Issuu on Google+

S ZKOŁA

PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR

114

P ORADNIK TERAPEUTYCZNY DLA P ORADNIK

R ODZICÓW

WYDANY PRZY WSPARCIU FINANSOWYM

N UMER 1

R ADY R ODZICÓW

O NAS Jesteśmy zespołem terapeutów pracujących w Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 114 przy ul. Remiszewskiej 40 w Warszawie. Prowadzimy zajęcia specjalistyczne z dziećmi, które mają róŜne trudności przekładające się na problemy z opanowaniem materiału oraz umiejętności szkolnych. Poradnik Terapeutyczny powstał w związku z licznymi pytaniami Rodziców dotyczącymi konieczności uczęszczania przez dziecko na zaję-

cia terapeutyczne oraz potrzeby dodatkowego ćwiczenia w domu. Naszym celem jest przekazanie waŜnych informacji z zakresu logopedii, terapii pedagogicznej, terapii ręki oraz integracji sensorycznej. Zaproponujemy takŜe ciekawe zabawy oraz gry dydaktyczne, które moŜna stosować w domu. Takie działanie znacznie poprawi efektywność zajęć prowadzonych w szkole, a takŜe przyczyni się do osiągnięcia przez dziecko większych sukcesów w przezwycięŜaniu

swoich trudności. Oprócz informacji zawartych w Poradniku, będziemy zapraszać Rodziców na spotkania tematyczne z zakresu udzielanej pomocy specjalistycznej. Zespół terapeutów

Terapia logopedyczna to działanie ukierun-

kowane na usunięcie wszelkich zakłóceń procesu porozumiewania się. Terapia ręki ma na celu usprawnienie precyzyjnych ruchów rąk potrzebnych podczas pisania, a takŜe przy wykony-

TERAPEUTÓW :

• BoŜena Kalata-Grula logopeda, terapeuta pedagogiczny • Katarzyna Polewaczyk terapeuta pedagogiczny terapeuta funkcji wzrokowych • Agnieszka Sieradzka—Słyk terapeuta pedagogiczny • Joanna Ogórek terapeuta pracujący metodą integracji sensorycznej

N AWET

NIEWIELKIE

NIEPRAWIDŁOWOŚCI W KOLEJNYCH ETAPACH ROZWOJU MOGĄ ZABURZAĆ ROZWÓJ DALSZYCH , CORAZ BARDZIEJ ZŁOśONYCH

W AśNE TEMATY :

FUNKCJI .

Z AJĘCIA TERAPEUTYCZNE Terapia pedagogiczna polega na usprawnianiu zaburzonych funkcji wzroku, słuchu i ruchu za pomocą oddziaływania psychologiczno - pedagogicznego.

Z ESPÓŁ

Czy dysleksja to choroba?

Logopedia jako nauka.

waniu rozmaitych czynności manualnych. Terapia integracji sensorycznej obejmuje dzieci z deficytami w obrębie integracji róŜnych procesów sensorycznych.

Zmysły a integracja sensoryczna.

Trening czytania


P ORADNIK

S TR . 2

TERAPEUTYCZNY

C ZY DYSLEKSJA TO CHOROBA ? „I M

WCZEŚNIEJ TERAPIA ZOSTANIE ROZPOCZĘTA , A W PRACĘ Z DZIECKIEM WŁĄCZĄ SIĘ RODZICE , TYM WIĘKSZYCH EFEKTÓW MOśEMY SIĘ SPODZIEWAĆ ”

S ŁAWNI DYSLEKTYCY

Albert Einstein (1879 - 1955) jeden z największych fizyków naszych czasów, twórca teorii względności. Bardzo późno zaczął mówić, a czytać nauczył się dopiero w wieku 9 lat. Miał teŜ problemy z pisaniem. Ze względu na słabą pamięć z trudem przyswajał wiedzę z róŜnych dziedzin. DuŜe braki wiedzy przyczyniły się do tego, Ŝe nie zdał pierwszego egzaminu na studia. Dwukrotnie stracił pracę nauczyciela z powodu trudności związanych z

dysleksją.

Trudna jest sytuacja dzieci, które nie mogą opanować umiejętności czytania i pisania. Praca w domu, nie daje oczekiwanych efektów. Przy dobrej znajomości liter dzieci nie czytają płynnie, często niepoprawnie składają głoski przekręcają wyrazy, gubią sens czytanego tekstu. W pisaniu „zjadają” lub przestawiają literki, nie trzymają się liniatury, zniekształcają ich wygląd do tego stopnia, Ŝe trzeba się domyślać jaki wyraz jest napisany. Trudno jest zrozumieć, szczególnie rodzicom, jak to się dzieje, Ŝe dziecko inteligentne, radzące sobie w wielu sytuacjach Ŝyciowych nie lubi czytać lub brzydko pisze. Wykonując te czynności mówi, Ŝe jest zmęczone, przejawia ogólną niechęć, często powtarza, Ŝe to co robi jest nudne. Problem, o którym piszę znany jest w nauce pod nazwą dysleksja. W ciągu ostatnich kilku lat powszechne stało się zagadnienie dysleksji rozumianej jako zaburzenie objawiające się trudnościami w nauce pisania i czytania u dzieci, które są normalnie rozwinięte pod względem intelektualnym, nie mają Ŝadnych

schorzeń neurologicznych, powaŜnych wad wzroku i słuchu, nie są zaniedbywane środowiskowo i są otoczone prawidłową opieką dydaktyczną. Z opisu wynika, Ŝe dzieci te nie powinny mieć Ŝadnych problemów z nauką. W rzeczywistości jest jednak inaczej. Istnieje wiele koncepcji wyjaśniających przyczyny dysleksji, które są ze sobą powiązane, jednak nie ma jednoznacznej definicji przyczyn dysleksji. Jedno jest pewne dysleksja to nie choroba, którą moŜna wyleczyć, dyslektykiem jest się całe Ŝycie. WaŜne jest stworzenie róŜnych sposobów postępowania, dzięki którym dysleksja nie będzie przeszkadzać dziecku, a później osobie dorosłej, w Ŝyciu codziennym. Trzeba tak postępować, aby oswoić dziecko z dysleksją, by mogło radzić sobie z problemami, które w szkole i w Ŝyciu codziennym będzie napotykało dosyć często. W wypracowaniu takich strategii moŜe pomóc terapia pedagogiczna (zajęcia korekcyjno kompensacyjne). Im wcześniej taka terapia zostanie rozpoczęta, a w pracę z dzieckiem włączą się rodzi-

ce, tym większych efektów moŜemy się spodziewać. Aby terapia dziecka z dysleksją przynosiła rezultaty musi być poprzedzona dogłębną diagnozą w poradni psychologiczno pedagogicznej lub specjalistycznej. Dobrze jeŜeli problemy dziecka są zauwaŜone w przedszkolu. WaŜną rolę pełnią tutaj wychowawcy grup, a takŜe rodzice, poniewaŜ to oni mają moŜliwość obserwacji dziecka w róŜnych sytuacjach. Powinni posiadać wiedzę z zakresu podstawowych objawów dysleksji u dzieci. W kolejnych numerach Poradnika spróbuję przybliŜyć najwaŜniejsze zagadnienia trudności, które mogą być przyczyną niepowodzeń szkolnych. Opowiem takŜe o nowym spojrzeniu na trudności w czytaniu i pisaniu, które nie muszą świadczyć o tym, Ŝe dziecko ma dysleksję moŜna je wyeliminować poprzez odpowiednie ćwiczenia - poniewaŜ są związane z problemami funkcji wzrokowych.

Katarzyna Polewaczyk


P ORADNIK

S TR . 3

WYDANY PRZY WSPARCIU

L OGOPEDIA JAKO NAUKA Przedmiotem zainteresowań logopedii jest komunikacja językowa, mowa jako przekazywanie i odbiór informacji oraz wynik tego procesu, czyli porozumienie. 1. Z nauk pedagogicznych logopedia czerpie wiedzę na temat postępowania i pracy z dzieckiem. 2. Z nauk medycznych ścisły związek z logopedią mają : -foniatria – dostarcza wiedzy na temat fizjologii i patologii narządu mowy, głosu i słuchu; -audiologia- zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń słuchu; -ortodoncja- umoŜliwia ocenę przyczyn wad

wymowy spowodowanych nieprawidłowym zgryzem lub uzębieniem; -neurologia i fizjologiaułatwiają zrozumienie mechanizmów kierujących procesem nadawania i odbioru mowy , wyjaśniają patogenezę zaburzeń mowy. 3. Językoznawstwo dostarcza wiedzy na temat budowy języka ,podstaw fonetyki, morfologii. 4. Psychologia wyjaśnia związek zaburzeń mowy z innymi zaburzeniami rozwoju : -psychologia rozwojowa dostarcza wiedzy na temat rozwoju psychomotorycznego dziecka, etapów kształtowania i rozwoju mowy;

-psychologia kliniczna ułatwia zrozumienie psychologicznych skutków zaburzeń mowy; -psycholingwistyka i socjolingwistyka rozwojowa wyjaśnia mechanizm opanowywania przez dziecko umiejętności językowych oraz przebieg kształtowania się rozwoju mowy; -neuropsychologia tłumaczy mózgową organizację języka oraz zaburzenia tego procesu. 5. Akustyka oraz fonetyka akustyczna badają strukturę fal głosowych oraz ich przebieg od nadawcy do odbiorcy. 6. Kultura Ŝywego słowa zajmuje się ekspresją słowną :potoczną , publicystyczną , artystyczną .

M OWA DANA NAM JEST PO TO , śEBY WYRAśAĆ MYŚLI L UCY M AUD MONTGOMERY

Logopedia integruje wyniki badań wymienionych dyscyplin wyjaśniając zagadnienia związane z problematyką komunikacji językowej. W kolejnych numerach przedstawię Państwu charakterystykę głosek i metody usprawniania ,które Rodzice mogą wykorzystać w domu. BoŜena Kalata-Grula

Z MYSŁY A I NTEGRACJA SENSORYCZNA

N IE MA NIC W UMYŚLE , CZEGO BY PRZEDTEM NIE BYŁO W ZMYSŁACH A RYSTOTELES

KaŜde działanie, ruch, jest wynikiem integracji doznań sensorycznych ze wszystkich układów zmysłów zaangaŜowanych w daną czynność. Integracja czynności zmysłowo – ruchowych jest to proces, w którym mózg, aby odpowiedzieć właściwą reakcją, musi informacje z narządów zmysłów: przyjąć, rozpoznać, posegregować,

zinterpretować oraz zintegrować z juŜ posiadanymi i zapamiętać. Jest to taka organizacja wraŜeń, by mogły być wykorzystane w celowym, zakończonym sukcesem działaniu. Deficyty w zakresie integracji sensorycznej mogą być rozpoznawane u niektórych dzieci z trudnościami w uczeniu się, problemami słuchowo języko-

wymi, niepewnością grawitacyjną i zaburzoną koordynacją ruchową. Występują równieŜ u dzieci z zaburzeniami równowagi, wraŜliwości na dotyk i percepcji wzrokowej. MoŜna je obserwować u dzieci z zaburzeniami zachowania i zaburzeniami emocjonalnymi. Często towarzyszą autyzmowi i innym neurologicznym dysfunkcjom.


T RENING CZYTANIA

S ZKOŁA

PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI

NR

114

Remiszewska 40 03—550 Warszawa Tel.: (22) 679 46 92 E-mail: sekretariat@sp114.edu.pl

J ESTEŚMY W I NTERNECIE!!! WWW. SP1 1 4 .EDU.PL

KONTAKT Z NAMI E-mail: terapiapedagog@sp114.edu.pl terapia logo@sp114.edu.pl

W CELU ZWIĘKSZENIA SZANS EDUKACYJNYCH DZIECI Z DYSLEKSJĄ PRZYSTĄPILIŚMY DO PROGRAMU

„SZKOŁA PRZYJAZNA UCZNIOM Z DYSLEKSJĄ”

Od kilku lat w naszej szkole w ramach terapii pedagogicznej prowadzimy zajęcia z treningu czytania. Umiejętność sprawnego czytania jest podstawowa dla prawidłowego przebiegu procesu edukacyjnego. Wszelkie braki w tym zakresie mogą oznaczać przekreślenie szans dziecka na zdobycie niezbędnej w Ŝyciu wiedzy. Wzrastająca liczba dzieci, które słabo czytają skłoniła nas do napisania własnego programu. Wbrew temu, co moŜe sugerować nazwa, program nie ma nic wspólnego z nauką technik szybkiego czytania, co więcej, adresowany jest do dzieci, u których nauka technik szybkiego czytania moŜe przynieść więcej szkód niŜ poŜytku. Niestety, wśród uczniów kończących trzecią klasę duŜą grupę stanowią dzieci, które literują czytany tekst, często nie znają nazw wszystkich liter, nie spostrzegają sylab, nie mogą więc z nich składać wyrazów. Przyczyną tego moŜe być zbyt krótki trening czytania lub dysleksja rozwojowa. Umiejętności tych uczniów są zbyt niskie, aby techniki szybkiego czytania mogły przynieść jakikolwiek efekt. Dziś, po kilku latach pracy z programem wiemy, Ŝe trening przynosi pozytywne efekty zarówno u dzieci, u których przyczyny nieumiejętności czytania są inne niŜ dysleksja jak i u dzieci z dysleksją. Wie-

„W ŚRÓD UCZNIÓW KOŃCZĄCYCH TRZECIĄ KLASĘ DUśĄ GRUPĘ STANOWIĄ DZIECI Z PROBLEMAMI W CZYTANIU .”

my równieŜ, Ŝe uzyskane efekty u grupy uczniów z dysleksją utrzymują się dlatego, Ŝe dzieci cały czas regularnie uczęszczają na nasze zajęcia terapeutyczne. Aby zachęcić dzieci do udziału w programie uatrakcyjniamy zajęcia korzystając z komputera, proponujemy gry i zabawy, które słuŜą nauce czytania. Takie działania powodują, Ŝe frekwencja na zajęciach jest wysoka. Zajęcia z treningu czytania przeznaczone są dla uczniów klas II-VI. Uczniowie klasy I mogą być objęci programem, gdy poznają wszystkie litery. Program przewiduje naukę czytania podzieloną na etapy. Właściwych etapów nastawionych na trening czytania jest dziesięć oraz dwa dodatkowe: diagnostyczny i ewaluacyjny. Na kaŜdym etapie odpowiednio stopniujemy poziom trudności zadań. W roku szkolnym 2010/2011 na treningu utworzyłyśmy pięć grup uczniów, którzy wymagają usprawniania umiejętności czytania. M. Borkowska A. Sieradzka—Słyk


Poradnik Terapeutyczny Dla Rodziców