Page 32

naşı l ı r g i bi yanaşı l mayı, yani inceleni p öğ renilmeyi gerektirdiğ i ni daima gözönünde bulundurmak . . . » (2) .. Gotha Prog ra m ı n ı n Eleştirisi»nde bizim d ü nya görüşümüzün savaşkan vJ yaratıcı karakteri inandırıcı biçimde beli riyor. M a rks, b u rj uva ideolo­ jisini, Lasal'cı ve bayağ ı-demokratik görü$leri amansızca eleştirerek, pro­ leta rya d i ktatörlüğünün ilk ta rihsel örneğ i ola ra k Pa ris Kom ü n ü 'yle baş­ Iıyan yeni dönemde uluslara rası işçi hareketi gelişmesin i n ortaya koyduğu temel soru l a ra cevap verdi. Ve bu cevap bilim açısında n o kadar doğru­ dur ki, bug ü n de (yüz yıl sonra) kom ünist ve işçi partilerinin yolu n u ayd ı n latmakta d ı r. .. Gotha Progra m ı n ı n Eleşti risi » ya pıtı n ı n özünü, iktidar sorunları, devrimcilerle oportünistler a rasında daha o zaman m ü cadelesi ya pılan proletarya devri mi ve proleta rya d iktatörl üğünün gerekliği soru n­ l a rı ol uştLlfuyordu. Sınıf savaşı n ı n bu ana sorun l a rı üzerindeki tahlil, M a rks'a, proletarya n ı n politik ve ekonomik savaşına i l işkin, işçi sınıfı n ı n eylem birl iği v e bağ laşmalar politikasına ilişkin sonuçlar çıkarma olana­ ğını verdi. .. Gotha Progra m ı n ı n Eleştirisi »ni 1 891 'de Engels ilk defa olara k yayı m­ ladığı zaman, bu belge, Al man sosya l-demokratlarının Erfurt Kongresi' ­ n d e ( 1 891 ) A l m a n işçi ha reketine M a rksizmi n yerleşmesine başlangıç olan bir prog ra m ı n kabul edilmesini büyük ölçüde etkiledi. Engels .. Ma rks'ı n eleşti risi n i n etkisini tamamiyle gösterdiği »ni memnuniyetle kaydetti. C) Ve işte a rtı k yüzyı ldan beri de bu eleştiri devrimci güçlere oportünizme karşı savaşl a rı nda yardımcı oluyor. Oportü n istlerin ve burjuva ideologl a rı n ın, .. Gotha Prog ra m ı n ı n Eleş­ tirisi »ndeki fikirlerin propagandası nı daima engellemeye, bu eleşti rinin önemini küçümsemeye ve içeriğ ini değiştirip yozlaştırmaya ça lışlffiş olma­ la�ı anlaşılır şeydi r. Bunun tersine, u l uslara rası devrimci işçi ha reketinin en iyi temsilcileri, sınıf savaşının karmaşık sorunların ı çözmede M a rks'ın i l kesel ya rg ı larını kılavuz edi nmişler ve b u n la rı prati kte de gerçekleştir­ m işlerd i r. Bu konuda V. i. Leni n ' i n ça lışması değerli bir örnektir. Lenin, emper­ yalizm ve sosyalist devrim çağ ı nda işçi hareketinin karşı karşıya geldiği soru nları analize ederken, devlet ve devrim hakkındaki Ma rksist öğ retiyi geliştirirken .. Gotha Progra m ı n ı n Eleştirisi»ne tekrar tekrar başvwmuştu. Lenin, M a rks'ın öğretisini zeng i nleştiriyor, oportünistçe hücumla ra karşı ardıcıl bir d ireniş gösteriyordu . .. Gotha Program ı n ı n Eleştirisi »nin bütün içeri ğ i n i yen i koşul l a rı n fon u üzerinde derinden derine i ncelediği .. Devlet ve Devri m » adlı yapıtında M arksizm i l e Len i n izmin birliği elle tutul u r ve gözle görü l ü r bir açıklıkl a dile getirilmiş bulu nuyor.

(2) K. Ma rks ve F. Engels, Eser/er, c. 1 8, s. 499. C) K. Ma rks ve F. Engels, Eserler, c. 38, s. 1 57. 313

yc_75_04  
yc_75_04  

Nısan 1975 4(130) Komünist ve işçi partilerinin teori ve enformasyon dergisi 285 ASBP MK Politbüro üyesi Fridrih Ebert v sediyorlardı. Sovye...