Issuu on Google+

S ZKOŁA

PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR

114

P ORADNIK TERAPEUTYCZNY DLA I NFORMACJE

R ODZICÓW N UMER 2

I PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI

K OLOROWE NAKŁADKI UŁATWIAJĄ CZYTANIE Rodzice często zastanawiają się, jak pomóc dziecku, które nie lubi czytać lub robi to nieprawidłowo. Pomocne mogą być nakładki do czytania. Przezroczyste, kolorowe nakładki przeznaczone są dla dzieci, które mają trudności w czytaniu. Nakładki pomagają redukować kontrast między białym tłem, a czarnym nadrukiem. Przy wzmoŜonej nadwraŜliwości wzrokowej zbyt silny kontrast powoduje dyskomfort podczas czytania, szybkie zmęczenie oczu, a nawet ich ból i

Kolorowe nakładki pomagają dziecku podczas czytania, poniewaŜ ograniczają pole czytanego tekstu i redukują kontrast pomiędzy białą kartką a czarnym drukiem.

łzawienie. Nakładki ograniczają miejsce czytania, co jest pomocne w szczególności u dzieci z zaburzeniami ruchów gałek ocznych, gubiących się w tekście podczas czytania, przeskakujących z wiersza do wiersza lub zbyt szybko wybiegających wzrokiem do przodu i domyślających się znaczenia wyrazów. Kolorowa przesłona nie pozwala na to, poniewaŜ ogranicza pole widzenia i ułatwia kontrolę ruchów gałek ocznych. Najbardziej polecanymi kolorami nakładek

są: Ŝółty i niebieski. Dziecko samo powinno zadecydować jakiego koloru nakładki będzie uŜywało do czytania. Kolorowe przesłony nie zlikwidują jednak problemu specyficznych trudności w czytaniu, ale ułatwią wzrokowy odbiór tekstu i zwiększą szanse na to, Ŝe dziecko będzie dłuŜej i chętniej czytało. Nakładki do czytania moŜna dostać w Wydawnictwie pedagogicznym Operon. Są one dołączane do zeszytów ćwiczeń Ortograffiti. K. Polewaczyk

Z ESPÓŁ TERAPEUTÓW : • B. Kalata-Grula logopeda, terapeuta pedagogiczny • K. Polewaczyk terapeuta pedagogiczny terapeuta funkcji wzrokowych • A. Sieradzka—Słyk terapeuta pedagogiczny • J. Ogórek terapeuta pracujący metodą integracji sensorycznej.

W AśNE TEMATY : •

Czytanie nie musi być Ŝmudne!

Rozwój mowy dziecka— normy i nieprawidłowości.

WraŜenia zmysłowe stymulatorem rozwoju dziecka.

Kolorowe nakładki ułatwiają czytanie.


P ORADNIK

S TR . 2

TERAPEUTYCZNY

C ZYTANIE NIE MUSI BYĆ śMUDNE !

„N AUKA

CZYTANIA

POWINNA KOJARZYĆ SIĘ DZIECIOM Z CZYMŚ PRZYJEMNYM ”

S ŁAWNI DYSLEKTYCY

Hans Christian Andersen (1805 - 1875) pisarz

duński, auto najpiękniejszych baśni. Nawet jako osoba dorosła nigdy nie nauczył się pisać poprawnie. Jego manuskrypty zawierają wiele błędów charakterystycznych dla dysleksji.

Wielu rodziców stawia sobie pytanie „Jak mam nauczyć moje dziecko czytać, jeśli ono wcale nie chce czytać. MoŜe niewłaściwie się do tego zabieramy np. dobierając za trudne lub nudne teksty do czytania. Jeśli nasze dziecko potrzebuje pomocy, poniewaŜ źle czyta powinniśmy starannie przemyśleć strategię naszego postępowania. Zacznijmy od tego, Ŝe nauka czytania powinna dzieciom skojarzyć się z czymś przyjemnym. Pozytywne nastawienie dziecka do czytania to połowa sukcesu. Zatem zaprośmy dziecko do zabawy, w której niechcący będzie uczyło się czytać. Wymaga to od nas nieco sprytu, ale gra warta świeczki. I tak np. moŜemy pobawić się z dzieckiem w kalambury, grę w której po przeczytaniu napisanego na karteczce hasła dziecko ma pokazać gestem, ruchem lub rysunkiem treść przeczytanego hasła, reszta uczestników gry zgaduje. MoŜna z tego uczynić zabawę dla całej rodziny. Dziecko oprócz tego, Ŝe świetnie się bawi, takŜe czyta napisane na karteczce hasła, mogą to być

przysłowia, nazwy zwierząt, zdania itp. To czy rozpoczynamy ćwiczenia w czytaniu od zdań czy od wyrazów zaleŜy od poziomu czytania dziecka. Hasła napisane na karteczkach powinny być napisane duŜą czcionka np. rozmiar 22 Times New Roman. Jeśli dziecko wykazuje duŜe trudności w czytaniu pracę naleŜy zacząć od czytania sylab. Aby było zabawnie sylaby moŜna pisać palcem na plecach dziecka, a potem dziecko palcem na naszych plecach pisze sylabę, a my odgadujemy co zostało napisane. Najpierw mogą to być pojedyncze sylaby, następnie dwie, trzy, z których powstają słowa. Kiedy dojdziemy juŜ do czytania tekstów, postarajmy się, aby były dla dziecka atrakcyjne, takie, które zwrócą ich uwagę. Dzieci chętnie czytają teksty bajkowe, zabawne, róŜnego rodzaju ciekawostki np. dotyczące świata przyrody lub człowieka, teksty z duŜymi ilustracjami, a z małą ilością tekstu. Warto sięgnąć do wierszyków Tuwima czy Brzechwy, ale wielkość czcionki dostosować do moŜliwości naszego

dziecka. MoŜemy czytać na zmianę z dzieckiem np. po jednym zdaniu albo wspólnie z dzieckiem. Starajmy się, aby dziecko czytało sylabami, nie literowało. Nie wszystkie dzieci potrafią podzielić wyraz na sylaby, zatem powinniśmy przyjść im z pomocą i sami sylaby w tekście zafalbankować lub podkreślić samogłoski, które naleŜy przeciągnąć głosem, by jakby śpiewająco dziecko mogło odczytać wyraz. Kopalnią ciekawych artykułów oraz wierszyków jest Internet. Wystarczy jedynie powiększyć znaleziony przez nas tekst. Poza tekstami warto sięgnąć po programy komputerowe edukacyjnoterapeutyczne ćwiczące czytanie np. Sposób na dysleksję. A. Sieradzka—Słyk M. Borkowska


I NFORMACJE

S TR . 3

I PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI

R OZWÓJ MOWY DZIECKA — Nikt nie rodzi się z umiejętnością mówienia, zdolność tę nabywamy z wiekiem. Zastanówmy się zatem, kiedy rozwój mowy jest prawidłowy, a kiedy należy zaniepokoić się. Żeby odpowiedzieć sobie na to pytanie, warto zrozumieć, jak przebiega rozwój mowy dziecka, jakie są normy, a jakie odstępstwa. I. Okres przygotowawczy, nazywany czasami zerowym to jeszcze czas ciąży, obejmuje okres od 3-9 miesiąca życia płodowego. Rozwijają się mózg oraz narządy mowy. II. Okres melodii jest kolejnym etapem, obejmuje czas od narodzin do mniej więcej roku. Dzieci w 2-3 miesiącu życia głużą czyli wydają przeróżnego rodzaju piski, krzyki, gardłowe dźwięki, które nie mieszczą się w systemie fonologicznym języka. Przeważnie są to najpierw samogłoski e, a, u, potem spółgłoski : m, p, b, k. Dzieci przy tym zdrowo gestykulują:) Głużenie jest czynnością naturalną, zachowaniem wrodzonym, bezwarunkowym i przebiega tak samo u wszystkich niemowlaków, nawet u dzieci głuchych. III. Okres wyrazu obejmuje 1-2 rok życia, dziecko ma bardziej rozbudowany słownik

bierny, rozumie wiele więcej słów, wyrażeń i zdań niż jest w stanie samodzielnie wypowiedzieć. W okresie tym obok istniejących już samogłosek w mowie dziecka doskonali się artykulacja spółgłosek: m., p, b, m., t, d, n, k, ś, ć czasem ź, dź. Pozostałe głoski zastępowane są łatwiejszymi o zbliżonym miejscu artykulacji. IV. Okres zdania, obejmuje 2-3 rok życia i jest czasem budowania zdań, początkowo proste, złożone z dwóch lub trzech wyrazów i stopniowo przechodzą w wypowiedzi dłuższe. W tym okresie wypowiada już prawidłowo spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l oraz samogłoski ustne a, o, u, e, y, i, a czasem nosowe: ą, ę. Pod koniec tego okresu pojawia się s, z, c, dz, które wcześniej były zastępowane przez ś, ź, ć, dź. W słowniku dziecka znajduje się już ok. 8001500 wyrazów. V. Okres swoistej mowy dziecięcej obejmuje okres przedszkolny, czyli między 3-7 rokiem życia dziecka. W dalszym ciągu wzbogacany jest zasób słownictwa, rozwijana umiejętność budowa-

NORMY I NIEPRAWIDŁOWOŚCI nia zdań złożonych, następuje dalszy rozwój artykulacyjny. 3-latek powinien już wymawiać wszystkie samogłoski ustne i nosowe. Chociaż dużo głosek umie już dziecko wypowiedzieć poprawnie w izolacji, w mowie potocznej zastępuje je łatwiejszymi. Najczęściej s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż są zastępowane przez zmiękczone odpowiedniki: ś, ź, ć, dź; zaś r wymawiane jest jako l bądź j, zamiast f występuje h. W czwartym roku powinno już wymawiać w mowie potocznej s, z, c, dz. Często między 4 a 5 rokiem życia pojawia się głoska r. Głoski sz, ź, cz, dż są zastępowane przez s, z, c, dz lub ś, ź, ć, dź i jest to seplenienie fizjologiczne. Mowa dziecka pięcioletniego powinna już być w pełni zrozumiała. Pojawiają się głoski sz, ż, cz, dż, chociaż w mowie potocznej mogą być jeszcze zamieniane na s, z, c, dz. Głoska r może być już wymawiana poprawnie. Sześcioletnie dziecko powinno mieć już utrwaloną poprawną wymowę wszystkich głosek oraz opanowaną technikę mówienia. B. Kalata-Grula

Co powinno niepokoić Rodziców i kiedy naleŜy zgłosić się do logopedy: •Dziecko nieprawidłowo wymawia głoskę ‘r’ lub w wieku 6 lat nie wymawia jej •Dziecko wsuwa język między zęby podczas wymawiania głosek •Dziecko zamienia głoski dźwięczne na bezdźwięczne- woda-(fota), buty-(puty) •Dziecko zamienia k-g =t-d kura-(dura),koło- (toło), kotek-(totek) •Dziecko nie reaguje na polecenia, włącza głośno telewizor, głośno mówimoŜe wystąpić problem ze słuchem •Dziecko zacina się, powtarza głoski, sylaby, towarzyszą temu współruchy •Dziecko mówi przez nos •Dziecko ma nieprawidłowy zgryz utrudniający prawidłową artykulację głosek •Dziecko 6 letnie nie wypowiada się zdaniami , ma problem z komunikacją, występują agramatyzmy.

Kochani Rodzice, to Wy jesteście pierwszymi najwaŜniejszymi obserwatorami dziecka i cokolwiek Was zaniepokoi, zwróćcie się z tym do specjalistów.


W RAśENIA

ZMYSŁOWE STYMULATOREM

ROZWOJU DZIECKA

S ZKOŁA

PODSTAWOWA Z

ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI

NR

114

Remiszewska 40 Tel.: (22) 679 46 92 E-mail: sekretariat@sp114.edu.pl

J ESTEŚMY W I NTERNECIE!!! WWW. SP1 1 4 .EDU.PL

KONTAKT DO NAS

E-mail: terapiapedagog@sp114.edu.pl terapia logo@sp114.edu.pl

W CELU ZWIĘKSZENIA SZANS EDUKACYJNYCH DZIECI Z DYSLEKSJĄ PRZYSTĄPILIŚMY DO PROGRAMU

„ORTOGRAFFITI”

JuŜ od najwcześniejszych chwil Ŝycia rozwój dziecka jest stymulowany przez wraŜenia zmysłowe docierające do mózgu. Codziennie tysiące wraŜeń docierają do naszego ciała przez zmysły. Dziecko uczy się przez zmysły i bez nich nie mogłoby się rozwijać. WraŜenia z otoczenia i ciała odbierane są poprzez system wzroku, słuchu, węchu, smaku, dotyku, czucia głębokiego oraz zmysł równowagi. Przekazywane są do mózgu i tam organizowane. Mózg musi sobie radzić z napływem bodźców, prawidłowo je integrować i przetwarzać tak, aby odpowiedzieć właściwą reakcją dostosowaną do wymogów otoczenia. To w jaki sposób mózg odbiera bodźce, interpretuje i integruje je, wpływa na jakość oraz precyzję wykonywanych czynności. Dla przykładu: Ŝeby złapać piłkę musimy ją widzieć, ocenić odległość z jakiej jest rzucana, śledzić poruszającą się piłkę w trakcie zbliŜania się do nas, by w odpowiednim momencie dostosować ułoŜenie rąk i ciała, tak zaplanować ruchy, aby ją moŜna było złapać, a przy tym nie stracić równowagi. Łapanie piłki wydaje się banalnym zadaniem dla nas, dorosłych, ale czy zawsze jest łatwe dla wszystkich dzieci? Widzimy przecieŜ wielokrotnie, Ŝe są dzieci, które zamiast złapać piłkę, wręcz nią obrywają, skarŜąc się, Ŝe ktoś specjalnie w nie rzucił. Często mówi się o nich, Ŝe są niezdarne. Dzieci te mają problemy z koordynacją wzrokowo- ruchową, obustronną koordynacją, bardzo często trudności z planowaniem motorycznym, równowagą itp. Dlaczego tak się dzieje? Być moŜe dlatego, Ŝe podłoŜem ich problemów są zakłócenia w przetwarzaniu wraŜeń zmysłowych po-

„ B EZ

DOBREJ

INTEGRACJI TRUDNO BĘDZIE SIĘ DZIECKU UCZYĆ , RADZIĆ SOBIE ZE ZWYKŁYMI WYZWANIAMI DNIA CODZIENNEGO ”

chodzących z róŜnych kanałów sensorycznych, w związku z czym mają one problem, aby odpowiedzieć właściwą, zakończoną sukcesem reakcją (w tym przypadku złapaniem piłki). To tylko przykład, ale integracja zmysłowa dotyczy całości funkcjonowania człowieka. Bez dobrej integracji trudno będzie się dziecku uczyć, radzić sobie ze zwykłymi wyzwaniami dnia codziennego. Zakłócenia w przetwarzaniu sensorycznym będą mogły powodować między innymi: trudności z nauką nowych zadań ruchowych, jazdą na rowerze, naśladowaniem ruchów, problemy z utrzymaniem uwagi na zadaniu czy opanowaniem technik szkolnych (czytanie, pisanie, rysowanie). Proces integracji sensorycznej zaczyna się od pierwszych miesięcy Ŝycia płodowego i najintensywniej przebiega do końca wieku przedszkolnego. Czynnikami warunkującymi prawidłowy rozwój integracji sensorycznej są: - niepowikłany przebieg ciąŜy, - niepowikłany okres okołoporodowy i dalszy okres Ŝycia, - środowisko bogate w róŜnorodne bodźce. J. Ogórek


Poradnik Terapeutyczny Dla Rodziców