Issuu on Google+

ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4 : ΧΩΡΟ΢ Όηαλ θάπνηνο δηαζέηεη αθίλεηε πεξηνπζία ηελ νξηνζεηεί ρηίδνληαο γύξσ ηεο έλα θξάρηε. Καη ζην ζθάθη επίζεο, ρηίδνπκε θξάρηε, κόλν πνπ γηα δνκηθά πιηθά ρξεζηκνπνηνύκε πηόληα. Κανόνας τώροσ 1: Ο πεξηζζόηεξνο ρώξνο απνηειεί πιενλέθηεκα γηα ηνλ απινύζηαην ιόγν, όηη όζν πεξηζζόηεξν ρώξν θαηαιακβάλνπκε, ηόζν πεξηζζόηεξα ηεηξάγσλα δηαζέηνπκε γηα λα θηλεζνύλ ηα θνκκάηηα καο. Κανόνας τώροσ 2: Η πιεπξά πνπ δηαζέηεη πεξηζζόηεξν ρώξν πξέπεη λα απνθεύγεη ηηο αιιαγέο γηα λα κελ επηηξέςεη ζηα αληίπαια θνκκάηηα ειεπζεξία θηλήζεσλ. Κανόνας τώροσ 3: Η πιεπξά πνπ δηαζέηεη ιηγόηεξν ρώξν πξέπεη λα επηδηώμεη αιιαγέο θνκκαηηώλ ώζηε ε θαηάζηαζε ζην ζηξαηόπεδό ηεο λα βειηησζεί. Κανόνας τώροσ 4: Η εθκεηάιιεπζε ηεο ππεξνρήο ζε ρώξν ζπρλά πξνϋπνζέηεη ηελ γξήγνξε κεηαθνξά θνκκαηηώλ από ηε κία πηέξπγα ζηελ άιιε, έηζη ώζηε ηα δπζθίλεηα θνκκάηηα ηνπ αληηπάινπ λα βξεζνύλ εθηόο ζέζεο. Κανόνας τώροσ 5: Η θαηνρή ρώξνπ ζηε ζθαθηέξα δεζκεύεη δπλάκεηο γηα ηε δηαθύιαμή ηνπ. Ο θίλδπλνο λα δηαζπαζηεί ε αιπζίδα ησλ πηνληώλ, πνπ δίλνπλ ην πιενλέθηεκα ζε ρώξν θαξαδνθεί θαη ζε πεξίπησζε πνπ επηηεπρζεί νη ζπλέπεηεο είλαη ζπλήζσο θαηαζηξνθηθέο. Η θαηνρή ρώξνπ είλαη κία ζεκαληηθή αζπκκεηξία , όκσο από κόλε ηεο δελ κπνξεί λα θξίλεη ην απνηέιεζκα κηαο παξηίδαο. Απηό πνπ ε πξάμε δείρλεη είλαη όηη νη κεγάινη ζθαθηζηέο ηελ θαηάιιειε ζηηγκή, όηαλ ηα θνκκάηηα ηνπο έρνπλ θαηαιάβεη ηηο βέιηηζηεο ζέζεηο, κεηαζρεκαηίδνπλ ηελ ππεξνρή ζε ρώξν ζε κία άιιε απνθαζηζηηθήο ζεκαζίαο αζπκκεηξία.

ΠΑΡΣΙΓΑ 1 Α. Anderssen – W. Steinitz , London 1866 1.e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 Nf6 4. d3 d6 5. Bxc6?! ε πξώηε αζπκκεηξία ειαθξνύ θνκκαηηνύ, ε νπνία όκσο έρεη λόεκα κε ηελ ηδέα d2-d4, όρη ηώξα πνπ έρεη παηρηεί d2-d3. 5…bxc6 6. h3 ηα ιεπθά θαζπζηεξνύλ θνβνύκελα ην ...Bg4. 6…g6! κε ζηόρν ηνλ έιεγρν ηνπ θέληξνπ κε ηνλ Βg7 θαη ηελ πξνώζεζε ηεο κάδαο ησλ πηνληώλ ζηελ πηέξπγα ηνπ βαζηιηά. 7.Nc3 Bg7 8.0-0 0-0 9. Bg5?! h6 10. Be3 c5 ζηαζεξνπνηώληαο ην θέληξν 11. Rb1 Ne8! αλνίγνληαο ην δξόκν γηα ην f- πηόλη. 12. b4 cxb4 13. Rxb4 c5 14. Ra4 παξάηνικν ν πύξγνο πξέπεη λα κείλεη ζηελ b ζηήιε. 14…Bd7 15. Ra3 f5 « Η θάιαγγα ησλ πηνληώλ επειαύλεη». (Lasker) 16. Qb1?! 16. Nd5 f4 17. Bd2 g5 18. Nh2 16….Kh8?! ν καύξνο κπνξνύζε λα παίμεη 16...fxe4!? κε πεξηπινθέο , αλ όκσο ήζειε κε θάζε ζπζία λα ηηο απνθύγεη ζα έπξεπε λα παίμεη 16...Νc7 αθνύ ην 17. Qb7 ? Rb8 18. Qxa7 Ra8 ράλεη γηα ηνλ ιεπθό. 17. Qb7 a5 18. Rb1 18.Rb3!? 18…a4 19 Qd5?! ππνρώξεζε ηα ιεπθά έπξεπε λα ζπλερίζνύλ κε 19.Nd5 19…Qc8 20. Rb6 Ra7 21. Kh2 f4 22. Bd2 g5 23. Qc4 Qd8 24. Rb1 ην 24. Νd5! ήηαλ απαξαίηεην θαζώο εμαζθάιηδε αληηπαηρλίδη. 24...Νf6?!


24…Nc7! κε αλεκπόδηζηε έθνδν ησλ πηνληώλ. 25. Κg1?! έπξεπε 25. Νb5! κε όια ηα ελδερόκελα αλνηρηά.

Τα ιεπθά θαίλεηαη λα έρνπλ ην πιενλέθηεκα. Καηέρνπλ ηελ b ζηήιε πηέδνπλ ην απνκνλσκέλν a4 πηόλη , ε βαζίιηζζα από ην ηζρπξό ηεηξάγσλν c4 ειέγρεη ηελ a2-g8 δηαγώλην, θαη θπζηθά έρνπλ ζηελ δηάζεζε ηνπο ην εμαηξεηηθό ηεηξάγσλν d5. Σε όια απηά ηα καύξα έρνπλ λα αληηηάμνπλ ηελ σπεροτή τώροσ πνπ ηνπο εμαζθαιίδεη ε επθίλεηε κάδα πηνληώλ ζηελ πηέξπγα ηνπ βαζηιηά. Τν δεύγνο ησλ αμησκαηηθώλ δελ θαίλεηαη λα παίδεη πξνο ην παξόλ ελεξγό ξόιν, όκσο ηα πξάγκαηα ζα αιιάμνπλ κόιηο ε θάιαγγα ησλ πηνληώλ πξνσζεζεί θαη δεκηνπξγεζνύλ ηα πξώηα ξήγκαηα ζηελ άκπλα ηνπ ιεπθνύ βαζηιηά. Τόηε ηα καύξα θνκκάηηα ζα έξζνπλ άλεηα θαη γξήγνξα ζηελ επίζεζε, ζε αληίζεζε κε ηα ιεπθά πνπ ν περιορισμένος τώρος ζα ηα εκπνδίζεη λα πάξνπλ ηηο ζσζηέο ακπληηθέο ζέζεηο. 25...Νh7 « Μόιηο πξνζηαηεπηεί ην g- πηόλη , ε θάιαγγα ησλ πηνληώλ κπνξεί λα ηεζεί ζε θίλεζε» (Lasker) 26. Kf1 h5 27. Ng1? Ήηαλ ε ηειεπηαία επθαηξία γηα ην 27. Νb5! 27…g4 28. hxg4 hxg4 29.f3? Qh4 30. Nd1 Ng5 ηα καύξα εθκεηαιιεπόκελα ηελ ππεξνρή ρώξνπ ηνπο βειηηώλνπλ ηα θνκκάηηα ηνπο πξηλ από ην ηειηθό ρηύπεκα. 31. Βe1 Qh7 32. d4 απειπηζία! 32...gxf3 33. gxf3 Nh3!? 34. Bf2 Nxg1 35. dxc5 Qh3+ 36. Ke1 36. Kxg1? Rg8 36…Nxf3+ 37. Rxf3 Qxf3 38. Nc3 dxc5 39. Bxc5 Rc7 40. Nd5 Rxc5 41. Qxc5 Qxe4+ 42. Kf2 Rc8 43. Nc7 Qe3+ 0-1

ΠΑΡΣΙΓΑ 2 J. R. Capablanca – F. Marshall, New York 1909


1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 d6 4. c3 Bg4?! 5. d3 Be7 6. Nbd2 Nf6 7. 0-0 0-0 8. Re1 h6?! Πνιύ αξγό έπξεπε 8...Nd7 9. Nf1 Nh7?! 10. Ne3 Bh5 11. g4! Bg6 12. Nf5 h5? Είλαη αλάγθε λα βνεζά θαλείο ηνλ αληίπαιό ηνπ ζηελ πηέξπγα όπνπ ν ίδηνο δέρεηαη επίζεζε;! Ο Marshall αλνίγεη ηελ h- ζηήιε , πάλσ ζηελ νπνία γίλεηαη καη, ηίπνηα πεξηζζόηεξν θαη ηίπνηα ιηγόηεξν! 13. h3 hxg4?! θαιύηεξν ήηαλ ην 13...Bg5! 14. hxg4 Bg5 15. Nxg5 Nxg5 16. Kg2 d5 17. Qe2 Re8 18. Rh1 Re6

Η θίλεζε απηή ραξαθηεξίζηεθε σο κηα από ηηο πεξίθεκεο δηαβνιηθέο παγίδεο ηνπ Marshall , ζηελ πξαγκαηηθόηεηα δελ ππάξρεη θακία παγίδα. Αο δνύκε όκσο αλαιπηηθά ηη αθξηβώο ζπκβαίλεη ζηε ζέζε. Τα καύξα πξνθαινύλ ηα ιεπθά λα παίμνπλ: 19. Βxg5! Qxg5 20. exd5 Bxf5 21. dxe6 Bxg4 22. exf7+? Kxf7 23. Qe3 (ζην 23. f3! o καύξνο έρεη κόλν δηαξθέο ζαρ : 23...Βh3+ 24. Kf2 Qh4+ 25. Ke3 Qf4+) 23…Bh3+!! αθνινπζνύκελν από καη. Όκσο ν ιεπθόο δελ είλαη ππνρξεσκέλνο λα παίμεη 22. exf7+? Αιιά κπνξεί λα επηιέμεη ην 22. Qe3! Qg6 ( 22…Qxe3 23. exf7+ ) 23. Qg3 Qxe6 24. Bc4 Qg6 25. Rh4 Bf5 26. Qxg6 Bxg6 27. Rah1 κε θεξδηζκέλε ζέζε. Επίζεο άζρεκν γηα ηα καύξα είλαη ην 21...Βxe6 ( αληί ηνπ 21.... Bxg4) 22. Bxc6 bxc6 23.f3. Τη έθαλε ν Capablanca; Μάιινλ δελ αζρνιήζεθε θαη πνιύ κε όιεο απηέο ηηο πεξηπινθέο θαη έπαημε: 19. Qe3 θαζώο ην πλεονέκτημα τώροσ έρεη κόληκν ραξαθηήξα θαη δελ απαηηνύληαη άκεζα κέηξα. 19...f6 20. Ba4! ν αμησκαηηθόο ηεο ηζπαληθήο θαηεπζύλεηαη ζηελ ζσζηή δηαγώλην a2-g8. 20…Ne7 21. Bb3 c6 22. Qg3 a5?! 23. a4 Nf7 24. Be3 b6 θαιύπηεη ην c5 ηεηξάγσλν αιιά ην b6 πίνλη είλαη πιένλ κόληκε αδπλακία. 25. Rh4 Kf8 26. Rah1 Ng8 27. Qf3! Βxf5 28. gxf5 Rd6 29. Qh5 Ra7 30. Qg6 Nfh6 31. Rxh6 gxh6 32. Bxh6+ Ke7 33. Qh7+ Ke8 34. Qxg8+ Kd7 35. Qh7+ Qe7 36. Bf8 Qxh7 37. Rxh7+ Kc8 38. Rxa7 1-0 Αθνινπζεί κηα εληππσζηαθή παξηίδα κε απίζηεπηεο ηαθηηθέο δπλαηόηεηεο πνπ πξνθύπηνπλ από ηηο έληνλεο αζπκκεηξίεο ρώξνπ ζηηο δύν πηέξπγέο ηεο ζθαθηέξαο.


ΠΑΡΣΙΓΑ 3 V. Smyslov – V. Liberzon , Riga 1968 1. c4 e5 2. Nc3 Nc6 3. g3 g6 4. Bg2 Bg7 5. Rb1!? d6 6. b4 a6 7. e3 f5 8. Nge2 Nf6 9. d3 0-0 10. 0-0 Bd7 11. a4 Rb8 12. b5 axb5 13. axb5 Ne7 ην άλνηγκα ηειείσζε θαη ηα πξάγκαηα έρνπλ μεθαζαξίζεη , ηα ιεπθά έρνπλ πλεονέκτημα τώροσ ζηελ πιεπξά ηεο βαζίιηζζαο , ελώ ηα καύξα ζηελ πιεπξά ηνπ βαζηιηά 14. Βa3! Be6 15. Qb3 ( κε ηελ ηδέα d3-d4 ) 15…b6 16. d4 απεηιώληαο 17. dxe5 dxe5 18. Rfd1 κε ηζρπξή πίεζε 16...e4 17. d5 Bf7 18. Nd4 Qd7? ςεπδναλάπηπμε αθνύ ε βαζίιηζζα ζηεξεί ην ηεηξάγσλν από ηνλ ίππν. 19. Βb2 g5 20 .Nce2 Kh8 21. Ra1 Ng6

22. f4! εμαιείθνληαο νξηζηηθά ην παηρλίδη ηνπ καύξνπ ζηελ πηέξπγα ηνπ βαζηιηά θαη απνθαιύπηνληαο ηηο αδπλακίεο ηεο ζέζεο ηνπ. 22...exf3 23. Rxf3 Ne7 24. Nc6 Rbe8 25. Ned4 NfXd5?! Η ζηξαηεγηθή κάρε έρεη θξηζεί θαη ηα καύξα απνθαζίδνπλ λα ζνιώζνπλ ηα λεξά. 26. cxd5? θαη ηα θαηάθεξαλ έπξεπε ςύρξαηκα λα παηρηεί 26. Rf2! Nf6 27. Nxe7 Rxe7 28. Nxf5 πνπ θεξδίδεη ακέζσο. 26...Βxd5 27. Nxf5!! απίζηεπηε ζπζία βαζίιηζζαο 27...Rxf5 δελ παίδεηαη ην 27...Bxb3? 28. Bxg7+ Kg8 29. Ncxe7+ Rxe7 30. Bxf8 Kxf8 31. Ra8+ Kf7 32. Nd4+ Kg7 33. Nxb3 , νύηε ην 27…Nxf5? 28. Qxd5 Bxb2 29. Raf1. 28…Bxg7+ Kg8! ςπρξαηκία! 29. Rxf5! Bxb3 30. Rxg5 Ng6! 31. Bh6 Qe6! ν καύξνο βξίζθεη ηηο θαιύηεξεο ακπληηθέο δπλαηόηεηεο. 32. h4! Qxe3+ 33. Kh2 Qc3 34. Rf1 Bc4 35. Rf2?! ( 35. Rf3!) 35…Qe1 36. Rgf5 Bxb5?? απηό είλαη ην κνηξαίν ιάζνο! Έπξεπε 36...Βe6! 37. Rf6 Kh8 38. Rf1 Qc3 39. h5 Qc5! κε αζάθεηα. 37. Βd2! Qb1 38. Bd5+ Kh8 ράλεη θαη ην 38…Kg7 39. Rf7+ Kh8 40. Bc3+ Ne5 41. Nxe5 dxe5 42. Rxc7 θαη 43. Βxe5+ 39. Bc3+ Ne5 40. Nxe5 dxe5 41. Rxe5 1-0


ΠΑΡΣΙΓΑ 4 Β. Spassky – E. Geller , Sukhumi 1968 1. e4 c5 2. Nc3 d6 3. g3 Nc6 4. Bg2 g6 5. d3 Bg7 6. f4 Nf6 7. Nf3 0-0 8. 0-0 Rb8 9. h3! b5 10. a3 a5 11. Be3 b4 12. axb4 axb4 13. Ne2 Bb7 13…Nd7!? 14. b3 Ra8 14…Nd7!? 15. Rc1 e6 16. g4 d5 κε θαιό παηρλίδη γηα ηα καύξα. 15. Rc1 Ra2 16. g4 Qa8?! 16…Qa5 ή 16…Qc7 17. Qe1 Qa6?! αλζεθηηθόηεξν ήηαλ ην 17...d5! 18. e5 Nd7 19. Qh4 e6 18. Qf2 Na7?! 18…Nd7

19. f5! ηα ιεπθά αξρίδνπλ ηελ επίζεζε ζηελ πηέξπγα ηνπ βαζηιία όπνπ έρνπλ ηελ σπεροτή τώροσ 19...Νb5 20. fxg6 hxg6? 20…fxg6 21. Ng5 Na3 πνιύ αξγά 22. Qh4 Rc8 23. Rxf6! exf6 24. Qh7+ Kf8 25. Nxf7! Rxc2? ηα καύξα ηειηθά πήξαλ ην c2 πηόλη όκσο ην ηίκεκα είλαη πνιύ βαξύ αθνύ ε άκπλα ηνπ βαζηιηά ηνπο θαηαξξέεη. 26. Βh6 Rxc1+ 27. Nxc1 Kxf7 28. Qxg7+ Ke8 29. g5 θαιό είλαη θαη ην 29. e5 Bxg2 30. e6 29…f5 30. Qxg6+ Kd7 31. Qf7+ Kc6 32. exf5+ 1-0 Η παηξίδα πνπ αθνινπζεί είλαη ηδηαίηεξα δηδαθηηθή θαη απνηειεί ππνδεηγκαηηθή εθαξκνγή ηνπ κανόνα 5.


ΠΑΡΣΙΓΑ 5 Α. Βeliavsky – A. Viswanathan , Munich 1991 1. d4 d6 2.e4 Nf6 3. Nc3 g6 4. f4 Bg7 5. Nf3 0-0 6. Be3 b6 7. e5 Ng4 8. Bg1 c5 ηα ιεπθά πξνζπαζνύλ λα θηηάμνπλ έλα ηζρπξό θέληξν πηνληώλ θαη θπζηθά ηα καύξα ην πιεπξνθνπνύλ κε όηη έρνπλ. 9. h3 Nh6 10. d5

Τα ιεπθά έρνπλ «θεξδίζεη» τώρο ζην θέληξν , όκσο βξίζθνληαη πίζσ ζηελ αλάπηπμε θαη έρνπλ ην βαζηιηά ηνπο αθόκα ζην θέληξν. 10....Βb7! αο δνύκε ηη ιέεη ν ίδηνο ν Anand γηα ηελ ζέζε: « Γλώξηδα ηελ ζεσξία, αιιά ζην ζπγθεθξηκέλν ζεκείν απνθάζηζα λα ηελ αγλνήζσ θαη απιά λα θνηηάμσ ηελ ζέζε. Η ηδέα είλαη όηη κόιηο παηρηεί ...e6 ην θέληξν ηνπ ιεπθνύ θαηαζηξέθεηαη. Μεηά ηηο αιιαγέο , ηα καύξα κπνξεί λα κείλνπλ κε έλα αδύλαην πηόλη ( γηα παξάδεηγκα ζην e6 ) αιιά απηό δελ πξνβιεκαηίδεη δηόηη ηα καύξα ζα έρνπλ δεκηνπξγήζεη πνιύ ελεξγεηηθό παηρλίδη γηα ηα θνκκάηηα ηνπο. 11. Qd2 Nf5 12. Bh2 dxe5 13. fxe5 e6! 14. 0-0-0 ( 14. d6 Nd7 θαη ην e5 πηόλη ζα πέζεη ) exd5 15. Nxd5 Nc6 16. c3 Ncd4 17. Nf6+ Bxf6 18. cxd4 Bg7 19. d5 c4 20. Be2 Rc8 21. Kb1 Bh6 22. Bf4 Bxf4 23. Qxf4 Bxd5 24. h4 c3 25. bxc3 Rxc3 26. h5 Ne3 27. Ng5 Qc7 28. Nxh7 Rb3+ 01 Βιβλιογραυία κευαλαίοσ 4: J. Silman : How to Reassess your Chess G. Kasparov: Οη κεγάινη πξνθάηνρνη κνπ, βηβιίν 1 G. Kasparov: Οη κεγάινη πξνθάηνρνη κνπ, βηβιίν 2 G. Kasparov: My great predecessors , part 3


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΧΩΡΟΣ