Page 27

enkelvoudige weg voor alle mensen in alle fasen van leeftijd en ontwikkeling. Wat nuttig is, hangt steeds van de situatie af. Alle grote leraren waren zich ervan bewust dat er voor verschillende mensen in verschillende fasen van leven en ontwikkeling een eigen stuk onderricht voor de hand ligt. Traditioneel worden in het hindoeïsme de vier levensfasen (âshrama’s) onderscheiden, die van de leerling, de huisvader, de teruggetrokken oudere en de bezitsloze sannyâsin. Wat voor de hand ligt om te doen, ook op het spirituele vlak, is in elke levensfase verschillend. Dat verschil geldt ook voor mensen uit verschillende bevolkings- en beroepsgroepen. Bij de grote leraren zoals Ramana Maharshi kreeg elke vragensteller een antwoord dat bij hem of haar paste (Bijvoorbeeld: Sri Ramana Maharshi, Gesprekken, Ankh-Hermes, Deventer 2002). Mensen verschillen en het kan niet anders dat ieder een eigen unieke spirituele weg heeft. Wat blijft staan is dat de betrekkelijkheid van de wegen alleen wordt gezien vanuit het besef of de realisatie van het Ene. Vroeg of laat komt een ieder in de situatie waarin een totale overgave wordt gevraagd. Tot op zekere hoogte kan er worden gesproken over spirituele wegen, deze wegen leiden

alle, als het goed is, naar die grens. Naar het Hoogste zelf dat over de grens ligt is geen weg. Over de grens heen gaan betekent alles opgeven. Deze radicaliteit van overgave is de essentie van alle echte spirituele wegen. Daarin is het dat ze overeenkomen en daarin zijn ze aan elkaar gelijk. Velen vinden de ruimte waarin alles moet worden losgelaten wat tot de eigen wereld behoorde erg beangstigend. Zelfs Arjûna beefde en stamelde van schrik, toen hij het visioen kreeg van de kosmische vorm van Krishna, de Tijd die alles verwoest, Vishnu die om overgave vraagt (Bhagavadgîtâ, hoofdstuk 11). Overal in de Bhagavadgîtâ echter staat dat God de mensen die tot hem komen zal opvangen. Op de weg van de realisatie van het Zelf blijft men altijd al zich-zelf, ook in de kosmische en goddelijke sfeer om dan te herkennen dat Zelf-zijn altijd al met het Hoogste samenvalt. Dat is niet beangstigend, maar als bevrijding onuitsprekelijk prachtig. n * Douwe Tiemersma (red.) De elf grote Upanishaden. Tekst en toelichting, Advaitacentrum, Leusden 2004 (www.advaitacentrum.nl).

De Lotusvijver besteedt op zondag 8 januari uitgebreid aandacht aan dit onderwerp.

27 - januari / maart 2006

OHM Vani 1e kwartaal 2006  

12e jaargang • nr1 • januari/maart 2006 • Vele wegen, één bergtop? • Holi: geschenk aan gespleten samenleving • Trouwen en geluk

Advertisement