Issuu on Google+

S ZKOŁA

PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR

114

P ORADNIK TERAPEUTYCZNY DLA P ORADNIK

R ODZICÓW N UMER 4

WYDAWANY PRZEZ TERAPEUTÓW

2 MARCA 2013 ROKU W dniach 15-19 października w naszej szkole obchodziliśmy Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji. Szkoła została udekorowana na kolor żółty-kolor dysleksji w naszej szkole. Przygotowana została wystawa pt Sławni dyslektycy.-celebryci” oraz przeprowadzonych zostało wiele konkursów dla uczniów klas I-VI. W ramach obchodów ETŚD odbyły się szkolenia i konsultacje dla rodziców. Dziękujemy wszystkim nauczycielom, którzy czynnie włączyli się do obchodów ETŚD. Laureaci konkursów Konkurs plastyczny – Barwy jesieni w poezji Martyna Misztal 1c – I miejsce Patrycja Błońska 2c – II miejsce Gabriela Maksymiuk 2c- III miejsce

DNI OTWARTE SZKOŁY

Orto-krzyżówka Leon Gawroński 3b- I miejsce Emilia Czerwińska 3d – II miejsce Karol Wierzbicki 3c – III miejsce Kinga Relidzyńska 3b – III miejsce

sce Miło nam poinformować, że w grudniu ubiegłego roku z rąk Kuratora Oświaty otrzymaliśmy certyfikat „Szkoła Przyjazna Uczniom z Dysleksją” W tym roku szkolnym przystąpiliśmy do II edycji tego

Mój wiersz ortograficzny Justyna Ignaczewska 4a – I miejsce

• Bożena Kalata-Grula logopeda, terapeuta pedagogiczny-opracowanie graficzne • Elżbieta Ołdakowska teraeuta pedagogiczny

Małgorzata Dobosiewicz 4d – II miejsce Julia Snopek 4a –III miejsce Ortografia w fotografii

Z ESPÓŁ TERAPEUTÓW :

programu.

Natalia Soszyńska 6a – I miejsce Krystian Szymczak 5b – II miejsce

• Agnieszka Sieradzka—Słyk terapeuta pedagogiczny • Joanna Ogórek terapeuta pracujący metodą integracji sensorycznej

Maria Węgrzyn 6c – III miejsce Patrycja Szczęsna – III miej-

W AŻNE TEMATY :

Z DJĘCIA Z OBCHODÓW ETŚD

-Odruchy-Joanna Ogórek -Dyslektyk a różne przedmioty nauczania– Agnieszka Sieradzka– Słyk


P ORADNIK

S TR . 2

TERAPEUTYCZNY

ODRUCHY Przetrwałe odruchy a powstawanie trudności w uczeniu się

„I M

WCZEŚNIEJ TERAPIA ZOSTANIE ROZPOCZĘTA , A W PRACĘ Z DZIECKIEM WŁĄCZĄ SIĘ RODZICE , TYM WIĘKSZYCH EFEKTÓW MOŻEMY SIĘ SPODZIEWAĆ ”

Jednym z etapów diagnozy rozwoju procesów integracji sensorycznej jest ocena integracji odruchów: ATOS (Asymetryczny Toniczny Odruch Szyjny), TOB (Toniczny Odruch Błędnikowy), STOS (Symetryczny Toniczny Odruch Szyjny).

Czym są odruchy? W momencie przyjścia dziecka na świat następuje nagła zmiana środowiska. Mądra natura wyposażyła dziecko w tzw. odruchy pierwotne, które pozwalają dziecku na reakcje na nowe bodźce środowiska. Są to reakcje zupełnie automatyczne, niezależne od naszej woli, gdyż nie są generowane one w korze mózgu ale na niższych piętrach ośrodkowego układu nerwowego (rdzeń i pień mózgu). Odruchy te mają ograniczony czas występowania. Dzięki ich wygasaniu tworzą się ruchy świadome. Ocenę niektórych odruchów wykorzystuje się do identyfikacji dojrzałości funkcjonalnej ośrodkowego układu nerwowego, np. w rutynowym badaniu noworodka zaraz po urodzeniu, jako elementu neurologicznej oceny dziecka. Rzadko takie badania przeprowadza się w późniejszym okresie, chyba, że podejrzewa się istnienie problemu natury neurologicznej. Odruchy (TOB, ATOS, STOS) którymi zajmują się w terapii terapeuci SI są to prymitywne odruchy postawy. Powinny one wygasnąć do około 6 miesiąca życia dziecka. Przedłużająca się ich aktywność może świadczyć o niedojrzałości układu nerwowego i powodować m.in.

• wystąpienie schematów niedojrzałych zachowań

może prowadzić do tego, że niedojrzałe systemy będą dominować, mimo nabycia nowych umiejętności Terapeuci SI w badaniu oceniającym rozwój procesów SI sprawdzają m. in. integrację tych odruchów. Dla integracji odruchów oraz prawidłowego rozwoju ogromne znaczenie ma układ równowagi (przedsionkowy) i układ czucia głębokiego (proprioceptywny). Funkcjonowanie tych układów wpływa na kształtowanie się prawidłowego napięcia mięśniowego, a jeśli rozwija się ono w sposób nieprawidłowy, to również integracja odruchów będzie niepełna.

Toniczny Odruch Błędnikowy (TOB) wywoływany jest przez ruch głowy powyżej lub poniżej linii kręgosłupa. Toniczny Odruch Błędnikowy umożliwia maluszkowi przejście z pozycji pełnego zgięcia do pozycji wyprostu, dzięki czemu ćwiczy on równowagę, czucie głębokie, napięcie mięśniowe. Pozwala na kontrolę głowy i prawidłową pracę oczu. Jeśli Toniczny Odruch Błędnikowy nie zostanie wyhamowany w odpowiednim czasie powoduje problemy z pełzaniem i raczkowaniem. Występowanie w późniejszym okresie szczątkowego TOB może powodować m. in.: hipotonię lub hipertonię, zaburzenia koordynacji, zaburzenia wzrokowo-ruchowe, niestabilną równowagę, problemy artykulacyjne.

Asymetryczny Toniczny Odruch Szyjny (ATOS) jest to bardzo ważny odruch, który już w życiu płodowym ułatwia kopanie, rozwija napięcie mięśniowe oraz stymuluje układ równowagi. Następnie wspiera on proces narodzin, wpływa na rozwój wczesnej koordynacji ruchów ręki i oka, ułatwia wczesne ruchy sięgania. Jeśli nie zostanie on wygaszony do 6 miesiąca życia, dziecko będzie

miało trudności z pełzaniem, raczkowaniem. Na dalszym etapie rozwoju będzie zaburzał mechanizmy równowagi, będą pojawiały się trudności z przekraczaniem środkowej linii ciała. W późniejszym okresie mogą pojawić się również trudności z ustaleniem dominującej strony ciała tzw. lateralizacji. Dziecko może mieć również trudności z wykonywaniem ruchów naprzemiennych np. w czasie chodzenia, skakania pojawiają się ruchy jednostronne zamiast naprzemiennych. Konsekwencją przetrwałego ATOS mogą być również słabo rozwinięte ruchy wodzenia wzrokiem, trudności z percepcją wzrokową, szczególnie symetrycznych kształtów

Symetryczny Toniczny Odruch Szyjny (STOS) występuje krótko tuż po porodzie, powoduje opozycyjne ruchy górnej i dolnej części ciała. Następnie zanika, by pojawić się około 6-9 miesiąca życia, tuż przed tym jak dziecko staje się gotowe do podparcia na rękach i kolanach, by raczkować. Za każdym razem jak dziecko opuszcza głowę ręce zginają się, a nogi prostują. Gdy natomiast dziecko unosi głowę do góry, ręce prostują się, , nogi zginają się, a pośladki cofają się do kostek stóp. Dziecko może mieć trudności z utrzymaniem niektórych pozycji, co widoczne jest szczególnie u starszych dzieci, które np. siedzą przy stole i piszą. Gdy dziecko spogląda w dół ramiona zginają się, co utrudnia utrzymanie wyprostowanej pozycji siedzącej i jednoczesne pisanie, a to oczywiście będzie się przekładało na problemy grafomotoryczne. Przetrwały STOS wpływa m. in. na uwagę/ koncentrację, koordynację okoręka, akomodację wzrokowąprzepisywanie, łapanie piłki, niektóre ruchy śledzenia wzrokowego.


P ORADNIK

S TR . 3

WYDAWANY PRZEZ TERAPEUTÓW

widoczne jest szczególnie u starszych dzieci,

które np. siedzą przy stole i piszą. Gdy dziecko spogląda w dół ramiona zginają się, co utrudnia utrzymanie wyprostowanej pozycji siedzącej i jednoczesne pisanie, a to oczywiście będzie się przekładało na problemy grafomotoryczne. Przetrwały STOS wpływa m. in. na uwagę/ koncentrację, koordynację oko-ręka, akomodację wzrokową- przepisywanie, łapanie piłki, niektóre ruchy śledzenia wzrokowego.

JOANNA OGÓREK Literatura: M. Borkowska Uwarunkowania rozwoju ruchowego i jego zaburzenia w mózgowym porażeniu dziecięcym S. Blythe Godard Jak osiągać sukcesy w nauce S. Blythe Godard Harmonijny rozwój dziecka M. Okrzasa, K. Zacharek, E. Fidelus Praca nad odruchami ATOS i TOB w warunkach domowych (materiały kursowe) Rysunki: S. Blythe Godard Harmonijny rozwój dziecka

Zapraszamy na szkolenie 5 marca 2013r., które poprowadzi terapeuta SI

DYSLEKTYK A RÓŻNE PRZEDMIOTY NAUCZANIA ta, mają problem z orientacją Przyjęło się

się. Uczeń z dysleksją rozwojo-

w czasie i przestrzeni. Mają

sądzić, że uczeń ze stwierdzoną

wą ma trudności nie tylko w

kłopot z zapamiętaniem nazw

dysleksją rozwojową, to ktoś

nauce języka polskiego, ale w

geograficznych. Na lekcjach

kto ma trudności z nauką przed- większości przedmiotów szkol-

historii z trudem przychodzi im

miotu, jakim jest język polski.

nych. Zdiagnozowane zaburze-

zapamiętanie dat, nazwisk.

Robi różnorodne błędy w pisa-

nia analizatorów: wzrokowego,

Wydawać by się mogło, że w

niu, mocno obniżona jest strona

słuchowego, kinestetycznego i

takim wypadku matematyka,

graficzna jego pisma, technicz-

integracji między nimi wpływa-

będąca nauką ścisłą, nie po-

nie słabo czyta, przekręca wyra- ją na ogólne funkcjonowanie

winna przysparzać problemów.

zy i niewiele rozumie z prze-

dziecka w szkole i poza nią. Na

A tak nie jest. Osoby z dyslek-

czytanego tekstu. Jest to bar-

lekcjach przyrody dyslektycy

sją mają trudności z opanowa-

dzo wąskie rozumienie specy-

maja trudności w orientowaniu

niem tabliczki mnożenia, mylą

ficznych trudności w uczeniu

się na mapie, mylą strony świa-

znaki działań, znaki


mniejszości i większości, popełniają pomyłki w zapisie cyfr, liczb. Mają kłopot z rozwiązywaniem zadań tekstowych, z liczeniem w pamięci, z zapamiętaniem wzorów, definicji, z rysowaniem wykresów, schematów, tabel, w opanowaniu algorytmów działań pisemnych, szczególnie dzielenia. Występują S ZKOŁA

PODSTAWOW

NR IM . J ĘDRZEJA

114

C IERNIAKANR 114

Remiszewska 40 03—550 Warszawa Tel.: (22) 679 46 92 E-mail: sekretariat@sp114.edu.pl

J ESTEŚMY W I NTERNECIE!!! WWW. SP1 1 4 .EDU.PL

KONTAKT Z NAMI

trudności w geometrii, zakłócenia wyobraźni i orientacji przestrzennej. Występuje ograniczona możliwość rozumienia

tanecznych. Dlatego istotne jest, aby

pojęć matematycznych np. pole po-

dziecko ze stwierdzoną dysleksją było

wierzchni, objętość bryły, prostopadły,

wspierane przez wszystkich nauczycieli na

równoległy. Osoby te cechuje chaotyczny

różnych przedmiotach nauczania, nie tylko

zapis działań i gubienie się w działaniach.

na języku polskim. Aby rodzice byli świa-

Dość poważne trudności mogą wystąpić

domi, że ich dziecko może doświadczać

w nauce języków obcych. Kłopot z zapa-

porażek także na innych przedmiotach w

miętaniem słówek, niepoprawny zapis

szkole i należy ich wspomóc. Poza tym

wyrazów pomimo dobrych wypowiedzi

specyficzne trudności u dzieci i także do-

ustnych. Kłopot ze zrozumieniem grama-

rosłych dyslektyków uwidaczniają się w

tycznej konstrukcji języka obcego i wła-

ich codziennym życiu. Osoby te maja kło-

ściwego sposobu budowania zdań, niepo-

pot z poprawnym wypełnianiem formula-

prawna wymowa, trudności z różnicowa-

rzy urzędowych, z nauczeniem się jazdy

niem wyrazów podobnych, pod względem

samochodem, z czytaniem mapy i orienta-

E-mail:

wymowy lub pisowni. Pojawiają się rów-

cją w nieznanym terenie, z zapamiętaniem

terapiapedagog@sp114.edu.pl

nież trudności w nauce takich przedmio-

numerów telefonów, danych liczbowych, z

terapia logo@sp114.edu.pl

tów jak plastyka czy technika. Obniżony

zapamiętaniem nazwisk, z przekazaniem

poziom malowania, rysowania, wycina-

informacji odebranych przez telefon, z

nia. Trudności z wykonaniem modeli,

artykulacją złożonych wyrazów. Mylą

konstrukcji, z rozplanowaniem kompozy-

numery autobusów, mylą kolejność cyfr

cyjnym pracy plastycznej, w ujęciu per-

przy wykręcaniu numeru telefonicznego.

spektywy, z zachowaniem stosunków

W życiu zawodowym mają kłopot z orga-

przestrzennych. Duża męczliwość pod-

nizacją i zarządzaniem własnym czasem,

czas pracy, niesprawność w posługiwaniu

zadaniami, materiałami.

W CELU ZWIĘKSZENIA SZANS EDUKACYJNYCH DZIECI Z DYSLEKSJĄ PRZYSTĄPILIŚMY DO PROGRAMU

„ ORTOGRAFFITI”

się przyborami szkolnymi. Także wychowanie fizyczne może sprawić trudność. Dzieci dyslektyczne mają kłopot z koordynacją ruchową, z odtwarzaniem ruchu i sekwencji ruchowych, mylą kierunki. Na lekcjach muzyki mają problem z czytaniem nut, z zapamiętaniem rytmu, tekstów piosenek, z nauczeniem się układów

AGNIESZKA SIERADZKA- SŁYK


Dzieci rozwijają się przez ruch. Ta oczywistość czasem staje się zapomniana. Codzienny ruch jest podstawą do harmonijnego rozwoju w aspekcie rozwoju koordynacji ruchowej, wzrokowej oraz funkcji grafomotorycznych. W ciągłym pośpiechu, w natłoku obowiązków, dzieci mają ograniczoną możliwość ruchu. Rezultatem jest statyczność i brak możliwości ruchu w takiej ilości, jaka jest dzieciom potrzebna. Potrzebą ruchu zajmowali się filozofowie, mówiąc o związku rozwoju duchowego z rozwojem ciała „ W zdrowym ciele, zdrowy duch”. Psychologiczny aspekt potrzeby ruchu mówi o potrzebie akceptacji, dotyku. Gary Chapman w „Pięciu językach miłości”, pisał o pięciu formach – językach miłości, które każdy człowiek przyjmuje w życiu i większość z nich nierozerwalnie związane są w ruchem. W sytuacji, w której dzieci nie mają w sposób naturalny możliwości ruchu, alternatywną i odpowiedzią na taką potrzebę są zajęcia ruchowe w szkole. Zajęcia ruchowe prowadzone np. metodą Weroniki Sherborne są wplatane w zajęcia terapeutyczne, ćwiczą prawidłową postawę ciała oraz ustawienie obręczy barkowej i biodrowej, uczą relacji opartej na współpracy, ponieważ te umiejętności podnoszą sukcesy w szkole. Rodzice mogą wykorzystać ćwiczenia zaczerpnięte z zajęć Ruchowych metodą Weroniki Sherborne w codziennych sytuacjach i podczas zabawy: Ćwiczenia prowadzące do poznania siebie i własnego ciała Kołysanie/ kołysanie się i masowanie Wzajemne uściski i obejmowanie Wskazywanie części ciała Ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie i budować poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu. przewracanie się i czworakowanie pełzanie i czołganie się przechodzenie przez „domki”, „tunele” pod i nad osobami lub przedmiotami Ćwiczenia nawiązujące kontakt oraz współpracę z partnerem bezpieczne przewracanie, bujanie i przechodzenie przez przeszkody balansowanie, przytrzymywanie się naśladowanie ruchu samolotu przenoszenie ciężaru ciała i innych osób* Zachęcam co stwarzania dziecku codziennych sytuacji, w których mogą ruszać się w sposób spontaniczny – spacery do szkoły i na zakupy, wchodzenie do schodach, zabawy na świeżym powietrzu, wspinanie się po drzewach, place zabaw i zabawy w domu. Elżbieta Ołdakowska – terapeuta pedagogiczny, animator społeczno – kulturalny


Poradnik terapeutyczny nr 4