Page 10

Montaj sanayiine ucuz iflgücü deposu olan gecekondular

Say›: 245

Yürüyüfl 5 Aral›k 2010

Gecekondular, halk›n “ b a fl › n › sokaca¤›” bir yer ihtiyac›n›n zorunlu bir sonucu olarak görünmesine karfl›n, sadece bar›nma sorunu ile s›n›rl› de¤ildir. Gecekondular; sosyal, toplumsal ve kültürel aç›dan etkileri olan içinde bunlar› bar›nd›ran bir konudur asl›nda. O nedenle bar›nma sorunundan da öte, bir yaflam›n ad›d›r gecekondular. Düzenle olan çeliflkileri, kültürleri, yaflam biçimleri, sosyal iliflkileri ile gecekondular flehir yaflam›n›n ayr› birer parças›d›rlar. Devrimcilerin yoksul gecekondu bölgelerinde örgütlenmesi ile de flehirlerin “ y u m u fl a k k a r n › ” , oligarflinin temsilcilerinin “ g › r t l a k l a r › n›n kesilece¤i” korkusunu yaflad›klar› yerler, “ p o t a n s i y e l d ü fl m a n ” bölgeler olarak görüldüler. ‹fl bulmak, karn›n› doyurmak, yaflam›n› sürdürmek için flehre göç eden yoksul halka, “göç ettiniz, size ba fl › n› z › so ka c a k bi r e v v e r i y or u z ” demedi oligarfli. Türkiye’de 1950’li y›llar, çarp›k kapitalizmin yukar›dan afla¤›ya gelifltirildi¤i y›llar oldu. H›zla geliflmeye bafllayan çarp›k kapitalizm, ulafl›m, iletiflim gibi alanlarda kendine özgü altyap›s›n› oluflturmaya bafllad›. Demokrat Parti (DP) iktidar›, k›-

Dünyada Gecekondular M e k s i k a'da “jacale”, A r j a n t i n'de ”favela”, B rezilya'da “macambo”, Tu n u s'ta “gourbeville”, F a s 'ta “bidonville”, C e z a y i r ' de “casbah”, H i n d i s t a n'da “bustee” gibi adlarla an›lmaktad›r. Yeni sömürge ülkelerde gecekondular, büyük kentlerin nüfusunun % 20’si ile % 70'ni bar›nd›rmaktad›r. P e r u Lima'da kent nüfusunun Ve ne z uel a Caracas'ta % % 3 6's›,V 35'i, Filipinler Manila'da % 3 5'i, Hindistan Calcutta'da % 3 3'ü gecekondu bölgelerinde yaflamaktad›r.

10

r›, köyleri pazara açmak için kollar› s›vam›fl, ilk ifl olarak da yayg›n biçimde yollar yapm›flt›r. DP, kapitalist pazar› geniflletirken, bunun sonucu olarak proleterleflme,flehirleflme, göç ve gecekondulaflma sürecini de bafllatm›flt›r. Bu y›llarda bafllayan ve 1960’lar›n ikinci yar›s›na gelindi¤inde k›rlardan kentlere göç, daha da yayg›nlaflarak halen devam etmektedir. Ç arp›k kapitalist geliflmenin sonucu olarak ortaya ç›kan montaj sanayiinde ucuz iflgücüne ihtiyaç duyan emperyalistler ve uflaklar› için ucuz iflgücü deposu köyden, kente göç eden yoksul halk olacakt›. Ancak neticede bu montaj sanayinin çap›, hacmi de s›n›rl›yd›; bu nedenle de büyük flehirlerin çevresinde semtler kuran gecekondu yoksullar›, ifl bulmakta giderek daha da zorlanacaklard›. Çarp›k kapitalizmin ortaya ç›kard›¤› montaj sanayii, bu kadar büyük bir emek gücünü kullanacak, de¤erlendirecek kapasitede de¤ildi. Bu durum flehirlerin gecekondular›nda genifl bir lümpen proleter kesim ve gizli iflsizler ordusu yaratt›. Kendi iç dinami¤iyle geliflmeyen d›fla ba¤›ml› montaj sanayinin üretime katt›¤› iflçi s›n›f›, ço¤unlukla köylülükle ba¤lar›n› koparmam›flt›. Nitekim gecekondu bölgeleri de yar›-köy, yar›-flehir görüntüsüyle, yoksul halk›n durumunu yans›t›yordu. O nedenle gecekondular ile fabrikalar aras›nda böyle bir ba¤ kurulmufltu. Köylerden göç eden halk, çözülmeyen sorunlar› ile birlikte flehirleri doldurdu. Bir yanda, tüm çözülmemifl sorunlar› ile yoksullu¤un, sefaletin, kirin ve çamurun oldu¤u yoksul gecekondu mahalleleri, di¤er yanda ise bir avuç az›nl›¤›n kulland›¤›, lüks konforlu k›skand›r›c› refah taflan evler vard›.

“Gecekondu aflar›”ndan gecekondu y›k›mlar›na Oligarflinin, halk›n konut sorunu na buldu¤u çözüm olan gecekondu-

lar karfl›s›nda alternatif çözümleri olmad›. Bafllang›çta sorunu yok sayan, giderek gecekondular› görmezden gelen, seçim yat›r›mlar› nedeniyle de bunu sömüren dönemler yafland›. ‹ktidarlar, h›zla ço¤alan gecekondulara, ço¤u kez “göz yummay›” kendi politikalar› aç›s›ndan daha uygun gördüler. Böylelikle, hem göz yumman›n, hatta bazen daha ileri gidip tapu tahsis belgesi da¤›tman›n karfl›l›¤›nda bu semtlerden oy alacaklar, hem de halk, bu durumda iktidardan konut, arsa, gibi herhangi bir hak talep etmeyecekti. ‹ki yan›yla da oligarflinin ifline gelen bir sonuçtu. Bu dönemde henüz oligarflinin karfl›s›nda örgütlenmifl, direnen gecekondular da yoktu. Bu yan›yla düzen gecekondular› iktidar› aç›s›ndan bir “tte h di t ” olarak görmüyordu. Oligarfli bu y›llarda soruna hem “ggöz yuman”, hem de halk›n beklentilerini istismar eden bir politika izledi. 1953'te 6188 say›l› yasayla da o ana kadar yap›lm›fl bütün gecekondular yasal hale getirildi. “ K a ç a k y a p › l a r ” böylece yasal bir statüye kavuflturuldu. 1970’li y›llarda devrimci mücadelenin geliflmesi, devrimcilerin halk›n bu talebine sahip ç›kmas› ile birlikte oligarflinin politikalar› da “de¤iflti”. Oligarfli, gecekondu bölgelerine sald›r›p, y›k›mlar yapmaya, gecekondu yap›m›n› zorla engellemeye bafllad›. Halk bir yandan y›k›mlar› ve operasyonlar›, di¤er yandan mafyac›lar›n sald›r›lar›n› yaflad›. Art›k s›k s›k zab›talar, polisler eflli¤inde dozerler ve kepçeler görülüyordu gecekondu mahallelerinde. O y›llarda ayr›ca halka karfl› sivil faflist sald›r›lar gündemdedir. Si-

1 Milyon Yıkım 5 Milyon Evsiz

245  
245  
Advertisement