακάτω: α) Με ευθύνη του µαθητικού συµβουλίου του σχολείου υπάρχει στο σχολείο πίνακας µαθητικών ανακοινώσεων για µαθητικά θέµατα. H διεύθυνση του σχολείου θα πρέπει, σε συνεννόηση µε το µαθητικό συµβούλιο, να παραχωρήσει το χώρο που θα αναρτηθεί ο πίνακας σε κεντρικό σηµείο του σχολείου. Ευνόητο είναι πως ο πίνακας αυτός θα χρησιµοποιείται και από τις µαθητικές κοινότητες, για µαθητικά θέµατα. 14. Εξαιτίας κάποιου ο οποίος χάλασε την ηλεκτρική εγκατάσταση του σχολείου µας ζήτησαν να ανοίξουµε τις τσάντες µας για να δουν αν έχουµε κατσαβίδια. Νοµίζω ότι αυτό είναι προσβλητικό. Επιτρέπονται τέτοιες έρευνες στα σχολεία; ∆εν επιτρέπονται αυτού του τύπου οι έρευνες στα σχολεία. 15. Με αφορµή κάτι κοπέλες από άλλο τµήµα που φορούσαν κοντές φούστες η λυκειάρχης µας έκανε µια διάλεξη για το «προκλητικό ντύσι-

35

µο» και είπε ότι θα ελέγχει τι φοράµε. Η απορία µου είναι ποιος κανονίζει τι είναι «προκλητικό ντύσιµο»… ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Γ2/4094/23.9.86 ∆/γή ΥΠ.Ε.Π.Θ. Φ.Ε.Κ. 619 τ. Β΄ Άρθρο 6 ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. 5. Η αµφίεση µέσα στο σχολείο ανήκει στην προσωπική ευθύνη των ίδιων των µαθητριών και των µαθητών. Η µαθητική κοινότητα έχει το δικαίωµα να επεµβαίνει, όταν παρατηρούνται ακρότητες ή εκκεντρισµοί και να συστήνει συµµόρφωση σε ότι θεωρείται αντικειµενικά ευπρεπές και είναι πλατιάς κοινωνικής αποδοχής. Τα οποιαδήποτε προβλήµατα όµως σχετικά µε την εµφάνιση των µαθητριών ή των µαθητών αντιµετωπίζονται µε πνεύµα διαλόγου, καλής θέλησης και µε συνεννόηση των µαθητικών κοινοτήτων µε τη διεύθυνση του σχολείου, το σύλλογο των καθηγητών και το σύλλογο γονέων και κηδεµόνων. Αν ανάλογο θέµα παραπεµφθεί για συζήτηση και απόφαση στο σύλλογο των καθηγητών, όπου ανήκει και η όποια τελική απόφαση, στη συζήτηση του συλλόγου καθηγητών παραβρίσκονται, µε δικαίωµα λόγου, ο πρόεδρος της µαθητικής κοινότητας, στην οποία ανήκει η µαθήτρια ή ο µαθητής που κρίνεται, καθώς και το τριµελές προεδρείο του µαθητικού συµβουλίου του σχολείου.

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


µαθήµατα τους, ούτε αποβολή εκ περιτροπής. Κάτι τέτοιο θα ήταν αντιπαιδαγωγικό και όχι σύµφωνο µε το πνεύµα και τους στόχους της εκπαίδευσης. Άλλωστε δεν είναι δυνατόν να επιβάλλεται κύρωση σε µαθητές που δεν διαπιστώθηκε η προσωπική τους ευθύνη και η παρέκκλιση τους από την « προσήκουσα διαγωγή », όπως αυτή περιγράφεται στο Π.∆. 104/79 11. Ζητήσαµε να παρευρίσκεται το δεκαπενταµελές στη συνεδρίαση του συλλόγου των καθηγητών που είχε θέµα την τιµωρία ενός συµµαθητή µας για κάποιο παράπτωµα. Μας το απαγόρευσαν. Έχουν το δικαίωµα; ∆εν έχουν τέτοιο δικαίωµα. Σύµφωνα µε τη νοµοθεσία σε κάθε περίπτωση που συζητούνται στο σύλλογο των καθηγητών πειθαρχικά θέµατα παραβρίσκονται στις σχετικές συνεδριάσεις µε δικαίωµα λόγου και οι εκπρόσωποι των µαθητών. Γ2/4094/23.9.86 ΥΠ.Ε.Π.Θ. Αρ.3 5.Μαθητής παραπεµπόµενος για παράπτωµα στο σύλλογο των καθηγητών, έχει δικαίωµα της απολογίας. 6.Σε κάθε περίπτωση που συζητούνται στο σύλλογο των καθηγητών πειθαρχικά θέµατα παραβρίσκονται στις σχετικές συνεδριάσεις µε δικαίωµα λόγου και οι εκπρόσωποι των µαθητών. Ε3/873/31/31.12.84 ΥΠ.Ε.Π.Θ. ∆ιευκρινίζουµε ότι στις συνεδριάσεις του συλλόγου των καθηγητών όταν

συζητούνται πειθαρχικά θέµατα µαθητών, οι εκπρόσωποι των µαθητών παρευρίσκονται µε δικαίωµα µόνο λόγου και αποχωρούν κατά την ώρα της διάσκεψης και ψηφοφορίας. 12. Στο σχολείο µας το δεκαπενταµελές αποφάσισε να έχουµε και εµείς γνώµη όταν συζητά ο σύλλογος των εκπαιδευτικών πολιτιστικές, αθλητικές και γενικά µαθητικές δραστηριότητες. Έχουµε τέτοιο δικαίωµα; Βεβαίως. ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Γ2/4094/23.9.86 ∆/γή ΥΠ.Ε.Π.Θ. ( Φ.Ε.Κ. 619 τ. Β΄) Άρθρο 6 ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Στις συνεδριάσεις του συλλόγου των καθηγητών, όταν συζητιούνται πολιτιστικές, αθλητικές και γενικά µαθητικές δραστηριότητες (π.χ. συγκρότηση βιβλιοθήκης, µορφωτικές επισκέψεις και εκδροµές, διοργάνωση σχολικών εορτών, δηµιουργία και συντήρηση σχολικού µουσείου κ.λ.π.) συµµετέχει µε δικαίωµα λόγου, το προεδρείο του µαθητικού συµβουλίου του σχολείου. 13. Ζητήσαµε από την Λυκειάρχη να µπορούµε να τοποθετούµε κάπου στο χώρο του σχολείου τις ανακοινώσεις µας για διάφορα µαθητικά θέµατα. Μας είπε ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται. Έχει δίκιο; Όχι. Τα µαθητικά συµβούλια µπορούν να αναρτούν µέσα στο σχολικό χώρο, σε πίνακα ανακοινώσεων, τα µαθητικά

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 34

παραγωγή να µετατρέπονται σε απρόσωπα και άβουλα όντα τα οποία χάνουν τον αυτοσεβασµό τους µα πιο σηµαντικό να χάνουν την ψυχή τους. Που σηµαίνει πως δέχονται ένα µεγάλο πλήγµα στην ψυχική τους ηρεµία χωρίς να το καταλαβαίνουν, και αυτό πιστεύω είναι το µεγαλύτερο δικαίωµα που µπορεί να χάσει κάποιος. Ζώντας σε µια εποχή µε οικονοµικές δυσκολίες, σε µια εποχή που ανασυνθέτουµε ότι µας είναι γνωστό το ίδιο γίνεται και µε τους θεσµούς µας, τις αξίες µας, καθώς και µε τα δικαιώµατα µας. Ναι τα δικαιώµατα µας, όσο παράδοξο και αν ακούγεται αυτό αρχίζουν να φθίνουν και αυτό επειδή στην προσπάθεια µας να επιβιώσουµε, οικονοµικά και κοινωνικά τα θεωρούµε δεδοµένα, σχεδόν ασήµαντα κάποιες φορές. Τι γίνεται όµως ταυτόχρονα σε άλλες χώρες, τριτοκοσµικές όπως τις αποκαλούµε, στις οποίες η δηµοκρατία δεν είναι και τόσο διαδεδοµένη; Ως άνθρωποι σιγά-σιγά χάνουµε τον αυτοσεβασµό µας, την αξιοπιστία µας, την εµπιστοσύνη µας και υποβαθµίζουµε τον ίδιο µας τον εαυτό σε έναν απλώς ζωντανό οργανισµό. Οπότε γίνεται προφανές ότι στους πιο πολλούς ανθρώπους σε σχεδόν όλο τον κόσµο γίνεται µια µερική ή ολική {παράβλεψη} των δικαιωµάτων τους, φυσικών και ψυχικών. Σίγουρα οι διαφωτιστές δεν θα οραµατιζόντουσαν ένα τέτοιο ευοίωνο µέλλον για αυτό που πάλεψαν πιο πολύ. Αυτό το συµπέρασµα µας οδηγεί σε τρεις λύσεις επί-

7

λυσης του προβλήµατος. Να βρούµε την αρχή του προβλήµατος, να ψάξουµε λύσεις για την τωρινή λύση του ή να κάνουµε πως δεν βλέπουµε και δεν ξέρουµε {για άλλη µια φορά}. Παγκοσµίως γνωστή και εφαρµόσιµη είναι η Τρίτη λύση, παρόλα αυτά υπάρχουν και µικρές µειονότητες που προσπαθούν να εφαρµόσουν την δεύτερη λύση. Σίγουρα η προσπάθεια τους είναι φιλότιµη. Όµως δεν φαίνεται να αποδίδει καρπούς. Εποµένως µήπως ήρθε η ώρα να στραφούµε προς την πρώτη λύση; ∆εν νοµίζετε; Ο κύριος σκοπός της πρώτης λύσης είναι να αναλύσει τα αίτια και µετά να βρει λύσεις. Όπως αναφέρθηκε η πλειονότητα των ανθρώπων παροδικά και προοδευτικά αρχίζει να έχει πιο σηµαντικές ασχολίες από το να σκέφτεται σοβαρά τα δικαιώµατα της. Σίγουρα σε αυτό συµβάλλει τα µέγιστα ο εργασιακός φόρτος που έχουν, που έχει ως αποτέλεσµα να µην νοιάζονται ιδιαίτερα για τα δικαιώµατα τους. Σαφώς και οι καθηµερινές δουλειές που πρέπει να διατελέσουµε κάθε µέρα είναι µια καλή δικαιολογία, µια πολύ καλή δικαιολογία για να κρύψουµε τον κύριο ένοχο, εµάς. Ναι, ΕΜΕΙΣ είµαστε οι κύριοι υπεύθυνοι για το χάσιµο των δικαιωµάτων, ΕΜΕΙΣ φταίµε που ακόµα δεν έχουµε κατανοήσει το µεγαλύτερο δικαίωµα µας, το δικαίωµα στην ΖΩΗ. Σε µια ζωή χωρίς άγχος για την οικονοµική σου επιβίωση, αλλά για το πόσο δηµιουργικός µπορείς να γίνεις. Αυτό είναι το µέλλον των δικαιωµάτων. ∆εν

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


φαίνεται ωραίο; Εξάλλου όλοι κάτω από την ίδια στέγη δεν είµαστε;

Τάκης Βασιλακόπουλος

Τα ανθρώπινα δικαιώµατα είναι «βασικά δικαιώµατα και θεµελιώδεις ελευθερίες που δικαιούνται όλοι οι άνθρωποι», τα οποία περιλαµβάνουν αστικά και πολιτικά δικαιώµατα όπως το δικαίωµα στη ζωή και την ελευθερία, την ελευθερία σκέψης και έκφρασης, καθώς και την ισότητα ενώπιον του νόµου. Στα ανθρώπινα δικαιώµατα περιλαµβάνονται, επίσης, κοινωνικά, πολιτιστικά και οικονοµικά δικαιώµατα, όπως το δικαίωµα της συµµετοχής στον πολιτισµό, το δικαίωµα στην τροφή, την εργασία και την εκπαίδευση. Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώµατα. Είναι προικισµένοι µε λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συµπεριφέρονται µεταξύ τους µε πνεύµα αδελφοσύνης. — 1ο Άρθρο της Οικουµενικής ∆ιακήρυξης για τα Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα του Ο.Η.Ε Η Οικουµενική ∆ιακήρυξη για τα Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα είναι µια διακήρυξη που υιοθετήθηκε από τη Γενική

Συνέλευση του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών (A/RES/217, 10 ∆εκεµβρίου 1948), περιγράφοντας την άποψή τους για τα βασικά ανθρώπινα δικαιώµατα. Το προσχέδιο γράφτηκε από τον Τζων Πήτερς Χάµφρεϋ από τον Καναδά, µε τη βοήθεια της Ελέανορ Ρούσβελτ από τις ΗΠΑ, του Ρενέ Κασίν από τη Γαλλία, του Π. Σ. Τσάνγκ από την Κίνα και άλλων. Παρ' όλο που δεν είναι νοµικά δεσµευτικό έγγραφο, έγινε η βάση για δύο νοµικές συνθήκες, το ∆ιεθνές Σύµφωνο για τα Ατοµικά και Πολιτικά ∆ικαιώµατα και το ∆ιεθνές Σύµφωνο για τα Οικονοµικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά ∆ικαιώµατα. Συνεχίζει να αναφέρεται από ακαδηµαϊκούς, νοµικούς και συνταγµατικά δικαστήρια. Υπάρχει ασυµφωνία µεταξύ διεθνών δικηγόρων για το ποια σηµεία της αντιπροσωπεύουν διεθνές εθιµικό δίκαιο. Οι απόψεις κυµαίνονται µεταξύ µερικών άρθρων και ολόκληρης της διακήρυξης. Το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων (Ε∆Α∆), συχνά αναφέρεται ανεπίσηµα και ως «∆ικαστήριο του Στρασβούργου», ιδρύθηκε µε σκοπό να συστηµατοποιήσει την εξέταση προσφυγών που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώµατα κατά των κρατών µελών βάσει της Ευρωπαϊκής Σύµβασης για τα ∆ικαιώµατα του Ανθρώπου (ΕΣ∆Α), η οποία υιοθετήθηκε από το Συµβούλιο της Ευρώπης το 1950. Έργο του ∆ικαστηρίου είναι ο έλεγχος της εφαρµογής της Σύµβασης,

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 8

α, πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, καθώς και για τα Φροντιστήρια, µόνο για το προσωπικό που επιθυµεί να καπνίσει, για δε τις σχολές τις τριτοβάθµιας εκπαίδευσης για τους εργαζόµενους (επιστηµονικό και διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό) και για τους φοιτητές. Οι χώροι θα οριστούν από τους διευθυντές - προϊσταµένους των αρµοδίων φορέων ανάλογα µε τις ανάγκες τους, µε σκοπό να µην παρεµποδίζεται η ουσιαστική λειτουργία της υπηρεσίας. 8. Θέλω να κάθοµαι στο θρανίο µε µια κοπελιά. Είναι δικαίωµά µου ή όχι; Υπάρχει τέλος πάντων κανόνας που να λέει µε ποιους να καθόµαστε; Σε ένα δηµοκρατικό σχολείο η παραπάνω ερώτηση δεν έχει καµιά ουσία µε την έννοια ότι ο µαθητής/τρια µπορεί να κάθεται στο θρανίο µε αυτόν/ήν που επιλέγει. Ωστόσο, στα θέµατα αυτά υπάρχουν µερικές φορές και άλλες παράµετροι. Παράδειγµα ο εκπαιδευτικός έχει το δικαίωµα, εφόσον θεωρήσει ότι µια συγκεκριµένη «συγκατοίκηση» δηµιουργεί πρόβληµα (αταξία, παρακώλυση του µαθήµατος κλπ) να επέµβει ή και να καθορίσει τη διάταξη µέσα στην τάξη, κυρίως σε µικρές τάξεις, σπάνια σε µεγαλύτερες. Παράδειγµα µπορεί να τοποθετήσει τους µαθητές/τριες στα θρανία µε αλφαβητική σειρά, όπως γίνεται µε τον χωρισµό τµηµάτων.

33

9. Λέγονται διάφορα για τα κινητά τον τελευταίο καιρό στο σχολείο µου και κάτι ακούω ότι ο λυκειάρχης θα τα απαγορεύσει. Μπορεί; Προβλέπεται αυτό κάπου; Σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία η χρήση των κινητών τηλεφώνων απαγορεύεται µόνο στις αίθουσες διδασκαλίας κατά τη διάρκεια των διδακτικών ωρών. Εγκύκλιος Γ2/2827/30-01-2003 ΥΠ.Ε.Π.Θ. Χρήση κινητών τηλεφώνων Προκειµένου να µην παρακωλύεται η οµαλή διεξαγωγή των µαθηµάτων; σας υπενθυµίζουµε ότι εξακολουθεί να ισχύει η µε αρ. πρ. Γ2/4696/10-09-2001 εγκύκλιος της Υπηρεσίας µας, η οποία απαγορεύει τη χρήση των κινητών τηλεφώνων στις αίθουσες διδασκαλίας κατά τη διάρκεια των διδακτικών ωρών. 10. Στον πίνακα της τάξης µου ήταν γραµµένη µια βρισιά για µια καθηγήτρια. Ο ∆ιευθυντής απείλησε όλη την τάξη µε οµαδική αποβολή αν δεν βρισκόταν αυτός που έγραψε τις βωµολοχίες. Έχει τέτοιο δικαίωµα; ∆εν έχει τέτοιο δικαίωµα. Σύµφωνα µε την νοµοθεσία δεν υπάρχει διάταξη που να επιτρέπει οµαδική αποβολή µαθητών από τα µαθήµατα τους, ούτε αποβολή εκ περιτροπής. Εγκύκλιος Γ2/6563/21-11-1996 ΥΠ.Ε.Π.Θ. ∆εν υπάρχει διάταξη που να επιτρέπει οµαδική αποβολή µαθητών από τα

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


θα αποθαρρύνει το κάπνισµα και θα µειώσει την κοινωνική αποδοχή του, ορισµένα µέτρα είναι απαραίτητα: 1. Κατά πρώτο λόγο, απαιτείται ενηµέρωση των µαθητών, σε όλες τις βαθµίδες της εκπαίδευσης, για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσµατος και τις δυνατότητες ν` αποφύγουν τη συνήθεια… 2. Οι εκπαιδευτικοί αποτελούν πρότυπα για τους µαθητές, που δέχονται από αυτούς έµµεσα και άµεσα µηνύµατα για το τι είναι κοινωνικά αποδεκτό και επιθυµητό. Πρέπει λοιπόν ν` αποφεύγουν, κατά το δυνατόν, να καπνίζουν δηµόσια στους χώρους του σχολείου, γιατί έτσι το παράδειγµά τους αναιρεί όσα µπορούν να ειπούν στους µαθητές. 3. ∆εν επιτρέπεται στους µαθητές, τόσο στην Πρωτοβάθµια όσο και στη ∆ευτεροβάθµια Εκπαίδευση, να καπνίζουν στους χώρους του σχολείου. Το κάπνισµα δεν πρέπει όµως ν` αντιµετωπίζεται ως πειθαρχικό παράπτωµα. Στους µαθητές που τυχόν καπνίζουν θα πρέπει να γίνονται συστάσεις και να εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους δεν πρέπει να καπνίζουν. Το πρόβληµα αναµφισβήτητα είναι δυσκολότερο στο Λύκειο και η ευθύνη των εκπαιδευτικών είναι ακόµη βαρύτερη εκεί. Οι σύλλογοι των διδασκόντων σε κάθε µονάδα και ο κάθε εκπαιδευτικός πρέπει να αντιµετωπίσουν το θέµα ανάλογα µε τις ιδιοµορφίες και ανάγκες κάθε µονάδας. ΥΙ/Γ.Π./Οικ. 76017/29-07-2002 ΦΕΚ 1001 τ. Β΄ Απαγόρευση του καπνίσµα-

τος σε δηµόσιους χώρους, µεταφορικά µέσα και µονάδες παροχής Υπηρεσιών Υγείας Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ (ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ∆ΙΑΤΑΞΗ) Έχοντας υπόψη τις διατάξεις … αποφασίζουµε: Ι. Απαγορεύουµε το κάπνισµα στους παρακάτω αναφερόµενους χώρους... γ. Σε όλους τους χώρους που παρέχεται εκπαίδευση όπως: 1) Σχολεία Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης (∆ηµόσια ή Ιδιωτικά). 2) Σχολεία ∆ευτεροβάθµιας και Μεταδευτεροβάθµιας εκπαίδευσης (∆ηµόσια ή Ιδιωτικά). 3) Πανεπιστήµια, Τεχνολογικά Ιδρύµατα και γενικά Ιδρύµατα Τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. 4) Φροντιστήρια δ. Στα νηπιαγωγεία, παιδικούς σταθµούς, βρεφονηπιακούς σταθµούς, παιδότοπους. Στα κτίρια των ∆ηµοσίων Υπηρεσιών, Νοµικών Προσώπων ∆ηµοσίου ∆ικαίου, Νοµικών Προσώπων Ιδιωτικού ∆ικαίου που εποπτεύονται και επιχορηγούνται από το Κράτος, Οργανισµών και άλλων Ιδρυµάτων (Ο.Τ.Ε., ∆.Ε.Η., ΕΛ.ΤΑ. κλπ.) στα Νοσηλευτικά Ιδρύµατα, Ιδιωτικές Κλινικές, Κέντρα Υγείας, Ιατρεία Νοµικών Προσώπων ∆ηµοσίου ή Ιδιωτικού ∆ικαίου (Ι.Κ.Α., κλπ.), ορίζονται ειδικοί χώροι (καπνιστήρια), στους οποίους θα υπάρχει ισχυρή εγκατάσταση συστήµατος εξαερισµού για τους εργαζόµενους καπνιστές. Τα ανωτέρω ισχύουν και για τα σχολεί-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 32

εκδικάζοντας προσφυγές πολιτών κατά παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωµάτων οι οποίες διαπράχθηκαν από κράτη µέλη. Πρόκειται για τον πρώτο σε διεθνές επίπεδο δικαστικό µηχανισµό προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Παρέχει τη δυνατότητα τόσο διακρατικής όσο και ατοµικής προσφυγής, µετά την εξάντληση των εσωτερικών ένδικων µέσων. Η Επιτροπή Υπουργών επιµελείται της πιστής εφαρµογής και εκτέλεσης των αποφάσεων του Ε∆Α∆ εκ µέρους των κρατών µελών. Το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων εδρεύει στο Στρασβούργο. Κάθε κράτος µέλος της Σύµβασης διαθέτει σε αυτό έναν δικαστή. Από ελληνικής πλευράς, µετέχει, µε την παράλληλη ιδιότητα του Αντιπροέδρου του ∆ικαστηρίου, ο Καθηγητής κ. Χρήστος Ροζάκης. Το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων είναι τελείως διαφορετικό από το ∆ικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το οποίο είναι όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εδρεύει στο Λουξεµβούργο και µεριµνά για την ορθή εφαρµογή του κοινοτικού δικαίου. Το ιστορικό των ανθρωπίνων δικαιωµάτων Στήλη µε τον Κώδικα του Χαµουραµπί

9

Στην αρχαία Μεσοποταµία µαρτυρούνται από το 2350 Π.Κ.Χ. περίπου οι αρχαιότεροι νοµικοί κώδικες οι οποίοι περιλάµβαναν σε κάποιο βαθµό την έννοια του δικαιώµατος. Ο αρχαιότερος νοµικός κώδικας που σώζεται ως σήµερα είναι ο νεοσουµερικός Κώδικας του Ουρ-Ναµµού (περ. 2050 Π.Κ.Χ.). Στη γνωστότερη σειρά νόµων, τον Κώδικα του Χαµουραµπί (περ. 1780 Π.Κ.Χ.), περιέχονται κανόνες —και ποινές σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων— που ρυθµίζουν µια σειρά από ζητήµατα όπως τα δικαιώµατα των γυναικών, των παιδιών και των δούλων. Στους προλόγους αυτών των κωδίκων γίνεται επίκληση στους Μεσοποτάµιους θεούς µε σκοπό την θεϊκή επικύρωση. Η προέλευση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων στις κοινωνίες συχνά πήγαζε από θρησκευτικά ιερά κείµενα. Οι Βέδες, η Βίβλος, το Κοράνι και τα Ανάλεκτα του Κοµφούκιου είναι µεταξύ των αρχαίων γραπτών πηγών που πραγµατεύονται µε ζητήµατα όπως τα καθήκοντα, τα δικαιώµατα και οι υποχρεώσεις του ατόµου. Παρόµοια, ποικίλες φιλοσοφικές ιδέες περιλάµβαναν αντιλήψεις που θα µπορούσαν να θεωρηθούν ως ανθρώπινα δικαιώµατα. Ο Κύλινδρος του Κύρου του Μέγα, ιδρυτή της αχαιµενιδικής Περσικής Αυτοκρατορίας (Βρετανικό Μουσείο, Λονδίνο)

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


Αξιοσηµείωτη θέση στο ιστορικό των ανθρωπίνων δικαιωµάτων έχει ο Κύλινδρος του Κύρου του 539 Π.Κ.Χ., ο οποίος έχει περιγραφεί ως «η πρώτη διακήρυξη ανθρωπίνων δικαιωµάτων» της ιστορίας.[4] Τα Ήδικτα (∆ιατάγµατα) του αυτοκράτορα Ασόκα της Ινδίας (272-231 Π.Κ.Χ.) αποτελούν κοινωνικές και ηθικές εφαρµογές αρχών του Βουδισµού. Το Σύνταγµα της Μεδίνας του 622 Κ.Χ., το οποίο συντάχθηκε από τον Μωάµεθ, αποτέλεσε επίσηµη συµφωνία µεταξύ των φυλών που ζούσαν στη Μεδίνα και περιλάµβανε Μουσουλµάνους, Εβραίους και παγανιστές. Η αγγλική Magna Carta του 1215 έπαιξε ιδιαίτερα σηµαντικό ρόλο στην ιστορία της αγγλικής νοµοθεσίας, αλλά και στη σύγχρονη διεθνή και συνταγµατική νοµοθεσία. Η ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη, η οποία κυρώθηκε από την Γαλλική Εθνοσυνέλευση στις 26 Αυγούστου 1789. Πολλοί από τους σύγχρονους νόµους και οι περισσότερες από τις σύγχρονες ερµηνείες περί ανθρωπίνων δικαιωµάτων προέρχονται από την σχετικά πρόσφατη ιστορία. Η αγγλική ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων (Bill of Rights) του 1689 καθιστούσε παράνοµες µια σειρά καταπιεστικών κρατικών ενεργειών στο Ηνωµένο Βασίλειο. ∆ύο σηµαντικές επαναστάσεις έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα, η µία στις Ηνωµένες Πολι-

τείες το 1776 και η άλλη στη Γαλλία το 1789, οι οποίες οδήγησαν στην υιοθέτηση της ∆ιακήρυξης της Ανεξαρτησίας των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής και της ∆ιακήρυξης των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη αντίστοιχα, κατοχυρώνοντας ορισµένα βασικά δικαιώµατα. Επιπρόσθετα, η ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων της Βιρτζίνια του 1776 καθιέρωσε κάποια θεµελιώδη δικαιώµατα και ελευθερίες. Ακολούθησε η πρόοδος στη φιλοσοφία περί ανθρωπίνων δικαιωµάτων από φιλοσόφους όπως ο Αµερικανός Τόµας Πέιν, ο Άγγλος Τζον Στιούαρτ Μιλ και ο Γερµανός Γκέοργκ Χέγκελ κατά τη διάρκεια του 18ου και του 19ου αιώνα. Ο όρος «ανθρώπινα δικαιώµατα» ήρθε σε ύπαρξη πιθανώς στην περίοδο µεταξύ του έργου ∆ικαιώµατα του Ανθρώπου του Πέιν και των κειµένων του Γουίλιαµ Λόιντ Γκάρισον στην εφηµερίδα The Liberator ο οποίος έγραψε ότι προσπαθούσε να στρατεύσει τους αναγνώστες του «στο µεγάλο αγώνα των ανθρωπίνων δικαιωµάτων». Στην Ελλάδα τα ανθρώπινα δικαιώµατα είναι κατοχυρωµένα σύµφωνα µε το σύνταγµα (άρθρα 4 έως 25) Το ∆ιεθνές Βραβείο αλ-Καντάφι για τα ανθρώπινα δικαιώµατα (Al-Gaddafi International Prize for Human Rights) είναι ένα ετήσιο βραβείο, το οποίο θεσµοθετήθηκε από τον ηγέτη της Λιβύ-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 10

συνεργασία µε άλλα σχολεία και µε τη σύµφωνη γνώµη του ∆ιευθυντή ∆.Ε. 6. Ο καθηγητής των µαθηµατικών δεν µε πάει µία. Εκτός του ότι µε βαθµολογεί χαµηλά συστηµατικά βρίσκει την ευκαιρία για διάφορα σχολιάκια σε βάρος µου την ώρα του µαθήµατος. Έχω δικαίωµα να κάνω αναφορά κάπου εκτός σχολείου, όπου θα τον στηρίξουν, στο υπουργείο παιδείας ίσως; Προβλήµατα αυτού του χαρακτήρα πρέπει να λύνονται µε διάλογο. Σε καµιά περίπτωση ο εκπαιδευτικός δεν έχει το δικαίωµα ούτε να βαθµολογεί άδικα ούτε πολύ περισσότερο, εκµεταλλευόµενος τις σχέσεις εξουσίας, να ειρωνεύεται το µαθητή/ τρια. Εάν δεν έχει αποτέλεσµα µια συζήτηση µε τον εκπαιδευτικό και το µαθητή/τρια ή µε τον γονέα του µαθητή/τριας, τότε το θέµα πρέπει να έρθει στο σύλλογο των εκπαιδευτικών. Αν και µετά από αυτό ο µαθητής /τρια θεωρεί ότι το πρόβληµα συνεχίζεται τότε ο γονέας του µαθητή πρέπει να εκθέσει το πρόβληµα στη ∆ιεύθυνση Εκπαίδευσης στην οποία υπάγεται το σχολείο. 7. Με έπιασαν να καπνίζω εκτός αίθουσας στο διάλειµµα και µε απειλούν µε αποβολή. Παίζει κάτι τέτοιο ή είναι φούµαρα; Πρόσφατες µελέτες στην Ελλάδα έδειξαν ότι ένα υψηλό ποσοστό µαθητών του Γυµνασίου και του Λυκείου καπνίζουν συστηµατικά. Το κάπνισµα

31

είναι βέβαια ένα κοινωνικό φαινόµενο, που δεν περιορίζεται στα σχολεία ή στις νεανικές ηλικίες και δεν αντιµετωπίζεται µόνο µε απαγορεύσεις και απειλές κυρώσεων. Σύµφωνα µε τη νοµοθεσία «∆εν επιτρέπεται στους µαθητές, τόσο στην Πρωτοβάθµια όσο και στη ∆ευτεροβάθµια Εκπαίδευση, να καπνίζουν στους χώρους του σχολείου» Ωστόσο σύµφωνα µε την ίδια νοµοθεσία «το κάπνισµα δεν ν` αντιµετωπίζεται ως πειθαρχικό παράπτωµα. Στους µαθητές που τυχόν καπνίζουν θα πρέπει να γίνονται συστάσεις και να εξηγούνται οι λόγοι για τους οποίους δεν πρέπει να καπνίζουν. Το πρόβληµα αναµφισβήτητα είναι δυσκολότερο στο Λύκειο και η ευθύνη των εκπαιδευτικών είναι ακόµη βαρύτερη εκεί. Οι σύλλογοι των διδασκόντων σε κάθε µονάδα και ο κάθε εκπαιδευτικός πρέπει να αντιµετωπίσουν το θέµα ανάλογα µε τις ιδιοµορφίες και ανάγκες κάθε µονάδας». Εγκύκλιος Γ2/89/09-01-1990 ΥΠ.Ε.Π.Θ. Μαθητές και κάπνισµα Έχει αποδειχτεί επιστηµονικά ότι το κάπνισµα βλάπτει σοβαρά την υγεία. … Τα σχολεία έχουν την υποχρέωση να µην επιτρέψουν τη δηµιουργία ενός περιβάλλοντος που θα ενθαρρύνει την εξάπλωση του καπνίσµατος. Η κύρια ευθύνη ανήκει κατ` ανάγκην στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, τόσο στους διευθυντές των σχολείων όσο και σε όλους τους διδάσκοντες και είναι µέρος της όλης παιδαγωγικής λειτουργίας. Μέσα σ` αυτό το πλαίσιο και µε στόχο τη δηµιουργία ενός περιβάλλοντος που

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


κάποια µαθήµατα κατά τις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις Ιουνίου ή απορρίφθησαν κατά την εξεταστική περίοδο Σεπτεµβρίου, δύνανται, εφόσον το επιθυµούν να ζητήσουν επανεξέταση στα µαθήµατα που υστέρησαν. Η νέα αυτή εξέταση πραγµατοποιείται στο σχολείο που φοίτησαν ενώπιον επιτροπής συγκροτούµενης από το ∆/ ντή και δύο καθηγητές ειδικότητας ή συγγενούς ειδικότητας για κάθε µάθηµα. Η αίτηση για επανεξέταση υποβάλλεται στο σχολείο φοίτησης σε προθεσµία που ορίζεται από το Π.∆. 123/87. 5. Οι καθηγητές µας απειλούν ότι θα αναβληθεί η 5ήµερη για τη χρονιά µας. Έχουν το δικαίωµα; Τις εκδροµές επιβάλλουν εκπαιδευτικοί λόγοι οι οποίοι απορρέουν από τον παιδαγωγικό-µορφωτικό χαρακτήρα του σχολείου, και εποµένως κρίνεται σκόπιµο να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την πραγµατοποίησή τους. Ωστόσο για να πραγµατοποιηθεί η 5νθήµερη εκδροµή απαιτείται να υπάρχουν συνοδοί εκπαιδευτικοί. Η νοµοθεσία δεν καθιστά υποχρεωτική τη συµµετοχή των εκπαιδευτικών στις πολυήµερες εκδροµές γεγονός που σηµαίνει ότι αν δεν εξασφαλιστεί ο απαιτούµενος αριθµός των συνοδών δεν µπορεί να γίνει η εκδροµή Ωστόσο, το θέµα της πολυήµερης εκδροµής σε καµιά περίπτωση, δεν µπορεί να γίνει όχηµα απειλής από τη µεριά των εκπαιδευτικών προκειµένου να

επιτευχθεί ο α ή β στόχος τους. Υπουργική Απόφαση Γ2/13324/01-022006 ΘΕΜΑ: «Σχολικοί περίπατοι και εκπαιδευτικές εκδροµές µαθητών ∆ηµοσίων και Ιδιωτικών σχολείων της ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης» Προϋποθέσεις για την πραγµατοποίηση ηµερήσιας και πολυήµερης εκπαιδευτικής εκδροµής 1. Για την πραγµατοποίηση των εκπαιδευτικών εκδροµών (ηµερήσιων και πολυήµερων) απαιτούνται: α. Απόφαση του Συλλόγου των ∆ιδασκόντων Καθηγητών του σχολείου, η οποία λαµβάνεται τουλάχιστον ένα (1) µήνα πριν από την πραγµατοποίηση των πολυήµερων εκδροµών κατά το χρονικό διάστηµα Οκτωβρίου∆εκεµβρίου και τουλάχιστον σαράντα (40) ηµέρες πριν από την πραγµατοποίηση των πολυήµερων εκδροµών κατά το χρονικό διάστηµα ΜαρτίουΜαΐου, καθώς και δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ηµέρες πριν από την πραγµατοποίηση των ηµερήσιων εκδροµών. Στην απόφαση ορίζονται απαραιτήτως: Συµµετοχή στην εκδροµή των ¾ του αριθµού των µαθητών της τάξης ή του σχολείου. Ειδικά για τις πολυήµερες εκδροµές των µαθητών των Τ.Ε.Ε. απαιτείται η συµµετοχή των ¾ των µαθητών της τάξης ή του τοµέα ή της ειδικότητας. Σχολεία µε µικρό αριθµό µαθητών στη Γ΄ τάξη είναι δυνατόν να πραγµατοποιούν πολυήµερες εκδροµές µετά από σύµπραξη-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 30

ης, Μοαµάρ Καντάφι, του οποίου το όνοµα φέρει. Καθιερώθηκε το 1988 και συνοδευόταν αρχικά από το ποσό των 10 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ. Αρµόδιος για την απονοµή ήταν ο οργανισµός Βορράς-Νότος, µε έδρα την Ελβετία. Απονέµεται σε διεθνείς προσωπικότητες ή οργανισµούς για την ξεχωριστή συνεισφορά τους στο χώρο της βοήθειας προς τον άνθρωπο και της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, µε την υποστήριξη της διεθνούς ειρήνης. Σήµερα το ποσό που απονέµεται είναι της τάξης των 250.000 δολαρίων και σε περίπτωση που οι βραβευόµενοι είναι πάνω από ένας, το ποσό αυτό διαµοιράζεται.

Παναγιώτης Νοµικός

 Η απόλαυση βασικών ανθρώπινων

δικαιωµάτων αποτελεί, ακόµα και σήµερα, περισσότερο µια θεωρητική διακήρυξη παρά µια κατοχυρωµένη και εφαρµοσµένη πραγµατικότητα.

11

 Τα ανθρώπινα δικαιώµατα είναι

επινόηση του ∆υτικού κόσµου. Όµως δεν αφορούν µόνο τους ∆υτικούς, αλλά σε κάθε άτοµο αδιακρίτως φυλής, χρώµατος, φύλου, θρησκείας.  Μια κοινωνία και ένα κράτος ειδικότερα, µπορεί να θεωρηθεί πολιτισµένο, εάν και εφόσον αποδέχεται ειλικρινά και ανεπιφύλακτα την οικουµενική διακήρυξη των ανθρώπινων δικαιωµάτων.  Στις δηµοκρατικά οργανωµένες κοινωνίες τα δικαιώµατα των άλλων είναι οι δικές µας υποχρεώσεις.  Οι ισχυροί της γης, δυστυχώς, χρησιµοποιούν τα ανθρώπινα δικαιώµατα κατά το «δοκούν». Άλλοτε, µε πρόσχηµα την καταπάτηση των δικαιωµάτων επεµβαίνουν εξυπηρετώντας τα συµφέροντά τους. Άλλοτε, πάλι, αδιαφορούν για την καταπάτησή τους.  Αν δεχθούµε ότι τα ανθρώπινα δικαιώµατα απορρέουν από το ανθρωπισµό, το ζητούµενο, στην εποχή µας, είναι να στραφούµε στον άνθρωπο. Τα ανθρώπινα δικαιώµατα αποτελούν τη λογική απόληξη του αιτήµατος για µια κοινωνία αγάπης, για έναν κόσµο θεµελιωµένο στα ανθρωπιστικά ιδεώδη. «Κάθε µέρα πεθαίνουν στον κόσµο από πείνα 27.000 άνθρωποι, 10.000.000 το χρόνο. Ενώ 400.000.000 άνθρωποι παρουσιάζουν µια κατάσταση οξύτατου υποσιτισµού, κάποια επιχείρηση προσφέρει στην αγορά τροφές αδυνατίσµατος για γάτες». Π. Βότσης

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


 Σήµερα το ζήτηµα των ανθρώπινων δικαιωµάτων δεν είναι πλέον «εσωτερική υπόθεση» της κάθε χώρας και της κάθε κυβέρνησης. Ο Ο.Η.Ε. αναγορεύεται σε θεσµικό παγκόσµιο προστάτη των δικαιωµάτων του ανθρώπου. «Ο πληθυσµός των παιδιών έχουν πληρώσει ακριβά την κατακτητική µανία των ενηλίκων. Έχουν σκοτωθεί παιδιά στις βοµβαρδισµένες πόλεις, έχουν εξοριστεί µε τους γονείς τους, έµειναν νηστικά από τις επιτάξεις των τροφίµων, έµειναν αµόρφωτα, έµειναν ορφανά στους δρόµους». Χρ. Μαλαβίτσης «Οι αυριανοί άνθρωποι δε θα έχουν περίπου παιδική ηλικία». Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος «Γυναίκα, αν θες αντρίκια να δουλέψεις για τον ξεσκλαβωµό σου, δε φτάνει να κάψεις, να σκορπίσεις, να ξοδέψεις το χρυσάφι, τη σµύρνα στο νέο βωµό. Μέσα σου πρώτα κάψε το τριπλό ξόανο που τους δούλους κάνει: συνήθεια, κέρδος, προλήψεις. Και κάψε και του παλαιού καιρού τα παραµύθια κι ας είναι όµορφα, µια για πάντα κάψε». Κ. Παλαµάς

 Από κάθε πλευρά ο αγώνας για την

πραγµατική ισότητα ανάµεσα στα δύο φύλα είναι υπόθεση παιδείας και ανθρωπισµού.

 Η τρίτη ηλικία είναι οι απόµαχοι

της ζωής. Εργάστηκαν, κουράστηκαν, πρόσφεραν. Σ’ αυτή, λοιπόν, την κρίσιµη καµπή χρειάζονται τη βοήθειά µας, τη ζεστασιά, τη θαλπωρή και όχι την αδιαφορία και την περιφρόνηση. «Η επαιτεία είναι πολιτικό ζήτηµα. Ο πλούτος έχει τριπλασιαστεί σε όλο τον πλανήτη, αλλά η κοινωνία της υπεραφθονίας είναι για τους λόγους που τον µοιράζονται, έχοντας εξοστρακίσει στο περιθώριο εκατοµµύρια ανθρώπους». Άρτεµις Καλαβάνου

 Μια µορφή περιθωριοποίησης και

αποκλεισµού (από την κοινωνία και την πολιτεία) βιώνουν και τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες. Παρότι γίνονται κάποιες προσπάθειες, δεν µπορούµε να πούµε ότι είναι πλήρως ενταγµένοι στα κοινωνικά δρώµενα.  Η «άλωση» του ιδιωτικού βίου µαρτυρεί την αδυναµία του σύγχρονου ανθρώπου να ζει ελεύθερος και αυτόνοµος.  «Άνθρωπος χωρίς θρησκεία είναι ίππος χωρίς χαλινό». «Είναι καλύτερο να µην έχει κανείς Θεό παρά να έχει έναν ώµο και βάρβαρο, ο αθεϊσµός είναι προτιµητέος από το φανατισµό και την έλλειψη ανοχής». Βολταίρος

 Σκότωµα του περιβάλλοντος ση-

µαίνει ενσυνείδητη ή ασυνείδητη αυτοκτονία των ανθρώπων, όσων νοµίζουν,

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 12

ενήλικος ή των γονέων του αν είναι ανήλικος στην οποία θα αναφέρει ότι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος, χωρίς να είναι υποχρεωτική η αναφορά του θρησκεύµατος στο οποίο ανήκει. Σε περίπτωση απαλλαγής του µαθητή από την παρακολούθηση του µαθήµατος των θρησκευτικών, στη θέση "θρήσκευµα" στον Απολυτήριο Τίτλο δεν υπάρχει λόγος αναγραφής ενδείξεως. 4. Σε ποιες περιπτώσεις ένας µαθητής µπορεί να ζητήσει την επαναβαθµολόγηση του γραπτού του; Σε ποιον πρέπει να αποτανθώ; Αναβαθµολόγηση γραπτών γίνεται σε οποιαδήποτε τάξη. Σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία µέσα σε 5 εργάσιµες ηµέρες από την έκδοση των προαγωγικών και απολυτηρίων αποτελεσµάτων εξεταστικής περιόδου Μαΐου Ιουνίου οι κηδεµόνες των µαθητών ή οι ίδιοι εφόσον είναι ενήλικες, µπορούν να ζητήσουν την αναβαθµολόγηση ενός ή περισσοτέρων γραπτών τους, υποβάλλοντας σχετική αίτηση στο σχολείο φοίτησης τους µαζί µε το προβλεπόµενο κάθε φορά παράβολο. Επίσης όσοι εξετάζονται προφορικά αντί γραπτά µπορούν, εφόσον το επιθυµούν, να ζητήσουν επανεξέταση στα µαθήµατα που υστέρησαν. Ν.2009/92 Αρ.19 Για την αναβαθµολόγηση κάθε γραπτού δοκιµίου προαγωγικών, απολυτηρίων και κατατακτηρίων εξετάσεων µαθητών ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευ-

29

σης, εκδίδεται παράβολο, το οποίο αποτελεί δηµόσιο έσοδο. Το ύψος του παραβόλου αυτού καθορίζεται µε κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων και Οικονοµικών. Π.∆. 123/87 Αρ. 5 (όπως τροποποιήθηκε µε τα Π.∆. 232/88 και το Π.∆.185/90) §1.Μέσα σε 5 εργάσιµες ηµέρες από την έκδοση των προαγωγικών και απολυτηρίων αποτελεσµάτων εξεταστικής περιόδου Μαΐου - Ιουνίου οι κηδεµόνες των µαθητών ή οι ίδιοι εφόσον είναι ενήλικες, των δηµοσίων λυκείων καθώς και των ΤΕΣ µπορούν να ζητήσουν την αναβαθµολόγηση ενός ή περισσοτέρων γραπτών δοκιµίων τους, υποβάλλοντας σχετική αίτηση στο σχολείο φοίτησης τους µαζί µε το προβλεπόµενο κάθε φορά παράβολο. §8. Τα γραπτά δοκίµια των ανακεφαλαιωτικών εξετάσεων περιόδου Ιουνίου καθώς και εκείνα των µαθηµάτων που διδάσκονται κατά το πρώτο ήµισυ του διδακτικού έτους και εξετάζονται κατά τις ανακεφαλαιωτικές εξετάσεις Ιανουαρίου, των δηµοσίων και ιδιωτικών Γυµνασίων, υπόκεινται σε αναβαθµολόγηση µε τις ίδιες προϋποθέσεις και διαδικασίες που καθορίζονται στις ανωτέρω παραγράφους αυτού του άρθρου. Π.∆. 376/93 Αρ.35 §3.Μαθητές σχολείων ∆.Ε. οι οποίοι σύµφωνα µε τις ισχύουσες διατάξεις εξετάζονται προφορικά αντί γραπτά, (σε υποκατάσταση γραπτής εξέτασης από προφορική) εφόσον υστέρησαν σε

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


κή - µαθησιακή διαδικασία είναι η ενθάρρυνση.

1. Στο ιδιωτικό σχολείο που πηγαίνω δεν µας επέτρεψαν φέτος να κάνουµε µαθητικές εκλογές. Έχουν το δικαίωµα; ∆εν έχουν τέτοιο δικαίωµα. Οι µαθητικές εκλογές αφορούν τα δηµόσια και τα ιδιωτικά σχολεία (Κανονισµός λειτουργίας Μαθητικών Κοινοτήτων Γ2/4094/23.9.86 ∆/γή ΥΠ.Ε.Π.Θ. Φ.Ε.Κ. 619 τ. Β΄). ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Γ2/4094/23.9.86 ∆/γή ΥΠ.Ε.Π.Θ. ( Φ.Ε.Κ. 619 τ. Β΄) Άρθρο 7 ΤΕΛΙΚΕΣ ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ Ο κανονισµός αυτός εφαρµόζεται υποχρεωτικά σε όλες τις σχολικές µονάδες της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, δηµόσιες και ιδιωτικές. 2. Ο υπεύθυνος για το τµήµα µου καθηγητής είναι εντελώς αδιάφορος. Μπορούµε να κάνουµε κάποια ενέργεια για να τον αλλάξουµε; Μπορείτε να το συζητήσετε αρχικά στα πλαίσια συνέλευσης του τµήµατός σας.

Αµέσως µετά µπορεί το προεδρείο του τµήµατος να κάνει µια συζήτηση µε τον συγκεκριµένο εκπαιδευτικό. Αν δεν υπάρχει συµφωνία, µπορείτε να φέρετε το θέµα στην διεύθυνση του σχολείου και αν δεν υπάρχει µια αλλαγή της κατάστασης µπορείτε να φέρεται το θέµα στο σύλλογο των εκπαιδευτικών του σχολείου. Παράλληλα έχετε τη δυνατότητα να απευθυνθείτε γραπτά ή προφορικά και στη ∆ιεύθυνση Εκπαίδευσης στην οποία υπάγεται το σχολείο. 3. Έχω το δικαίωµα να µην παρακολουθώ τα µαθήµατα θρησκευτικών; Η νοµοθεσία προβλέπει ότι ο µαθητής/τρια µπορεί να µην παρακολουθεί το µάθηµα των θρησκευτικών εάν δηλώσει ο ίδιος, εφόσον είναι ενήλικος, ή ο γονέας του, εφόσον είναι ανήλικος, ότι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος. Με τον ίδιο τρόπο µπορεί ο µαθητής /τρια να απαλλαγεί και από την προσευχή καθώς και από τον εκκλησιασµό. Γ2/61723/13-06-2002 ΥΠ.Ε.Π.Θ. Εγκύκλιος Γ2/61723 Απαλλαγή από το µάθηµα των θρησκευτικών Ύστερα από την υποβολή ερωτηµάτων σχετικά µε το θέµα της απαλλαγής των µαθητών της ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης από το µάθηµα των θρησκευτικών, την προσευχή και τον εκκλησιασµό, σας κάνουµε γνωστό ότι η απαλλαγή αυτή πρέπει να στηρίζεται σε δήλωση του ίδιου του µαθητή αν είναι

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 28

ανοήτως, ότι θα µπορέσουν να εξαιρεθούν.  Η φιλοζωία συνιστά δείκτη προόδου στον τοµέα της ηθικής και του πολιτισµού. Οι συµπολίτες µας που ενισχύουν τους ζωολογικούς κήπους, όπου τα ζώα ζουν στη φυλακή χωρίς να έχουν καταδικαστεί για κάτι, είναι συνηθισµένοι στη λογική της φύσης – θεάµατος, της φύσης σαν καταναλωτικό προϊόν.

Χρήστος Χριστόπουλος

Ανθρώπινα είναι τα δικαιώµατα εκείνα, τα οποία έχει ο άνθρωπος από τη στιγµή που θα γεννηθεί µόνο και µόνο επειδή είναι άνθρωπος, χωρίς να λαµβάνεται υπόψιν καµία άλλη κοινωνική, οικονοµική ή πολιτική παράµετρος. Από την αρχαιότητα ακόµα, υπήρξαν φανατικοί υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωµάτων: από τον Σοφοκλή στο έργο του «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» όπου η πρωταγωνίστρια επικαλείται τον ύψιστο νόµο της φύσης, τα φυσικά δικαιώµατα του ανθρώπου¨ έως τη

13

Γαλλική Επανάσταση του Λόκ, του Μοντεσκιέ και του Ροβεσπιέρου που υπήρξε ύµνος στην διεκδίκηση των δικαιωµάτων του ανθρώπου. Με την πάροδο των χρόνων, ∆ιεθνείς Συνθήκες του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών (ΟΗΕ), δηµιούργησαν άρθρα µε τα οποία όλα τα µέλη δεσµεύονται να αναλάβουν δράση σε συνεργασία µε τον οργανισµό, µε σκοπό την επίτευξη του παγκόσµιου σεβασµού και την αναγνώριση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και των θεµελιωδών δικαιωµάτων για όλους. Στην Ελλάδα συγκεκριµένα , τα ανθρώπινα δικαιώµατα προστατεύουν: την προσωπική ασφάλεια και ελευθερία, την απαγόρευση βασανιστηρίων, το άσυλο της κατοικίας και το απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής, της ελευθερίας θρησκευτικής συνείδησης και τέλεσης της λατρείας, του ελεύθερου στοχασµού και έκφρασης µε λόγό, γραφή, ή Τύπο, τη δωρεάν παιδεία, την ιδιοκτησία, την εργασία και την ελευθερία στην Τέχνη ,την επιστήµη, την έρευνα, και τη διδασκαλία. Το θέµα όµως είναι ότι όλα τα παραπάνω ακούγονται κάπως «τέλεια», κάπως «ουτοπικά»… Ένας όµορφος κόσµος αγγελικά πλασµένος… Πώς όµως µιλάς για ανθρώπινα δικαιώµατα όταν στις τριτοκοσµικές χώρες οι άνθρωποι πεινούν και διψούν? Πώς µιλάς για ισότητα ανάµεσα στα δύο φύλα όταν οι γυναίκες στο Κονγκό, αφού βιαστούν, συγκεντρώνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης αιχµαλώ-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


των και αναγκάζονται να παντρευτούν έναν από τους βιαστές τους, για να καταφέρουν να επιβιώσουν? Πώς µιλάς για δωρεάν παιδεία και ελευθερία σκέψης και έκφρασης σε έναν άνθρωπο που βλέπει την οικογένειά του να αποδεκατίζεται από ελονοσία και AIDS? Ακόµα όµως και στις ανεπτυγµένες χώρες άνθρωποι δεν µπορούν να δικαιωθούν οι οικονοµικοί ή πολιτικοί πρόσφυγες, οι µετανάστες, οι αλλόθρησκοι , οι άνθρωποι κατώτερων κοινωνικών τάξεων και ασθενέστερων κοινωνικά οµάδων, είναι φανερό ότι δεν έχουν τα ίδια δικαιώµατα µε τους µεσίτες και τους βαρόνους των επιχειρήσεων. Ζουν στο περιθώριο, παραγκωνίζονται, και βιώνουν το ρατσισµό από όλους µας. Και παρ’ όλ’ αυτά δεν µπορούν να αντιδράσουν. Αλλά και να το κάνουν κανένας πλέον δεν τους ακούει. Είναι όλοι απασχοληµένοι µε την οικονοµική κρίση. Τροµάρα τους!!!!!! Κι όµως η τραγική διαπίστωση είναι άλλη: έχουµε φτάσει κι εµείς σε τέτοιο σηµείο κατάντιας ώστε να αρνούµαστε να δώσουµε το χέρι µας στον άλλο άνθρωπο δίπλα, που ζητά απεγνωσµένα τη βοήθεια µας. Κι όµως παρόλο που λέµε ότι οι άνθρωποι αυτοί στερούνται τα δικαιώµατά τους, ούτε κι εµείς πάµε πίσω. Γιατί τουλάχιστον αυτοί είναι θύµατα τεράστιων οικονοµικών συµφερόντων και συγκυριών. Εµείς όµως δεν έχουµε κανένα ελαφρυντικό. Ας το πάρουµε

όµως από την αρχή το θέµα. Τα ανθρώπινα δικαιώµατα έχουν να κάνουν εξ ορισµού µε τον άνθρωπο. Ποιος όµως θεωρείται «άνθρωπος» σήµερα? Και απαντώ: αυτός που µπορεί να πληρώσει για να πάρει τον τίτλο αυτό, αυτός που έχει ένα «καλό» όνοµα στην κοινωνία ή αυτός, που σαν εκ γενετής γυµνοσάλιαγκας, επισκέπτεται τακτικά τα γραφεία της εκάστοτε πολιτικής παράταξης που βρίσκεται στην εξουσία. Στην καθηµερινότητά µας βέβαια η καταπάτηση είναι λίγο πιο «αδιαφανής». Κι όµως υπάρχει. Υπάρχει στις διαδηλώσεις των νέων όταν αστυνοµικοί ξυλοκοπούν και διαλύουν τα πλήθη µε δακρυγόνα. Υπάρχει στην απουσία ανθρωπισµού και συµπόνιας, που εκδηλώνεται µε ρατσιστική συµπεριφορά εναντίον των µεταναστών και των αλλόθρησκων, στους οποίους αρνούµαστε τόσο δικτατορικά το δικαίωµα σε µια αξιοπρεπή εργασία, µια αξιοπρεπή ζωή και µια αξιοπρεπή λατρεία της θρησκείας τους. Υπάρχει στην τροποποίηση δηµοσιογραφικών άρθρων από τους εκδότες τους προκειµένου να µην ενοχληθούν οι καλοπληρωτές τους. Υπάρχει στην προώθηση συγκεκριµένων πολιτικών παρατάξεων από τα ΜΜΕ. Υπάρχει στην κατευθυνόµενη ενηµέρωση. Υπάρχει στο σχολείο, δίπλα µας, όταν εµείς οι ίδιοι αρνούµαστε στους συµµαθητές µας το δικαίωµα στη µόρφωση µε την δήθεν «επαναστατική» συµπεριφορά µας

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 14

εφαλτήριο για το κοινωνικό status του ακυρώνει γρήγορα την επικοινωνιακή σύµβαση, αποξηραίνει κάθε δυνατότητα δηµιουργικής - ουσιαστικής σχέσης µε τους µαθητές του. ∆ιδάσκουµε µαθαίνοντας, σηµαίνει όχι µόνο ότι διαλεκτικά προσεγγίζουµε τη γνώση, αλλά και ότι παίρνουµε από την τάξη καθετί το κοινωνικά χρήσιµο, το αξιοποιήσιµο. Ο καλός δάσκαλος δεν ξέρει µόνο να µιλάει και να µεταδίδει. ξέρει πρώτα να ακούει. 7 . ∆ Ω Σ Ε «ΧΡΩΜΑ» ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ! ∆ιδασκαλία δεν µπορεί να αποτελέσει ο ξύλινος µονόλογος που µετατρέπει τη µαθησιακή διαδικασία σε µια από τις πιο «στηµένες» και πιο ασφυκτικές επικοινωνίες στις οποίες συµµετέχει καθηµερινά ο µαθητής. Παράλληλα ο σχολικός χώρος δεν είναι απλό θέµα γεωµετρίας ή απλής και ουδέτερης διευθέτησης για τη στέγαση της µαθησιακής διαδικασίας. Η διάταξη των πραγµάτων στην τάξη (θρανία, πίνακες, έδρα, κατά παράταξιν καθίσµατα) έχει συγκεκριµένη εσωτερική συνοχή και λογική, το ίδιο και η αρχιτεκτονική των σχολικών χώρων. Η γλώσσα της κίνησης του σώµατος µπορεί να αλλάξει. ∆ώστε στις τάξεις ένα άλλο χρώµα πιο ανθρώπινο, πιο ζωηρό, πιο κοινωνικό. 8. ΑΣΕ ΜΕ ΝΑ ΚΑΝΩ ΛΑΘΟΣ! Στη διάρκεια της µαθησιακής διαδικασίας, ο µαθητής, αρκετές φορές, είναι

27

υποχρεωµένος να απαντήσει στις ερωτήσεις του εκπαιδευτικού που αφορούν κατά βάση το περιεχόµενο του µαθήµατος. Η όχι εύστοχη απάντηση του µαθητή, γίνεται αρκετές φορές αντικείµενο επικρίσεων , γεγονός που προετοιµάζει το έδαφος για «αφοπλισµό» του µαθητή. Αντίθετα µια λειτουργική εκµετάλλευση του λάθους, µια δυναµική κατανόησή του µέσα από την οποία δε νοείται πλέον ως αποτυχία, η αναδόµηση του σωστού µέσα από την ευκαιρία του λάθους µπορεί όχι µόνο να µην απογοητεύσει το µαθητή αλλά και να ανοίξει το σύνθετο δρόµο της µάθησης. Η γνώση είναι και αποτέλεσµα σύγκρουσης του σωστού µε το λαθεµένο και ακριβώς το λαθεµένο είναι απαραίτητο για τη διατύπωση του ορθού και του κοινωνικά αναγκαίου. 9. ΕΝΘΑΡΡΥΝΕ ΜΕ! Ο καλός δάσκαλος είναι αυτός που απλώνει το χέρι στην ψυχή του παιδιού και τονώνει αυτό που διαθέτει το καθένα (Μίλτος Κουντουράς) Το σχολικό σύστηµα δεν έχει το δικαίωµα να δηµιουργεί «παραµεληµένα» παιδιά. Η ενθάρρυνση µπορεί να γίνει θετικό κίνητρο, ενώ η µείωση της αξίας πλήττει το µαθητή καίρια στην εικόνα που έχει για τον εαυτό του. Το πρώτο βήµα για µια επιτυχηµένη επικοινωνια-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


λογία, τον διαχωρισµό και την απροκάλυπτη εκτίµηση. Αυτά είναι τα λεγόµενα «αντικειµενικά µέσα» που έχει ο δάσκαλος στη διάθεσή του ώστε να εκφράσει την εκτίµησή του για την εργασία του παιδιού. Περισσότερο «ύπουλα» όµως είναι τα υποκειµενικά µέσα, που πολλές φορές ο δάσκαλος δεν συγκρατείται να µην χρησιµοποιήσει. Φανερώνονται µέσα στις κρίσεις, τους συλλογισµούς, τις υποτιµητικές µιµήσεις, την ειρωνεία. Φανερώνονται ακόµα µέσα στη λησµονιά, την εγκατάλειψη, την έλλειψη εκτίµησης, την αδιαφορία. Η φυσική ποινή έχει θεωρητικά αποδυναµωθεί, χωρίς να έχει εντελώς εξοβελιστεί και συνυπάρχει µε τη µη λεκτική επίκριση (παιχνίδι βλεµµάτων, γκριµάτσες αποδοκιµασίας) και µε τις πιο πολιτισµένες, όχι λιγότερο οδυνηρές µορφές επίπληξης (ειρωνεία, οίκτος, αδιαφορία). Μπορεί η υποτίµηση να συντελέσει στη σχολική αποτυχία και σε διαταραχές στη φοίτηση; Έχει αποδειχθεί ότι όχι δύσκολα µπορεί το υποτιµηµένο παιδί να οδηγηθεί στην παθητικότητα, την αδιαφορία ή να περάσει στην αντεπίθεση... 5. ΝΑΙ ΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ Η σχολική ζωή έχει συρρικνωθεί, η σχολική µάθηση κυριαρχεί έναντι της κοινωνικής µάθησης και αξίες όπως δηµοκρατία, συνεργασία, αλληλεγγύη έχουν «παραχωρήσει» τη θέση τους στον ανταγωνισµό, την αντιπαράθεση,

τον ατοµικισµό, το φθόνο, τη βαθµοθηρία, την υποτέλεια, την κυριαρχία. Η συλλογική προσπάθεια και ευθύνη, η οµαδικότητα -και µέσα σ΄ αυτήν η ανάπτυξη της ατοµικότητας- δίνουν τη θέση τους στην παράλογη διάσπαση και σπατάλη δυνάµεων, σ΄ έναν αδιέξοδο ανταγωνισµό που βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση µε τις ανάγκες και τις προδιαθέσεις της νέας γενιάς που διψά για διανθρώπινη επαφή, οµαδικότητα και συναδελφικότητα. Πολύ σωστά επισηµαίνεται από πλήθος ειδικών, εκπαιδευτικών, κοινωνιολόγων και ψυχολόγων ότι αυτό το κλίµα ευνοεί τη δηµιουργία αντικοινωνικών συναισθηµάτων και τάσεων, όπως η υπεροψία, ο φθόνος, η µνησικακία, η κακεντρέχεια, η υποκρισία και η παθολογική φιλοπρωτία. Στις απαντήσεις των πρώην µαθητών η συνεργασία και η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων αποτελεί µια από τις θετικές εµπειρίες και τα ευχάριστα βιώµατά τους. Ο δάσκαλος µπορεί να υπονοµεύει την ανταγωνιστική σχολική ατµόσφαιρα, δηµιουργώντας όρους συνεργασίας, επιβραβεύοντας τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη, επιχειρηµατολογώντας υπέρ της θέσης, ότι «τα καλύτερα όνειρα στη ζωή µας είναι τα συλλογικά!» 6. ∆Ι∆ΑΞΕ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ! ΑΚΟΥΣΕ ΚΑΙ ΜΕΝΑ! Ο δάσκαλος που βολεύεται στο «κοστούµι» - πανοπλία της αυθεντίας και την χρησιµοποιεί µάλιστα και ως

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 26

(µόνο ένας µου έρχεται που θα µπορούσε δικαίως να διαδηλώσει). Υπάρχει στην υποτιθέµενη δωρεάν εκπαίδευση, στην ανεργία. Υπάρχει στο υπεροπτικό βλέµµα µε το οποίο κοιτάζουµε τη γειτόνισσα γιατί πήρε καινούρια έπιπλα για το σπίτι, την ίδια στιγµή που εµείς έχουµε τα ίδια εδώ και έξι ολόκληρα χρόνια. Υπάρχει παντού γύρω µας. Υπάρχει στα πιο απλά καθηµερινά πράγµατα κι ας προσπαθούµε να την αγνοήσουµε. Βγάζουµε µεγαλεπήβολους λόγους για το τι πρέπει να κάνουν οι κυβερνήσεις ανά τον κόσµο υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Κι όµως η αλλαγή πρέπει να ξεκινήσει από µέσα. Από εµάς τους ίδιους. ∆εν είναι δυνατόν 300 βουλευτές να υπερνικήσουν τη θέληση 10.999.700 ανθρώπων. Μπορούµε να αλλάξουµε τον κόσµο, απλά αλλάζοντας τους εαυτούς µας. Γιατί πολύ απλά εµείς είµαστε ο κόσµος.

Φωτεινή Παναγοπούλου

Η καταδίκη εφήβων σε θάνατο αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα των συµπεριφορών σχετικά µε την εσχάτη

15

των ποινών στις Ηνωµένες Πολιτείες. Αν και οι 23 από τις 32 Πολιτείες που εφαρµόζουν τη θανατική ποινή επιτρέπουν την εκτέλεση ανήλικων εγκληµατιών, λίγες από αυτές έχουν πραγµατοποιήσει τέτοιες εκτελέσεις. Υπάρχουν όµως 80 ανήλικοι εγκληµατίες σε όλη τη χώρα που έχουν καταδικαστεί σε θάνατο πρόκειται για εκείνους που ήταν 18 ετών όταν τέλεσαν το αδίκηµα. Αποτελούν βέβαια ένα µικρό ποσοστό στο σύνολο των θανατοποινιτών. Και φέτος αναµένεται να εκτελεστούν περισσότεροι από κάθε άλλη φορά από την εποχή που επανήλθε η θανατική ποινή, το 1976. Οι µισοί από τους καταδικασθέντες ανηλίκους βρίσκονται στο Τέξας και στην Αλαµπάµα και τέσσερις εκτελέστηκαν εφέτος. Πρόκειται για τον µεγαλύτερο αριθµό εκτελεσθέντων από το 1954, όταν εκτελέστηκαν έξι έφηβοι στις Πολιτείες της Φλόριδας και της Γεωργίας. Το Ανώτατο ∆ικαστήριο της Γεωργίας αποφάσισε πρόσφατα να αναστείλει επ' αόριστον την εκτέλεση του Αλεξάντερ Γουίλιαµς, 32 ετών σήµερα, ενός διανοητικά άρρωστου κρατουµένου ο οποίος επρόκειτο να οδηγηθεί στην ηλεκτρική καρέκλα για έναν φόνο που διέπραξε σε ηλικία 17 ετών. Θα περάσουν µήνες προτού ληφθεί οριστική απόφαση για την τύχη του.

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


Στον Γουίλιαµς χορηγήθηκε αναστολή, επειδή στην Πολιτεία της Γεωργίας οι εκτελέσεις σε ηλεκτρική καρέκλα έχουν προσβληθεί δικαστικώς µε το επιχείρηµα ότι αποτελούν µια απάνθρωπη και ασυνήθιστη τιµωρία. Σε αυτή την Πολιτεία έχει να γίνει εκτέλεση από το 1998.

προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων υπάρχουν διατάξεις που απαγορεύουν αυτή την πρακτική, συµπεριλαµβανοµένης και της Σύµβασης των Ηνωµένων Εθνών για τα ∆ικαιώµατα των Παιδιών, την οποία δεν έχουν επικυρώσει µόνον οι Ηνωµένες Πολιτείες και η Σοµαλία.

Στη Νότια Καρολίνα, όπου τέσσερις νεαροί είναι καταδικασµένοι σε θάνατο, ο εισαγγελέας Γουέιν Μπέιλι εξέφρασε µια αρκετά δηµοφιλή στους υποστηρικτές της θανατικής ποινής άποψη για όσους διέπραξαν σοβαρά εγκλήµατα όταν ήταν µικρότεροι από 18 ετών. «Αν διαπράξεις ένα έγκληµα» είπε ο κ. Μπέιλι «οι ένορκοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τη θανατική ποινή».

Το Ανώτατο ∆ικαστήριο των Ηνωµένων Πολιτειών τάχθηκε υπέρ της συνταγµατικότητας της θανατικής ποινής για όσους είναι 16 ή 17 ετών µε απόφαση του 1989, η οποία εγκρίθηκε µε µία ψήφο διαφορά. Οι γνώµες των νοµικών διίστανται όµως για το κατά πόσον η απόφαση αυτή συνιστά απαγόρευση της εκτέλεσης των ατόµων αυτών. Από την εποχή που επανήλθε η θανατική ποινή δεν έχει εκτελεστεί κανένας µε ηλικία µικρότερη των 16 ετών όταν διέπραττε το αδίκηµα για το οποίο κατηγορείται. Εκτελέστηκε µόνο ένας που ήταν 16 ετών.

Αλλά ακόµη και αρκετοί εισαγγελείς που τάσσονται υπέρ της θανατικής ποινής, όπως επίσης και εθνικές οργανώσεις που είναι ουδέτερες στο θέµα αυτό, εκφράζουν ανησυχία για την καταδίκη σε θάνατο εκείνων που, µε βάση τους περισσότερους νόµους, ήταν ακόµη παιδιά όταν διέπραξαν το έγκληµα για το οποίο κατηγορούνται. Οι Ηνωµένες Πολιτείες είναι µια από τις επτά χώρες στον κόσµο που επιτρέπουν τέτοιες εκτελέσεις, σύµφωνα µε το αµερικανικό υπουργείο Εξωτερικών. Σε αρκετές διεθνείς συµβάσεις για την

Ο Αλεξάντερ Γουίλιαµς είναι από πολλές απόψεις ένας τυπικός ανήλικος εγκληµατίας: κατάγεται από τον Νότο, είναι µαύρος, φτωχός και άνδρας και το θύµα του ήταν µια λευκή γυναίκα. Ήταν 17 ετών το 1986 όταν απήγαγε τη 16χρονη Αλέτα Μπαντς από ένα εµπορικό κέντρο, στη συνέχεια τη βίασε και την πυροβόλησε θανάσιµα. Η µητέρα της Αλέτα, η Κάρολαϊν

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 16

ΑΝΤΙΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟΣ! Η συζήτηση που αφορά τις σχολικές ποινές συνήθως επικεντρώνεται στη χρησιµότητα ή όχι των κυρώσεων και ποτέ σχεδόν στο τι προκαλεί τις κυρώσεις. Εµφανίζονται έτσι στους σχολικούς χώρους οι «οπαδοί» των ποινών και οι «αρνητές» τους οι οποίοι δροµολογούν τις θεωρητικές τους αντιθέσεις στο αν πρέπει να επιβάλλονται ποινές, πότε και ποιες, χωρίς, όπως σηµειώνει ο Θανάσης Γκότοβος, να αναφέρονται στη γέννηση και τη «βιογραφία» του µαθητικού παραπτώµατος το οποίο «ελκύει» την ποινή. Η παραπάνω λογική, ενώ για τους «οπαδούς» των ποινών παραπέµπει στην αυταρχικότητα, για τους «αρνητές» τους, κοντολογίς γι εκείνους που «καταργούν» τις ποινές, κλείνοντας τα µάτια στο πλαίσιο που λιπαίνει το έδαφος των µαθητικών παραπτωµάτων, γρήγορα οδηγείται σε αδιέξοδο και πολλές φορές στην «κάθετη» αναθεώρηση της προηγούµενης στάσης τους. Μια αντίπαλη πρόταση στη λειτουργία του σχολικού ποινολογίου δεν µπορεί να αντιπαραθέτει στον όποιο θεσµοθετηµένο αυταρχισµό µια ηθικιστική λογική που µοιάζει µε την «ελεηµοσύνη στην επαιτεία που ησυχάζει την ψυχή χωρίς η ζητιανιά να εξαλείφεται». Ο µαθητής δεν έχει ανάγκη ούτε από την αυστηρότητα ούτε από την ανεκτικότητα του εκπαιδευτικού. Αυτό που χρειάζεται είναι η ουσιαστική συµµετοχή του σε µια διαδικασία που θα δροµολογεί τους

25

όρους θέσπισης και τήρησης των κανόνων της σχολικής ζωής που θα εξασφαλίζουν δικαιώµατα και καθήκοντα σε όλους. Η στάση του δασκάλου ορίζεται µε το αν και κατά πόσο εξυπηρετεί µια ολόκληρη κίνηση προς τα µπρος, µε άλλα λόγια αν διαπαιδαγωγεί και διαπαιδαγωγείται σωστά ολόκληρη η οµάδα. 4. ΟΧΙ ΣΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ! «Θυµάµαι ακόµη µια καθηγήτρια που δεν έχανε ευκαιρία να µε ξεφτιλίζει µέσα στην τάξη. Είχε πάρει κάποτε µια έκθεσή µου και τη διάβαζε µεγαλόφωνα στην τάξη, µε ειρωνευόταν συνέχεια προκαλώντας έντεχνα και τα γέλια των συµµαθητών µου» (Ε.Ν. 36 ετών σήµερα) ΟΤΑΝ Ο ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ «∆Ι∆ΑΚΤΕΑ ΥΛΗ» ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΤΗ Η πρώτη εικόνα που ένα παιδί µπορεί να έχει για τον ίδιο του τον εαυτό είναι συχνά διαµορφωµένη από το σχολείο. Εκεί βρίσκεται για πρώτη φορά αντιµέτωπο µε οµάδες παιδιών της ηλικίας του και συγκρίνει τον εαυτό του µε τα άτοµα που αποτελούν αυτές τις οµάδες. Περισσότερο όµως από τη συµπεριφορά των συµµαθητών του, οι εκτιµήσεις ου γίνονται από τους δασκάλους θα συντελέσουν στο να αναπτύξει το παιδί µέσα του διαθέσεις αυτοεκτίµησης ή αυτοϋποτίµησης. Η εξουσία του δασκάλου φανερώνεται µε τη βαθµο-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


1. Η ΤΑΞΗ ∆ΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΝΙΑΙΑ! «∆εν χρειάζεται να σαι µάντης για να καταλάβεις. Αρκεί να κοιτάξεις του γονείς συγκεντρωµένους κάθε µέρα στην είσοδο του σχολείου, τους χοντρούς και τους λεπτούς, τους καλοντυµένους και τους φτωχοντυµένους, τους εξαντληµένους και τους ακµαίους» (Dupasc) Το µαθητικό σώµα είναι ανοµοιογενές καθώς προέρχεται από διαφορετικά κοινωνικά στρώµατα και διαπερνάται από τις υπάρχουσες κοινωνικές αντιθέσεις. Η σχολική τάξη δεν είναι ενιαία και αυτή η πραγµατικότητα είναι τεκµηριωµένη από την έρευνα και την καθηµερινή εµπειρία. «Τι ξέρουµε για τους µαθητές µας; επίδοση, διαγωγή, θέση στο θρανίο» (Γ.Κ., εκπαιδευτικός) Κάθε µαθητής «κουβαλάει» µαζί του ένα ολόκληρο φορτίο προσωπικών, οι κογ εν ει α κών κα ι κοι ν ων ι κών «αποσκευών». Η γνώση που αποκτά ο καθηγητής για τους µαθητές του µοιάζει, πολλές φορές, µε τη γνώση που αποκτά ο θεατής για τον ηθοποιό που παίζει κάποιο ρόλο στη θεατρική σκηνή. Η γνώση του δασκάλου για το µαθητή δεν µπορεί να «ρυµουλκείται» µε το αυστηρό κριτήριο της επιτυχίας ή της αποτυχίας του στο σχολείο, αλλά πρέπει να περιλαµβάνει τα βασικά στοιχεία της ταυτότητας του παιδιού για την καλύτερη «χαρτογράφηση»

της τάξης. Κι αυτό, βέβαια, όχι από την αίσθηση µιας αφηρηµένης δικαιοκρισίας αλλά από τη βεβαιότητα ότι µόνο έτσι θα είναι σε θέση να προσεγγίσει τις στάσεις και τις πρακτικές των µαθητών. 2. ∆Ι∆ΑΞΕ ΜΕ! Μια σύγχρονη µορφή διδασκαλίας κάνει το µαθητή παρατηρητή - δράστη, του διεγείρει την παρατηρητικότητα, τον αναγκάζει να πάρει αποφάσεις, του δίνει επιχειρήµατα αντί να τον ταυτίζει µε ιδέες, συναισθήµατα ή πρόσωπα, τελικά ωθεί τα συναισθήµατά του στη συνειδητοποίηση.Στο παραδοσιακό µάθηµα η τάξη είναι τάξη και η κοινωνία είναι κοινωνία. Όµως οι τοίχοι της σχολικής αίθουσας δεν µπορεί να είναι τα όρια της επικοινωνίας και χρειάζεται η σχολική οµάδα να γίνει κοινωνός των προβληµάτων της τοπικής κοινωνίας, µάρτυρας, παρατηρητής και αναλυτής των κοινωνικών ζητηµάτων. Ο εκπαιδευτικός απαιτείται να έχει τη γνώση και την ικανότητα να φέρει όλη την κοινωνία στην τάξη όχι µε µια παραδοσιακή «επίσκεψη» αλλά αναλύοντας µε κάθε ευκαιρία το σύνολο των αντιφάσεων και συγκρούσεών της. Στα πλαίσια αυτά, ο ολιγόλεπτος σχολιασµός πριν από κάθε µάθηµα, µε οξυδέρκεια και διεισδυτικότητα, των χτεσινών συµβάντων, δεν είναι καθόλου άσχηµη ιδέα.

Μπαντς, δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή της για τον δολοφόνο της κόρης της: «∆εν µε νοιάζει πόσο ετών ήταν. Ήταν αρκετά µεγάλος για να γνωρίζει καλύτερα. Θα µπορούσα να πατήσω τον διακόπτη και να µην έχω καµία τύψη. Την πυροβόλησε τρεις φορές στο µέτωπο. Της έβγαλε το µάτι έξω. Την πυροβόλησε στην καρδιά».

Η αδελφή τού Γουίλιαµς, Αλεξάντρια Κλέµονς, και ο ετεροθαλής αδελφός του Ρόντνεϊ Μπλερ έχουν δώσει ένορκες καταθέσεις στις οποίες περιγράφουν την κακοµεταχείριση που υφίσταντο από τη µητέρα τους όταν ήταν παιδιά. «Μια φορά τον χτυπούσε στα πόδια µε ένα κατσαβίδι και ένα σφυρί» είπε η κυρία Κλέµονς.

Ο Ντάνιελ Κρεγκ, εισαγγελέας της Ογκούστα, δήλωσε ότι αντιτάχθηκε στη χορήγηση χάρης στον κ. Γουίλιαµς επειδή οι ένορκοι έκριναν ότι η κατάλληλη απάντηση µιας πολιτισµένης κοινωνίας είναι η θανατική ποινή. Με βάση τους νόµους της Γεωργίας, στον Γουίλιαµς, που ήταν 17 ετών όταν διέπραξε τον φόνο, αποδόθηκαν κατηγορίες σαν να ήταν ενήλικος, αλλά ο εισαγγελέας ήταν εκείνος που αποφάσισε να ζητήσει την εσχάτη των ποινών.

Στη δίκη ο δικηγόρος του κ. Γουίλιαµς Ο. Λ. Κόλινς, ο οποίος στο µεταξύ έχει πεθάνει, δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο για την παιδική ηλικία του πελάτη του. Πέντε ένορκοι βεβαίωσαν µε καταθέσεις τους τον Σεπτέµβριο ότι αν γνώριζαν όσα είχε περάσει ο κ. Γουίλιαµς στην παιδική του ηλικία, καθώς και την ψυχική του ασθένεια, δεν θα τον καταδίκαζαν σε θάνατο. Γι' αυτόν τον λόγο ζήτησαν να του δοθεί χάρη.

Ο Γουίλιαµς χαρακτηρίζεται στα έγγραφα της φυλακής διανοητικά άρρωστος. Αναφέρουν ότι πάσχει από σχιζοφρενική διαταραχή, εξαιτίας της οποίας λατρεύει σαν θεό την ηθοποιό Σιγκούρνι Γουίβερ και ντύνεται στο κελί του µε τα ρούχα του Λόουν Ρέιντζερ. Οταν ήταν έφηβος είχε κατηγορηθεί για διάφορα αδικήµατα σε µια περίπτωση είχε απειλήσει µε µαχαίρι έναν 13χρονο συµµαθητή του.

3. ΟΥΤΕ ΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟΣ, ΟΥΤΕ

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 24

17

Οι ειδικοί που έχουν µελετήσει το πρόβληµα των νεαρών θανατοποινιτών υποστηρίζουν ότι οι περισσότεροι µεγάλωσαν σε διαλυµένες οικογένειες και σε ένα περιβάλλον µε ναρκωτικά, αλκοόλ, βία και ψυχασθένειες. Άλλοι λένε επίσης ότι δεν επιβεβαιώνεται από επιστηµονικά στοιχεία η στερεότυπη εικόνα των έφηβων δολοφόνων ως αρπακτικών που δεν µπορούν να βρουν λύτρωση. «Ακόµη και εκείνοι που είναι κυνικοί σχετικά µε την αποκατάσταση των ε-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


νηλίκων παραδέχονται ότι οι έφηβοι είναι διαφορετικοί» δήλωσε ο Κρεγκ Χάνεϊ, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήµιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Κρουζ. «Η ανθρώπινη φύση εξελίσσεται. Πολύ αργότερα στη ζωή κάποιου είσαι πρόθυµος να σηκώσεις τα χέρια και να πεις ότι δεν µπορείς να κάνεις πια τίποτα».

Τάσος Βαγενάς

1. H τέχνη και η επιστήµη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες— η ανάπτυξη και η προαγωγή τoυς αποτελεί υποχρέωση τoυ Kράτoυς. H ακαδηµαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από τo καθήκον της υπακοής στo Σύνταγµα. 2. H παιδεία απoτελεί βασική απoστoλή τoυ Kράτoυς και έχει σκoπό την ηθική, πνευµατική, επαγγελµατική και φυσική αγωγή των Eλλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τoυς

σε ελεύθερoυς και υπεύθυνoυς πoλίτες. 3. Tα έτη υπoχρεωτικής φoίτησης δεν µπoρεί να είναι λιγότερα από εννέα. 4. Όλoι oι Έλληνες έχoυν δικαίωµα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθµίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια. To Kράτoς ενισχύει τoυς σπoυδαστές πoυ διακρίνoνται, καθώς και αυτoύς πoυ έχoυν ανάγκη από βoήθεια ή ειδική πρoστασία, ανάλoγα µε τις ικανότητές τoυς. 5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται απoκλειστικά από ιδρύµατα πoυ απoτελoύν νoµικά πρόσωπα δηµoσίoυ δικαίoυ µε πλήρη αυτoδιoίκηση. Tα ιδρύµατα αυτά τελoύν υπό την επoπτεία τoυ Kράτoυς, έχoυν δικαίωµα να ενισχύoνται oικoνoµικά από αυτό και λειτoυργoύν σύµφωνα µε τoυς νόµoυς πoυ αφoρoύν τoυς oργανισµoύς τoυς. Συγχώνευση ή κατάτµηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων µπoρεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόµoς oρίζει. Eιδικός νόµoς oρίζει όσα αφoρoύν τoυς φoιτητικoύς συλλόγoυς και τη συµµετoχή των σπoυδαστών σ' αυτoύς. 6. Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων είναι δηµόσιoι λειτoυργoί. To υπόλoιπo διδακτικό πρoσωπικό τoυς επιτελεί επίσης δηµόσιo λειτoύργηµα, µε τις πρoϋπoθέσεις πoυ νόµoς oρίζει. Tα σχετικά µε την κατάσταση όλων αυτών

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 18

Η «αποµαγνητοφώνηση» των µαθητικών συνοµιλιών θα έφερνε στο προσκήνιο τη «γραµµατική και το συντακτικό» ενός αισθήµατος δυσαρέσκειας και έλλειψης ικανοποίησης από τη συµµετοχή τους στη σχολική ζωή και τη µαθησιακή διαδικασία, σε ένα εκπαιδευτικό σύστηµα - κέντρο πιέσεων και αρένα ανελέητου ανταγωνισµού, στο οποίο τα περιθώρια για αυθορµητισµό, ανάληψη πρωτοβουλιών, άσκηση κριτικής, προώθηση διαλόγου λειτουργίες που «δένονται» µε ένα νήµα µε τις ανάγκες και τις προδιαθέσεις της νέας γενιάς- «αραχνιάζουν» στα «πρακτικά» των διακηρύξεων της επίσηµης εκπαιδευτικής πολιτικής. Μέσα στο κύµα των µαθητικών επικρίσεων και της αµφισβήτησης της λογικής του υπαρκτού σχολείου ξεχωρίζει ένα πρόσωπο, ο εκπαιδευτικός. Είναι ο «σηµαντικός άλλος», η µόνη εµφανής φιγούρα της «ανώνυµης» σχολικής µηχανής, που στα «επεισόδια» των µαθητικών συζητήσεων παρουσιάζεται, υπαινικτικά, µε µια θαυµατουργική δύναµη, άλλοτε θεία και άλλοτε διαβολική, άλλοτε σα φορέας σωτηρίας και

23

άλλοτε σα φορέας απώλειας. Ο δάσκαλος που αγαπήθηκε και ο δάσκαλος που µισήθηκε, είναι προφανώς δύο διαφορετικά πρόσωπα, χαραγµένα βαθιά, στις εµπειρίες και στις αναπαραστάσεις όλων, µαθητών και αποφοίτων, µικρών και µεγάλων, γεγονός που υποδηλώνει τον κεντρικό ρόλο που πιστεύεται ότι διαδραµατίζει ο εκπαιδευτι κό ς στη σ χο λι κή «σταδιοδροµία» του µαθητή. Βέβαια, η σχέση εκπαιδευτικού - µαθητή είναι, στα βασικά και αποφασιστικά της σηµεία, µια σχέση θεσµική, όσο κι αν πολλές φορές στα µάτια των µαθητών φαντάζει ως προσωπική. Αυτό σηµαίνει ότι σε γενικές γραµµές προσδιορίζεται µε νόµους και διατάξεις, ανεξάρτητα από τις προσωπικές διαθέσεις καθώς κάθε εκπαιδευτικός είναι «θεσµικά» υποχρεωµένος να χρησιµοποιήσει προς τους µαθητές του ένα minimum από την εξουσία που του παρέχει η θέση του στο σχολείο (διδασκαλία ορισµένης ύλης, εξέταση, βαθµολογία, απουσίες, ποινές, κ.λπ) πρακτική που δηµιουργεί «αυτεπαγγέλτως» αντιθέσεις, σε κάποιες περιπτώσεις εκρηκτικές. Όµως, αν είναι δύσκολη µε τη συγκεκριµένη δοµή και λειτουργία του υπαρκτού εκπαιδευτικού συστήµατος, η λύση βασικών αντιθέσεων µεταξύ εκπαιδευτικών και εκπαιδευοµένων σε διαπροσωπική βάση, είναι σίγουρο ότι η ανίχνευση του «µαύρου κουτιού» της αίθουσας διδασκαλίας και των µαθητικών βιωµάτων, οριοθετούν τα χαρακτηριστικά του «δασκάλου που αγαπήσαµε».

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


τα συλλογικά!». Γνώρισε τους µαθητές σου όχι µόνο µε το αυστηρό κριτήριο της επιτυχίας ή της αποτυχίας τους στο σχολείο, αλλά µε τα βασικά στοιχεία της κοινωνικής τους ταυτότητας. ∆ώσε στις τάξεις ένα άλλο χρώµα, πιο ανθρώπινο, πιο ζωηρό, πιο κοινωνικό. Επισήµανε σε όλους τους τόνους και προς όλες τις κατευθύνσεις ότι το σχολικό σύστηµα δεν έχει το δικαίωµα να δηµιουργεί παραµεληµένα παιδιά. Σκύψ ε πάν ω σ τα πα ιδιά των «τελευταίων θρανίων», αφουγκράσου τις ανάγκες τους, µάθε τους γράµµατα. Στάσου στα ξένα παιδιά, πλησίασέ τα, κατάλαβε ότι δεν είναι αυτά το πρόβληµα, αντίθετα αυτά έχουν χίλια προβλήµατα. Μην επιτρέψεις, από συναδελφική αλληλεγγύη, σε κανέναν να κάνει το «στιγµατισµό» διδακτέα ύλη για το µαθητή. Πείσε τους µαθητές σου ότι οι σχέσεις σας µπορούν να πάψουν να είναι ανταγωνιστικές όταν η ουσιαστική συµµετοχή τους στη σχολική ζωή θα δροµολογηθεί στους όρους θέσπισης και τήρησης κανόνων που θα εξασφαλίζουν δικαιώµατα και καθήκοντα σε όλους. Αφόπλισε τον ωχαδελφισµό, τη λογική τού «τόσα παίρνω, τόσο δουλεύω». Κατέβασε την καρδιά σου από την

έδρα, αφουγκράσου τα χτυποκάρδια, µετάτρεψε τους µαθητές σου σε παρατηρητές - δράστες, διέγειρε την παρατηρητικότητά τους, ανάγκασέ τους να πάρουν αποφάσεις, δώσε τους επιχειρήµατα, ώθησέ τους στη συνειδητοποίηση. Αρνήσου τη λογική των «πέτσινων προγραµµάτων» της ενισχυτικής διδασκαλίας, ενίσχυσε, όπως εσύ πολύ καλά ξέρεις, την ουσιαστική ενισχυτική διδασκαλία, διεκδικώντας τους µαθητές από τους εργολάβους των εξετάσεων (φροντιστήρια) αναδεικνύοντας το πρότυπο του δηµόσιου δασκάλου, αγωνιστή της γνώσης. Πρόβαλε το ρόλο του δασκάλου - εµψυχωτή, αρνήσου τη µετατροπή σου σε µικρόψυχο ελεγκτή, σε συµβολαιογράφο επιδόσεων, µην αφήνεις να σε µετατρέψουν σε κακοπληρωµένο τεχνικό χωρίς διάθεση και χαµόγελο. ∆είξε στην ελληνική κοινωνία, στους εργαζόµενους, στη νεολαία, ότι απέναντι στην εκπαιδευτική πολιτική που δηµιουργεί «εξεταστικά ναρκοπέδια», που ροκανίζει τους οικογενειακούς προϋπολογισµούς µετατρέποντας τη γνώση σε εµπόρευµα, εσύ ο εκπαιδευτικός, µε τη δουλειά σου, µε την ευθύνη σου, µε τους αγώνες και τις διεκδικήσεις σου, προβάλλεις το σχολείο των αναγκών και των οραµάτων σου.

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 22

των πρoσώπων καθoρίζoνται από τoυς oργανισµoύς των oικείων ιδρυµάτων. Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων δεν µπoρoύν να παυθoύν πρoτoύ λήξει σύµφωνα µε τo νόµo o χρόνoς υπηρεσίας τoυς παρά µόνo µε τις oυσιαστικές πρoϋπoθέσεις πoυ πρoβλέπoνται στo άρθρo 88 παράγραφoς 4 και ύστερα από απόφαση συµβoυλίoυ πoυ απoτελείται κατά πλειoψηφία από ανώτατoυς δικαστικoύς λειτoυργoύς, όπως νόµoς oρίζει. Nόµoς oρίζει τo όριo της ηλικίας των καθηγητών των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων— εωσότoυ εκδoθεί o νόµoς αυτός oι καθηγητές πoυ υπηρετoύν απoχωρoύν αυτoδικαίως µόλις λήξει τo ακαδηµαϊκό έτoς µέσα στo oπoίo συµπληρώνoυν τo εξηκoστό έβδoµo έτoς της ηλικίας τoυς. 7. H επαγγελµατική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από τo Kράτoς και µε σχoλές ανώτερης βαθµίδας για χρoνικό διάστηµα όχι µεγαλύτερo από τρία χρόνια, όπως πρoβλέπεται ειδικότερα από τo νόµo, πoυ oρίζει και τα επαγγελµατικά δικαιώµατα όσων απoφoιτoύν από τις σχoλές αυτές. 8. Nόµoς oρίζει τις πρoϋποθέσεις και τoυς όρoυς χoρήγησης άδειας για την ίδρυση και λειτoυργία εκπαιδευτηρίων πoυ δεν ανήκoυν στo Kράτoς, τα σχετικά µε την επoπτεία πoυ ασκείται πάνω σ' αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση τoυ διδακτικoύ

19

πρoσωπικoύ τoυς. H σύσταση ανώτατων σχoλών από ιδιώτες απαγoρεύεται. 9. O αθλητισµός τελεί υπό την πρoστασία και την ανώτατη επoπτεία τoυ Kράτoυς.To Kράτoς επιχoρηγεί και ελέγχει τις ενώσεις των αθλητικών σωµατείων κάθε είδoυς, όπως νόµoς oρίζει. Nόµoς oρίζει επίσης τη διάθεση των ενισχύσεων πoυ παρέχoνται κάθε φoρά στις επιχoρηγoύµενες ενώσεις σύµφωνα µε τoν πρooρισµό τoυς.

Το δικαίωµα στην εκπαίδευση µεταξύ άλλων περιλαµβάνει: 1. ∆ικαίωµα εγγραφής και φοίτησης : Κάθε παιδί δικαιούται να εγγράφεται στο σχολείο και να παρακολουθεί τα διδασκόµενα µαθήµατα. Στο σχολείο γίνονται δεκτά και τα παιδιά που οι γονείς τους δεν έχουν νόµιµη διαµονή στη χώρα, καθώς και αυτά που δεν διαθέτουν νόµιµα δικαιολογητικά, αρκεί να έχουν εµβολιασθεί και οι γονείς ή κηδεµόνες τους να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση για τα στοιχεία τους. Μέχρι την ηλικία των 16 χρόνων και έως την Γ΄ τάξη του Γυµνασίου (9χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση) οι γονείς έχουν υποχρέωση να στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο, ειδάλλως διαπράττουν ποινικό αδίκη-

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011


µα (ν. 1566/85). Τα σχολεία πρέπει να παίρνουν άµεσα και ουσιαστικά µέτρα για να αποτρέπουν την εγκατάλειψη και να ενθαρρύνουν τη συνέχιση των σπουδών από τους µαθητές. 2. ∆ικαίωµα διευκόλυνσης στην πρόσβαση : Τα παιδιά που µένουν µακριά από το σχολείο πρέπει να διευκολύνονται από τη νοµαρχία ή τον δήµο της περιοχής τους για να πηγαίνουν στην σχολική µονάδα που βρίσκεται πιο κοντά στην κατοικία τους (µίσθωση λεωφορείων, ταξί κλπ). Το µέτρο αυτό ισχύει και για τα παιδιά που µένουν σε καταυλισµούς ή αποµονωµένους οικισµούς. 3. ∆ικαίωµα µη διάκρισης: Κανένα παιδί δεν πρέπει να γίνεται αντικείµενο διάκρισης στο σχολείο, για το φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα, την καταγωγή, τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις ή την κατάσταση της υγείας του. 4. ∆ικαίωµα ποιότητας σπουδών - ∆ικαίωµα υγιεινής και ασφάλειας: Η δωρεάν εκπαίδευση για όλα τα παιδιά πρέπει να συνδυάζεται µε κατάλληλες σχολικές εγκαταστάσεις, έγκαιρο διορισµό επαρκούς αριθµού εκπαιδευτικών, παροχή σχολικών βοηθηµάτων και διεξαγωγή των µαθηµάτων, σύµφωνα µε το εγκεκριµένο εκπαιδευτικό πρόγραµµα. Οι σχολικοί χώροι πρέπει να παρέχουν ασφάλεια και να πληρούν τους όρους υγιεινής, µε τακτική καθαριότητα και αποτροπή περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην υγεία των µαθητών. 5. ∆ικαίωµα εξειδικευµένης εκπαίδευσης: Οι µαθητές που δεν µιλούν την Ελληνική γλώσσα πρέπει να διευκολύνονται µε από

τη λειτουργία τάξεων υποδοχής και υποστηρικτικών µαθηµάτων µε τη βοήθεια ειδικών σχολικών εγχειριδίων, ενώ τα παιδιά άτοµα µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες πρέπει να αξιολογούνται από τα αρµόδια κέντρα (Κ.∆.Α.Υ.) και να έχουν κατάλληλη στήριξη και δυνατότητα συµµετοχής στην εκπαίδευση σύµφωνα µε τις κλίσεις και ικανότητές τους. 6. ∆ικαίωµα σεβασµού της προσωπικότητας και της αξιοπρέπειας: Κάθε µαθητής και µαθήτρια πρέπει να αντιµετωπίζεται µε σεβασµό ως αυτόνοµη προσωπικότητα που έχει δικαιώµατα και δυνατότητες. Η εφαρµογή της σχολικής πειθαρχίας πρέπει να γίνεται µε τρόπο που σέβεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, εξαντλώντας τα παιδαγωγικά µέσα σωφρονισµού, και αποφεύγοντας το στιγµατισµό και τη διαπόµπευση. 7. ∆ικαίωµα ενηµέρωσης, έκφρασης απόψεων και διαλόγου: Το σχολείο έχει υποχρέωση να ενηµερώνει τους µαθητές για τα δικαιώµατά τους και οι µαθητές έχουν δικαίωµα έκφρασης των απόψεών τους ατοµικά και συλλογικά. Ο διάλογος και η συµµετοχή των παιδιών στη λήψη αποφάσεων για ζητήµατα που τα αφορούν πρέπει να είναι βασικό συστατικό της εκπαιδευτικής διαδικασίας. 8. ∆ικαίωµα προστασίας από τη βία: Οι µαθητές πρέπει να προστατεύονται από κάθε µορφής βία και προσβλητική συµπεριφορά.

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011 20

Καλή σχολική χρονιά, δάσκαλε! Καλώς ξανάρθες στο «µαγικό» κόσµο της εκπαίδευσης. Προσγειώσου! Προσγειώσου στο µισθό που σε εξαναγκάζει σε δεύτερη δουλειά... Προσγειώσου στο συνωστισµό των τάξεων των παιδιών από διαφορετικές πατρίδες... Προσγειώσου στο σχολείο - «φυλακή», στη διπλή βάρδια, στο «γραφείο των καθηγητών» όπου πιθανόν να µην έχεις ούτε γραφείο ούτε καρέκλα... Προσγειώσου στο σχολείο - αποµίµηση φροντιστηρίου... Προσγειώσου στον παιδαγωγικό σου ρόλο που όλο και περισσότερο εξουθενώνεται από το ρόλο του εξεταστή, του επιτηρητή, του συµβολαιογράφου επιδόσεων... Προσγειώσου στα διδακτικά καθήκοντά σου που όλο και περισσότερο «χαρακώνονται» από τις γραφειοκρατικές - διοικητικές υποχρεώσεις που θα σου αναθέσουν... Προσγειώσου στα δεκάδες µάτια των δυσαρεστηµένων µαθητών οι οποίοι προετοιµάζονται µέρα - νύχτα στο διπλανό φροντιστήριο... Προσγειώσου στα καχύποπτα µάτια των γονιών που πληρώνουν µια περιουσία έξω από το σχολείο για την εκπαίδευση των παιδιών τους και έχουν µάθει να σε θεωρούν υπεύθυνο γι' αυτό... Προσγειώσου στη λάσπη του «τεµπέλη», του «ιδιαιτεράκια», στις ταµπέλες που σου έχουν έντεχνα φορέσει οι κυβερνήσεις

21

µέσω των ηλεκτρονικών τους κουβερνάντων... Προσγειώσου στην ευθυνοφοβία κάποιου διευθυντή που δεν σε εµπιστεύεται και «επικοινωνεί» µαζί σου µέσω της απειλής της αξιολόγησης που έρχεται... Προσγειώσου στη νοοτροπία κάποιων συναδέλφων που περιµένουν να σου φορτώσουν ιεραρχικά ό,τι κάποιοι άλλοι παλιότερα φόρτωσ α ν σ ' α υ τ ο ύ ς . . . Προσγειώσου και αµέσως απογειώσου! Υπολόγισε τις δυσκολίες και ταυτόχρονα περιφρόνησέ τες! Άφησε τα οράµατά σου, τις προσδοκίες σου να υπερβούν τους τέσσερις τοίχους του σχολείου και τους χαµηλούς ορίζοντες ενός προκατασκευασµένου ρεαλισµού. Αρνήσου στο κράτος - εργοδότη να σου φέρεται σαν επιχειρηµατίας και θέλει το σχολείο ένα εµπορικό µαγαζί και τον εκπαιδευτικό έναν κακοπληρωµένο και υπάκουο υπάλληλό του. Απαίτησε ό,τι σου ανήκει για να ζεις µε αξιοπρέπεια. Μετάτρεψε το σχολείο από χώρο «εξεταστικής θυσίας», από µια άχαρη και ψυχρή «αίθουσα αναµονής» στην οποία αναγκαστικά περιµένει ο µαθητής µέχρι να έρθει η ώρα του µοιράσµατος των τίτλων, σε χώρο γνώσης, διεκδίκησης, ζωής. Υπονόµευσε την ανταγωνιστική σχολική ατµόσφαιρα, δηµιουργώντας όρους συνεργασίας, επιβραβεύοντας τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη, επιχειρηµατολογώντας υπέρ της θέσης, ότι «τα καλύτερα όνειρα στη ζωή µας είναι

Ανθρώπινα ∆ικαιώµατα — 2ο Γυµνάσιο Αιγίου 2011

Ανθρώπινα Δικαιώματα 2ο Γυμνάσιο Αιγίου  

Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα. Σχολική Χρονιά: 2010 - 2011. Υπεύθυνοι Καθηγητές προγράμματος: Αναστάσης Στρατουδάκης - Στράτος Χαριτωνίδης.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you