Issuu on Google+

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision Magazine for executives & decision makers

Aug / sept

issue

2011 95

general management Creatieve industrieën: muze voor bedrijfsleven.

human resources Profielgerichte HR-benadering: het begrip functie is achterhaald.

sales & marketing Direct marketing: doelgerichte communicatie biedt resultaat.

ict Business Intelligence-markt blijft sterk groeien.

Logistics & Facilities Catering belangrijk onderdeel van facility management.

finance & Legal Boekhoudsoftware staat voor nieuwe uitdagingen.

Saskia Van Uffelen, CEO van Bull:

“De bedrijfswereld is niet voorbereid op de digital natives” Editorial partners

p.23

Vision

Vision

Focus

Focus Strategy

Strategy Process

Process Contribution Contribution

www.vicre.eu www.vicre.eu


Verminder uw conferencing kosten !

Free Trial OpenScape Web Collaboration is een veilige en uiterst betrouwbare oplossing voor multimedia webconferencing. Met deze oplossing kunt u: • • • •

kosten voor webconferencing aanzienlijk verminderen op reiskosten besparen presentaties organiseren voor max. 1000 deelnemers interne/externe communicatie en samenwerking verbeteren.

Meer nog, met deze oplossing hoeft u geen software op uw PC te installeren; via één simpele click kunt u aan een sessie deelnemen. En dankzij de mobiele client kunt u ook via uw iPhone of iPad participeren. Probeer OpenScape Web Collaboration 28 dagen gratis*! • Bel 02/406 74 01 • Online formulier: http://www.siemens-enterprise.com/collaboration-trial • Email: info-telecom.be@siemens-enterprise.com * voor bedrijven met meer dan 100 medewerkers

Communication for the open minded Siemens Enterprise Communications www.siemens-enterprise.com/nl Siemens Enterprise Communications GmbH & Co. KG is a Trademark Licensee of Siemens AG.


Running from August 2011 until January 2012. FIRST ANNOUNCEMENT: call for partners & call for papers For more info, contact us! Phone: +32 3 889 52 59 – e-mail: info@cxonet.be

A six months during multimedia (print, online, event) forum on sustainable growth strategies • How to implement sustainability within your company’s strategy? • Case studies, articles, interviews and interaction on the highest level • CxO Leadership Forum is powered by the CxO Board of the Wise and the CxO Expert Groups • Meet experts and other CxO’s and become member of the CxO community

Event: 7 & 8 December 2011 Château du Lac (a carbon zero location)

Concept by CxO Magazine is printed by Artoos, a climate neutral printing company.

Next issue CxO Webzine coming out 31 August

We blijven investeren in innovatie

WEBZINE

Webzine for executives & decision makers

| 14 | | 22 | | 24 | | 34 | | 38 | | 40 | | 50 |

SEP / OCT ISSUE

Claus Zieler - CEO Bayer

2011 96

General Manage

ment

Human Resourc

es

Sales & Marketi

ng

ICT

Logistics & Manufa

cturing

Finance & Legal Extra

Healthcare Belgium

RdW plannen aanwervi Un quota de femmes?

ngen; 88% Belgische

Non, merci!

ondernemingen

niet.

De huidige consume

nt als productmanager.

CIOnet Newslette

r: Valuating efficiency

Luc Verhaverbeke:

Logistiek heeft de

België’s best bewaarde

Newsletter EPP: Pricing

Volgende gedrukt e uitgave CxO Magazin

an innovation.

plaats veroverd die

belastingsgeheim:

de tax shelter.

vanuit een financiee

e verschijnt op 30

l perspectief.

september 2011

het verdient.

Read the inspiring vision of Claus Zieler, CEO of Bayer Healthcare Belgium


ER IS MEER IN HET LEVEN DAN JE KANTOOR. ER IS ONTSNAPPEN AAN DE STRESS. ER IS ONTSPANNEN. ER IS GENIETEN VAN EEN MOMENT VAN RUST. EN DAT ALLEMAAL IN EEN ZEE VAN RUIMTE. NET DAAROM KIEST U VOOR DE VOLVO V70.

VOLVO V70 DRIVe

VOLVO V70 D3

110 pk 4,5 L/100 km 119 g CO2/km 75% fiscaal aftrekbaar

163 pk 5,2 L/100 km 137 g CO2/km 75% fiscaal aftrekbaar

€ 569/maand

€ 669/maand

4,5 - 10,2 L/100 KM • 110 - 237 g CO2/KM Dit is een aanbod van Volvo Car Fleet Services voorbehouden voor professionelen. Operationele leasing (VCFS Standard+) voor 48 maanden, 80.000 km, met domiciliëring. Prijzen excl. btw. Aanbod onder voorbehoud van goedkeuring van het kredietdossier door Volvo Car Fleet Services en wijzigingen van prijs, tarief, taksen en btw. Aanbod geldig tot 31/08/2011. Geef voorrang aan veiligheid. Milieu-informatie KB 19/03/2004: www.volvocars.be. Afgebeeld model ter illustratie.

DE VOLVO V70, ROYAAL MET RUIMTE EN RIJPLEZIER. VOLVOCARS.BE

Volvo. for life


05

editoriaal / editorial

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Hoe authentiek zijn duurzame ondernemingen?

uitgever / éditeur & directeur

Dirk Vermant

Quelle est l’authenticité des entreprises durables?

NL Enkele weken geleden sprak ik met een aantal leden van de FR Récemment, je parlais avec quelques membres du CxO CxO Expert Groups. Ik wou weten wat hen drijft op het gebied Expert Group. Je voulais savoir ce qui les motive à mener une van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord onderne- politique d’entreprise durable et à responsabilité sociétale. La réponse fut unanime: réduire les coûts. men. Kosten besparen klonk het eensgezind. “Dat is vreemd”, zei Karel De Baere, de nieuwe topman van PwC. “Als bedrijfsleider werk je niet alleen aan de toekomst van je bedrijf, maar aan de toekomst tout court. MVO is voor mij geen hol begrip. Het is echt een manier om iets terug te doen voor de maatschappij waar je als bedrijf ook deel van uitmaakt. En dat brengt een aantal verantwoordelijkheden met zich mee. Mogelijkerwijze is het de scoutsleider in mij die is blijven bestaan… je ten dienste stellen van anderen is één van de waarden die ik koester.”

“Etrange”, remarqua Karel De Baere, le nouveau président de PwC. “Mon point de vue est différent. Comme dirigeant d’entreprise, vous ne construisez pas seulement l’avenir de votre organisation, mais l’avenir tout court. Pour moi, l’entreprise à responsabilité sociétale n’est pas une vaine notion. C’est un moyen réel de rendre quelque chose à la société dont vous faites partie en tant que firme. Il n’est pas impossible que ce soit l’ancien chef scout qui vit en moi qui s’exprime. Se mettre au service des autres est une valeur que je continue à défendre.”

In een bedrijf begint alles bij de visie van de ondernemer. Als zijn maatschappelijke gedrevenheid authentiek is, verzamelt hij de juiste mensen rond zich. En dat legt de basis voor succesvol duurzaam beleid.

Dans l’entreprise, tout commence par la vision de celui qui entreprend. Si son engagement sociétal est authentique, il mobilisera autour de lui les personnes adéquates. C’est ce qui constitue le fondement de la réussite de l’entreprise à responsabilité sociétale.

Ooit stelde een prof. van Herman Van Rompuy tijdens een mondeling examen hem de vraag: “Kan je met een woord het succes van de oude Griekse beschaving samenvatten?” “Evenwicht”, was zijn antwoord. “Juist, mijnheer van Rompuy, evenwicht.” In de economisch gedreven wereld waarin we leven, schuilt daar voor bedrijven het succes van duurzaamheid. Een evenwicht vinden tussen de drie P’s: Planet, People en Profit.

Un jour, au cours d’un examen, le prof demanda à l’étudiant Herman Van Rompuy de résumer en un seul mot le succès de l’ancienne civilisation grecque. “Equilibre”, fut la réponse. “Exact, monsieur Van Rompuy, équilibre.” Dans un monde centré sur l’économie, c’est là que réside le succès de la durabilité pour les entreprises. Trouver l’équilibre entre le P de Planète, le P de Population et le P de Profit.

En duurzaamheid begint bij kleine dingen. Spoor je medewerkers aan om de trap te nemen in plaats van de lift. Motiveer hen om te carpoolen of met de fiets naar het werk te komen. Stel ook jezelf in vraag. Ga je met de auto naar de bakker in de buurt? Zet je je computer uit als je er het volgende uur niet mee werkt? Of laat je hem aanstaan? Laat me tot slot terugkomen bij de titel van deze bijdrage. Zijn duurzame ondernemingen wel authentiek? Doen ze het wel vanuit de juiste inzichten? Kan je meten of een bedrijf echt duurzaam is? Als je de jaarverslagen van beursgenoteerde bedrijven mag geloven, dan zijn ze allemaal duurzaam. Maar is dat wel zo?

La durabilité commence par les détails. Encourager vos collaborateurs à prendre les escaliers plutôt que l’ascenseur, les motiver à pratiquer le covoiturage ou de venir en vélo au travail. Posez-vous les bonnes questions. Vous débranchez votre ordinateur quand vous n’allez pas l’utiliser dans l’heure qui suit? Ou reste-t-il allumé? Permettez-moi, en conclusion, de revenir sur le titre de cet édito. Les entreprises durables sont-elles authentiques? Peuton mesurer le degré de durabilité d’une entreprise? Car si on en croit le rapport annuel des entreprises cotées en bourse, elles participent toutes activement au développement durable. Mais est-ce bien le cas?

Adverteerderslijst Astalia p. 42 - Attentia p. 29 - BASF p. 68 - Cocomo p. 30 - Coface p. 37 - Compass p. 51 - CxO p. 38 - EmailGarage p. 64 - Exact Software p. 51 FIT p. 53 - Formail p. 38 - Interxion p. 1 - Kluwer p. 20 - Lindner p. 60 - Phi Data Bright Idea p. 60 - Propaganda p. 38 - PS Testware p. 45 - PwC p. 67 Securex p. 12 - Siemens p. 2 - Skelia p. 64 - Swiss Post p. 17 - Vicre (advertorial) p. 23 - Vicre p. 1, 31 - Volvo p. 4 - WDM p. 37

august - september 2011

www.cxonet.be


06

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Magazine for executives & decision makers business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

21

general management 13 .... C  reatieve industrieën: muze voor bedrijfsleven 14 .... I T-sector heeft dringend nood aan beter imago 16 .... C  ultuuromslag: dienend leiderschapICT 18 .... D  e chef heeft HR nodig 19 .... T  hema-artikel: Management Opleidingen De kansen om te leren zijn er 20 .... M  aking sustainability profitable 21 .... C  IO: bienvenue au club 22 .... U  w strategische focus: klanten of geld? 24 .... W  here is hedge accounting heading?

27

human resources 26 ..... Expert  Group HR Loon is niet het belangrijkste element om medewerkers te houden 27 ..... T  hema-artikel: Compensations & Benefits Strategische verloning 28 .... ‘Lean-thinking’ betekent op een andere manier gaan werken 31 .... B  i-Monthly Headlines 32 .... E  xperts zien evolutie naar een meer profielgerichte HR-benadering

42

sales & marketing 33 ..... E  xpert Group Sales & Marketing Direct marketing acties van KIA gericht op customer loyalty 35 ..... T  hema-artikel: Direct Marketing Doelgerichte communicatie biedt resultaat 36 ..... O  ver de relevantie van corporate branding 39 ..... B  elgique: Google ausculte l’économie Internet 40 ..... N  oodzakelijke organisatorische voorwaarden voor groeistrategie 42 ..... S wiss Post speelt meer en meer een adviserende rol

www.cxonet.be

august - september 2011


07

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

46

ict 43 ..... E  xpert Group ICT Een beroep doen op cloud computing als het verantwoord is 45 ..... B  i-Monthly Headlines 46 ..... T  hema-artikel: Business intelligence Business intelligence markt blijft sterk groeien 48 ..... I nnovatie binnen multimedia

54

Logistics & Facilities 49 ..... E  xpert Group Logistics & Facilities Supply chain management is strategische prioriteit 52 ..... H  asselt haalt woon-werkverkeer van de weg Newsletter VIM 54 ..... C  atering vormt belangrijk onderdeel binnen facility management 56 ..... W  einig vrouwen in hogere logistieke functies Newsletter OTM

61

finance & Legal 57 ..... E  xpert Group Finance Balta Industries tevreden over ERP-systeem van SAP 59 ..... T  hema-artikel: Boekhoudsoftware Boekhoudsoftware staat voor nieuwe uitdagingen 61 ..... B  i-Monthly Headlines

62

extra 62 ..... A  utonieuws uit Zweden, Groot-BrittanniĂŤ en Frankrijk 65 ..... T  hema-artikel: Internationaal Ondernemen FIT, perfecte business partner voor Vlaamse bedrijven die de Rubicon oversteken

august - september 2011

www.cxonet.be


08

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

raad der wijzen conseil des sages board of the wise The Board of the Wise is a group of entrepreneurs, general managers and directors of SME’s, multinationals and non-profit organisations who decided to join the CxO community. In both CxO Magazine and CxO WebZine the members of the Board of the Wize are sharing their knowledge and inspiring vision through interviews and articles. erelid recent toegetreden lid

bestuurders communities

Koen Allaert

Gedelegeerd bestuurder Flanders Investment & Trade

Eddy Bruyninckx

Afgevaardigd bestuurder Havenbedrijf Antwerpen

Antoon De Proft Voorzitter raad van bestuur IMEC

Dirk Fransaer

Afgevaardig bestuurder Vito

Philippe Haspeslagh

Decaan Vlerick Leuven Gent Management School

Ingrid Lieten

Viceminister-president van de Vlaamse Regering

Philippe Naert

Decaan Antwerp Management School

Vincent Van Quickenborne Minister voor Ondernemen en Vereenvoudiging

bestuurders grote ondernemingen

Wouter De Geest

Gedelegeerd bestuurder BASF Antwerpen

Noë Denecker Bestuurder Honda Europe

Jannie Haek

Gedelegeerd bestuurder NMBS

Marc Haelemeersch

Gedelegeerd bestuurder Centea

Roger Heijens Voorzitter PwC

Marc Lambotte VP & GM Benelux & Nordics Unisys

Emmanuel Mottrie Gedelegeerd bestuurder Altran

Luc Van den Bossche

Gedelegeerd bestuurder BAC

bestuurders KMO’s

Koert Damveld

Gedelegeerd bestuurder Fiege

www.cxonet.be

Luc De Bruyckere

Gedelegeerd bestuurder Ter Beke Voorzitter VOKA

Karel Plasman

Gedelegeerd bestuurder Acerta

Eric Verrept

Administrateur-generaal Vlaamse Gemeenschapscommissie

ondernemers KMO’s

Gabriël Fehervari CEO Alfacam & Euro1080

Inge Geerdens CEO CV Warehouse

august - september 2011


09

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

algemene directie grote ondernemingen

Kris Cloots

Country Manager ISS

Vincent de Clippele CEO Nestlé

Ronnie Leten President & CEO Atlas Copco

Eddy de Mûelenaere

Managing director Vandemoortele

Stéphane Thiery Directeur TEC

Luc Deflem

Jean-Claude Delen

Alexander Dewulf

Jean-Paul Van Avermaet

Sonja Van Dorslaer

Rik Vanpeteghem

CEO Securex

Managing director G4S Security Services

General manager DHL Global Forwarding

General Manager Swiss Post International Belgium

Managing director Cebeo

CEO Deloitte België

Rudy Hulsman

Algemeen directeur Quick Belux

Claus Zieler

General Manager HealthCare Bayer

algemene directie Communities

Yolande Avontroodt Burgemeester/ Volksvertegenwoordiger Schilde

Cathy Berx

Gouverneur Provincie Antwerpen

Bernard Caprasse Gouverneur Provincie Luxemburg

Lodewijk De Witte

Gouverneur Provincie Vlaams-Brabant

Herman Reynders Gouverneur Provincie Limburg

Koen Valgaeren Algemeen directeur Vlaams Instituut voor Mobiliteit

Bruno van Pottelsberghe

Vice Decaan Solvay Brussels School

algemene directie kmo’s

Eugène Beckers Chairman Zenitel

Eddy Bonne

Christophe Cherry

Françoise Chombar

Peter Ryckaert

Gonzales Stubbe

Bart Van Coppenolle

Managing director Collection Care Belgium

CEO DigiPoint

august - september 2011

Country director Atradius Belux

CEO Groep S

CEO Melexis

Ondernemer

Ron Embrechts

Jan Heiremans

Claudine Knop CEO WDM Belgium

General Manager USG People Belgium

Pascale Van Damme

Saskia Van Uffelen

Bruno Verhofstede

Hans Wilmots

Algemeen directeur Care

General manager Dell

Managing director StepStone

CEO Bull

OEO Euler Hermes

Inge Plancke

CEO BDO

www.cxonet.be


10

recent toegetreden lid

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

CxO EXPERT GROUP

Sandra De Bock

Carl De Clercq Human Resources Director Alpro

HR Manager Chep Benelux

Tina Dedecker HR Manager Alfacam Group

Prof. dr. Peggy De Prins Docent en academisch verantwoordelijke HRM AMS

Astrid De Lathauwer HRD Belgacom

Koen Descheemaeker HR Manager Gosselin Group

Koen Dewettinck Ass. Prof. of HRM Director part-time MBA programme Vlerick Leuven Gent Management School

Els Druyts

HR Manager Shell Belgium

Walter Engels HR Manager Aveve

Raymond Evens

HR manager DHL Global Forwarding (Belgium)

CxO EXPERT GROUP

Sven Algoet

Area Sales Manager Cavalier

Lieven Beyl

Marketing manager Athlon Car Lease Belgium

Tim Claessens Marketing director DHL Express Belux

Michel De Bolle

Marketing manager Citibank Belgium

Piet De Grauwe

Marketing manager Cofely Services

Dirk Hendrickx Vice President EMEA Barco

Gert Jacobs

Marketing en trade marketing manager Cadbury Belgium

CxO EXPERT GROUP

Dave Bellekens

Peter Bal

Logistiek directeur Multipharma

CIO Wabco Vehicle Control Systems

Els Blaton CIO AXA Belgium

Chris Borremans

General manager European IT Komatsu Europe

Jan Buys

IT Manager Accor Hotels Belgium

Geert Christiaens

Manager IT Services and Business Processes Tiense Suikerraffinaderij

Christiaan De Backer

CIO Tom Tom Group

Prof. dr. Steven De Haes Director Knowledge & Research AMS

CxO EXPERT GROUP

© Jos Verhoogen

CxO EXPERT GROUP

Jürgen Berckmans Supply Chain Director Danone

Robert Boute

Ass. Prof. of Operations Management Vlerick Leuven Gent Management School

Mike Callens Vice Persident sourcing Atlas Copco Airpower nv

Erik Chabot

Business Unit Manager Logistics Honda Europe

Oliver Corluy President PICS Belgium

Suzy Costers

Director SC2 Supply Chain Square

Isabelle Dero

Logistiek manager Hubo België

Nik Delmeire

Nationaal voorzitter O.T.M.

Sonja De Wolf Logistiek manager Eternit

Jan Heylen

Logistiek Manager Sanoma Magazines Belgium

CxO EXPERT GROUP

Johan Blauwblomme

Credit Control, Risk and Tax manager Balta Industries

www.cxonet.be

Erik Boone

Gosselin Group Financieel directeur

Ann Cools

Finance & Administration Director G4S Security Services

Kris Coppens Finance Director Bosal Benelux

Luc D’Hoine

Finance Director Belgium Fujitsu Technology Solutions

Werner De Laet CFO Mobistar

august - september 2011


11

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

human resources

Denise Laros

Bert Lyssens Corporate HR manager Agfa-Gevaert

Patrick Muylle

Directeur personeel en organisatie Campina Belgium

Wim Roef

HR Director Benelux Tech Data

Kristian Vandenhoudt HR Manager Atlas Copco

Michel Vandermeulen HR-directeur IWT

Marc Van Hoecke

Geert Van Hootegem

HR Director KPMG

Hoogleraar KULeuven

Romain Verdurmen

Vicky Welvaert HR Director Asco Industries

Manager HR & Legal 3M Belgium

© Jos Verhoogen

sales & marketing

Steve Muylle

Professor of Marketing Partner of Vlerick Leuven Gent Management School

Ursula Quadpeers

Marketing manager Mazda Motors Belux

Johan Vanden Bergh

Marketing manager KIA Motors Belgium

Patrick Van der Avert

Manager Corporate Communications & Marketing Belux Atradius Credit Insurance

Anne Van Gils

Marketing manager Gosselin Group

Joris Vanholme Marketing manager Attentia

Ward Van Rijckeghem

Brand manager Volvo Cars Europe

Steven Vansnick

Sales manager Ricoh Belgium

Sven Veressen

Jan Vroemans

Communicatiemanager Marketing manager Think Media Jaguar Land Rover Belux

© Sven Everaert

ict

Jan Dobbenie CIO Nuon

Catherine Hellebaut

Directeur ICT BAM Belgium

Jan Heylen

ICT Manager Sanoma Magazines Belgium

Christiaan Peeters

IT Manager Johnson Controls

Wim Schollaert ICT Manager Gates Europe

Geert Sinnaeve IT Manager Thomas Cook Belgium

Prof. dr. Bart Sijnave CIO UZ Gent

Kalman Tiboldi CIO TVH Forklift Parts

Freddy Van den Wyngaert CIO Agfa-Gevaert Group

Stijn Viaene

Ass. Prof. of Management Information Systems Partner of Vlerick Leuven Gent Management School

logistics & Facilities

Paul Masschelein Procurement Director Asco Industries

Luc Peeters Supply Chain Director ­ Nutricia-Milupa Belgium

Maarten Peeters

Logistiek manager Hansen Transmissions International

Marc Slegers VP Telenet Procurement & Supply Chain

Geert Swinnen

Alex Van Breedam

Prof. KU Leuven en Universiteit Antwerpen

Nico Vandaele Prof. dr. KU Leuven

Johan Van Den Broeck

Supply Chain and Purchasing Director Tessenderlo Group

Tom Van Dijck Purchase manager BASF

Paul Vermeylen Commercial Manager Marsh

finance & Legal

Patrick Descamps CFO EOC Belgium

Rudi De Winter CFO Van Laere

august - september 2011

Joost Gietelink CFO Randstad Group Belgium & Luxemburg

Luc Janssens

Financieel directeur Aveve

Paul Lievens CFO Ondernemingen Jan De Nul

Philippe Maeckelberghe CFO Deceuninck

Johan Maes CFO Aquafin

Regine Slagmulder

Ass. Prof. of Accounting & Control Partner of Vlerick Leuven Gent Management School

Jean-Luc Van Doninck

Head of Data & Development Fortis Investment Management

Jean Volders CFO Topcom

www.cxonet.be


JWT Group

HR SERVICES

Zorg voor een geïntegreerd beheer van uw human resources met Securex expeHRt. Haal meer uit uw medewerkers met expeHRt, de gloednieuwe HR oplossing van Securex. Ontdek ons nieuw en revolutionair HR-platform, het perfect geïntegreerde en transparente HR-dienstenaanbod ondersteund door Service Level Agreements en de doeltreffende HR-coaching door vakspecialisten. Wilt u meer weten over expeHRt en de partnerrol die Securex kan spelen in de uitbouw van uw personeelszaken? Surf naar www.expeHRt.be of contacteer één van onze experts op 070 233 700.

HR SERVICES HEALTH & SAFETY HR INSURANCE HR CONSULTING SOCIAL ADMIN HR RESEARCH


13

general management

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

‘Nieuwe economie’ vraagt nieuwe organisatievormen

Creatieve industrieën:

muze voor De creatieve industrieën kunnen als inspiratiebron dienen in de service-gerichte economie.

De creatieve industrieën leveren producten en diensten af die op maat gemaakt zijn, in co-creatie met de klant. Prahalad en Krishnan (2008) omschrijven dit fenomeen met de formule N=1: elke klantenervaring is uniek. Ondernemers in de ‘nieuwe economie’ kunnen dan ook veel leren van de creatieve industrieën. Dat geldt met name voor ondernemers in sectoren waarin service, kennis en creativiteit de sleutel zijn tot een concurrentievoordeel en waar het leveren van maatwerk het verschil maakt tussen ondernemingen. Andersom is er ook kruisbestuiving mogelijk, dat wordt verwoord in het streven om ondernemend Vlaanderen creatiever te maken en creatief Vlaanderen ondernemender.

Accountmanager wordt producent De complexe wereld van de nieuwe service-gerichte economie vraagt nieuwe organisatorische oplossingen en denkpatronen. Generieke oplossingen zijn niet meer voldoende in de moderne dienstverlenende maatschappij. De drang naar maatwerk wordt voortdurend hoger. Hierdoor zijn traditionele modellen waarbij opdrachtgevers via lagen van accountmanagers in contact staan met de kern van de kennis en creativiteit ernstig verouderd. Vooruitstrevende onder-

august - september 2011

bedrijfsleven

Walter van Andel is onderzoeker ‘Creativity & Creative Industries’ aan Antwerp Management School.

De creatieve industrieën worden steeds belangrijker economische sectoren. Zo blijkt uit recent onderzoek van Antwerp Management School en Flanders DC dat ze 13,5% van het aantal zelfstandigen in hoofdbezigheid in Vlaanderen vertegenwoordigen. In een tijdperk waarin meer belang wordt gehecht aan een individuele consumentenervaring, kunnen de creatieve industrieën een voorbeeldfunctie bekleden. nemingen in creatieve industrieën als design, reclame en nieuwe media zijn steeds vaker gestructureerd rond projectmatige netwerken waarin opdrachtgevers en consumenten in directe interactie staan met de creatieve en technische uitvoerders. Slechts een directe wisselwerking zonder informatie verspelende doorgeef-

“Generieke oplossingen zijn niet meer voldoende in de moderne dienstverlenende maatschappij.” schakels zorgt dat de op maat gemaakte service volledig aansluit bij de behoeften. Tussenpersonen in de vorm van sales- en accountmanagers als eerste aanspreekpunt voor klanten worden langzaam overbodig. Deze rollen zullen in de toekomst op een nieuwe manier worden ingevuld. Naar analogie van de filmindustrie fungeert de accountmanager steeds meer als een producent. Hij/zij brengt voor een project de juiste interne en externe competenties bij elkaar en is

verantwoordelijk voor de organisatie en coördinatie van het project. Hierbij werkt de producent ondersteunend naar de uitvoering van de creativiteit in plaats van leidend waardoor directe interactie tussen de creatieve schakels en de opdrachtgever gegarandeerd blijft.

Kennis naar de front-office Dit nieuwe model waarbij inhouse kennis van de back- naar de frontoffice verschuift zal steeds crucialer worden om een op maat gemaakte service te kunnen leveren aan een klant. Door organisatievormen uit de creatieve industrieën over te nemen kunnen ondernemers unieke klantenervaringen aanbieden en zich hierdoor onderscheiden in dit nieuwe tijdperk. Het vereist echter een vernieuwde mindset in de organisatie waarbij ondernemingen teruggaan naar de kern van hun waarde propositie, hun unieke interne capaciteiten op de voorgrond stellen, en kennisbezitters – boven kennisverkopers – de nieuwe sterren van het bedrijf worden.

Executive summary In de huidige service-gerichte economie is het leveren van een op maat gemaakte ervaring cruciaal in het verkrijgen van een concurrentievoordeel. Door organisatievormen waarbij kennisbezitters centraal staan over te nemen uit creatieve industrieën kunnen ondernemers beter voldoen aan huidige consumentenverwachtingen.

www.cxonet.be


14

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

IT-sector heeft dringend nood aan beter imago

“We moeten onze business-

afstemmen op nieuwe “Te veel jonge mensen hebben een verkeerd beeld van de IT-sector”, vertelt Saskia Van Uffelen, CEO van Bull. “Ze denken dat IT’ers nog altijd nerds zijn die in een donker kamertje voor hun scherm zitten. We moeten dat imago dringend omkeren. IT moet ‘cool’ worden zodat jongeren de weg vinden naar een job in de sector. Anders dreigen we op de rand van de afgrond te belanden en komen we op het gebied van rekrutering in woelig vaarwater terecht.”

Saskia Van Uffelen, CEO van Bull: “De nieuwe generatie werkt ongelooflijk graag en intensief, maar wil veel afwisseling.”

oog verliezen. Het is ook niet eenvoudig omdat je tegelijkertijd je voet op het gas- en het rempedaal moet houden.”

Projectmatig werken

Stijn Dom

Van Uffelen heeft een uitgesproken mening over de generatie die binnen een vijftal jaar op de arbeidsmarkt komt. “De nieuwe generatie – ik heb ondertussen zo’n 500 jongeren tussen 15 en 17 jaar ontmoet – redeneert anders. En zal zich niet aanpassen. Wij, en ook onze klanten, zullen zich moeten aanpassen. Op dit ogenblik is de bedrijfswereld niet voorbereid op de ‘digital natives’. Niet de organisaties en ook de businessmodellen niet. Onze klanten vragen vandaag stabiliteit en continuïteit op het gebied van consultancy. De nieuwe generatie wil zelf z’n werkuren bepalen en bijvoorbeeld van 11u00 tot 20u00 werken. En na zes maanden willen ze iets anders doen. We zijn dus verplicht om in samenwerking met de klant nieuwe businessmodellen uit te werken. Anders loopt het faliekant af.”

www.cxonet.be

Hoe schat je de huidige situatie in? Is ze echt zo precair? “Ik heb een goed beeld gekregen van hoe groot de kloof is. En ik probeer de wereld wakker te schudden. In plaats van alleen maar te praten over de vergrijzing, zou ik graag een discussie op gang brengen hoe we ons kunnen voorbereiden. Er is dringend actie nodig.

Het is dus niet zo – wat je dikwijls hoort – dat je medewerkers niet meer aan je bedrijf kan binden? “Als je op de ‘oude’ manier tewerk gaat, is dat het geval. We moeten innoveren, ook op het gebied van de financiële modellen. De nieuwe generatie werkt ongelooflijk graag en intensief, maar wil veel afwisseling. Hun manier van werken strookt overigens ook niet met de manier Men zegt over de nieuwe generatie waarop bediendecontracten zijn dat ze niet loyaal is aan de werkge- opgemaakt.” vers. Maar dat is het probleem niet. Het probleem is dat de werkgevers Zou de nieuwe generatie op terhun medewerkers op tijd en stond mijn niet bijdraaien en hun ver(6 tot 9 maanden) een nieuwe uitda- wachtingen wat bijstellen? ging moeten kunnen bieden. Als ze “Ze krijgen natuurlijk wel wat levinden dat het project niet creatief venswijsheid, maar het projectmagenoeg is, dan passen ze en zoeken tige werken blijft hun ding. Ik denk ze elders een nieuwe uitdaging. dat niet alleen de bedrijfswereld zich moet aanpassen. Ook het onHet probleem van de crisis is dat we derwijs speelt hierin een belangrijke met z’n allen op heel korte termijn rol. In vele scholen kan men dankzij werken en de lange termijn uit het IT projectwerk doen dus dat is een

august - september 2011


15

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

goede zaak. Maar ook de leerkrach- sen nodig die technologische kennis ten moeten betrokken worden in hebben, maar dat is een klein gedeze transformatie om de juiste deelte van het volledige proces.” boodschap over te brengen.” Hebben jullie veel verloop? “We zijn een organisatie in transProfielen met verschillende formatie. Er zijn een aantal nieuwe achtergrond Zijn al die technologische ontwik- businessopportuniteiten, maar er kelingen, gelinkt aan rekrutering, verdwijnen er ook. Bepaalde profielen hebben we niet meer nodig, renog bij te houden? “Als je op zoek bent naar het schaap kening houdend met onze strategie. met de 5 poten, dan ga je dat niet Je kan een aantal medewerkers bijvinden. Het is een uitdaging waar- scholen, maar er zijn er ook die afmee alle bedrijven geconfronteerd haken. En dat heeft verloop tot geworden. 50% van onze medewer- volg. Dat is naar mijn zin te hoog, kers hebben geen technologische maar wel conform de markt.” studies gedaan, waaronder overigens ikzelf. Reliabull en Possibull Als ik een project manager nodig Wat doen jullie bij Bull op het geheb voor een migratie, zou ik op bied van interne communicatie? zoek kunnen gaan naar iemand die “We hadden bedrijfswaarden zoals communicatief heel sterk is, alle no- honesty en entrepreneurship. Maar dige kwalificaties op het gebied van die lagen niemand nauw aan het IT heeft, over de nodige technische hart. We hebben die allemaal vertaald met een kwinkslag naar Bull toe. Expertise hebben we vertaald “Werkgevers moeten hun naar KnowledgeBull. Quality naar medewerkers op tijd en ReliaBull en entrepreneurship naar stond (6 tot 9 maanden) PossiBull. Onze waarden zijn veel een nieuwe uitdaging menselijker geworden en je merkt kunnen bieden.” dat onze medewerkers de terminoexpertise beschikt en software de- logie echt beginnen te gebruiken. velopment heeft gedaan. Maar de Verder hebben we de interne kans dat ik zo’n profiel vind, is heel klein. We werven dus mensen aan HR moet zich drastisch die sterk zijn in deelaspecten en zo- herbronnen dat de puzzelstukken voor een pro- Volgens Saskia Van Uffelen wordt ject in elkaar vallen.” HR in 2015 de belangrijkste rechterarm van de CEO. “En HR is heDus iedereen komt in aanmerking lemaal niet klaar om die rol op te om bij jullie aan de slag te gaan? nemen”, aldus Van Uffelen. “Mo“Niet voor alle functies. Iemand die menteel beperkt het zich tot het rebijvoorbeeld een doctoraat chemie actief uitvoeren van de operations. heeft behaald, kan perfect in aan- Dat is belangrijk, maar HR is niet merking komen om een behoefte- bezig met de uitdagingen op het analyse uit te voeren. Als het gaat gebied van human capital. De over het financiële plaatje, kan dat vraag is hoe we vandaag kunnen iemand met een economische ach- bijsturen om in 2015 klaar te zijn. tergrond zijn. Op een bepaald mo- Ik heb al veel presentaties gegeven ment in het traject heb je wel men- voor HR-mensen en ze bekijken

august - september 2011

general management

nieuwsbrieven afgevoerd omdat niemand die las. We hebben zelf een soort interne Facebook (Bullinks) ontwikkeld en daarmee spreken we onze medewerkers op een totaal andere manier aan.” Hoe ziet de externe communicatie eruit? “We nemen deel aan rekruteringsdagen op universiteiten. Maar we gaan daar niet meer naartoe met HR-medewerkers, wel met jonge mensen uit het bedrijf. Zo werken we aan ons imago. Je moet je voorstellen als ‘coole’ werkgever. Jongeren worden niet aangetrokken door mensen die zich in pak en das vertonen.” Werken jullie dan nog via de traditionele kanalen om mensen aan te werven? “We nemen deel aan rekruteringsdagen op universiteiten. Maar we gaan daar niet meer naartoe met HR-medewerkers, wel met jonge mensen uit het bedrijf. Zo werken we aan ons imago. Je moet je voorstellen als ‘coole’ werkgever. Jongeren worden niet aangetrokken door mensen die zich in pak en das vertonen.”

Executive summary

Saskia Van Uffelen, CEO van Bull, heeft het project ‘IT is cool’ gelanceerd. Het is haar ambitie om de bedrijfswereld wakker te schudden en jongeren warm te maken voor een baan in de sector. “We moeten jongeren motiveren om voor de IT-sector te kiezen”, zegt ze. “De sector heeft nog te veel mij alsof ik van Mars kom. De fout een ‘nerdy’ imago. ligt ook voor een deel bij de busi- Jongeren begrijpen ness. Veel HR-mensen hebben een het woord IT niet. Als je bijvoorbeeld sociale of een legal background. Er een IT business zijn te weinig mensen met een analist zoekt, vragen business ervaring die binnen HR jongeren zich af wat voor een raar werken. wezen dat eigenlijk is. Als je het op een Bij Bull probeer ik de twee rollen meer menselijke van HR te splitsen. We hebben ie- manier formuleert, kan je meer mensen mand die de operations doet en aantrekken. Ik daarnaast iemand die zich met probeer dat te doen ‘HR analytics’ bezighoudt. Vanuit vanuit m’n rol en een ‘gap-analyse’ rollen we acties vanuit het project ‘IT is cool’ dat ik begin uit die nodig zijn om onze targets dit jaar ben gestart.” te bereiken.”

www.cxonet.be


16

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Cultuuromslag: dienend leiderschap

De wendbare Herman Van den Keybus: Administratie is zijn zwemwater. Gelijktijdig met de implementatie van lean administratie en de paperless office wordt een ‘wendbare’ bedrijfscultuur geïnstalleerd.

Executive summary De hele wereld zit in een fase van transformatie. Nieuwe technologieën en ontwikkelingen volgen elkaar in ijltempo op. Dagelijks worden we geconfronteerd met impulsen, factoren, trends, innovaties, economische, financiële alsook maatschappelijke veranderingen en versnellingen waar wijzelf geen vat op hebben, maar waar we wel beslissingen over moeten nemen. Redenen waarom we moeten beschikken over zeer ‘wendbare’ ondernemingen, managers en medewerkers.

www.cxonet.be

organisatie

De wereld verandert dusdanig radicaal dat er met gemak sprake is van een transformatie. Ze komt tot uiting via nieuwe technologieën en ontwikkelingen, die elkaar in ijltempo opvolgen. In de jaren tachtig en negentig van vorige eeuw verbaasden we ons nog over de Personal Computer en het draadloos telefoneren. Vandaag verlenen diezelfde PC en GSM ons toegang tot het Internet, doen dienst als betaalterminal,... Bovendien bieden ze iedereen de mogelijkheid om plaats- en tijdonafhankelijk te werken en te functioneren. Deze vergaande transformatie behelst niet alleen een technologische omwenteling. Ze veroorzaakt evenzeer bijzonder ingrijpende economische, financiële, operationele en maatschappelijke veranderingen en versnellingen. Ondernemen heeft hierdoor een ‘nieuwe’ dimensie en uitdagingen gekregen, reden waarom topprioriteit moet gegeven worden aan nieuwe vormen van management. Medewerkers louter hun job laten doen volstaat echt niet meer.

De medewerker ondernemer Nieuwe rollen en samenwerkingsverbanden tussen medewerkers dienen ontwikkeld te worden. Het bedrijfsteam van de toekomst is zeer wendbaar, waarbij elke medewerker een ondernemer is in zijn domein. Hij vormt een team met andere medewerkers, die op hun beurt onder-

nemer zijn in hun domein. Deze ‘ondernemende’ bedrijfsteams krijgen, naast doelstellingen, een grote vrijheid van handelen, want nemen ook hun volle verantwoordelijkheid. Zij zorgen er voor dat één plus één een beter resultaat geeft dan twee.

Cultuuromslag Top-down commanderen en controleren volledig loslaten en vervangen door bottom-up ‘laten’ ondernemen door uw medewerkers en enkel hun behaalde resultaten meten ten aanzien van de doelstellingen behelst een belangrijke cultuuromslag. Echter, het is wel de enige manier om voldoende inzicht te krijgen, en ‘gepaste’ energie te produceren om volwaardig mee te kunnen doen, in de ‘nieuwe’ omstandigheden. Deze omslag in bedrijfscultuur vereist managers die hun kennis en ervaring niet

De tanker “Jo Cedar” wist, dankzij ‘wendbare’ en ‘versnelde’ manoeuvres te ontkomen aan piraten.

langer aanwenden om de eigen carrière uit te bouwen, maar integendeel zichzelf uitschakelen om zich ten dienste te stellen van de nieuwe teams die zich gevormd hebben. De steriele eenrichtingsfunctioneringsgesprekken worden daarbij vervangen door 360° waarderingsgesprekken.

Dienend leiderschap Ook de hypocriete ‘mijn-deur-staataltijd-open-politiek’ wordt afgeschaft en vervangen door een veelvuldige aanwezigheid van de manager op de werkvloer. Hij hoeft hierbij geen specifiek doel voor ogen te hebben. Hij zal in zijn confrontatie met de operationele wereld altijd zaken en situaties treffen waarvoor hij zijn kennis en ervaring, zeer graag ter beschikking stelt. Deze positieve samenwerking doet medewerkers (meer) (zelf)vertrouwen krijgen en proactief omgaan met de noodzakelijk veranderingen.

Wendbaar De belangrijkste ‘nieuwe’ eigenschap, die zowel medewerkers als managers zich moeten eigen maken is ‘wendbaarheid’. Iedereen heeft nood aan deze eigenschap, dit om gepast te kunnen reageren op de vele impulsen die op ons afkomen vanuit de markt. Het zijn factoren, trends, innovaties, economische, financiële alsook maatschappelijke veranderingen en versnellingen waar wijzelf geen vat op hebben, maar wel beslissingen over moeten nemen. Deze vaststelling is geen uiting van pessimisme, maar een oproep tot wendbaarheid en vooral tot het aanleren van een gepaste managementstijl. Een organisatie kan alleen maar wendbaar zijn als zij daar de bedrijfscultuur voor heeft, dan wel dat zij daartoe een cultuuromslag durft te maken.

august - september 2011


Zwitserse kwaliteit betekent ook innovatie. Zodat u succesvol post kunt versturen over de hele wereld. Swiss Post biedt u internationale verzendingsmogelijkheden waarmee u uw onderneming nog succesvoller kunt maken. U kunt op ons vertrouwen voor uw dagelijkse post, direct mail, kranten, tijdschriften en kleine pakketten. Wij zijn flexibel, innovatief, betrouwbaar en ondersteunen u als partner voor internationale verzendingen. Contacteer ons op het telefoonnummer 078 15 21 45 of bezoek ons op www.swisspost.be.

Excellence delivered.


18

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Ondersteuning gevraagd rond prestatiebeheer

De chef heeft Koen Dewettinck Associate Professor of HRM Vlerick Leuven Gent Management School

HR nodig Werknemers beter doen presteren is in de eerste plaats een taak voor het afdelingshoofd. De chefs verwachten wel dat de HR-afdeling hen daarbij helpt. Maar die ondersteuning is er vandaag nog veel te weinig. Dat blijkt uit een studie van het Centre of Excellence in People Management aan Vlerick Leuven Gent Management School.

“De managers beweren dat ze 5 keer per jaar met hun medewerkers over hun prestaties praten. Het personeel zelf spreekt gemiddeld van 1,5 keer per jaar. De waarheid zal wel ergens in het midden liggen.”

stellen, en leidinggevenden formeel erkennen en eventueel belonen voor de inspanningen die ze op dit vlak leveren.

Meer praten Advies en coaching

Executive summary De prestaties van medewerkers verbeteren is in de eerste plaats een taak voor de directe leidinggevende. Maar die chef voelt zich te weinig gesteund door de HR-afdeling. Dat blijkt uit een onderzoek van Centre of Excellence in People Management aan Vlerick Leuven Gent Management School. Er is vooral een gebrek aan informatie, procedures, advies en coaching. Nochtans zijn de verwachtingen van prestatiebeheer groot. De meeste afdelingshoofden geloven dat prestatiebeheer een verschil kan maken.

www.cxonet.be

Professor Koen Dewettinck en zijn onderzoeksteam ondervroegen 721 leidinggevenden over de rol die HR in hun organisatie speelt op het vlak van prestatiebeheer. Daaruit blijkt dat de HR-afdeling enorm tekort schiet. Er wordt geklaagd over een gebrek aan informatie, nuttige feedback, advies en coaching. Daarnaast zijn er ook opmerkingen over een teveel aan administratieve rompslomp en een wirwar aan richtlijnen en onduidelijke procedures. “De lijnmanagers zitten met veel vragen rond prestatiebeheer, maar ze hebben niet het gevoel dat ze bij hun HR-afdeling kunnen aankloppen. Dat kan verschillende redenen hebben. Soms heeft een bedrijf geen expertise in huis op dit vlak, in andere gevallen staat HR er niet voor open of krijgen ze er simpelweg geen tijd voor,” legt professor Koen Dewettinck van Vlerick Leuven Gent Management School uit.

Niet allemaal negatief Het is gelukkig niet allemaal kommer en kwel. Topmanagers zijn al een pak positiever over de ondersteuning van de HR-afdeling dan lagere leidinggevenden. Hoeveel hoger

“De meeste leidinggevenden geloven niet dat mensen zichzelf kunnen verbeteren. Maar ze geloven wel in prestatiebeheer.”

De leidinggevenden die meewerken aan dit onderzoek rapporteren dat ze gemiddeld 5 keer per jaar met hun medewerkers over hun prestaties praten. Maar uit een vergelijkbare studie aan Vlerick Leuven Gent Management School onder niet-leidinggevenden kwam bovendrijven dat dit gemiddeld slechts 1,5 keer per jaar gebeurt. “Toch wel een opmerkelijk verschil,” zegt professor Koen Dewettinck. “De waarheid zal wel ergens in het midden liggen. Een gesprek met de chef wordt door een medewerker niet altijd als een prestatie-interview ervaren, terwijl dat wel de opzet was. En lijnmanagers hebben nu eenmaal de neiging om hun inspanningen soms wat te overschatten.”

Aan de slag met prestatiebeheer

Kan het wel beter?

De onderzoekers aan het Centre of Excellence in People Management hebben een checklist opgemaakt voor HR-medewerkers die de koe bij de horens willen vatten en op het vlak van prestatiebeheer meer inspanningen willen leveren. Op dit lijstje staan informatiesessies, opleidingen, administratieve ondersteuning en coaching. Maar ook duidelijke procedures ontwikkelen, informatie ter beschikking

De meeste leidinggevenden zijn sceptisch over de capaciteit van mensen om zichzelf te verbeteren. “Maar ondanks dat negatief vertrekpunt, geloven ze toch in prestatiebeheer. Hun verwachtingen ervan liggen zelfs hoger dan bij de HR-verantwoordelijken. Op de werkvloer zijn het vooral de medewerkers die niet echt in prestatiebeheer geloven,” aldus professor Koen Dewettinck.

op de ladder, hoe meer kans dus om hulp te krijgen in het begeleiden en verbeteren van de prestaties van medewerkers. Maar ook niet onbelangrijk is dat de HR-afdeling op andere vlakken wel een positieve beoordeling krijgt. Op het vlak van betrouwbaarheid, expertise, communicatievaardigheden, gezag en begrip voor de noden van de business haalt HR een goede score. Het is dus zeker geen slecht rapport, gewoon een slecht cijfer voor prestatiebeheer.

august - september 2011


19

general management

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Thema - artikel

Maar is er ook een strategie?

De kansen

om te leren

zijn er Philippe Haspeslagh, decaan van Vlerick, bevestigt de groeiende behoefte aan managementopleidingen. In plaats dat iemand korte, afgelijnde opleidingen volgt, stelt hij een sterk verhoogde vraag vast naar opledingsprogramma’s op maat. Mensen willen opleiding en in ‘the war for talent’ speelt de toegang tot bijkomende vorming een cruciale rol. Door de crisis en onder invloed van de toenemende globalisering kijken bedrijfsleiders plots tegen een veranderende wereld aan. ‘Change management’ is geen loos begrip meer, maar een uitdaging van jewelste. En omdat men een bedrijf niet langer alleen leidt, organiseeert Vlerick gezamenlijke opleidingen waar thema’s als leiderschap, strategische implementatie, innovatie en het aanpakken van veranderingen centraal staan. ‘Learning specialisten’ voeren intra muros eerst hun audit uit en werken samen met de interne leiders aan specifieke vormingsprogramma’s waarvan heel vaak de succesvolle realisatie van strategisch belangrijke projecten afhangt. Haspeslagh: “Omdat ook zij mee instaan voor de opvolging van die projecten, is bij Vlerick ‘het voor en het na’ even belangrijk geworden als ‘het tijdens’.”

Pertinente vragen Dat ook in bedrijven zonder strategisch opleidingsbeleid opleidingen worden aangeboden, doet toch een

august - september 2011

De voorbije jaren lijkt het optimisme over en de aandacht voor opleidingen toe te nemen. Maar het is niet helemaal zeker of dat gevoel overal geleid heeft tot de ontwikkeling van een strategische visie op opleidingen. Ruim één op drie HR-verantwoordelijken geeft aan dat er intern geen opleidingsbeleid bestaat dat nauw aansluit op de algemene bedrijfsstrategie terwijl dergelijk opleidingsbeleid bij vele KMO’s met minder dan 200 werknemers gewoonweg ontbreekt (*).

Erwin De Weerdt

Werkplek-leren

Opleidingen over leiderschap, strategische implementatie, innovatie en het aanpakken van veranderingen staan centraal.

aantal vragen rijzen: • Welke opleidingen worden aangeboden en gevolgd en waarom? • Zijn lijnmanagers en teamleiders voldoende overtuigd van het belang van opleidingen om hun doelstellingen en die van hun medewerkers te behalen? • Schat men het gewenste leerresultaat correct in?

Vroeger stelden ondernemingen zich de vraag of het hun taak wel was om medewerkers op te leiden. “Wat als ze dan vertrekken?!” Nu is de vraag omgekeerd. “Wat als je niet investeert, en ze blijven?” • Vinden HR-verantwoordelijken met hun opleidingsplan aansluiting bij de noden en wensen op de werkvloer?

Jan Laurijssen is Learning Solutions Manager bij Kluwer Opleidingen. Hij zegt dat ook een huis als Kluwer zich moet zich aanpassen aan de nieuwe omgeving waarin bedrijven evolueren. Drie belangrijke factoren spelen daarbij een doorslaggevende rol. Onder druk van de wereldwijde concurrentie is duurzaam ondernemen nu van levensbelang voor ondernemers. Innovatie is daartoe de sleutel. Demografisch verschuift de leeftijdscurve: bestaande leiders moeten vervangen worden en er staan dikwijls 4 tot 5 generaties op de werkvloer. Leren is dus een must. Vandaar niet alleen het belang van opleidingen maar ook van ‘werkplek-leren’. Vraag is echter over welke talenten toekomstige managers moeten beschikken in de confrontatie met onzekerheid en ambiguïteit, om snel in te spelen op veranderingen en om om te gaan met mensen van verschillende generaties en culturen? Volgens Jan Laurijssen moet de nieuwe manager werken vanuit de sterkte van zijn medewerkers en zich daarvoor nieuwe skills eigen maken: “Het gaat immers niet meer om de veranderingen op zichzelf maar om de snelheid waarmee die veranderingen optreden.” (*) Kluwer Learning Indicator 2010 – onderzoek bij 1.365 HR-verantwoordelijken.

Executive summary Zowel werknemers als HR-professionals blijven geloven in opleiding en ontwikkeling als hefboom bij carrièreplanning, als belangrijke factor in de promotie van medewerkers of als beloning. Voor de meeste werknemers en HR-managers is de mogelijkheid om opleidingen te volgen voortaan een belangrijk aandachtspunt tijdens sollicitatiegesprekken.

www.cxonet.be


20

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Making sustainability profitable Recently, CxO was invited to a Round Table on ‘Green & Management’, a discussion organized by the Sage Institute and involving Philippe Tailleur (CEO Sage Belux), Isabelle Callens (Director of the Economics department at FEB/VBO) and Peter De Smet (Partner at BDO and Tax & legal expert). On this occasion, reference was made to a survey by Kurt Salmon, a global management consultancy, among 86 companies in Belgium of which 75% decided to integrate ‘sustainable development’ in their corporate strategy. As many business leaders ask the question: “How to make sustainability initiatives profitable?”, key findings of the survey show that • Sustainability is not an option anymore - There is a gradual shift in the global mindset and most of the companies start or continue to integrate this new element into their business transformation. With an increasing pressure from different stakeholders, ignoring the imperative for sustainability action could put your company’s business at risk in a very near future. • Develop a strategy and integrate it fully - Sustainability transformation must be coherent. The business strategy built on sustainability offers the framework for articulated and

related initiatives. Companies that have fully integrated sustainability into their strategy execution are more likely to drive value from their initiatives. Commit the top executives and fully involve management and employees at each level. • Measure your environmental performance - Performance evaluation is essential to align your actions with the execution of the company’s strategy. Metrics will support management for decision-making. To assess investments, take all aspects of the environmental initiatives payback into account. • Follow risk and anticipate change - Environmental risks are real and companies have to protect themselves against them. Assessing and following threats seriously help to uncover new opportunities and anticipate future changes. Use sustainability as an income driver and benefit from the change. • Move first and make it visible - Be the first to move to develop the competitive advantage. Communicate about your efforts and actions that make sense. Pairing profitability and growth with sustainability is more than doable. Plenty of opportunities exist to do so and it is by embracing sustainability that it becomes the most profitable.

ADVERTORIAL

DE MANAGER VAN MORGEN De werkvloer verandert. Zo snel dat managers voor steeds grotere uitdagingen staan. Wat te doen? De manier waarop er gewerkt wordt, verandert as we speak. In deze tijden speelt elke werknemer zijn rol in een complex geheel waarin leren en het delen van kennis en ervaring centraal staan. Dit radarwerk draait non-stop. Het is uw taak om de vaart erin te houden. Ook de context waarin gewerkt wordt, ondergaat momenteel een grondige facelift. De redenen daarvoor zijn divers, maar bovenaan het lijstje staan de doorgedreven globalisering, de opkomst van mobiele technologie, het samenwerken tussen generaties en een continue vraag om vernieuwing.

Boeiende, maar uitdagende tijden. “Tijden die ook vragen om een nieuw leiderschap. Om leiders die niet alleen inspirator en motivator maar ook entrepreneur zijn, die geen team maar een community kunnen leiden, leiders die in staat zijn om om te gaan met de complexiteit en de onzekerheid die veranderingen met zich meebrengen”, zegt Jan Laurijssen, learning solutions manager bij Kluwer Opleidingen.

ANDERS LEIDINGGEVEN, KAN U DAT LEREN?

Dat kan. Tijdens de Meet & Greet op 13 september, hét event voor training- en peoplemanagers, maakt u kennis met de ideeën en opleidingen van Kluwer Opleidingen. Het centrale thema: ‘Learn to lead. Lead to learn’. U kiest uit 10 presentaties, praktijkgetuigenissen en proefsessies. Schrijf u gratis in via NIEUW LEIDERSCHAP Samen zorgt dat voor een enorme informatiestroom die u als www.kluweropleidingen.be/meetandgreet. manager elke dag op een kritische manier moet benaderen. Het aantal plaatsen is beperkt. Kluwer Opleidingen Ragheno Business Park - Motstraat 30 - 2800 Mechelen Tel: 015 45 34 30 - info@kluweropleidingen.be - www.kluweropleidingen.be www.cxonet.be

august - september 2011


21

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

general management

Management Innovation

CIO: bienvenue

au club Il n’a aucune exclusive et tout réseau a vocation à faire réseau. Le nouveau président du CIO-Club de Wallonie-Bruxelles reprend le flambeau d’un club mis en veilleuse, crise oblige. Ses membres ne doivent pas nécessairement avoir le titre de CIO. Ils doivent être décideurs en informatique. C’est début janvier que Benjamin Bostoen a repris le flambeau du CIO Club Wallonie Bruxelles, avec la volonté de multiplier les partenariats. “En 2010, on a fait le gros dos. Il faut porter au mérite de Béatrice Van Bastelaer le fait que notre association perdure. Maintenant, il faut de nouveau aller de l’avant. Notre association a pour objectif de mettre à disposition de nos membres une plate-forme d’échanges, de contacts et de d’apprentissage. L’économie régionale Wallonie-Bruxelles doit disposer d’un réseau performant de décideurs en contact permanent avec leurs homologues d’autres régions, l’Europe, l’industrie internationale, et les experts internationaux du secteur. Ce type de réseau peut seul permettre de maintenir au plus haut niveau la capacité contributive de ses membres à leurs organisations et à l’économie de la région. Concrètement, le CIO-Club Wallonie/Bruxelles a pour mission de renforcer la contribution de ses membres à l’économie régionale et globale au travers de la mise en place d’un environnement hautement qualitatif favorisant les échanges d’expérience stratégique et opérationnel entre pairs. Notre

august - september 2011

Benjamin Bostoen, Head of IT de Cofinimmo et président du CIO-Club Wallonie-Bruxelles: “Nos membres n’ont pas tous le titre de CIO: ils en ont en tous cas les responsabilités.”

ASBL veut aussi contribuer au développement économique régional en développant une réflexion indépendante sur les stratégies régionales de l’économie des TIC.”

Conférence à succès Première manifestation concrète organisée sous la houlette de Benoît Bostoen: une conférence sur le Cloud Computing. “Cela a été un franc succès, avec une soixantaine de participants. Nous avions invité Philippe Rogge, directeur général de Microsoft Belux, Xavier Verhaeghe, directeur général d’Oracle Belux, Francis Werquin, directeur Cloud Solutions chez IBM Benelux, Philippe Jaeken, directeur général de CSC Belux, et Jean-Paul Triaille, avocat auprès du cabinet De Wolf & Partners et chercheur au CRIDS. Le

débat était animé par Pascal Poty, responsable du pôle Veille technologique et juridique de l’AWT. Nous travaillons à un événement d’une ampleur similaire pour le troisième trimestre.”

Jean-Luc Manise

Décideurs en informatique Quelle est la spécificité du CIOClub Wallonie-Bruxelles? “Nous sommes un cercle de décideurs en informatique. Tout le monde n’a peut être le titre, mais nos membres - nous en comptons pour l’instant une trentaine - ont tous le niveau et les responsabilités d’un CIO. Nous avons pour vocation de développer des partenariats. Nous sommes liés au Cercle de Wallonie où nous organisons de manière privilégiée nos activités. Nous entamons un partenariat avec le Beltug. On cherche comment bien travailler ensemble, toujours dans cette logique d’échange. Idem pour le CIO Forum, le CioNet ou l’ADSIF. La richesse vient des réseaux de connaissances. On pourrait imaginer une conférence commune avec nos alter égo néerlandophones, par exemple sur les problématiques que rencontrent les PME. Sont-elles identiques Executive en Flandre, en Wallonie et à summary Bruxelles? Voilà un sujet qui pourLes 4 objectifs rait être passionnant!” du CIO-Club Wallonie-Bruxelles : • Mise en réseau Une association de membres et promotion Pour le reste, les choses sont en train des principaux de se mettre en place. “Nous n’avons acteurs du secteur guère de moyens. Je travaille à la TIC -belge et programmation stratégique de francophone ; • Partage notre association, à un agenda des d’expérience et sujets traités à l’avenir. Et je veux benchmarking ; rappeler qu’il ne s’agit pas d’une as- • Information continue aux sociation d’administrateurs, mais métiers de dirigeant une d’association de membres, qui de cette industrie ; doivent venir avec leurs demandes, • Réflexion et mais qui doivent aussi apporter les prospective sur le secteur IT moyens d’organiser des choses.” francophone.

www.cxonet.be


22

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Marktgerichte bedrijven presteren beter

Uw strategische focus:

klanten of geld? Jan Lagast is Senior Advisor bij Forte. Dat managementadviesbureau helpt technologische groeibedrijven om zich beter naar hun markt te richten, vanaf de strategie tot en met alle uitingen in hun markt.

Als de CEO rapporteert in financiële cijfers en de bonussen van managers berekend worden op het zakencijfer, dan krijgen medewerkers het signaal dat omzet en winst belangrijker zijn dan klantentevredenheid. En toch verwachten we van diezelfde medewerker een klantgerichte houding. Want het is toch de klant die uiteindelijk het loon betaalt? Door vanaf de top van uw organisatie marktwaarde als hoogste doel neer te zetten en dat in al uw interne communicaties te onderstrepen, ontstaat een bedrijfscultuur die klanten écht vooropstelt. Het gevolg is een veel stabielere omzet en groei.

Sneller draaien onder constante impuls KLANTEN

Executive summary ‘Aandeelhouderswaarde maximaliseren’ is het uitgangspunt van veel strategische denkoefeningen. Verleg de focus eens naar markt- of klantwaarde. Dan ontstaat een meer duurzame strategie. Klanten worden overtuigde ambassadeurs van uw bedrijf, uw personeel wordt van binnen uit gemotiveerd en uw ecologische voetafdruk verkleint. En eigenlijk vraagt het een niet eens zo grote – maar wel fundamentele – switch in uw eigen strategische visie.

www.cxonet.be

op korte termijn de aandeelhouder bevredigd is. Uw medewerkers zullen zich bovendien eerst en vooral afvragen hoe ze winst kunnen halen uit de klantrelatie, en niet hoe ze die klant waarde kunnen bezorgen. Ontevreden klanten en moeilijk te motiveren personeel zijn dan een logisch gevolg. Ook intern draait het dan om geld: u zoekt constant naar kostenbesparingen. Daarbij probeert u vooral de efficiëntie van uw processen te verbeteren, maar verliest u de effectiviteit ervan uit het oog. Resultaat: uw vliegwiel wordt afgeremd en komt langzaam tot stilstand.

Focussen op de creatie van meerwaarde voor de markt, zorgt voor een meer stabiele én duurzame waardecreatie voor alle stakeholders (Strategievliegwiel, © Forte).

Strategievliegwiel Stelt u zich uw organisatie voor als een vliegwiel met daarop de grote bestuursdomeinen (mensen, processen, klanten en financiën). Het is een wiel, dus elk domein bijt in de staart van het volgende om een continue stroom van operaties te vormen: u begeleidt mensen op processen waarmee ze uw klant bedienen zodat u een inkomstenstroom genereert waarmee u opnieuw mensen motiveert om… enz. Eens de draaibeweging op gang, zorgt de middelpuntvliedende kracht ervoor dat de waarde die in elk van de domeinen wordt gecreëerd uit het wiel kan vliegen – zonder het wiel daarbij af te remmen. Het bijzondere aan een vliegwiel is dat het gelijkma-

tig draait en – eens op gang – nog maar moeilijk af te remmen. Precies wat u met uw organisatie wilt.

Remmen of gas geven? Jammer genoeg werken veel strategische denkoefeningen juist remmend op het vliegwiel. Ze stellen aandeelhouderswaarde als doel op zich, terwijl die een gevolg zou moeten zijn van een ander (hoger) doel: marktwaarde creëren. Maar bij een continue draaibeweging doet het er toch niet toe of u nu aandeelhouderswaarde voorop stelt, of klantwaarde? Toch wel. Een sterke focus op aandeelhouderswaarde betekent dat u vooral middelen aan het vliegwiel onttrekt en er pas opnieuw in investeert nadat

Als u focust op de marktwaarde, dan zorgt dat voor een blijvende impuls op het vliegwiel. Een hoge klantwaarde brengt automatisch ook een financiële return met zich mee. Die zet u deels opnieuw in als middel om uw strategische doel te bereiken en keert u deels uit aan de aandeelhouder. U motiveert de (juiste) medewerkers ook gemakkelijker met het helpen van klanten dan met kostenbesparingen of winstdoelstellingen. En door ook uw processen maximaal ten dienste te stellen van uw klant, houdt u minder processen over en zijn ze scherper gefocust. Dat is niet alleen gunstig voor uw financiën, maar ook voor de maatschappij en het leefmilieu. Het resultaat is een vliegwiel dat steeds sneller gaat draaien. En blijft draaien. Probeer dat maar eens tot stilstand te brengen. Dit artikel is het derde in een reeks gebaseerd op het executive seminar ‘Betere resultaten door marktgedreven ondernemen’ van Forte met prof. dr. ir. Marion Debruyne (Vlerick Leuven Gent Management School) en ir. Jan Lagast (Forte) als sprekers.  www.forte.eu

august - september 2011


23

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

general management

Advertorial

Wat als uw onderneming vanaf nu enkel tijd zou besteden aan de juiste dingen? Wat als u als bedrijfsleider/ondernemer onmiddellijk zou kunnen uitmaken aan welke taken en projecten u uw schaarse tijd best besteedt? Wat als u erop zou kunnen vertrouwen dat uw medewerkers hun tijd juist zouden gebruiken, dat ze de juiste beslissingen nemen en dat ze dit bovendien ook nog eens volledig autonoom doen? Onmogelijk?

En dan komt de kers op de taart...

Toch niet. Ook u kan dit bereiken in uw onderneming. Maar dan moeten er heel wat voorwaarden vervuld zijn. • In de eerste plaats moet er een heldere visie zijn. Een visie die gedragen wordt door de hele organisatie. • De processen moeten op punt staan en klantgericht zijn. • U moet kunnen rekenen op competente medewerkers waarvan u de talenten goed beheert. • En nog zoveel meer. Kortom, u moet professioneel bezig zijn en vooral ook omringd zijn door een goed team.

Want uw medewerkers weten niet alleen welke de sterke product-marktcombinaties zijn, ze weten ook welke de juiste acties en beslissingen zijn om waarde toe te voegen voor de juiste klanten. Er wordt dus met andere woorden enkel tijd en energie besteed aan die externe en interne klanten die het verdienen. Namelijk die klanten die winstgevend zijn op lange termijn en dus waarde toevoegen aan uw onderneming. ViCre heeft een bijzonder effectief model ontwikkeld dat inzichten geeft hoe er in een onderneming of organisatie keuzes moeten/kunnen gemaakt worden. Een model dat medewerkers een helder antwoord geeft hoe ze hun tijd juist moeten besteden en vooral ook waarom. ViCre heeft dit model de ‘Kleurenkaart’ genoemd, omdat het bedrijfsleiders en ondernemers helpt ‘kleur te bekennen’. Het verplicht hen een duidelijke lijn te kiezen en deze ook helder te communiceren zodat alle medewerkers precies weten wat van hen verwacht wordt in welke situatie. Iedereen binnen de organisatie kent de uitgestippelde koers, heeft de juiste reflexen, en vooral ook het nodige vertrouwen om autonoom uit te maken wat hij/zij moet doen. U maakt uzelf dus overbodig als manager en kan zich dus volop focussen op de toekomst van uw organisatie/onderneming. Dit gaat een stap verder dan de ‘balanced score card’. Dit is niet alleen proactief meten, dit is proactief denken en onmiddellijk uitvoeren. Denken en doen zonder tijd te verliezen: ‘Thinking and acting in a single heartbeat’. De resultaten zijn verbluffend. Er ontstaat structuur, vertrouwen, rust en vooral daadkracht. Met eenzelfde inspanning realiseren uw medewerkers veel meer resultaat. Op een slimme en bewuste manier wordt er waarde toegevoegd aan duurzame groei.

Maar toch is dit nog niet voldoende... Want uw bedrijf moet vooral ook productmarktcombinaties hebben die waarde toevoegen voor uw klanten, uw aandeelhouders en dus ook voor uzelf en uw medewerkers. Uiteindelijk is dit waarvoor uw klant bereid is te betalen, vandaag en morgen, en waarMarleen Jacobs, Quality Manager, door u als bedrijf kan Autogrill Belux: “Bij Autogrill voeren wij blijven bestaan. Hiervoor een waarde gedreven leiderschap, via de 10 politieken en de Kleurenkaart doet u het allemaal. hebben we dit benoemd en helder gemaakt.” Om dit te realiseren is een effectief open beleid nodig dat uw medewerkers toelaat om de bijdrage of waardetoevoeging van de verschillende productmarktcombinaties correct in te schatten. Aarzel niet ons te contacteren griet.baelden@vicre.eu Frame 21 Business Center Diamantstraat 8 b 101 – 2200 Herentals – Belgium www.vicre.eu - 014 75 25 75

august - september 2011

www.cxonet.be


24

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Exposure draft proposes some fundamental changes

Olga Cileckova is a Senior Manager in a Corporate Treasury team in PwC London. Olga focuses on corporate treasury aspects in complex refinancing, restructuring and due diligence transactions.

Damien McMahon, Partner PwC Belgium, Treasury Services Group. Damien leads the PwC team focusing on Finance and Treasury; from strategy, through to policies, processes, and treasury systems implementations.

Executive summary The IASB issued a long awaited Hedge Accounting exposure draft in December 2010, with a final standard expected about the end of 2011. The exposure draft proposes some fundamental changes to the present requirements by removing or amending many of the prohibitions and rules within IAS 39. The general feedback from the comment letters is a support for the exposure draft, especially the simplification of hedge effectiveness qualification requirements.

www.cxonet.be

Where is hedge accounting heading? The comment letter period ended on 9 March 2011 and the IASB received 177 comment letters. The final standard is expected end 2011, with the expected effective date likely to be pushed to 2014 or even 2015.

Key messages from comment letters • There is a general support for the exposure draft, especially the objective of better aligning hedge accounting with risk management and simplification of the hedge effectiveness qualification requirements. Many participants, although supportive on the exposure draft, believe it does not enable entities to fully reflect risk management strategies for some hedges. For example it does not allow applying hedge accounting for hedges of equity instruments that are fair valued though other comprehensive income; on the basis that hedge accounting can be applied only to exposures that impact the income statement. The IASB tentatively agreed to allow hedge accounting for such equity investments. • There is a view that the Board should not increase the use of the other comprehensive income. The exposure draft proposed to use other comprehensive income for accounting of all fair value hedges. The IASB has tentatively decided not to change the accounting treatment for fair value hedges and go back to the current accounting treatment for fair value hedges under IAS 39. The IASB discussed and reached tentative decisions for the following specific areas of the exposure draft: • Accounting for time value of zero cost collars The exposure draft proposed to recognise any change in the time value of an option (that is hedge accounted for) in other comprehensive income. This is a welcome change for entities as this removes the volatility in the

income statement when hedging with options. Some comment letters argued that this accounting treatment should also extend to the time value of zero cost collars, a common derivative used by corporates to manage currency and interest rate risk. The tentative decision of the IASB was to support this proposal so that a consistent treatment for hedging with options and with zero cost collars is achieved. • Clarification on “other than accidental offsetting” and “unbiased” requirement The exposure draft proposed relaxing the requirements for hedge effectiveness assessment and consequently the eligibility for hedge accounting. Current IAS 39 imposes a “bright line” quantitative test of 80 – 125%. The exposure draft proposed to replace this with a requirement for the hedge to be designated so as to be unbiased and achieved an offset that is “other than accidental offsetting”. The comment letters confirmed an overwhelming support for the removal of 80-125% test. However, many asked the Board to provide further guidance on the meaning of “other than accidental offsetting” and “unbiased requirement”. The IASB tentatively agreed to explain that the “other than accidental offset” would be met if (a) there is an economic relationship between the exposure and the derivate and (b) the effect of credit risk does not dominate the value changes. For example, if a Sterling entity hedges Euro currency risk exposure arising from future Euro denominated revenues with a Euro/Sterling currency forward with a bank counterparty whose credit risk does not fluctuate significantly over the life of the derivative.

Next steps The IASB will continue to review the comment letters and reach tentative conclusions. The final standard on hedge accounting is expected end 2011 and it will form a part of IFRS 9: Financial Instruments (Replacement of IAS 39). Up to date, the first two parts of IFRS 9 have been issued, being (a) classification and measurement of financial assets and (b) classification and measurement of financial liabilities. However, these are not yet endorsed by the EU. The endorsement process is unlikely to start until all the parts of the IFRS 9 are approved, including the part on macro hedging. As a result, endorsement is unlikely to begin until 2012 at the earliest, with the expected effective date likely to be pushed to 2014 or even 2015, as compared to the original effective date for accounting periods beginning on or after 1 January 2013.

august - september 2011


CxO Expert Group Human Rescources

Sandra De Bock

HR Manager Chep Benelux

Koen Descheemaeker HR Manager Gosselin Group

Carl De Clercq Human Resources Director Alpro

Koen Dewettinck Ass. Prof. of HRM Director part-time MBA programme Vlerick Leuven Gent Management School

Tina Dedecker HR Manager Alfacam Group

Els Druyts

HR Manager Shell Belgium

Prof. dr. Peggy De Prins

Docent en academisch verantwoordelijke HRM AMS

Walter Engels HR Manager Aveve

Astrid De Lathauwer HRD Belgacom

Raymond Evens

HR manager DHL Global Forwarding (Belgium)

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

human resources Thema-artikel pagina 39 Strategische verloning “Meer aandacht voor sociaal-fiscale optimalisatie kan leiden tot besparingen.” pagina 32

Denise Laros

Bert Lyssens

Corporate HR manager Agfa-Gevaert

Patrick Muylle

Directeur personeel en organisatie Campina Belgium

Wim Roef

HR Director Benelux Tech Data

Kristian Vandenhoudt

Inge Plancke (USG People Belgium): “We doen enkel jobs die toegevoegde waarde leveren.”

HR Manager Atlas Copco

pagina 33

Bi-Monthly Headlines pagina 33 Michel Vandermeulen HR-directeur IWT

Marc Van Hoecke HR Director KPMG

Geert Van Hootegem Hoogleraar KULeuven

Romain Verdurmen Manager HR & Legal 3M Belgium

Vicky Welvaert HR Director Asco Industries

Experts zien evolutie naar een meer profielgerichte HR-benadering

AVEVE biedt medewerkers een pallet aan mogelijkheden aan

Loon is niet het belangrijkste element om medewerkers te houden De Groep AVEVE heeft een 50-tal bedrijven in binnen- en buitenland die werkmaatschappijen worden genoemd. “We zijn eigenlijk een groep van kmo’s”, zegt Walter Engels, HR manager van AVEVE. “Daar zit er een groepsstructuur boven. AVEVE heeft lange tijd deel uitgemaakt van de Boerenbond wat betekent dat we het loonbeleid van de Groep Boerenbond hebben gehanteerd. Vanaf 1996 is dat met het oprichten van verschillende filialen aangepast. En hebben we competitieve loon- en arbeidsvoorwaarden gecreëerd.” lees verder op pagina 26


26

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

mix samen te stellen. We hebben extralegale voordelen die voor iedereen gelden zoals hospitalisatieverzekering, een groepsverzekering en maaltijdcheques. Jonge mensen hebben tegenwoordig heel wat eisen naar work-life-balance. Flexibiliteit van beide partijen is daarbij noodzakelijk. Zo kom je tot een win-winsituatie.”

Walter Engels, HR manager van AVEVE: “Onze groepsstructuur geeft zowel horizontaal als verticaal heel wat mogelijkheden naar doorgroeimogelijk-heden toe.”

Executive summary AVEVE hanteert willens nillens een dubbelsporig loonbeleid. Een voor de voormalige medewerkers van de Groep Boerenbond en een ander voor de overige medewerkers. Op het gebied van compensations & benefits speelt niet alleen het loon een rol. “Er zijn andere aspecten die minstens even belangrijk zijn”, aldus Walter Engels (HR manager). “Onder andere jobinhoud, collega’s, het niveau van de managers, waardering, vertrouwen en werkomgeving. Je moet het totale plaatje bekijken.”

www.cxonet.be

AVEVE is marktleider in de toeleveringen aan de land- en tuinbouw. Met 1.600 medewerkers in dienst realiseert de groep een zakencijfer van bijna 1 miljard euro. Binnen het personeelsbestand van AVEVE zijn er medewerkers uit het ‘oude’ regime met een aantal verworvenheden uit het verleden. Voor medewerkers, die recenter in dienst zijn gekomen, hanteert het bedrijf een ander loonbeleid met andere extralegale voordelen. Zouden beide statuten niet beter worden gealigneerd? “Dat is jammer genoeg niet realiseerbaar. Bepaalde verworvenheden wil men niet afstaan. Maar langzaamaan komt er meer en meer eenheid. De medewerkers met het Boerenbondstatuut zullen stilaan ook met pensioen gaan.” Worden jullie sterk geconfronteerd met de spanning op de arbeidsmarkt? “Die is er altijd voor sommige functies. Je bent wie je bent en in bepaalde milieus is AVEVE wel bekend, maar in andere staan we niet geboekstaafd als een sexy werkgever. IT’ers, sowieso een moeilijk profiel, hebben niet meteen de neiging om bij AVEVE te solliciteren. Maar in essentie vinden we nog altijd de

mensen die we nodig hebben. We hebben voortdurend vacatures, maar dat is logisch als je 50 werkmaatschappijen hebt. Bovendien hebben wij ook een winkelketen met 250 tuincentra waar het verloop groter is dan in andere sectoren.”

Work-life balance

Zijn er nog andere middelen om medewerkers aan het bedrijf te binden? “Eigenlijk hebben wij alles wat in de markt voorradig is. Ook bonussen en warrants. We zijn niet beursgenoteerd, dus aandelen van het eigen bedrijf bieden we niet aan. Daarnaast bieden we ook een aantal motivatoren aan zoals team incentives. Dat soort dingen behoort niet rechtstreeks tot het loonpakket, maar spelen wel een rol binnen het volledige plaatje. Verloning is niet het belangrijkste element om medewerkers te behouden. Er zijn een aantal andere dingen van belang zoals jobinhoud, collega’s, het niveau van de managers, waardering en vertrouwen, werkomgeving en locatie.”

Welke benefits gebruiken jullie om mensen aan te trekken? “Onze organisatiestructuur is een belangrijk aspect om mensen te werven. De groepsstructuur, waaronder onze werkmaatschappijen functioneren, geeft zowel horizontaal als verticaal heel wat mogelijkheden naar promotie en doorgroeimoge- Persoonlijke ontwikkeling lijkheden toe. Als je het vandaag over Bieden jullie opleidingen courant verloning hebt, is er heel wat meer aan en is dat een factor die meespeelt? “Medewerkers zullen hoe meer hoe “Ook de werkomgeving, langer aan het werk blijven. Permade werkomstandigheden, nente opleiding en bijscholing wormobiliteit en work-life den een absolute must. Al onze mebalance spelen een rol. De dewerkers hebben de mogelijkheid kunst bestaat erin om een om opleidingen te volgen. De situatie goeie mix samen te stellen.” is ook afhankelijk van hoe mensen er voorhanden dan tien jaar geleden. Ik individueel tegenover staan. Maar denk dan aan extralegale voordelen we promoten opleidingen en semien heel het pakket van training en naries, ook voor de persoonlijke ontopleidingen. Ook de werkomgeving, wikkeling van onze medewerkers. de werkomstandigheden, mobiliteit Een van de grote uitdagingen bestaat en work-life balance spelen een rol. erin om het rendement van opleidinDe kunst bestaat erin om een goeie gen te meten.”

august - september 2011


27

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Thema - artikel

human resources

Compensations & Benefits

Strategische

van het variabele loon. Brigitte Oversteyns (SD Worx): “Het percentage bedrijven dat pakweg twintig jaar geleden individuele bonussen aanbood, was heel beperkt. Vandaag geeft meer dan de helft van de werkgevers gedeeltelijk een variabel loon. Heel wat bedrijven hebben de weg gevonden naar warrant-plannen of niet-recurrent reTerwijl het loon vroeger een loutere pasmunt voor geleverde prestaties vormde, wordt het een almaar belangrijker hefboom sultaatsgebonden bonussystemen.” Yves Labeeu (Attentia) knikt: “Ook voor de bedrijfsstrategie. Een gesprek met SD Worx, Attentia hier zie je de link met de en Securex over de evolutie in Compensations & Benefits. bedrijfsstrategie. Het variabele loon biedt de werkgever de kans het engagement en de performantie In een tijd van vergrijzing en strijd fits zoals opleiding, flexibele werk- van de individuele medewerker te verhogen.” om talent is het strategisch zaaks uren, enzovoorts.” medewerkers aan te trekken en te Een interessant concept binnen houden. Compensations & Benefits zo’n Compensations & Benefits be- Bruto-netto kan daartoe bijdragen door te indi- leid op maat is het cafetariaplan: de Naast individualisering vormt opvidualiseren, te communiceren en te werknemer krijgt een korf van aan- timalisatie een grote uitdaging. Er vullende voordelen, waaruit hij een zit immers geen eeuwige rek op de optimaliseren. eigen keuze kan maken. De prak- financiële resources. Yves Labeeu tijk blijkt echter iets moeilijker, (Attentia): “Het is zaaks met een gedoordat heel wat voordelen in Bel- geven bruto budget een zo groot gië wettelijk zijn vastgelegd en mogelijk netto-besteedbaar inkovooral collectief belonen. Pierre men te realiseren. Veel bedrijven Berte (Securex) illustreert: “Terwijl kunnen nog verbeteren op het vlak de Nederlanders over een flexibel van bonusoptimalisatie, forfaitaire mobiliteitsbudget beschikken, wor- kostenvergoedingen en het ganse stelen wij nog steeds met vaste gamma van alternatieve voordelen. vergoedingen voor vervoer per au- Meer aandacht voor sociaal-fiscale Yves Labeeu (Attentia): “Meer aandacht voor to, openbaar vervoer of fiets.” Niet- optimalisatie kan zelfs leiden tot sociaal-fiscale optimalisatie kan zelfs leiden temin is een cafetariaplan wenselijk besparingen op het huidige budtot besparingen op het huidige budget.” en ook mogelijk, oordeelt Brigitte get.” Oversteyns (SD Worx): “Op voorEigen verhaal Elke medewerker schrijft vandaag waarde dat je de wettelijke bepalin- Meer dan een loonbrief zijn eigen verhaal. Werknemers gen en beperkingen goed over- Belangrijk in Compensations & hebben verschillende behoeften, schouwt, je huidige loonbeleid Benefits vandaag is ten slotte ook die bovendien variëren naargelang degelijk in kaart brengt en stap de aandacht voor transparantie en hun levensfase. Terwijl de jonge ou- voor stap tewerk gaat. Beheersbaar- communicatie. Pierre Berte (Secuder verlangt naar een vrije woens- heid vormt de sleutel tot succes.” rex): “ Werknemers beseffen niet aldagmiddag, wil de young potential tijd welke voordelen ze genieten, vooral veel opleidingsmogelijkheid. Variabele troef omdat die niet altijd even zicht- of Parallel aan die individualisering De nood aan een individuele aan- meetbaar zijn. Daarom communiloopt een andere tendens. Pierre pak toont zich niet alleen langs ceren veel grote bedrijven vandaag Berte (Securex): “Het loonpakket werknemerskant. Ook de werkge- naast de loonbrief ook een total blijft essentieel. Tegelijk groeit de ver ziet er zijn voordeel in. Dat be- reward statement, waarin alles vraag naar zogenaamde soft bene- wijst onder meer de populariteit staat neergepend.”

verloning

august - september 2011

Goele Geeraert is kandidaat in de rechten en licentiaat in de Germaanse talen. Zij werkt als freelance journaliste en is gespecialiseerd in HR, economie en Europese onderwerpen.

Executive summary HR-specialisten als SD Worx, Attentia en Securex zien hun dienstverlening inzake Compensations & Benefits groeien met het jaar. Ze fungeren niet enkel als traditioneel ‘sociaal secretariaat’, maar helpen bedrijven ook met de ontwikkeling en de implementatie van een strategisch Compensations & Benefits beleid. Een krappe arbeidsmarkt, een toenemende individualisering en beperkte budgetten maken immers dat het loonbeleid vandaag meer vereist dan de loutere uitbetaling van een som geld. Compensations & Benefits vormt een effectief en veelzijdig vehikel om de doelstellingen van de onderneming te realiseren.

www.cxonet.be


28

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

‘Lean-thinking’ betekent op een andere manier gaan werken

“We doen enkel jobs die

toegevoegde waarde leveren” “Vorig jaar klaagde een van onze medewerksters over te veel workload”, vertelt Inge Plancke, general manager bij USG People Belgium. “Daaruit bleek dat ze een keer per week een controle uitvoerde die eigenlijk compleet overbodig was geworden. Het systeem zorgde er automatisch voor. We hebben heel wat moeite moeten doen om haar ervan te overtuigen dat ze die job niet meer hoefde te doen. Dat verhaal was voor mij een eye-opener om een optimalisatieproces vanop de werkvloer in gang te zetten.”

Executive summary Het ‘lean-project’ van USG heeft geen einde. “De eerste fase heeft alvast een dynamiek losgemaakt die we absoluut levendig willen houden”, aldus Inge Plancke, general manager bij USG People Belgium. “In een volgende fase creëren we een toolbox, waarmee we het continu verbeteren als deel van onze organisatie en onze dagdagelijkse activiteiten gaan beschouwen. ‘Lean thinking’ heeft ons geïnspireerd en we plukken er volop de vruchten van.”

www.cxonet.be

zijn van het Operational Excellence verhaal”, zegt Inge Plancke. “Nadat we de processen gestandaardiseerd hebben, beseften we dat we geen concurrentieel voordeel hadden als we niet op de wensen van onze klanten focussen. Door de focus te verschuiven naar ‘Customer Intimacy’, Inge Plancke, general manager bij USG People creëren we een SSC met toegevoegde Belgium: “De bottom-up aanpak beantwoordt volledig aan de opzet die we voor ogen hebben: waarde. Onze strategie bestaat uit onze medewerkers laten vertellen wat beter kan.” standaardoplossingen én kostenreDe essentie van het lean-project van ductie.” USG is het continu verbeteren en het maximaal betrokken maken van de Waste herkennen en elimineren medewerkers. Een eerste fase in het Wat zijn de drijfveren voor het traject is het ‘Lean-thinking’-verhaal project? waarbij er via een game, begeleid “Hoewel we geen opbrengsten genedoor Cim_Cil, de basisprincipes van reren als SSC, hebben we toch een ‘lean thinking’ worden aangeleerd. belangrijke invloed op de netto winst Daarna is het aan de medewerkers van de groep. Ons kostenniveau op om aan te geven hoe de organisatie dit moment is heel competitief, slimmer kan functioneren. Slim wer- dankzij de doorgedreven standaarken betekent dat enkel taken worden disatie en automatisatie. uitgevoerd die voor de klanten een Onze drijfveer is het besef dat het waarde toevoegen. De rest is waste. steeds beter kan, maar dat je hierUSG People Belgium is sinds 2006 voor op een bepaald moment de een Shared Service Center (SSC). maximale betrokkenheid van alle Operational Excellence als focus is medewerkers nodig hebt. Zo kunnen daarbij heel belangrijk. “Onze mede- we komen tot een volwaardig partwerkers moeten echt doordrongen nership met onze operating compa-

nies (opco’s zoals Unique Interim, Start People, Secretary Plus, Express Medical, Legal Forces, HR Forces, Receptel en Innotiv). Zij kunnen zich volledig focussen op hun core business.” Lean administratie is de rode draad geworden doorheen heel jullie verhaal. “De bottom-up aanpak beantwoordt volledig aan de opzet die we voor ogen hebben: onze medewerkers laten vertellen wat beter kan. Cim_Cil leert hen ‘waste’ binnen hun taken te herkennen, om die vervolgens te elimineren. We willen vooral betrokken en kritische medewerkers die onze dienstverlening naar een hoger niveau tillen.”

500 nieuwe verbeterideeën Hoe zijn jullie tewerk gegaan om het lean-project gestalte te geven? “Cim_Cil bood ons een concreet antwoord op onze specifieke vraag. Hun game is voor ons een perfect middel om alle medewerkers bij het project te betrekken. Tijdens het spel ondervinden de deelnemers ‘aan den lijve’ wat een nieuwe manier van werken kan betekenen. Het grote voordeel is dat ze spelenderwijs hun eigen werkmethode in vraag stellen, waardoor ze open staan voor nieuwe inzichten. Er worden deelnemers uit verschillende afdelingen bij de opleiding betrokken. Dat stimuleert de samenspraak en zorgt voor verschillende invalshoeken. Om effectief resultaat te halen uit de training werden onze medewerkers uitgenodigd op een terugkommoment. Tijdens een halve dag, begeleid door onze eigen managers, passen de medewerkers de zeven types van waste toe op hun eigen werkomgeving. Het resultaat hiervan zijn meer dan 500 verbeterideeën waarmee we nu aan de slag kunnen gaan.”

august - september 2011


Loonoptimalisatie Investeren in loonoptimalisatie loont “Hoeveel� zegt u? Het doorvoeren van een loonoptimalisatie zorgt niet alleen voor een hoger netto besteedbaar inkomen voor werknemers. Ook werkgevers zijn erbij gebaat. Het aanbieden van een interessant loonpakket kan een doorslaggevende factor zijn in het beslissingsproces van kandidaten. Via bv. een cafetariaplan kan nog beter ingespeeld worden op de verschillende levensfases van uw medewerkers. Het spreekt voor zich dat de werknemerstevredenheid hierdoor toeneemt, wat o.a. bijdraagt tot een beter retentiepercentage.

Lees het volledige dossier met handige tips op www.attentia-inspireert.be Vraag naar onze reward screening


30

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

OENGOLJOFLIK Inspirerende ideeën uit de praktijk

COCOMO en New Shoes Today geloven beiden sterk in creatief ondernemerschap. Elke editie delen zij samen hun visie op een thema uit de praktijk.

Eén sterke case kleeft krachtiger ... “If you can make it in New York, you can make it anywhere”, zo klonk Frank Sinatra! De “Sinatra-tric” is één van de technieken die de auteurs Dan & Chip Heath aanhalen in hun succesvolle boek ‘Made to Stick’ waarin ze manieren beschrijven om een boodschap te laten plakken. Het is bewezen dat één knappe prestatie voldoet om geloofwaardigheid te genieten bij je prospect. Eén Sinatra-referentie kan je meerwaarde vertalen. Het formaat is ondergeschikt, kwaliteit en herkenbaarheid daarentegen zijn pure Sinatra-criteria opdat jouw voorbeeld zou blijven plakken. Voor jou als lezer van het CxOmagazine kies ik voor COCOMO: “Carglass”, als onze Sinatra! Niet omdat Carglass bekend klinkt maar omdat jij, als leidinggevende, allicht weet dat Carglass geniet van een buitengewone reputatie. Als onderneming zijn ze succesvol en CEO Jean-Paul Teyssen, samen met zijn excellent managementteam is gekend om sterk strategisch en creatief ondernemerschap. COCOMO is al 20 jaar eventpartner van Carglass. Zelfs na al die jaren waren we trots om na het laatste

medewerkersevent van 1200 personen in Tour&Taxis een welgemeende 9,99 op 10 op ons rapport te mogen noteren. Ons event kreeg eveneens een bekroning met een Benelux Event Award. Wie mij heeft leren kennen in de vorige edities weet dat ik beslist niet wil opscheppen doch slechts schetsen. Ach zo: COCOMO werkt al > 20 jaar voor Carglass en haalt bijna maximum? COCOMO moet een competente organisatie zijn met duurzame kwaliteit, een betrouwbaar meegroeibedrijf wat zichzelf weet wakker te houden. Creativiteit moet er in de genen zitten. Ze zullen Carglass als bedrijf verstaan en weten hun eisen te vertalen. Jaja, ze weten met druk om te gaan en zullen voor zichzelf de lat hoog leggen. Ja, als Carglass kiest voor COCOMO getuigt dat van hun capaciteit en maturiteit. De behaalde score onderstreept hun passie voor het vak! Oef!

Lut Wyers, creatief en strategisch directeur COCOMO. Als creatieve organisatie new shoes today kozen we een a-typische Sinatra. Natuurlijk. Het is bijna te logisch dat we een opsomming van activiteiten geven ware het niet dat al die prestaties geleverd werden op één dag. In minder dan 24u! Onze Sinatra is onze webpagina “justoneday”! We verzamelden onze diverse acties van 1 specifieke dag. Ideaal om onze diversiteit en

Conceptmakers in de organisatiewereld. Creatief. Ondernemend. Competent.COCOMO. www.cxonet.be

impact aan te tonen op vlak van creatie, innovatie en verandering. Hier komen ze: een zaakvoerder had een gesprek over coaching. 45 participanten beleefden een 14-uren workshop; een team bedacht een nieuwe visie; 1.200 geïnteresseerden luisterden naar 2 New Shoes Today presentaties op het Creativity World Forum; 1.400 contacten ontvingen een newsletter met 7 ideas; 3 kinderen wonnen aan zelfvertrouwen; 155 kinds werkten mee aan de Goed Doen kalender; 2 x 20 personen volgden een workshop over bewustzijn en maakten een filmscenario; John Cleese en Tom Kelly tenslotte ontvingen ons boek “Creativity Today”. Are we clear? We zijn er voor grote en kleine groepen, voor interactie en dialoog. Voor presentaties op grote, internationale congressen met deelnemers van top-niveau. Misschien was u getuige tijdens het eerste CxO Congres? Samen met mijn collega Joost Kadijk verzorgden we het dagvoorzitterschap! Cyriel Kortleven, crewmember of new shoes today.

MAAR WAAR! ... dan 20 referenties

Een groep onafhankelijke professionals in creatie, innovatie en verandering. august - september 2011

WWW.CXONET.BE


31

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

human resources

Bi-Monthly

Headlines Bruno Koninckx

Professioneel netwerken en rekruteren via Facebook Tot een tijd geleden werd Facebook vooral aanzien als een sociale netwerksite voor privédoeleinden. Maar meer en meer mensen gebruiken het ook voor professionele contacten, vaak met twee accounts. Er komen meer en meer initiatieven die hier op in spelen. Branch Out is al een tijd actief als een soort van LinkedIn op Facebook, en wordt ook in ons land meer en meer gebruikt. Ook rekruteringssite Monster heeft nu een gelijkaardig initiatief. BeKnown is een zakelijk sociaal netwerk, maar is gebouwd binnen Facebook. Je kan wel los van Facebook een Beknown profiel aanmaken en zakelijke relaties vormen die niet op je normale Facebookprofiel te zien zijn. Voor Monster is dit een extra kanaal om rekruteerders in contact te brengen met potentiële kandidaten. Van binnen Beknown kan je immers naar vacatures zoeken van Monster..

Hoewel de meerderheid (82%) toegang heeft tot eenvoudige informatie over het aantal absentiedagen van hun werknemers, beschikt slechts een derde (35%) van de ondervraagden over gegevens in verband met de oorzaken van het verzuim van hun werknemers. Een nog kleiner aantal bedrijven (27%) berekent ook effectief de directe kosten van het verzuim van hun werknemers. “Veel ondernemingen laten geld liggen op het gebied van verzuimmanagement”, zegt Koenraad Van Kerckhoven, Office Leader en H&B Leader bij Mercer België. “Doordat ondernemingen geen inzicht hebben in de omvang en samenhang van alle geldstromen met betrekking tot sociale zekerheid kunnen zij verzuim en arbeidsongeschiktheid ook niet goed beheren. Werkgevers doen er daarom goed aan zich breder en beter te richten op de (achterliggende) oorzaken en kosten van arbeidsongeschiktheid.”

Koenraad Van Kerckhoven, Office Leader en H&B Leader bij Mercer België: “Veel ondernemingen laten geld liggen op het gebied van verzuimmanagement.”

65% van Europese bedrijven niet in staat om oorzaken van werkverzuim te bepalen In een tijd dat veel organisaties proberen hun kosten te beperken, is 65% van de Europese ondernemingen blijkbaar niet in staat hun verzuimcijfers effectief te beheren wegens een gebrek aan goede gegevens. Dat blijkt uit het 2010 Pan-European Health Benefit issues onderzoek dat Mercer uitvoerde bij 556 bedrijven in 14 Europese landen.

august - september 2011

www.cxonet.be


32

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Experts zien evolutie naar een meer profielgerichte HR-benadering

“Het begrip

Jan Lagrain

functie is achterhaald” De vergrijzing, de economische crisis, de integratie van allochtone werknemers, het langer moeten werken: Het hoeft geen betoog dat de HR-sector voor cruciale uitdagingen staat de komende jaren. En dus ook voor cruciale oplossingen. Drie experts lieten op uitnodiging van AHRT en ICT Services hun licht schijnen over de toekomst van de HR.

Executive summary Door een mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt ziet het er naar uit dat het in de toekomst steeds moeilijker zal zijn geschikte werknemers te vinden. Behalve het aantrekken van allochtonen en het inschakelen van oudere werknemers, zien experts een oplossing in een diepgaande verandering van de traditionele benadering in de HR. Niet langer de functie, maar wel de kandidaat zal centraal komen te staan tijdens de rekrutering.

www.cxonet.be

“In 2014 start een nieuwe oorlog en jullie moeten voor vrede zorgen!” Met die boude uitspraak opende Geert Van Hootegem, professor arbeidssociologie aan de K.U.Leuven, een masterclass met de bijzondere titel “Rekruteren in een wereld zonder kandidaten”. Drie experts uit drie verschillende disciplines brainstormden samen met een honderdtal genodigden over een van de grote uitdagingen van het HR-beleid van de toekomst: rekrutering.

werkloosheid, zelfs als de economie zich zal herstellen.”

“Vanaf 2015 zal onze maatschappij meer ouderen en minder jongeren tellen, wat een probleem op de arbeidsmarkt als gevolg heeft”, legt professor Luc Sels, decaan van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen aan de K.U.Leuven, uit. “Bovendien is de economische crisis zeker nog niet voorbij, wat sommigen ook beweren. Er is wel een stijging van jobs, maar die manifesteert zich vooral op het vlak van gesubsidieerde sectoren. In de industrie is er nauwelijks vooruitgang. Het gevolg is structurele

Van klant naar kandidaat?

Alternatieven dringen zich dan ook op. “Enerzijds denken we aan het aantrekken van allochtonen, wat in ons land geen sinecure is. De andere oplossing is het langer werken-verhaal. Maar wie dat debat in de actualiteit volgt, merkt dat deze piste op veel weerstand stuiten van vakbonden en werknemersorganisaties”, merkt Sels op.

De meest voor de hand liggende oplossingen zijn dus niet zo evident als ze eruit zien. Professor Van Hootegem pleit er daarom voor de blik te verruimen en het HRM van binnenuit aan te pakken. “Diversiteit is het sleutelwoord, maar dat woord wordt dikwijls nogal categoriaal bekeken. Het wordt geassocieerd met vormelijke aspecten, zoals leeftijd, afkomst …” “Wij denken dat het nodig is om het begrip diversiteit vanuit een heel ander perspectief te bekijken”, vult de Nederlandse pro-

Professor Geert Van Hootegem: “In 2014 start een nieuwe oorlog en jullie moeten voor vrede zorgen!”

fessor arbeidspsychologie Martin Eeuwema aan. “Diversiteit betekent voor ons dat je de werkvloer gaat organiseren in functie van de beschikbare competenties in plaats van de beschikbare functiebeschrijvingen.” “Dat betekent dat de aandacht zal verschuiven van de klant naar de kandidaat”, aldus Van Hootegem. “Functie is een achterhaald begrip. Momenteel vertrekken bijna alle bedrijven vanuit een functie en een functiebeschrijving. Aan die beschrijving wordt dan de perfecte kandidaat gekoppeld. Wel, bedrijven zullen in de toekomst eerst moeten kijken naar wie beschikbaar is op de markt en op basis van de verschillende kandidaten de functies omlijnen. Een omgekeerde logica dus.” Hootegem en Eeuwema zien de rol van rekruteringsbureaus en personeelsdiensten in die context drastisch veranderen. “De HR-diensten van bedrijven of bureaus zullen niet langer louter adviserend werken, maar krijgen vooral een organiserende rol. Ze zullen kandidaten moeten linken aan bedrijven in plaats van bedrijven aan kandidaten. Het strategische nadenken zal in hun kamp komen te liggen en niet langer in het kamp van directies. En dat is een hele uitdaging!”

august - september 2011


33

general management

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

CxO Expert Group Sales & Marketing

Sven Algoet

Lieven Beyl

Marketing manager Athlon Car Lease Belgium

Tim Claessens

Marketing director DHL Express Belux

Michel De Bolle

Marketing manager Citibank Belgium

Piet De Grauwe

Marketing manager Cofely Services

© Jos Verhoogen

Area Sales Manager Cavalier

Dirk Hendrickx

Vice President EMEA Barco

Gert Jacobs

Marketing en trade marketing manager Cadbury Belgium

Steve Muylle

Professor of Marketing Partner of Vlerick Leuven Gent Management School

Ursula Quadpeers Marketing manager Mazda Motors Belux

Johan Vanden Bergh

Marketing manager KIA Motors Belgium

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

sales & marketing Thema-artikel pagina 35 Doelgerichte communicatie biedt resultaat “Test uit welke boodschap aansloeg, wie reageerde… Met die gegevens kun je een volgende keer aan de slag.” pagina 36

Patrick Van der Avert

Manager Corporate Communications & Marketing Belux Atradius Credit Insurance

Anne Van Gils

Marketing manager Gosselin Group

Joris Vanholme Marketing manager Attentia

Ward Van Rijckeghem

Brand manager Volvo Cars Europe

Steven Vansnick Sales manager Ricoh Belgium

Over de relevantie van corporate branding pagina 39

Belgique: Google ausculte l’économie Internet pagina 40 Sven Veressen

Communicatiemanager Think Media

Jan Vroemans

Marketing manager Jaguar Land Rover Belux

Is uw organisatie klaar om te groeien? pagina 42

Sonja Van Dorslaer (Swiss Post): “We zijn meer dan een distributeur.”

Direct marketing acties van KIA gericht op customer loyalty

“We gaan de dialoog met onze klanten niet uit de weg” KIA doet een zestal digitale direct marketing acties per jaar. Die gebeuren meestal bij de lancering van een nieuw model of wanneer er promoties zijn voor bestaande modellen. “Naar bestaande klanten sturen we nieuwigheden en doen we acties voor customer loyalty”, zegt Johan Vanden Bergh, marketing manager bij Kia Motors Belgium. “Onze klanten kunnen dan accessoires kopen. We laten onze klanten ook weten wanneer het tijd is voor het winter- en zomeronderhoud. Verder richten we ons met promotie-acties naar prospecten. Een duidelijke segmentatie is hierbij belangrijk.” lees verder op pagina 34

august - september 2011

www.cxonet.be


34

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Dat wordt aangevuld met heel gerichte digitale marketing waarbij media-aankoop op dit ogenblik van ondergeschikt belang is. Vanden Bergh: “De klemtoon ligt nu op het optimaliseren van de ‘flow’ naar en op onze eigen site, met name het inzetten van sociale media waar mogelijk. Dat laatste is nog een echt leerproces. Maar we monitoren op wekelijkse basis onze digitale marketing KPI’s via een specifiek dashboard.”

Johan Vanden Bergh, marketing manager bij Kia Motors Belgium: “Het autosalon is een heel belangrijke bron van contacten voor ons.”

Executive summary Direct marketing (DM) is voor KIA een manier om het contact met de klanten die dat willen, te onderhouden én het is een manier om de relatie met prospecten te concretiseren met het oog op een eventuele aankoop. “In de regel gaan we dus geen koude adressen huren, maar werken we vooral met de instroom op het autosalon”, aldus Johan Vanden Bergh, marketing manager bij Kia Motors Belgium. “Verder met de contacten die digitale marketing oplevert en via spontane reacties die onze site genereren. DM neemt ongeveer 5 procent van ons totale marketingbudget in beslag.”

www.cxonet.be

KIA gaat heel gefocust tewerk. “In het verleden deden we acties via kranten met de fameuze insteekfolder die het gamma én de promoties op regelmatige basis op het voorplan plaatsten”, aldus Johan Vanden Bergh. “Tegenwoordig trekken we volop de kaart van tv, uitsluitend voor de nieuwe modellen. Enerzijds om de auto’s zelf te lanceren, maar anderzijds ook om het merkimago de hoogte in te stuwen. Uit onderzoek weten we dat design als verkoopsargument dui-

“We hebben een Social Media Charter voor Facebook gelanceerd. Gewoon omdat we de dialoog met onze klanten niet uit de weg willen gaan.” delijk scoort bij de toekomstige KIA-rijder en in se willen we maar twee dingen communiceren: een knap design én de 7 jaar fabrieksgarantie.”

een mailing voor een promotie bezig zijn, schakelen we het ‘running’ programma even uit zodat mensen op korte tijd niet te veel e-mails ontvangen.”

Kopen jullie databases aan? “Heel weinig. Af en toe huren we een database. Maar de grootste instroom komt er via onze website en via online acties. We doen wel een beroep op externe partners voor de verrijking en cleaning van bestaande databases. Maar niemand Hoe ver staan jullie in het project ontvangt van ons een e-mail zonrond sociale media? der voorafgaande toestemming.” “In eerste instantie zetten we massaal in op SEO en SEA, uiteraard Interactie tot stand brengen maakt Google Adwords daar deel Waarop is de inhoud van jullie van uit. We zijn waarschijnlijk ook mailings vooral gericht? het eerste automerk dat een Social “We proberen interesse te wekken Media Charter voor Facebook in onze auto’s. De bedoeling is om heeft gelanceerd. Gewoon omdat mensen effectief tot actie aan te we de dialoog met onze klanten zetten. We willen interactie tot niet uit de weg willen gaan. Het stand brengen met de klant/prosmoet wel een eerlijke en correcte pect zodat we zeker zijn dat hij/zij dialoog blijven, vandaar dat char- met ons product ‘bezig is geweest’. ter. Maar we censureren de opmer- We vermijden om testritten te pukingen van klanten en prospecten shen. De kwaliteit van de prospecduidelijk niet.” ten moet hoog genoeg blijven. Het is evenmin de bedoeling om de tijd en energie van onze dealer te verVerrijking en cleaning van kwanselen.” databases Gebruiken jullie voor DM-acties verschillende databases per mo- Hoe wordt de ROI van DM-acties gemeten? del? “We segmenteren heel sterk en “In de eerste plaats wordt de ‘opehebben een ruim klanten- en pros- ning rate’ gemeten. En daarnaast pectiebestand. Niet iedereen ont- proberen we mensen altijd tot actie vangt alle mailings. Wanneer we aan te zetten via een ‘click through’. de eerste keer met mensen in con- Dat zijn de twee voornaamste critact komen, vragen we enkel hun e- teria. Zo kom je te weten of je al mailadres. Bij volgende contacten dan niet interesse hebt gewekt.” proberen we meer gegevens te verzamelen. Timing is belangrijk. Op het juiste moment sturen we een aanbod voor een proefrit of een offerte. Daartussen hebben we acties die gebonden zijn aan nieuwe modellen en promoties. Als we met

august - september 2011


35

sales & marketing

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Thema - artikel

Direct marketing is kostenbesparend

Doelgerichte communicatie

biedt resultaat Hoe kun je efficiënt prospecteren? Met een doelgerichte boodschap aan het juiste adres! Nieuwe media zijn prima, maar ook een mailing per post doet het nog steeds goed. Database marketing is een onmisbare tool. Direct marketing biedt tal van mogelijkheden. Wil je alle bedrijven in jouw regio, actief in een bepaalde niche en met minstens vijf werknemers terugvinden? Een degelijk adressenbestand is dan een must. Dat kun je aanwenden als marketinginstrument. Zo kun je specifieke targets vooropstellen, zoals klantentrouw bevorderen en verlieslatende ondernemingen detecteren. “In onze database zitten 1,1 miljoen adressen van bedrijven, zelfstandigen, vzw’s. Het gaat van grote bedrijven tot de bakker om de hoek”, zegt Burt Riské van Coface Services. De databank bevat ook financiële informatie. “Zo kun je gericht werken en alleen kredietwaardige bedrijven aantrekken”, aldus Burt Riské.

Hilde Pauwels is freelance journalist. Ze werkt voor De Standaard en verschillende vakbladen.

Respons

Ruim 78% van direct mail wordt effectief gelezen.

Burt Riské. Een databank moet uiteraard geregeld vernieuwd worden. “Er is bij bedrijven een verhuispercentage van 5 tot 10%. Cruciaal is ook de juiste contactpersoon, hier zijn er tot 65% wijzigingen op jaarbasis. We raadplegen hiervoor tientallen bronnen en brengen onze Marktstudie Coface biedt ook marktstudies aan. klanten snel op de hoogte.” Die helpen om doelgericht een nieuwe markt aan te boren. “We Boodschap kunnen gegevens aanreiken van de Hoe kun je er voor zorgen dat een sectoren waarin ze werken, het aan- boodschap goed aankomt? Uit cijtal werknemers, ... We gaan ook na fers blijkt dat 38% van de Belgen hoe het huidige klantenbestand van elke dag de mailbox raadpleegt en een bedrijf eruit ziet. Op basis daar- 97% de postbus. Direct e-mail van zoeken we nieuwe potentiële wordt voor 20% gelezen, direct mail klanten, gebaseerd op het profiel voor 78%. “Veel gegevens worden van het bestaand cliënteel”, zegt per mail verspreid. Dit is zinvol als

august - september 2011

je potentiële klanten treft die al een tijdje naar je product of diensten op zoek waren. Maar er is een oververzadiging. Mails worden ook snel verwijderd”, zegt Joost De Brauwer van Formail. In opiniepeilingen komt direct mail als een positief reclamekanaal naar voren. Mensen nemen tijd om post te lezen. Die blijft vaak liggen en bereikt zo verschillende mensen. Als je direct mail integreert in je crossmediale campagne dan neemt je ROI met minstens 20% toe, zo blijkt uit cijfers van B-post. “Facebook en Twitter zijn nog niet helemaal ingeburgerd. Die media moet je voortdurend opvolgen om negatieve commentaar te counteren”, aldus Joost De Brauwer.

Hoe kun je streven naar een hoge respons? Rik Decorte van WDM wijst er op dat de boodschap moet aansluiten bij de doelgroep. Als je met eigen data werkt, kun je nagaan wie recent en vaak klant bij jou is. Ook data quality is een must. Het komt niet goed over als je iemand twee keer aanschrijft of twee personen van het zelfde gezin. “Call for action is ook belangrijk. Geef duidelijk aan wat je verwacht en hoe dat kan. Een proefrit met een wagen maken? Vermeld dan waar en bij wie dat kan. Moet je respondent iets invullen? Doe zelf zoveel mogelijk van het werk. Geef ook aan wat de voordelen voor de respondent zijn: WIIFM of What’s in for me.” Er zijn ook enkele technische factoren. Een loszittende antwoordstrook is beter dan knipwerk. Vraag ook niet om er een postzegel op te plakken en werk met antwoordtermijnen. “Test telkens uit welke boodschap aansloeg, wie reageerde, … Met die gegevens kun je een volgende keer aan de slag.”

Executive summary Er zijn steeds meer mediakanalen om boodschappen te verspreiden. Die laten toe om heel gericht campagnes op te starten. Digitaal bereik je heel snel veel mensen. Maar ook drukwerk dat per post wordt verstuurd, blijft zinvol. Cruciaal is dat je een goed adressenbestand hebt dat voortdurend geactualiseerd wordt.

www.cxonet.be


36

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Wat levert

Over de relevantie van corporate branding

Renaat Van Cauwenberge is werkzaam bij GRAMMA n.v. als senior advisor op vlak van identiteitsontwikkeling & corporate branding en is lid van het managementteam.

het op? U kent ze wel, de lijstjes met de tien sterkste merken, de tien ondernemingen met de beste reputatie, de tien meest gewilde werkgevers. Het eerste lijstje gaat nog over de brand, maar de twee andere wijzen op de groeiende belangstelling voor ‘the company behind the brand’. In deze bijdrage leest u de vier belangrijkste voordelen van een sterk organisatiemerk.

Executive 1. Goodwill creëren summary

Een goede reputatie versterkt de goodwill tegenover een onderneming en daardoor tegenover haar producten of diensten. Die reputatie kan betrekking hebben op de kwaliteit van producten en diensten, maar ook op het maatschappelijk gedrag van de onderneming. Steeds meer mensen kopen bij voorkeur van bedrijven die ze geloofwaardig vinden, die volgens hen iets positiefs bijdragen aan de wereld en die daardoor een maatschappelijke legitimiteit verwerven. Het is dus nodig daar aandacht voor te hebben. We moeten wel beseffen dat je met corporate branding de reputatie kunt beïnvloeden, maar niet volledig beheersen. Ze kan immers niet alle elementen controleren die de reputatie bepalen.

Een sterk organisatiemerk kan op meerdere vlakken voordelen opleveren: • het versterkt de goodwill tegenover een onderneming én haar producten; • het maakt product branding effectiever; • het helpt om de onderneming een reputatie te bezorgen als aantrekkelijke werkgever; • het vergroot de motivatie en de 2. Producten ondersteunen identificatie van de medewerkers. De geloofwaardigheid van een onderneming straalt af op haar producten, tenminste als de consument de

www.cxonet.be

band tussen onderneming en producten kent. Corporate branding ondersteunt de product branding en maakt ze effectiever, met name wanneer de corporate branding kenmerken bevat die ook voor het product belangrijk zijn. De associaties die de onderneming oproept via haar product branding moeten passen in het plaatje van de corporate branding. De verkoop van Nivea-producten, die worden gepositioneerd als zuiver en eerlijk, zal voordeel halen uit een corporate branding waarin de aandacht wordt gevestigd op milieuvriendelijke productieprocessen.

3. De medewerkers motiveren We leven graag in de overtuiging dat wat we dagelijks doen, goed of tenminste niet slecht is. We werken graag in een omgeving die ons talent en onze inspanningen waardeert, die openstaat voor onze ideeën, die bekommerd is om ons welzijn, en die dat o.a. uitdrukt in een goed loon, goede voorwaarden en welwillendheid in de arbeidsrelaties. Dat is onze ‘interne’ ervaring als werknemer. Al die elementen kunnen ook deel gaan uitmaken van de (externe) reputatie, en dan worden we een tweede keer gesterkt in de overtuiging dat we ‘goed zitten’. Een goede externe reputatie van de onderneming verhoogt ons welbevinden als werknemer, vergroot onze identificatie met het bedrijf en stimuleert ons tot inzet. We voelen ons goed bij de corporate brand die wordt uitgedragen en hebben de neiging hem door ons gedrag te bevestigen.

4. Goede krachten aantrekken Veel jongeren die de arbeidsmarkt betreden, wensen hun talenten te ontplooien in een werkkring die ethisch handelt en zich maatschappelijk verantwoord gedraagt. Anderen zullen vooral kijken naar aspecten die minder ethisch georiënteerd zijn: ontplooiingskansen, goede arbeidsrelaties, een goed loon. Het ene is niet tegengesteld aan het andere, en op beide niveaus kan corporate branding een positief beeld van de onderneming in de hand werken. Zo krijgt de organisatie een reputatie als aantrekkelijke werkgever, waardoor zij gemakkelijker waardevolle werknemers kan rekruteren. Zij heeft ook meer kans om werknemers aan te trekken die zichzelf in de bedrijfscultuur en de corporate identity herkennen en die er graag aan zullen meewerken. Employment branding is een succesvol nevenproduct van corporate branding voor ondernemingen die in de war on talent het laken naar zich toe willen trekken.

august - september 2011


10%

WDM Belgium researchdreef 65 1070 Brussel t +32 (0) 2 555 94 44 www.wdmbelgium.be Consumer & business DriVen in Acquisition And rEtEntion mAnAgEmEnt d AtA q u A l i t y intErActivE mArkEting

180_125.indd 1

25%

Hogere roI door Perfecte data QualIty De single customer view verhoogt de efficiĂŤntie van uw activiteiten. De keys van WDM Belgium faciliteren het interne proces om de kwaliteit van uw gegevens te verbeteren en te bewaken. WDM BELGIUM, uw DATA QUALITY expert Surf naar http://bit.ly/WDMBelgium_keys

15/07/11 12:20


De verschillende media zijn stukjes van een geslaagde communicatiepuzzel.

Formail zorgt dat uw puzzel past.

concept, tekst & lay-out

adressen beheer dru kwerk Achter iedere campagne zit een pak ervaring en knowhow. Formail is uw mailingpartner die met u meedenkt en adviseert, zodat u meer uit uw campagne haalt.

uw mailingpartner

Kijk op www.formail.be

personal isatie

en ontdek het volledige servicepakket.

responsverwerk ing

a postk la

e-ma il in g

r mak

en

uw mailingpartner

verzending CONTACT

I.Z. Waterven 3a - 8501 Heule - T 056 24 55 31 - F 056 24 55 35 - E info@formail.be

FORMAIL ad marketeers A5.indd 1

13/07/11 17:35

Wilt u het juiste doelpubliek bereiken

en uw business Wist u dat u met uw eigen magazine tot 26 minuten exclusieve aandacht krijgt van uw doelgroep?

RENAULT magazine

seizoensblad voor boeiend buitenleven

Melk & honing

mars 2011 n° 66

3 jours de La Panne-Coxyde • p.111 une épreuve cycliste soutenue par des collaborateurs bpost lance RelatioMail • p. 14 utiliser la facture comme moyen de communication gagnez un séjour sur les plages espagnoles • p. 16 répondez à 4 questions et tentez votre chance

# april 2011

lente 2011

14

Cherchez la femme

neem grat mij is mee!

le journal pour tous les collaborateurs de bpost rebranding de bpost

Salon de l’Auto

bpost en grand

Varkensbedrijf van els en Ilse

passion

les nouvelles camionnettes sont arrivées

Le plus grand logo de bpost, d’une surface de quelque 400 m², a pris place depuis peu sur les centres de tri. Son installation n’a pas été une mince affaire…

Van veld tot bord

ma passion ? la cuisine ! Vous faites preuve de créativité culinaire ? Vous préparez des plats appétissants ? Vous n’êtes probablement pas le (la) seul(e). Nous sommes partis à la recherche des cordons bleus parmi le personnel de bpost.

Les toutes nouvelles camionnettes de bpost sont des véhicules Fiat. La première a été officiellement présentée au dernier Salon de l’Auto.

p. 05

Kempische asperges en mousseline van Westmalle tripel

p. 08

sessions d’information

p. 16

515 sessions

Het plattelandsgevoel van

Belle Perez

d’information pour expliquer le plan stratégique

Binnenkijken

Jos theys Boerderij

Entre février et juin, pas moins de 515 sessions d’information seront organisées pour expliquer en détail le nouveau plan stratégique de bpost. Une entreprise gigantesque, qui

CONCEPT-CAR R-SPACE

permet à chaque collaborateur de chaque département d’être informé sur la teneur du plan stratégique et de la manière dont il sera mis en œuvre. Ca est en conjuguant tous nos efforts que nous parviendrons à assurer notre avenir.

RUIMTE VOOR IEDEREEN

Weekendje Weg

Land van Playsantiën Surf & win een luxeweekend op het platteland www.Melkenhoning.be Surf & win een luxeweekend op het platteland www.Melkenhoning.be

RenaultMag_mars11_cover_NL_00.indd 1

3/14/11 12:14:10 PM

RenaultMag_mars11_cover_NL_00.indd 1

3/14/11 12:14:10 PM

notre avenir. guant tous nos efforts que nous parviendrons à assurer la manière dont il sera mis en œuvre. Ca est en conjud’être informé sur la teneur du plan stratégique et de permet à chaque collaborateur de chaque département

Land van Playsantiën

gique de bpost. Une entreprise gigantesque, qui expliquer en détail le nouveau plan stratésions d’information seront organisées pour Entre février et juin, pas moins de 515 ses-

RUIMTE VOOR IEDEREEN

CONCEPT-CAR R-SPACE

Weekendje Weg

stratégique le plan pour expliquer d’information sessions

515

Jos theys Boerderij Binnenkijken sessions d’information

p. 05

Belle Perez

p. 08

p. 16

Het plattelandsgevoel van

Westmalle tripel en mousseline van Kempische asperges

Salon de l’Auto

la cuisine ! ma passion ? passion

le journal pour tous les collaborateurs de bpost

els en Ilse Varkensbedrijf van Cherchez la femme

mee! is grat mij neem

Propaganda nv/sa - j.f. kennedyplein 1a Melk & B-1930 zaventem - info@propaganda.be t +32 2 725 29 10 – f +32 2 725 29 11 seizoensblad voor boeiend buitenleven

sont arrivées camionnettes les nouvelles

en grand bpost rebranding de bpost

parmi le personnel de bpost. la recherche des cordons bleus seul(e). Nous sommes partis à probablement pas le (la) appétissants ? Vous n’êtes Vous préparez des plats créativité culinaire ? Vous faites preuve de

dernier Salon de l’Auto. été officiellement présentée au des véhicules Fiat. La première a camionnettes de bpost sont Les toutes nouvelles

une mince affaire… Son installation n’a pas été sur les centres de tri. 400 m², a pris place depuis peu d’une surface de quelque Le plus grand logo de bpost,

Van veld tot bord

honing

doen groeien?

lente 2011

14

magazine RENAULT # april 2011

n° 66 mars 2011

répondez à 4 questions et tentez votre chance gagnez un séjour sur les plages espagnoles • p. 16 utiliser la facture comme moyen de communication bpost lance RelatioMail • p. 14 une épreuve cycliste soutenue par des collaborateurs 3 jours de La Panne-Coxyde • p.111

Contacteer ons! Tel: 03 889 52 59 e-mail: sylvie.scherrens@cxonet.be


39

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

sales & marketing

Business Internet

Belgique:

Google ausculte l’économie Internet

Jean-Luc Manise

Julien Blanchez: “L’ économie Internet pourrait devenir plus importante en taille que le secteur financier.”

leviers majeurs: l’expansion géographique sans présence physique, l’amélioration de l’automatisation Quand l’éco-système Internet se porte bien, Google grandit. des échanges d’informations tout C’est dans cette logique que la filiale belge a commandé à au long de la chaîne de valeur et une The Boston Consulting Group une étude sur l’impact meilleure collaboration entre économique du Net en Belgique, afin de sensibiliser les clients, fournisseurs et partenaires entrepreneurs et les pouvoirs publics à son importance. en 3 premiers lieux. En quatrième et cinquième point, Internet apporte “Il est frappant de constater”, ex- 10 %, pour atteindre 3,5 % du PIB en plus de transparence en diminuant le poids des intermédiaires (comme plique Julien Blanchez, Marketing 2015. les courtiers) et augmente le niveau Manager Google Belgique “à quel de profitabilité, en particulier pour point les pays européens évoluent à La Belgique en retrait des vitesses très différentes. Et force “Reste que la Belgique est fort en re- les produits de niche qui peuvent est de constater que la Belgique peut trait en comparaison avec des pays être vendus dans le monde entier. mieux faire. En matière de présence comme l’Angleterre où l’on se situe sur le Web, elle est en queue de pelo- à 7,2 %, ou la Hollande où l’on est à 430 PME interviewées ton: moins de la moitié des PME 4,3 %. De plus, si on analyse les Julien Blanchez: “Le BCG a interbelges ont un site Internet. Et ce n’est chiffres, on constate chez nous un viewé 430 PME. Seuls 33 % d’entre pas une question de barrière techno- déficit d’offre inquiétant. Les 8,6 elles utilisent activement le Web: des logique: elles sont tout simplement milliards d’euros viennent de 40 % chiffres qu’il faut comparer aux 46 % persuadées qu’elles n’en n’ont pas be- des dépenses en infrastructure et de en Hollande et 66 % en Angleterre. soin”. Or Internet a et peut avoir une 60 % de la consommation en ligne. Or les PME ‘en ligne’ exportent 40 % incidence considérable sur l’écono- Mais celle-ci est réalisée pour moi- en plus que les autres et ont une mie. Le BCG estime qu’en 2009, In- tié sur des sites à l’étranger.” croissance quatre fois supérieure. ternet a contribué à l’économie belge L’enjeu en vaut bien la chandelle!” à hauteur de 2,5 % du PIB, soit Opportunités 8,6 milliards d’euros. “C’est plus que Un second aspect de l’étude porte Trois chantiers majeurs l’agriculture et plus que l’Horeca” sur l’analyse des opportunités que Mais que faut-il donc faire pour explique Julien Blanchez. “Et si des présente Internet pour les entre- faire croître l’économie belge de mesures adéquates sont prises, l’éco- prises. A titre d’exemple, le BCG se 15 % et attendre les 19,6 milliards nomie internet pourrait croître de penche sur 3 secteurs où la Belgique d’euros? Le BCG distingue trois 15 % par an, pour atteindre 4,6 % en a été pionnière: la logistique, la chantiers essentiels: il faut augmen2015. Cela signifie qu’à ce moment, vente de vêtements et le secteur des ter la confiance et l’intérêt du elle deviendrait plus importante en voyages. Selon le BCG, Internet a consommateur, intégrer Internet taille que le secteur financier, et ta- permis de transformer la plupart dans le core business des entrelonnerait le secteur de la construc- des secteurs qui se sont mis à l’utili- prises et faire en sorte qu’Internet tion.” Dans la négative, on connaî- ser et cette transformation se tra- figure sur l’agenda des décideurs trait une croissance annuelle de duit auprès des entreprises par cinq politiques.

august - september 2011

Executive summary La mesure de l’impact d’Internet sur l’économie dépasse la seule estimation du PIB. Celui-ci se monte à 2,5 %, soit 8,6 milliards d’euros. A cela s’ajoute le commerce B2B (53 milliards d’euros), la publicité en ligne (293 millions d’euros par an) et les améliorations en terme de productivité. En Belgique, l’économie Internet emploie quelque 28.000 personnes.

www.cxonet.be


40

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Is uw organisatie klaar om te groeien?

Noodzakelijke organisatorische

voorwaarden voor

groeistrategie

Executive summary Organisaties bepalen zowel tijdens de strategievorming als bij de uitvoeringsfase ervan, de intrinsieke waarde van strategische planning. Dit artikel bespreekt enkele organisatorische hindernissen die liggen tussen strategieontwikkeling en de resultaten ervan, en vooral, hoe deze hinderpalen kunnen vermeden worden. Met deze basics indachtig is elk bedrijf beter voorbereid op de strategievorming en groeicreatie.

www.cxonet.be

dan te laat af waarom men niet vroeger bij de strategie-ontwikkeling betrokken werd.

Zorg dat er ruimte is voor analytische ondersteuning bij het strategisch proces

Strategische marketingplanning kan niet zonder juiste bedrijfsgegevens. Zo zijn productmarktcombinatie- en klantenanalyses de noodEen competitief strategisch groei/marketingplan hebben, zakelijke basis voor heel wat met een juiste vertaling van businessstrategie naar portfolio-analyses die hierop gebamerkstrategie en communicatieplanning is van grote seerd zijn. Het bedrijf moet de tijd waarde voor een bedrijf. Maar of het plan op de juiste vrijmaken om alle gegevens te verbriefing is geschreven en of de intrinsieke waarde van het zamelen. Hoe meer het bedrijf onplan uiteindelijk zal gerealiseerd worden, hangt vaak af van diverse organisatorische aspecten. Dit artikel bespreekt der druk staat en hoe relevanter de strategievorming, hoe minder tijd enkele organisatorische hindernissen die liggen tussen en capaciteit men vaak heeft om destrategieontwikkeling en de resultaten ervan, en vooral, ze analytische ondersteuning te gehoe deze hinderpalen kunnen vermeden worden. ven. Vaak is er een link tussen beDe basics voor succesvolle strategievorming. schikbare analytische gegevens en de competitieve positie van het bedrijf. Regelmatig worden de nodige Zorg dat de groep die brieft ook houdt dan de marketers van het analyses te laat in het proces van bedrijf. Zorg dat de briefing en de strategievorming aangeleverd, wat diegene is die beslist Uit het Positioneringsonderzoek uiteindelijke bespreking van de niet tijds- en kostefficiĂŤnt is. van 4Growth blijkt dat 52% van de strategie door dezelfde groep menbedrijven een businessplan heeft sen gebeurt. Het is erg tijds- en Zorg voor executieve middelen dat de fundamenten van de be- kostefficiĂŤnt en verhoogt de waarde na de strategie-ontwikkeling drijfsdifferentiatie bepaalt. Die van de strategie. Al zullen heel wat strategische fundamenten worden later in di- Bij 48% van de bedrijven is er geen groeiplannen onnodige bestedinverse plannen zoals een strategisch business-strategie. De strategische gen van een bedrijf in het huidige marketeer moet dan eerst de busi- marketing- en salesplan kunnen marketingplan geconcretiseerd. Dit businessplan wordt niet altijd nessplannen realiseren voor de schrappen, dan nog zijn er middeop dezelfde manier gedeeld, begre- vertaling naar marketing-, merk- len nodig om een groeiplan te onpen of gevolgd in alle geledingen en communicatieplanning kan ge- dersteunen. Dat heeft in de eerste van de organisatie. Om te voorko- start worden. Als het topmanage- plaats te maken met de beschikbamen dat de briefing onvolledig of ment niet aanwezig is bij de re marketingbudgetten. Sommige onjuist is, is het aan te bevelen om briefing voor de strategie-ontwik- bedrijven haalden te weinig groei de uiteindelijke beslisser over het keling, is de verrassing tijdens de uit de markt door onvoldoende strategisch marketingplan, vaak de presentatie van het plan des te gro- middelen. Ter illustratie: een beCEO, bij de briefing te betrekken. ter en - al is men blij verrast- drijf dat enkel in martkpenetratie En zelfs dat is vaak niet voldoende schrikt men van de ingrijpende en gelooft, is vaak te ondervoed (gebij bedrijfsgroepen waarbij de fundamentele analyses die veel bruikt te weinig offensieve middeachter-de-schermen-verdoken- verder gaan dan executieve plan- len) om verder te groeien. Maar begroepsdirectie andere plannen ning. Zo horen keuzes over waar- schikbare middelen hebben ook heeft dan de bedrijfsdirectie, of de dedisciplines of segmentaties bij direct te maken met de gerealiseerventure capitalist met een andere het DNA van de bedrijfsvoering. de marges. Een bedrijf dat een sterhorizon en doelstellingen rekening Het topmanagement vraagt zich ke groei kan realiseren maar tege-

august - september 2011


41

sales & marketing

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Geert Vanhees: “Enkele organisatorische basics maken het strategisch planningsproces en de resultaten ervan veel waardevoller.”

lijk geen of te weinig marges heeft, wordt bij groei te afhankelijk van vreemd kapitaal. Als er van de bedrijfswinsten te veel extern wordt afgeroomd, kan dat de beschikbare middelen voor verdere groei nog verminderen. Een infuus van vreemd kapitaal gaat gepaard met aderlatingen die eigenlijk zouden geherinvesteerd moeten worden.

Zorg voor consistentie na de strategie-ontwikkeling De nood aan strategie-ontwikkeling komt er regelmatig na een periode van diverse koerswijzigingen. Eén van de grootste redenen voor strategievorming is trouwens een niet-consistente koers die zijn slechte resultaten openbaart. Niet alleen de opvolging van inconsistente positioneringen is nefast voor de groei, diverse inconsistente business-strategieën zijn dat nog meer. Het is belangrijk om bij de start van strategie-ontwikkeling de noodzaak van een consistente realisatie van de strategie te beklemtonen. 50% van de Vlaamse familiebedrijven heeft een business-strategie, 10% voert die ook consistent uit. Als een half jaar na

august - september 2011

de goedkeuring van de businessen marketingstrategie, kort gezegd de groeistrategie, 30% van de beslissingen niet in het plan te vinden zijn, dan blijkt de organisatie zijn zwalpende koers niet te hebben afgezworen en is de strategie-ontwikkeling een doodgeboren kind. Regelmatig heeft dit te maken met ongeduld en het niet kennen van realistische succeshorizonten van sommige strategieën. Zo kan een marktontwikkelingsstrategie gemakkelijk een jaar vragen voordat de kassa rinkelt. Na drie maanden van koers veranderen omdat de resultaten uitblijven, getuigt van een ongefundeerd ongeduld en doet het bedrijf terug belanden in ‘meer van hetzelfde’. Blijf geloven in uw uitgezette koers.

Zorg dat de nieuwe strategie doorleefd verankerd is in de organisatie Een strategie kan maar succesvol zijn als het gedragen wordt door de hele organisatie. Dat betekent in de eerste plaats dat al tijdens de strategie-ontwikkeling de betrokkenheid van diverse medewerkers moet worden gestimuleerd. Een

strategie die boven het hoofd van het hele bedrijf is geschreven mist niet alleen de link met de dagdagelijkse realiteit maar ook het engagement van de mensen die het moeten uitvoeren. De intrinsieke motivatie ontbreekt dan vaak. Maar ook na de strategievorming is het betrekken van zoveel mogelijk relevante medewerkers een noodzaak om de implementatie consistent te laten verlopen. Kickoff’s en andere dynamiserende communicatie-events zijn nodig om de draagkracht binnenin de organisatie te realiseren. Een strategisch plan zonder een krachtig luik interne communicatie is vaak ten dode opgeschreven. Maar niet alleen de betrokkenheid van relevante medewerkers en het delen van de nieuwe strategie binnen de organisatie is relevant, ook het consistent modeleren van het plan door het topmanagement is een noodzakelijke voorwaarde. Rationalisatiestrategieën krijg je in geen enkel bedrijf verkocht met bonusstijgingen aan de top, zelfs al heeft men die in moeilijke tijden ook echt verdiend.

Basics Organisaties bepalen zowel tijdens de strategievorming als bij de uitvoeringsfase ervan, de intrinsieke waarde van strategische planning. Met deze basics indachtig is elk bedrijf beter voorbereid op de strategievorming en groeicreatie. Geert Vanhees, is founder en managing partner van 4Growth, een consultancy bedrijf gespecialiseerd in groeistrategie en positionering. Hij heeft meer dan 20 jaar ervaring in business- en marketingstrategie. Hij doceert branding aan Vlerick Leuven Gent Management School.

www.cxonet.be


42

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Swiss Post speelt meer en meer een adviserende rol

“We zijn dan een distributeur Direct marketing acties bestaan uit verschillende fases waarbij een heel traject wordt afgelegd. Er zijn verschillende partijen bij betrokken die elk hun eigen inbreng hebben. Het is de ambitie van Swiss Post om meer te zijn dan een distributeur. “Er zijn verschillende actoren in het spel, maar het is belangrijk dat alle partijen op de hoogte zijn van de mogelijkheden op het gebied van postale optimalisatie”, Sonja Van Dorslaer, general manager van Swiss Post International Belgium. In 2004 is Swiss Post International Belgium opgericht. Het bedrijf is wereldwijd actief. Het productaanbod omvat zowel marketing mail, producten voor de DM-markt, B2C-paketten (vooral in de e-commerce markt), verzenden van kranten en tijdschriften als dagelijkse post. Veel mensen denken dat Swiss Post enkel distributie doet, maar dat is niet het geval. “We spelen een adviserende en innovatieve rol”, zegt Sonja Van Dorslaer. “En we hebben de nodige know-how in huis om creatief met onze klanten mee te denken.”

www.cxonet.be

75% van de brieven wordt gelezen Hoe doen jullie dat? “Wij willen meer en meer met de marketing managers communiceren. Die zijn dikwijls niet op de hoogte van het feit dat er drastisch op portkosten bespaard kan worden. En zo kunnen er meer adressen gemaild worden. Een kleiner formaat kan je al gauw een besparing tot 20% op internationale verzendingen opleveren. Het is een bewustmakingsproces waarvan we onze klanten moeten overtuigen.”

Sonja Van Dorslaer, general manager van Swiss Post International Belgium: “We hebben de nodige know-how in huis om creatief met onze klanten mee te denken.”

Digitale mailings zijn meer en meer in opmars. Doen jullie acties om post te promoten en er meer de aandacht op te vestigen? “We promoten een mix. Zowel verzendingen via de post als via e-mail zijn van belang. Tegenwoordig is er sprake van overkill op het gebied van e-mail-correspondentie en kiezen bedrijven weer voor mailings via de post. Uit onderzoek blijkt dat 75% van de brieven gelezen wordt. Dat kan je van een e-mail niet zeggen. Die klik je in een seconde weg.”

ROI direct marketing verhogen Meten jullie ook de ROI van een actie? “Dat gebeurt te weinig. De marketing manager bespreekt dat vooral met het creatieve bureau en wij worden er buiten gehouden. We willen meer en meer bedrijven ervan bewust maken om een mailing achteraf te laten screenen. Er zijn heel wat diensten die wij kunnen aanbieden om de ROI te verhogen. Dat doen we door een kwalitatieve oplossing te bieden die zo efficiënt mogelijk is qua prijs. Dat is de kern van onze strategie voor DM. We willen meer en meer marketing managers benaderen en hen duidelijk maken dat we niet louter een distributiekanaal zijn, maar veel expertise in huis hebben om hen echt te helpen.”

august - september 2011


ict

CxO Expert Group ICT

Peter Bal

Els Blaton

CIO Wabco Vehicle Control Systems

CIO AXA Belgium

Chris Borremans General manager European IT Komatsu Europe

Jan Buys

IT Manager Accor Hotels Belgium

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Geert Christiaens

Manager IT Services and Business Processes Tiense Suikerraffinaderij

ict pagina 45 Christiaan De Backer

CIO Tom Tom Group

Prof. dr. Steven De Haes

Director Knowledge & Research AMS

Jan Dobbenie CIO Nuon

Catherine Hellebaut

Directeur ICT BAM Belgium

Jan Heylen

ICT Manager Sanoma Magazines Belgium

Bi-Monthly Headlines Thema-artikel pagina 46 Business intelligence markt blijft sterk groeien pagina 48

Wim Schollaert

Christiaan Peeters

ICT Manager Gates Europe

Geert Sinnaeve IT Manager Thomas Cook Belgium

Prof. dr. Bart Sijnave CIO UZ Gent

Kalman Tiboldi CIO TVH Forklift Parts

Innovatie binnen multimedia

Š Sven Everaert

IT Manager Johnson Controls

Freddy Van den Wyngaert CIO Agfa-Gevaert Group

Stijn Viaene

Ass. Prof. of Management Information Systems Partner of Vlerick Leuven Gent Management School

Vooral in het kader van projecten

Een beroep doen op cloud computing als het verantwoord is Vergeet de hele hype rond cloud computing, zegt Catherine Hellebaut, ICT-directeur voor de BAM Groep in BelgiĂŤ, je moet gewoon nuchter onderzoeken waar cloud nuttig en verantwoord is en waar het voor een toegevoegde waarde kan zorgen, zoals bij collaboratieprojecten tussen verschillende partijen. Anders blijf je eraf. lees verder op pagina 44

june - july 2011

www.cxonet.be


44

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

gewoon via een Internetverbinding er naartoe kan. Een echt collaboratiemodel dus.” Maar dat betekent nog niet dat BAM zomaar alles in de cloud zal gooien, integendeel. “Ook al zijn we al een actief cloudgebruiker, toch hebben we vandaag nog geen business critical applicaties in de cloud”, beklemtoont Hellebaut. “Wel gaan wij binnen het IT-departement steeds bewuster voor elk groot project cloud versus niet-cloud afwegen. Ik zie cloud vandaag niet alleen als een mogelijkheid om kosten te besparen, dat is niet de primaire driver. Een heel interessante factor is voor mij het aspect van ‘instant-on’, een heel korte deliverytijd, plus de flexibiliteit en de schaalbaarheid die de cloud mogelijk maakt. Heel aantrekkelijk ook voor KMO’s die misschien relatief beperkt zijn qua IT en zich dan dankzij de cloud kunnen focussen op hun kernactiviteiten en kerncompetenties en zaken naar de cloud kunnen overzetten die niet echt tot die kern behoren - de meer commodity-achtige dingen, zeg maar, zoals bijvoorbeeld mail.” Catherine Hellebaut, ICT-directeur voor de BAM Groep: “Cloud computing is al lang geen hype meer maar dagelijkse realiteit. Dat betekent echter niet dat je zomaar alle applicaties in de cloud moet gooien.”

Toch opletten Catherine Hellebaut is er zich wel degelijk van bewust dat er ook nadelen kleven aan het cloudgebruik. “Ik denk bijvoorbeeld aan de wetgeving rond de locatie van je persoonsgegevens, daar moet je heel voorzichtig mee zijn. Bovendien zal vandaag geen enkele cloudleverancier je willen garanderen dat je data honderd

De Koninklijke BAM Groep is een van de grootste bouwondernemingen van Europa met activiteiten in Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Duitsland. Met zo’n 26.000 medewerkers is BAM voornamelijk actief in grote projecten voor utiliteitsbouw, wegenwerken en burgerlijke bouw- “Bedrijfskritische toepassingen houd je best kunde. In België telt de groep een 2.800 mensen nog binnen de eigen muren, maar eerder verspreid over meerdere werkmaatschappijen waar- commodity-achtige activiteiten zoals e-mail onder bekende namen als Betonac, CEI-De Meyer, kan je gerust aan de cloud toevertrouwen.” Galère en Interbuild, en klinkende projecten als het MAS in Antwerpen en de nieuwe NATO-gebouwen procent goed beschermd zijn, dat je die altijd zal kunin Brussel. nen recupereren als er iets gebeurt. In de SLA’s van de cloudproviders is vandaag meestal voorzien dat je bij een downtime de dienst voor een bepaalde periode Collaboratie in de cloud “Als groot bouwbedrijf werken wij heel projectmatig gratis krijgt, maar echt harde garanties bieden zij niet. en dan moet er vaak samengewerkt worden met En dat terwijl je als IT-manager toch altijd verantonderaannemers, toeleveranciers, de bouwheer, noem woordelijk blijft voor je applicaties, ook al geef je met maar op”, legt Catherine Hellebaut uit. “Voor die de cloud een deel van die controle uit handen.” projecten creëren wij dikwijls specifieke sites in de cloud waar die groepen van mensen dan gedurende Wat niet betekent dat cloud uit het oog verloren wordt het project kunnen samenwerken en informatie bij BAM. “Voor elk groot nieuw project gaan we niet uitwisselen. Dat is veel beter dan informatie heen en alleen naar puur cloud kijken maar ook naar hosting, weer mailen omdat je dan de zekerheid hebt dat elke het IaaS-scenario. Hebben we er voordeel bij om het in betrokken partij altijd met de nieuwste versie van het de cloud te zetten is een vraag die telkens gesteld plan werkt. Het is ook laagdrempelig omdat je meestal wordt”, aldus Catherine Hellebaut.

www.cxonet.be

august - september 2011


45

ict

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Bi-Monthly

Headlines Jean-Luc Manise

Les telcos européens s’unissent contre le spam Le groupe de travail Anti-Spam de l’association européenne des informaticiens de l’industrie des télécommunications ETIS (European Telecommunication Information Systems) s’est réuni à Berlin dans les locaux de Return Path. 29 personnes ont participé à la session, dont des collaborateurs de Telecom Italia, TDC, KPN, Telenor, Swisscom, BT, Cloudmark, ReturnPath, Trend Micro, Spamhaus ou encore... Belgacom. Objectif de la réunion: diminuer le nombre de vagues de spams qui inondent les réseaux des telcos, et réagir aux dernières menaces/attaques en la matière. On a parlé listes noires, IPV6, Botnets et criminalité. L’un des projets phare du groupe de travail a pour nom Feedback Loop Project. Mené par ETIS et ReturnPath, il a pour vocation d’aider les membres d’ETIS à identifier et stopper les spams transitant sur leurs réseaux. Pour ce faire, tous les membres ont configuré des adresses ‘pièges à spam’ qui

www.pstestware.com info@pstestware.com

seront systématiquement transférées à Return Path. La société identifiera les spams issus des réseaux des membres d’ETIS et les réacheminera vers leur gestionnaire qui pourront prendre les mesures ad hoc. Ces données pourront être utilisées afin de combattre plus efficacement le spam à un niveau réseau européen. A noter qu’ETIS a publié en 2010 un ‘anti-spam best practices’.

tion des organisations et de ceux qui y travaillent), ceux axés sur les clients (centrage sur la rencontre avec les clients externes partenaire et collaborateurs) et ceux axés sur les procesus métiers.” En Belgique et toujours selon l’étude, on doit s’attendre à une mutation en profondeur du profil et des compétences attendus d’ici deux ans. Ils sont aujourd’hui à concurrence de 50% ‘Technology driven’, 33% ‘Business Oriented’ et 17% ‘Client Driven’. D’ici 2013, les pourcentages devraient être respectiveLe rôle stratégique des CIO CIOnet et INSEAD ont publié les résultats ment de 27, 60 et 13%. Bref, rien de noude l’étude ‘IT-Enabled Leadership: The veau: c’est le business, encore le business et Expanding Strategic Roles of CIOs’. Celle- toujours le business... ci a été menée auprès de 130 CIO de sept pays européens. Commentaires de Soumi- Apple au firmament des tablettes tra Dutta, Directeur académique d’eLab@ 17,6 millions en 2010, 70 millions cette anInsead: “Contrairement à ce qu’on pense née, 108 millions en 2012: le marché des généralement, les dirigeants à ce poste tablettes est en véritable explosion. Selon passent une partie considérable de leur le Gartner, Apple en est et en restera le leatemps à des activités autres que la gestion der incontesté, face à Samsung et peut être des services des TIC. Les réponses des bientôt Hewlett Packard. En 2010, Apple a CIO ont fait apparaître trois types distints vendu près de 15 millions d’iPAD, généde CIO: ceux axés sur la technologie (ges- rant ainsi un chiffre d’affaires de 9,5 milliards de dollars dix mois seulement après son lancement! A ce moment, Apple détenait 90% du marché. Pour l’ensemble de l’année 2010, de source Strategy Analytics, la part de marché d’Apple a été de 84% Can you afford not to invest (soit 14,6 millions de tablettes), à compain software testing? rer aux 2,6 millions de tablettes Android, dont 2,1 millions de Galaxy Tab vendues Put our knowledge par Samsung. Le coréen est donc parvenu and experience to à proposer une alternative crédible au rouwork for you leau compresseur qu’est l’iPad d’autant que Samsung devrait sortir deux nouvelles tablettes en juin prochain. Reste Training | Consultancy que, pour l’instant, tous les regards se Managed Staffing & Services tournent vers la nouvelle TouchPad d’HP, Belgium I The Netherlands fruit du rachat de Palm l’année passée.

France I Spain

august - september 2011

ADVERTENTIE-2.indd 1

www.cxonet.be

17-05-2011 15:24:30


46

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Thema - artikel

Business

Frans Godden

Nieuwbakken BI-groten hebben het moeilijk

intelligence markt blijft sterk groeien

De voorbije jaren hebben IBM, Oracle en SAP grote namen uit het BI-kamp overgenomen, maar uit reacties van klanten blijkt volgens marktonderzoeker Gartner dat ze het nog altijd moeilijk hebben om die technologie binnen hun bestaand aanbod te integreren. Intussen blijft SAS, de marktleider in business analytics, zich verder versterken met belangrijke partnerships. “Post-acquisition malaise” noemt Gartner het feit dat de grote drie nog altijd lager scoren in klantenvoldoening met hun BI-producten uit de overnames van Cognos, Hyperion en Business Objects. Iets waar de concurrentie uiteraard volop van geprofiteerd heeft. Vooral Microsoft, dat via zijn Office-producten al overal aanwezig is, bouwt volop BI-elementen in Office, SharePoint en SQL Server in. Ook SAS heeft dat begrepen want het kondigde onlangs nog BI-functionaliteiten aan voor Microsoft Office waardoor gebruikers rechtstreeks rapporten kunnen aanmaken en informatie voor cruciale besluitvorming kunnen binnenhalen zonder Office te moeten verlaten.

Jim Goodnight, CEO SAS : “Business analytics is no longer nice to have but a must to have.”

ook hét sterke punt van SAS. “De tijd dat business analytics voorbehouden was aan slechts enkele departementen in een bedrijf, is dan ook al lang voorbij”, zegt Jim Goodnight, CEO van SAS. “Meer dan ooit is het een strategische tool waarmee zinnige informatie uit een massa gegevens kan gehaald worden, en niet langer passief, na de feiten, maar onder de Snelste softwaregroei De overname-naweeën van IBM, Oracle en SAP be- vorm van predictive analytics, naar de toekomst toe.” letten nochtans niet dat de wereldwijde markt voor business intelligence volgens Gartner dit jaar met bij- Ook Bill Green ziet dezelfde positieve evolutie: “Er na 10% zal groeien tot 10,8 miljard dollar, gewoon groeit een cultuur van analytics in de ondernemingen, omdat de bedrijfswereld het nut van BI ingezien vooral bij de jongere bedrijfsleiders die nieuwsgierig heeft. “Steeds meer bedrijven zijn er zich inderdaad zijn, vragen stellen, en op zoek gaan naar antwoorden van bewust dat ze bovenop een berg gegevens zitten die in het eigen huis te vinden zijn in hun databanken. - maar ze doen er weinig of niets mee”, zegt Bill De grondstof is massaal aanwezig, het is enkel een Green, chairman van Accenture. “Daarom doen ze kwestie van ontginnen. En de tijd dringt, recent ondernu een beroep op business analytics om die gegevens zoek van Gartner heeft aangetoond dat alleen al de te ontginnen en er kostbare informatie uit te halen hoeveelheid ongestructureerde data om de drie maanden verdubbelt. Hoe sneller een bedrijf dus alle bedie hen een concurrentiële voorsprong kan geven.” schikbare gegevens onder controle krijgt en benut, hoe En Gartner treedt hem daarin bij – rapportering en sterker het zal staan in de concurrentiestrijd.” ad hoc analyse blijven nog wel de basis van BI-software, maar interactieve datavisualisatie en predictive Supercomputing analytics treden steeds meer op het voorplan voor ge- Die data-explosie brengt wel nieuwe problemen mee, richte voorspellingen en optimalisaties, traditioneel want de klassieke verwerkingsmethoden blijken

www.cxonet.be

august - september 2011


47

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

steeds vaker ontoereikend te zijn. SAS heeft daar vorig jaar al op ingespeeld door software te ontwikkelen die gebruik kan maken van supercomputing, en het heeft zelf een cloud computing datacenter gebouwd waar echt HPC of high performance computing wordt toegepast. Daardoor kunnen berekeningen die normaal dagen zouden duren, teruggebracht worden tot enkele minuten, de Bank of Singapore bijvoorbeeld heeft hiermee haar risicoberekeningen kunnen terugbrengen van 18 uren naar 12 minuten. Het partnership dat SAS enkele jaren geleden afsloot met Teradata, de nummer één onder de leveranciers van datawarehouses, om bewerkingen rechtstreeks in het datawarehouse te laten uitvoeren, was al een eerste stap in die richting, en op zijn jongste Global Forum conferentie in Las Vegas voegde het daar nu nog een samenwerking met EMC aan toe om zijn SAS HighPerformance Analytics te laten draaien op de EMC Greenplum database appliance.

Jim Goodnight: “Meer dan ooit is business analytics een strategische tool waarmee zinnige informatie uit een massa gegevens kan gehaald worden.” “Het sterke van dit nieuwe partnership is dat EMC Greenplum met een distributed database werkt, en dat maakt dat ze niet alleen sneller is maar ook grotere opdrachten aankan omdat je de code naar gedecentraliseerde servers kan sturen”, zegt Jim Goodnight. “Door complexe analytische berekeningen in een parallelle gedeelde geheugenomgeving te laten draaien kunnen we meer performantie en ook een betere schaalbaarheid halen.” Een van de meest opmerkelijke vaststellingen in het jongste Gartner-rapport rond business intelligence is hoe perfect een bedrijf als SAS inspeelt op wat Gartner de ‘major demand-side factors’ noemt, de factoren die de vraag naar BI sturen. De eerste is de consumerisatie van BI, het feit dat BI-tools eenvoudig, mobiel en “fun” in het gebruik moeten zijn. De demo’s van nieuwe producten die we op het SAS Global Forum te zien kregen, legden zonder uitzondering de klemtoon op dat gebruiksgemak en intuïtieve interfaces. De tweede factor is de hoger aangehaalde vraag naar extreme prestaties, supercomputing dus. Gart-

august - september 2011

ict

ner verwijst hier zelf naar in-memory technologie en content analytics, zaken die SAS samen met Teradata en EMC aanbiedt. En de derde factor is volgens Gartner ‘BI as a decision platform’, het feit dat een betere besluitvorming nog altijd de belangrijkste reden is om je met business intelligence in te laten – en dan vooral met business analytics dat je nog een veel breder en dieper inzicht geeft in je beschikbare gegevens.

Via een SaaS-model Jim Goodnight pleit er wel voor dat bedrijven er stapsgewijs zouden instappen: “Per departement, bijvoorbeeld. Op die manier doe je ervaring op, leer je de tools gebruiken en hoef je ook geen grote investeringen te doen. Speciaal daartoe hebben we trouwens SAS Solutions OnDemand gecreëerd, een cloudomgeving voor ondernemingen die onze toepassingen willen gebruiken zonder ze in eigen huis te moeten ontplooien.” In totaal heeft SAS nu al een twintigtal toepassingen die binnen die cloudomgeving draaien, waaronder SAS Social Media Analytics en SAS OnDemand: Campaign Management. Recent is daar nog SAS for Customer Experience Analytics aan toegevoegd. Een interessante stap, zegt John Lovett, senior analyst bij Web Analytics Demystified. ”Bedrijven willen immers steeds vaker data van verschillende bronnen integreren, inclusief online transacties, Webanalytics en social media analytics om op die manier hun marketingautomatisering te kunnen aansturen. De mogelijkheid om die gegevens via Software-as-a-Service te kunnen verzamelen en dan vlot naar andere toepassingen te exporteren, is van cruciaal belang om intelligente marketinginteracties met je klanten te kunnen opzetten.” SAS liet vorig jaar ook een onderzoek bij 2.100 bedrijven uitvoeren rond het gebruik van sociale media – met nogal onthutsende resultaten. Zo was driekwart van de ondervraagden er zich niet van bewust dat hun belangrijkste klanten over hen praatten via sociale media, nog geen kwart maakte gebruik van social media analytic tools, en nog geen tien procent vond dat sociale media ook bij marketing thuishoorden. De recente introductie van SAS Conversation Centre waarmee bedrijven alle sociale netwerkconversaties kunnen monitoren en hun online reputatie beter onder controle kunnen houden, moet dan ook in dat licht gezien worden.

Executive summary De markt voor business intelligence blijft zeer snel groeien, dit jaar alweer met bijna 10%. Terwijl grote namen als IBM, Oracle en SAP niet zo goed scoren qua klantenvoldoening na de overname van vooraanstaande BIleveranciers, komt SAS het als grootste niet-beursgenoteerd softwarebedrijf steeds sterker voor de dag met zijn business analytics aanbod. Vooral de vraag naar social media analytics blijkt sterk in de lift te zitten. SAS kiest ook resoluut voor supercomputing om uit grote gegevensmassa’s heel snel zinnige informatie te kunnen distilleren, eventueel in samenwerking met partners als Teradata en EMC.

www.cxonet.be


48

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Innovatie binnen multimedia

Handige of leuke high tech gadgets Kunnen Android tablets de concurrentie aan? Apple heeft zijn tweede iPad ondertussen al even uit, maar pas recent komen er andere tablets die een beetje de concurrentie aan kunnen. Die draaien op de Honeycomb versie van Google’s besturingssysteem Android. De Iconia Tab A500 van Acer en de Samsung Galaxy Tab 10.1 zijn voorlopig de enige volwaardige alternatieven die hier te koop zijn.

De jongste versie van Android is zeker een stap vooruit voor tablets. Het besturingssysteem is nog niet zo intuïtief te gebruiken als dat van de iPad, maar het gaat absoluut de goede richting uit. Terwijl fabrikanten van Android smartphones nog een gebruiksvriendelijke laag bovenop Android moeten leggen, is dat hier eigenlijk niet nodig. Toch blijft het tot nader order vooral iets voor mensen die het besturingssysteem en allerlei instellingen graag zelf naar hun hand zetten. Voorlopig zijn er in vergelijking met de iPad ook nog een pak minder echt interessante toepassingen te vinden voor Android. Dit verandert wel heel snel, en de belangrijkste zijn ondertussen wel beschikbaar. Wat betreft het toestel zelf lijkt de Samsung Tab 10.1 het meest geavanceerd: het is een heel licht en dun toestel (zoals de iPad2) dat goed in de hand ligt en heel degelijk

www.cxonet.be

is afgewerkt. Het is ook snel en heeft een mooi scherm. Om het zo dun te krijgen, is er wel op het geheugen en de aansluitmogelijkheden beknibbeld. Er zijn versies met 16 of 32 GB geheugen, maar dat is niet uit te breiden. Er is ook geen USB of hdmi-uitgang, maar je kan er wel een sim-kaart voor 3G verbinding insteken. De Acer is een stuk dikker en zwaarder dan de Samsung, maar heeft een even goed scherm en dezelfde performantie. De Acer is ook in versies met 16 of 32 GB beschikbaar, maar hier kan je het geheugen wel uitbreiden met een micro SDkaart. De Acer heeft ook een hdmiaansluiting om op een tv of project aan te sluiten, en een USB-poort waar je extra geheugen of accessoires aan kan hangen. Afhankelijk van het feit of draagbaarheid dan wel extra geheugen en aansluitingen belangrijk zijn, gaat de keuze naar de Samsung of de Acer. Maar als de keuze gaat om de beste tablet, dan blijft de iPad voorlopig nog de favoriet.

De netbook is nog niet dood Tablets zijn absoluut geweldige toestellen, maar zelfs als het compact moet zijn, is een netbook soms toch nog een betere keuze. Als het een echt compact toestel moet zijn, dan heeft Packard Bell met de Dot S ook wel een interessante nieuweling. Voor onderweg vinden we dit nog altijd enorm handige toestellen. De Dot S heeft een 10,1 inch scherm met een resolutie van 1024 x 600. Erg groot is dat scherm niet, maar dankzij de relatief hoge resolutie kan je er toch vrij veel op kwijt. De toetsen staan wat op elkaar gepropt, maar het blijft nog comfortabel om

te tikken. De Dot S is erg compact en dun, en weegt slechts 1,2 kilo, waardoor het een erg draagbaar toestelletje is. Als je heel zuinig bent, zou de batterij het tot acht uur moeten uitzingen. Geweldige prestaties moet je niet van een toestel uit deze klasse verwachten, maar de bijgeleverde Photoshop Elements 9 draait er toch nog redelijk vlot op. Met een prijs vanaf 299 euro levert dit toestel zeker waar voor z’n geld. www.packardbell.be

Ingebouwde projector voor notebooks Fujitsu is naar eigen zeggen de eerste fabrikant die een projector uitbrengt die in een notebook past. De Bay projector past in de uitneembare module waar bijvoorbeeld ook een DVD-speler in kan. Om de projector te kunnen gebruiken, moet je alleen de lens en lamp uit die module vouwen. De rest van de bediening loopt via software op de computer. De projector is voorlopig wel alleen te gebruiken in bepaalde Lifebook modellen. Prijs: 499 euro.

august - september 2011


49 CxO Expert Group Logistics & Facilities © Jos Verhoogen

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Dave Bellekens Logistiek directeur Multipharma

Jürgen Berckmans

Robert Boute

Mike Callens

Supply Chain Director Danone

Ass. Prof. of Operations Management Vlerick Leuven Gent Management School

Vice Persident sourcing Atlas Copco Airpower nv

Suzy Costers

Isabelle Dero

Nik Delmeire

Erik Chabot

Business Unit Manager Logistics Honda Europe

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Logistics & Facilities pagina 52

Oliver Corluy President PICS Belgium

Director SC2 Supply Chain Square

Logistiek manager Hubo België

Sonja De Wolf

Nationaal voorzitter O.T.M.

Logistiek manager Eternit

Hasselt haalt woon-werkverkeer van de weg pagina 54

Catering vormt belangrijk onderdeel binnen facility management Jan Heylen

Logistiek Manager Sanoma Magazines Belgium

Marc Slegers

VP Telenet Procurement & Supply Chain

Tom Van Dijck Purchase manager BASF

Jos Marinus Voorzitter VIB

Geert Swinnen

Paul Masschelein

Luc Peeters

Procurement Director Asco Industries

Supply Chain Director ­ Nutricia-Milupa Belgium

Alex Van Breedam

Nico Vandaele

Prof. KU Leuven en Universiteit Antwerpen

Maarten Peeters Logistiek manager Hansen Transmissions International

Prof. dr. KU Leuven

pagina 56

Hoe meer diversiteit, hoe beter

Johan Van Den Broeck Supply Chain and Purchasing Director Tessenderlo Group

Paul Vermeylen

Commercial Manager Marsh

Danone focust op On Shelf Availability

“Supply chain management is strategische prioriteit” Danone heeft z’n prioriteiten in een letterwoord samengevat: S(afety), Q(uality), C(ost), D(elivery), P(eople) en E(nvironment). Op al die punten wil het bedrijf hoog scoren en kwaliteit bieden. Supply chain management speelt daarin een belangrijke rol. “Wij evolueren binnen de groep naar wat we ‘value chain’ noemen”, aldus Jurgen Berckmans, supply chain director bij Danone. “Alle processen en middelen moeten afgestemd zijn op het ter beschikking stellen van onze producten aan onze klanten. En dat aan de juiste hoeveelheid en met een optimale kwaliteit.” lees verder op pagina 50

august - september 2011

www.cxonet.be


50

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

10.000 m2. Daar worden producten bestemd voor export opgeslagen met een doorlooptijd van ongeveer twee dagen. Ook de goederen die we in België verkopen, komen er terecht. Daarvoor geldt een doorlooptijd van vier tot vijf dagen.”

Maatschappelijk engagement

Jurgen Berckmans, supply chain director bij Danone: “Het optimaliseren van onze processen vormt de rode draad doorheen de projecten.”

Executive summary Binnen Danone krijgt supply chain management heel wat aandacht. “Ik maak als supply chain director deel uit van het directiecomité”, zegt Jurgen Berckmans (supply chain director). “We focussen nog altijd op KPI’s en SLA’s, kwaliteit van levering en safety, maar we gaan nog een stap verder. Samen met de mensen van sales werken we vooral op hoe we onze goederen op tijd op onze verkooppunten krijgen (OSA: on shelf availability). Een goed beleid op het gebied OSA ondersteunt een goede verkoop van je producten. Bovendien moet de versheid bij levering zo hoog mogelijk zijn.”

www.cxonet.be

Danone is een gedecentraliseerde organisatie en bestaat uit drie entiteiten: zuivel en yoghurt, water & beverages en baby & medical/clinical food. De entiteiten werken onafhankelijk van elkaar, maar voor sommige projecten wordt er functioneel samengewerkt. Danone België heeft binnen supply chain ongeveer 150 medewerkers, waarvan een honderdtal arbeiders. De scoop vandaag is werken van order to invoice. De medewerkers van customer service en invoicing behoren allemaal tot de divisie supply chain.

Multimodaal transport

Waar gebeurt de productie? “Binnen Danone hebben we vandaag twintig sourcing points waarvan er een vijf in België zijn gevestigd. Zo wordt in Rotselaar Actimel geproduceerd. Binnen supply chain België hebben we een dubbele functie. Enerzijds zijn we verantwoordelijk voor alle verkoop in België. Anderzijds voor de lokale productie die naar het buitenland wordt geëxporteerd. Daarvoor gebruiken we multimodaal transport, meestal een combinatie van vrachtwagens en transport per boot. We werken Zou het niet gemakkelijker zijn samen met transporteurs en hebom de verschillende divisies te in- ben dus geen eigen vloot. De focus bestaat erin om zo weinig mogelijk tegreren? “De verschillende producten heb- tijd te verliezen.” ben verschillende goederenstromen en vereisen een andere manier van Hoe wordt de goederenstroom geaanpak. De supply chain voor de di- monitord en gecontroleerd? visie ‘water’ ziet er anders uit dan de “Wereldwijd gebruiken we SAP om supply chain van ‘zuivel’. Zuivel- de goederenstromen op te volgen. producten moeten bijvoorbeeld ge- Dat wordt ondersteund door een koeld staan. Voor water is dat niet kwaliteitssysteem. Voor de opslag het geval. Maar ondersteunende gebruiken we in België ons eigen diensten zoals facilities, HR en de magazijn. We hebben in Rotselaar back office worden gedeeld.” een distributiecentrum van zo’n

Speelt duurzaamheid een belangrijke rol binnen jullie strategie? En in welke mate? “De Group Danone heeft in 2010 een aantal doelstelling vooropgesteld om de CO2-uitstoot met 30% te reduceren. Het is een ambitieus project dat we via verschillende acties aanpakken. Verpakkingsmateriaal is een belangrijk aspect. We produceren in onze fabriek twee miljard flessen per jaar. Dat gebeurde in het verleden met HDP dat op basis van aardolie wordt gemaakt. Die productie gebeurt nu op basis van rietsuiker dat in ethanol wordt omgezet. De nieuwe methode is veel milieuvriendelijker. Daarnaast hebben we projecten die kleinschaliger zijn, maar die er ook op gericht zijn om energie te besparen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het isoleren van onze gebouwen en het doen dalen van het brandstofverbruik. In het begin hebben we op kosten gefocust. Maar geleidelijk aan is ook het ethische aspect van duurzaamheid almaar belangrijker geworden. We engageren ons om samen met de lokale gemeenschap te groeien. En duurzaam ondernemen neemt daarbij een belangrijke plaats in. Het bundelen van goederen is ook iets wat we onderzoeken. Lean werken en overbodige bewegingen elimineren, krijgen ook de nodige aandacht. Het optimaliseren van onze processen vormt de rode draad doorheen de projecten.”

august - september 2011


ONdErNEmErS zijN (al) SupErhEldEN...

ONzE ONliNE BOEkhOudOplOSSiNg maakt u NOg StErkEr, SNEllEr EN EfficiëNtEr!

VaNa

OUR SERVICE TASTES OF SO MUCH MORE

f 1 5 € pE

Exact Online:

r ma

aNd

een complete en betrouwbare boekhouding en verkoopadministratie via internet! SAVOUR THE GENERAL AND TECHNICAL SUPPORT SERVED UP BY EUREST SERVICES Compass Group is much more than a leading Food Service. Businesses, schools, health institutions and organisations can also turn to us for complete and integrated general and technical support services. Through Eurest Services we offer a package

Als ondernemer heeft u passie voor uw vak! Exact Online helpt u om inzicht en controle te hebben over de financiële resultaten van uw bedrijf via het gemak van softwaregebruik via internet. Of u nu een startende ondernemer bent of een grote organisatie heeft: Exact Online biedt u een passend abonnement. Hosting, upgrades en support zijn in de maandelijkse abonnementsprijs inbegrepen. Exact Online is snel, gebruiksvriendelijk en goed beveiligd!

of high quality cleaning, reception, maintenance and security services. The added value is obvious: the client has a single experienced and reliable partner that provides all the support services alongside the catering. Taste what we can offer at

www.compass-group.be.

Exact Online is uitgebreid met een complete verkoopadministratie met offertebeheer, contactmanagement en documentbeheer. Deze CRM module sluit naadloos aan met uw facturatie en boekhouding. Exact Online biedt u gemak, vrijheid en controle! Voor meer info: surf naar www.exactonline.be en test Exact Online gratis gedurende 30 dagen!

Exact Online

da’s exact wat ik nodig heb! Exact Software Belgium N.V. Koningin Astridlaan 166, 1780 Wemmel T: 0800 97 631, F: +32 2 711 16 13 marketing@exact.be www.exactonline.be


52

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Newsletter VIM

Hasselt haalt

Met de fiets naar het werk

woon-werkverkeer

Bijna 60% van de werknemers in de regio Hasselt woont op minder dan 10 kilometer van het werk. Met I Bike I Move wil de Stad Hasselt de komende jaren minstens 1.000 werknemers daarvan op de fiets krijgen.

Koen Valgaeren. Algemeen Directeur van het Vlaams Instituut voor Mobiliteit.

I Bike I Move is een initiatief van de Stad Hasselt in samenwerking met de Industriegroep Hasselt, de provincie Limburg en het Vlaams Instituut voor Mobiliteit. De bedoeling is om met dit project een referentie te worden in Vlaanderen. Het moet aantonen hoe in het teken van een duurzaam en milieuvriendelijk woon-werkverkeer, verschillende spelers elkaar kunnen vinden binnen een totaalconcept dat het autosolisme bestrijdt. Uit onderzoek blijkt dat, voor wat betreft woon-werkverkeer in het stadsgewest Hasselt-Genk, 78% de wagen gebruikt en 11% de fiets. Een derde van de beroepsactieve inwoners van het stadsgewest werkt op minder dan 5 kilometer van zijn woonplaats. Voor bijna 60% bedraagt de woon-werkafstand hoogstens 10 kilometer. Met I Bike I

www.cxonet.be

van de weg

Move wil de Stad Hasselt de ko- nen downloaden en kunnen sparen mende jaren minstens 1.000 van voor leuke fietsaccessoires.” die werknemers voorzien van trendy fietsen. Ook de fiscus doet mee Sinds begin 2009 is de fietsvergoeding die de werkgever voorziet voor Heuse fietscommunity Koen Valgaeren, Algemeen Direc- zijn werknemers voor 120% fiscaal teur van het Vlaams Instituut voor aftrekbaar. Mobiliteit (VIM): “Het beter Het ter beschikking hebben van stroomlijnen van woon-werkver- een bedrijfsfiets wordt voor de keer heeft ontegensprekelijk een werknemer niet langer gezien als positief economisch, maatschappe- een voordeel van alle aard. De lijk en ecologisch effect. Steeds werknemer wordt met andere meer bedrijven geven sociale ver- woorden niet belast en kan bovenantwoordelijkheid een prominente dien de fiets probleemloos privé geplaats in hun beleid, wat bijdraagt bruiken. De fiscus vraagt voor deze tot een groen imago. I Bike I Move regeling het engagement van de werknemer om minimaal 50% van speelt hier perfect op in.” Bovendien kopen de bedrijven via I zijn woon-werkverplaatsing/zakeBike I Move aan een bijzonder lijke verplaatsingen met de fiets te voordelig tarief, gaande van (vouw) maken. fietsen en lockers tot fietsenstallingen en allerhande accessoires. Val- Fietsen werkt gaeren: “Ook onderhoud en pech- De finaliteit en uitgesproken ambiverhelping zijn voorzien in het tie van het project is om via een aanbod van I Bike I Move.” Rob sterke en flitsende sensibiliseringsBeenders, schepen van Mobiliteit: aanpak een belangrijk deel van de “Hasselt wilt een echte fietsstad bedrijven rond Hasselt mee te worden met een enthousiaste com- ‘bewegen’ zodat een groot aandeel munity van fietsers. In dat kader van de woon-werkverplaatsingen voorziet het project een online plat- effectief en blijvend wordt omgezet form waar fietsers ervaringen kun- in duurzame verplaatsingen met de nen delen, interessante routes kun- fiets. Momenteel stapten al 45 bedrijven in het project, wat goed is voor 300 fietsers. Het project I Bike I Move loopt nog tot eind 2013. www.ibike-imove.be Sinds begin 2009 is de fietsvergoeding die de werkgever voorziet voor zijn werknemers voor 120% fiscaal aftrekbaar.

august - september 2011


– Regel 1 in ondernemen –

‘Het

buitenland groter dan het binnenland.’

is

(Vic Swerts, gedelegeerd bestuurder Soudal, Turnhout)

13.682 km². Groot is Vlaanderen inderdaad niet. Misschien dat er daarom zo veel Vlamingen internationaal gaan ondernemen. Deelt u die grenzeloze ambitie? Wilt u weten wat er allemaal bij internationaal ondernemen komt kijken? Of wilt u zich laten inspireren door de ervaringen van Vlaamse ondernemers? Dan zit u bij Flanders Investment & Trade (FIT) op de eerste rij. FIT informeert en adviseert ondernemende

Volg FIT op en op

http://twitter.com/fitagency www.linkedin.com/groups

Vlamingen over zakendoen in het buitenland. Met steun en begeleiding dicht bij huis (vanuit onze regionale kantoren) en met buitenlandse bronnen bij de hand (dankzij ons uitgebreide netwerk ter plaatse). Handelsmissies in het buitenland? Financiële steun voor uw plannen? Of begeleiding bij de zoektocht naar prospects en partners? Ontdek het allemaal op www.flandersinvestmentandtrade.be


54

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Gezonde en evenwichtige voeding is de boodschap

Catering vormt belangrijk onderdeel binnen

facility management

Karel De Decker

Het belang van professioneel cateringmanagement is voor vele organisaties vanzelfsprekend. Er zijn natuurlijk financiële implicaties, maar aspecten zoals de gezondheid of de impact op de tevredenheid (en indirect de productiviteit) van werknemers zijn ook van cruciaal belang.

Katty De Keyzer, sales director Compass Group België: “Onze mensen maken het verschil”

Executive summary

Compass Group België is met een omzet van ongeveer 134 miljoen euro en zo’n 2.000 werknemers een van de belangrijkste spelers op de Belgische markt van catering en facility management. Dagelijks serveren ze meer dan 100.000 maaltijden vanuit meer dan 3.000 uitbatingen. Compass Group Global is de wereldleider in voedingsvoorziening en ondersteunende diensten. De groep stelt meer dan 428.000 mensen tewerk in 50 landen. Jaarlijks serveert het bedrijf meer dan 4 miljard maaltijden en is actief in ongeveer 40.000 klantenlocaties. We hadden een gesprek met Katty De Keyzer, sales director van Compass Group Belgium over heden en toekomst van de catering in het kader van facility management. In de missie van het bedrijf staat de mens centraal, de klanten en de medewerkers.

Catering is een belangrijk onderdeel in het facility management-script van een onderneming. Voedselveiligheid, gezondheid en kwaliteit staan centraal in de globale missie. Bovendien is catering tegelijk een Inspelen op nieuwe trends uitstekende “Bedrijfscatering moet inspelen op marketingtool nieuwe trends. Er is meer en meer voor HR. vraag naar gezonde voeding.

www.cxonet.be

De Keyzer: “Zelfs al wordt er inderdaad meer druk gelegd op de prijzen, de gezondheid van de werknemer blijft de belangrijkste prioriteit. Eigenlijk kan je stellen dat de gezondheid van de werknemer een minimale vereiste is. De economische crisis heeft er wel voor gezorgd dat we meer en meer onder prijsdruk komen te staan. Onze uitdaging bestaat erin om budgettair een goed concept aan te bieden zonder te raken aan de kwaliteit van producten en service”.

Catering wordt anders Daarom werd het ‘Balanced Choices’-concept ontwikkeld. Het is een programma dat de consument helpt in het samenstellen van een gezonde en evenwichtige maaltijdkeuze. Het is een project dat hem wil begeleiden om bewuste keuzes te maken in verband met voeding en beweging. Balanced Choices is in ons land erkend door het Nationaal Voedings- en Gezondheidsplan. We zien dat bijkomend onze klanten dit vragen in combinatie met bio- en fair tradeproducten”. “DeliMarché is dan weer een centraal ontmoetingspunt waar de bezoekers kunnen kennismaken met een uniek en kwalitatief gevarieerd aanbod van ‘on the move’- en ‘eat-in’ producten. Behalve een aangename verpozing brengt het concept ook een verrassend aanbod dat beantwoordt aan de eigentijdse trends van bv. ‘grab & go’ en coffeecorners”.

Niet de prijs, wel de gezondheid primeert Op de vraag of de kostprijs een dominante factor is in de ‘onderhandelingen’ of dat het ‘value for money’-principe primeert stelt Katty

Wat de toekomst betreft is Katty De Keyzer ervan overtuigd dat het anders zal worden. “Economische factoren (crisis), strengere reglementeringen en andere (gewijzigde) behoeften van de consument maken dat we onze concepten wel degelijk moeten afstemmen op de vraag. In scholen bijvoorbeeld zal de catering opnieuw aan belang winnen. Al is het maar om mee in het pedagogisch project van de school te stappen en kinderen gezond te leren eten in combinatie met beweging. In zorgcentra zie je dat beleving rond voeding terug meer aandacht krijgt. Eten als ‘social event’. Smaken, gezelligheid en sfeer, tijd... worden in zorgcentra belangrijker. Bij bedrijven gaat het dan weer meer op het inspelen op trends”.

Catering als marketingtool Katty De Keyzer is ervan overtuigd dat catering een marketingtool voor de HR-afdeling van een bedrijf kan zijn. “We zijn er bij Compass van overtuigd dat meer en meer bedrijven catering als extra motivator gaan inzetten in het aantrekken van kandidaten. Daarenboven tonen studies ook aan dat ’s middags samen iets eten met de

august - september 2011


55

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Logistics & Facilities

CxO polste ook even bij een belangrijke ‘gebruiker’ van cateringdiensten, met name BASF Antwerpen. BASF is in België sterk vertegenwoordigd met 10 volwaardige dochtermaatschappijen op 7 sites. In totaal staan meer dan 4.000 medewerkers klaar voor productie, marketing en ondersteunende diensten. Wat voedselveiligheid betreft stelt Mieke Loncke: “Net zoals alle andere grootkeukens zijn wij gebonden aan de strenge regelgeving inzake voedselveiligheid en hygiëne. Het FAVV (Federaal Agentschap

gevaardigden.” Voor Mieke Loncke is catering een uitstekende marketingtool voor HR. “Het cateringaanbod verhoogt in grote mate de attractiviteit van BASF Antwerpen als Het cateringaanbod wordt steeds werkgever.” bepaald in overleg met de cateraar. “Met een goed cateringbedrijf Vendingpark: 24/7 geopend haal je niet enkel voeding in huis “Wat de catering op BASF bijzonmaar ook gespecialiseerd perso- der maakt is het feit dat we voor de neel en heel wat vakkennis.” shiftmedewerkers in een vendingpark verse en huisbereide voeding Ook de kost speelt een belangrijke aanbieden. Het park is 24/7 gerol: “Bij ons kost een dagschotel 1,58 opend en biedt zo aan alle medeeuro; soep, hoofdgerecht, dessert en werkers dag en nacht de kans om een drank heb al vanaf 2,38 euro. een goede en gezonde maaltijd te We trachten bovendien zoveel mo- bekomen aan een redelijke prijs. gelijk rekening te houden met de Het aanbod in dit vendingpark is wensen en suggesties van onze volledig afgestemd op het aanbod medewerkers en organiseren re- uit het personeelsrestaurant zodat gelmatig klantentevredenheidson- dag- en shiftmedewerkers van dederzoeken. Catering is ook een zelfde producten kunnen genievast onderwerp op de agenda van ten”, aldus Mieke Loncke. de Faciliteitencommissie, een meeting waar Facility Manage- Dit artikel kwam tot stand ment en de personeelsdienst in in samenwerking met IFMA. overleg treden met de syndicale af- Meer info op www.ifma.be

Sector wordt almaar professioneler

Management Project of the Year Award’. Het project ging groten-

collega’s de productiviteit ver- voor de Veiligheid van de Voedselhoogt naast een versterking van de keten) voert onaangekondigde audits waarbij gekeken wordt of de teamgeest”. uitbating voldoet aan alle geldende voorschriften.” Mieke Loncke (Facility

Manager, BASF Antwerpen): “Met een professioneel cateraar haal je niet alleen voeding binnen, maar tegelijk deskundig personeel en veel vakkennis”

Gespecialiseerde bedrijven, soms wereldspelers, hebben de laatste decennia de sector helpen professionaliseren en de weg naar verregaande efficiëntie aangetoond. De vele wetten en opgelegde normen zorgen voor een relatief strak kader voor de organisatie van catering, van de productie van de maaltijden tot het bedienen van de klanten. Men zou dan kunnen besluiten dat er verder weinig beweegt in de sector, maar het tegendeel is waar. Enkele voorbeelden hiervan: in 2010 won AZ Nikolaas de ‘Facility

august - september 2011

Yves Van Hooland, voorzitter van IFMA

Mieke Loncke, Facility Manager van BASF Antwerpen: “Met een goed cateringbedrijf haal je ook gespecialiseerd personeel en heel wat vakkennis in huis.”

Katty De Keyzer, sales director Compass Group België: “Er is meer en meer vraag naar gezonde voeding. Daarom werd het ‘Balanced Choices’concept ontwikkeld.”

deels over de logistieke organisatie van een centrale keuken die de verschillende locaties van de groep moet bedienen. Buitenlandse voorbeelden waren een belangrijke inspiratiebron in het denktraject. Enkele weken gelden werd bij een seminarie ‘Facility Management en Overheid’ een boeiende presentatie gegeven over de evolutie van tracking van onderzoeksstalen door het Federaal Voedselagentschap, een logistieke uitdaging waarvan het belang spijtig genoeg regelmatig onderstreept wordt door de actualiteit.

www.cxonet.be


56

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Newsletter O.T.M.

Hoe meer diversiteit, hoe beter

Weinig vrouwen

in hogere logistieke functies Logistiek is leuk en praktisch. Feit is echter dat de logistieke afdeling hard moet knokken om gehoord te worden. Omzet en verkoop zijn vaak belangrijker. Nochtans is logistiek een bedrijfsbasis met verstrekkende gevolgen. Hoe diverser de samenstelling van het personeel, hoe meer de onderneming voeling houdt met de wensen van klanten. Onderzoeken hebben uitgewezen dat ondernemingen met een beleid dat op diversiteit is gericht, ook veel innovatiever zijn. Aandacht

Hoe de sector aantrekkelijker maken?

blad Logistics Today geeft aan dat het overbruggen van de kloof, tussen mannen en vrouwen werkzaam in de sector, een van de grote uitdagingen van dit moment is.

Belangrijke rol voor opleidingen

Toekomst ziet er rooskleurig uit

Slechts 27% van de logistieke professionals denkt dat logistieke opleidingen daadwerkelijk de mogelijkheden voor vrouwen in de logistieke sector promoot. Velen weten niet in hoeverre de opleiSlechts 20,5% dingsinstellingen en industrie zelf is vrouw in de logistiek Vrouwen zijn nog steeds onderver- een ondersteunende rol spelen bij tegenwoordigd in de logistieke en het promoten van de sector onder

www.cxonet.be

Roger Van Den Bossche: “Vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in de logistieke en supply chain sector.”

Creëer betere loopbaanmogelijkheden voor vrouwen, een betere balans tussen werk en privéleven en meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Een interessante vraag die hieruit voortvloeit is: zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen in de manier waarop zij een supply chain managen? Uit een onderzoek blijkt dat circa 60% van mening is dat vrouwen een andere managementstijl hebben dan mannen en dat die verschillen dikwijls in het voordeel van het bedrijf zijn.

supply chain sector. Een onderzoek van de ETF laat zien dat slechts 20,5% van de werknemers in de transportsector vrouw is. Het vak-

“Een gezonde mix van oud en jong, man en vrouw op een verantwoordelijke functie kan een waarborg zijn voor onverhoopte en succesvolle bedrijfsresultaten.” voor diversiteit loont. In een onderneming waarin men zichzelf kan zijn, voelen medewerkers zich veilig, meer betrokken bij het gebeuren en zijn ze meer gemotiveerd. Het aanleren voor het nemen van eigen verantwoordelijkheid speelt een grote rol. Je moet elkaar in teams volledig kunnen vertrouwen om trefzeker op de klantenvraag te kunnen inspelen.

vrouwen. Dit lijkt er op te wijzen dat zowel de opleidingen als de sector zelf niet voldoende beseffen welke belangrijke rol zij (kunnen) spelen in het aantrekkelijk maken.

Hoewel eerdergenoemde feiten een negatief beeld schetsen over de huidige positie van de vrouw binnen de sector, zijn logistieke professionals zelf positief over toekomstige ontwikkelingen. Het O.T.M.-project ‘Topcoaches voor Toptalent’ werkt mee aan die toekomst.

august - september 2011


CxO Expert Group Finance & legal

Johan Blauwblomme

Credit Control, Risk and Tax manager Balta Industries

Werner De Laet CFO Mobistar

Erik Boone

Gosselin Group Financieel directeur

Ann Cools

Finance & Administration Director G4S Security Services

Kris Coppens Finance Director Bosal Benelux

Luc D’Hoine

Finance Director Belgium Fujitsu Technology Solutions

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

finance & Legal Patrick Descamps CFO EOC Belgium

Rudi De Winter CFO Van Laere

Joost Gietelink

CFO Randstad Group Belgium & Luxemburg

Luc Janssens

Financieel directeur Aveve

Thema-artikel pagina 59 Boekhoudsoftware staat voor nieuwe uitdagingen “De vraag naar cloud computing klinkt des te harder.” pagina 61

Paul Lievens CFO Ondernemingen Jan De Nul

Philippe Maeckelberghe CFO Deceuninck

Johan Maes CFO Aquafin

Regine Slagmulder Ass. Prof. of Accounting & Control Director Performance Management Research Platform Partner of Vlerick Leuven Gent Management School

Jean-Luc Van Doninck

Head of Data & Development Fortis Investment Management

Jean Volders CFO Topcom

De B-kant van sportsponsering weegt heel zwaar pagina 62

Autonieuws uit Zweden, GrootBrittannië en Frankrijk Thema-artikel pagina 65 Internationaal ondernemen “FIT, perfecte business partner voor Vlaamse bedrijven die de rubicon oversteken.”

Balta Industries tevreden over ERP-systeem van SAP

“Beschikbaarheid is voor ons heel belangrijk” Balta Industries werkt met SAP als ERP-systeem. Daarin zijn onder andere een Finance (FI) en Controlling (CO) module voorzien. Het ERP-pakket wordt internationaal gebruikt, ook in de vestigingen in Turkije en de Verenigde Staten. “Omdat we in een productie-omgeving werken, hebben we een systeem nodig dat permanent beschikbaar is”, vertelt Kaat Vandamme, projectleider SAP Finance bij Balta. “Snelle performantie is ook belangrijk. En verder consistentie en integriteit.” lees verder op pagina 58


58

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

een code toevoegen. Maar het maatwerk proberen we zoveel mogelijk te beperken. Hoe meer je binnen het framework blijft, hoe beter. In 2008 hebben we een upgrade gedaan naar versie 6.0 en dit jaar in februari naar de versie 6.04. Eind mei 2011 gebeurde ook een migratie naar NEW GL. Daarvoor stelt SAP een soort cockpit ter beschikking om de verschillende stappen op te volgen. Dat vormt wel een extra kost.”

Executive summary Balta Industries, actief in de sector van de floor covering, gebruikt SAP als ERP-pakket. Daarin zijn een Finance (FI) en Controlling (CO) module voorzien. Het bedrijf werkt in een productieomgeving en heeft een aantal criteria vooropgesteld waaraan voldaan moet worden. De voornaamste zijn beschikbaarheid, performantie, consistentie en integriteit.

www.cxonet.be

Hoe werkt de boekhoudmodule precies? “Per jaar gaan er bij ons ongeveer 300.000 facturen buiten en de flow van facturen verloopt goed. Ieder product heeft een barcode en wanneer er goederen verscheept worden, komt de verzending en facturatie automatisch op gang. Voor de opvolging hebben we Johan Blauwblomme, Credit Control, Risk and Tax Manager van Balta een gecentraliseerd credit management departement. Industries: “Als er fiscaal iets in de wetgeving verandert, worden alle nodige aanpassingen automatisch gedaan.” We hebben ook een BI-systeem, dat gekoppeld is aan het ERP-pakket. De rapportering wordt via Business De tapijtnijverheid heeft historisch gezien een sterke Objects (BO) opgemaakt. En SAP voorziet de nodige aanwezigheid in West-Vlaanderen. Balta Industries is standaard extractoren om data vanuit de verschilleneen van de spelers op de markt, gespecialiseerd in de modules naar de BI omgeving te exporteren.” ‘floor covering’. In Turkije heeft Balta een productiesite en in Amerika een vestiging met warehousing fa- Segmentrapportering ciliteiten. Er zijn geen concrete plannen om verder te Krijgen jullie voldoende ondersteuning als er iets delokaliseren. “We hebben hier in het verleden aan- misloopt? zienlijke investeringen gedaan”, zegt Johan Blauw- “Onder andere voor de migratie naar NEW GL is er blomme, Credit Control, Risk and Tax Manager van een Duitse consultant van SAP Walldorf een paar Balta Industries. “De sector van vasttapijt is een stag- keer langs geweest. Maar de support gebeurt meestal nerende business, dus belangrijke uitbreidingsinves- vanop afstand. Er is een Online Servicedesk waarop teringen zijn momenteel niet aan de orde.” onze IT’ers kunnen aanloggen. Via deze kunnen issues/bugs die SAP al oploste, geconsulteerd worden. Zijn jullie tevreden over SAP? Je hoort wel eens zeg- Indien dit geen resultaat oplevert, kunnen ook mesgen dat het een complex en rigide systeem is. sages geopend worden om een probleem te signaleren. “Over het algemeen wel, zowel van het systeem als van We hebben een Tsjechische contactpersoon die deze de gebruiksvriendelijkheid. Het gebruik van de FI- messages opvolgt en, indien nodig, extra hulp inmodule vergt wel een zekere affiniteit met boekhou- roept.” den. Bij sommige andere pakketten is er meer voorgedefinieerd en moet je als gebruiker minder data Hebben jullie nog projecten in het vooruitzicht dit ingeven. jaar binnen het departement Finance? De flexibiliteit op het gebied van rapportage in SAP is “We hebben dit jaar voor de Domo-entiteiten factoeen belangrijk voordeel. Als er fiscaal iets in de wetge- ring naar ons coördinatiecentrum opgestart. Verder ving verandert, worden alle nodige aanpassingen au- zorgt de migratie naar NEW GL, die in mei gebeurde, tomatisch gedaan. Dat is voornamelijk voor de btw- voor een betere integratie van de fiscale boekhouding rapportage handig.” en management accounting dankzij het gebruik van parallelle ledgers. Dat heeft als voordeel dat boekingen, indien nodig, enkel in één van de ledgers kunnen Migratie met cockpit ingevoerd worden. Ook kan dankzij NEW GL en de Zijn er ook dingen op maat ontwikkeld? “We hebben een IT-afdeling die, indien nodig, in het document splitting – functionaliteit tegemoet gekosysteem aanpassingen kan aanbrengen. Aan de stan- men worden aan segmentrapportering volgens IFRS.” daardprogramma’s van SAP kan je zelf via userexits

august - september 2011


59

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Thema - artikel

Finance & Legal

Groot en klein moeten mee met de tijd

Boekhoudsoftware

staat voor nieuwe uitdagingen

De wereld van de boekhoudsoftware is op zijn zachtst uitgedrukt een bizarre en woelige wereld. Een wereld die steeds onder de invloed leeft van heel wat aspecten; een wereld ook die steeds meer moeite moet doen om klanten te behagen, te behouden en te winnen. Een wereld waarin grote en kleine spelers heel sterk naar elkaar zijn toegegroeid. 1. Overgang DOS naar Windows Specifieke toepassingen zoals boekhoudprogramma’s stonden in de jaren ’90 voor een verschrikkelijke uitdaging. Toen Windows op vrij korte termijn de hegemonie van MS-Dos overnam, leek het wel of er een revolutie nodig was om die overgang te bewerkstelligen. Vooral de angst voor het onbekende, zorgde voor rare bokkensprongen bij heel wat bedrijven. Grote bedrijven hadden eigen programmeurs toepassingen laten schrijven die het gebruik van boekhoudfiches op de achtergrond moest duwen. Omdat het wantrouwen in Windows aanvankelijk groot was, waagde niemand de sprong om snel een aangepaste versie klaar te stomen die zorgeloos onder het ‘nieuwe’ operating system kon draaien. Een andere uitdaging bleek te bestaan in het koppelen van verschillende modules aan elkaar. In de meeste gevallen konden de aankoopmodule, de verkoopmodule, het financiële luik en de algemene boekhouding een eigen leven lijden. De drang om dit alles aan elkaar te koppelen was groot, maar het leek alsof dat net iets teveel gevraagd was van de toenmalige technische mogelijkheden. Aparte modules waren en bleven de basis, maar ideeën om andere functionaliteiten (zoals facturatie, klantenopvolging,

august - september 2011

internationale bedrijven. Ook voor kleinere bedrijven ontstonden toepassingen met een globaler niveau. Softwareontwikkelaars zoals Exact, Cubic, Vero, Pro-Acc of Bob-Software (en dan vergeten we er nog een paar) deden hun uiterste best om gelijkaardige toepassingen te ontwikkelen. Met succes overigens, In een kleine 30 jaar tijd onderging de boekwant heel wat bedrijven zagen de houdingssoftware een ongekende evolutie. Cloud computing wordt een nieuwe uitdaging beperktere investering in deze pakvoor de aanbieders van boekhoudsoftware. ketten als een extra opportuniteit: order- en voorraadbeheer…) te middelen besparen en toch bekoppelen, waren nooit ver weg. Al schikken over een degelijk ‘all in 1986, lang voor de definitieve round’-systeem. overgang van DOS naar Windows, was softwareleverancier Cubic al 3. Schaalvergroting volop bezig met de koppeling van al voor nieuwe uitdagingen deze modules. Samen met de overgang naar geïntegreerde pakketten kwam ook de vraag naar het gebruik via internet. 2. Geïntegreerde pakketten Rond de eeuwwisseling dook een Wat opviel was dat weinig softwarenieuwe uitdaging op. De geïnte- aanbieders daar problemen over greerde pakketten deden hun intre- maakten. Nu de vraag (lees eis) naar de in de informatica/bedrijfswe- cloud computing des te harder reld. Deze gigantische pakketten klinkt, kijken we uit naar hun reaclieten alle modules naadloos op el- tie. Bedrijven als Oracle lieten in het kaar inspelen en lieten toe om op begin uitschijnen dat zij het ‘Cloudeenvoudige wijze gebruik te maken gedoe’ niet zo zagen zitten. Maar van informatie die her en der ver- nergens viel een echte weigering te spreid zat. Platforms zoals Oracle noteren. En ondertussen is de en SAP bleken globale bedrijfstoe- schaalvergroting bij de ‘kleinere’ passingen, waarin boekhouding spelers (Exact, Cubic en Pro-Acc in amper een onderdeel bleek te zijn. 1 groep; Sage en Bob-Software in alDe investeringen in deze pakketten liantie) een feit, iets wat ongetwijwas dan ook bijzonder groot en feld de nieuwe evoluties verder zal aanvankelijk enkel weggelegd voor beïnvloeden.

Jan Callant

www.cxonet.be


Enterprise grade

mobile devices

designed for enterprise environments Mobile devices are everywhere in our daily lives, so it comes as no surprise that many CXO’s consider using mobile devices at the operational side of their business. Question is which device will do the job? The first results of a recent survey by auto-ID and data collection specialist PHI DATA show that about half of the companies questioned are familiar with “enterprise grade mobile devices” or “ruggedized devices”. The majority of the respondents indicated that performance and reliability matter the most when choosing a smartphone, laptop, tablet, scanner or handheld. Ruggedized devices are designed exactly for this purpose: perform better and last longer than consumer grade devices when used in an enterprise environment. An overview of the advantages: • robust: a ruggedized device is designed to be operated in the most versatile environments and needs to survive rain, extreme temperatures, vibrations and be able to be used in direct sunlight • manageable: the device prevents unauthorized programs to be installed, it can be updated in the field and has access to remote support • longer lifecycle: the product is available for 3 years, spare parts for 5 years • OS stability: guaranteed compatibility and extended support on the operating system • lower total cost of ownership (TCO): providing high availability, no more downtime More info? Contact PHI DATA at 02 460 71 12 or marcom@phidata.be.

w w w. p h i d a t a . b e

EVENT ORGANISEREN? HOTELKAMER RESERVEREN? SEMINARIE PLANNEN?


61

Finance & Legal

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

De b-kant van de sportsponsoring weegt heel zwaar

Alles in ruil voor

Het lijkt wel of de financiële actualiteit stil blijft hangen bij ratings voor landen in financiële moeilijkheden. Waar je immers ook kijkt, steeds weer opnieuw duikt het slechte voorbeeld van Griekenland en Portugal op. En de aanslepende regeringscrisis in ons land, laat al niet veel anders vermoeden. Tot je verder kijkt dan je neus lang is. De economische missie van Prins Filip en Prinses Mathilde had eigenlijk een beperkt doel. Het Belgische imago, althans dat van onze bedrijven, moest nog eens worden bijgeschaafd. Met een schare bedrijfsleiders in hun zog, trok het prinsenpaar, geflankeerd door premier Leterme en Minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere, naar de Verenigde Staten. Veel sympathie en plezier, maar of er veel uit de bus kon komen, was een andere zaak. Yves Leterme kreeg echter een belangrijke boodschap mee. Het raken aan de notionele investeringsaftrek, zou wel eens vervelende gevolgen kunnen hebben. En dan komt de nota van Di Rupo die de percentages van diezelfde notionele aftrek wil ‘aanpassen’. Blackmail, zelfs van Amerika, is niet aanvaardbaar, maar de concurrentiepositie van onze bedrijven is in deze moeilijke tijden van immens belang. Vraag is of we door de knieën willen gaan en een systeem dat beperkte resultaten oplevert, in dienst willen houden? Het zal ongetwijfeld een vraag zijn die de regeringsonderhandelaars ter harte zullen moeten nemen.

august - september 2011

den, met als enig doel het spektakel. Spektakel voor de VIPS, want zij betalen alles waar het om gaat. Misschien moeten we ons als bedrijfsleiders eens de vraag de stellen of we dit alles niet mee in de hand werken. Zolang het bij grootspraak blijft zoals bij Anderlecht, Standard en Club Brugge, is het allemaal niet zo erg. Maar eens we spelen met lijf en leden van mensen die toevallig voor het beroep van renner gekozen hebben, gaan we misschien toch wat te ver.

Jan Callant

De financiële mallemolen van de sport Het zal u waarschijnlijk ook niet ontgaan zijn dat de sport de bovenhand neemt wat betreft financiële activiteit. De overname van Standard Luik Romelu Lukaku is één van die spelers voor door Roland Duchâtelet toont aan wie een miljoenentransfer voor de hand lag. De financiële carrousel bracht alleen niet dat geld in de sportwereld niet van direct het verwachte resultaat. ondergeschikt belang is. Wie geld heeft, kan iets betekenen. Wie de Woelig najaar? carrousel bij Club Brugge heeft ge- De onvoorspelbare politieke situatie volgd, stelt zich ongetwijfeld vragen zal ongetwijfeld het najaar blijven bepalen. Ambtenaren vrezen dat zij het eerste doelwit van de besparin“De notionele gen zullen worden. Zij zullen hierbij investeringsaftrek was goed ongetwijfeld gesteund worden door voor een handvol bedrijven, hun vakbonden. Maar ook de werkmaar de Amerikaanse gevers zien heel veel negatieve aspecboodschap was duidelijk. ten op zich afkomen. Misschien Niet aanraken, anders…” moeten werkgevers en werknemers bij de financiële achtergrond die de wel voor het eerst in een lange genieuwe leiders van de club hebben schiedenis de handen in mekaar meegebracht. En wat te denken bij de slaan om de krachten te bundelen ongelooflijke transfers van Standard- om een degelijk toekomstplan af te en Anderlechtspelers naar het bui- dwingen bij de beleidsvoerders, die tenland voor gigantische bedragen? blijkbaar alleen zin hebben in geEn wat te denken van het circus dat treuzel en het doorschuiven van de Ronde van Frankrijk heet? Alles zwarte piet. Het wordt immers hoog voor het commerciële gedoe rond de tijd dat iemand hen duidelijk maakt sport. Levensgevaarlijke trajecten, af waar het nu juist op staat. We rekete leggen tegen onrealistische snelhe- nen op u allen!

Executive summary Het financiële nieuws leidt duidelijk onder de internationale financiële druk op een aantal landen en onder de steeds voortdurende impasse binnen de Belgische politiek. Daar moeten we het mee doen. Maar, is het allemaal wel zo erg. Als we op een rijtje zetten wat er van geld zou kunnen rollen in de sport en als we ons bewust willen worden van waar het geld komt, moeten we toegeven dat we een behoorlijke prijs veil hebben voor ons eigen belang. De vraag is of we datzelfde belang in de weegschaal willen leggen om een politieke goodwill af te dwingen.

www.cxonet.be


62

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Erwin De Weerdt

Autonieuws

uit Zweden, Groot-Brittannië en Frankrijk

Volvo V70 DRIVe 1,6 diesel

Volvo V70 DRIVe, 119 gram CO2/km, 1.750 km met één volle tank.

Voor wie dat wil, steekt Volvo nu ook een 1,6 liter dieselmotor onder de motorkap van de V70, zijn grootse stationwagenmodel, en de S80, zijn topberline. Die zuinige diesel komt niet alleen 100 km ver met amper 4,5 liter brandstof maar stoot daarenboven slechts 119 gr CO2 per km uit.

De 1,6-liter dieselmotor, die wordt aangestuurd door een handgeschakelde versnellingsbak, hoest een vermogen op van 80 kW/110 pk en beschikt over een maximumkoppel van 240 Nm. “Wij hebben nu twee grote modellen die ook onder de grens van 120 gram CO2/km duiken. Dat is een prestatie die weinig andere merken evenaren”, aldus Stephen Odell, President en CEO van Volvo Car Corporation. Op beide Volvo’s prijkt het DRIVe-logo dat staat voor uitvoeringen met het laagste verbruik en de laagste uitstoot.

dankzij twee nieuwe technieken: de accu’s worden selectief opgeladen, wat betekent dat de dynamo alleen werkt als de motor niet zwaar wordt belast, zoals bij het afrijden van een helling. Daarnaast zorgt een gewijzigde aandrijfriem van de dynamo voor minder weerstand, waardoor de motor minder hard hoeft te werken als de accu wordt opgeladen. Door het brandstofverbruik terug te brengen tot 4,5 l/100 km (gemiddelde rijcyclus EEG) kan wie 15.000 km per jaar rijdt zo’n 60 l brandstof besparen. Dat levert een vermindering op van 150 kg CO2 op jaarbasis. Aangezien het gemiddeld verbruik op snelwegen nu nog maar 4 liter/100 km bedraagt, is het in principe mogelijk 1.750 1.750 km ver met een volle tank De Volvo ingenieurs wisten de CO2-uitstoot te verminderen km af te leggen met een volle tank.

Mini Countryman: een echte Crossover

Mini Countryman Cooper SD, een maatje groter dan Mini Cooper SD.

Crossovermodel Als een echte Crossover overbrugt de Countryman de kloof tussen de klassieke Mini en een modern Sports Activity Vehicle. Bedoeling was om extra ruimte en vrijheid te bieden voor een echt veelzijdig gebruik, naast een wat hogere zitpositie en een verbeterd rijcomfort. Maar tegelijkertijd behoudt de Countryman het go-kartgevoel dat zo kenmerkend is voor Mini. De basisprijs voor de Mini One Countryman ligt op 20.200 euro en loopt voor de Mini Cooper S Countryman ALL4 op tot 27.900 euro. Binnenin tref je het typisch cockpitachtige instrumentenpaneel, met alles erop en eraan, dat alle Mini’s zo speciaal maakt.

www.cxonet.be

De Mini Countryman is het vierde Mini-model, het eerste dat méér dan 4 meter lang is en in optie met een ALL4 vierwielaandrijving verkrijgbaar. Voor het eerst heeft een Mini vier deuren, een grote kofferklep en een aanpasbaar interieur voor 4/5 passagiers. Kliktoetsen voor alle mogelijke functies en nog altijd de immens grote snelheidsmeterklok op de middenconsole. Veel chroomafwerking onderstreept blijvend dat luchtvaartgevoel. Achterin kan je kiezen tussen een achterbank voor drie personen of twee afzonderlijke zetels. Met alles rechtop kan je in de kofferbak 350 l spullen kwijt, mét de achterzetels plat groeit die ruimte aan tot 1.170 l. De Countryman krijgt start/stop motoren mee van de nieuwste generatie: drie benzineversies en twee diesels, alle vijf EU5, met vermogens die schommelen tussen 66 kW/90 pk in de One D tot 135 kW/184 pk in de Cooper S.

august - september 2011


63

extra

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Nieuwe Mazda5 1.6 liter CiTD

Mazda5 diesel, zuinige 7-plaatser.

Gezinsvriendelijk en praktisch Dankzij de dubbele schuifdeuren en één van de grootste achterdeuropeningen in zijn segment is de Mazda5 enorm toegankelijk. Ideaal gesproken vinden vijf volwassenen voorin en twee kinderen op de derde rij comfortabel plaats. De stoelen zijn eenvoudig neergklapbaar in diverse opstellingen, een uniek Karakuri-stoelsysteem van Mazda. Overal zitten veel opbergplaatsen zoals een 8 l grote opbergruimte onder de laadvloer, zes bekerhouders, twee flessenhouders en een handschoenenkastje van 11 l. De gloednieuwe, kleinere 1.6 liter Euro5 CiTD common rail diesel uit alu-

De frontpartij van de nieuwe Mazda5 draagt het Zoom-Zoom DNA voor zich uit, een ‘verborgen’ D-stijl en nieuwe horizontale achterlichten geven deze typische gezins-bedrijfswagen een aparte uitstraling. Binnenin fleurt een nieuw dashboard, stuurwiel en middenconsole het interieur op, wat samen met de nieuwe stoelen een verhoogd kwaliteitsgevoel geeft. minium en met dieselpartikelfilter heeft een achtkleppige enkele nokkenas en zit gekoppeld aan een compacte, lichte versnellingsbak. Samen goed voor een gewichtsbesparing van 120 kg, 5 pk méér vermogen dan de 2.0 liter CiTD die hij vervangt, 14,8 % minder brandstofverbruik en 13,2% minder CO2-uitstoot. De turbo genereert een maximaal koppel van 270 Nm tussen 1.750 en 2.500 t/min. Uit een maximaal vermogen van 85 kW/115 pk vanaf 3.600 t/min haalt hij een top van 180 km/u in de zesde versnelling. De basisprijs voor deze CiTD bedraagt 28.740 euro.

PEUGEOT 508: Techniek in dienst van emotie

Peugeot 508: modern en toekomstgericht.

Voor en achterzijde van beide 508 modellen geven aan hoe de stijlkenmerken van het merk evolueren. Binnenin creëren de eenvoudige en zuivere stijl van het dashboard, de gebruikte materialen, de verzorgde afwerking, de uitgekiende duurzaamheid en de beschikbare technologieën een exclusieve interieursfeer. In de SW krijgt het reiscomfort iets apart dankzij het enorme glazen panoramadak. Ook de koffer is praktisch en ruim, met een royaal volume van 545 l (berline) en 660 l voor de SW. Door de rugleuning in delen weg te klappen, komt een vlakke koffervloer vrij en stijgt het volume tot 15.81 l (berline) en 18.65 l (SW). Wij waren alvast onder indruk van het geluidscomfort en de soepele kracht van de geruislooslopende dieselmotor onder alle weg- en weersomstandigheden.

august - september 2011

Met de nieuwe 508 biedt Peugeot een modern, toekomstgericht product dat perfect inspeelt op de sterk geëvolueerde wensen van veeleisende klanten. In Europa bestaat het doelpubliek voor twee derden uit fleetwagens, die vaak ook als bedrijfswagens fungeren. Het gaat om een actief, betrokken en ervaren publiek, dat moderniteit en status zoekt, maar niet ostentatief voor de dag wil komen. Het aanbod bestaat uit twee complementaire koetswerkversies: een berline (lengte 4,79 m) en een SW (lengte 4,81 m). Onder de motorkap De 508 biedt de keuze uit vermogens van 82 kw/112 pk tot 150 kW/204 pk. Bij de diesels, een 1.6 e-HDi, een 2.0 HDi of een 2.2 HDi, naargelang van het vermogen met manuele 6-versnellingsbak of gerobotiseerde automaat. Bij de benzinemotoren gaat het tussen twee 1.6 motoren met manuele of al dan niet gerobotiseerde automaat. Vanaf 2012 komt daar nog een Hybrid4-versie bij van 147 kW/200 pk, 4-wielaandrijving en een CO2-uitstoot van slechts 99 g/km. Maar Peugeot bijt toch wel de spits af met de nieuwe 2.2 HDi FAP met 150 kW/204 pk die het prestatieniveau van een V6-diesel combineert met een 30% kleinere ecologische voetafdruk.

www.cxonet.be


64 Don’t shout.

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

Talk.

Spreken zonder denken, is als schieten zonder mikken.

Hoog tijd voor intelligente e-mailmarketing • Bouw vlot efficiënte campagnes met een intuïtieve, meertalige én gebruiksvriendelijke interface. • Dankzij de online rapportering in real-time, leert u veel uit de reactie van uw e-mailcontacten. Zo worden uw volgende campagnes nóg gerichter.

• Houd de dialoog moeiteloos levendig – met voorgedefinieerde scenario’s anticipeert u meteen op het specifieke gedrag van elke ontvanger.

EMG-partner

Enkele tevreden EmailGarage-klanten

• De nieuwe functies Email Interaction en Email Health Score verrijken elk e-mailadres met een gedetailleerd interactieprofiel.

Test EmailGarage 6.0 en stuur uw eerste 1000 e-mails gratis* Surf naar www.emailgarage.com/testrit * aanbod geldig voor nieuwe gebruikers tot een maand na activatie

EmailGarage - Brusselsesteenweg 560, 3090 Overijse, Tel. +32 2 658 29 58

www.cxonet.be

august - september 2011


65

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

extra

Thema - artikel perfecte business partner INTERNATIONAAL FIT, voor Vlaamse bedrijven ONDERNEMEN die de Rubicon oversteken Internationaal ondernemen speelt een belangrijke rol in de socio-economische ontwikkeling van Vlaanderen. De beleidsuitvoering van het Vlaams beleid inzake internationale handel en investeringen is toevertrouwd aan het extern agentschap voor internationaal ondernemen, Flanders Investment & Trade (FIT). Aan de andere kant van de taalgrens kunnen bedrijven terecht bij AWEX. De hoofdopdracht van FIT is het internationaal ondernemen van Vlaamse bedrijven en in het bijzonder van KMO’s te bevorderen, buitenlandse investeringen aan te trekken, internationaal duurzaam en etisch ondernemen te stimuleren en een hoogwaardige dienstverlening aan te bieden aan Vlaamse én buitenlandse klanten.

Méér dan een betrouwbare business partner De ‘I’ in FIT staat voor het aantrekken en verankeren van buitenlandse investeringen naar Vlaanderen (foreign direct invest), maar helpt ook buitenlandse bedrijven met uitbreidingsinvesteringen. De ‘T’ in FIT staat dan weer breed voor het sensibiliseren, ondersteunen en begeleiden van bedrijven en bedrijfsleiders in markten buiten Europa. FIT stimuleert zowel de export als het internationaal ondernemen. Wereldwijd kan het terugvallen op de steun van meer dan 90 kantoren. FIT ondersteunt Vlaamse bedrijven niet alleen met exportsubsidies, maar ook met het prospecteren van nieuwe markten. Deelname aan buitenlandse handelsbeurzen, aan prospectiereizen of al dan niet prinselijke handelsmissies, doelgerichte documentatie, hulp bij het opzetten van prospectiekantoren, vaak in samenwerking met bedrijvencentra, zoals Regus, of met dienstencentra waarvan het voordeel is dat zij vaak pro-actief inspelen op lokale initiatieven. FIT neemt dan bv. gedurende 18 maanden de helft van de huurkosten op zich.

Exportmeter De Vlaamse uitvoer is tijdens het 1e kwartaal van 2011 opgelopen tot 71,5 miljard euro, een stijging met 16,35% i.v.m. 2010. Om meer bedrijven bij te staan bij het maken van de juiste keuzes inzake export en internationaal gaan, beschikt FIT in elke Vlaamse provincie over een fijnmazig netwerk van adviseurs. Zij hanteren ondermeer de FIT-Exportmeter, een mini-audit die een heli-

august - september 2011

Erwin De Weerdt

kopterperspectief biedt van de exportcapaciteiten van uw bedrijf. Op basis van die audit-analyse reikt FIT dan een aantal actieplannen aan met tips en aanbevelingen over methodes en processen om de exportbasis te verstevigen. Gratis, zoals elke dienstverlening van FIT.

Orfit Industries en BEST winnen Leeuw van de Export 2011 Orfit Industries en BEST mogen zich een jaar lang ‘Leeuw van de Export’ noemen. BEST uit Leuven maakt hoogtechnologische sorteermachines voor de voedings- en nietvoedingsindustrie. Orfit Industries vervaardigt, naast spalk(v.l.n.r) Bert Van der Auwera (CSO BEST), materialen en therMinister-President Kris Peeters en moplastisch mateSteven Cuypers (CEO Orfit Industries). riaal voor de orthopedische industrie, vooral maskers en immobilisatiesystemen voor kankerpatiënten die radiotherapeutische behandelingen moeten ondergaan. Als winnaar in de categorie ‘kleine bedrijven’ won familiebedrijf Orfit Industries het pleit dankzij een uiterst heldere exportstrategie, terwijl BEST bij de ‘middelgrote tot grote bedrijven’ imponeerde met zijn sterke financiële prestaties. In 2010 maakte de export van de winnaars respectievelijk 97% en 98% van hun totale omzet uit. Met de Leeuw van de Export beloont FIT jaarlijks bedrijven die uitzonderlijke exportprestaties neerzetten. De winnaars ontvingen op 15 juni hun award uit handen van ministerpresident Kris Peeters. www.flandersinvestmentandtrade.be - www.awex.be

www.cxonet.be


66

business magazine on innovation, leadership, strategy and vision

CxO Magazine is een drietalige uitgave van CxO Europe bvba en ver­ schijnt 6 maal per jaar met een oplage van 20.000 exemplaren. Het tijdschrift kan bekomen worden via een lidmaatschap aan 110,00 euro excl. BTW, inbegrepen een jaarabonnement op het magazine en het elektronisch archief en 15% korting op CxO Conferenties. Het lidmaatschap voor Europa bedraagt 140,00 euro en 155,00 euro buiten Europa. CxO Magazine est une édition trilingue de CxO Europe sprl qui paraît 6 fois par an avec un tirage à 20.000 exemplaires. On peut se procurer le magazine par une adhésion à 110,00 euros hors TVA qui comprend un abonnement annuel sur le magazine et l’archive électronique et 15% de rabat aux conférences de CxO. l’Adhesion pour l’Europe est à 140,00 euros et hors Europe à 155,00 euros. Jan Callant Hoofdredacteur | Rédacteur en chef Dirk Vermant Uitgever – Directeur | Editeur – Directeur Sylvie Scherrens Sales Manager Gerda Van Keer Marketing Officer Dirk Vackier Business Relations Manager Irmin Persy Secretariaat | Secrétariat Raad der Wijzen | Conseil des Sages Fotogalerij van de leden: pagina 8-9 Galerie de photos des membres: page 8-9 Uitgeverij | Redactie  | Administratie | Regie Maison d’éditions | Rédaction | Administration | Régie CxO Europe bvba | Wielstraat 12, B-2880 Bornem Tel.: +32 (0)3 889 52 59 | Fax: +32 (0)3 899 03 78 e-mail: info@cxonet.be | internet: www.cxonet.be

Redactie | Rédaction Jef Brouwers, Jan Callant, Hendrik Deckers, Karel De Decker, Jan De Kimpe, Erwin De Weerdt, Stijn Dom, Glenn Fredrix, Frans Godden, Marc Honnay, Dirk Huygens, Bruno Koninckx, Jan Lagast, Dominik Malfait, Jean-Luc M ­ anise, Steve Mertens, Paul Muys, Jef Staes, Wim Vandenberghe, Herman Van den Keybus, Wim Vander Haegen, Stephan Vanhaverbeke, Geert Vanhees, Michel Visart, V ­ iviane Vogels Fotografie | Photographie Patrick Van Hoof, Steven Crabbé Vertalingen | Traductions Marc Honnay Lay-out | Mise en page Propaganda nv - Zaventem Verantwoordelijke uitgever | Editeur responsable Dirk Vermant Wielstraat 12, B-2880 Bornem | e-mail: dirk.vermant@cxonet.be Niets uit deze uitgave mag verveelvuldigd en/of openbaar gemaakt worden zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De publicitaire aankondigingen vallen niet onder de verantwoordelijkheid van de uitgever. Ondertekende artikels vallen onder de verantwoordelijkheid van de auteur(s). Feitengegevens in de ‘monthly headlines’ vallen onder de verantwoordelijkheid van de inzender. Cette édition ne peut pas être reproduite et/ou publiée sans l’autorisation écrite de l’éditeur. Les annonces publicitaires ne relèvent pas de la responsabilité de l’éditeur. Les articles signés relèvent de la responsabilité de l’/des auteur(s). Les faits communiqués dans les ‘monthly headlines’ relèvent de la responsabilité de l’envoyeur.  © CxO Europe bvba. Uitgeversbedrijf CxO Europe is lid van de Unie van de Periodieke Pers/La Maison d’editions CxO Europe est ­ ­membre de l’Union de la Presse Périodique

Lijst vermelde organisaties en bedrijven in deze editie van CxO Magazine 4Growth  40 Acer  48 ADSIF  21 AHRT  32 Antwerp Management School13 Apple  48 Astalia  42 Attentia  27, 29 Aveve  26 AWEX  65 AWT  21 AZ Nikolaas  54 Balta Industries  58 BAM Groep  44 BASF  55, 68 BDO  20 Belgacom  45 Beltug  21 BEST  65 Betonac  44 B-post  35 BT  45 Bull  14 Business Objects  46 CEI-De Meyer  44 Cercle de Wallonie  21 Cim_Cil  28 CIO Forum  21 CioNet 21 Cloudmark 45

Club de Wallonie-Bruxelles 21 Cocomo  30 Coface  35, 37 Cofinimmo 21 Cognos  46 Compass  51, 54 CSC Belux  21 Danone  49 De Wolf & Partners  21 DéliMarché 54 EmailGarage 64 ETF  56 ETIS  45 Exact Software  51 Express Medical  28 FEB/VBO  20 Federaal Voedselagentschap 54 FIT  53, 65 Flanders DC  13 Formail  35, 38 Forte  22 Fujitsu  48 Galère  44 Gartner  47 Go Magazine  31 Google  39, 48 Groep Boerenbond  26 HR Forces  28 Hyperion  46 IBM  21, 46

ICT Services  32 Industriegroep Hasselt 52 Innotiv  28 Interbuild  44 Interxion  1 Kia  33 Kluwer Opleidingen  19, 20 KPN  45 KULeuven  32 Legal Forces  28 Lindner  60 Logistics Today  56 Mercer  31 Microsoft Belux  21 Monster  31 Nivea  36 Oracle  21, 46 Orfit Industries  65 OTM  56 Packard Bell  48 Phi Data  60 Propaganda 38 Provincie Limburg  52 PS Testware  45 PwC  24, 67 Receptel  28 Regus  65 ReturnPath 45 Sage Institute  20 Samsung  48

SAP  46 SAS  46 SD Worx  27, 31 Secretary Plus  28 Securex  12, 27 Siemens  2 Skelia  64 Spamhaus  45 Start People  28 Swiss Post International Belgium  17, 42 Swisscom  45 TDC  45 Telecom India  45 Telenor  45 Teradata  47 The Boston Consulting Group39 Trend Micro  45 Unique Interim  28 USG People Belgium  28 Vacature  31 Vicre  1, 23, 31 Vlaams Instituut voor de Mobiliteit  52 Vlerick Leuven Gent Management School 18, 19 Volvo  4 WDM  35, 37

Verschijningsdata | Dates de parution

96 | CxO Webzine 31-08-11 — 97 | CxO Magazine 30-09-11 — 98 | CxO Webzine 28-10-11 — 99 | CxO Magazine 30-11-11 — 100 | CxO Webzine 30-12-11 101 | CxO Magazine 31-01-12 — 103 | CxO Webzine 28-02-12 — 105 | CxO Magazine 30-03-12

www.cxonet.be

august - september 2011


www.careers.pwc.be

Move forward Are you ready to move forward? Visit www.pwc.be

PwC’s consulting teams help organisations to work smarter and grow faster. Consulting is a major activity for PwC, in which we’re accelerating our strong growth now and will continue to do so in the years ahead. Come join us in this market leading expansion - we’re currently looking for consultants with experience in: • supply chain management • finance and treasury • technology For the full job descriptions and to apply, please visit www.careers.pwc.be.


ecologie houdt van economie Het vervangen van metalen onderdelen door BASF-kunststoffen maakt auto’s lichter. Op die manier verbruiken ze minder brandstof en dat betekent minder tanken en minder vervuiling. Zo sparen we het milieu én uw portemonnee, want bij BASF creëren we chemie. www.basf.com/chemistry


CxO Magazine 95