Page 1

S magazine februari 2014

gezondheidsmaandblad van de Socialistische Mutualiteiten EDITIE ANTWERPEN

Spaar je spieren Laat je gratis testen op dikkedarmkanker Geef mensen met dementie een kans Bravo voor Operatie Bravo

S-mag feb2014.indd 1

ENQÛETE ONVERVULDE NODEN Doe mee!

20/01/14 15:04


februari 2014

10

inhoud

14

De aidsspecialist. Wat doet hij? Spaar je spieren Goede voornemens hebben de slechte gewoonte dat ze vaak mislukken. Dat is niet anders met beginnende sportievelingen. Velen haken snel af, omdat ze geveld worden door spierpijn. Onbezonnen sporten is even ongezond als niet sporten. Maar wie het op een bezonnen manier doet, die bevordert zijn gezondheid.

Karin Van Mossevelde

12 33

Vergrijzing creëert nieuwe noden die een andere aanpak vergen. De uitdaging bestaat erin om passende zorg aan te bieden tegen een betaalbare prijs. Elke oudere heeft recht op de zorg die hij nodig heeft op een locatie die hem het beste past.

Geef mensen met dementie een kans Er bestaat één kans op vijf dat je in de loop van je leven dementie krijgt. Dementie komt overigens in verschillende vormen voor, Alzheimer is daar slechts één van. Dementie is ook bij elke mens anders en kan zich uitspreiden over een lange periode. We hebben het dan over een gemiddelde duur van 8 jaar.

sociale info 4 5 36

Vereenvoudigd systeem voor verhoogde tegemoetkoming en Omnio-statuut Vragenlijst voor een betere ziekteverzekering ‘Operatie Bravo’ hommage aan sociaal engagement van jongeren

gezondheid 10 14 25 28

en verder... 8 11 12 30

S-mag feb2014.indd 2

Spaar je spieren De aidsspecialist Gratis test dikkedarmkanker Leven met cellulitis

PlusMinus Column Bart Vandormael Karin Van Mossevelde in Close Up Eyecatcher

Professor Patrick Lacor is verbonden aan het UZ Brussel en hij leidt ons rond in de onbekende wereld van hiv en aids. Want er bestaat nog veel onwetendheid over oorzaken en gevolgen. Het duurt bijvoorbeeld jaren vooraleer de besmetting met hiv eventueel uitmondt in aids, met de nadruk op het woord ‘eventueel’.

En klaar is kool Savooikool behoort tot de familie van de sluitkolen, hij is bijzonder caloriearm en daardoor een ideale slankmaker. Hij is ook zeer gezond door de portie vitamine C en mineralen als ijzer, kalium, calcium, natrium en fosfor.

32

consument 26 27 29 32 33 34 38 39

Ida Dergent, een vrouw op de vlucht tijdens de Eerste Wereldoorlog Wandelstokken, toverstokken Is een slimme baby ook sneller? Weet wat je eet Geef mensen met dementie een kans De beste kindervakantie ooit Zuid-Afrika. Beloofde land of schone schijn? Azura-groepsreizen

20/01/14 15:05


S magazine februari 2014

gezondheidsmaandblad van de Socialistische Mutualiteiten EDITIE ANTWERPEN

Spaar je spieren Laat je gratis testen op dikkedarmkanker Geef mensen met dementie een kans Bravo voor Operatie Bravo

ENQÛETE ONVERVULDE NODEN Doe mee!

Maandelijks gezondheidsmagazine van de Socialistische Mutualiteiten Jaargang 42 Februari 2014

Uitgever-Directeur: Paul Callewaert

Hoofdredacteur: Urbain Vandormael urbain.vandormael@socmut.be

Medewerkers aan dit nummer: Lore Abrahams, Carine Algoet, Sophie Beyers, Joeri Bouwens, Evelien Cackebeke, Erik Cajot, Luc Carsauw, Katrien De Weirdt, Geert Dieussaert, Koen Foubert, Patrick Galloo, Isabel Geenens, Siska Germonpré, Stefan Helderweirt, Evelyne Hens, Joris Herregods, Moïra Lens, Julie Minnaert, Guy Peeters, Sara Maria Peeters, Leen Pollentier, Hanne Proost, Carolien Rietjens, Inge Roggen, Bruno Ruebens, Rik Thys, Bart Vandormael, Ivan Van der Meeren, Renée Van der Veken, Priscilla Van Even, Irene Van Humbeeck, Eva Venneman, Daniëlla Verbruggen, Jean-Marie Verlinden, Patrick Verertbruggen.

Adres: S-magazine, Sint-Jansstraat 32 1000 Brussel Tel. 02 515 05 45 Fax 02 515 17 55 s-magazine@socmut.be www.s-magazine.be

Postrekening: 000-0740065-52 van het Nationaal Verbond van Socialistische Mutualiteiten,

Duidelijke facturen en inzicht in de kwaliteit van de zorg zijn voor ons ziekenfonds belangrijke aandachtspunten. Het is dan ook bemoedigend om vast te stellen dat er op beide vlakken verbeteringen op komst zijn.

Het jaar is goed begonnen Op voorstel van minister Laurette Onkelinx ligt er momenteel een wetsontwerp klaar dat voorziet dat alle zorgverleners een duidelijke factuur met vermelding van het reëel betaalde bedrag aan de patiënt moeten bezorgen. Deze verplichting bestaat vandaag al voor de zorgverleners die niet via een vennootschap werken en geldt voortaan dus ook voor de vele artsen die werken in een vennootschap. Het ontwerp voorziet ook het recht voor een systematische bevraging door de ziekenfondsen over wat je als patiënt betaalt voor zorgen die niet door de ziekteverzekering worden terugbetaald. Dit recht versterkt voor ons de mogelijkheid om beter geïnformeerd te zijn over uw uitgaven voor gezondheidszorgen en om sneller te kunnen tusHet is onze taak senkomen om bepaalde zorgen mee op te nemen erover te waken dat in de verplichte ziekteverzekering. De vragenlijst in dit blad past in dit kader en moet ons een beter alle patiënten recht hebben inzicht verschaffen in de zogenaamde onvervulde op evenwaardige zorg én dat noden die bestaan maar waarvan de omvang en alle ziekenhuizen zorg van hoge impact niet altijd gekend zijn of doordringen tot bij de politieke beleidsmakers. Daarom is het belangkwaliteit aanbieden. rijk dat zo veel mogelijk mensen deze vragenlijst invullen en ons overmaken. Waarvoor mijn dank bij voorbaat. Dat de kwaliteit van onze gezondheidszorg meer dan behoorlijk is, zeker in vergelijking met onze buurlanden, daar bestaat er weinig twijfel over. Dat een aantal ziekenhuizen nu ook daadwerkelijk de stap heeft gezet om de kwaliteit van hun zorg te onderbouwen met objectieve informatie en deze ook open te stellen voor het publiek, is een zeer goede zaak. Deze openheid sluit aan bij het recht op informatie, of één van de belangrijke rechten van de patiëntenwetgeving. Deze openheid betekent ook een extra aanmoediging voor al wie betrokken is bij de zorg én om duurzaam te investeren in een menselijke en kwaliteitsvolle zorg. Als ziekenfonds is het onze taak erover te waken dat alle patiënten recht hebben op evenwaardige zorg én dat alle ziekenhuizen zorg van hoge kwaliteit aanbieden.

Brussel Oplage: 509.000 Abonnement: 10 euro per jaar

Deze inspanningen voor transparante facturen en meer openheid inzake kwaliteit van de zorg, vormen een belangrijke versterking van onze verplichte ziekteverzekering en onze rol als belangenverdediger van u als patiënt. Zeker in deze tijden van onzekerheid en stijgende verkiezingskoorts is dat hoe dan ook goed nieuws bij het begin van het nieuwe jaar. Paul Callewaert Algemeen secretaris

Lid van de Unie van de Uitgevers van de Periodieke Pers

3 S-mag feb2014.indd 3

20/01/14 15:05


sociale info

Vereenvoudigd systeem voor verhoogde tegemoetkoming en Omnio-statuut Vanaf 1 januari 2014 treedt er een nieuwe regeling in werking die het Omnio-statuut en de huidige verhoogde tegemoetkoming samenvoegt tot één, vereenvoudigd systeem van verhoogde tegemoetkoming (VT). Deze VT wordt toegekend op basis van een sociaal voordeel of na een inkomensonderzoek. Naast een verminderd remgeld en andere kortingen op medische kosten levert de VT ook tal van andere voordelen op, afhankelijk van de gemeente waar je woont.

Wat is de VT? De verhoogde tegemoetkoming geeft je een voorkeursregeling in de terugbetaling van medische kosten. Zo betaal je een kleiner persoonlijk aandeel (remgeld) voor geneesmiddelen, voor raadplegingen of bezoeken bij de dokter. Je bent

ook beter beschermd tegen hoge hospitalisatiekosten.

informatie nodig? Dan neemt ons ziekenfonds hiervoor contact met jou op.

Een voorbeeld*: Na een bezoek aan de dokter krijg je zonder verhoogde tegemoetkoming 18,15 euro terug van ons ziekenfonds. Met verhoogde tegemoetkoming krijg je 22,65 euro terug.

Hoe gebeurt de toekenning?

Daarnaast geeft de verhoogde tegemoetkoming ook recht op bijkomende voordelen, waaronder het verminderd tarief voor het openbaar vervoer en een vrijstelling van bepaalde belastingen.

Wie heeft recht op de VT?

Meer weten? Neem contact met ons ziekenfonds of surf naar onze website www.bondmoyson.be of www.devoorzorg.

Wie vóór 1 januari 2014 al recht had op de verhoogde tegemoetkoming op basis van een inkomensonderzoek of een sociaal voordeel, behoudt dit recht in 2014. Als je momenteel het Omnio-statuut geniet, zetten wij dit waar mogelijk automatisch om in een recht op verhoogde tegemoetkoming. Verandert er toch iets of is er bijkomende

Vanaf 2014 wordt de verhoogde tegemoetkoming op twee manieren toegekend: 1) Op basis van een sociaal voordeel Het recht wordt automatisch toegekend in de volgende situaties: • een leefloon, een equivalent van het leefloon, een inkomensgarantie voor ouderen of een gewaarborgd inkomen voor bejaarden genieten • een tegemoetkoming krijgen naar aanleiding van een handicap • een kind met een medische ongeschiktheid van minstens 66 % • een kind dat is ingeschreven als gerechtigde in de hoedanigheid van volle wees • een kind dat is ingeschreven als nietbegeleide minderjarige vreemdeling. 2) Op basis van een inkomensonderzoek Wie geen sociaal voordeel geniet, kan vanaf 1 januari 2014 het recht op de verhoogde tegemoetkoming verwerven indien het bruto belastbaar jaarinkomen van zijn gezin minder dan 16.965,47 euro bedraagt (te verhogen met 3.140,77 euro per persoon ten laste)*. * De bedragen in dit artikel dateren van 2013. Op het moment van de druk van dit nummer waren er nog geen nieuwe bedragen gekend.

4 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 4

20/01/14 15:05


vragenlijst

Vul deze vragenlijst in voor een betere ziekteverzekering Bepaalde gezondheidszorgen worden niet of onvoldoende terugbetaald: bijvoorbeeld sommige tandzorgen, brillen, hoorapparaten en raadplegingen bij psychologen. Als Socialistisch Ziekenfonds beseffen we dat u het soms moeilijk kan hebben om deze zorgen te betalen, en willen we dit verbeteren. Daarom vragen wij u deze vragenlijst in te vullen. Uw antwoorden zullen ons helpen uw belangen nog beter te verdedigen. Het invullen van deze vragenlijst neemt maximum tien minuten in beslag. De meeste vragen beantwoordt u door het hokje van uw keuze aan te kruisen. De enquête is anoniem.

Wat doen met deze enquête? • U kan de enquête afgeven aan een van onze loketten of in een van onze brievenbussen poneren. • U kan ze eveneens invullen op onze website www.socmut. be/onderzoek • U kan ze opsturen naar volgend adres: NVSM – Studiedienst – T.a.v. Kim Isenborghs Sint-Jansstraat 32-38, 1000 Brussel Uiterste datum indiening? U heeft tijd tot 28 februari 2014 om de enquête binnen te brengen of op www.socmut.be/onderzoek in te vullen.

We danken u alvast hartelijk voor uw tijd en uw medewerking. 1. Ik ben een:

 man

 vrouw

2. Ik ben geboren in het jaar …………… 3. Ik woon in de provincie:  Antwerpen  Limburg  Oost-Vlaanderen  West-Vlaanderen  Brussels Hoofdstedelijk Gewest

 Vlaams-Brabant

4. Het hoogste diploma dat ik behaalde, is:  Lager onderwijs  Lager middelbaar onderwijs  Middelbaar onderwijs

 Hoger onderwijs

5. Ik heb recht op de verhoogde terugbetaling voor medische kosten (WIGW of OMNIO-statuut):  Ja  Neen  Ik weet het niet 6. Mijn gezin bestaat, mezelf meegerekend, uit (aantal personen invullen): . . . . kinderen onder de 12 jaar . . . . kinderen tussen de 12 en 18 jaar . . . . volwassenen 7. Maakt u zich zorgen dat u belangrijke gezondheidsuitgaven niet zal kunnen betalen in de toekomst?  Ja, vaak  Ja, soms  Neen  Ik weet het niet 8. Heeft u, of iemand uit uw gezin, in 2013 één van de volgende zorgen nodig gehad, maar moeten uitstellen omdat u het niet kon betalen? (meerdere antwoorden mogelijk)  Ja, tandverzorging: gaatjes repareren, een kroon of brug, een implantaat, valse tanden, een beugel…  Ja, een bril of contactlenzen.  Ja, een hoorapparaat.  Ja, een psycholoog.  Ja, andere: ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................  Neen. 9. Kan u aanduiden voor welke zorgen de ziekteverzekering zeker meer terugbetaling zou moeten voorzien: (meerdere antwoorden mogelijk)  Tandzorgen om slechte of ontbrekende tanden te vervangen: een kroon of brug, een implantaat, valse tanden, …  Orthodontie: beugels en blokjes om tanden recht te zetten.  Brillen en contactlenzen.  Hoorapparaten.  Hulp bij psychische problemen: raadplegingen bij psychologen.  Andere: ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................

LIJST DE VRAGEN R OP O O D LOOPT E D EN LG DE VO . A IN G PA

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 5

5

20/01/14 15:05


vragenlijst 10. Heeft u in 2013 één van de volgende tandzorgen nodig gehad? Indien ja, hoeveel heeft u daar dan zelf, na terugbetaling door uw ziekenfonds, uit eigen zak voor betaald? Indien u het juiste bedrag niet meer weet, geef dan een schatting. Aantal

Totaalbedrag

Kronen (huls over beschadigde tand)

Bruggen (meerdere kronen na elkaar om een ontbrekende tand te overbruggen)

Tandimplantaten (kunstwortels met een kroon op)

Losse, uitneembare prothesen (kunstgebit, losse valse tanden)

Orthodontie (beugels, blokjes) voor u

Orthodontie voor kind 1

Orthodontie voor kind 2

Orthodontie voor kind 3

 Ik heb één van bovenstaande tandzorgen nodig gehad, maar kon ze niet betalen. 11. Wat vond u van de prijs die u zelf betaalde voor uw bruggen/kronen, tandimplantaten, prothesen of orthodontie?  minder dan ik verwachtte  wat ik verwachtte  meer dan ik verwachtte 12. Draagt u een los, uitneembaar kunstgebit?  Neen.  Ja, mijn tandarts heeft me dat aangeraden.  Ja, maar mijn tandarts heeft me eerst een andere oplossing voorgesteld, zoals bijvoorbeeld een implantaat, maar dat kon/wou ik niet betalen. 13. Draagt u een bril of contactlenzen?  Ja, het is de bril of het zijn de lenzen die ik wou.  Ja, maar ik zou voor een andere bril of lenzen gekozen hebben, of voor een laseroperatie, maar dat was te duur.  Neen. Ik zou dit nodig hebben, maar stel dit uit:  Omdat ik dit niet kan betalen.  Om andere redenen: ......................................................................................................................................................................................................................................................................  Neen, ik heb geen bril of lenzen nodig. Ga verder naar vraag 16. 14. Heeft u in 2013 een bril en/of contactlenzen aangeschaft of een laseroperatie ondergaan om uw gezichtssterkte te corrigeren? Indien ja, hoeveel heeft u daar dan zelf, na terugbetaling door uw ziekenfonds, uit eigen zak voor betaald? Indien u het juiste bedrag niet meet weet, geef dan een schatting. Bril

Contactlenzen

Laseroperatie

15. Wat vond u van de prijs die u zelf betaalde voor uw bril, lenzen of laseroperatie?  minder dan ik verwachtte  wat ik verwachtte  meer dan ik verwachtte 16. Draagt u een hoorapparaat?  Ja, en ik heb het hoorapparaat genomen dat ik het beste vond.  Ja, maar ik heb voor een goedkoper toestel gekozen want mijn eerste keus was te duur.  Neen. Ik zou dat nodig hebben, maar stel dit uit:  Omdat ik dit niet kan betalen.  Om andere redenen: ......................................................................................................................................................................................................................................................................  Neen, ik heb geen hoorapparaat nodig. Ga verder naar vraag 19. 17. Wat vond u van de prijs die u zelf betaalde voor uw hoorapparaat?  minder dan ik verwachtte  wat ik verwachtte  meer dan ik verwachtte 18. Heeft u in 2013 een nieuw hoorapparaat gekocht? Indien ja, hoeveel heeft u daar dan zelf, na terugbetaling door uw ziekenfonds, uit eigen zak voor betaald? Indien u het juiste bedrag niet meet weet, geef dan een schatting. Aantal:

Totaalbedrag:

6 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 6

20/01/14 15:05


vragenlijst 19. Heeft u in 2013 jaar psychische of mentale problemen gehad, waarvoor u zorgen nodig had?  Ja, ik ben daarvoor bij de huisarts/psychiater/psycholoog/andere hulpverlener gegaan.  Ja. Ik heb deze nodig gehad, maar uitgesteld:  Omdat ik dit niet kon betalen.  Om andere redenen: ......................................................................................................................................................................................................................................................................  Neen, ik heb dit niet nodig gehad. Ga verder naar vraag 22. 20. Kan u aangeven welke zorgen u nodig heeft gehad voor psychische problemen, en hoeveel u daar ongeveer uit eigen zak, na terugbetaling door uw ziekenfonds, voor betaalde? Meerdere antwoorden mogelijk. Raadplegingen in de afgelopen 12 maanden bij:

Aantal

Bedrag per raadpleging

huisarts voor psychische problemen

psychiater

psycholoog

andere hulpverlener, zo ja welke (verduidelijk)

21. Wat vond u van de prijs die u zelf, uit eigen zak moest betalen bij de psychiater of psycholoog?  minder dan ik verwachtte  wat ik verwachtte  meer dan ik verwachtte 22. Als ik alle inkomens van alle gezinsleden samentel dan ligt het totale maandelijkse netto-inkomen van mijn gezin (kinderbijslagen en uitkeringen meegerekend) tussen:  minder dan € 1000 per maand  € 1000 - € 1499 per maand  € 1500 - € 1999 per maand  € 2000 - € 2499 per maand  € 2500 - € 2999 per maand  € 3000 - € 4999 per maand  € 5000 of meer per maand Heel erg bedankt voor uw medewerking! Wilt u nog iets kwijt? Hieronder is er ruimte voorzien. ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................................................................................................

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 7

7

20/01/14 15:05


door Urbain Vandormael

PLUSMINUS Voor het derde jaar op rij is de gemiddelde hotelprijs in onze land gedaald. Volgens de hotelzoekmachine Trivago kostte in 2013 een kamer gemiddeld 112 euro per nacht, dat is 6 euro minder dan in 2012 en 9 euro minder dan in 2011. Ook in andere landen zien we deze evolutie. De gemiddelde Europese hotelprijs is in januari gezakt naar gemiddeld 100 euro per nacht, het laagste gemiddelde in meer dan drie jaar. Dat komt door de historisch lage prijzen in Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen.

Europese ECONOMIE trekt aan

De economie in Europa klimt langzaam maar zeker uit een diep dal. Vooral in Zuid-Europa verbetert de economische situatie, al is dat voor de man in de straat nog niet zichtbaar. Feit is dat de Italiaanse en Spaanse fabrieken opnieuw meer bestellingen ontvangen en dat zij hun productie opvoeren. Ook Duitsland en Groot-Brittannië doen goede zaken, terwijl de situatie in Frankrijk elke dag verslechtert.

foto’s: S-magazine

BELGISCHE HOTELS worden goedkoper

Krantenwinkels verkopen minder lottobiljetten De Belgen hebben vorig jaar voor zo’n 48 miljoen euro minder biljetten van de Nationale Loterij gekocht. Vooral de verkoop in de krantenwinkels daalde. Logisch, elk jaar verdwijnen er in ons land zo’n 100 krantenwinkels. Online wint de Nationale Loterij wel terrein. In 2013 werden 40 Lotto-spelers miljonair. Het hoogste gewonnen bedrag was 13 miljoen euro, meteen ook het hoogste sinds 1978.

(Jonge) VROUWEN geen heer in het VERKEER Mijn indruk is dan toch juist: er is nauwelijks nog een onderscheid tussen het rijgedrag van sommige jonge vrouwen en jonge mannen. Uit een onderzoek van het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid (BIVV) blijkt dat jonge mannen en jonge vrouwen tussen 25 en 34 jaar zich vaak bezondigen aan te snel rijden. Bellen achter het stuur is nog zo’n gevaarlijke attitude: de vrouwen tussen 25 en 34 jaar zijn hier de kampioenen. Bij het rijden onder invloed spannen mannen van alle leeftijd de kroon, waarbij in de categorie tot 24 jaar de vrouwen aan kop staan. Bizarre vaststelling, maar cijfers liegen niet aldus het BIVV. Een blik op de ongevallenstatistieken bewijst dat ondanks de opmars van jonge vrouwen, de jonge mannen een probleemgroep blijven. Aan de ene kant hebben ze weinig ervaring en aan de andere kant overschatten ze zichzelf en vertonen zogenaamd haantjesgedrag. Jonge vrouwen schatten de risico’s doorgaans beter in, omdat ze vroeger rijp zijn. Het grootste gevaar dreigt voor motorrijders… het gevaar loert om elke hoek, bij wijze van spreken. Motorrijders maken twintig keer meer kans op een dodelijk ongeval dan een autobestuurder. Voor fietsers is dit vier keer meer. De belangrijkste oorzaken van verkeersonveiligheid zijn, volgens de weggebruikers zelf, onaangepaste snelheid, slechte verkeersinfrastructuur en riskante rijstijl. De studie pleit voor meer controles en handhaving.

V V z

Een tie wa eH Een en afw sle

8 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 8

20/01/14 15:05


Bestrijding fraude leverde bijna 2 miljard lastenverlaging op Over fraude wordt scha en schande gesproken, maar daar blijft het meestal bij. Diegenen die zich schuldig maken, doen gewoon verder en de rechtschapen burgers, die blijven zich ergeren. Staatssecretaris John Crombez heeft fraudebestrijding op de politieke agenda gezet en dat wordt hem niet door iedereen in dank afgenomen. Ter rechterzijde is er kritiek op zijn harde maar rechtlijnige en faire aanpak. Applaus is er vanwege de man in de straat, die niet kan frauderen maar wel oog heeft voor de opbrengst van de fraudebestrijding. En voor wat er met dat gerecupereerde geld gebeurt. Het kabinet van de staatssecretaris laat weten dat in 2012 en 2013 voor respectievelijk 700 miljoen en 1,1 miljard lastenverlagingen zijn doorgevoerd, of bijna de volledige opbrengt van de fraudebestrijding voor die jaren. De staatssecretaris viseert in eerste instantie de grote vermogens die zich op onrechtmatige wijze aan de fiscus onttrekken alsook de fraudeurs die de spelregels niet volgen of naar hun eigen hand zetten.

VROUW KUST gemiddeld VIJFTIEN MANNEN voor ze de ware vindt Een vrouw kust gemiddeld vijftien mannen, heeft twee serieuze relaties achter de rug en laat twee keer haar hart breken vooraleer ze de ware tegenkomt. Dat blijkt tenminste uit een enquête van datingsite eHarmony bij 2.000 volwassenen die hun levenspartner al vonden. Een gemiddelde vrouw zal bovendien vier onenightstands beleven en vijf rampzalige dates doorstaan, waarvan één date het zelf laten afweten. Mannen vinden hun ideale vrouw na een parcours van twee slechte dates en zes onenightstands.

Opnieuw meer geld in dan uit pensioenspaarfondsen Pensioenspaarders stortten in 2013 meer geld in fondsen dan ze opvroegen. Daarmee komt een einde aan de dalende trend van de netto-stortingen sinds 2009. De stijging van de opvragingen werd veroorzaakt door de crisis en de vergrijzing van de bevolking. Die wordt echter goeddeels gecompenseerd door het succes van pensioensparen bij jongeren. De stortingen van -30 jarigen compenseerden de voorbije jaren twee derde van de uitstroom van oudere pensioenspaarders. Het blijkt ook dat 6 procent van de spaarders hun kapitaal na 65 jaar laten staan en pas later opvragen.

EÉN OP ZES KMO’S DREIGT FAILLIET TE GAAN De economische crisis treft onze kleine en middelgrote ondernemingen bijzonder hard. Dat blijkt uit het jaarlijks kmo-rapport van de werkgeversfederatie Unizo. ‘Hoe langer de crisis duurt, hoe meer bedrijven in moeilijkheden komen’ staat te lezen. In Vlaanderen zit 15 procent van de kmo’s in de penarie, in Wallonië gaat het om 16,7 procent en in Brussel om 25 procent. Dat heeft er mee te maken dat het Hoofdstedelijk Gewest meer nieuwe en kleine kmo’s telt die actief zijn in de horeca en telefonie, waar de crisis harder toeslaat dan in andere sectoren. Terwijl de productiviteit afneemt, nemen de personeelskosten toe. Toch doen de kmo’s het, ondanks de crisis, beter dan tien jaar geleden. Toen dreigden vier op tien kmo’s op de fles te gaan. Uit het Unizorapport blijkt verder dat 70 procent van de kmo’s groeipotentieel heeft, de andere kant van de medaille is dat de banken niet happig zijn om nog kredieten te verlenen en dat de overheid haar leveranciers traag betaalt.

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 9

9

20/01/14 15:05


gezondheid

Spaar je

De eerste twee maanden van het jaar piekt het aantal nieuwe inschrijvingen in fitnessclubs. Veel beginnende sportievelingen haken echter snel af, mede doordat ze geveld worden door spierpijn. Bezint voor u begint: onbezonnen sporten is even ongezond als niet sporten!

Goede voornemens hebben de slechte gewoonte om te mislukken. Zeker als je je hebt voorgenomen om wat meer aan sport te doen. Stramme spieren zijn niet ineens soepel na één keer flink schudden. Integendeel, ongetrainde spieren verkrampen na een doorgedreven inspanning. De pijn, die je meestal pas een dag na de inspanning voelt, is het gevolg van een ontsteking in de spieren. Doordat je je spieren overbelast, lopen ze een reeks kleine letsels op. Lange tijd werd aangenomen dat spierpijn na een zware lichamelijke inspanning wordt veroorzaakt door melkzuur dat zich in de spieren ophoopt, maar daar bestaat geen wetenschappelijk bewijs voor. Melkzuur wordt na een inspanning heel snel afgevoerd, wat maakt dat de oorzaak van de pijn elders moet liggen. Meer bepaald bij de kleine letsels in de spieren.

Een warm bad Gelukkig verdwijnt spierpijn vaak even snel als ze is gekomen. Tenminste, als je je lichaam even rust gunt, zodat je spieren kunnen herstellen. Je kan het genezingsproces bespoedigen door een warm bad te nemen of je spieren te masseren met een ontspannende en verwarmende crème. Hierdoor verbetert de doorbloeding van de spieren en versnelt het herstel. Je kan ook enkele pijnstillers met ontstekingsremmende werking innemen. Maar opnieuw

foto: S-magazine

SPIEREN geldt: wees geduldig en ga niet overhaast te werk.

Rek- en strekoefeningen De eenvoudigste manier om de spieren soepel te krijgen en ook te houden? Warm up en cool down. Een goede opwarming bereidt de spieren voor op de inspanning, een cool down zorgt ervoor dat je spieren niet abrupt tot rust komen en je lichaam niet te snel afkoelt. De opbouw en afbouw moeten geleidelijk en systematisch gebeuren, over een duur van minstens tien minuten. Rek- en strekoefeningen verbeteren de doorbloeding, wat de toevoer van zuurstof naar de spieren bevordert en ook de afvoer van opgehoopte afvalstoffen ten goede komt. Tijdens en zeker na het sporten is het belangrijk dat je veel drinkt, bij voorkeur water rijk aan mineralen. Tijdens een langdurige inspanning doe je er goed aan om wat gedroogde vruchten te eten. Die zijn rijk aan mineralen.

Koude kompressen Wanneer je een (onvoldoende opgewarmde) spier plots heel erg overbelast, kan er een scheur in enkele spiervezels ontstaan. Dan spreken we niet meer over een banale spierpijn. Een spierscheur behandel je niet met massages, maar met totale rust. En niet met een warm bad, maar wel met koude kompressen,

die de bloedvaten vernauwen en op die manier de blauwe plek en de pijn verminderen. Pijnstillers worden afgeraden, omdat die het bloed vloeibaarder maken en zo de bloeding doen toenemen.

Pijn door stress Spierpijn kan je ook krijgen zonder een zware fysieke inspanning te leveren. Geblokkeerde schouders of een pijnlijke nek zijn meestal het gevolg van stress. Jawel, stress is een van de belangrijkste oorzaken van spierpijn. In een stressvolle situatie produceert onze bijnier een hormoon dat ons lichaam op scherp stelt en extra spanning in de spieren creëert. Daar komt bij dat de spieren van onze bovenrug zich bevinden op de overgang tussen de zeer beweeglijke nekwervels en de veel minder beweeglijke rugwervels. Een bijzonder kwetsbare plek, kortom. Vooral wie tijdens het werk steeds dezelfde handelingen uitvoert en er een hoog werkritme op nahoudt, komt makkelijk in de gevarenzone. Het hoeven niet eens zware fysieke handelingen te zijn. Ook wie vaak in dezelfde houding zit, belast bepaalde spieren ongezond zwaar.

Kin omhoog Om spanning uit je lijf te krijgen, zijn ontspannende activiteiten als wandelen, fietsen en aquagym aangewezen. Ook relaxatieoefeningen, yoga en tai

10 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 10

20/01/14 15:05


gezondheid chi kunnen heil brengen. Als je een zittend bestaan leidt, is het belangrijk om regelmatig van houding te veranderen. Plaats je computer recht voor je, met het scherm op ooghoogte. Zet de printer op enkele meters afstand, zodat je jezelf moet dwingen om regelmatig recht te staan. Duw je kin omhoog, zodat de kromming van je nekwervels vermindert en je automatisch in een betere houding zit. Hou elk uur een wandelpauze van vijf minuten. Investeer in een ergonomische stoel. En als je daarmee klaar bent, ga je lekker languit liggen in een warm bad.

foto: S-magazine

Fibromyalgie Chronische diffuse spier- en gewrichtspijn ter hoogte van de wervelkolom, de nek, de lage rug, de onderste en bovenste ledematen is een aanwijzing voor fibromyalgie. Naar schatting twee tot drie procent van de bevolking lijdt aan de ziekte, die een zware hypotheek kan leggen op je dagelijkse leven. De precieze oorzaak van fibromyalgie is nog niet bekend, al wordt aangenomen dat ze het gevolg is van jarenlange intensieve arbeid, in combinatie met een fysiek of emotioneel trauma. Ook genetische factoren spelen wellicht een rol. Het gevolg van de gebrekkige kennis over de ziekte is dat sommige patiënten talloze onderzoeken moeten ondergaan en maanden tot jaren moeten wachten vooraleer ze de juiste diagnose krijgen.

Eet goede vruchten Fibromyalgie is een (tot op heden) ongeneeslijke ziekte, die echter goed onder controle kan worden gehouden mits de juiste behandeling. De pijn kan worden onderdrukt met ontstekingsremmers en pijnstillers, maar ook stressbeheersing, relaxatieoefeningen, warme baden en voeding kunnen deel uitmaken van de behandeling. Vruchten als kersen, granaatappels en blauwe bessen horen op het boodschappenlijstje van elke fibromyalgiepatiënt te staan, aldus verschillende wetenschappelijke studies. Kersen en granaatappels bevatten stoffen met een ontstekingsremmende werking. Blauwe bessen zijn rijk aan antioxidanten, die inwerken op de vrije radicalen die ontstaan tijdens een fysieke inspanning. Eet gezonde vruchten: je spieren zullen je dankbaar zijn! BART VANDORMAEL

F.C. De Kampioenen

n eg van Vlaanderen, ka lo lp ba et vo te irs la pu De ngspeelfilm over de po T om de tv-serie F.C. VR de n va Na het zien van de la ee id d er kijken met Roos n: wat een bero ik alleen maar besluite . Ik ben “Kampioen zijn blijft plezant” gaan hebben. Op zien eken Kampioenen op te do en het een van de beste films die ze ooit ge gen ze dubbel nd n, la (7) en Finn (5). Ze vo in het pakje van een buikdanseres verschee vuistslag van d ikte an het moment dat Fern dele de slechterik Tartuffe met een welgem nacht Goe juichen. Carmen die de st: te e to ar van het lachen. Toen ha om l oe st en ze uit hun klooster verhui de trap keilde, sprong dierenstal: hilarisch! Doortje die naar het erzat wordt van dd een moet doorbrengen in lachen! Marcske die la cohol erin): zie g: tin us itr -u bo am R in a ut al keizot! Balthazar Bom (met buiten zijn medeweten een flinke sche iende loon! ade het drinken van limon d die de autobus moet duwen: ja, zijn verd an dat nu toch eens! Fern de neer gaan we nu naar an “W . en kk tre te w ou weken aan mijn m aflevering van de Roos en Finn liepen al oeg elk weekend kijken we samen naar een loning zaterdag be agen Kampioenen-film?” N jk braaf zijn geweest, mogen ze bij wijze van aflevering op en derli ik de tv-serie. Als ze uitzon n kijken. Zo niet neem . De humor in de Eé op g in al rh he de ar om half negen nog na Ze staan elke keer te springen van ongeduld . Ze sluit aan ar. rfect na kijken we er zondag or kinderen werkt ze pe assenen het nog vo , os do de ou de t ui k lw serie is dan wel slapstic deren kennen uit tekenfilms. En dat ook vo rs tussen de 5 be kin eb e fh ng ld met fans en lie vu bij de humor die jo ge l, aa az m ne ci de eek in raties te bereiken en wel kunnen smaken, bl agt er vandaag nog in om drie of vier gene sla en opa samen met en 85 jaar. Welke film iding: hoeveel tv-series bestaan er die oma azen als Studio tbre te beroeren? En bij ui deren kunnen kijken?! Het zou me niet verb dat gigantisch kin om de kinderen én de klein van de Kampioenen op de proppen komt nt ria va n 100 straks met ee pikken. brede doelpubliek in te de reeks minstens vijf t ui lm fi ke el b he Ik l 100 keer. e James Bond-fan. Forever”, misschien we re A Zelf ben ik een enorm ds on m ia n hele “D t, lute favorie de Bond te kijken. Ee ou n ee ar na s keer gezien. Mijn abso oo R et eerd om samen m m wordt die doodOnlangs heb ik geprob kte me onophoudelijk met vragen. “Waaro gebeuren?” Met stoo uitdaging, want ze be gedaan? Zijn die verliefd? Wat gaat er nu ond in een vindie nB geschoten? Wat heeft dwong ze me om de sterkten en zwakten va kt, want ik heb en ig lu haar spervuur van vrag kindertaal te vertalen. Wat gelukkig aard g me en in reld geschreven. Vraa we gs vin le be n gerknip te analyseren zij en d heel wat over Bon over de jaren heen al mijn favoriete 007 is. alleen niet welke acteur vragen wie mijn t als Sorry, maar dat is ne favoriet kind is. Bart Vandormael Nieuwe vader dpress.com http://nieuwevader.wor

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 11

11

20/01/14 15:05


“Vergrijzing creëert nieuwe noden die een andere aanpak vergen” Karin Van Mossevelde Ze heeft een lange staat van dienst op ministeriële kabinetten achter de rug, kent het politieke reilen en zeilen van ons land en beschikt over een uitgebreid netwerk. Sinds twee jaar leidt de Oost-Vlaamse Karin Van Mossevelde het belangrijke departement Gezondheid en Welzijn van de socialistische mutualiteiten. Zij is verantwoordelijk voor de Diensten Maatschappelijk Werk (DMW), het Zorgbedrijf, het Steunpunt Thuiszorg, de preventieve gezinsondersteuning en het vrijwilligerswerk. Daarnaast draagt zij ook zorg voor haar gezin wat maakt dat zij geen seconde te verliezen heeft en dat er voor hobby’s nauwelijks tijd overblijft. Maar dat stoort haar niet, zij weet wat ze wil én vooral, wat ze niet wil.

Mutualiteiten genieten grootst mogelijke vertrouwen van de bevolking Als verantwoordelijke van de mutualiteitsdiensten die instaan voor zorg en maatschappelijke dienstverlening aan de leden heeft Karin Van Mossevelde met veel aandacht de besluiten gelezen van het recente bevolkingsonderzoek naar gezondheidszorg en solidariteit van prof. Mark Elchardus. “Natuurlijk verheugt het mij dat ruim 80 procent van de Vlamingen tussen 18 en 75 jaar zeer tevreden is over onze gezondheidszorg en een groot vertrouwen heeft in de mutualiteiten als patiëntenverdediger. Ik stel ook vast dat het draagvlak voor de verzorgingsstaat zeer soliede is en dat de Vlamingen niet gewonnen zijn voor een ongelijke samenleving. 75 procent vindt dat de klassenverschillen kleiner moeten worden en 67 procent oordeelt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. De uitkeringen moeten op peil blijven, ook al vergt dat financiële offers. 43 procent van de Vlamingen is bereid om langer te werken om de sociale zekerheid te vrijwaren en één op vijf wil zelfs meer

belastingen betalen. Dit staat haaks op wat sommige partijen hierover uitbazuinen; eindelijk krijgen wij eens een positief verhaal te horen dat bovendien gebaseerd is op een representatief en wetenschappelijk onderbouwd onderzoek bij ruim 6.000 Vlamingen. Ik hoor het professor Elchardus graag vertellen dat de pogingen om de welvaartstaat uit te hollen gebaseerd zijn op een volksvreemd verhaal. Er is volgens hem geen enkele economische reden om de verzorgingsstaat af te bouwen. Dat is een verzinsel van sommige politieke partijen dat uitgaat van een ideologie die niet de mijne is.”

Maak wetten die fraude onmogelijk maken Uit voornoemd bevolkingsonderzoek blijkt ook dat vele Vlamingen van oordeel zijn dat het geld niet altijd bij de juiste mensen terechtkomt. De bevolking heeft ook geen goed woord over voor sociale fraude. Karin Van Mossevelde: “Dat het geld niet terechtkomt bij de juiste mensen is een oud verhaal dat door sommigen wordt gecultiveerd om ons systeem in diskrediet te brengen. Het klinkt goed, net zoals het verhaal dat alle zelfstandigen in het zwart werken en massaal belastingen ontduiken. Dat is een bewuste strategie. Met dit soort van indianenverhalen creëer je een sfeer van wantrouwen en ondergraaf je de solidariteit onder de mensen. Waar dat toe leidt? Tot verzuring, verdachtmakingen en afkeer van de politiek. Terwijl je het probleem op een eenvoudige manier kunt oplossen: maak wetten die bij-

dragen tot meer transparantie en die ervoor zorgen dat alles volgens het boekje verloopt. Elke euro moet goed worden besteed, punt uit. Dat de man in de straat sociale fraude aanklaagt, daar kan ik inkomen. Profitariaat of uitbuiting zijn verwerpelijke praktijken en ook hier pleit ik voor de grootst mogelijke openheid én waterdichte systemen die elke vorm van fraude onmogelijk maakt. Maar wie echt ziek is, die moet kunnen rekenen op de beste mogelijke zorg en mag niet in de armoede belanden - ziekte mag niet arm maken en ziek zijn mag niet uitsluiten, ook niet op de arbeidsmarkt. Als ziekenfonds doen wij er trouwens alles aan om mensen zo lang mogelijk zo gezond mogelijk te houden door hen gezonde eet-, leef- en werkgewoonten te adviseren en te waarschuwen voor de schadelijke gevolgen van een ongezonde levensstijl. Gezondheidsvoorlichting en -opvoeding vormen een wezenlijk onderdeel van onze werking. Ziekenfondsen zijn veel meer dan een uitbetalings- of controleorganisme en dat is ook de reden waarom wij zo’n groot aanzien en vertrouwen genieten bij de bevolking. Voor al hun vragen of problemen kunnen de mensen terecht bij één aanspreekpunt. Met één telefoontje wordt een hele machinerie in gang gezet en volgt er binnen de kortste keren een antwoord op hun vraag of oplossing voor hun probleem. Full service heet dat.”

12 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 12

20/01/14 15:05


Close Up

foto: U. Vandormael

belicht de opmerkelijke persoonlijkheid, de beroepsactiviteit of de sportieve prestaties van een lid van de Socialistische Mutualiteit.

Goede en betaalbare ouderenzorg is een basisrecht Over service gesproken, welke gevolgen heeft de veroudering van de bevolking voor de mutualiteit en haar dienstverlening? Karin Van Mossevelde: “De samenleving verandert in snel tempo en confronteert ons met nieuwe uitdagingen. De mensen worden ouder en mondiger, velen komen op oudere leeftijd alleen te staan, worden hulpbehoevend of lijden aan een chronische ziekte. Er doet zich ook een zogeheten verkleuring voor van de ouderenpopulatie en we stellen vast dat de kloof tussen arm en rijk onder de ouderen toeneemt. De uitdaging bestaat erin om passende zorg aan te bieden tegen een betaalbare prijs. Een goede en betaalbare ouderenzorg is een basisrecht! De financiering is echter een probleem, omdat de overheidssubsidies geen gelijke tred houden met de stijging van de loonkosten. Sommige diensten werken nu met verlies. Daarom dringen wij aan op een grondige hervorming van de subsidieregeling. Wij worden ook in toenemende mate geconfronteerd met een schaarste op de arbeidsmarkt. Dat alles verplicht ons om creatieve oplossingen te bedenken en nog efficiënter te gaan werken... met minder mensen aan meer behoeften voldoen.”

Wij zijn vragende partij voor een rechtvaardig en sociaal Vlaanderen In uitvoering van de zesde staatshervorming worden dit jaar heel wat bevoegdheden in de zorg overgeheveld van het federale niveau naar de deelstaten. Wat we zelf doen, doen we beter? Karin Van Mossevelde: “De beslissing om de deelstaten meer bevoegdheden te geven, is een politiek besluit dat met een overgrote meerderheid is genomen. Nu komt het eropaan om die operatie snel en zonder problemen voor de bevolking uit te voeren. Voor de Vlaamse regering én administratie betekent dat een niet te onderschatten uitdaging. Laat ons hopen dat de overdracht vlot verloopt en dat ze geen negatieve gevolgen heeft voor de dienstverlening. Wij grijpen dit historisch moment aan om onze visie op een zorgzaam Vlaanderen nogmaals onder de aandacht te brengen. Zo zijn wij vragende partij voor een rechtvaardig en sociaal Vlaams beleid dat gebaseerd is op de reële zorgnoden, zonder wachtlijsten. De financiering moeten gebeuren met inkomsten uit arbeid én vermogen. Armoedebestrijding en de afbouw van gezondheidsongelijkheid moeten prioritaire doelstellingen zijn. Ik

Elke oudere heeft recht op de zorg die hij nodig heeft op een locatie die hem het beste past.

herhaal dat goede en betaalbare ouderenzorg een basisrecht is. Commercialisering en winstbejag horen niet thuis in ouderenzorg. De zorgverzekering en Tegemoetkoming Hulp aan Bejaarden moeten op elkaar worden afgestemd en elkaar versterken. Op het vlak van geestelijke gezondheidszorg moet de Vlaamse regering ervoor zorgen dat patiënten zorg niet uitstellen, omwille van financiële redenen. Personen met een handicap moeten een volwaardige plaats krijgen in de Vlaamse samenleving, wachtlijsten moeten dringend worden afgebouwd. Wij pleiten ook voor meer investeringen en initiatieven inzake preventie. De impact van een gezonde levensstijl op onze gezondheid én op de uitgaven in onze sector wordt onderschat. Wat zeggen we nog? Geef de eerstelijn een centrale rol en werk duidelijke kwaliteitsnormen en – indicatoren uit waar de Vlaming inzage in krijgt. Zorg dat de maximumfactuur in de thuiszorg wordt ingevoerd en investeer in kwalitatieve thuiszorg zonder wachtlijsten. Ondersteun mantelzorgers en vrijwilligers en gebruik ze niet als een goedkoop excuus om investeringen in een professioneel zorgaanbod uit te stellen. Een hele boterham, maar zo weten onze leden dat hun ziekenfonds staat voor een warme en solidaire samenleving waarin wordt samengewerkt en niet verdeeld.” URBAIN VANDORMAEL februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 13

13

20/01/14 15:05


gezondheid

Het leven zoals het is Deze rubriek belicht de medische en ethische aspecten van het werk van een specialist(e) in het ziekenhuis. Informatie over de terugbetaling van de medische ingrepen en status van de specialist krijg je bij je ziekenfonds.

de aidsspecialist Het aantal hiv-besmettingen in ons land is volgens de recentste cijfers gestegen tot een gemiddelde van 3,4 diagnoses per dag. Zullen we dan nooit leren? Zal aids ooit definitief tot het verleden behoren? Kunnen seropositieve mensen het schrikbeeld van een gewisse dood eindelijk begraven? En kunnen de vooroordelen en discriminatie dan ineens mee in dat graf? Professor Patrick Lacor, verbonden aan het UZ Brussel, leidt ons rond in de – jammer genoeg – nog onbekende wereld van hiv en aids.

Zeg vooral niet: aidsbesmetting. Aids is het eindstadium van de besmetting met het human immunodeficiency virus (hiv), dat het afweersysteem ondermijnt. De juiste term is dus: hiv-besmetting. “Niet alle hiv-seropositieve mensen krijgen daadwerkelijk aids,” verduidelijkt professor Patrick Lacor, het hoofd van de afdeling inwendige geneeskunde-infectieziekten en het aidsreferentiecentrum van het UZ Brussel. “Een gemiddelde van 3,4 diagnoses per dag is natuurlijk niet niks, maar we moeten deze cijfers voorzichtig interpreteren. Mogelijk worden er meer infecties gerapporteerd dan vroeger. Als er meer hiv-tests worden uitgevoerd, is de kans reëel dat er ook meer infecties worden vastgesteld, zonder dat er noodzakelijkerwijs meer infecties zijn. Gegevens verzameld door het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid wijzen erop dat de

hiv-epidemie zich voornamelijk concentreert in twee populaties: mannen die seksuele relaties hebben met andere mannen, en mensen voornamelijk uit sub-Saharisch Afrika die het virus hebben opgelopen via heteroseksuele relaties.” We mogen de stijging dus niet toeschrijven aan een falende preventie en sensibilisering? Patrick Lacor: “Neen, zeker niet zonder nuancering. Sensibilisering betekent: iedereen, medici én burgers, bewust maken van het bestaan van hiv. Artsen overwegen nu sneller de mogelijkheid van een hiv-besmetting dan vroeger. Ook bij de algemene populatie zien een we groter bewustzijn van het bestaan van hiv. Mensen beseffen dat het virus niet verdwenen is en dat het risico op besmetting nog altijd reëel is. De cijfers geven echter aan dat de ernst van de zaak niet altijd doordringt. Verreweg

de belangrijkste oorzaak van overdracht van het virus is onveilige seks. Besmetting door drugsgebruik of van de zwangere moeder op haar ongeboren kind komt in België veel minder voor. Met goede behandelingen hebben we het risico op dat laatste zeer sterk kunnen terugdringen. We stellen dus vast dat er toch nog heel wat onveilige seksuele contacten zijn. De grootste risicogroep zijn mensen die verschillende onveilige seksuele contacten hebben. Zeker als ze onveilige seksuele contacten hebben met mensen die een hoger risico hebben om met hiv besmet te zijn. Let op: we moeten ervoor waken dat we bepaalde groepen van mensen niet stigmatiseren. Hiv trekt zich niets aan van nationaliteit of seksuele geaardheid. Het virus is gewoon een virus dat kan worden overgebracht door een seksueel contact.” Als iemand onveilige seksuele contacten

14 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 14

20/01/14 15:05


gezondheid }

Een vroegtijdige behandeling zorgt ervoor dat de hoeveelheid virus in het bloed zeer laag wordt, dat de kans op overdracht erg klein maakt. Soms zijn hier geneesmiddelen voor nodig, soms ook niet.

foto's: J. H erregods en Imag

eglobe

|

heeft met een drager van het hiv-virus, hoe groot is dan de kans dat hij het virus opdoet? Patrick Lacor: “Gelukkig is hiv een virus dat niet zo heel makkelijk wordt overgedragen. Na één onveilig seksueel contact met een hiv-drager is de kans relatief klein dat je zelf besmet bent. We stellen wel vast dat veel mensen die onveilig vrijen, dat meer dan eens doen. Het blijft zelden beperkt tot één onveilig contact. Hoe vaker je onveilig vrijt, hoe groter de kans op besmetting. Mensen die nog niet zo lang geïnfecteerd zijn en bij wie het virus in een hoge concentratie aanwezig is, hebben meer kans om het virus over te dragen. Dat geldt ook voor mensen die naast hiv nog andere seksueel overdraagbare infecties hebben.” Meteen na een hiv-infectie doen zich griepachtige verschijnselen voor, maar het duurt gemiddeld tien jaar vooraleer de eerste tekenen van aids verschijnen, zoals luchtweginfecties, blijvende koorts, gewichtsverlies en allerhande infecties. Patrick Lacor: “Het duurt inderdaad jaren vooraleer de besmetting met hiv eventueel uitmondt in aids. Ik leg de nadruk op het woord ‘eventueel’, want zoals gezegd krijgen niet alle hiv-dragers daadwerkelijk aids.

De eerste symptomen van een hivbesmetting lijken sterk op een griep: koorts, spierpijn, gezwollen klieren, hoofdpijn … Je afweersysteem probeert het virus te bestrijden, net zoals het ten strijde trekt tegen een griepvirus. Jammer genoeg worden die symptomen vaak niet herkend als zijnde symptomen van hiv, want we krijgen allemaal wel eens een griepje. Het goede nieuws: artsen nemen steeds meer de mogelijkheid van een hiv-besmetting in overweging, waardoor de besmetting sneller wordt gedetecteerd.” Feit blijft wel dat mensen niet meteen naar de dokter stappen met een griepje. En hoeveel huisartsen vragen vlakaf of je onveilige seksuele contacten hebt gehad? Patrick Lacor: “We mogen geen paniek zaaien. Het is niet de bedoeling om bij elk griepje meteen een hiv-test af te leggen. Als een arts geconfronteerd wordt met klachten die mogelijk op hiv wijzen, moet hij wel nagaan of de patiënt misschien risicogedrag heeft vertoond. En dan is het toch nuttig om die netelige vraag te stellen. Een patiënt heeft er alle belang bij om snel te weten waar hij aan toe is. In de Verenigde Staten zijn artsen veel minder terughoudend dan hier. Ze krijgen er de raad om

Wij stellen vast dat mensen die onveilig vrijen, dat meer dan eens doen. Het blijft zelden beperkt tot één onveilig contact.

Meteen na een hivinfectie doen zich griepachtige verschijnselen voor. Maar het duurt gemiddeld 10 jaar vooraleer de besmetting met hiv eventueel uitmondt in aids.

elke patiënt tussen de 15 en 65 aan te spreken over een hiv-test, ongeacht voor welke klacht die op consultatie komt. Hoe vaker we de test doen, hoe groter de kans dat we het virus kunnen indijken, redeneert men. Als je niet weet dat je besmet bent, kan je het virus op anderen overdragen zonder je van enig kwaad bewust te zijn.” België heeft een eigen hiv-plan, dat zowel de zorg als de preventie van hiv moet verbeteren. Hebben we nood aan zo een plan? Patrick Lacor: “De behandeling van hiv-seropositieven gebeurde tot voor kort vooral in aidsreferentiecentra, waar de grootste expertise rond hiv en aids gebundeld is. Die aanpak heeft zeer goed gewerkt: de behandelingsresultaten van hiv zijn duidelijk verbeterd. Maar er ontbrak nog iets: een nationaal programma dat de werking van alle referentiecentra in ons land overkoepelt en de verschillende centra doet samenwerken met alle andere zorgverstrekkers en organisaties die rechtstreeks of onrechtstreeks met hiv en preventie begaan zijn. Een centraal element in het hiv-plan is ‘combinatiepreventie’, de gezamenlijke inzet van verschillende preventiestrategieën die elkaar versterken. Het is bijvoorbeeld belangrijk om mensen met hiv al in een vroeg stadium medicatie te geven. Een vroegtijdige behandeling zorgt ervoor dat de hoeveelheid virus in het bloed zeer laag wordt, wat de kans op overdracht erg klein maakt. De medische begeleiding heeft ook tot doel om de gezondheidstoestand van hiv-seropositieve mensen te vrijwaren. Soms zijn hiervoor geneesmiddelen nodig, soms niet. Aan de hand van bloedonderzoeken kunnen we nagaan

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 15

15

20/01/14 15:06


gezondheid

Een van de doelstellingen van het hiv-plan is de toegang tot medicatie garanderen. Moeten we daaruit afleiden dat een deel van de patiënten zich die medicatie niet kan veroorloven? Patrick Lacor: “Als je een ziekteverzekering in België hebt, heb je toegang tot de gezondheidszorg. Dan krijg je de kost van de medicatie volledig terugbetaald. Maar er zijn veel mensen in ons land zonder ziekteverzekering, voornamelijk mensen die uit het buitenland komen, onder andere uit sub-Saharisch Afrika. We kunnen die niet altijd goed behandelen, omdat ze uit het reguliere systeem van de ziekteverzekering vallen. Het is nochtans cruciaal dat we hen bereiken, omdat ze anders ernstig ziek dreigen te worden én omdat ze het virus op anderen kunnen overdragen. Zeker in tijden van besparingen staan we voor een enorme uitdaging.” Wie 25 jaar geleden besmet werd met hiv, overleefde dat niet. Vandaag is aids nog steeds ongeneeslijk, maar niet meer dodelijk. Patrick Lacor: “Ja, er is veel veranderd. Begin jaren 90 hadden we welgeteld één geneesmiddel om hiv te behandelen. Vandaag meer dan 20. We weten ook steeds beter hoe we die medicijnen moeten gebruiken. De levensverwachting van iemand met een hiv-besmetting verschilt nauwelijks nog van het gemiddelde van de bevolking. Seropositieve mensen moeten wel levenslang medicijnen nemen, maar hun gezondheid gaat er niet op achteruit. Het is belangrijk dat we een besmetting snel detecteren, want dan kunnen we tijdig de behandeling starten en voorkomen dat die persoon ernstig ziek wordt.” Zal ooit de dag komen waarop het virus wordt uitgeroeid? Patrick Lacor: “Er wordt volop onderzoek gedaan naar mogelijkheden om het virus volledig uit het lichaam te krijgen en de patiënt dus te genezen. Ik durf niet te zeggen dat die dag snel zal komen, maar we

De levensverwachting van iemand met een hivbesmetting verschilt nauwelijks nog van het gemiddelde van de bevolking.

foto's: J. Herregods en S-magazine

hoe het afweersysteem evolueert. In een aidsreferentiecentrum werken specialisten uit verschillende disciplines samen: artsen gespecialiseerd in infecties, hiv-verpleegkundigen, sociaal verpleegkundigen, psychologen, diëtisten …”

kennen wel voorbeelden van patiënten bij wie het virus volledig of bijna volledig is verwijderd. Soms werden die patiënten niet enkel behandeld voor hiv, maar ook voor andere ziekten die invloed hadden op het immuunsysteem. Een genezende therapie voor alle hiv-patiënten hebben we echter nog niet. We slagen er voorlopig enkel in om het virus volledig te onderdrukken, wat natuurlijk ook al mooi is. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar een vaccin dat ervoor zou kunnen zorgen dat je niet met hiv besmet kunt worden.” Als je besmet geraakt met hiv, kan je maar best in het Westen leven. Hoe vergaat het patiënten intussen in Afrika? Patrick Lacor: “Ook daar is er verbetering: er zijn grote inspanningen gedaan om medicatie beschikbaar te stellen aan alle lagen van de bevolking en de levensverwachting van mensen met hiv is toegenomen. Het is echter geen geheim dat de omstandigheden voor patiënten er niet vergelijkbaar zijn met hier.” De kennis over hiv is veel groter dan 25 jaar geleden, zowel bij artsen als bij de burger, maar blijven er toch nog misverstanden bestaan? Patrick Lacor: “Ja. Het schrikbeeld van een gewisse dood blijft overeind. Dat is een erfenis uit het verleden. Toen gold: als je seropositief bent, krijg je aids en ga je dood. Dat vonnis heeft zo een grote impact gehad op de mensen, dat het nog steeds nazindert. De diagnose seropositief komt nog steeds als een schok aan. De arts kan dan wel zeggen dat het virus met de juiste medicatie goed kan worden

onderdrukt, maar dat maakt de schok er niet minder om. Door goede informatie te geven over hiv en er in alle openheid over te praten, hopen we de vooroordelen en discriminatie te kunnen bannen.” De Wereldgezondheidsorganisatie en de VN-aidsinstantie UNAIDS adviseren heteroseksuele mannen om zich te laten besnijden, omdat die ingreep de kans op besmetting met hiv zou doen dalen met 60 procent. Wat vindt u daarvan? Patrick Lacor: “Dat advies is blijkt ondertussen achterhaald. Vroeger werd inderdaad gedacht dat een besnijdenis het risico op overdracht van hiv verkleinde, maar een recente grootschalige studie in Afrika heeft die hypothese niet bevestigd.” Tot slot: waarom heeft u er destijds voor gekozen om internist en vervolgens hivspecialist te worden? Patrick Lacor: “Ik vind interne geneeskunde een van de meest complete vormen van geneeskunde. We moeten alle mogelijke interacties in het lichaam bestuderen. Het geeft een enorme voldoening als je in die complexe materie je weg vindt. De interne geneeskunde is wel zodanig breed, dat je je best nog eens specialiseert in een bepaald domein. In het begin van de jaren 90, toen de hiv-epidemie uitbrak, zocht het Universitair Ziekenhuis van Brussel artsen die zich in hiv wilden specialiseren. Ik was al vertrouwd met alles wat met het afweersysteem te maken had. De stap was snel gezet.” BART VANDORMAEL

16 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 16

20/01/14 15:06


foto's: J. Herregods en S-magazine

gezondheid

Laat je gratis testen op

DIKKEDARMKANKER Elk jaar wordt bij ongeveer 5.000 Vlamingen dikkedarmkanker ontdekt. Dit is de tweede meest voorkomende kanker bij vrouwen (na borstkanker) en de derde bij mannen (na prostaat- en longkanker). Elk jaar sterven er ongeveer 1750 Vlamingen aan. Eind vorig jaar startte de Vlaamse Overheid een bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker. De bedoeling is dat de overlevings- en genezingskansen stijgen in Vlaanderen.

Wie kan meedoen aan dit bevolkingsonderzoek? Alle mannen en vrouwen van 56 t.e.m. 74 jaar met niet verhoogd risico op dikkedarmkanker mogen deelnemen. Om de onderzoeken te spreiden en het gezondheidszorgsysteem niet te overbelasten worden mannen en vrouwen van 56 tot en met 74 jaar niet tegelijk uitgenodigd. In 2013 kregen mannen en vrouwen van 66, 68, 70, 72 en 74 jaar een uitnodiging. In 2014 krijgen mannen en vrouwen die in dat jaar diezelfde leeftijd bereiken een uitnodiging, aangevuld met de 56, 58, 60, 62 en 64-jarigen. Op die manier zal eind 2015 de volledige doelgroep van 56 tot en met 74-jarigen gecontacteerd zijn. Als er niets aan de hand is, blijf je elke twee jaar een uitnodiging krijgen.

Hoe verloopt dit gratis onderzoek? Ben je een man of vrouw uit de leeftijdsgroep 56-74, dan ontvang je een

brief per post. Bij deze persoonlijke uitnodiging zit een afnametest (zie foto) om een staal van de stoelgang te nemen. Een folder en antwoordformulier met bubbel-envelop steken er ook bij.

labo analyseert het staal op aanwezigheid van onzichtbaar bloed. De deelnemer en de huisarts ontvangen het resultaat binnen 10 werkdagen. Een afwijkend resultaat moet opgevolgd worden door een coloscopie. In dat geval neem je best contact op met je huisarts. Bij een niet-afwijkend resultaat krijgt je automatisch na 2 jaar opnieuw een uitnodiging. Je kan er uiteraard ook voor kiezen om niet deel te nemen. In dat geval vul je het antwoordformulier “Niet deelname” in. ISABEL GEENENS

Voor- en nadelen van dit onderzoek

Op de voorzijde van het antwoordformulier – ‘Ja-deelname’ – moet je enkele gegevens invullen, waaronder die van de huisarts. Zonder de gegevens van de huisarts wordt het staal niet geanalyseerd. Je stuurt het ingevulde antwoordformulier met staal in de bubbelenvelop naar een labo. Dat

Elk onderzoek heeft voor- en nadelen. Maar bij dit bevolkingsonderzoek wegen de voordelen op tegen de nadelen. Als dikkedarmkanker vroeg ontdekt wordt is hij beter te behandelen. Ook de kans op overleving stijgt. In een aantal gevallen zal het resultaat van de test echter afwijkend zijn zonder dat er iets aan de hand is. Ook zullen tijdens een coloscopie soms poliepen worden weggenomen die nooit tot kanker zouden leiden. Personen bij wie dat gebeurt zijn ten onrechte ongerust gemaakt of behandeld. De evolutie van darmpoliepen kan moeilijk vooraf ingeschat worden. Daarom worden ze vaak preventief verwijderd. Hoewel een coloscopie een veilig onderzoek is, komt er soms eens een verwikkeling voor zoals een inwendige bloeding.

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 25

25

20/01/14 15:06


sociale info

Ida Dergent, een vrouw op de vlucht tijdens de Eerste Wereldoorlog Roland Bergeys begon twee jaar geleden aan een boek over het leven van zijn grootouders Ida en Ward. Met enkele foto’s en herinneringen uit zijn jeugd ging hij op zoek naar hun verhaal tijdens de Eerste Wereldoorlog. Die zoektocht resulteerde in een ontroerende liefdesverhaal ‘Aanvallen, het verhaal van Ward van het 13e’.

Je hebt het verhaal van je grootouders samengevat in een boek. Hoe makkelijk of moeilijk was dat? Roland Bergeys: “Het verhaal gaat over mezelf als zestienjarige jongen en de relatie met mijn grootouders. De oorlog heeft een erg belangrijke rol gespeeld in hun levensloop. Ik heb daarom geprobeerd om hun oorlogsjaren te reconstrueren. Niet eenvoudig, omdat ik niet wist of mijn dementerende grootvader de waarheid vertelde. Ik heb contact opgenomen met verschillende geschiedkundigen in binnen- en buitenland om de verhalen die mijn moeder en grootouders me hadden verteld, te kaderen. Ik wist bijvoorbeeld dat mijn

Aanvallen, het verhaal van Ward van het 13e Roland Bergeys, Uitgeverij C. De Vries-Brouwers, 238 p., 18,50 euro, ISBN 9789059271203

foto’s: M. Wuyts

Roland Bergeys: “Toen ik vijftien was, woonden mijn grootouders bij ons. Mijn grootvader had Alzheimer en herbeleefde zijn jaren als frontsoldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog. Soms zag hij ons als de vijand. Hij richtte een stok op ons en bootste Roland Bergeys: geweerschoten na. Het “Het verhaal was niet gemakkelijk om als jonge puber met beschrijft hoe een dementerende grootmensen van vader om te gaan. Maar elkaar blijven houden ondanks de verhalen die hij mij vertelde zijn mij altijd verschrikkelijk moeilijke tijden.” bijgebleven.”

grootvader was opgenomen omwille van tandproblemen. Ik ben dan op zoek gegaan naar informatie in de archieven van het Belgische leger. Ik ontdekte onder andere dat hij in een hospitaal in Frankrijk had gelegen, welke aandoening hij had en wie zijn dokter en verpleegster waren. Na een lange zoektocht vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Bompa’s anekdotes bleken allemaal te kloppen.” Je schrijft ook over Ida ‘Anderland’ Dergent. Wie was zij? Roland Bergeys: “Zij was het liefje van mijn grootvader. Ze kreeg de bijnaam Anderland omdat ze zich optutte, net als voorname

lieden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtte ze met haar broer via Nederland naar Engeland. Ze nam de boot van Vlissingen naar Folkstone. Uiteindelijk kwamen ze terecht in York, waar Elisabeths broer aan de slag kon als spoorwegenarbeider. Ze woonden daarna in Londen, maar de situatie was onleefbaar door de voortdurende dreiging van bombardementen. Niet veel later vernamen ze dat er in Elisabethville voor Belgen werk was in munitiefabrieken. Elisabethville, genoemd naar koningin Elisabeth, werd gebouwd om de Belgen werkzaam in de fabrieken onderdak te bieden. De Belgische en Britse overheid hadden een overeenkomst: de Belgische overheid

26 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 26

20/01/14 15:06


gezondheid

zorgde voor mankrachten en de Britse regering gaf hen onderdak. Ward is Ida daar met een smoesje verschillende keren gaan bezoeken. In 1917 trouwden mijn grootouders in Elisabethville.” Staan er buiten het boek nog zaken te gebeuren? Roland Bergeys: “Ik heb een muzikale vertelling gecreëerd die we met de groep Borsalino in verschillende Vlaamse zalen brengen (www.bloggen.be/borsa, nvdr). Tijdens deze vertelling komen fragmenten uit het boek aan bod, worden liedjes gezongen en foto’s of tekeningen geprojecteerd. Daarnaast is er nog de vertelling van het verhaal met accordeon door Uitgelezen Gezelschap. Het boek is vanaf december

ook te verkrijgen als luisterverhaal. En mijn grootmoeder is opgenomen in jullie tentoonstelling. Een mooi initiatief waar we graag aan meewerken.” Wat moeten de mensen onthouden van dit verhaal? Roland Bergeys: “Ik wil dat iedereen het verhaal van mijn grootouders hoort. Het beschrijft hoe mensen van elkaar blijven houden, ondanks verschrikkelijk moeilijke tijden. Dat is volgens mij de belangrijkste boodschap die ik kan meegeven.”

ELKE VERBEELEN

UNIEKE TENTOONSTELLING:

‘Vrouwen in de Groote Oorlog’ Met het oog op de 100ste verjaardag van het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 2014 hebben VIVA-SVV en Linx+ de handen in elkaar geslagen. Samen hebben ze de tentoonstelling ‘Vrouwen in de Groote Oorlog’ gecreëerd, die de bezoeker de gelegenheid biedt om deze belangrijke periode in de geschiedenis te (her)ontdekken vanuit een uniek perspectief.

foto’s: M. Wuyts

‘Vrouwen in de Groote Oorlog’ geeft een overzicht van de gebeurtenissen en het leven in België. Daarnaast komen uiteenlopende rollen aan bod die Belgische vrouwen opnamen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dit gaat van verzetsstrijders tot verpleegsters, van vluchtelingen tot voedselbedeelsters, van prostituees tot burgervrouwen … Aan de hand van persoonlijke verhalen en getuigenissen van vrouwen zoals Ida hebben we de Eerste Wereldoorlog zoals die beleefd werd in België gerecreëerd. Wil je de tentoonstelling bezoeken in jouw buurt? Neem een kijkje op onze website www.viva-svv.be of op de Facebookpagina ‘Vrouwen in de Groote Oorlog’. Heb je nog vragen of wil je de tentoonstelling zelf huren? Neem contact op met VIVA-SVV via info@viva-svv.be of 02 515 17 85.

Wandelstokken, toverstokken Nordic Walking is meer dan wandelen met stokken. De Finse bewegingstechniek zet 90 procent van de spieren aan het werk en verbruikt tot 40 procent meer energie dan “gewoon” wandelen. Ideaal om je winterslaap van je af te schudden. Nordic walking is bijna 100 jaar geleden uitgevonden in Finland, als trainingsonderdeel voor langlaufers die ook in de lente en zomer hun conditie wilden onderhouden. Sinds ongeveer 1980 wordt de sport ook recreatief beoefend. De grote doorbraak is er echter gekomen in de laatste vijf jaar. In Finland doet zowat 15 procent van de bevolking minstens één keer per week aan Nordic walking, ons land telt ruim 50.000 wandelaars die regelmatig met hun stokken op stap gaan. Wat maakt Nordic walking zo bijzonder? Het is een even eenvoudige als complete sport. Ten eerste heb je er geen bijzondere atletische vaardigheden of goede conditie voor nodig. Voor mensen met overgewicht of slechte gewrichten is de wandelvariant zelfs dé ideale vorm van lichaamsbeweging. Het maakt niet uit hoe oud je bent, hoe kwiek of hoe stijf, iedereen kan het. De voordelen spreken voor zich: Nordic walking activeert 90 procent van de spieren in het lichaam, verbruikt 20 tot 40 procent meer energie dan wandelen zonder stokken of joggen, verlicht de belasting op spieren en gewrichten met 30 procent, versterkt het immuunsysteem én vernietigt stresshormonen. Als je gewoon wandelt, doen je benen al het werk. Bij Nordic walking komt ook je bovenlichaam in actie. De nek-, schouder-, arm-, rug-, buik- en bilspieren worden nonstop aangespannen en ontspannen. Nordic walking is op zich niet moeilijk, maar vraagt wel enige inlooptijd. Een basisopleiding van vijf of zes uur wordt daarom warm aanbevolen. Zonder basistechniek kan je de positieve effecten van Nordic walking niet optimaal benutten. Meer nog, de kans is reëel dat je de speciale wandelstokken of poles helemaal verkeerd gebruikt. Voor alle duidelijkheid: die poles zijn niet bedoeld als ondersteuning, zoals een klassieke wandelstok, maar dienen om het energieverbruik te verhogen. BART VANDORMAEL

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 27

27

20/01/14 15:06


gezondheid

Leven met

CELLULITIS Zodra zonnestralen aan de lentehemel Dent a voluptade taspeleerste exeria voluptatem quatem solut mosam, optatum fuga. verschijnen, beginnen vrouwen (en mannen) te dromen van korte rokjes en kleedjes. Een spelbreker: 85 tot 90 procent van de vrouwen krijgt vroeg of laat cellulitis.

85 tot 90 procent van de vrouwen krijgt vroeg of laat in mindere of meerdere mate last van cellulitis, tegen 2 procent van de mannen. Hoe dat komt? Bij vrouwen liggen de vetcellen in zuiltjes loodrecht op de huid, waardoor ze bij uitzetting vetkussentjes op de huid kunnen doen ontstaan. Bij mannen liggen de vetcellen plat naast elkaar, waardoor die vervorming niet of nauwelijks optreedt. Cellulitis heeft echter niet louter en alleen met je

Meer info? Perfera dendiscipsam cone rerum aboritiis sundis quam et essequo sandamus ut a venimusdae porroriant, conseniet dolorestet officae velent labo. Nempero qui cullab il eate num conseriore numquis mo omnit maximus cipsam, et a quam rem expliti quae sincias modias et.

Om je huid glad en stevig te houden, doe je er verstandig aan om voedingswaren met veel essentiële vetzuren te nuttigen zoals vette vis.

geslacht te maken, ook erfelijke factoren, hormonale stoornissen en levensgewoonten en lichaamsbeweging spelen een rol. Het is een hardnekkig misverstand dat cellulitis samenhangt met overgewicht en leeftijd. Ook jonge en slanke dames krijgen af te rekenen met een sinaasappelhuid.

Een zalfje of crème volstaat alvast niet om ervan af te geraken. Een zalfje of crème volstaat alvast niet om ervan af te geraken. De cosmetische industrie probeert de pijn te verzachten met allerhande smeerproducten die de bloedsomloop stimuleren, de lymfedrainage bevorderen en de huid versterken. Die producten hebben hun waarde, maar kunnen cellulitis zeker niet genezen. Een evenwichtige voeding en lichaamsbeweging zijn minstens even belangrijk. Om je huid glad en

stevig te houden, doe je er verstandig aan om voedingswaren met veel essentiële vetzuren te nuttigen zoals vette vis (tonijn, zalm), olijfolie, avocado en noten. Ook proteïnerijke knabbels zoals mager vlees (kip, kalkoen), kaas en eieren staan goed op het menu. Veel water drinken is een aanrader, alcohol (omwille van de vele calorieën) een absolute afrader. Vetten en suikers beperk je liefst tot een minimum, omdat ze de vetcellen doen opzwellen en op die manier cellulitis in de hand werken. Lichaamsbeweging verhoogt de bloeddoorstroming en de vetverbranding, wat een remmende invloed heeft op de ontwikkeling van cellulitis. Door regelmatig te joggen of fietsen, kom je al een heel eind ver. Fietsen wordt met name aangeprezen voor wie last heeft van cellulitis op de dijen. De aangenaamste manier om een sinaasappelhuid te bestrijden is een massage op tijd en stond. Een stevige massage kan verharde cellulitis verzachten, werkt in op de onderhuidse vetweefsels en bevordert de bloedsomloop en afvoer van afvalstoffen. Doén! BART VANDORMAEL

28 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 28

20/01/14 15:06


webnanny

IS EEN SLIMME BABY OOK SNELLER? ‘Wat kan ik doen om mijn baby te leren kruipen en stappen? Welke oefeningen zou ik met hem kunnen doen?’ Die vraag houdt omzeggens elke ouder bezig. Het antwoord vind je hierna.

Alles op zijn tijd

ontwikkeling van je baby. Vanaf dit ogenblik is je kind niet meer beperkt in de ruimte en wordt bewegen een doel op zich. Alles wordt onderzocht, vastgepakt en in het mondje gestopt. Er is een heel klein percentage kinderen dat het kruipen overslaat. Zij gaan van omrollen of op het zitvlak schuiven onmiddellijk over op lopen.

De rijping van het zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichamelijk groeien bijna helemaal vanzelf gebeurt. Je kan niet vooruitlopen op die rijping, maar je kan je baby wel ondersteunen in zijn ontwikkeling. Het is belangrijk te weten dat je niet kan vooruitlopen op de ontwikkeling en dat je geen onrealistische verwachtingen mag koesteren. Het heeft geen zin om je baby van vier maand oefeningen te laten doen ter voorbereiding van het stappen… Je baby is nog niet aan stappen toe. Oefenen en stimuleren zal er niet voor zorgen dat je baby sneller leert stappen. Heeft oefenen dan helemaal geen zin? Jawel, maar enkel als je de lichaamsbewegingen oefent die je baby net begint te beheersen. Een baby die bijna kan zitten moet vooral de gelegenheid krijgen om te zitten. De spieren en de hersendelen die deze bewegingen aansturen worden op deze manier gestimuleerd. Bovendien zal je baby het leuk vinden net dat te oefenen wat hij al een beetje kan. Ook het kruipen start pas als de hersenen er klaar voor zijn (ergens tussen 6 en 10 maanden). Kruipen is een belangrijke mijlpaal in de

Een baby die bijna kan zitten moet vooral de gelegenheid krijgen om te zitten. Hoe kan je een handje helpen? Misschien wil je baby wel kruipen, maar weet hij niet goed hoe eraan te beginnen. Leg een leuk stukje speelgoed net buiten zijn bereik. Dit zal je baby motiveren om het te pakken te krijgen. Maar het wordt nog veel leuker als mama of papa zijn pogingen nadoen en ondertussen voordoen hoe het wel moet. Oefenen lukt ook beter als er geen kleertjes

in de weg zitten. Kleed je baby bij het oefenen zo licht mogelijk aan.

Snelle kinderen, slimme kinderen? Soms denkt men dat kinderen die vroeg kruipen en lopen verstandiger zijn dan trage kinderen. Dit is een misvatting. Snelle baby’s worden niet noodzakelijk intelligente kinderen en langzame baby’s geen domme kinderen. Alleen wanneer de ontwikkeling abnormaal traag verloopt, kan er ook een verstandelijk probleem aanwezig zijn. Als je hierover twijfelt vraag je best een gesprek aan met de arts van het consultatiebureau, je huisarts of kinderarts.

Hou het veilig Als je baby begint te kruipen, is er niets nog veilig voor die grijpgrage, zeer nieuwsgierige rondkruipende hummel. Als ouder dien je extra aandacht te besteden aan de veiligheid van je kindje. Tijd dus voor het traphekje, het afsluiten van stopcontacten en het zorgvuldig opbergen van scherpe kleine voorwerpen. JULIE MINNAERT

WEBNANNY GEEFT OPVOEDINGSADVIES Wist je dat je op onze website heel wat informatie kan terugvinden over opvoeding? De Webnanny kan rekenen op een team van psychologen, pedagogen, artsen en diëtisten. Zij geven informatie over voeding, slaap, ontwikkeling, gedrag,... Alles voor je baby, peuter en kleuter vind je in de rubriek 'opvoeding' op www.devoorzorg.be en www.bondmoyson.be. Vind je daar niet wat je zoekt? Stel dan gratis jouw opvoedingsvraag en krijg advies via e-mail.

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 29

29

20/01/14 15:06


EYECATCHER MIGRAINEPILLEN werken voor de helft op verbeelding De werking van medicatie tegen migraine is voor de helft gebaseerd op de verwachting van de patiënt. Dat toont een nieuwe Amerikaanse studie aan. Het bekende placebo-effect blijkt daarmee groter dan algemeen gedacht. Als patiënten een positieve boodschap meekrijgen, dan blijkt het medicijn twee keer zo sterk de pijnklachten te verminderen dan wanneer ze denken dat zij een neppil gebruiken. Centrale neuropathische pijn zoals migraine is een zeer complex proces. Dat maakt dat psychische factoren zoals vertrouwen in een behandeling, rust en een positieve ingesteldheid de pijnsensatie sterk kunnen verminderen en de pijn leefbaarder kunnen maken. Daarom is een open en ondersteunende communicatie van de arts heel belangrijk.

De jaarlijkse Meat Atlas van Friends of the Earth Europe leert dat er nu drie keer zoveel vlees wordt geproduceerd als in 1980. Europa is bij de grootste producenten. De impact is niet te onderschatten: een derde van de vruchtbare grond wereldwijd wordt gebruikt voor voedsel voor dieren. Om een kilo rundvlees te produceren is er bijvoorbeeld 15.000 liter water nodig of een klein zwembad voor vier steaks. Vooral in het rijke Noorden wordt veel te veel vlees gegeten. De toenemende vraag vereist industriële landbouwmethodes. Dieren worden vol groeihormonen gepompt, met kwalijke gevolgen voor de gezondheid van de dieren maar ook van de consumenten. Daarom deze goede raad… weet wat je eet.

Eén op vier SABOTEERT VRIEND OP DIEET Wie op dieet gaat, kijkt beter goed uit naar zijn gezelschap. Het blijkt namelijk dat één op de vier het dieet van een vriend saboteert. Hoofdzakelijk omdat iemand die op zijn lijn let saai wordt en alleen nog kan praten over calorieën. 20 procent wordt jaloers en voelt zich slecht over zijn eigen gewicht wanneer hij een ander succesvol ziet afnemen. Evenveel probeert de vermageringskuur te doen mislukken via een etentje of een avondje uit. Eén op de zes plaagt zijn vriend op dieet graag met ongezonde snacks. Verrassend genoeg proberen meer mannen (39 %) een dieet van een vriend te laten mislukken dan vrouwen (20 %).

foto’s: S-magazine

VLESELIJKE WERELD: een klein zwembad voor vier steaks

RIJBEWIJS BROMFIETS vanaf 14 jaar Als het van de Belgische automobiel- en tweewielerfederatie Febiac afhangt , moet de leeftijdsgrens voor het behalen van een rijbewijs voor een motorfiets worden verlaagd naar 14 jaar. Nu kunnen jongeren pas vanaf 15 jaar en 9 maanden deelnemen aan het theoretisch examen voor de bromfiets, het zogeheten B-rijbewijs en vanaf hun 16de in het bezit te kunnen komen van een voorlopig rijbewijs. Volgens Febiac zijn jongeren van veertien in staat om de gevaren van de weg correct in te schatten. Het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid (BIVV) en de federale overheidsdienst Mobiliteit delen die mening niet. ‘Van alle weggebruikers zijn de jonge bestuurders van een bromfiets, met voorsprong, het meest blootgestelde’ aldus een BIVV-woordvoerder.

30 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 30

20/01/14 15:06


door Urbain Vandormael

KU Leuven ontdekt NIEUWE OORZAAK VAN PIJN

foto’s: S-magazine

Knieletsel komt het vaakst voor Met de drukke wintersportmaand februari voor de boeg herinnert het tragisch ongeval van F 1-kampioen Michael Schumacher aan de gevaren van skiën. In vergelijking met tien en twintig jaar terug is het aantal skiongevallen fors teruggelopen. Het materiaal (schoenen, ski’s en bindingen) is beter geworden en we zien ook dat almaar meer skiërs een skihelm dragen. Dat heeft ervoor gezorgd dat het aantal hoofdverwondingen sterk is gedaald en dat het nu vooral de knieën zijn die in de klappen delen. Bijna vier op de tien letsels is ter hoogte van de knie, gevolgd door schouder (20,1 %), borstkas en rug (8,7 %), hoofd (7,2 %), scheenbeen (4,9 %), enkel en voet (3,7 %), pols en hand (3,0 %), ellenboog en onderarm (1?1 %).

Onderzoekers van de KU Leuven hebben ontdekt dat niet alleen de prikkeling van de pijnzenuwen pijn kan veroorzaken, maar ook een interne kortsluiting in die zenuwen. Bij pijn worden de pijnzenuwen geprikkeld met uitlopers tot in de huid, slijmvliezen en organen. In de celwand rond deze zenuwen zitten ionenkanalen, microscopisch kleine sluisjes die reageren op prikkels. Als die kanalen zich openen, wordt een elektrisch signaal doorgestuurd naar de hersenen, dat we als pijn interpreteren. De onderzoekers hebben vastgesteld dat ook bij een gesloten ionenkanaal pijn kan optreden en dat sommige geneesmiddelen hier aanleiding toe geven. Dit kan een verklaring zijn voor bijwerkingen van geneesmiddelen zoals clotrimazole, een populair middel tegen schimmelinfecties.

FAMILIEBEDRIJVEN ruggengraat van onze economie Driekwart van de Belgische bedrijven zijn in handen van families. Het gaat daarbij niet per se om kleine kmo’s, denk maar aan Colruyt, Concentra, JBC of Roularta. Samen zijn al die familiebedrijven goed voor 45 procent van het totaal aantal arbeidsplaatsen in ons land. Uit een onderzoek van het Instituut voor het Familiebedrijf blijkt dat een meerderheid van die familiebedrijven het liefst zijn familiale verankering behoudt. Terzelfder tijd is er meestal geen ‘plan b’ voor het geval de eigenaar plots verdwijnt, wegens ziekte of een ongeval. De overdracht van de ene generatie naar een volgende is een heikel thema dat vaak veel te laat op tafel komt. Andere opvallende vaststelling: Belgische familiebedrijven zijn niet gebrand op vreemde aandeelhouders. Of onze familiebedrijven een lang leven is beschoren? 30 procent van de tweede generatie gaat door, 15 procent geraakt door de derde generatie en 5 procent overleeft de vierde generatie. Dat betekent dus dat een familiebedrijf in ons land een gemiddelde levensduur heeft van 40 jaar. Het belang van bloedbanden blijkt uit volgende cijfers: • van elgisc e vennootsc appen met personeel is een familiebedrijf, • van de grote ondernemingen minstens werknemers is een familiebedrijf, • van et aantal arbeidsplaatsen vinden we terug in familie bedrijven, samen goed voor 1.710.000 arbeiders en bedienden.

STRESS velt leerkrachten Meer dan een op de drie zieke leerkrachten zit thuis omwille van stress, burn-out of depressie. Vaak gaat het om zeer gemotiveerde mensen die ontgoocheld zijn door de realiteit. Bij mannelijke leerkrachten ligt het percentage hoger dan bij hun vrouwelijke collega’s. Stressgerelateerde ziekten waren in 2012 goed voor zo’n 800.000 ziektedagen. Ter vergelijking: gewrichtsproblemen - de op een na belangrijkste aandoening - hield de leerkrachten 230.000 dagen thuis, rugproblemen komt op plaats drie met 190.000 ziektedagen. Dat leerkrachten zo vatbaar zijn voor stress, burn-out en depressie is geen verrassing. Mensen die voor hun werk veel in contact komen met andere mensen hebben daar vaak mee te maken. Leerkrachten hebben er onder te lijden dat de kinderen en hun ouders veeleisender zijn geworden. Bij leerkrachten boven de 56 jaar maken psychosociale aandoeningen de helft uit van de ziektedagen. Jonge leerkrachten die ontgoocheld raken, stappen over naar een ander beroep.

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 31

31

20/01/14 15:06


En klaar is

WEET WAT

je eet

foto’s: S-magazine

KOOL

Savooikool is een van de oudste en meest bizarre koolsoorten, met geribbelde en leerachtige bladen. Maar wel verdraaid gezond en verrassend lekker, vooral in een dampend stoofpotje en andere winterse bereidingen.

De savooikool of groene kool behoort tot de familie van de sluitkolen, waar ook de witte, de rode en de spitskool deel van uitmaken. Zijn naam is afgeleid van de Savoie, de wijnregio in het oosten van Frankrijk. Daar, en bij uitbreiding in het hele MiddellandsZeegebied, wordt hij al eeuwenlang geteeld. In tegenstelling tot heel wat andere groenten, is hij dus niet overgebracht vanuit het Verre Oosten of andere verre oorden. Jammer alleen dat hij bijlange na niet de populariteit heeft van zijn soortgenoten. Volledig ten onrechte, trouwens.

Op de juiste manier

SSUCCPETEN E C E R

Net zoals de meeste koolsoorten is savooikool het hele jaar door verkrijgbaar, maar het is toch een typische wintergroente. Zijn matig

• Pladijs met puree van savooikool (Johan Segers) • Soep van savooikool met spek (Libelle-Lekker.be) • Varkenskroontje met aardappel- en erwtenpuree en savooikool (Varkenskroontje.be) • Ijslandse hutsepot met worst, aardappelen, koolrabi en savooi (Dagny Ros Asmundsdottir) • Pasta met pesto van savooikool (Wim Lybaert)

succes is wellicht mee te wijten aan Stevig hart zijn leerachtige en geribbelde bladen, die niet echt een smakelijke aanblik Een verse savooikool herken je aan hebben. Als je de kool op de juiste de donkergroene buitenbladeren die manier bereidt en verwerkt in een los van de kern zitten. Het stevige stoofpotje of soep, geeft hij echter en compacte hart moet een lichtere een heerlijk aroma vrij. Savooikool groene kleur hebben. Savooikool smaakt op zijn best in stomp en/of kan je niet zo lang bewaren als rode met een stukje varkensvlees, maar je en witte kool, omdat de groente kan er ook heel verrassende en zelfs geen dikke waslaag heeft die hem exotische gerechten mee klaarma- tegen uitdroging beschermt. Op ken, zoals gemsragout met wilde een koele plaats (12° tot 15° Celsius) tijm, saffraannoedels en gestoomde blijft hij echter toch nog een week savooi. Tenminste, als je goed. Aangesneden kolen weet hoe je de bijzondere bewaar je in plasticfolie in Een kop groente moet aanpakken. de koelkast.

Koken, stoven, stomen, wokken

geraspte Jong en gezond savooikool telt amper Een kop geraspte savooinegentien kool telt amper negentien calorieën, calorieën. Kortom, laat ideaal dus om het feest maar beginte vermageren nen! De groente bewijst enkel zijn nut in én uitermate niet een vermageringsdieet, gezond. maar is ook nog eens

Bij het schoonmaken van savooikool verwijder je eerst de harde buitenste bladen en de stronk, waarna je de groente zorgvuldig wast om te vermijden dat er zand in de groeven achterblijft. Vervolgens snijd je de kool in vieren en schaaf of snijd je hem langs de zijkant in repen. Je kookt de fijngesnipperde kool ongeveer zeven minuten in gezouten water en spoelt hem daarna af met koud water om zijn groene kleur te behouden. Hou je hem langer aan de kook, dan verspreidt de groente een onaangename geur (door de zwavelzuurverbindingen) en wordt hij moeilijk verteerbaar. Tot slot stoof je de beetgare kool in een klontje boter, olijfolie, reuzel of ganzenvet. Let wel: als je savooikool kookt, gaat een deel van zijn voedingswaarde verloren. Dat gebeurt niet (of in mindere mate) als je hem stoomt of in de wok gooit.

zeer gezond. Hij heeft een stevige portie vitamines (vooral vitamine C) en mineralen als ijzer, kalium, calcium, natrium en fosfor aan boord. De vitamines staan in voor de aanmaak van rode bloedcellen, ijzer bevordert onder andere het zuurstoftransport in het bloed. De vezels in de kool stimuleren de darmwerking, terwijl de koolhydraten energie leveren. De concentratie aan bètacaroteen (ook rijkelijk aanwezig in wortelen) helpt om je huid gezond en jong te houden. Antioxidanten als bètacaroteen en vitamine C bieden bescherming tegen zogenaamde vrije radicalen, stoffen die vrijkomen door oxidatiereacties in ons lichaam en het verouderingsproces van onze cellen versnellen. BART VANDORMAEL

32 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 32

20/01/14 15:06


sociale info

Geef mensen met dementie een kans Elke 4 seconden krijgt iemand ergens ter wereld dementie. Er bestaat één kans op vijf dat je in de loop van je leven dementie krijgt. Wetenschappers beschouwen dementie als de belangrijkste aandoening van de 21ste eeuw. En dat komt vooral omdat meer mensen een hoge leeftijd bereiken.

Olivier Constant, communicatiemedewerker van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen: “Er zijn veel verschillende vormen van dementie, Alzheimer is er slechts één van. Dementie is bij elke mens anders. De ziekte kan over een zeer lange periode lopen. Gemiddeld duurt de evolutie van de aandoening acht jaar. Wij vragen om meer die eerste fases te tonen, waarin mensen nog wel veel kunnen of nog wel plezier halen uit het leven. Toon meer het volledige plaatje van dementie zonder de ziekte te verbloemen.” Eén van de ambassadeurs van de campagne is acteur Peter Rouffaer. Hij getuigt over zijn vader Senne Rouffaer, die Alzheimer had en in 2006 overleed: “Je hebt allerlei ideeën over dementie, maar je gaat er pas echt iets van begrijpen als je het in je eigen omgeving meemaakt. Er is niet zoiets dat je algemeen als ‘dementie’ kunt bestempelen. Voor elk individu is het helemaal anders.”

Hier en nu Peter Rouffaer: “Iets wat mensen ook vaak zeggen over personen met dementie: ‘Ze herkennen mij niet meer’. Dat is waar, maar de emotionele herkenning is er altijd. Als ik bij Senne binnenkwam, deed hij zijn armen open en was hij echt blij om me te zien. Dat geluk is ontroerend oprecht en onuitputtelijk. Als je tijdens het bezoek eventjes weg ging om

foto: www.onthoumens.be

Er bestaan veel misvattingen en vooroordelen over dementie. De ziekte komt vooral negatief in beeld. De campagne ‘Vergeet dementie, onthou mens’, onderdeel van het Dementieplan van de Vlaamse regering, wil die eenzijdige beeldvorming doorbreken. bijvoorbeeld iets te halen, ontving hij je daarna opnieuw even enthousiast.” Peter Rouffaer pleit voor een aangepaste benadering van mensen met dementie, je moet leren in het hier en nu zijn: “Als mensen zeggen: ‘Hij is er niet meer want hij heeft Alzheimer’, dan zeg ik: ‘Geef hen een kans, want het is een ander soort contact’. Het emotionele contact is rijk via zintuiglijke herinneringen. We denken dat alles via het brein loopt, maar ons lichaam, onze emoties, zijn ook ontzettend sterk. Ik geloof heel hard dat zelfs als het verstand en het spraakvermogen wegvallen, we toch nog contact kunnen maken via het lichamelijke: elkaars hand vasthouden, elkaar omhelzen, elkaar voelen, …” “Wat mij enorm heeft getroffen bij zijn laatste levensjaar, is de andere persoon die mijn vader werd. Ik leerde hem kennen als iemand die ik nog nooit zo had gezien. Mijn vader was een rationeel man, die enkel zijn emoties liet zien op de scène. Door zijn Alzheimer verloor hij die capaciteit, maar net zo leerde ik hem kennen als een heel emotioneel iemand. Als ik eraan terugdenk … Hij kon verschrikkelijk lief zijn, dankbaar, goed gezind, dat deed enorm deugd. Ik heb toen intens genoten van wandelingen met hem. Ook van de gesprekken, hoe weinig er ook werd gezegd.” Lees de volledige getuigenis op www.onthoumens.be

Met S-Plus naar UITGEWIST, ontroerende theatervertelling van en met Pol Goossen Jaren geleden kreeg Pol Goossen het dagboek van een man wiens vrouw leed, en uiteindelijk ook stierf, aan de ziekte van Alzheimer. Hij gebruikte het dagboek voor de ontroerende theatervertelling ‘Uitgewist’. Pol Goossen liet jarenlang de mensen lachen in het theater en het grote publiek kent hem natuurlijk als Frank Bomans in ‘Thuis’. Maar in ‘Uitgewist’ zien we een heel andere Pol, als iemand die zijn publiek op een andere manier wil beroeren, door ze te ontroeren. Met pianobegeleiding van Gill Masson. • insdag februari u uditorium CC Mechelen • aandag maart u leine eaterzaal CC Hasselt • insdag maart u e oeker Oudenaarde • insdag april u e pil oeselare Gratis voor S-Plusleden, niet-leden betalen 12 euro. Meer info op het provinciale S-Plussecretariaat of op tel. 02 515 04 79.

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 33

33

20/01/14 15:07


De beste kindervakantie ooit

Als de kinderen gelukkig zijn, zijn hun ouders dat ook. Dat is tenminste onze ervaring na een weekje stappen en ontspannen in de sprookjesachtige Ellmi’s Zauberwelt in Ellmau en het natuurbelevingspark Hexenwasser in Söll, beide gelegen in Tirol - op minder dan 900 km van Antwerpen.

Heel lang geleden heerste er een wijze tovenaar op de top van de berg Hartkaiser in Oostenrijk. Zijn naam was Tumaris. Hij was een ware meester in het vak. Met behulp van kruiden, wortelen en de kracht van de maan beheerste hij geneeskrachten als geen ander. Hij was zelfs in het bezit van een eigen toverstaf. Tumaris had een helper, de vrolijke Ellmatio, die hij probeerde in te wijden in de geheimen van de magie. Hij leerde hem de ‘bovenste regel van het toverwoud’, die aantoont hoe belangrijk het is om de natuur en al zijn bewoners te waarderen en te respecteren. Dit bleek echter een moeilijke taak, omdat Ellmatio snel zijn geduld verloor en vaak in woede uitbarstte, vooral als de doldrieste kobolden hem een poets probeerden te bakken. Zo gebeurde het dat Ellmatio op een gegeven moment woedend zijn hand tegen de kobolden hief en hen met een toverspreuk vervloekte. Een echte tragedie, want hiermee had Ellmatio de bovenste regel van het toverwoud geschonden. Tumaris veranderde hem als straf in een kikker, om hem de natuur en het geheim van het leven te doen inzien. Sinds die

dag probeert Ellmatio – nu Ellmi – zich wanhopig terug in een jongen om te toveren. Door enkele verkeerde toverspreuken heeft hij echter geen vrijheid gekregen, maar wel chaos in de toverwereld.

Ogen, oren en neus

In Ellmi’s Zauberwelt leren kinderen al spelend en luisterend over de pracht die de natuur ons te bieden heeft.

Geef toe: op de plek waar dit magische verhaal tot leven komt, daar wil je zijn. In Ellmi’s Zauberwelt leren kinderen al spelend en luisterend over de pracht die de natuur ons te bieden heeft. Vanuit het dal in Ellmau, een van de pareltjes van de Oostenrijkse Alpen, kom je met de kabelbaan op de Hartkaiserberg terecht. Met de avonturenkaart, die je bij aankoop van je liftkaartje hebt gekregen, trek je erop uit, in een indrukwekkend mooi berglandschap, omgeven door de Alpen. Ruw en woest, maar ook romantisch en sprookjesachtig. Onderweg kom je Ellmi’s vrienden tegen, reuzenbloemen van hout, de schat van de kobolden en nog zoveel meer. Op speciale borden krijg je uitleg over de heilzame planten die er groeien en de kruiden die je op het aromapad kan ruiken. Ellmi's toverwereld opent de ogen, oren en neus. Trouwens, weet je wat de bovenste regel van de toverwereld precies zegt? “Waardeer de natuur en waardeer het leven, er zal nooit iets mooiers

bestaan. Hef je hand nooit op uit woede, geloof in de liefde, trouw en moed!” Daar kan je wel even mee verder, neen?

Heksenwater Even verderop, in Söll, bevindt zich het wonderbaarlijke natuurbelevingspark Hexenwasser, op een hoogte van 1150 meter. Hier staat water centraal: kinderen kunnen door het water stappen, met hun voeten in de modder ploeteren, een wasbeurt krijgen met heksenwater … Op het langste blotevoetenpad van Oostenrijk beleven jong en oud samen plezier. De ‘sounding stones’ garanderen een blik van pure verwondering bij je kroost: als je de basalten stenen zachtjes aanraakt, beginnen ze te trillen en brengen ze geluid voort. In het bijenhuis, een van de 60 creatieve stations in Hexenwasser, krijg je deskundige uitleg van een echte bijenhouder. Wist je bijvoorbeeld dat bijen in een 8-vorm vliegen als er zich bloemen op meer dan 150 meter afstand bevinden en in een 0-vorm als die bloemen zich op minder dan 150 meter bevinden? Wist je dat één bijenkolonie bestaat uit 300 mannetjes en … 50.000 vrouwtjes? En wist je dat een bijenkoningin 2000 eitjes per dag legt? Dat is het equivalent van een vrouw die zestien kinderen per dag baart. De koningin beslist overigens zelf of ze een vrouwtje dan wel een mannetje baart. In de

34 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 34

20/01/14 15:07


foto's: P. von Felbert

foto: M. Hoerl

vakantie

Simonalm kunnen kinderen dan weer zelf een donut maken: deeg rollen, vullen met confituur of kaas en in de oven stoppen. Ze krijgen meteen het resultaat van hun werk te zien en mogen hun zelfgemaakte lekkernij natuurlijk ook lekker oppeuzelen.

aan de ingang van Hexenwasser, voorzien van een groot buitenterras en een heuse speeltuin. Proef er zeker de huisgerookte forel, een ware delicatesse.

Ontbijt op de berg

Söll en Ellmau maken deel uit van het Wilder Kaiser-gebied, waar natuurbeleving en ecologisch toerisme hoog in het vaandel worden gedragen. De lokale overheid en de inwoners hebben een groen hart. Je vindt er zelfs een Kneipp Experience Village, genoemd naar de beroemde Oostenrijkse natuur- en geneeskundige Sebastian Kneipp. Lokale tradities, de plaatselijke cultuur en waarden worden met zorg bewaard. Tegelijk probeert men een hedendaagse en zelfs innovatieve invulling aan die waarden te geven, getuige de investeringen in biologische landbouw, zonne-energie en het scheiden en verwerken van afval. Op de groene heuvels groeien meer dan 1000 verschillende bloemenen plantensoorten. De Wilder Kaiser Hiking Specialists, een team van opgeleide wandelgidsen, nemen je mee op pad en vertellen je alles over de geneeskundige kracht van de planten en kruiden die je ziet. Met de Wilder Kaiser Guest Card heb je recht op vijftien gratis gegidste wandelingen. Meer voordeel: de Kitzbühel Alps Summer Card geeft je

Hexenwasser wordt ‘uitgebaat’ met het grootste respect voor de natuur. Een frappant voorbeeld: in het park vind je geen vuilbakken om vuilnis in te gooien. De redenering luidt: als je het niet te lastig vindt om volle flessen water mee te brengen, zal je het zeker niet te lastig vinden om lege flessen terug mee te nemen bij je vertrek. En het werkt: het hele park is kraaknet. De wandelroute is ruim zeven kilometer lang, maar je verveelt je geen seconde. Hier breng je makkelijk een hele dag door. Om voldoende krachten op te doen, begin je de dag met een overheerlijk én gezond ontbijt in een van de berghutten annex restaurants in de naaste omgeving. Het “Breakfast on the Mountain”-aanbod is een begrip in de streek. Je geniet van superverse charcuterie, kaas van eigen bodem, de meest diverse confituren, zelfgemaakt brood en fantastische sapjes op basis van plaatselijke kruiden en bloemen. En dat alles met een spectaculair uitzicht! Een aanrader is Bergrestaurant Gründlalm, zowat

Wilder Kaiser

Söll behoort tot de meest fietsvriendelijke plaatsen van Tirol

toegang tot 29 kabelliften en levert je 50 procent korting op in de zwembaden in de buurt en andere toeristische attracties.

De Bergdokter Wilder Kaiser is verschillende keren uitgeroepen tot het beste skigebied van Oostenrijk, maar toont in de zomer pas zijn volle schoonheid. Söll behoort tot de meest fietsvriendelijke plaatsen van het land. Ook golfen, zwemmen en bergbeklimmen (zelfs voor kinderen) behoren tot de mogelijkheden. De dorpjes, en zeker Ellmau, baden in gezelligheid. De livemuziek en Schmankerl-standen op de Ellmauer zomernacht brengen elke week entertainment in het dorp. ’s Avonds kan je onder begeleiding een wandeling maken door het bos tot aan een wondermooi meer. De vele bergmeren in Wilder Kaiser stralen een feeëriek karakter uit. Een weetje voor de ouders: de populaire DuitsOostenrijkse tv-serie “De Bergdokter” is in Ellmau opgenomen. En helemaal top: dit natuurparadijs bevindt zich op minder dan een uur rijden van München, Innsbruck en Salzburg. Overnachten doen we in het gezellig familiepension Feichter, ideaal voor een gezin met kinderen. EVA VENNEMAN Info: www.wilderkaiser.info

februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 35

35

20/01/14 15:07


Operatie Bravo

‘Operatie Bravo’ hommage a engagement van jongeren Dat jongeren zich wel degelijk sociaal engageren en zich in hun vrije tijd inzetten voor het wel en wee van hun medemensen, dat is nog maar eens bewezen door de deelnemers aan de Operatie Bravo van de socialistische mutualiteiten. Hoe verschillend van afkomst, opleiding en interesses de winnaars van de Operatie Bravo ook zijn, zij hebben één gemeenschappelijk kenmerk… sociaal engagement in de vorm van dienstbaarheid tegenover de samenleving. Vrijwilligerswerk op dit niveau vergt inzet maar ook discipline, want je neemt een verantwoordelijkheid op en geeft andere mensen hoop en uitzicht op een betere toekomst. Terzelfder tijd leg je jezelf de verplichting op om vol te houden. In die zin is vrijwilligerswerk ook verrijkend voor de vrijwilliger zelf. Dat blijkt ook uit de reacties van de winnaars die hierna aan het woord komen over het project waar zij aan meewerken en wat dat concreet oplevert.

Via deze weg wensen wij de laureaten van harte proficiat voor hun inzet. Maar er is meer. De laureaten hebben een 14-daagse inleefreis naar Zuid-Afrika gewonnen en we hebben afgesproken dat zij een dagboek bijhouden tijdens hun verblijf en dat zij hun ervaringen bundelen en hierover verslag uitbrengen in het oktobernummer van S-magazine.

MOHAMED OUAAMARI (1991, Antwerpen) Wat houdt het project in? “Ik zet mij voor meerdere projecten in maar hier beperk ik mij tot Free Hands dat twee jaar geleden is opgericht door een 10-tal jonge ‘allochtone’ studenten en nu zo’n 300 vrijwilligers telt, die als rolmodel fungeren voor de jongeren in Borgerhout. Free Hands levert vrijwilligers voor maatschappelijke en liefdadigheidsprojecten, projecten uit het hart noem ik die. Wij hebben ook een voetbalclub ZVC Coeura waar jonge voetballers een professionele begeleiding krijgen, in ruil moeten zij zich ook op school professioneel laten begeleiden. Studiebegeleiding is een belangrijk onderdeel van onze werking. Het voorbije jaren hebben wij zo’n 45 studenten met gerichte begeleiding helpen slagen waardoor ze aan zelfvertrouwen hebben gewonnen en gemotiveerd zijn om verder te studeren. Wij beschikken over een team van psychologen dat gratis ter beschikking staat van jongeren die het mentaal moeilijk hebben omwille van culturele, religieuze of familiale omstandigheden. Ikzelf ben vooral betrokken bij de jeugdwerking en het organiseren van activiteiten voor jongeren. Ik beschik over ervaring met projectmatig werken en ben de stuwende kracht achter een team dat projecten uitdenkt en uitwerkt.”

Geef eens een concreet voorbeeld van zo’n project. “Met ‘Een ton rosse centjes’ focussen we op de verkwisting van geld en water in de wereld; met de opbrengst van onze inzamelacties financieren we de bouw van een 7-tal waterinstallaties in de hoorn van Afrika. We hebben op zo’n 50-tal plaatsen actie gevoerd met een rondreizende (nagebouwde) waterput. Ons objectief bestond erin één ton of 1.000 kg aan 1, 2 en 5 centjes in te verzamelen maar uiteindelijk zijn we geëindigd op 1.250 kg. Tel daar nog de giften bij van mensen-met-een-warm-hart die ons project genegen zijn en we kwamen uit op een bedrag van 21.000 euro. Deze actie voerde ons ook langs de scholen waar we toelichting gaven bij de waterverkwisting en het watertekort in de wereld, dat vooral de bevolking in de armste landen treft. History for the future is een tweede project waarbij we ontmoetingen organiseren tussen allochtone jongeren en autochtone bejaarden uit Borgerhout. De tegenstelling tussen twee werelden kan niet groter zijn, toch heeft het project een grote respons gekregen en evalueren de deelnemers History for the future als zeer positief. Jongeren en ouderen praten er vrijuit over wat hen bezighoudt, over de wederzijdse vooroordelen maar ook over het belang van solidariteit tussen generaties en gemeenschappen.” Alsof dat nog niet volstaat, begeleidt Mohammed ook nog vier studenten die chemie, fysica en wiskunde studeren. Die komen elke week langs, samen overlopen ze de resultaten en moeilijkheden. Hij beheert daarnaast de website en sociale media van de organisatie. “Ik ben ook bezig met het opstarten van een multimediakanaal voor jongeren dat hen moet toelaten om op een goedkope en leuke manier in contact kunnen komen met digitale media.” Met de verschillende projecten waar hij aan meewerkt, bereikt Mohammed in het Antwerpse enkele duizenden mensen van alle leeftijd en met een verschillende culturele, religieuze en sociale achtergrond.

36 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 36

20/01/14 15:07


e aan sociaal NADIRA DE MEYER (1990, Kalken) Samen inburgeren “Ik werk mee aan het project Samen Inburgeren dat mensen van een vreemde cultuur en origine helpt bij hun zoektocht naar werk. Via uiteenlopende activiteiten proberen we een vriendschappelijke relatie uit te bouwen én hopen we de deelnemers wegwijs te maken in onze samenleving. Belangrijk daarbij is dat zij onze taal leren. Wij helpen hen daarbij en zoeken samen naar een manier die het best tegemoetkomt aan hun hun mogelijkheden en beschikbaarheid.” Wie zijn de mensen die u helpt? “De inburgeraar, de mens die integreert en wil netwerken in België. In mensen die niet gemotiveerd zijn om in België een nieuwe toekomst uit te bouwen, steken we geen tijd. Wie die mensen zijn? Het betreft zowel vrouwen als mannen, ze komen letterlijk uit alle hoeken van de wereld en zijn van alle leeftijd. Onze aanpak werkt want in de praktijk slagen wij erin om mensen snel aan een aangepaste baan te helpen en hen op weg te zetten naar een volwaardige integratie. Ikzelf ben actief in het Antwerpse (vzw Werkvorm) maar Samen inburgeren loopt ook in andere steden. De eerste ontmoeting met een kandidaat-inburgeraar heeft meestal plaats bij haar of hem thuis. Inburgeraar en begeleider treffen elkaar op een wekelijkse of tweewekelijkse basis. Na de eerste maand is er een evaluatiegesprek om na te gaan of er een voldoende basis is om op de ingeslagen weg verder te gaan.” Samen Inburgeren is een gemeenschappelijke initiatief van de Vlaamse Overheid, het Agentschap Binnenlands Bestuur en het kruispunt Migratie Integratie. Samen Inburgeren wil lokale initiatieven zoals de vzw Werkvorm ondersteunen en stimuleren met de website www.sameninburgeren.be en doe-het-zelf pakket.

KIMBERLY DE FRENE (1990, Desselgem) Bezige bij met een ruim werkveld “Ik ben met verschillende zaken tegelijkertijd bezig. Zo ben ik voorzitster van de vrouwenvereniging Vivia Waregem die jaarlijks een sinterklaasontbijt organiseert inclusief een speelgoedinzamelactie ten voordele van kansarme gezinnen. Voor kankerpatiënten van het UZ Gent werken we jaarlijks een wandeltocht uit wat er toe heeft geleid dat ik buddy ben geworden van een kankerpatiënt. Daarnaast ben ik de stuwende kracht achter de vzw Alarm die activiteiten uitwerkt voor kansarme jongeren. Ik ga ook elke week wandelen met de hond van een goede kennis die vorig jaar een zware operatie heeft ondergaan en nog last heeft van evenwichtsstoornissen. Zo’n actie klinkt misschien banaal maar je zou verstomd staan van wat die geste voor hem en uiteindelijk ook voor mij betekent. Soms heb ik de indruk dat mensen vergeten zijn wat solidariteit inhoudt voor de sociale samenhang in de samenleving en dat je daarvoor niet altijd een televisieshow met bekende vedetten nodig hebt. Zo organiseren de vrouwenverenigingen in Waregem jaarlijks een verwendag voor de mantelzorgers - als dank en erkentelijkheid voor wat zij dag in dag uit doen voor hun medemensen.” Wat drijft je om mensen te helpen? “Ik bestrijk in feite een ruim actieterrein dat zowel kansarme jongeren en gezinnen, kankerpatiënten als mantelzorgers omvat - inclusief een huisvriend en zijn hond. Geloof me, ik heb nog nooit een optelsom gemaakt van wat ik allemaal doe en voor wie. Mensen helpen zit gewoon in mijn genen, ik kan niet anders. Ik heb dat blijkbaar met de paplepel binnen gekregen, ik kom uit een rood nest met veel menselijke warmte.”

SAVANNAH EGGERS (1990, Deurne) Wat houdt het project in? “Ik zet mij al enkele jaren in voor het Tutoraatproject dat uitgaat van de universiteit van Antwerpen, waarbij studenten van het hoger onderwijs wekelijks bijles geven aan middelbare scholieren. De tutor treedt niet enkel op als leraar maar hij heeft ook een functie als begeleider, als vertrouwenspersoon en als voorbeeld. Bedoeling is te voorkomen dat kansarme en allochtone scholieren in het zogeheten watervalsysteem terecht komen, ze te motiveren en te stimuleren om verder te studeren na de middelbare school. Erin slagen om jongeren warm te maken voor een vak dat ze niet genegen zijn en ze te doen uitkijken naar bijlessen buiten de schooluren bezorgt mij een enorme persoonlijke genoegdoening. Bovendien heb ik zelf ook veel bijgeleerd over de impact van communicatie en interactie op menselijk gedrag. Het is dus voor alle betrokkenen een win-winsituatie.” Hoeveel personen worden geholpen? “Per semester begeleid ik twee klassen van gemiddeld 4 man die wekelijks bijles krijgen. Dat gebeurt in de school van de jongeren zelf.” URBAIN VANDORMAEL februari 2014 / S-magazine •

S-mag feb2014.indd 37

37

20/01/14 15:07


reportage

ZUID-AFRIKA

Beloofde land of schone schijn?

Je hoeft geen fortuin te betalen om drie rondjes mee te draaien op de carrouselvloer van de hoogste verdieping van het Ritzhotel in Kaapstad. Die 200 rand, zo’n 20 euro, geef je zeker niet uit voor de uitbundige glamour die je met de hotelnaam associeert.

grond zijn Kaapstad en de nabij gelegen badsteden langs de Atlantische Oceaan een erg aantrekkelijke "spic & span"-locatie. The Waterfront, met zijn reuzenrad tussen de pas gerenoveerde oude havengebouwen, gaat zelfs net te veel op een soort Disneyland gelijken.

Het interieur is aan een opfrisbeurt toe, maar je centen zijn wel meer dan goed besteed aan een lekker driegangenmenu met een passend Kaaps wijntje en het schitterende 360-graden-uitzicht op de stad en de Tafelbaai - zeker bij zonsondergang. En van zodra de duisternis gevallen is, krijgt het nieuwe Capetown Stadion met zijn feeërieke verlichting een hoofdrol in het spektakel. Ook op de begane

En wie geraakt niet gecharmeerd door de straten van Stellenbosch, omzoomd door oude eiken en kalkwitte huizen in KaapsHollandse stijl, tegen een achtergrond van goed onderhouden wijngaarden en het indrukwekkende Hottentots-Hollands Gebergte ? Voeg daarbij de producten van die wijngaarden, uitstekende wijnen afkomstig van een grote variëteit aan druivenrassen, en het mediterrane klimaat in combinatie met een verkoelende oceaanwind, en je hebt redenen te over om er voortdurend terrasjes op te zoeken.

Is dit het beloofde land? Is dit het Beloofde Land, het perfecte huwelijk tussen natuur en cultuur ? Is dit "paradise regained" ? Dan toch alleen maar voor wie weigert te kijken naar de woestijn van golfplaten-, plastic-, houten metaalafval die de Cape Flats, de vlakte ten oosten van de Tafelberg, overdekt en die moet doorgaan voor de behuizing van meer dan 2 miljoen mensen. Dan toch

alleen voor wie de blik afwendt van de aftandse stallingen op vele landerijen waarin landarbeiders en hun familie samenhokken en honger lijden, vlakbij de vruchtbare gronden die ze al generaties lang bewerken. Dan toch zeker niet voor ons die de verhalen gehoord hebben van vrouwen die ‘s nachts de gemeenschappelijke toiletten niet durven opzoeken in dit land met zijn recordaantal verkrachtingen of die geterroriseerd worden door een man die beweert alles te kunnen horen wat zij achter zijn rug vertellen omdat hij een SIM-kaart in zijn oor gestoken heeft. Dan toch zeker niet voor ons die de woede en de wanhoop gezien hebben in de blik van verachte landarbeidsters, die bij de waterbedeling het vee moeten laten voorgaan en die niet kunnen rekenen op de steun van de dienaars van de overigens uitstekende wetten die dit land rijk is. Dan toch zeker niet voor ons die de oneindige dankbaarheid gevoeld hebben van diezelfde landarbeidsters, alleen maar omdat zij erkend werden als menselijke wezens, in dit land met de hoogste ongelijkheidsgraad ter wereld, bijna 20 jaar na de afschaffing van de Apartheid. Ontwaakt, verworpenen der aarde...

CHRIS VAN DEN BOSSCHE

38 • S-magazine / februari 2014 S-mag feb2014.indd 38

20/01/14 15:07


MADEIR

A

G R O E P S R E I Z E N

TUNESIË, DJERBA

All-in

Afreis 26 april – 11 dagen/10 nachten

Djerba wondermooi en altijd zonnig eiland, waar ontelbare bronnen zorgen voor heel wat groen. De goudgele, zacht hellende stranden en de witte huisjes vervolledigen het decor. Clubhotel Riu Palm Azur****: vriendelijke service, verzorgde keuken, mooie ligging aan een fijnzandstrand. Op 6 km van Midoun en 23 km van Houmt Souk. Twee zoetwaterzwembaden, zonneterras en tuin. Gratis ligzetels en parasols aan het zwembad en het strand, gratis handdoekenservice aan het zwembad. Alle kamers beschikken over badkamer, centrale airco/verwarming, telefoon, satelliettelevisie, koelkast, safe en balkon of terras. Zeezicht mits toeslag. All-in: gevarieerde buffetten ontbijt, lunch en avondmaal. Selectie van nationale alcoholische en niet-alcoholische dranken in de bars en restaurants. 3 tennisterreinen, pingpong, omnisportterrein, beachvolley, minigolf, gymnastiek en fitness. Animatie overdag en avondanimatie met shows of livemuziek. Betalend: tennislessen, biljart, uitstekend spacentrum met sauna, massage, diverse behandelingen Inbegrepen in de prijs: chartervlucht Zaventem-Djerba en terug ■ maaltijden tijdens de vluchten ■ 10 overnachtingen All-in ■ Nederlandstalige begeleiding ■ luchthaventaksen ■ btw ■ bagage- en annuleringsverzekering ■ brandstofgarantie. Prijs per persoon (minimum 20 deelnemers) Tweepersoonskamer 26 april 855 euro

Tweepersoonskamer zeezicht 910 euro

TURKIJE – EGEISCHE KUST – IÇMELER/MARMARIS

Single 955 euro

All-in

Afreis 5 juni en 9 oktober – 11 dagen/10 nachten

Geen toeslag single!

Azuurblauwe zee, prachtige baaien, stranden en een bevallige omgeving, tevens ideale uitvalsbasis voor excursies en alle mogelijke toeristische voorzienigen. Munamar Beach Hotel vormt één geheel Munamar Residence Hotel waarvan de faciliteiten gemeenschappelijk zijn. De maaltijden van All Inclusive formule worden genoten in Munamar Beach Hotel. Ideale ligging aan de promenade, het strand en vlakbij het centrum van Içmeler met schitterend zicht op de baai. Televisiesalon, bibliotheek, kapsalon en shops. Buffetrestaurant, 2 à-la-carterestaurants, bar met livemuziek of dj, 2 poolbars. Kamers met badkamer, individuele airco, telefoon, satelliet-tv, minibar, safe en balkon. Beperkt aantal singles in bijgebouw, zonder toeslag. 2 zoetwaterzwembaden, zonneterras. Gratis ligzetels en parasols aan de zwembaden en het strand. Betalend: massage, peeling en watersporten aan het strand. All-in: ontbijt, middag- en avondmaal in buffetvorm, 1x/week avondmaal in het à-la-carterestaurant, snack, selectie van lokale alcoholische en niet-alcoholische dranken, minibar, pingpong, fitness , sauna, Turks bad. Lichte animatie. Inbegrepen: chartervlucht Zaventem-Dalaman en terug ■ maaltijden tijdens de vluchten ■ 10 overnachtingen All-in ■ Nederlandstalige begeleiding– btw ■ luchthaventaksen ■ bagage- en annuleringsverzekering ■ brandstofgarantie. Prijs per persoon (minimum 20 deelnemers) 5 juni 9 oktober

Tweepersoonskamer 895 euro 770 euro

Tweepersoonskamer hoofdgebouw 958 euro 799 euro

COSTA DEL SOL, TORREMOLINOS

All-in

Afreis 17 juni – 10 dagen/9 nachten Afreis 6 oktober – 12 dagen/11 nachten

Torremolinos paradijs voor wie van zon, zee en strand houdt. Hotel Riu Costa Lago **** in typische Andalusische stijl ligt rustig vlakbij de strandpromenade. Shops op 100 meter en bushalte vlakbij, 2 kilometer van het centrum. Restaurant en salonbar met terras. Zoetwaterzwembad, zonneterrassen met gratis ligstoelen, parasols en douches, grote tuin. Gratis: pingpong, petanque, vogelpik, gym en aquagym. Licht animatieprogramma: livemuziek of shows. Kamers met badkamer, tegelvloer, centrale airco/verwarming, safe, telefoon, satelliettelevisie, balkon of terras. All-in gevarieerde buffetten voor ontbijt, middag- en avondmaal, koffiebreak – themabuffet (1 keer per week) – selectie van lokale alcoholische en nietalcoholische dranken in de bars en het restaurant. Inbegrepen in de prijs: chartervlucht Zaventem - Malaga en terug ■ maaltijden tijdens de vluchten ■ 9, resp.11 overnachtingen All-in ■ Nederlandstalige begeleiding ■ btw ■ luchthaventaksen ■ bagage- en annuleringsverzekering ■ brandstofgarantie. Prijs per persoon (minimum 20 deelnemers) 17 juni 9 oktober

Tweepersoonskamer 920 euro 975 euro

Single 1080 euro 1145 euro

Geen toeslag single!

hèt blo wonderemmeneiland met ooie wan delroute s 5 septem (8 dagen ber Hotel Ra /7 nachten) halfpens ga*** te Funch ion. 915 a euro. l,

medische begeleiding

All-in

Geen toeslag single!

E TURKIJ reske het pitto r a a n s lu met S-Preis bij Bodrum t u g Tur hten) n/9 nacll-in, e g a d 0 (1 ,A 22 aprila Blanche*****pen. L e l r e g Hot appen inbe 2 uitst ro. 940 eu

ALGARVE

Geen toeslag single!

All-in

verblijf met S lus in de prachtige Alg-P arve 3 & 10 juni (10 dagen/9 nachten) Hotel Riu Gu an a****, All-in, 2 uitstappen ar in b eg repen. 1290 euro.

ONIË MACED t van dere kan n a n e e ontdek tember Europa 17 juni & 2 sep 13 mei,en/7 nachten)het (8 dag ranit****aan ion, 3 Hotel G eer, halfpensen. Ohridmpen inbegrep o. uitstap Vanaf 810 eur KEULEN

In samenw erking met

kom en v onderschearken deze onbekend tte stad, vlakbij en 9 mei (3 Hotel IbisdCagen/2 nachten) logies en o entrum***, Vanaf 180 ntbijt, treinreis. euro.

Info en inschrijvingen: www.azura-travel.be - 02 515 04 73 Azura, Sint-Jansstraat 32, 1000 Brussel, groepsreizen@azura-travel.be Voor alle reizen geldt: prijzen per persoon • administratieve kosten inbegrepen • brandstoftoeslagen en wijzigingen van wisselkoersen mogelijk • uitgebreid programma op verzoek • voorbereiding, bemiddeling en uitvoering van de reizen door AZURA cvba ondernemingsnummer 0415-795-547, RPR Luik, vergunning A1374. Voorwaarden Azura-prijs voor leden van de Socialistische Mutualiteiten zie www.azura-travel.be

S-mag feb2014.indd 39

20/01/14 15:07


Vanaf nu herken je ons aan ons nieuw logo en ons nieuw kleedje. Maar we blijven hetzelfde ziekenfonds waarop je kan rekenen voor kwaliteitsvolle diensten en voordelen. Even warm en even comfortabel, met een ijzersterk engagement. Onze thuiszorgdiensten en socioculturele verenigingen maken ons aanbod compleet.

Backcover_S-Magazine_newlogo2014_v4.indd 1 S-mag feb2014.indd 40

S-magazine - Maandblad van de Socialistische Mutualiteiten nr. 400 - februari 2014 - Verantwoordelijke uitgever: P. Callewaert Sint-Jansstraat 32-38, 1000 Brussel

Een nieuw logo voor je vertrouwde ziekenfonds

17/01/2014 09:34:51 20/01/14 15:07

S-Magazine februari 2014  

Maandelijks gezondheidsmagazine van de Socialistische Mutualiteiten