Page 62

stępnie wprowadzane w Czechosłowacji (1958), Bułgarii (1958), na Węgrzech (1958) i w Rumunii (1962). Programy te, choć wydawały się konstruktywne, w rzeczywistości wprowadziły nową kulturę uzależnienia od państwa, przed którą Romowie długo się bronili. Na ironię zakrawa fakt, że ludzie, którzy przez setki lat unikali wsparcia, teraz uważani są za roszczeniowych i w pełni zależnych od opieki socjalnej. Chociaż „realny socjalizm” zapewnił Romom pracę i podstawową edukację, ich ubóstwo i wykluczenie społeczne nie uległo większej zmianie. Faktem jest, że w wielu krajach podziały kulturowe lekko się zatarły, ale Romowie byli dalej postrzegani jako grupy obce i odporne na wszelkie próby włączenia ich do klasy robotniczej. Pod koniec lat 70. XX wieku oficjalna postawa władz wobec Romów sprowadzała się do bezwzględnej odmowy uznania ich odrębności etnicznej i kulturowej. Najlepiej oddaje to słynna wypowiedź byłego rumuńskiego dyktatora, Nicolae Ceausescu: „Nie mów mi o Cyganach, ponieważ nie ma Cyganów w Rumunii”. Udawanie, że podziały etniczne i antagonizmy nie istnieją, przyniosło tragiczne skutki na początku lat 90. XX wieku. Przemiany po 1989 roku przyczyniły się do wyzwolenia etnicznych roszczeń i zaostrzenia konfliktów, które najtragiczniej rozwinęły się na terenach byłej Jugosławii. Fala przemocy dotknęła także Romów, którzy od lat prowadzili życie osiadłe w mniej lub bardziej zintegrowanych dzielnicach. Od roku 1990 Europejskie Centrum Praw Romów udokumentowało alarmującą liczbę nasilających się ataków na romskich obywateli, w tym uczniów szkół podstawowych. Powszechnie negatywne stereotypy pojawiły się z podwójną mocą, a dołączyły do nich akty przemocy fizycznej, w tym fala pogromów i morderstw28. Warto podkreślić, że przemoc na tle etnicznym zaczęła przybierać na sile także w  krajach zachodnich, często powodowana wzrostem emigracji. W regionie Burgenland w Austrii w 1995 roku czterech Romów zginęło w wybuchu bomby wrzuconej do domu, z dołączonym napisem: „Roma zurück nach Indien” (Romowie z powrotem do Indii). Do antyromskich kampanii i pogro28  Polski aktywista romski, Andrzej Mirga, opisuje akty przemocy w latach 90. XX wieku: A. Mirga, The Extreme Right and Roma and Sinti in Europe: A New Phase in the Use of Hate Speech and Violence? “Roma Rights Journal”, nr 1, 2009, www.errc.org/cms/upload/ media/04/10/m00000410.pdf.

61

Własnym głosem o sobie. Imigranci romscy w Polsce  

Dokument zawiera m.in. raport z badań dotyczących sytuacji społecznej i ekonomicznej Romów i Romni, którzy wyemigrowali do Polski. Na wyni...

Własnym głosem o sobie. Imigranci romscy w Polsce  

Dokument zawiera m.in. raport z badań dotyczących sytuacji społecznej i ekonomicznej Romów i Romni, którzy wyemigrowali do Polski. Na wyni...

Advertisement