Issuu on Google+

Z I E K E N H U I S H A R D E RW I J K

“IK KREEG DE UITSLAG NOG DEZELFDE DAG” IN DIT MAGAZINE LEEST U ALLES OVER HET CENTRUM VOOR BORST(KANKER)ZORG HARDERWIJK

MAMMACENTRUM


AFSPRAAK ALTIJD BINNEN TWEE WERKDAGEN INTENSIEVE SAMENWERKING ANTONI VAN LEEUWENHOEK ZIEKENHUIS

COLOFON

VAST CONTACTPERSOON VEILIG EN VERTROUWD

Dit informatiemagazine over het Mammacentrum Harderwijk is een eenmalige uitgave van Ziekenhuis St Jansdal Harderwijk. Het magazine wordt huis aan huis verspreid in de regio Noordwest-Veluwe, een deel van de provincie Flevoland, Zwolle en Amersfoort Coรถrdinatie en redactie Francisca Toes-Haverkamp Fotografie Linda Heller Vormgeving Elles Boot-Bakker Eindredactie Anneke Plette Drukwerk Wegener Media Oplage 176.000 exemplaren

UITSLAG NOG DEZELFDE DAG Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over St Jansdal via:

Redactie-adres Afdeling PR&Communicatie Ziekenhuis St Jansdal Postbus 138 3840 AC Harderwijk Tel. 0341-463911 E-mail: pr@stjansdal.nl Harderwijk, maart 2014

/STJANSDAL www.stjansdal.nl www.mammacentrum-harderwijk.nl

2

// MAMMACENTRUM HARDERWIJK

Hoewel de inhoud met zorg is geschreven, kunt u hieraan geen rechten ontlenen. Copyright Ziekenhuis St Jansdal


Centrum voor borst(kanker)zorg in Harderwijk

Persoonlijk en dichtbij Landelijk gezien is er veel aandacht voor borstkankerzorg. Zoals bekend vanuit de media, moeten ziekenhuizen aan steeds zwaardere kwaliteitseisen voldoen om bepaalde specialismen te kunnen behouden. Binnen St Jansdal is er voor gekozen om de borstkankerzorg hoog op de agenda te zetten. De zorg voor patiënten met afwijkingen aan de borst is ondergebracht in het Mammacentrum Harderwijk.

In tachtig procent van de gevallen gaat het gelukkig om een goedaardige afwijking in de borst In het Mammacentrum, onderdeel van ziekenhuis St Jansdal, kunnen patiënten uit de hele regio en daarbuiten snel terecht. Het wachten op een uitslag brengt vaak veel onzekerheden met zich mee. Om niet lang in onzekerheid te hoeven zitten, kunnen patiënten in het Mammacentrum Harderwijk binnen twee werkdagen terecht, staat een deskundig team klaar en krijgen patiënten onderzoek en uitslag op één dag. In tachtig procent van de gevallen gaat het gelukkig om een goedaardige afwijking in de borst. Dat patiënten de borstzorg van het St Jansdal waarderen is mede te danken aan de inspanning van het mammateam. Zij bieden kwalitatief uitstekende borstzorg. Persoonlijk en dichtbij zijn belangrijke kernwaarden. Het mammacentrum werkt nauw samen met het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis Amsterdam, het klinisch genetisch centrum Utrecht en het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI). Bovendien is het centrum in het bezit van het zogenaamde ‘Roze lintje’. Dit betekent dat het Mammacentrum voldoet aan de strenge basiseisen van de Borstkanker­ vereniging Nederland. Het St Jansdal biedt een breed pakket aan zorg, doordat nagenoeg alle specialismen vertegenwoordigd zijn. Belangrijke karakteristieken van ons ziekenhuis zijn kwaliteit, betrokkenheid, gastvrijheid, persoonlijke zorg en aandacht. De missie van St Jansdal is: ‘Met liefde en compassie de beste zorg verlenen in een helende omgeving’. De missie en de kernwaarden worden samengevat in het motto: “Je zorgt voor elkaar”. Dit magazine geeft u een zo compleet mogelijk beeld van de activiteiten van ons Mammacentrum. Voor meer informatie kunt u terecht op de website: www.mammacentrum-harderwijk.nl Jan Voorburg Lid raad van bestuur Ziekenhuis St Jansdal

Kiest u voor het Mammacentrum van St Jansdal? Dan kiest u voor snelle en betrouwbare zorg, kwaliteit en gastvrijheid. Wij zeggen heel eenvoudig: Je zorgt voor elkaar ZIEKENHUIS ST JANSDAL //

3


Persoonlijk en dichtbij

Mammacentrum Harderwijk De ontdekking van een knobbeltje in de borst is voor velen een onthutsende ervaring. Na de eerste schrik volgt vaak de angst en onzekerheid. Heb ik borst­ kanker? Welke onderzoeken staan mij te wachten? Stel dat de uitslag niet goed is? Het wachten op een uitslag brengt vaak veel onzekerheden met zich mee. Om niet lang in onzekerheid te hoeven zitten, kunnen patiënten in het Mammacentrum Harderwijk binnen twee werkdagen terecht, staat een deskundig team klaar en krijgen patiënten onderzoek en uitslag op één dag. In het Mammacentrum, onderdeel van ziekenhuis St Jansdal, worden alle patiënten met een afwijking in de borst behandeld, begeleid en gecontroleerd. Regelmatig krijgen wij de vraag waarom er gekozen is voor de naam Mammacentrum. Het Latijnse woord voor borst is mamma. Vandaar de keuze voor deze naam.

In het Mammacentrum staat een deskundig en gedreven mammateam klaar met één gezamenlijk doel: optimale borstzorg. Alle professionals van het Mammacentrum hebben ervoor gekozen om zich te specialiseren in borstkanker. Zij werken volgens de laatste richtlijnen met oog voor alles wat hier in ieders individuele situatie bij komt kijken. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met partners van het Mammacentrum, zoals het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, het klinisch genetisch centrum Utrecht en het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI) Arnhem.

“Een vast contactpersoon is zo fijn!” 4

// MAMMACENTRUM HARDERWIJK


Roze lintje Het Mammacentrum is in het bezit van het roze lintje. Dit betekent dat het Mammacentrum voldoet aan de strenge basiseisen die de Borstkankervereniging Nederland stelt voor patiëntgerichte borstkankerzorg in Nederland.

Geef uw mening over St Jansdal op www.ZorgkaartNederland.nl Met uw waardering kunnen we de zorg daar waar nodig verbeteren.

Nauwe samenwerking Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis Met betrekking tot de zorg voor patiënten met kanker werkt het Mammacentrum Harderwijk zeer nauw samen met het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (AVL) in Amsterdam. Dit betekent dat op indicatie de artsen van het AVL samen met de artsen van het Mammacentrum de juiste behandeling zullen bepalen. Tijdens het wekelijks multi disciplinaire overleg zijn de artsen van het AVL aanwezig via een live verbinding. Patiënten, waarvoor een meer complexe behandeling noodzakelijk is, worden bij voorkeur doorverwezen naar het AVL.

Samenwerking ARTI Mammacentrum Harderwijk beschikt zelf niet over de mogelijkheid om bestraling toe te passen. Voor radiotherapie werken wij bij de behandeling van borstkankerpatiënten nauw samen met het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI). Patiënten worden in de meeste gevallen in dit instituut bestraald, maar zijn uiteraard vrij in hun keuze om zich ergens anders te laten behandelen.

Ook snel terecht tijdens het Landelijke bevolkingsonderzoek Vrouwen tussen 50 en 75 jaar krijgen elke twee jaar een uitnodiging voor een röntgenfoto van de borsten (mammografie) in de zogeheten onderzoeksbus. Mocht op deze foto een afwijking te zien zijn, dan wordt men doorgestuurd voor nader onderzoek. Tijdens de periode van het landelijke bevolkingsonderzoek zijn extra plekken beschikbaar in het Mammacentrum Harderwijk, zodat men ook dan snel terecht kan.

Predicaat TopZorg Van zorgverzekeraar Menzis heeft het Mammacentrum het predicaat TopZorg ontvangen. Het TopZorg predicaat is een bewijs van uitstekende zorg naar de maatstaven van zorgverzekeraar Menzis. Deze stelt strenge eisen aan behandelingen die zij bekronen: de kwaliteit van de zorg moet hoog zijn, het personeel ervaren en gespecialiseerd en de informatie voor de patiënt juist en duidelijk. Verder moet de nazorg op orde zijn, zijn er ruime openingstijden en korte wachtlijsten en is het een vereiste dat patiënten tevreden zijn met de zorg die zij krijgen. In de gezondheidszorg is ‘heel goed’ nog niet goed genoeg. Dat is de reden dat wij doorgaan met werken aan kwaliteit en veiligheid. Een hoge notering op de ranglijsten is mooi, maar geen doel op zich. Goede zorg en tevreden patiënten, daar gaat het om. De patiënt moet zich veilig, goed behandeld, geborgen en thuis voelen.

Borstzorg: persoonlijk en dichtbij ZIEKENHUIS ST JANSDAL //

5


In Nederland krijgt één op de acht vrouwen borstkanker. Per jaar wordt bij ongeveer 12.000 vrouwen borstkanker vastgesteld. Hoewel het minder vaak voorkomt, kunnen ook mannen borstkanker krijgen. Tachtig procent van de knobbeltjes of andere veranderingen in de borst zijn gelukkig goedaardig.

Een knobbeltje, wat nu? Wanneer borstkanker in een vroeg stadium wordt ontdekt, is de kans op genezing vrij groot. Vandaar dat het belangrijk is om de borsten regelmatig te onderzoeken op symptomen die kunnen wijzen in de richting van borstkanker. Buiten knobbeltjes zijn er nog andere symptomen. Bij de volgende klachten is het raadzaam om direct de huisarts te raadplegen die, indien nodig, kan doorverwijzen naar Mammacentrum Harderwijk: ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡ ¡¡

6

Een ongewoon knobbeltje in de borst Sinds kort ingetrokken tepel Schilfering en roodheid van de tepel Kuiltje in de borst Strenge(tje) naar de tepel Vocht uit de tepel Een slecht genezend plekje Pijnlijke, anders aanvoelende plek in de borst Warm aanvoelende borst met een rode verkleuring van de huid Zwelling in de oksel

// MAMMACENTRUM HARDERWIJK

De genoemde symptomen betekent niet direct borstkanker. Tachtig procent van de knobbeltjes of andere veranderingen in de borst zijn namelijk goedaardig.

ZELFONDERZOEK Veel vrouwen vinden het niet gemakkelijk om hun borsten te onderzoeken. Toch is dit wel verstandig. Door maandelijks zelfonderzoek zal een verandering in de borsten worden opgemerkt. Het beste is om één week na de menstruatie het zelfonderzoek uit te voeren. Dit in verband met de invloed van hormonen op het borst­ weefsel. Vrouwen die niet meer menstrueren, zouden een vaste dag in de maand kunnen kiezen voor zelfonderzoek. Ga naar de huisarts zodra er een verandering zichtbaar of voelbaar is.


COLUMN | MEELEVEN “Ik vind het heel belangrijk dat mijn patiënten weten en voelen dat ik naast ze sta. Ik wil het liefst met zo min mogelijk afstand samen oplopen naar beter worden. Wanneer genezing niet mogelijk is, wil ik de resterende tijd samen doormaken. Ik leef de hele periode intens met mijn patiënten mee. De strijd gaan wij samen aan. Zij staan daarin wat mij betreft niet alleen. Een ernstige ziekte zoals borstkanker treft niet alleen de patiënt. Het raakt de hele familie. Zo werd een jonge vrouw helaas getroffen door borstkanker. Een stoere vrouw en van dezelfde generatie als ik, waardoor extra confronterend. Tijdens de opname kwamen haar tranen. Op een gegeven moment werd mijn aandacht getrokken door de kaarten en foto’s achter haar bed. Een afbeelding hield mijn aandacht vast. Hierop zaten enkele mannen in een rubberboot, met helemaal voorin een vrouw. Zij vertelde mij dat ze deze afbeelding had gekregen van haar zevenjarige zoontje. ‘Mam, die mevrouw voorin de boot ben jij en de anderen zijn wij. Samen zitten wij in hetzelfde bootje.’ Ik vond het zo indrukwekkend dat een zevenjarig jochie dit zo kon bedenken. Dit kwam heftig bij mij binnen en ik was er even goed van ondersteboven. Op zo’n moment besef je extra dat borstkanker niet alleen de patiënt raakt, maar ook de naasten. Ik had er een brok van in mijn keel. Mijn ogen gingen terug naar de roeiboot en ik besefte dat ik ook in die boot wilde zitten. Ik ben één van die roeiers!” Marc van Tilburg Oncologisch chirurg

Samen zitten wij in hetzelfde bootje

ZIEKENHUIS ST JANSDAL //

7


Traject in het Mammacentrum Wanneer er iets vreemds ontdekt wordt in de borst, bijvoorbeeld een knobbeltje, pijn of vochtafscheiding uit de tepel, kan de huisarts voor onderzoek doorverwijzen naar het Mammacentrum. Ook kan het zijn dat er bij het bevolkingsonderzoek naar borstkanker iets gevonden is dat nader moet worden onderzocht. Binnen twee werkdagen kunnen patiënten terecht in het Mammacentrum voor onderzoek. De verpleegkundig specialist mammacare, de chirurg, de radioloog en de patholoog werken samen tijdens dit onderzoek. De verschillende onderzoeken vinden zoveel mogelijk plaats op één dag. De verpleegkundig specialist of mammachirurg bespreekt nog dezelfde dag met de patiënt de resultaten van het lichamelijk onderzoek, de mammografie en de echografie. Het is een enerverende, intensieve en vermoeiende dag. Wij raden patiënten daarom aan iemand mee te nemen voor steun. Gelukkig gaat het in tachtig procent van de gevallen om een goedaardige afwijking in de borst.

Binnen twee werkdagen terecht en onderzoek en uitslag op één dag Eén aanspreekpunt Tijdens het behandeltraject heeft de patiënt één aanspreekpunt. Zij biedt opvang en begeleiding wanneer blijkt dat er een kwaadaardige afwijking aanwezig is. Ook kan zij uitleg geven over bijvoorbeeld vragen met betrekking tot goedaardige afwijkingen of erfelijke aanleg.

Start van het onderzoek Het onderzoek naar een afwijking in de borst begint in de ochtend bij de verpleegkundig specialist. Zij brengt de medische situatie en achtergrond in kaart. Zij informeert onder andere naar klachten, medische voorgeschiedenis en medicijngebruik. Vervolgens voert zij een lichamelijk onderzoek uit. Na dit bezoek begeleidt zij de patiënt naar de afdeling radiodiagnostiek voor een mammografie.

Mammografie Een mammografie is een röntgenfoto van de borst, waarmee op een snelle en betrouwbare manier afwijkingen kunnen worden opgespoord. Het maken van een mammografie wordt uitgevoerd door een radiologisch laborante die hierin is gespecialiseerd. Op de foto worden vetweefsel, klierweefsel en bindweefsel en mogelijke afwijkingen in het weefsel zichtbaar. Na de mammografie bekijkt de radioloog de foto’s direct. Soms geeft de mammografie niet voldoende informatie en is nader onderzoek nodig. Het kan zijn dat er extra foto’s gemaakt moeten worden of dat een echografie of MRI-scan nodig is.

8

// MAMMACENTRUM HARDERWIJK


De verpleegkundig specialisten Willemien Bronkhorst en Wendy van der Stoep

Echografie Als aanvulling op de mammografie kan een echografie nodig zijn. Bij een echografie wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven. De weerkaatsing (echo) van deze golven maakt organen en weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Op de huid wordt een gelei aangebracht, waardoor de signalen beter worden geleid. De radioloog beweegt de echokop over de borst. Een echografie levert nadere informatie op over de verschillende weefsels in de borst. Zo is het mogelijk een cyste te onderscheiden van een andersoortige knobbel. Een echografie is een eenvoudig, en lichamelijk niet belastend, onderzoek.

Alle patiënten die voor de eerste keer het Mammacentrum bezoeken, komen in contact met Willemien of Wendy. Zij verlenen als verpleegkundig specialist zorg aan vrouwen en mannen met een borstaandoening en werken nauw samen met de chirurgen. Binnen het Mammacentrum nemen zij een aantal taken van hen over, zoals uitslaggesprekken, controle na behandeling en het lichamelijk onderzoek. Bij twijfel overleggen zij met de chirurg. Volgens Wendy en Willemien is de combinatie van zowel verpleegkundige als medische taken de kracht van de functie van verpleegkundig specialist. Willemien:“Door die combinatie kunnen wij op een breed vlak tegemoet komen in de behoefte van de patiënt.” Zij zijn de spin in het mammacare-web en voorzitter van het mammateam. Naast de direct patiëntgebonden taken zijn zij ook verantwoordelijk voor de organisatorische en beleidsmatige taken binnen het Mammacentrum. Wendy en Willemien proberen een bijdrage te leveren aan een kwalitatief zeer goede en snelle zorg binnen de mammazorg van het Mammacentrum door intensieve samenwerking. Dat maakt hen trots om lid te zijn van het mammateam. Wendy: “Het mooiste aan ons vak is dat wij een stukje mogen meelopen met de patiënten tijdens een zware periode in hun leven.”

ZIEKENHUIS ST JANSDAL //

9


Mammacentrum Harderwijk is in het bezit van een apparaat voor digitale beoordeling van stukjes weefsel, ofwel biopten. Met dit apparaat kan de bruikbaarheid van de biopten direct onderzocht worden en kunnen medewerkers onderzoek en behandeling van patiënten met een verdenking van borstkanker beter, sneller, doeltreffender, maar bovenal patiëntvriendelijker uitvoeren. Hierbij wordt weefsel vanuit de afwijking verwijderd om te laten onderzoeken door de patholoog. Doel hiervan is om duidelijk onderscheid te kunnen maken tussen een goedaardige en kwaadaardige afwijking.

Aanvullend onderzoek Het is mogelijk dat de mammografie, echografie en naaldbiopsie niet voldoende zijn om een juiste diagnose te kunnen stellen. Het onderzoek zal dan worden uitgebreid met een MRI-scan of stereotactisch biopsie. Voor deze aanvullende onderzoeken zal een vervolgafspraak gemaakt worden. De verpleegkundig specialist is er voor u om uitleg te geven over de eventuele aanvullende onderzoeken.

Naaldbiopsie Op grond van het lichamelijk onderzoek, mammografie en eventueel echografie, kan nog verder onderzoek nodig zijn. Meestal gebeurt dit door het doen van een naaldbiopsie. Bij een naaldbiopsie worden weefselcellen en vocht opgezogen met een dunne naald. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving. De naaldbiopsie wordt uitgevoerd door de radioloog. Indien een naaldbiopsie is verricht, is de uitslag hiervan na twee werkdagen bekend. Voor het bespreken van deze uitslag wordt een tweede afspraak bij de mammachirurg of verpleegkundig specialist gemaakt.

Uitslaggesprek ’s Middags krijgen patiënten de uitslag van de mammografie en het echo-onderzoek bij de verpleegkundig specialist of bij de mammachirurg. De uitslag van een eventuele punctie krijgt de patiënt twee dagen later bij de chirurg.

Pathologie

Patholoog

Achter de schermen

Jaap Lagendijk

In het Zorgfront naast de hoofdingang van het St Jansdal is het pathologielaboratorium gevestigd. Lijnen met de medisch specialisten zijn kort, waardoor een snelle diagnose mogelijk is. In het laboratorium vindt 80% van de weefselonderzoeken plaats. Celonderzoek, verkregen door cytologische puncties, en de meer complexe onderzoeken en DNA-onderzoek worden uitgevoerd in Isala klinieken Zwolle. Daarnaast is een nauwe samenwerking met Groningen, waardoor nieuwe ontwikkelingen snel ingepast kunnen worden. Pathologie is de wetenschap die bestudeert welke veranderingen er bij ziekte in cellen en weefsels ontstaan. Het woord pathologie is afkomstig van het Griekse pathos (=ziekte) en logos (=kennis, leer). Het werk van een patholoog bestaat uit het onderzoeken van cellen (cytologie) en weefsel van patiënten.

10 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK

Patholoog Jaap Lagendijk maakt vast deel uit van het Mammateam. In zijn functie werkt Jaap achter de schermen. Al heeft hij geen direct patiëntencontact, hij is een belangrijke schakel binnen de mammazorg. Hij verwerkt en onderzoekt weefsel. Hij is ook aanwezig bij het wekelijks Multi Disciplinaire Overleg (MDO) tussen de medisch specialisten. De bevindingen vanuit de pathologie worden meegenomen in het besluit voor behandeling. Jaap: “Snelle diagnostiek (ééndagsdiagnostiek) is mogelijk door cytologische puncties. Hierdoor weten wij binnen een dag of de afwijking kwaadaardig of onschuldig is. Deze diagnostiek is hier alleen mogelijk omdat in het St Jansdal een afdeling pathologie aanwezig is, waardoor directe assistentie door een gespecialiseerd analist mogelijk is. Eigenlijk is dit een unieke situatie voor een ziekenhuis met de grootte van het St Jansdal.”


De radiologen Een radioloog is een arts die gespecialiseerd is in het verrichten van onderzoek en het stellen van diagnoses met behulp van afbeeldingen van weefsels en organen. Een radioloog kan met röntgen­ onderzoek, echografie, MRI of ander onderzoek vaststellen of een lichaamsdeel of orgaan afwijkend of gezond is. Ook kan een radioloog een punctie uitvoeren. Radiologisch onderzoek wordt meestal uitgevoerd door een röntgenlaborant. De radioloog beoordeelt wel altijd de foto's en uitslagen die uit het onderzoek naar voren zijn gekomen. Aan het mammateam zijn vijf radiologen verbonden.

David Blom “Het mooie aan de radiologie vind ik de voortdurende ontwikkelingen in het vak, die ingegeven worden door de technische vooruitgang. Hierdoor is het vak continu in beweging, zowel op het gebied van diagnostiek, als op het gebied van behandeling.”

Garmt van der Horn “Het meest boeiend aan dit beroep vind ik dat je centraal in het ziekenhuis staat. Het is een uitdaging voor mij om uit de opgestelde differentiaal diagnose de juiste diagnose te stellen, te bekijken welk onderzoek het meest geschikt is en hoe we dit het beste kunnen uitvoeren. Naast het beoordelen van onderzoeken als een MRI, CT en echo, ben ik een groot deel van de dag foto’s aan het bekijken en verslagen aan het dicteren.”

Chris de Jong “Mijn uitdaging zit vooral in het zoeken naar afwijkingen en het vaststellen van een diagnose. Je staat aan het begin van het traject, waarin de patiënt zich begeeft en dat is vaak spannend voor mensen. Dat realiseer ik mij altijd. Ons ziekenhuis beschikt over moderne apparatuur, zodat onderzoeken sneller verlopen en het beeld gedetailleerder is.”

Peter van Vierzen “De apparatuur van tegenwoordig geeft een scherp anatomisch beeld, waardoor de beelden nog beter beoordeeld kunnen worden. Het vak radiologie is in de loop van de jaren dynamischer geworden. Het gaat om meer dan alleen de beoordeling van de foto. Het gaat ook om interventies, zoals puncties. Het contact met de patiënt is meestal van korte duur. Als radioloog ben je meestal achter de schermen aan het werk. Dat vind ik prima. Voor mij is werken op de voorgrond beslist niet nodig om het werk leuk te maken.”

Sabine Jiskoot “De radioloog is een spil binnen de verschillende specialismen. Als radioloog ben ik verantwoordelijk voor het soort beeldonderzoek dat wordt uitgevoerd. Met de andere radiologen adviseer ik onze collega specialisten bij de keuze voor een radiologisch onderzoek. Op de afdeling is het motto: samen staan we sterk! Wij helpen elkaar bij moeilijke casuïstiek en vragen elkaar regelmatig om een second opinion."

In de radiologie maakt de techniek een snelle ontwik­keling door. Onderzoeksmogelijkheden worden steeds geavanceerder. De resolutie van de beelden wordt steeds hoger, waardoor je steeds meer kunt zien. Er wordt gestreefd naar beeldvorming waarbij zo weinig mogelijk straling wordt gebruikt en minder contrastvloeistof nodig is.

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 11


De coördinerend oncologieverpleegkundigen De coördinerend oncologieverpleegkundigen begeleiden patiënten met kanker. Daar hoort onder andere bij: psychosociale begeleiding, voorlichting en het coördineren van afspraken. Zij zijn een direct aanspreekpunt bij vragen over ziekte en behandeling. Vanaf het moment dat de diagnose borstkanker wordt gesteld, zijn zij aanspreekpunt en zorgen zij voor opvang en begeleiding van de patiënt en naasten. Zij werken nauw samen met de oncologisch chirurgen en andere leden van het mammateam.

Caroline Celie “De afwisseling in werkzaamheden en het intensieve contact dat ik heb met de patiënten, maakt dit beroep extra mooi.”

Pauline Groeneveld "Ik vind mijn werk als coördinerend oncologie verpleegkundige mooi en boeiend. Ieder mens is uniek en reageert anders op zijn of haar ziekte. Ik vind het mooi om de mensen te mogen begeleiden en ondersteunen in deze moeilijke periode van hun leven.”

Plastische chirurgie Annet van Rijssen, plastisch chirurg “Wat ik mooi vind aan plastische chirurgie is dat het een ontzettend breed vak is. Daar waar mijn collega chirurgen zich specialiseren, blijf ik breed. Enkele dagen per week ben ik aanwezig in het ziekenhuis St Jansdal als plastisch chirurg. Binnen de mammazorg doe ik onder andere borstreconstructies.”

Plastische chirurgie is de chirurgie van het herstel van vorm en functie. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, houdt de plastisch chirurg zich zeker niet voornamelijk bezig met esthetische operaties. Zij opereren bijvoorbeeld ook mensen die voor borstkanker zijn behandeld en daardoor een borst moeten missen. Een plastisch chirurg maakt vast onderdeel uit van het Mammateam en bespreekt met de patiënt, indien nodig, de mogelijkheden voor een borstreconstructie en het daarvoor beste tijdstip. De persoonlijke situatie en wensen van de patiënt spelen hierin een belangrijke rol.

Gerda Kroon

BORSTRECONSTRUCTIE

“Het boeiende in mijn werk vind ik om een tijdje met mensen mee te mogen lopen in een moeilijke periode van hun leven. Ik vind het bewonderenswaardig hoe een mens de kracht hervindt om verder te gaan.”

Een borstreconstructie wordt vooral toegepast bij vrouwen met borstkanker. Na amputatie van één of beide borsten, kan reconstructie de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren. Het is mogelijk om te kiezen voor borstreconstructie direct na een borstamputatie of voor een borstreconstructie op een later tijdstip. Een uitgestelde borstreconstructie vindt meestal zes maanden na de borstamputatie plaats. Het operatiegebied is dan namelijk voldoende hersteld. Soms is het vanwege medische aspecten, zoals bestraling, niet mogelijk om direct te reconstrueren. Meestal is een reconstructie in een later stadium dan wel goed mogelijk.

De mammacareverpleegkundigen Annegreeth en Truus zijn mammacareverpleegkundigen en ondersteunen de verpleegkundig specialisten. Zij zien patiënten die voor wondcontrole komen na een borstoperatie, doen seroompuncties (waarbij wondvocht wordt opgezogen), regelen verwijzingen naar andere disciplines en voeren, bij afwezigheid van de verpleegkundig specialisten, de intakegesprekken. Wanneer de patiënt na de operatie voor wondcontrole bij Annegreeth of Truus komt, hebben zij ook veel aandacht voor het sociale aspect. Zij bespreken onder andere de ervaring van de opname, hoe het thuis gaat en reacties uit de omgeving. Annegreeth werkt ook op de verpleegafdeling als verpleegkundige. Hier draagt zij zorg voor patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen.

Duidelijkheid en structuur Zorgpad borstkanker Annegreeth Hamstra

Truus den Besten

12 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK

Het zorgpad mammacarcinoom biedt duidelijkheid voor patiënten en zorgverleners, omdat precies is uitgestippeld welke zorg er op welk moment moet worden verleend. Het zorgpad is te vergelijken met een routekaart. In de vorm van een klein boekje is stap voor stap inzichtelijk gemaakt wat er op welk moment gedaan moet worden en door wie. Het zorgpad bestaat uit drie delen: het diagnostisch traject, het behandeltraject en het follow-up traject. Het zorgpad geeft duidelijkheid en structuur voor zowel patiënt als de verschillende disciplines die erbij betrokken zijn.


Welke behandelingen zijn mogelijk in Mammacentrum Harderwijk? OPERATIE

DRAADLOKALISATIE

HORMOONBEHANDELING

Wanneer borstkanker is geconstateerd volgt er bijna altijd een operatie. Tijdens deze operatie wordt het kwaadaardige gezwel (tumor) uit de borst verwijderd. De meest voorkomende borstkankeroperaties zijn een borstsparende operatie en borstamputatie.

Een draadlokalisatie is een onderzoek waarbij met behulp van een dunne metalen draad de afwijking in de borst gezocht wordt. Dit onderzoek is nodig als de afwijking op de foto en/of echo niet zichtbaar is. Met een draadlokalisatie zoekt de radioloog de afwijking op, om voorafgaand aan een operatie de juiste plaats aan te kunnen geven.

Hormoonbehandeling wordt toegepast bij hormoongevoelige tumoren die (extra) groeien onder invloed van het vrouwelijke hormoon oestrogeen. Het principe van hormoonbehandeling is ervoor te zorgen dat de tumor of uitzaaiingen geen vrouwelijk oestrogeen meer krijgen. De hormoonbehandeling bestaat uit medicijnen die de werking van het vrouwelijk hormoon remt of de aanmaak voorkomt.

BORSTSPARENDE OPERATIE Bij een borstsparende operatie wordt de tumor ruim weggenomen. Deze operatie is mogelijk als er sprake is van een kleine tumor en wanneer de lymfeklieren in de oksel niet verdacht zijn. Ook een gebied van gezond weefsel rondom de tumor wordt weggenomen bij een borstsparende operatie. Na de operatie moet de borst altijd worden bestraald om eventueel achtergebleven tumorcellen onschadelijk te maken. Een borstsparende operatie gaat meestal gepaard met een schildwachtklierprocedure.

OKSELKLIERDISSECTIE

BORSTAMPUTATIE

SCHILDWACHTKLIERPROCEDURE

BESTRALING

Bij een borstamputatie wordt de hele borst verwijderd en ook de lymfeklieren in de oksel. Dit houdt in dat al het klierweefsel van de borst en de tepel worden verwijderd. Een borstamputatie is een emotioneel moment, omdat een belangrijk deel van het lichaam wordt verwijderd of verminkt. Aan de andere kant geeft een borstamputatie de mogelijkheid tot genezing. Ook tijdens dit traject worden patiĂŤnten goed begeleid door het mammateam. Er bestaan mogelijkheden om direct of eventueel in een later stadium de borst te reconstrueren.

Met een schildwachtklierprocedure wordt onderzocht of de borstkanker is uitgezaaid naar de lymfeklieren van de oksel of naast het borstbeen. De schildwachtklierprocedure wordt uitgevoerd tijdens de operatie waarbij ook de tumor wordt verwijderd. De schildwachtklieren worden bij deze borstoperatie weggenomen en onderzocht. Als de schildwachtklier gevonden wordt en geen tumorcellen bevat, hoeven de andere lymfeklieren niet te worden weggenomen. Schildwachtklieren worden opgespoord met een licht radioactieve stof.

Radiotherapie (bestraling) wordt vaak na een operatie gegeven om eventueel achtergebleven kankercellen alsnog te vernietigen en de kans op terugkeer van een tumor te verminderen. Mammacentrum Harderwijk beschikt niet zelf over de mogelijkheid om radiotherapie toe te passen. Voor radiotherapie werken wij bij de behandeling van borstkankerpatiĂŤnten nauw samen met het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI).

Bij een okselklierdissectie of okselkliertoilet verwijdert de mammachirurg alle lymfeklieren in de oksel. Dit is nodig om te bepalen of de borstkanker naar deze lymfeklieren is uitgezaaid. Lymfeklieren en lymfevaten bevinden zich op veel plaatsen in het lichaam. In de oksel zitten 10 tot 20 lymfeklieren. Borstkanker verspreidt zich meestal het eerst naar de lymfeklieren in de oksel. Vanuit deze klieren kan borstkanker zich verder in het lichaam uitzaaien. Soms moeten deze klieren daarom verwijderd worden.

IMMUNOTHERAPIE Immunotherapie is een behandeling met medicijnen die een afweerreactie tegen kankercellen stimuleert. Met medicijnen wordt het eigen afweersysteem versterkt, zodat het kankercellen beter kan doden. Immunotherapie kan als op zichzelf staande behandeling worden gegeven, maar wordt meestal gecombineerd met chemotherapie, hormoontherapie of radiotherapie.

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 13


Iedereen verdient ruimte voor emoties

14 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK


Oncologisch chirurg Roberto Tobon Morales voelt zich betrokken bij zijn patiënten en vindt het heel belangrijk dat zij zich veilig en vertrouwd voelen. Gelukkig krijgt tachtig procent van de patiënten die het Mammacentrum bezoeken een goede uitslag. In de overige gevallen volgt er slecht nieuws. “Als ik mijn patiënten moet vertellen dat ze borstkanker hebben, stopt hun wereld met draaien en wordt de toekomst ineens anders. Natuurlijk hoop ik dat ik hen kan opereren en dat ze genezen. Soms moet ik vertellen dat ze niet meer beter worden. Wat de boodschap ook is, ik zal er altijd zijn om mijn patiënten bij dit moeilijke proces te ondersteunen. Iedere patiënt verdient goede zorg op maat, dit geldt zowel voor de behandeling als de begeleiding.”

“Wij willen dat onze patiënten zich veilig en vertrouwd voelen in ons Mammacentrum”

“Als medisch specialist moet ik bij het brengen van slecht nieuws mijn eigen gevoelens uitschakelen. Ik moet op zo’n moment rationeel blijven om de situatie te kunnen beheersen. Soms is dit moeilijk, ik ben tenslotte ook maar een mens. De reactie op een slecht bericht verschilt per persoon. Emoties spelen een grote rol, maar ik moet er wel voor zorgen dat een slecht bericht de mensen ook daadwerkelijk bereikt. Dit is van belang, omdat er belangrijke beslissingen genomen moeten worden over onder andere het behandeltraject.”

opgeleverd in de zorg voor borstkankerpatiënten, waaronder goede begeleiding door gespecialiseerde verpleegkundigen. Met de komst van het mammateam sta je er niet alleen voor en kun je met elkaar een behandelvoorstel bespreken. Nog steeds ben ik de boodschapper en heb ik uiteraard mijn verantwoordelijkheid als behandelend arts. Ik ben trots op ons mammateam, waarbinnen veilig en vertrouwen de sleutelwoorden zijn. Iedereen straalt dit uit. Alle leden van het mammateam doen hun uiterste best om elke patiënt de best mogelijke behandeling op maat aan te bieden”, aldus Roberto.

EMOTIES Roberto vertelt verder: “Als ik een jonge moeder moet vertellen dat de uitslag niet goed is, vind ik dat heel erg. Haar eerste en natuurlijke reactie is de zorg om haar kinderen. Ik deel die zorg, maar moet haar ook bewust maken dat zij nu belangrijk is. Hoe moeilijk ook, ik moet tot haar doordringen. Zij moet weten wat haar te wachten staat. Ik vind het belangrijk om haar tijdens het hele proces te ondersteunen. Dit geldt overigens voor al mijn patiënten. De emoties van naasten spelen ook mee en daar probeer ik ook aandacht voor te hebben. Ik vind dat iedereen in mijn spreekkamer de ruimte verdient voor zijn of haar emoties.” Roberto geeft aan de mening en keuze van de patiënt altijd te respecteren. “Zo kan een oudere vrouw ervoor kiezen om niet tot behandeling over te gaan en dat respecteer ik. Als ik heel slecht nieuws moet brengen, vind ik dat moeilijk. Als arts probeer ik de patiënt en naasten te ondersteunen om nog uit het leven te halen wat mogelijk is.”

ERVARINGEN Roberto vertelt verder: “Wij willen dat onze patiënten ervaren dat ze goed opgevangen en geholpen worden in het Mammacentrum. Ik vind het fijn als zij hun ervaringen met ons willen delen. Wij kunnen hiervan leren. Ook door de spiegelgesprekken leren wij van onze patiënten. Zij leren ons via die gesprekken wat wij kunnen verbeteren.”

MOOIE COMBINATIE

VEILIG EN VERTROUWD

De mammachirurgie geeft Roberto veel voldoening. Hij vindt de techniek en persoonlijke begeleiding een mooie combinatie. Voor zijn patiënten is hij een vertrouwenspersoon, maar bovenal is hij de dokter. “De tijden veranderen, maar de basis blijft. Het is belangrijk dat ikzelf en wij als team blijven mee-ontwikkelen met de tijd”, vertelt hij. “Het ziekenhuis deelt dezelfde filosofie als het Mammacentrum. Het ziekenhuis faciliteert de processen, de visie en de dynamiek van het mammateam in het hele ziekenhuis.”

“Toen ik startte als mammachirurg, was ik een solist. Met de kennis en het vermogen die ik toen had, deed ik de patiënt een behandelvoorstel. Ruim tien jaar geleden zijn wij met de zogeheten mammapoli gestart. Dit project heeft mooie verbeteringen

Op de vraag of er nog iets is wat hij wil delen, antwoordt Roberto: “Geniet bewust van elke dag en leef niet op uitstel. Maak van elke dag een mooie dag!”

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 15


Chemotherapie in comfortabele omgeving Wat is chemotherapie? Chemotherapie is een behandeling met chemische medicijnen, de zogenaamde cytostatica. Dit zijn medicijnen die een celdodend effect hebben of de celdeling remmen. Het voornaamste doel van chemotherapie is verspreiding van borstkankercellen tegen te gaan of onder controle te krijgen. Vaak wordt voor chemotherapie een combinatie van verschillende medicijnen gebruikt om een zo goed mogelijk resultaat te bereiken. Juist de combinatie versterkt vaak de werking van de afzonderlijke middelen.

Ziekenhuis St Jansdal beschikt over een speciale chemokamer om patiënten in een comfortabele omgeving chemotherapie te kunnen geven. De wanden van deze chemokamer zijn in mooie kleuren geschilderd. Foto’s aan de wand en muziek leiden af en geven rust. De speciale behandelstoelen zijn prachtig van kleur en vormgeving. Ook de verlichting is aangepast en is er een zitbankje aanwezig. Dit alles is gedaan om de klinische uitstraling te verdrijven en patiënten in een prettige omgeving de chemotherapie te kunnen geven.

16 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK

Hoofdhuidkoeling Behandeld worden voor borstkanker is vaak heel ingrijpend. Een belastende en meest opvallende bijwerking van chemo is haaruitval. Dit kan in bepaalde gevallen voorkomen worden door hoofdhuidkoeling. Dit is mogelijk in ons ziekenhuis. De koeling leidt tot vernauwing van de bloedvaten in de hoofdhuid, waardoor de stofwisseling wordt verlaagd. Hierdoor komen minder stoffen van de chemotherapie bij de haarvormende cellen terecht, waardoor die minder beschadigd raken. Het is bewezen dat hoofdhuidkoeling succesvol kan zijn, maar dat geeft helaas nog geen garantie dat haarverlies niet zal optreden. Er zijn ook bepaalde chemokuren waarbij koelen het haarverlies niet tegen kan gaan. De behandelend specialist geeft aan of iemand in aanmerking komt voor deze behandeling. Een patiënt moet wel zeer gemotiveerd zijn om de behandeling met de hoofdhuidkoeler te ondergaan. Het hoofd wordt namelijk onaangenaam koud. De behandeling duurt ongeveer twee uur.


De internist oncologen

Oncologie is een specialisatie binnen de interne genees­ kunde. Een oncoloog heeft zich na de algemene opleiding tot internist, gespecialiseerd in de oncologie. Een oncoloog biedt zorg aan patiënten met kanker en is met name verantwoordelijk voor de behandeling met anti-kankermedicijnen zoals chemotherapie, immuuntherapie en hormonale therapie. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met andere specialisten die kanker behandelen.

Internist en oncoloog

Internist en oncoloog

Mehmet Temizkan

Asia Ropela

Mehmet Temizkan is begaan met zijn patiënten. Voor hem is de patiënt koning: “We behandelen veel kankerpatiënten op de afdeling. Het zijn vooral heel kwetsbare mensen; we zijn zuinig op onze patiënten en staan 24 uur per dag voor ze klaar. Tegen hen zeggen we niet snel ‘nee’. De band die je opbouwt met patiënten is sterk en ik ga met ze mee over een hobbelig traject. Ook met de familieleden van patiënten bouw je een band op. Het is geweldig als een patiënt te genezen blijkt en dus behandelbaar is. Dat blijft telkens weer bijzonder.” Een deel van de patiënten geneest helaas niet. Mehmet zou het fantastisch vinden, als aan het eind van zijn carrière, de overlevingskansen voor kankerpatiënten nog groter zouden zijn dan nu.

Door ervaringen met kanker in haar persoonlijke leven was het overduidelijk: ze zou oncoloog worden. “Ik vond snijdende specialismen ook altijd leuk, maar de mensen die beschouwende specialismen uitvoeren spreken me meer aan. Ze zijn vaker geneigd de diepte in te gaan. Ze staan dan ook bijna nooit met de mond vol tanden of hoeven te zeggen: “Ik weet het niet”. Als beschouwend specialist en al helemaal als internist/oncoloog ben je een generalist.” Het St Jansdal vindt ze een perfect ziekenhuis. “Het is een ziekenhuis met een regiofunctie, maar is niet te groot. Het is net groot genoeg om elkaar aan het gezicht te herkennen en zelfs aan de voornaam. Ik ben blij dat ik hier oncoloog mag zijn.”

Coördinerend oncologieverpleegkundigen

Internist en hematoloog

De oncologen van het St Jansdal werken nauw samen met

Amanda is officieel geen lid van het mammateam. Samen met haar collega’s Asia Ropela en Mehmet Temizkan is zij verantwoordelijk voor het deelgebied oncologie (kanker). In deze hoedanigheid ziet Amanda ook regelmatig patiënten met borstkanker. Het intensieve contact met de patiënt vindt Amanda belangrijk. “De behandelingen zijn vaak zwaar en het gaat over leven en dood. Ik vind dat het contact goed moet zijn als je zo intensief met elkaar optrekt. Voor mij als behandelaar is een goed contact een kwestie van feeling en openstaan voor de patiënten. Eerlijk zijn en rechtlijnig zeggen waar het op staat, dat is wat patiënten over het algemeen op prijs stellen en waarderen. Mensen hebben houvast en duidelijkheid nodig. Aan de andere kant is het ook prettig om zo nu en dan met patiënten eens te kunnen praten over andere dingen, zoals over de kinderen, kleinkinderen en vakantie.”

de coördinerend oncologieverpleegkundigen. Patiënten die in aanmerking komen voor een behandeling met chemotherapie, immunotherapie of hormoontherapie worden door de internist samen met de coördinerend oncologieverpleegkundige gezien. Deze verpleegkundige is zoveel mogelijk aanwezig bij slechtnieuwsgesprekken. Bij mensen die een behandeltraject ingaan, vertelt de internist welke behandeling de patiënt krijgt. De arts probeert een zo goed mogelijk beeld te geven van het doel van de behandeling en de mogelijke vooruitzichten. De oncologieverpleegkundige geeft aanvullende informatie over de kuur en het ziektebeeld en bespreekt de bijwerkingen. Daarnaast verstrekt zij, als de patiënt chemotherapie krijgt, informatie over haarprotheses, hoofdhuidkoeling en sjaaltjes. Ook uitleg over hormoontherapie behoort tot haar taken. Tijdens de behandeling, maar ook wanneer behandelingen niet meer zinvol zijn, blijft de oncologieverpleegkundige het aanspreekpunt voor de patiënt met kanker. Als de behandelingen zijn afgerond, volgt er een evaluatiegesprek en wordt het revalidatieprogramma en de follow-up besproken.

Judith Amsing

Nienke van den Broek

Amanda Dijk

Judith Amsing en Nienke van den Broek zijn de coördinerend oncologieverpleegkundigen van ziekenhuis St Jansdal en maken ook deel uit van het mammateam. “Ons werk afwisselend en zinvol. Het ene moment zijn wij bezig met het plannen en organiseren van de zorg rondom de chemokuren, het andere moment zijn wij er voor de patiënt om ondersteuning en begeleiding te bieden of om voorlichting te geven.” Judith: “Voor de patiënten is de behandeling een onzekere tijd en het is belangrijk om de patiënten zo goed mogelijk voor te bereiden op wat hen te wachten staat.” De zorg afstemmen op de vraag van de patiënt vinden Judith en Nienke heel belangrijk. Nienke: “Elke patiënt is anders en elk ziektebeeld vraagt weer een andere aanpak en begeleiding. Ik wil de oncologiepatiënt graag tot een hand en een voet zijn.”

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 17


Stttttttttt..... Stressreductie

Stressreductie bij borstkanker

Wetenschappelijk onderzoek in St Jandal Pink Ribbon heeft een subsidie toegekend voor een groot wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van stressreductie bij vrouwen met borstkanker, die onder behandeling zijn in ziekenhuis St Jansdal. Het gaat om een driejarig onderzoek naar de mogelijkheden om de kwaliteit van leven te verbeteren tijdens de behandeling van borstkanker. Na de operatie en tijdens de chemotherapie is er vaak sprake van stress en extreme vermoeidheid. Het doel van het onderzoek is om na te gaan of dit programma de bijwerkingen kan verminderen en de kwaliteit van leven kan verbeteren.

Clyms, het instituut voor stressreductie in Harderwijk, voert het programma uit. Clyms heeft jarenlang ervaring met het werken met borstkankerpatiënten, onder andere in het landelijk herstelprogramma voor kankerpatiënten Herstel en Balans. Het onderzoek wordt begeleid en uitgevoerd door Het Louis Bolk Instituut, een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoeksinstituut op het gebied van duurzame landbouw, voeding en gezondheidszorg.

Speciale spreekuren

Nazorg

MASTHOPATHIESPREEKUUR

Het revalidatieprogramma Herstel & Balans is een landelijk revalidatieprogramma van de landelijke stichting Herstel & Balans voor mensen met kanker of voor mensen die kanker hebben gehad. Hierbij zijn lichaamstraining en educatie belangrijke onderdelen. Behandelcentrum Salem, onderdeel van ziekenhuis St Jansdal, biedt dit programma aan. Als nazorg krijgen (ex)borstkankerpatiënten van Mammacentrum Harderwijk dit revalidatieprogramma aangeboden.

Mastopathie is een verzamelnaam voor goedaardige aandoeningen in de borsten. Veel voorkomende klachten zijn pijnlijke en/of gespannen borsten, onregelmatig aanvoelend borstklierweefsel, knobbels en tepelvocht. Een knobbel in de borst is een vervelende en angstige ontdekking. Meestal is een knobbel niet kwaadaardig, maar is www.clyms.nl er sprake van mastopathie. De twee meest voorkomende vormen van mastopathie zijn een cyste of een bindweefselknobbel. De hormoonhuishouding speelt bij mastopathie een grote rol. Vrouwen met mastopathieklachten kunnen op drie momenten in de week terecht bij het mastopathiespreekuur van ziekenhuis St Jansdal. Tijdens het consult bij de verpleegkundig specialist wordt de problematiek in kaart gebracht, gevolgd door het lichamelijk onderzoek. Ook wordt er uitgebreid ingegaan op de klachten. Op indicatie volgt aanvullend onderzoek. Voor het mastopathiespreekuur is een verwijzing van de huisarts nodig.

SPREEKUUR FAMILIAIRE BELASTING MAMMACARCINOOM Sommige ziekten zijn erfelijk. Borstkanker en eierstokkanker of de combinatie van borstkanker met eierstokkanker kan in bepaalde omstandigheden wijzen op erfelijkheid. Het risico voor familieleden op het krijgen van zowel borstkanker als eierstokkanker is dan afhankelijk van het aantal verwanten met borstkanker en/of eierstokkanker, de graad van verwantschap en de leeftijd waarop de diagnose gesteld is. In enkele gevallen blijkt borstkanker en eierstokkanker veroorzaakt te worden door een mutatie (defect) in één van de borstkankergenen. Wanneer een mutatie vanaf de geboorte aanwezig is, spreken we van een erfelijke aanleg en is het risico op borstkanker en eierstokkanker aanzienlijk verhoogd. Iemand is dan drager. Ook komt het voor dat er geen defect wordt gevonden, maar er toch periodieke borstcontrole geadviseerd wordt. Dit omdat het familierisico op borstkanker toch verhoogd lijkt te zijn. Als in de familie borstkanker en/of eierstokkanker veel voorkomt, kunnen er allerlei vragen opkomen en kan er behoefte zijn aan meer informatie. Mensen kunnen met deze vragen op drie momenten in de week terecht bij het spreekuur familiaire belasting mammacarcinoom van ziekenhuis St Jansdal. Tijdens dit consult bij de verpleegkundig specialist komen enerzijds mensen voor een eerste onderzoek en informatie, maar er komen ook mensen die periodiek gecontroleerd dienen te worden door middel van borstonderzoek en een mammografie en/of MRI. De verpleegkundig specialist beoordeelt samen met u of periodieke borstcontroles nodig zijn en regelt indien nodig en gewenst een doorverwijzing voor u naar een klinisch genetisch spreekuur. Een klinisch genetisch consulente van het UMC Utrecht houdt wekelijks spreekuur binnen ziekenhuis St Jansdal. Voor het spreekuur familiaire belasting mammacarcinoom is een verwijzing van de huisarts nodig.

18 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK

Herstel & Balans

Het programma Herstel & Balans vindt plaats onder leiding van een fysiotherapeut en een psycholoog. Soms zijn gastsprekers aanwezig, zoals een diëtist of pastoraal werker. Indien gewenst kan er individueel met de psycholoog worden gesproken. Ook worden er soms workshops gegeven, zoals lichaamsbewustwording en ontspanningstraining. Voor het programma is een verwijzing van de huisarts of medisch specialist nodig.


COLUMN | ONTROERING “Oncologische chirurgie is één van mijn aandachtsgebieden en daardoor ontmoet ik veel patiënten met kanker. Borstkankerpatiënten zijn vaak relatief jonge patiënten. Deze patiënten staan vaak zo fantastisch in het leven. Ondanks de chemotherapie of bestralingen blijven ze doorwerken of studeren. Als ik hoor dat patiënten soms zo druk zijn en daardoor geen tijd hebben om deel te nemen aan het groepsconsult denk ik ‘wow’. Ik maak veel dieptepunten mee, maar gelukkig ook hoogtepunten. Als ik een jonge vrouw met nog kleine kinderen moet vertellen dat zij niet meer te genezen is en binnen niet al te lange tijd zal komen te overlijden, vind ik dat moeilijk en heb ik daar veel verdriet van. De andere kant is dat ik het goede nieuws mag vertellen wanneer de kanker is overwonnen. De kracht en positiviteit die ik bij veel patiënten ervaar, vind ik zo prachtig. Zo herinner ik mij nog als de dag van gisteren dat ik een vrouw en haar man moest vertellen dat zij een niet operabele kanker had. Ik heb haar een jaar intensief gevolgd. De manier waarop zij met haar man optrok, ontroerde mij diep. De liefde en hechte band van het echtpaar zorgde ervoor dat de ziekte voor haar draaglijk was. Als ik erover vertel, raak ik er nog steeds door ontroerd. Ik zie ze nog trots zitten en vol vreugde vertellen over hun eerste kleinkind. Niet lang daarna is zij overleden. Ik vind het mooi dat ik de zo voelbare liefde en hechte band van dit echtpaar van dichtbij heb mogen meemaken.” Ingjerd Thoresen Oncologisch chirurg

“De kracht en positiviteit die ik bij veel patiënten ervaar, vind ik zo prachtig”

Veel extra tijd voor nazorg

Gezamenlijk groepsconsult Het mammateam biedt patiënten met chemotherapie of hormoontherapie een jaar tot anderhalf jaar na de diagnose eenmalig een groepsconsult aan ter vervanging van het individuele consult. Tijdens het groepsconsult brengen zij samen met zes tot acht medepatiënten een controlebezoek aan de verpleegkundig specialist, waarbij ook één van de oncologisch chirurgen en een psycholoog tijdens een gedeelte van het consult aanwezig zijn. Het gezamenlijk medisch groepsconsult heeft als voordeel dat er meer tijd is voor vragen. Daarnaast komen er misschien vragen aan bod waar patiënten zelf niet aan gedacht hebben. Er is gelegenheid voor het uitwisselen van ervaringen met medepatiënten en voor het geven van tips. Daarnaast wordt extra tijd besteed aan de nacontrole.

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 19


Look Good…Feel Better

Uiterlijke verzorging voor mensen met kanker Kanker is een ziekte met ingrijpende gevolgen. Naast problemen op lichamelijk en emotioneel gebied kan ook het uiterlijk veranderen. Look Good…Feel Better geeft op een positieve en praktische manier informatie en advies over uiterlijke verzorging bij kanker. Dit gebeurt door het geven van voorlichting, het organiseren van speciale workshops in ziekenhuizen en persoonlijk advies en behandelingen door heel Nederland. In ziekenhuis St Jansdal wordt vijf keer per jaar een workshop georganiseerd.

Hierbij wordt gebruik gemaakt van een netwerk van vrijwilligers, bestaande uit schoonheidsspecialisten, kappers, haarwerkers en visagisten. Tijdens een twee uur durende workshop wordt advies over huid- en haarverzorging gegeven aan circa twaalf mensen. Na de workshop krijgt iedere deelnemer een tasje met speciale cosmeticaproducten mee, beschikbaar gesteld door de cosmeticabranche.

VAST ONDERDEEL De workshops van Look Good…Feel Better zijn uitgegroeid tot een waardevol en vast onderdeel die binnen ziekenhuis St Jansdal geboden wordt aan mensen met

kanker. Het programma helpt patiënten de uiterlijke gevolgen van kanker en behandelingen te verminderen. Dat geeft meer zelfvertrouwen, want niemand wil er tenslotte ziek uitzien.

ACHTERGROND Stichting Look Good…Feel Better is in Nederland in 2001 opgericht door acht organisaties op het gebied van kankerbestrijding en uiterlijke verzorging. De stichting is volledig afhankelijk van giften van bedrijven en particulieren. Het programma van Look Good … Feel Better bestaat in 21 landen. Deze landen werken zelfstandig, maar wisselen wel kennis en ervaring uit.

Stichting Roparun stelt jaarlijks een bedrag ter beschikking aan de Stichting Vrienden van het St Jansdal voor de workshops ‘Look Good…Feel Better’. Daarnaast worden de workshops mogelijk gemaakt door vrijwilligers die zich belangeloos voor het programma inzetten en de schenking van cosmeticaproducten.

20 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK


ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 21


Caroline Andeweg, oncologisch chirurg Oncologisch chirurg Caroline Andeweg is het nieuwste lid van ons mammateam. Zij volgt Mariska Scheuer op. Mariska heeft zich jarenlang ingezet voor de ontwikkeling van kwalitatief goede en patiëntvriendelijke borstkankerzorg in het St Jansdal. Caroline: “Ik ben er trots op dat ik de plaats van Mariska mag innemen binnen het mammateam. Zij betekende veel voor de zorg rondom patiënten met borstkanker in ons ziekenhuis en ik mag hierop voortbouwen. Borstkanker is een zeer ingrijpende gebeurtenis waar wij als chirurgen met veel zorg en zorgvuldigheid mee om moeten gaan.

“Genezend opereren met een mooi cosmetisch resultaat.”

Als oncologisch chirurg draag je voor een groot deel bij aan de genezing van patiënten met borstkanker. Een operatie is ingrijpend en moet niet alleen op een veilige, maar vooral ook op een cosmetisch verantwoorde manier gebeuren. Daarin zit de uitdaging voor mij in de behandeling van patiënten met borstkanker. Genezend opereren met een mooi cosmetisch resultaat.”

Haarstudio Parel Waarschijnlijk de opvallendste bijwerking van chemotherapie is haarverlies. Een pruik is tijdens deze periode een goed alternatief. Haarstudio Parel kan helpen bij het vinden van de juiste pruik. De kapsalon is gevestigd in de centrale hal van ziekenhuis St Jansdal. De kapsalon is niet van het ziekenhuis, maar van zelfstandig onderneemster Meta Timmer. Zij is erkend kapster en een bekend gezicht binnen het ziekenhuis. Meta: “Het contact met mijn klanten vind ik heel waardevol. Ik ben een zelfstandig ondernemer, maar zo voel ik het niet. Door de locatie en de contacten met patiënten en medewerkers voel ik mij onderdeel van het ziekenhuis. Naast de ‘gewone’ kappersbehandelingen richt ik mij op het aanmeten van pruiken. Ik heb hiervoor goede contacten met de medewerkers van het Mammacentrum. Voor het uitzoeken van een pruik neem ik alle tijd. Tijdens het uitzoeken van een pruik is de salon gesloten, zodat de patiënt alle privacy heeft. Voor eventuele hulp of advies tijdens het dragen van de pruik kunnen patiënten altijd bij mij terecht.” In de kapsalon is ook een uitgebreid assortiment haardoekjes verkrijgbaar.

22 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK

Openingstijden Maandag t/m vrijdag van 09.00-18.00 uur

Telefoonnummer 0341 – 46 3606 De kapsalon werkt uitsluitend op afspraak


Vertrouwen en zorgvuldigheid “Op het moment dat ik daadwerkelijk hoorde dat ik borstkanker had, stond mijn wereld stil. Ik had al het gevoel dat de uitslag niet goed zou zijn. Vanaf dat ogenblik word je geleefd en maak je een emotionele en confronterende periode door. Ik had borstkanker, maar het trof mijn hele gezin. Gelukkig werden wij heel goed begeleid door de medewerkers van het Mammacentrum. Ik had een vast contactpersoon. Met haar kon ik ieder moment van de dag contact opnemen. Dat is een prettig gevoel. Ieder geval is anders. Mijn borstkanker is mijn verhaal. Het is belangrijk een goed gevoel te hebben bij je behandelaars, zodat je je in vertrouwen kunt overgegeven. Dat vertrouwen had ik in het St Jansdal. In de huidige tijd kunnen ze nauwkeurig bepalen welk soort tumor je hebt, zodat een gerichte behandeling mogelijk is. Het gaf mij een gerust gevoel dat de behandeling werd bepaald tijdens het multi disciplinaire overleg van het mammateam, waar ook het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis nauw bij betrokken is. Gelukkig had ik geen uitzaaiingen. In het Mammacentrum kreeg ik de juiste informatie op het juiste moment aangeboden. Dat vond ik prettig. Het is niet fijn om te worden overladen met informatie die op dat moment voor jou niet van belang is. Ik leefde van afspraak naar behandeling en andersom en op een gegeven moment was dit voorbij en hoefde ik niet meer naar het ziekenhuis. Natuurlijk vond ik het geweldig dat ik genezen was, maar aan de andere kant blijft de onzekerheid. Ik moet het vertrouwen in mijn lichaam terugkrijgen. Gelukkig weet ik dat ik bij twijfel of vragen altijd kan terugvallen op het mammateam.�

Gera Anbergen-Peterson

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 23


DANKZIJ DE VRIENDENSTICHTING EEN GOED GEVOEL W W W. V R I E N D E N VA N S T J A N S DA L . N L

24 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK


OVER ZIEKENHUIS ST JANSDAL Ziekenhuis St Jansdal is een middelgroot christelijk ziekenhuis in Harderwijk met ongeveer 1850 medewerkers, 350 vrijwilligers en 125 specialisten. Het St Jansdal biedt een breed pakket aan zorg, doordat nagenoeg alle specialismen vertegenwoordigd zijn. Belangrijke karakteristieken van het ziekenhuis zijn kwaliteit, betrokkenheid, persoonlijke zorg en aandacht. De kernwaarden worden samengevat in het motto: "Je zorgt voor elkaar". De slogan ‘Je zorgt voor elkaar’ klinkt heel nonchalant, heel simpel. Zorgen voor elkaar dat doe je toch gewoon? Dit motto zegt tegelijkertijd heel veel. Het haakt in op de onderlinge betrokkenheid in ons verzorgingsgebied. Als regionaal ziekenhuis is St Jansdal heel betrokken met de leefwereld in de regio. Veel van onze medewerkers wonen in de omgeving en vormen vaak samen met patiënten een gemeenschap. En dan is het toch vanzelfsprekend dat je voor elkaar zorgt? Een goed verstaander hoort in deze slogan ook de opdracht tot naastenliefde doorklinken. De slogan laat duidelijk zien waar het St Jansdal voor staat: een kwalitatief goed ziekenhuis waar mensen werken die verstand van zaken hebben en die werken vanuit een grote betrokkenheid bij de mensen om hen heen. Een ziekenhuis ook waar de zorg gewoon voor elkaar is. De missie van St Jansdal is: ‘Met liefde en compassie de beste zorg verlenen in een helende omgeving’ of heel eenvoudig en gewoon gezegd: ‘Je zorgt voor elkaar.’

Gastvrijheid Wij vinden gastvrijheid heel belangrijk. Door verschillende voorzieningen proberen wij het verblijf in het ziekenhuis te veraangenamen. Ziekenhuis St Jansdal is in het bezit van het maximale aantal van vijf sterren met betrekking tot de gastvrije zorg, uitgereikt tot ‘Gastvrijheidszorg met sterren’. Gastvrijheidszorg kan veel voor pa­tiënten en hun naasten betekenen, voor wie het uiteindelijk allemaal is bedoeld. Er wordt binnen het hele

Parkeren Het Mammacentrum Harderwijk, onderdeel van ziekenhuis St Jansdal, ligt centraal in Nederland en is daardoor uitstekend bereikbaar met de auto en het openbaar vervoer. Er is volop parkeergelegenheid in de grote parkeergarage of op het terrein achter de garage. Komt u op de fiets? Grenzend aan de parkeer­ garage is een grote fietsenstalling.

ziekenhuis keihard gewerkt aan gastvrijheid en klantgerichtheid. Gastvrijheid betekent voor het St Jansdal hoge kwaliteit, een goede ambiance, maar vooral vriendelijk en betrokken personeel. Het geheim: veel aandacht voor de patiënt en constante aandacht voor de medewerkers. Het allerbelangrijkste van gastvrije zorg is dat je je hart openstelt voor de gasten. Mensen moeten zich thuisvoelen!

Parkeerservice Laat uw auto parkeren Voor de deur van het ziekenhuis uitstappen en een chauffeur uw auto laten parkeren? Dit is ook mogelijk. Deze parkeerservice betekent dat u niet zelf een parkeerplaats hoeft te zoeken. Na het bezoek aan het Mammacentrum kunt u bij de hoofdingang snel weer in uw auto stappen en wegrijden. Op maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 uur en 17.00 uur kan er gebruik gemaakt worden van deze parkeerservice. Indien u na 17.00 uur het Mammacentrum verlaat, wordt uw auto voor de hoofdingang geparkeerd. Uw autosleutels kunt u dan op vertoon van de parkeerbon afhalen bij de receptie. De kosten voor de parkeerservice bedragen € 5,00 (inclusief parkeergeld) per dag.

ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 25


Unieke en eigenzinnige theatershow

Mammashow enzo… Op dinsdag 22 april 2014 vindt er een bijzondere voorstelling plaats in theater Harderwijk. De titel van de show is: ‘Mammashow enzo…’ De show is eigenzinnig, interactief en gaat over het Mammacentrum Harderwijk. Het is de bedoeling dat tijdens deze unieke theatershow hulpverleners en patiënten een kijkje in elkaars hoofd krijgen en ervaringen met elkaar delen. Het wordt een show met een lach en een traan.

Persoonlijk en dichtbij De avond zit vol improvisatie- en gedachtencabaret, spel, informatie, dans en muziek. Een van de doelstellingen is om medewerkers van het mammacentrum voor te stellen. Persoonlijk en dichtbij is de rode draad van deze avond. Op de planken staat Cabaret duo MiER. Dit duo is meesterlijk in improvisatiecabaret. Het publiek bepaalt voor een deel waar de scènes over gaan en doet actief mee. Ongedwongen, verrassend, vol humor en interactief bedenkt duo MiER ter plekke een show. Voorafgaand aan de voorstelling en na afloop is er voor bezoekers een informatiemarkt en een Meet&Greet plein om de medewerkers van het Mammacentrum te ontmoeten.

Datum: Locatie: Vanaf 19.00 uur: 19.45 uur: 20.00 uur: Vanaf 21.30 uur: Toegang: Aanmelding:

TOEGANG GRATIS

Dinsdag 22 april 2014 Theater Harderwijk Ontvangst met een kopje koffie of thee Theaterzaal open Aanvang Mammashow enzo Ontmoeting met het mammateam op het Meet&Greet plein, onder het genot van een hapje en drankje Gratis www.stjansdal.nl/mammashow

IEDEREEN IS VAN HARTE WELKOM OM TIJDENS DEZE AVOND AANWEZIG TE ZIJN!

Goede voorlichting is van groot belang Like de Facebookpagina van het Mammacentrum Deze pagina is speciaal bedoeld voor patiënten van Mammacentrum Harderwijk. Zij kunnen op deze manier in contact komen met lotgenoten om gevoelens en informatie te delen. Regelmatig plaatst iemand van het mammateam een bericht om informatie te delen en in gesprek te gaan. De pagina is niet bedoeld voor persoonlijke medische vragen.

26 // MAMMACENTRUM HARDERWIJK

www.mammacentrum-harderwijk.nl Bezoek onze website www.mammacentrum-harderwijk.nl. Op deze website staat het hele traject rond de mammazorg uitgebreid omschreven. Bekijk ook onze film over het Mammacentrum op de homepage van de website.


Verras de patiënt Een kaarsje branden voor…

Webshop

Op onze website bieden wij de mogelijkheid om een kaarsje op te steken. Bij deze kaars kunt u uw gedachten, gebeden en goede wensen opschrijven. De tekst blijft zeven dagen in beeld. Daarna wordt de wens verder gedragen in de harten van iedereen die meegelezen heeft. Ga naar www.stjansdal.nl/kaarsje

Familie, vrienden of kennissen van opgenomen patiënten, kunnen een cadeautje bestellen in de online winkel van het ziekenhuis. Een boeket bloemen, een leespakket, iets lekkers of een klein schilderij van kunstenares Wilma Veen. Het is allemaal mogelijk en in elke prijscategorie is er wel iets te vinden. Wanneer u voor 12.00 uur bestelt, wordt het artikel nog dezelfde dag bezorgd. Zie www.stjansdal.nl/webshop.

E-card Een patiënt beterschap of sterkte wensen? Stuur dan via onze website een gratis e-card. De kaarten zijn onderverdeeld in verschillende categorieën. De e-cards worden geprint en vervolgens bezorgd aan bed. Kijk voor de mogelijkheden en de voorwaarden op www.stjansdal.nl/e-cards.

Met hYrt voor de patiënt ZIEKENHUIS ST JANSDAL // 27


Optimale zorg

Persoonlijk contact

In Mammacentrum Harderwijk staat een gedreven mammateam klaar met één gezamenlijk doel: optimale borstzorg. Bij onderzoek en behandeling van een borstafwijking werkt een team van gespecialiseerde artsen, verpleegkundigen en overige medewerkers zeer nauw samen. Het mammateam bestaat uit mamma-chirurgen, internist-oncologen, mammaradiologen, radiotherapeuten, pathologen, plastisch chirurg, verpleegkundig specialisten, mammacareverpleegkundigen en oncologieverpleegkundigen. Ook een psycholoog en fysiotherapeuten behoren standaard tot het mammateam. Op de foto hieronder een groot aantal leden van het mammateam.

Persoonlijk en dichtbij is waar Mammacentrum Harderwijk voor staat. Dit begint al bij het eerste contact. Voor meer informatie over onze zorg, vragen of opmerkingen kunt u op werkdagen altijd telefonisch contact opnemen met de medewerkers van het Mammacentrum via 0341 – 46 3981.

Snel een afspraak Voor een afspraak in Mammacentrum Harderwijk is een verwijzing van de huisarts of medisch specialist nodig. Eerste afspraken kunnen alleen gemaakt worden via het telefonische intakebureau van ziekenhuis St Jansdal via 0341 – 46 3848. Eventuele vervolgafspraken worden na ieder bezoek automatisch gemaakt door medewerkers van het Mammacentrum.

Bezoekadres Wethouder Jansenlaan 90 3844 DG Harderwijk Tel: 0341 – 46 39 11

Postadres Postbus 138 3840 AC Harderwijk

Meer informatie www.mammacentrum-harderwijk.nl www.stjansdal.nl Mammacentrum Harderwijk is onderdeel van ziekenhuis St Jansdal

B o r s t z o r g: p e r s o o n l i j k e n d i c h tbij


Mammacentrum ziekenhuis St Jansdal Harderwijk