Page 1

Frank Thooft

TEKSTEN


bekakt


Hij was toch zo ontzettend bekakt, daar viel alles bij in het niet. Ik bekeek hem zoals hij daar stond, het hoofd een tikje omhoog en de ogen schijnbaar uitdrukkingsloos, een paar vingers van de linkerhand quasi nonchalant in de zak van zijn vestje, en ik merkte dat ik met bewondering naar hem stond te staren. Hij hàd dat gewoon, dat mensen naar hem keken. Charisma noemden ze dat. Je had bovendien het gevoel dat je naar hem altijd moest ópkijken, en ik voelde een zeker gevoel van jalousie. Maar toch ook weer niet; met iemand van zijn achtergrond, leefwijze en publieke optreden wilde ik me ook weer níet identificeren. In zijn bewogen periode hadden de mensen naar hem opgezien, daar ging je vanzelf van naast je schoenen lopen, vond ik. Laat mij dan maar een gewone man uit de straat zijn. Iets minder mogelijkheden – een understatement, gezien de beruchte rijkdom en de vele buitenechtelijke relaties van hem – maar ook iets minder problemen. Daarbuiten had ik in mijn huidige situatie toch iets meer bewegingsvrijheid, zeg nou zelf. Ik zuchtte eens diep, dacht aan het feit dat de lunchpauze bijna voorbij was en dat mijn baas me weer terugverwachtte. Ik deed mijn broodtrommeltje dicht en slofte het park uit, terug naar mijn bureau. Ik zag nog net dat er weer een nieuw troepje lawaaiige duiven bezit nam van het standbeeld. Shitbeesten ook.


Er staat een zonnebloem op de snelweg, ergens tussen Arnhem en Utrecht. Zomaar, helemaal alleen. Precies in de middenberm, tussen verroeste blikjes en verrotte klokhuizen. Voorbijrazende auto’s laten haar vervaarlijk zwiepen, maar ze houdt moedig stand. Trots staat ze daar, met haar stralende gezicht omhoog gericht. Ik ben inmiddels al kilometers verder, maar ik denk nog steeds aan deze fine fleur. Wat moet het mooi zijn om temidden van al dat grauw zo’n kleur en vrolijkheid te brengen. We zappen dan wel door het leven, virtueel verbonden met vage vrienden met e-mail en mobiele telefoons, maar dit zijn de dingen waar het nou echt om draait. Even later draai ik de snelweg af, en een paar straten verder stop ik voor een aarzelend oudje dat aan de stoeprand staat. Toe maar mevrouw, steek maar over. Ik heb alle tijd, heus, ik rij u niet van de sokken. Nu niet meer.


mannetje [ĺ‹•]


Willem de Klein is zo iemand, waarvan de tenen langer zijn dan hijzelf. Bij wijze van spreken dan. Want als er iemand bij ons op kantoor gevoelig is voor kritiek en plagerijtjes, dan is het Willem wel. Niet alleen omdat hij klein van stuk is – wat dat betreft doet hij zijn naam wel eer aan. Nee, vooral omdat hij zo snel op de kast zit. En van de weeromstuit pocht en blaast hij de godganse dag door. Vooral over vrouwen. Hij is ook echt zo’n macho-mannetje. Nu moet hij als verkoper, pardon sales manager, ook wel vlot gebekt zijn, want anders dring je nooit tot de klant door. Maar er zijn grenzen. Als hoofd communicatie hoef je mij daar niets over te vertellen, en als vrouw weet ik hoe delicaat communicatie soms kan – en moet – zijn. Laatst moest Willem op zakenreis. Naar Japan nog wel. Hij deed er vreselijk gewichtig over. De grapjes over zijn lengte waren weer niet van de lucht. Aan mij vroeg hij of ik speciale visitekaartjes wilde laten drukken, met ‘export manager’ in plaats van ‘sales manager’ erop. Dat zou de juiste indruk maken, zei hij. Ik knikte begrijpend en ging voor hem aan de slag. Willem ging vervolgens op reis, strooide op zijn Japans kwistig de kaartjes rond en kwam met veel bombarie weer terug. We waren allemaal reuze benieuwd. “Konden die Jappen je eigenlijk wel verstaan, Willem?”, “Viel je wel op tussen al die andere dwergen?” en “Hoe moest je nou een frikandel bestellen als je hun schrift niet eens kon lezen” waren de eerste verwelkomingen voor hem. Ik besloot te hulp te schieten. “Kwamen je visitekaartjes goed van pas, Willem?”, vroeg ik liefjes. Iets te liefjes blijkbaar. Op de een of andere manier rook hij onraad. Hij keek me een ogenblik strak aan, rukte toen zijn portefeuille tevoorschijn, bekeek zijn kaartjes nog eens aandachtig en liep rood aan. Onder zijn naam stond als functie vermeld: “export mannetje”.


geknipt Mijn tandarts is geknipt voor het vak. Ze heeft slanke maar sterke vingers, een scherpe blik en het geduld van een engel. Zo ziet ze er overigens ook uit, wat alle eventuele angst voor wat komen gaat overboord zet. Geheel bevangen door haar charme vlei ik mij telkens weer in haar stoel en laat wat gebeuren moet over me heen komen. Dat is nooit veel, maar toch is het idee van deze beschermengel geruststellend. Zonder dat ze het doorheeft bespied ik haar dan en mijmer ik stilletjes weg. Haar lenige handen doen vaardig hun werk. En voor ik het weet is het weer voorbij en moet ik alweer afscheid nemen. Tot over een half jaar, zeg ik dan, bijna teleurgesteld.


Morgen mag ik weer, denk ik blijmoedig als ik langs haar tuin loop. Ze had al aangekondigd dat ze een kies moest gaan trekken – maar ach, wat kan dat nou nog betekenen? Fluitje van een cent. Opeens zie ik haar achter de struiken, die aan de straatkant grenzen, zitten. Ze ziet mij niet. Ze is ingespannen bezig met wat hoognodig snoeiwerk. Met een professionele snoeischaar in haar slanke en sterke vingers knipt ze de weerbarstige stronken moeiteloos door en met de andere hand – even slank en even sterk – rukt ze de takken uit de weg, de een na de ander. Je ruikt de aarde en het vrijgekomen vocht van de planten, en je kunt ze bijna horen schreeuwen van woede en van pijn. Ik slik even als ik aan morgen denk.


timing

Tergend langzaam naderde hij haar. Hij was iets groter dan zij, maar duidelijk beweeglijker. De spanning steeg met de seconde. Ze lag zo goed als doodstil en leek haar adem nu in te houden, want ze lag zoals altijd al een hele tijd te wachten op hem. Maar hij, hij nam er de tijd voor. Hij benaderde haar op zijn bekende uitdagende manier, niet te snel, maar ook niet te langzaam. En zij leek het wel te waarderen, dat uitdagende, dat langzame, dat opbouwen van de spanning. Ze waren daar goed in, samen, heel goed. Al zolang het hen kon heugen. Want ze wisten wat de beloning was, ze wisten hoe het tot een gezamenlijk hoogtepunt kon komen. Telkens weer. Hun hele leven lang al. Op het juiste moment liet hij zich helemaal over haar heen zakken en werden ze ĂŠĂŠn. De spanning ontlaadde zich in een waar pandemonium van geluid, een kakofonie van bellen, het ratelen van de ketting en het zakken van de gewichten. Grootvaders klok sloeg twaalf uur.


het mooiste event is je eigen eeuwwisseling je staat stil, blikt even achterom en de toekomst lonkt


Eenvoud maakt het verschil

Hiermee adverteerde Coen Pen van het Arnhemse reclamebureau DeBruinBurgers in 1998 paginagroot in de Gelderlander.


EĂŠn fout maakt het verschil

Hiermee reageerde ik op zijn advertentie, gewoon op een A4-tje. Het leverde me diverse opdrachten op, zoals het boekje 16 in een dozijn, en de nieuwsbrieven voor Erbij Horen.


impact Op het moment dat een kogel je lichaam raakt, schieten er duizend gedachten door je heen. Je leven passeert in een notedop, je vraagt je af wie er nu voor de konijnen moet zorgen, je vraagt je af waarom je zulke vreemde gedachten hebt, en je denkt vertwijfeld of je nog een kans hebt. Je visualiseert het moment dat die kogel binnenkomt alsof je er met een hogesnelheidscamera naar kijkt. Net als een slow-motion film van een crashtest van een nieuw automerk, en net alsof je vanuit je astrale lichaam naar jezelf neerkijkt terwijl het gebeurt. Het gebeurt, en jij staat er bij en je kijkt ernaar. Je ziet de punt van de kogel de stof van je trui raken, uiteenduwen; stof dwarrelt op, de vezels worden opzij gedrukt, en ook je bloes krijgt al een lichte deuk. Het katoen biedt weerstand; kraakt, en begint het daar te scheuren? Je weet het niet precies. Het gaat zo snel, en tegelijkertijd ook weer zo langzaam. Je denkt aan films van Quentin Tarantino, en je sluit je ogen voor al dat bloederige.


En het vel onder je bloes wordt nu ook ingedrukt. De spierlaag die daar weer onder ligt verweert zich, maar de bundels die eerst zo krachtig aaneengesloten lagen, en waar je zo trots op was, beginnen van elkaar af te wijken. Waar gaat het heen, denk je nog, en waarom gaat het zo langzaam? Laat het dan ook maar in godsnaam afgelopen zijn! Op je rug voel je nu meer plaatsen die geraakt zijn. Steeds meer, steeds meer, en elke plek zit vlak naast de vorige. Een mitrailleur die op hol geslagen is. Maar dan ĂŠĂŠn met een welhaast sarcastische traagheid. Links en rechts van je ruggengraat, speels bijna, alsof de kogels een maniakale vreugdedans maken van je stuitje naar je nek. Er is geen ontkomen aan; je voelt de impact ervan dieper en dieper in je lijf dringen. Het zijn nog niet eens millimeters, maar het voelt grotesk aan. Wat is dit, is dit een nare droom waaruit ik weer wakker kan worden? Het klosje dat mijn bsr-therapeute gebruikt om haar behandeling te geven, lijkt op een tol, die ze omgekeerd vasthoudt. Met deze body stress release haal je alle spanning uit je lijf. De smalle maar botte punt duwt ze minutieus op mijn rug, plekje na plekje, vlak naast elkaar, en zo bewandelt ze de hele ruggengraat, en ze manipuleert de spieren die vastgezet zijn door mijn gestreste leven, weer langzaam maar zeker los. Als ik na drie kwartier opsta van de bank, voel ik me als herboren. Letterlijk. Wat een impact!


lastige verschillen


Kun je een eik ijken? De schilder Bilders vormde rond 1850 nabij Wolfheze de Oosterbeekse School, voorloper van de Haagse School, en leidde allerlei bekende schilders op (waaronder Gabriel, Mesdag, Nicolaas Maes), die hij in het beekje bij deze indrukwekkende Wodanseiken ritueel 'doopte'. Eitje, zo gezegd... Toch is niet iedereen even bekend met de onregelmatigheden van de Nederlandse taal. Met PLUSpen is een slip of the pen niet meer nodig... Want je zult maar een tekst schrijven zoals deze, uit de kranten 'gegrepen': Politiek danst naar de pijpen van Beatrix welke pijpen? Verwarmingspijpen? Het moet zijn: ...danst naar het pijpen van... "Pijpen" komt van het oud-Nederlandse / oud-Duitse pfeiffen, dat fluiten betekent.... Of de instinker: Hij bijt de spits af - alsof je een kerktoren af zou bijten... de uitdrukking is: het spits afbijten. Maar je kunt ook zelf een heel eind komen. Hierna heb ik een serie lastige verschillen neergezet. Zodat je niet hoeft uit te glijden over de (ver)schillen...


Het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke woorden is grotendeels alsvolgt op te lossen – woorden met het lidwoord 'de' en de volgende uitgang zijn altijd vrouwelijk:

-heid, -nis, schap (waarheid, kennis, beterschap etc) -de, -te (liefde, diepte etc) -ij, erij, -arij, -enij, -ernij (voogdij, rijmelarij etc) -ing, -st (wandeling, winst etc) -ie, -tie, -logie, -sofie, -agogie (familie, filosofie, demagogie etc) -iek, -ica (muziek, logica tc) -theek, -teit, -iteit (discotheek, puberteit, subtiliteit etc) -tuur, -suur (natuur, censuur etc) -ade, -ide, -ode, -ude (tirade, periode etc) -age, -ine, -se (tuigage, discipline, analyse etc) -sis, -tis, -xis (crisis, bronchitis, syntaxis etc)


C of K

in principe een c, behalve bij de woorden:

duidelijk met een c:

akkoord anekdote elektriciteit elektronica elektronicus fotokopie helikopter karikatuur kordon kostuum kritiek lokaal (klas/plaatselijk) lokaliseren lokaliteit oktober praktisch produkt produktie produktiviteit publikatie vakantie

academisch actie alcohol cactus controle criticus direct directeur locatie octaaf octet project radicaal


hennen en hunnen Wanneer gebruik je hen, en wanneer hun? Hun is een meewerkend voorwerp: Ik geef hun een tip. Hen is een lijdend voorwerp: Ik tip hen. Na een voorzetsel altijd hen: Ik geef een tip aan hen. Bij twijfel: ze. Ik geef ze een tip. "Hun hebben" kan alleen bij: hun hebben en houden was bij de brand verwoest. Een kromme zin om het te onthouden: De Hunnen roosterden hun hennen en offerden hen aan hun God en ook aan hen die hen goedgezind en hongerig waren.


watjes en datjes wanneer schrijf je wat, en wanneer dat? Zij bracht ons naar een plekje in de tuin, dat we aardig vonden (het plekje is aardig) Zij bracht ons naar een plekje in de tuin, wat we aardig vonden (het brengen is aardig)

Weetje: Dat is ook wat, dat dat wat dat je geschreven hebt fout gerekend is!


:-) :-(

het trauma van het trema wanneer wel, en wanneer geen trema? Alleen als het woord zonder trema verkeerd kan worden uitgesproken. Dus: financieel, financiële, gedistantieerd, distantiëren, gevarieerd, variëren, reëel en reële. Bij meervoud hangt het af van de klemtoon. Valt die op de laatste lettergreep, dan een trema met een dubbele e. Zoals in: harmonieën. Valt de klemtoon op de voorlaatste lettergreep, dan een trema met een enkele e: koloniën, neuriën, ruziën, taxiën. Let ook op: skiën. Uitzonderingen: begroeiing, ontplooiing, lawaaiig, glooiing, buiig, geuit. Wel een trema bij: geëerd, mozaïek, smeuïg, patiënt, conciërge, ruïne, vacuüm.


een geheugensteuntje voor de Wanneer schrijf je een -e en wanneer -en?

Bij woorden die buiten de regels vallen: - afleidingen, zoals: namelijk, hopeloos - als het eerste deel vanzelf al op -en eindigt: keukendeur, goedendag Bij woorden waar het eerste deel geen zelfstandig naamwoord is: - blindedarm (een bijvoeglijk naamwoord) - wiegelied (een werkwoord) Bij woorden waar het eerste deel geen meervoud heeft: - ereprijs - rijstebrij - tarwebrood - roggemeel


verbindings-n

Als het eerste deel op een toonloze -e eindigt: - alleen meervoud eindigt op n: -en (ziekenhuis, voorwaardenscheppend) - (ook) meervoud op s: -e (secretaressecongres, weduwepensioen) Als het eerste deel niet op een toonloze e eindigt: -en Hierop zijn vier uitzonderingen: 1 uniek (Koninginnedag, zonneschijn) 2 dier + plant (paardebloem, eendekroos) 3 versterkt bijvoeglijk naamwoord (apetrots) 4 onherkenbaar (bolleboos, schattebout, knarsetanden, schuddebollen, hinkepinken)


uh?


voltooid deelwoord bij "-her" Herroepen - herroepen Heropleven - heropgeleefd Hercatalogiseren - gehercatalogiseerd regel: de meeste werkwoorden met "-her" hebben een onbeklemtoonde "-her", en dan vervalt het voorvoegsel "ge-", zoals bij: Herinneren - herinnerd Herroepen - herroepen Herwinnen - herwonnen Bij een beklemtoonde "-her" zijn er drie mogelijkheden: 1

gekoppeld aan een samengesteld werkwoord komt "ge-" ertussen: Herinrichten - heringericht Heropleven - heropgeleefd

2

gekoppeld aan een samengesteld werkwoord waarbij de eerste lettergreep niet beklemtoond is, vervalt "ge-": (overwegen) - heroverwegen - heroverwogen (ontginnen) - herontginnen - herontgonnen

3

bij een niet-samengesteld werkwoord, staat "ge-" voor "her": herstructureren - geherstructureerd


Pluspenteksten  
Advertisement