Page 14

Narodziny nowej tradycji Narody Europy Środkowo-Wschodniej odzyskując

zmiana koloru tynków Sukiennic z żółtego na osławiony

wolność po I wojnie światowej stanęły przed zadaniem

ugier jasny. Tymczasem wizja schowania sukiennic pod

określania

ziemię,

własnej

tożsamości.

Bagaż

doświadczeń

którą

na

swych

fotomontażach

prezentuje

historycznych był ich wspólnym mianownikiem. Ale to nie

Kazimierz Podsadecki, dowodzi, że w dwudziestoleciu

przeszłość zapewniła solidne fundamenty pod budowę

trudno było o rzeczy oczywiste, wszystko można było

młodych państw. Ich rolę powierzono futurystycznym

podważyć i skonstruować od początku. Celowo „gdybano”

wizjom.

i zadawano pytania, które wcześniej nie padały.

Odważnie

spoglądano

w

przyszłość,

bez

kompleksów, za to z wiarą we własne możliwości. Wytyczano cele, których osiągnięcie jeszcze niedawno

Nowy człowiek w nowym mieście

wydawało się niemożliwe. W duchu unowocześniania Architektura,

Jednym z najważniejszych ogniw wystawy była

urbanistyka i sztuka były narzędziami w świadomym

prezentacja dokonań Tomasza i Jana Antonina Batów.

kształtowaniu „nowego człowieka”, jego życia, stosunku do

Pierwszy z nich zapisał się w historii przede wszystkim

rodziny, sąsiadów, pracodawców, państwa. Modernizm -

jako twórca firmy obuwniczej Bata, której produkty

prąd, który zaważył na rozwoju naszej części kontynentu -

charakteryzowały się przystępną ceną i dobrą jakością.

doczekał się holistycznego przedstawienia w ramach

Trudno się więc dziwić, że buty z Moraw zdominowały

projektu Muzeum Sztuki w Łodzi, którego głównym

eksport Czechosłowacji w międzywojniu. Prezentowane na

elementem była wystawa „Modernizacje 1918-1939. Czas

wystawie obuwie z logo Bata z pewnością mogłoby trafić

przyszły dokonany”.

do sprzedaży także dziś za sprawą swego wciąż aktualnego

wychowywano

kolejne

pokolenia.

wzornictwa.

na

samym

początku

obcowania

z „Modernizacjami” zwiedzający trafiali na eksponat, który świetnie oddawał ducha epoki (choć brzmi to bardzo kolokwialnie). Ich oczom ukazywały się trzy panoramy przedstawiające Rynek Stary w Krakowie. Podpisy pod obrazami pozwalały na wyobrażenie sobie tego, co miało wydarzyć się w tej historycznej przestrzeni: „(...) zupełnie nie nadaje się na urządzenie na niem lądowiska dla samolotów czy wozów rakietowych”. Czytaliśmy dalej: „Lecz patrzcie, co się dzieje! Rynek zmienił się w jakąś scenę zapadową. Sukiennice powoli zaczynają zapadać się w ziemię - za chwilę znikną zupełnie! Zza Sukiennic wynurza się widok nowoczesnych drapaczy chmur, które niechybnie powstaną w Krakowie w XXI wieku”. Mrzonka? „Sukiennice znikły w podziemnej komorze, olbrzymi otwór zostaje zasunięty, a na miejscu gdzie niedawno wznosił się gmach stary, lądują samoloty”. Dziś oburzenie wywołuje

14

właśnie

dlatego

przemysłowiec,

przedstawiony na brązowym popiersiu, wydawał się być

Nie nadaje się Już

Może

spokojny o los swojego przedsiębiorstwa? Jednak nazwisko Bata powinno być także kojarzone z próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie: jak powinno wyglądać

miasto

zainicjował z zasadą

tworzone

eksperyment, „pracujemy

od

który

podstaw?

Tomasz

realizowany

zgodnie

kolektywnie,

a

mieszkamy

indywidualnie” miał zapewnić godziwe warunki egzystencji dla tysięcy robotników zatrudnionych do produkcji obuwia. Rozpoczęto budowanie nowego miasta Zlín. Zamiast kontynuowania wzoru miasta linearnego Sorii, zdecydowano

się

na

tworzenie

organizmu

raczej

kompaktowego, choć respektującego założenia Karty Ateńskiej.

„Mieszkanie

indywidualnie”

stało

w sprzeczności z przygotowanym przez Le Corbusiera projektem, według którego Zlín miały zdominować wieżowce. Zastąpiono je prostopadłościennymi domkami jednorodzinnymi z czerwonej cegły, które stanowią dziś o charakterze całego założenia. Wybudowano również

www.spatium.uni.lodz.pl

SKN SPATIUM

KWARTAŁ 11 (01/2011)  

Magazyn Studenckiego Koła Naukowego Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Łódzkiego SPATIUM.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you