Page 30

Is de advaita universeel?

Vinod Bhagwandin

Traditioneel stellen hindoes dat je alleen het geluk kunt hebben een hindoe te zijn, vanwege een niet zo toevallige geboorte als hindoe. Je kunt het niet worden, noch door bekering noch door enige andere inspanning in dit leven.

Je kunt wel als hindoe door in dit leven zedelijk en redelijk te leven verdienstelijk karma verzamelen en daardoor jezelf heel langzaam en met het nodige geluk in ontelbaar veel geboorten upgraden naar een steeds hoger klassement van hindoes. Tot je uiteindelijk zelfs aankomt bij de hoogste kaste, die van de brahmanen, die het dichtst bij de goden en bij het hoogste levensdoel voor hindoes staat: moksha, de bevrijding van het mens-zijn, oftewel hindoe-zijn. In deze zin is het hindoeïsme in de kern een etnische en exclusieve godsdienst, net als het jodendom, en geen universalistische godsdienst die zich voor alle mensen leent zoals de islam, het christendom en het boeddhisme. Maar hoe zit het dan met de bevrijding die tegenwoordig vele, met name niet-hindoes aanspreekt in een van de orthodoxe hoofdscholen in het duizelingwekkend veelvormige hindoeïsme: de advaita vedanta? Is deze alleen aan hindoes voorbehouden en kunnen alleen zij bevrijding realiseren? En wat is bevrijding precies; waarvan word je eigenlijk bevrijd en waarom wordt daar zo naar verlangd? Hoe universeel is die bevrijding?

De advaita vedanta is een oeroude, streng mystiek-filosofische en vroeger strikt geheime stroming die in vergelijking tot het uitbundig devotionele volksgeloof van de grote massa uitzonderlijk weinig aanhangers kent onder hindoes – in India net zo min als daarbuiten. Toch wordt, op basis van de inhoudelijke universele en inclusieve claims ervan, de advaita vedanta door in ieder geval de aanhangers als het absolute hoogtepunt in het hindoeïsme beschouwd. Veel van die aanhangers zijn heden ten dage, zoals gezegd, niethindoes, en ze zijn vooral in het Westen te vinden, waar zich een bonte advaitabeweging heeft ontwikkeld. Door charismatische Indiase en westerse leraren en hun uitdagende vragen of juist hun diepe stilte, de grootse en krachtige belofte van bevrijding die in principe voor iedereen in dit leven bereikbaar is ongeacht je karmische ‘staat van dienst’, de intellectuele eenvoud, de afwezigheid van instituties, priesters en rituelen, het directe, persoonlijke appèl en de zowel rationeel als intuïtief radicaal onderzoekende geest ervan die zich naadloos verdraagt met vertrouwdere spirituele praktijken als yoga en meditatie, sluit

30 - januari / maart 2006

OHM Vani 1e kwartaal 2006  
OHM Vani 1e kwartaal 2006  

12e jaargang • nr1 • januari/maart 2006 • Vele wegen, één bergtop? • Holi: geschenk aan gespleten samenleving • Trouwen en geluk

Advertisement