Issuu on Google+

najaar 2013 | www.hetliteratuurhuis.nl

© Taco Schreij

LITERATUUR OP HET PODIUM


WELKOM IN HET NIEUWE

LITERATUURHUIS Van Sacristie tot Literatuurhuis Het Literatuurhuis bewoont sinds kort een eeuwenoud, monumentaal pand aan de Oudegracht, dat zes eeuwen Utrechtse geschiedenis in zich draagt. De Oudegracht 237, een paar huizen naast Tivoli, was ooit als sacristie onderdeel van de Regulierenkerk, maar werd in 1580 het dobbellokaal van het zakkendragersgilde. Het zakkendragersbeeldje uit 1622 dat vanaf de straat boven het regulierspoortje te zien is, herinnert nog aan die bestemming. In later eeuwen werd de huidige karakteristieke gevel met de luiken gebouwd. Het Literatuurhuis houdt de komende tijd kantoor op deze schitterende locatie Ên organiseert er kleine literaire bijeenkomsten, filmvertoningen en workshops in het intieme zaaltje De Sacristie, genoemd naar een van de vele historische functies van het pand. Linksboven: gevel van het nieuwe Literatuurhuis Linksonder: fragment van het zakkendragersbeeldje boven de regulierspoort Onder: het interieur van het nieuwe Literatuurhuis Foto’s: Taco Schreij

2


WORD ONZE HUISVRIEND! Vrienden zijn voor Het Literatuurhuis heel belangrijk. Met uw vriendschap geeft u aan dat u de activiteiten van Het Literatuurhuis ondersteunt en literatuur in het algemeen een warm hart toedraagt. Onze vrienden hebben een streepje voor en krijgen diverse privileges bij voorstellingen en uitgaven. Huisvriend, 35 euro per jaar - U krijgt een persoonlijke Literatuurhuispas voor gratis toegang tot 6 voorstellingen van Het Literatuurhuis, geheel naar eigen keuze. - U ontvangt de speciale vriendennieuwsbrief, waarmee u als eerste op de hoogte bent van onze activiteiten en uw plaatsen kunt reserveren. - U ontvangt diverse kortingen op boekpublicaties van Het Literatuurhuis Huisvriend duo, 60 euro per jaar - Alle voordelen van een Huisvriend, maar dan voor twee personen.

Ben je onder de 26 jaar... ...en gaat een vriendschap nog wat ver, maar wil je wel korting? Neem dan alleen de Literatuurhuispas. Voor 20 euro kan je naar 6 voorstellingen naar keuze, inclusief het NK Poetry Slam (zie pagina 11) en de vele programma’s tijdens het Internationale Literatuurfestival City2Cities.

Literatuurhuisdonateur, vanaf 150 euro per jaar Het Literatuurhuis heeft een ANBI-status, waardoor uw bijdrage onder de geefwet valt. Neem voor de mogelijkheden gerust contact met ons op via info@hetliteratuurhuis.nl.

Ga voor het aanmelden als vriend of het aanvragen van een Literatuurhuispas naar: www.hetliteratuurhuis.nl.

3


W.G. VAN DE HULST FESTIVAL Dit jaar is het 50 jaar geleden dat een van Nederlands bekendste kinderboekenschrijvers W.G. van de Hulst overleed. Ter gelegenheid van deze gebeurtenis vinden in het najaar diverse feestelijke activiteiten plaats in Utrecht, de stad waar Van de Hulst zijn hele leven heeft gewoond en gewerkt.

Zie www.hetliteratuurhuis.nl voor het volledige programma en kaartverkoop. DE SCHRIJVENDE SCHOOLMEESTER Een hele generatie groeide op met Voetstapjes in de sneeuw, Peerke en z’n kameraden en de vele andere verhalen van W.G. van de Hulst (18791963). Als onderwijzer ontdekte Van de Hulst dat hij zijn leerlingen het beste bij de les kon houden met verhalen. Bij gebrek aan goede pedagogische vertellingen begon hij ze zelf te schrijven en putte daarbij inspiratie uit het werk van collega-schrijvers als Frederik van Eeden, zijn christelijke geloof en het leven in Utrecht. Van de bijna honderd titels die Van de Hulst in zijn loopbaan schreef zijn miljoenen exemplaren verkocht en vele vertalingen verschenen, waaronder in het Engels, Duits en het Japans.

GERESTAUREERD GRAF ONTHULD Bijeenkomst op begraafplaats Soestbergen za 21 sept | 11.00 | Gratis PORTRET VAN EEN SCHRIJVENDE SCHOOLMEESTER Feestelijke opening van het festival in de Geertekerk za 21 sept | 14.00 | €9,00/€7,50 IN DE VOETSPOREN VAN Tocht per paardentram langs alle Utrechtse Van de Hulst-plekken zo 22 sept | 10.30/13.30 | €12,50 W.G. VAN DE HULST. TOEN EN NU Koos Meinderts, Stephan Enter e.a. over de invloed van Van de Hulst ma 28 okt | 20.00 | €9,00/€7,50 EXPOSITIE: W.G. VAN DE HULST Manuscripten, parafernalia en meer in het Utrechtse Stadhuis 8 t/m 29 nov | Gratis

4


LITERATUURHUIS FILMTHEATER Boekverfilmingen en literaire documentaires

LOUIS COUPERUS di 24 sept Voorpremière documentaire ‘Lila inkt’ HEINRICH VON KLEIST zo 6 okt Verfilming van de klassieker ‘Michael Kohlhaas’ MULTATULI ma 14 okt Eenmalige filmvertoning naar het toneelstuk ‘Vorstenschool’ GAJTO GAZDANOV ma 11 nov Exclusieve filmvertoning naar ‘Het fantoom van Alexander Wolf’ JACK KEROUAC ma 9 dec Nederlandse première documentaire ‘What happened to Kerouac?’

COUPERUS

di 24 sept

Voorpremière documentaire Lila inkt Ter gelegenheid van het 150ste geboortejaar van Louis Couperus verschijnt in oktober 2013 de documentaire Lila Inkt. Het Literatuurhuis vertoont een exclusieve voorpremière. Schrijver/columnist Bas Heijne reist door het werkelijke en imaginaire landschap van Couperus’ leven en werk, op zoek naar de wortels van de romans De stille kracht, De boeken der kleine zielen en de Orlando-verhalen. Met inleiding door Rémon van Gemeren, een van de onderzoekers rond de documentaire en redacteur van Arabesken, het literaire tijdschrift rond Couperus. Nederlands gesproken

20.00 | Het Literatuurhuis | Oudegracht 237 | €5,-

5


FILMTHEATER LMTHEATER VON KLEIST zo 6 okt Verfilming van de klassieker Michael Kohlhaas Heinrich von Kleists novelle Michael Kohlhaas (1811) over de brave burger die het vertrouwen in de rechtsstaat verliest, spreekt nog altijd tot de verbeelding. Dit tijdloze verhaal is nu vertaald naar een indrukwekkend filmepos. Paardenhandelaar Michael Kohlhaas, gespeeld door Mads Mikkelsen (Jagten), leidt een gelukkig familieleven totdat een adelman hem onterecht twee paarden afneemt. Op dat moment begint voor Kohlhaas een bittere strijd voor rechtvaardigheid met de prachtige Franse Cezannen als décor. 20.00 | Filmtheater ‘t Hoogt | Met inleiding door germanist Julia Richter. Frans gesproken (Nederlands ondertiteld) Hoogt 4 | €8,50

MULTATULI ma 14 okt Eenmalige filmvertoning naar het toneelstuk Vorstenschool In een fictief koninkrijk staan vorst en volk op gespannen voet. Koningin Louise begeeft zich incognito onder haar onderdanen en stelt de onrechtvaardigheid van de onomstreden macht van de adel aan de kaak. Vorstenschool (1875) wordt beschouwd als Multatuli’s politieke testament. De verfilming werd in 1976 voor het eerst uitgezonden door de Vara en wordt nu eenmalig vertoond door Het Literatuurhuis ter gelegenheid van de Maand van de Geschiedenis - Vorst & Volk.

20.00 | Het Literatuurhuis | Oudegracht 237 | €5,-

6

Met inleiding door Laurens Ham, literatuurwetenschapper, Multatuli-kenner en essayist. Nederlands gesproken


Boekverfilmingen en literaire documentaires

GAZDANOV ma 11 nov Exclusieve filmvertoning naar Het fantoom van Alexander Wolf Het fantoom van Alexander Wolf (1947-1948) is het recent herontdekte meesterwerk van de Russische schrijver Gajto Gazdanov. Ter gelegenheid van de Nederlandse vertaling die dit najaar verschijnt, vindt in Het Literatuurhuis een exclusieve vertoning plaats van de Amerikaanse film The spectre of Alexander Wolf uit 1950 die is gebaseerd op Gazdanovs boek. Een soldaat denkt een moord te hebben gepleegd tijdens de Burgeroorlog. Tot hij een boek leest, waarin de moord wordt beschreven: door het slachtoffer zelf... 20.00 | Het Literatuurhuis | Oudegracht 237 | €5,-

Met inleiding. Engels gesproken

KEROUAC ma 9 dec Nederlandse première documentaire What happened to Kerouac? Jack Kerouac: vader van de Beat Generation, schrijver van On the road (1957) en icoon van de jaren ‘50 tegenbeweging. Wat gebeurde er toen de van oorsprong gesloten, zwijgzame Kerouac te maken kreeg met ongekende roem? Allen Ginsberg, Steve Allen, William Burroughs, Gregory Corso; iedereen van belang met betrekking tot Kerouac en het milieu en de tijd waarin hij leefde komt in deze nog nooit eerder in Nederland vertoonde documentaire aan het woord. © Tom Palumbo (CC)

Met inleiding. Engels gesproken (Nederlands ondertiteld)

20.00 | Het Literatuurhuis | Oudegracht 237 | €5,-

7


OP BEZOEK BIJ HET

Culturele Zondag helemaal in het teken van het Jaar

EXPEDITIE BOEKENKAST Neem een kijkje in Utrechtse boekenkasten Ga mee op Expeditie Boekenkast en reis langs Utrechtse boekenkasten van het Museumkwartier tot Kanaleneiland. Vijfentwintig Utrechters vertellen online over hun favoriete voorleesboek en we bekijken hun boekenplankjes tussen tv en pc, muurvullende kasten en keukenkastjes vol romans. Op zondag 3 november tijdens Culturele Zondag Op bezoek bij het boek slingert er een ware boekenkastroute door de binnenstad van Utrecht: 15 schrijvers lezen voor in 15 huiskamers. Snuffel in de boekenkasten van de bewoners en luister naar voorleessessies en interviews met schrijvers, dichters en BN-ers.

13.00-16.30 | Diverse locaties in de binnenstad | Gratis

Lees elke week nieuwe Expeditie Boekenkast-interviews op www.hetliteratuurhuis.nl! De deelnemers aan Expeditie Boekenkast zijn net zo divers als de inwoners van Utrecht. Van historicus Maarten van Rossem tot de uit Irak gevluchte muzikant Monir Goran, van het jonge gezin Gipon uit Oog in Al tot één van de eerste bewoners van Kanaleneiland Jan Hartman. Linksboven: Maarten van Rossem in de Universiteitsbibiliotheek Binnenstad. Linksonder: muzikant Monir Goran en zijn boekenkast Rechts: Finn Gipon en zijn vader Eric lezen samen.

8

Foto’s: Taco Schreij


BOEK zo 3 nov van het Voorlezen 2013

DE SUPERSONISCHE BOEM Slotconcert met meezingers en jeugdklassiekers Culturele Zondag Op bezoek bij het boek sluit af in de Winkel van Sinkel met een feestelijk programma voor jonge én oude(re) lezers vol voorleesklassiekers en muziek van Annie M.G. Schmidt. Meezingers als ‘De Twips’, ‘Duifies, Duifies’ en ‘Emma Dilemma’ kregen recent een nieuw jasje met vertolkingen door hedendaagse popartiesten op de cd De Supersonische Boem. Zing en dans mee op deze tijdloze liedjes en luister naar schrijvers die voorlezen uit hun persoonlijke hoogtepunten uit de kinderliteratuur.

17.00 | De Winkel van Sinkel | Gratis

9


LITERAIRE NACHTCLUB ma 25 nov In de Tivoli Spiegelbar met Manu Joseph

In samenwerking met Passa Porta internationaal literatuurhuis Tuurlijk, literatuur lees je. Maar literatuur op het podium is minstens zo leuk. Elk seizoen presenteert Het Literatuurhuis de beste nationale én internationale auteurs van dit moment tijdens een nieuw programma in de Spiegelbar. En we gaan meteen goed van start met een exclusief optreden van de Indiase schrijver Manu Joseph. Sinds Het onzichtbare geluk van andere mensen boek van de maand werd bij De Wereld Draait Door werd Manu Joseph in een klap wereldberoemd in Nederland. Het zwartkomische verhaal over Unni die om schijnbaar onverklaarbare redenen zichzelf van het leven beroofde is ontroerend én geeft een goed beeld van het leven in Delhi, de woonplaats van Joseph. Natuurlijk is er ook een 20.00 | Tivoli Spiegelbar presentator en muziek en bier en zijn er nog veel Oudegracht 245 | €10,meer schrijvers: houd daarvoor de site in de gaten!

Ook dit programma is gratis met de Literatuurhuispas, zie pagina 3! © Alexander van der Linden

10

Tijdens een poetry slam (naar het Engels, to slam = smijten, slaan) gaan slamdichters, kortweg ‘slammers’, op een podium de strijd met elkaar aan en bepaalt het publiek en/of de jury wie de beste performancedichter van de avond is. Het Literatuurhuis organiseert jaarlijks het Nederlands Kampioenschap poetry slam.


POETRY SLAM U-SLAM Utrechtse voorrondes voor het NK Poetry Slam Elke eerste woensdag van de maand betreden aanstormende en doorgewinterde slammers het podium van de U-slam. Het publiek heeft alle macht en stemt met rozen op de dichter(s) van hun keuze. Voor de zwevende kiezers spreekt een maandelijks wisselende prominent uit poëzieland (zoals Vrouwkje Tuinman (2 okt) en Xavier Roelens (6 nov)) een vurig stemadvies uit. Meedoen? Dat kan! Mail daarvoor naar u-slam@hetliteratuurhuis.nl.

20.00 | Café De Bastaard | Jansveld 17 | Gratis

HERMITAGE SLAM za 2 nov In aansluiting op de tentoonstelling Gaugain, Bonnard, Denis transformeert De Hermitage tijdens de Amsterdamse Museumnacht in een sfeervolle Franse salon. Geïnspireerd door 19e-eeuwse dichters gaan diverse poetry slammers onder wie Laura van der Haar, Daniël Vis en Daan Doesborgh geheel in stijl de poëtische strijd met elkaar aan. (kaartverkoop via www.museumnachtamsterdam.nl)

20.00-00.00 | De Hermitage | Amstel 52, Amsterdam | €17,95

NK POETRY SLAM za 1 feb

Wie is de beste poetry slammer van het jaar en mag zich Slampion 2014 noemen? Dat wordt bepaald tijdens het Nederlands Kampioenschap Poetry Slam. In januari strijden alle regionale slamkampioenen om negen felbegeerde tickets naar de finale op 1 februari 2014, tijdens de jaarlijkse Poëzieweek (30 jan t/m 5 feb). Kom naar RASA in Utrecht en bepaal samen met de jury en de rest van het publiek wie in de voetsporen mag treden van eerdere Slampions als Erik Jan Harmens, Kira Wuck, Ellen Deckwitz en de winnares van vorig jaar Laura van der Haar (foto links).

20.00 | RASA | Pauwstraat 3a

11


OOST WEST THUIS BEST

Beeldvorming Literatuur Islam

In samenwerking met Studium Generale © Sander Bakkes

di 8 okt © Jeanette Schols

di 15 okt

We hebben altijd al gefascineerd onze blik op het Oosten gericht: van de sprookjes van Duizend-en-éénnacht tot de boeken van Louis Couperus. Maar ook vandaag zijn het beelden uit de islamitische wereld die het nieuws halen. Andersom spelen in het Oosten ideeën over de vrijheden in de westerse cultuur een grote rol. In dit tweeluik, met programma’s op dinsdag 8 en 15 oktober, onderzoeken diverse sprekers onder wie schrijver Kader Abdolah en arabiste Petra Stienen hoe oude stereotiepen hedendaagse opvattingen beïnvloeden. Hoe wordt het beeld van ‘de ander’ in beide culturen gevormd? En wat is hierin de rol van de media, islamologen, migrantenschrijvers en opinieleiders?

20.00 | Academiegebouw | Domplein 29 | Gratis

C.C.S. CRONE STIPENDIA Aanmelddeadline is 1 oktober 2013 In december 2013 worden de tweejaarlijkse C.C.S Crone Stipendia uitgereikt aan maximaal drie beginnende Utrechtse auteurs met minimaal een contract bij een uitgeverij voor een eerste publicatie en maximaal twee publicaties. De stipendia bedragen €2.500,- en zijn bedoeld om een volgende publicatie mogelijk te maken. Aanmelden kan tot 1 oktober 2013. Zie www.hetliteratuurhuis.nl voor een uitgebreide uitleg over de aanmeldprocedure en -voorwaardes.

12


LITERATUURHUIS ACADEMIE

Cursussen over hoogtepunten uit de wereldliteratuur

PESSOA LEZEN najaar 2013 Schilderij door Almada Negreiros

Cursus over Pessoa’s Boek der Rusteloosheid Pessoa’s meesterwerk het Boek der Rusteloosheid is een inspirerend en complex boek vol overpeinzingen, observaties, gedachtenkronkels. Deze cursus voert in tien avonden langs het hele Boek der Rusteloosheid, met uitstapjes naar Pessoa’s poëzie, zijn toneelwerk en verwante schrijvers als Beckett, Du Perron en Proust. De cursus wordt gegeven door Michaël Stoker die in juli 2013 promoveerde op het Boek der Rusteloosheid.

Inschrijven voor de cursus Pessoa Lezen kan nog tot 1 oktober 2013 via het formulier op www.hetliteratuurhuis.nl. Duur: Data: Locatie: Prijs:

10 woensdagavonden van 19.00-21.00 2, 9, 16, 23, 30 okt, 6, 13, 20, 27 nov, 4 dec Het Literatuurhuis, Oudegracht 237, Utrecht €250 (incl. exemplaar Boek der Rusteloosheid, overige teksten en koffie/thee)

CURSUSSEN IN 2014 Blijf op de hoogte van alle nieuwe cursussen via de nieuwsbrief van Het Literatuurhuis. Inschrijven kan op www.hetliteratuurhuis.nl. Voorafgaand aan het internationale festival CityCities (5 t/m 13 april) dat in 2014 Dublin en Boedapest als themasteden heeft, zijn cursussen voorzien rond het werk van Hongaarse en Ierse schrijvers als Sándor Márai (Gloed) en Samuel Beckett (Wachten op Godot). Later in het jaar behandelt de Literatuurhuis Academie het inspirerende oeuvre van Ernest Hemmingway (The old man by the sea) ter voorbereiding op het festival Literaire Meesters dat twee weken lang volledig draait om het leven en werk van Hemingway (zie pagina 14).

13


VERWACHT IN 2014 CITY2CITIES 5 t/m 13 apr 2014 Internationale Literatuurdagen Utrecht In april 2014 vindt de vierde editie van het internationale literatuurfestival City2Cities plaats. In de inmiddels al legendarische Spiegeltent treden negen dagen lang bekende en (nog) onbekende auteurs op met een bijzondere aandacht voor schrijvers uit themasteden Dublin en Boedapest. CitySessions Voorafgaand aan het festival vinden het komende seizoen onder de titel 'CitySessions' sessies plaats rond internationale schrijvers.

© Marloes Stofferis

HEMINGWAY 1 t/m 16 nov 2014 Festival Literaire Meesters Na edities rond Pessoa, Lorca en Slauerhoff staat tijdens de vierde editie van ‘Literaire Meesters’ de Amerikaan Ernest Hemingway (1899-1961) centraal. Hemingway was getuige van diverse sleutelmomenten in de geschiedenis van de twintigste eeuw. Hij diende in WOI als ambulancebroeder, deed verslag van de Spaanse Burgeroorlog en was tijdens WOII getuige van D-Day. Over zijn ervaringen schreef hij indrukwekkende romans als For whom the bell tolls en A farewell to arms.

14

Zijn stijl is uniek: met sobere en trefzekere zinnen beschrijft hij markante personages, vaak afkomstig uit de marges van de samenleving. In 1953 verscheen zijn meest beroemde boek The old man and the sea; een in alle opzichten volmaakte novelle over de eeuwige strijd tussen de mens en de natuur. In 1954 ontving Hemingway de Nobelprijs voor de Literatuur.


LITERATUURHUIS UITGEVERIJ

Speciale boekuitgaves ter gelegenheid van de festivals en andere literaire programma’s Literaire Meesters Reeks Bekend en onbekend werk van Federico García Lorca, Fernando Pessoa en Jan Slauerhoff, de Literaire Meesters van de voorgaande festivaledities, in één voordelige set!

€25,Deze en vele andere uitgaves zijn te koop via de webshop op www.hetliteratuurhuis.nl. Utrechtgedicht In samenwerking met Kunstliefde Tussen 2009 en 2012 schreef elke maand een andere dichter een nieuw gedicht over de stad Utrecht. Ter gelegenheid van de herdenking van de Vrede van Utrecht zijn de dertig Utrechtgedichten nu gebundeld en geïllustreerd door evenzovele kunstenaars. Het resultaat is een collage van Utrecht in al zijn verschijningsvormen. Met nieuwe gedichten van Leo Vroman, Hagar Peeters, Ingmar Heytze, Wim Brands en vele anderen.

€12,75

15


PROGRAMMA najaar 2013 ZA 21 PORTRET VAN EEN SCHRIJVENDE SCHOOLMEESTER SEPT Opening W.G. van de Hulst-festival

ZO 22 IN DE VOETSPOREN VAN W.G. VAN DE HULST SEPT Tocht langs alle belangrijke Van de Hulst-plekken in Utrecht DI 24 SEPT

FILM: LOUIS COUPERUS Voorpremière documentaire ‘Lila inkt’

WO 2 U-SLAM #1 Poetry slam in café De Bastaard met Vrouwkje Tuinman als jury OKT WO 2 CURSUS PESSOA LEZEN Start cursus over het werk van literaire meester Fernando Pessoa OKT ZO 6 OKT

FILM: HEINRICH VON KLEIST Verfilming van de klassieker ‘Michael Kohlhaas’

MA 14 FILM: MULTATULI Eenmalige filmvertoning naar het toneelstuk ‘Vorstenschool’ OKT MA 28 W.G. VAN DE HULST. TOEN EN NU Stephan Enter, Koos Meinderts e.a. over de invloed van Van de Hulst OKT ZA 2 NOV

HERMITAGE SLAM 19e-eeuwse poetry slam tijdens de Amsterdamse Museumnacht

ZO 3 NOV

EXPEDITIE BOEKENKAST Ontdek Utrechtse boekenkasten tijdens ‘Op bezoek bij het boek’.

WO 6 U-SLAM #2 NOV Poetry slam in café De Bastaard met Xavier Roelens als jury VR 8 NOV

START EXPOSITIE W.G. VAN DE HULST Manuscripten, parafernalia en meer in het Utrechtse Stadhuis

MA 11 FILM: GAJTO GAZDANOV NOV Exclusieve filmvertoning naar ‘Het fantoom van Alexander Wolf’ MA 25 LITERAIRE NACHTCLUB NOV In de Tivoli Spiegelbar met Manu Joseph WO 4 U-SLAM #3 Poetry slam in café De Bastaard DEC MA 9 DEC

FILM: JACK KEROUAC Nederlandse première documentaire ‘What happened to Kerouac?’

Zie www.hetliteratuurhuis.nl voor meer informatie en kaartverkoop en blijf als eerste op de hoogte via de online nieuwsbrief! Het Literatuurhuis Oudegracht 237 3511 NK Utrecht

De inhoud van deze brochure is met de grootste zorg samengesteld, maar de organisatie kan geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor onverhoopte onjuistheden en/of wijzigingen.

T: 030-2318376 W: www.hetliteratuurhuis.nl E: info@hetliteratuurhuis.nl T: @Literatuurhuis F: /literatuurhuis.nl

Het Literatuurhuis wordt structureel ondersteund door Gemeente Utrecht, Provincie Utrecht en Het Nederlands Letterenfonds. De Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit Utrecht is cultureel partner.


Het Literatuurhuis - najaar 2013