Page 1

JAAR VERSLAG 2018


2


inhoud

Voorwoord directie

4

Voorwoord bestuur

7

Feiten en cijfers

8

Tentoonstellingen

Humor en verwondering | Jan Egas

12

Fantastisch echt | Paul de Reus

12

Kijken mag | Dorien Plaat

13

Exposities

Boten bij de Vis

15

Project Heelmeesters

15

Eye in Eye

15

De Schoonheid van Geometrie | Monica Maat

17

Carla Zeegers | Mijn steden

17

De Lely-suite

19

Dido’s Rockstars

19

Arrangementen 21 Vereniging Vrienden 21

In de media 22 Diverse activiteiten 24 Collectie

Aankoop werken Jan Egas

26

Samenwerking met het Palingmuseum

27

Herinrichting Stadsgeschiedenis 27

Marius van Dokkum Museum 29 Organisatie

Bestuur 33 Medewerkers 33 Vrijwilligers 35


voorwoord directie Werken in een museum is elke dag speciaal. Maar 2018 gaat wel de boeken in als een heel bijzonder jaar. Er is gedurende 12 maanden ongelooflijk hard gewerkt en we hebben ontzettend veel bereikt. Het klapstuk vond plaats op 25 mei 2018. André van Duin opende op die dag het Marius van Dokkum Museum, een dependance van de Stichting Stadsmuseum Harderwijk, op een steenworp afstand van het Stadsmuseum, gevestigd in een belangrijk historisch monument in Harderwijk, de Snijkamer van de Gelderse Academie. Met de opening van onze dependance laten we een sterk staaltje cultureel ondernemerschap zien. Het werk van Marius van Dokkum is enorm populair en trok in de eerste maanden na de opening al vele duizenden bezoekers naar de binnenstad van Harderwijk. Bezoekers die niet alleen het museum bezoeken maar ook genieten van de oude binnenstad van Harderwijk, de winkels en de horeca. Ook in het Stadsmuseum gebeurde weer veel. Vier jaar na de heropening van het Stadsmuseum wordt onze identiteit steeds duidelijker. Het Stadsmuseum combineert kunst en de geschiedenis van de stad Harderwijk. Onze tentoonstellingen zijn verrassend en van hoge kwaliteit. De exposities op de gratis toegankelijke begane grond zijn nadrukkelijk gelinkt aan Harderwijk of directe omgeving. We wisselen snel, eens in de 6 à 8 weken en juist omdat die exposities gratis toegankelijk zijn, zijn ze zeer laagdrempelig. De kunstenaars uit Harderwijk en omgeving brengen steeds weer een eigen groep vrienden en bekenden in beweging.

“Het doel van de kunst is niet het uiterlijk van dingen weer te geven, maar het innerlijk…... dat is de echte werkelijkheid”. (Aristoteles, Grieks filosoof, 384 - 322 v.Chr.)

4


De tentoonstellingen op de verdiepingen hebben een landelijke uitstraling en bereik. Tentoonstellingen met hedendaagse kunst en tentoonstellingen met een (kunst) historische insteek wisselen elkaar af; we kiezen steeds voor verrassende kunstenaars of onderwerpen. De bezoekersaantallen en de reacties die we ontvangen betekenen voor ons een enorme erkenning van de inzet van velen en van de huidige koers die het museum vaart. Een koers die gericht is op kwaliteit, een nauwe samenwerking met de stad, goed luisteren naar bezoekers en cultureel ondernemerschap. We kijken met trots, veel plezier en tevredenheid terug op 2018. Met goede cijfers, mooie tentoonstellingen en een betrokken team gaan we met vertrouwen de toekomst tegemoet. Werken in een museum is speciaal. Een museum bezoeken is ook speciaal, maar dat niet alleen; het heeft grote waarde. “Het doel van de kunst is niet het uiterlijk van dingen weer te geven, maar het innerlijk ‌ dat is de echte werkelijkheidâ€?. (Aristoteles, Grieks filosoof, 384 - 322 v.Chr.) Om die werkelijkheid te kunnen ontdekken zetten wij de deuren van ons museum open, wijd open. Elke dag, met veel plezier. Corien van der Meulen directeur Stadsmuseum Harderwijk


6


voorwoord bestuur Het museumbestuur volgt de principes en aanbevelingen van de Governance Code Cultuur (GCC). Gebleken is dat de statuten van de Stichting aanpassing en actualisering behoeven. Dat gaat ook gebeuren; de notariële uitwerking ervan zal in 2019 plaatsvinden. Hetzelfde geldt – in het verlengde daarvan - voor het directie- en bestuursreglement. Conform de GCC namen we afscheid van de accountant die vele jaren de jaarrekening van de Stichting heeft gecontroleerd; per eind 2018 is aan Schuiteman Accountants en Adviseurs te Barneveld/Harderwijk deze opdracht verleend. De verklaring voor het boekjaar 2018 van de accountant is als losse bijlage toegevoegd aan dit jaarverslag; het bestuur heeft de jaarrekening goedgekeurd. Besloten werd het exploitatiesaldo toe te voegen aan het fonds Herinrichting Stadsgeschiedenis en aan de algemene reserve. De bestuursleden, die onbezoldigde vrijwilligers zijn, hebben geen nevenfuncties die in strijd zijn met het belang van de Stichting. Bestuurslid Wim Papegaaij nam wegens verhuizing in 2018 afscheid; hij is niet vervangen. Het bestuur heeft in 2018 maandelijks, derhalve twaalf maal, in aanwezigheid van de directeur, aan de hand van een agenda vergaderd; daarvan zijn notulen gemaakt. Op een enkele uitzondering na waren alle bestuursleden steeds aanwezig. Elke maand was een rapportage van de financiële resultaten voorhanden en zijn de mogelijke bedrijfsrisico’s geïnventariseerd. Het bestuur hecht eraan zijn dank en waardering uit te spreken tegenover de directeur, de medewerkers en vrijwilligers die zich ook in het afgelopen jaar weer met groot enthousiasme hebben ingezet. Het bestuur is hen daarvoor bijzonder erkentelijk. Clemens van Zeijl voorzitter bestuur Stichting Stadsmuseum Harderwijk


bezoekersprofiel SMH

SMH %

MvD

aantal

MvD

11.913

78

17.097

65

1563

10

7.221

27

387

3

445

2

aantal Museumkaart volwassenen Museumkaart jongeren entree volwassenen entree jongeren

Kind t/m 12 jaar vrijkaarten

combiticket volwassenen Combiticket jongeren

271

2

240

2

212

1

707

5

13

0

Tentoonstellingen Stadsmuseum, betalende bezoekers Begane grond Stadsmuseum Marius van Dokkum Museum

8

313 155 376 667 20

% 1 1 1 3 0


Feiten en cijfers Algemeen In 2018 bezochten 44.886 mensen het stadsmuseum (SMH). 15.306 bezoekers betaalden entree om de vaste collectie en de tentoonstellingen te kunnen bezoeken. In de eerste 7 maanden na de opening ontvingen we maar liefst 26.294 bezoekers in het Marius van Dokkum Museum (MvD)

bezoekersaantallen per maand 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0

JAN

FEB MRT APRIL MEI JUNI JULI AUG SEPT OKT NOV DEC 2018

gerealiseerde bezoekers aantallen 30000 25000 20000 15000 10000 5000 0

2018

2017

2016


10


STichting stadsmuseum harderwijk staat van baten en lasten over 2018

2018 €

BEGROTING 2018 €

2017 €

Subsidie Gemeente Harderwijk

250.591

233.924

189.657

Omzet

191.999

115.000

64.818

Totaal baten

652.707

453.474

354.561

Inkopen

128.808

52.000

49.696

15.852

11.440

35.054

Entreegelden

Overige baten

tentoonstellingen/expositiekosten Afschrijvingen

Bestuurs- en directiekosten Personeelskosten

Huisvestingskosten Public relations

193.590 16.527

50.560 2.801

87.750 16.800

58.500 3.500

55.518 44.568

25.777 2.830

212.531

205.000

150.766

7.116

7.000

3.122

99.509

85.500

71.388

Bedrijfsbeheer

44.371

25.400

21.838

Overge lasten

-16.051

-250

-217

Collectiekosten

5.213

7.500

5.304

Totaal Lasten

550.710

455.590

365.558

Saldo baten en lasten

101.997

-2.116

-10.997

Verdeling van het resultaat:

Bestemmingsreserve herinrichting

50.000

Algemene reserve

31.997

-2.116

8.203

101.997

-2.116

-10.997

Bestemmingsreserve aankoop collectie

Nog geen accountantscontrole toegepast

20.000

-19.200


Humor en verwondering | Jan Egas

Fantastisch echt | Paul de Reus

16 januari - 23 april 2018

29 april – 2 september 2018

In de eerste tentoonstelling van dit jaar tonen we het werk van kunstenaar/illustrator Jan Egas (Hardinxveld, 1949). Egas’ olieverfschilderijen zijn inhoudelijk verwant aan het surrealisme. Uit allerlei losse fragmenten stelt hij collage-achtige beelden samen. Het is voor het eerst dat het werk van Egas in een museum wordt getoond en zijn architectuurtekeningen voor de Capitool reisgidsen roepen veel bewondering en herkenning op bij ons publiek. Talloze monumenten en musea in Nederland en België legde hij tot in de kleinste details vast. Volgens het Capitool-format: afgebeeld in een perspectief van dertig graden, en deels opengewerkt, zodat zowel binnen- als buitenkant van het gebouw zichtbaar zijn. Speciaal voor de tentoonstelling heeft Egas ook het Stadsmuseum Harderwijk ‘à la Capitool’ getekend. Na afloop van de tentoonstelling kopen wij dit werk aan.

Tijdens de tentoonstelling Fantastisch Echt van Paul de Reus staat De Kosmonaut in het Cultuurcafé. Het is een reus met zijn lengte van 2.75 meter. Echt een beeld om je aan te vergapen, zichtbaar vanaf de straat en daarmee een ware publiekstrekker. Maar op de tentoonstelling zijn niet alleen grote werken te zien, bezoekers moeten regelmatig ook op de knieën. Sommige werken zijn niet groter dan een hand. Voor De Reus is dat geen reden om ze op een sokkel te plaatsen. De piepkleine mensfiguren staan net als zijn levensgrote beelden op de vloer. Om te voorkomen dat de minimensjes onder de voet worden gelopen, staan ze in de hoek of tegen de plint. De tekeningen en houten beelden van Paul de Reus balanceren tussen herkenning en vervreemding. Niets is wat het lijkt...

Paul de Reus (Den Haag, 1963) volgde zijn opleiding aan Academie Minerva in Groningen en de Jan van Eyck Academie in Maastricht. Zijn werk is opgenomen in collecties van o.a. het Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam en in bedrijfsverzamelingen van onder meer ABN AMRO en het AMC.

12


8 september 2018 - 20 januari 2019

In onze derde en laatste tentoonstelling van 2018 tonen we de aangrijpende schilderijen van Dorien Plaat. Op intense wijze schildert zij mensen en dieren die zich -figuurlijk- blootgeven aan de beschouwer.

Dorien Plaat (1960) woont en werkt in Gorssel. De rode draad in haar oeuvre is de mens die zich moet verhouden tot de buitenwereld. Ze heeft waardering voor mensen die zichtbaar anders zijn – transgenders, te dikke kinderen, androgyne oude mensen – en die niet voldoen aan het standaard schoonheidsideaal. Desondanks trotseren zij de blik van het publiek. Alsof ze zeggen: Kijk naar mij. Ik ben er. En ik mag er zijn. Fragiel en trots tegelijkertijd. Juist die gelaagdheid wil de kunstenaar vastleggen. Ook in de dieren die Dorien Plaat schildert zit een gelaagdheid; enerzijds zijn ze dier, anderzijds vertonen ze menselijke trekjes.

Het levert confronterende voorstellingen op die zowel ongemak als troost of ontroering kunnen oproepen. Het werk komt hoe dan ook binnen. Cabaretier Richard Groenendijk verzamelt het werk van Dorien. We nemen een film met hem op waarin hij vertelt over zijn fascinatie voor haar werk, we krijgen enkele van zijn werken in bruikleen en hij opent de tentoonstelling.

TENTOONSTELLINGEN

Dit waren de tentoonstellingen in 2018

Kijken mag | Dorien Plaat


Dit was ons programma in 2018

EXPOSITIES

14


Boten bij de Vis 13 januari - 4 februari 2018

De expositie Boten bij de Vis is een initiatief van het Netwerk Zuiderzeecollectie, een samenwerkingsverband van 22 organisaties die een directe link hebben met het erfgoed van de Zuiderzee. Het Netwerk is opgericht in oktober 2016 en stelt zich tot doel het veelomvattende verhaal van de Zuiderzee te vertellen en gezamenlijk meer diepgang, samenhang en dwarsverbanden te creëren. De deelnemende instellingen werken met elkaar samen aan het digitaliseren van de collecties, het uitwisselen van kennis en ervaring, het stimuleren van bruikleenverkeer en het realiseren van twee reizende tentoonstellingen.

Project Heelmeesters 11 februari - 2 april 2018

‘Heelmeesters 2018’ is een kunstproject, waarbij kunstenaars zich laten inspireren door de medische sector in de breedste zin van het woord. ‘Heelmeesters 2018’ is een initiatief van projectteam Kunstproject ‘Heelmeesters’, waarbij professionele kunstenaars in gesprek zijn gegaan met een door hen gekozen ‘Heelmeester’. De Heelmeester is een deskundige, werkzaam in de gezondheidszorg. Vanuit de wisselwerking tussen beide partijen is een kunstwerk gemaakt, waarin de visie van de Heelmeester centraal staat. Wethouder Gert Jan van Noort opent de expositie.

Eye in Eye 7 april - 1 juli 2018

De Harderwijkse fotograaf Henk Merjenburgh laat in zijn expositie Eye in Eye bezoekers op een hele bijzondere manier in contact komen met een aantal mensen die hij tijdens zijn twee weken durende fotoshoot in de bedevaartsplaats Varanasi in India ontmoette. De bezoeker zit oog in oog met vijftig bijzondere mensen, die de toeschouwer met doordringende blikken recht aankijken. Omdat de portretten op een tv-scherm worden getoond in een afgeschermd hokje, zit de kijker vijf minuten lang alleen en wordt hij bekeken door vijftig mensen uit India. Vrouwen, mannen, kinderen, bejaarden, hooggeleerden, zwervers, kooplieden, danseressen en heiligen. Elke zes seconden verschijnt een nieuw portret, met opnieuw doordringende ogen, soms scheel, soms achter dikke brillenglazen, maar altijd onderzoekend.


Dit was ons programma in 2018

EXPOSITIES

16


De Schoonheid van Geometrie | Monica Maat 8 juli - 1 september 2018

Monica Maat maakt al sinds 1985 schilderijen met geometrische figuren. Tijdens de Huszár-tentoonstelling in het Stadsmuseum in 2017 ontstond bij Monica Maat het idee om samen met de Harderwijkse dichter Michel Martinus een boekje te maken met haar tijdloze geometrische figuren en zijn gedichten. Maat heeft speciaal voor de expositie ook een animatiefilm laten maken met figuren uit haar schilderijen, op muziek van Rhapsody in Blue van George Gershwin. Kleurige blokjes, vierkanten en lijnen schuiven om elkaar heen tot een intrigerend schouwspel.

Carla Zeegers | Mijn steden 7 september – 28 oktober 2018

Carla Zeegers tekent steden. Geen nieuwe steden. Er is verval, er is puin. Gebouwen hellen over of wijken terug, soms hangt de stad ondersteboven. Een tekening begint met het maken van foto’s van gebouwen. Meestal opvallende, soms moderne, soms oude industriële architectuur. Carla fotografeert vanuit een zo laag mogelijk standpunt, het zogenaamde kikvorsperspectief. Inmiddels beschikt ze over een enorme verzameling foto’s waaruit zij kan putten. De eerste stap is het maken van een collage van geprinte en uitgeknipte foto’s, of een potloodschets. Soms bewerkt ze de foto’s op de computer. Ze spiegelt de beelden, rekt ze uit en maakt uitsneden, maakt een gebouw hoger door het aantal verdiepingen te verdubbelen of ze legt een gebouw dwars als dat een beter beeld oplevert.


Dit was ons programma in 2018

EXPOSITIES

18


De Lely-suite 25 september – 28 oktober

De Lely-suite is een documentaire en een museale applicatie over het ‘grote leven’ van de waterbouwkundige en staatsman ingenieur Cornelis Lely, als drijvende kracht achter de Zuiderzeewerken.

In korte portretten komen betrokkenen aan het woord zoals een waterbouwkundige, een steenzetter die aan de Afsluitdijk heeft gewerkt, een baggeraar, de eerste bewoner van de polder, een visser die de Zuiderzee nog heeft meegemaakt en een tegenstander van de Zuiderzeewet. Dan volgen er nog een historicus, een nazaat, een kunstenaar die de iconische waarde van de Afsluitdijk visualiseert en een hedendaagse grootdenker die een visie geeft op de Zuiderzeewerken. Ze vertellen ieder vanuit een ander perspectief hoe de uitvoering van de Zuiderzeewet het aanzien van Nederland heeft veranderd. Een magistrale verandering die alleen een visionair kan bedenken.

De Lely-suite is als reizende tentoonstelling te zien in o.a. Batavialand, Lelystad; DNA Wadden Center, Kornwerderzand; Zuiderzeemuseum, Enkhuizen; Huizer Museum, Museum Elburg en Spakenburg, het Watersnoodmuseum in Zeeland en bij ons in het Stadsmuseum.

Dido’s Rockstars

1 november 2018 – 6 januari 2019

De uit Harderwijk afkomstige Dido de Beer schildert pop iconen en filmsterren op groot formaat in grafische stijl. Naast zwart, wit en grijs gebruikt ze één felle kleur voor het contrast. Door de strakke manier van schilderen wordt er nog wel eens gedacht dat het zeefdrukken zijn maar elk schilderij is uniek en met de hand geschilderd.

De exposities op de begane grond zijn gratis toegankelijk en nadrukkelijk gelinkt aan Harderwijk of directe omgeving.


20


Diverse activiteiten Arrangementen

De mooie oude binnenstad van Harderwijk nodigt met meer dan 100 monumenten uit tot een rondleiding. Met Stichting Rondeel en Bistro Vischmarkt 49 bieden we een arrangement aan. Dit arrangement begint in het centrum van Harderwijk, bij ons in het Stadsmuseum. Na een kopje koffie en iets lekkers vertelt de gids over de boeiende geschiedenis van Harderwijk aan de hand van de exposities, schilderijen en objecten in het Stadsmuseum. Daarna wandelen de bezoekers de stad in. De wandeling eindigt op ĂŠĂŠn van de mooiste pleinen van Nederland, bij Bistro Vischmarkt 49. In 2018 werd het arrangement 132 keer geboekt.

Vereniging Vrienden Voor diegene die zijn of haar betrokkenheid bij het Stadsmuseum wil tonen, bestaat er de mogelijkheid om vriend te worden van het Stadsmuseum. Vrienden krijgen gratis toegang tot het museum. Daarnaast ontvangen zij de digitale nieuwsbrief en krijgen zij korting op aankopen in de winkel (met uitzondering van boeken). De Algemene Ledenvergadering van de Vrienden Stadsmuseum Harderwijk vond dit jaar plaats op 5 september. Eef Wemes (voorzitter), Gerrit Visscher (penningmeester), Frans van Tilburg (secretaris) en Wim Papegaaij (afgevaardigde in het Museumbestuur) traden tijdens deze vergadering af. Hans Kijzerwaard blijft bestuurslid en drie nieuwe bestuursleden, Margriet van Sleen, Ernst Admiraal en Henk ter Wee worden benoemd.


In de media

22


JANUARI M AAR T APR IL

Feestelijke afsluiting Huszár-tentoonstelling. Speciaal voor deze gelegenheid speelt Audrey Bolder bij ons een drietal scènes uit haar theatervoorstelling Bep, dochter van Rietveld. De Utrechtse actrice en zangeres Audrey Bolder onderzoekt in deze solovoorstelling hoe legitiem het is offers te brengen om je doel te bereiken. Daarbij dient Elisabeth Eskes-Rietveld (Bep) – schilderes en oudste dochter van architect en meubelontwerper Gerrit Rietveld – als inspiratiebron.

FEB R U A R I

JAN U A R I

M EI

FE B R U A R I JUNI

Lezing Evert van der Meer bij de expositie Boten bij de Vis

JULI

MAART

Gelredag in het Stadsmuseum

AUGU ST U S S EPT EM B ER

A PR I L

D EC EM BE R

24

NO VE MB ER

Museumkaart Match Avond ter gelegenheid van de Museumweek.

O K TO BE R

Corien van der Meulen is tijdens de Museumweek te gast bij RTL Late Night met het een pronkstuk uit de collectie, het Hanzepaardje.


M EI

Opening Marius van Dokkum Museum

S EPT EM BER

Opening van het culturele seizoen met UIT Harderwijk! Het Hortus Park wordt omgetoverd tot een gezellig festivalterrein met twee podia en een workshopveld.

OKTOBER

Het Stadsmuseum is een van de locaties van de Popronde Harderwijk. RAiK treedt bij ons op, een singer-songwriter en producer uit Rotterdam. Vertelcafé, waarin Eva Vriend, historicus en journalist (Noordoostpolder, 1973) en auteur van het veel geprezen boek ‘Het nieuwe Land’ op zoek gaat naar verhalen over de afsluiting van de Zuiderzee.

Gezocht:

Verhalen uit het IJsselmeergebied

Kom naar het vertelcafé en deel jouw verhaal

Stadsmuseum Harderwijk • dinsdag 23 oktober 2018, 19:00 uur

N O VEM BER Directeur Corien van der Meulen ontvangt een landelijke onderscheiding beeldende kunst, de gouden K. Wethouder Cultuur, Gert Jan van Noort, reikt deze eervolle onderscheiding aan haar uit. Wethouder Van Noort: “Corien heeft van het Stadsmuseum, met zijn wisselende tentoonstellingen en gratis toegankelijke exposities op de begane grond, en het Marius van Dokkum Museum, plekken gemaakt waarin ruimte en aandacht is voor veel verschillende vormen van beeldende kunst voor een verschillend publiek.”

Feestelijk programma ter gelegenheid van 100 jaar einde Belgenkamp.


overgebracht naar het museumdepot. Het museum heeft ten behoeve van tijdelijke exposities museumobjecten in bruikleen gegeven aan het Noord-Veluws Museum in Nunspeet, De Oudheidkundige Vereniging Herderewich en het Keramisch Museum Goedewaagen in Nieuw-Buinen.

Collectie

Werkzaamheden collectiebeheer 2018

In 2018 heeft het museum meer dan 2000 drukwerken uit de museumbibliotheek geselecteerd en geregistreerd die overgebracht gaan worden naar het depot van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe. Het gaat om oude Harderwijker drukken en werken die in relatie staan met de Gelderse Academie.

Er zijn langdurige bruiklenen geretourneerd en schenkingen gedaan aan Museum Schokland, Nationaal Militair Museum, Gelders Archeologisch Depot, Stichting Historische Behangels, Historisch Museum De Tien Malen en Museum Hagedoorns Plaatse. Aan een particulier heeft het museum een kleine collectie emaille reclameborden afgestoten.

De papiercollectie van het museum is ten behoeve van registratie en preventieve conservering vanuit de museumbibliotheek overgebracht naar het museumdepot. De collectie is divers en omvangrijk en de verwerking ervan zal geruime tijd in beslag gaan nemen.

Er is doorlopend gewerkt aan het uitzoeken en registreren van de museumobjecten. Er is een selectie gemaakt van museumobjecten die in de toekomst geschonken gaan worden. Het bruikleenverkeer van en naar collega-erfgoedinstellingen is grotendeels door het museum in eigen beheer uitgevoerd.

De fotocollectie die op het museumkantoor permanent ter inzage staat is beoordeeld op kwaliteit, doublures en relevantie. Een derde van de collectie bleek niet meer van belang te zijn en is afgestoten. De oude procedĂŠs en ansichtkaarten zijn ten behoeve van registratie en preventieve conservering

26


Het museum heeft tal van verzoeken om informatie van de zijde van onderzoekers, pers, erfgoed- en overheidsinstellingen ontvangen en afgehandeld.

Aankoop werken Jan Egas

Speciaal voor de tentoonstelling Humor en Verwondering (16 januari t/m 23 april 2018 ) heeft Jan Egas het Stadsmuseum Harderwijk ‘à la Capitool’ getekend. Afgebeeld in een perspectief van dertig graden en deels opengewerkt, zodat zowel binnen- als buitenkant van het museum zichtbaar zijn. In de tentoonstelling werden de verschillende stadia, de schetsen en het uiteindelijke resultaat getoond. De werken komen na de tentoonstelling in ons bezit.

Samenwerking met Palingmuseum

In de nieuwe zaak van Peter en Dries van den Berg komt de geschiedenis van de (paling)visserij in Harderwijk tot leven in het unieke Palingmuseum. Het Stadsmuseum draagt bij door een deel van onze collectie in langdurig bruikleen te geven.

Herinrichting Stadsgeschiedenis

In 2016 besloten we om de presentatie van de Stadsgeschiedenis volledig opnieuw in te richten. We vroegen XPEX, een bureau dat zijn sporen in de museumwereld heeft verdiend, om de herinrichting met ons te ontwikkelen. In 2017 vonden er gesprekken plaats met belanghebbenden en culturele instellingen uit Harderwijk. In 2018 rondde XPEX het zogenaamde Bidbook af. Het Bidbook biedt een overzicht van wat we straks te bieden hebben, het moet het juiste gevoel overbrengen bij de fondsen die we aanschrijven met de vraag om ons project mede te financieren.


28


Marius van Dokkum Museum

Bijna een jaar geleden, op 25 mei 2018, was het zover. Het Marius van Dokkum Museum Harderwijk werd officieel geopend. Hoewel we vanaf dag één het volste vertrouwen hebben gehad in het welslagen van dit museum, hebben het bezoekersaantal, de reacties van het publiek en de belangstelling van de pers onze verwachtingen ruimschoots overtroffen. We kunnen dan ook terugkijken op een fantastisch openingsjaar.

De aanloop

Het begon allemaal in 2015 toen Marius van Dokkum in het Stadsmuseum Harderwijk exposeerde. De tentoonstelling Van Dokkum naar Harderwijk was een enorm succes. Vanuit dat succes en het grote enthousiasme van het publiek voor Marius’ werk ontstond het idee om een permanente tentoonstellingsruimte te creëren waar het publiek altijd terecht zou kunnen om zijn werk te bekijken. Voor de kunstenaar zelf zou dat bovendien betekenen dat hij geen tijd meer hoeven te investeren in het organiseren van wisselende tentoonstellingen. Zo zou er meer tijd overblijven voor het schilderen. Als directeur van het Stadsmuseum Harderwijk ben ik samen met Marius van Dokkum op zoek gegaan naar een geschikte locatie. Ons oog viel op een van de mooiste panden van Harderwijk, de voormalige ‘snijcamer’ van de Universiteit van Harderwijk. Dit historische pand stond al geruime leeg. Met de realisatie van het museum zou niet alleen Marius zijn zo gewenste eigen tentoonstellingsruimte krijgen, maar zou het bijzondere monument, dat herinnert aan het academische verleden van Harderwijk, ook weer een functie krijgen. Om de ruimtes geschikt te maken als museum was een grondige renovatie nodig; maar wel met respect voor de historie van het gebouw.

De verbouwing

Het plan voor de realisatie van het Marius van Dokkum Museum in het monumentale pand aan de Academiestraat 7 hebben we uiteraard eerst voorgelegd aan het bestuur van het Stadsmuseum. Men omarmde het idee direct, waarvoor ik mijn hartelijke dank wil uitspreken. Gezamenlijk zijn we vervolgens naar de betrokken wethouders, Jeroen de Jong van Financiën en Vastgoed en Gertjan van Noort van Cultuur gegaan. Aan hen en de betrokken ambtenaren en medewerkers van de gemeente Harderwijk onze complimenten. Vanaf het allereerste gesprek voelden wij het enthousiasme voor dit plan en de bereidheid van de gemeente om met ons mee te denken.

Met hulp van architect Victor Schölvinck en bouwbedrijf Van Norel kon de verbouwing van start gaan. Aart Bronkhorst, Gerrit van den Bosch en Jaap de Paauw en met hen nog veel anderen hebben


met elkaar iets unieks gerealiseerd. Jan van der Vliet, met een enorme staat van dienst in de bouwwereld, verklaarde zich bereid om als vrijwilliger de bouw te begeleiden. Zijn kennis en inzet zijn van onschatbare waarde geweest. Ans Spek, vrijwilliger in het Stadsmuseum, heeft hem tijdens het gehele proces administratief ondersteund. Wim Ellens, de uitgever van Marius van Dokkum, is vanaf het allereerste moment een sparringpartner geweest, waarvoor ik hem zeer erkentelijk ben.

De opening

Op 25 mei 2018 werd in aanwezigheid van familie en vrienden van de kunstenaar, de burgemeester en wethouders van Harderwijk, de vrijwilligers van het Stadsmuseum, iedereen die bij de bouw betrokken was en veel (landelijke) pers het Marius van Dokkum Museum feestelijk geopend.

Voor de kunstenaar zelf een bijzonder moment aangezien de opening werd verricht door André van Duin. Daarmee kwam een droom uit voor Van Dokkum. De humor in zijn schilderijen is sterk verwant aan de humor die Van Duin in zijn sketchjes tentoonspreidt. Beiden houden ons met milde spot een spiegel voor. Die verwantschap werd tijdens de opening zonneklaar. Bladerend door een boek met werk van Marius van Dokkum voorzag André van Duin de afbeeldingen schijnbaar moeiteloos van hilarisch commentaar. Na de officiële openingshandeling, waarbij Marius van Dokkum samen met André van Duin het bord aan de gevel van het museum onthulde, konden de aanwezigen en burgemeester HarmJan van Schaik onder begeleiding van een gids het museum bezoeken voor een korte preview.

30


Inmiddels hebben tienduizenden bezoekers hun weg al gevonden naar het sfeervol ingerichte museum. Uiteraard ligt het accent op de humoristische schilderijen van Van Dokkum. Maar ook zijn fenomenaal geschilderde stillevens zijn er te bewonderen. Kinderen kunnen op ooghoogte kijken naar de illustraties uit de Opa Jan boeken in het speciaal voor hen ingerichte Opa Jan Huisje. En wie geluk heeft treft de kunstenaar zelf aan, al schilderend en vertellend. Eén dag in de week werkt Marius van Dokkum namelijk op de atelierzolder van zijn eigen museum aan een groot schilderij. Hoe uniek dat is kunnen we blijven benadrukken: het Marius van Dokkum Museum Harderwijk is het enige officieel erkende museum in Nederland gewijd aan een nog levende kunstenaar. De officiële erkenning betekent dat het museum voldoet aan de eisen die het ICOM (International Council of Museums) stelt. De erkenning maakt onder meer dat het museum de Museumkaart kan accepteren.

Vrijwilligers

Het succes van het nieuwe museum is niet in de laatste plaats te danken aan de inzet van de medewerkers en vrijwilligers van het Stadsmuseum Harderwijk. Met de opening van het Marius van Dokkum Museum kwam er een extra locatie bij om te bemensen. Steeds kan ik rekenen op het enthousiasme en de gastvrijheid van het team: we doen het met z’n allen. Corien van der Meulen

directeur Stadsmuseum Harderwijk en Marius van Dokkum Museum Harderwijk


32


Organisatie

Het Stadsmuseum Harderwijk is een semi-professionele organisatie met een bestuur, bestaande uit vrijwilligers en enkele betaalde medewerkers, medewerkers die gedetacheerd dan wel geplaatst zijn door Inclusief Intervens, oproepkrachten, ZZP-ers en vrijwilligers. Bestuur

Clemens van Zeijl, voorzitter, herbenoembaar 2018, aftredend 2022, tevens secretaris Rotary Harderwijk, secretaris Rotary Community Service Harderwijk, voorzitter Stichting Steunfonds Stadsmuseum Harderwijk Liek Mulder, penningmeester, herbenoembaar 2015, aftredend 2019, tevens secretaris Stichting Clio (Harderwijk), bestuurslid Stichting Historisch Kenniscentrum Harderwijk, voorzitter Platform Historisch Harderwijk, voorzitter Vereniging Appartementen Modus Vivendi, penningmeester Stichting Steunfonds Stadsmuseum Harderwijk Titia Dijk-Gilhuis, secretaris, herbenoembaar 2019, aftredend 2023, secretaris Stichting Steunfonds Stadsmuseum Harderwijk Wim Papegaaij, lid, afgetreden 5 september 2018, bestuurslid Vrienden van het Stadsmuseum Pim Engelsman, lid, herbenoembaar 2019, aftredend 2023, voorzitter Stichting Ermelo’s Kunstcollectief (StEK), voorzitter van de Technische Commissie, vice-voorzitter van Bridgeclub Sportief Harderwijk Inge van Assen, herbenoembaar 2019, aftredend 2023, lid wedstrijdsecretariaat van MHC de Mezen in Harderwijk Jan van der Vliet, tijdelijk toegevoegd ten behoeve van de bouw van het Marius van Dokkum Museum

Medewerkers

Corien van der Meulen, directeur (36 uur) Karolien Keus, floormanager (24 uur) Anke Luijendijk, floormanager (24 uur) Wim van Bokhorst, financieel adviseur (8 uur) Jaap van der Meer, conservator (8 uur) (uit dienst per 1 juli 2018) Gertjan Baron, registrator (32 uur) Peter Overeem, medewerker collectiebeheer (32 uur) Wout Prophitius, gastvrouw (32 uur) Arja Bonestroo, gastvrouw (24 uur) Tini van Bentum, huishoudelijk medewerker (24 uur) Olivia Lankhorst, weekend museummedewerker (oproepbasis) Ernie van der Meer, weekend museummedewerker (oproepbasis) Geertje Bosman, weekend museummedewerker (oproepbasis) Marinda Lam, weekend museummedewerker (oproepbasis) (uit dienst per 17 augustus 2018) Magda Kreikamp, weekend museummedewerker (oproepbasis) Anika Dekker, weekend museummedewerker (oproepbasis)

Kunsthistorica Sophie van Steenderen ondersteunt als ZZP’er de directie bij het samenstellen van de tentoonstellingen. Van Steenderen schrijft de tentoonstellingsteksten, adviseert en geeft ook lezingen en cursussen in het Stadsmuseum.

Margriet van Sleen verzorgt, als ZZP’er, de vormgeving van het promotiemateriaal bij de tentoonstellingen en adviseert over de inrichting van de tentoonstellingen. Van Sleen adviseert ook over de inrichting en vormgeving van het Marius van Dokkum Museum.


34


Vrijwilligers

Het Stadsmuseum kan niet zonder vrijwilligers en wij zijn onze vrijwilligers ontzettend veel dank verschuldigd voor hun belangeloze inzet en betrokkenheid. Het is een mooie traditie dat kunstenaars of exposanten voorafgaand aan een tentoonstelling een exclusieve rondleiding geven aan de vrijwilligers en medewerkers. Op deze manier kunnen onze gasten nog beter ontvangen worden en bovendien zijn het gezellige avonden. Rond de kerstdagen organiseren wij een feestelijke avond met een buffet en een eindejaarsattentie. Vanwege het vele werk dat is verzet rondom de opening van het Marius van Dokkum Museum en de enorme inzet en betrokkenheid van alle vrijwilligers in de ontzettend drukke zomerperiode na de opening van het museum zijn we in september met elkaar een dag op stap geweest. We brachten een bezoek aan Art Revisited, de uitgever van Marius van Dokkum. We bezochten het museum en het atelier van Henk Helmantel, goede vriend van Marius van Dokkum in Westeremden in Groningen en we werden persoonlijk door hem ontvangen en rondgeleid. We sloten af met een diner bij restaurant De Jufferen Lunsingh in Westervelde. Het werd een dag om met ontzettend veel plezier op terug te kijken.

In 2018 zijn we succesvol gestart met zelfroostering. Bij zelfroosteren heeft een vrijwilliger de mogelijkheid om in te loggen op een portaal waarop openstaande diensten zijn weergegeven. De vrijwilliger selecteert zelf het aantal diensten dat hij of zij wil draaien. Op 31 december 2018 werkten er 56 vrijwilligers in het Stadsmuseum: Agnes Hogeman, Angelique Baaijens, Anke Faber, Annelies Lucassen, Annet Hetebrij, Ans Spek, Bernarda van den Berg, Carla Meeuwisse, Cathrine Knol, Cees Berkvens, Corrie Brouwer, DaniÍlla Verhoeven, Dini Sprik, Dirk Huigen, Ellen Venema-Gorter, Els Schrijver, Els Kroezen, Erik Dijkmans, Gert de Vries, Henk Herzog, Ineke de Rijk, Inge Storm, Jan van Bodegom, Jan Landman, Janny Kok, Janny Vaatstra, Jeannette Nijhuis, Johan Bouw, Jolanda Renden, Kees Versluis, Klaas Nijwening, Laurien Freulings, Lenneke Harding, Lisette van den Brink, Marianne van der Scheer, Marjan Smit, Marry Poolman, Marrylies Kraak, Mirjoran Wijdenes, Nelie Goettsch, Netty de Haan, Pascal Labots, Piet Luijer, Puck Prenen, Reina Horsthuis, Reny Berkvens, Ria Horst, Roel Pannekoek, Titia van de Ridder, Truus de Jong, Wieger Feenstra, Willy Baas, Wilma van den Broek – Mans, Barry Johannes, Odiel Rijnbeek en Ronald Zuidgeest.


Stadsmuseum Harderwijk Donkerstraat 4 3841CC Harderwijk T 0341 414468 www.stadsmuseum-harderwijk.nl stadsmuseumharderwijk

Marius van Dokkum Museum Academiestraat 7 3841ES Harderwijk T 0341 414468 www.mariusvandokkummuseum.nl mariusvandokkummuseum

36

Profile for Stadsmuseum Harderwijk

Jaarverslag 2018  

Jaarverslag 2018  

Advertisement