Page 1

το

Σκινοφάραγγο

ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΚΙΝΙΑΝΩΝ - ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ - ΒΑΚΙΩΤΙΑΝΩΝ “Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ” ΤΕΥΧΟΣ 40 Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Ταξιδεύοντας σε ό,τι “φτιάξαν” οι Έλληνες Μια σειρά από απόψεις, ταξιδιωτικές και καλλιτεχνικές εντυπώσεις και εικόνες, που γράφει σχολιάζει και φωτογραφίζει ο Π. Μιχαηλίδης ο τι «φτιάξαν» οι Έλληνες δεν περιγράφεται σε ένα κείμενο όσο μεγάλο και νάναι αυτό. Γυρίζοντας την Ελλάδα με δέος αντιμετωπίζεις κατασκευές αρχαίες και πιο νέες που δεν μπορούν τα μάτια σου να πιστέψουν ότι μέσα στην δική μας άγρια φύση υπάρχουν τέτοια αριστουργήματα.

Τ

Περπατώντας στο εξωτερικό και προπάντων στην Σικελία και την Μικρά Ασία, θαυμάζεις ως που έφτασε και μεγαλούργησε η χάρη των αρχαίων μας προγόνων, και δεν είδες ακόμα τίποτε βαλκάνια, μεσόγειος, αλλά και πέρα απ τον Ατλαντικό βρίσκεις το ελληνικό στοιχείο να θριαμβεύει στους αιώνες. Διαβαίνοντας στα μονοπάτια της Τέχνης και του Πολιτισμού,ξεχνιέσαι μελετώντας τις δυνατότητες που υπήρξαν στους ανθρώπους αυτού του τόπου. Ακόμα και σήμερα στην κατάντια των καιρών, και λίγο πριν σταματήσουν να μας χαρίζονται αυτοί που ακόμα βοηθούν να μην πτωχεύσουμε, οι Έλληνες και μπορούν αλλά και υπάρχουν παντού στον κόσμο δημιουργώντας στις επιστήμες και στις Τέχνες. Τώρα γιατί εμείς οι σύγχρονοι Έλληνες κρυβόμαστε πίσω από την μιζέρια μας και καταφέρνουμε να χα-

λάμε το ένα μετά το άλλο ό,τι με κόπο και με αίμα φτιάξαμε στους αιώνες, είναι μια ιστορία που πρέπει να προσπαθήσουμε να την αντιληφθούμε. Ο σύγχρονος Έλληνας πέρασε πολλά σε μια πολύ μεγάλη περίοδο Τούρκικης κατοχής. Εκατό χρόνια μετά και ύστερα από την αντίσταση κατά των Γερμανών, ήρθε ο εμφύλιος να ταράξει ό,τι απόμεινε όρθιο. Και βέβαια όλα αυτά είναι δικαιολογίες, γιατί αν οι Γερμανοί κατάφεραν μετά από την συντριβή τους να γίνουν η μεγαλύτερη ίσως δύναμη της Ευρώπης μέσα σε λίγα χρόνια, αν οι Ιάπωνες με δυο ατομικές βόμβες στα σπλάχνα της χώρας τους κατάφεραν να ανακάμψουν σε ελάχιστο διάστημα, εμείς απλώσαμε την αρίδα μας θεωρώντας ότι όλα θα είναι για πάντα καλά σ’ αυτόν τον τόπο που βέβαια είναι ευλογημένος από τον θεό. Όμως όλα αυτά άφησαν κάτι πίσω τους που σε συνδυασμό με το ότι η ελληνική οικογένεια είναι ακόμη καλώς ή κακώς τόσο δεμένη έχουν φέρει πολύ άσχημα αποτελέσματα. Και τι είναι αυτό το κάτι που άφησαν; Είναι η ανάγκη να προστατεύσουμε εμάς και τα παιδιά μας από την νέα πείνα, που δεν έρχεται ίσως, αλλά εμείς την φοβόμαστε, και καθότι υπερβολικοί στην προσπάθεια προστασίας, κάναμε εμάς και τα παιδιά μας μαμόθρεφτα, τους δώσαμε τα πάντα που οι προηγούμενες γενιές στερήθηκαν, και πιστεύοντας ότι έτσι θάναι για πάντα η ζωή (λίγο κρασί, λίγη θάλασσα, και πολύς ήλιος), αφεθήκαμε στην αδιαφορία και το ρεμπελιό, και όχι μόνο αυτό, αν ζητήσεις απ τα παιδιά σου, επειδή δεν πάνε καλά τα οικονομικά να συμμαζευτούν, σου απαντούν ότι αυτό δεν γίνεται, γιατί εσύ έτσι τους έμαθες. Φταις δηλαδή και από πάνω!

Συνέχεια στη σελ. 4

Λαό που δε βαστά γερά, θεό και παραδόσεις δεν έχει ρίζες κι εύκολα θα τόνε ξεριζώσεις

ΠΑΠΑΓΟΥ 8

ΚΩΔΙΚΟΣ 5900

Ο Ναός της Δημοκρατίας περίοδος της μεγάλης τεσσαρακοστής βεβαίως και πέρασε. Αλλά για πρώτη φορά ήτα πλήρως εναρμονισμένη με την ψυχολογία του Έλληνα. Περισυλλογή και νηστεία θρησκευτική, περισυλλογή και νηστεία οικονομική. Περιορισμός στις αγορές, διστακτικότητα, ανασφάλεια. Πρωτοφανής συμπαράσταση στο θείο δράμα. Ζει βλέπετε και ο Έλληνας το δικό του δράμα. Μπορεί να μην είναι θείο, αλλά ανεβαίνει κι αυτός το δικό του Γολγοθά. Της ανεργίας, των δανείων, της δύσκολης καθημερινότητας. Και ο μεν Κύριος είχε τη δυνατότητα της Ανάστασης. Εμείς οι υπόλοιποι; Παρ’ ότι και το Άγιο φως εκ του Ανεσπέρου φωτός ελάβαμε, και το της Αναστάσεως ημέρα λαμπρυνθώμεν λαοί, και αλλήλους περιπτυξώμεθα ακούσαμε, εξακολουθούμε να παραμένομε εις Σταύρωση και εις αυστηρά οικονομική νηστεία, δια μακρό χρονικό διάστημα, απ’ ό,τι φαίνεται. Το Πασχαλινό τραπέζι αρκετά στριμωγμένο. Ο δε παραδοσιακός οβελίας παρ’ ότι δεν έλειπε, ήταν αρκετά μπασμένος. Τι

H

να γίνει; Χρόνια τώρα, μαθημένοι στο φαγοπότι, ε, δεν μπορούμε να τα κόψομε και μονομιάς. Άσε που σκέφτεται ο άλλος. Ας καλοπεράσω λίγο τώρα, που κάτι υπάρχει, γιατί δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει. Αυτό είναι το δράμα του Έλληνα. Δεν ξέρει τι του ξημερώνει. Κι εκεί που πάει να ξεχαστεί και να ηρεμήσει, νάσου τα σπρέντ, τα χρέη, τα δάνεια, και ξαναφουντώνει. Πολλά δανεικά βρε παιδιά. Εμείς, δηλαδή δεν έχομε τίποτα; Μας τα φάγαν οι άλλοι, μου λένε. Και ποιοί είναι αυτοί οι άλλοι; Ας τα φέρουν πίσω να τελειώνουμε. Κάτι γελάκια άκουσα, κάτι μασημένα λόγια… Οι προηγούμενοι, μου λένε. Όχι εμείς. Λένε οι προηγούμενοι. Οι προπροηγούμενοι. Μωρέ τι μας λές. Λένε οι προπροηγούμενοι. Οι προ προπροηγούμενοι, θεός συγχωρέσει τους, δεν έβγαλαν άχνα, και άστα αξεκαθάριστα. Το μόνο που ξεκαθάρισα είναι ποιοί θα πληρώσουν. Και όχι τίποτα άλλο, άλλα μας έλεγε ο δάσκαλός μας. Η Βουλή παιδιά μου, είναι τόπος ιερός!!! Συνέχεια στη σελ. 5

Οι Θερμοπύλες του Βορρά Ελληνική φυλή στη διαχρονική δραματική της πορεία ανάδειξε τη γη των πατέρων της σε τόπο των θρύλων. Εδώ κάθε πηγή έχει τον ήχο της. Κάθε δέντρο τη φωνή του. Κάθε πέτρα την ιστορία της. Τους Έλληνες καλούν αρχαία φαντάσματα, μυστικές φωνές, παιδικές μνήμες, να ολοκληρώσουν έναν κύκλο που τους κάνει να φαντάζουν αιώνιοι μιας φυλής και μιας μοίρας. Ο ξένος επισκέπτης αισθάνεται ότι μπαίνει σε άβατο μυστηριακό τοπίο. Όπου στραφεί βλέπει τα σημάδια ενός ανεπανάληπτου πολιτισμού που άφησαν στο πέρασμά τους οι γενιές των ελλήνων. Στην ψυχή του έλληνα ενδημεί η πατρίδα. Η υπεράσπιση της αποτελεί όρο ζωής. Όταν οι ουρανοί της Ελλάδας σκοτεινιάσουν από τα σύννεφα του πολέμου ο Έλληνας αγωνιστής της πατρίδας, συστρατεύει εκτός τη φυσική και κάθε λανθάνουσα ψυχική δύναμη. Συγκροτημένες σε ενιαία, διαμορφώνουν τον Έλληνα σε αμάχητη πολεμική μηχανή. Στην εξόρμησή του τις κρίσιμες ώρες δεν αρκείται στο εφικτό. Επιχειρεί το αδύνατο. Όταν αδυνατεί να προσεγγίσει το στόχο μεταβάλλει τον αγώνα σε ολο-

Η

καύτωμα. Ο Ιταλός δικτάτορας Μουσολίνι θλιβερής ανεπάρκειας πολιτικός ηγέτης αγνόησε αυτή την ιστορική νομοτέλεια και βρέθηκε ο στρατός του εγκλωβισμένος, νικημένος στα βορειοηπειρωτικά βουνά. Ο Χίτλερ για να περισώσει το ισχνό υπόλοιπο της στρατιωτικής αξιοπιστίας του συνεταίρου, αποφασίζει να εισβάλλει στην Ελλάδα από τα βόρεια σύνορα. Από το Νοέμβριο του ‘40 το γερμανικό επιτελείο καταρτίζει το σχέδιο εισβολής. Όλες του κόσμου οι μυστικές υπηρεσίες εγνώριζαν από το Μάρτη του ‘41 ότι επίκειται η εισβολή. Ο δημοσιογράφος Γεώργιος Βλάχος διευθυντής της αθηναϊκής εφημερίδας «Καθημερινή» γνώστης αυτής της απόφασης σε ανοιχτή επιστολή προς τον γερμανό δικτάτορα μεταξύ άλλων καταγράφει «Εξοχώτατε. Φαίνεται, λένε όλα τα ραδιόφωνα του κόσμου, ότι οι γερμανοί θα εισβάλουν στην Ελλάδα να διώξουν τους Άγγλους αφού οι Έλληνες δεν τους απομακρύνουν. Θα ρωτήσετε ίσως γιατί. Αλλά να διώξουμε τους ζωντανούς. Τους νεκρούς; Αυτούς που έπεσαν στα βουνά μας;

Συνέχεια στη σελ. 5


2

το Σκινοφάραγγο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΓΕΝΝΗΣΕΙΣ • Ο Ρουσοχατζάκης Ανδρέας και η Φιλιππάκη Μαρία απέκτησαν κόρη την 9/6/209. • Ο Ρουσοχατζάκης Μάνος και η Μπαλατσού Ελένη απέκτησαν αγόρι την 20/3/2010.

τράκης και η Αναστασία Βλαχάκη. • Ο Μπριτζολάκης Ιωάννης του Κων/νου και η Τατιάνα παντρεύτηκαν την 9 Μαΐου 2010 στον Ιερό Ναό του Αγίου Αντωνίου Σκινιά. Μετά το γάμο έγινε και η βάπτιση του μωρού τους που το ονόμασαν Βασιλική.

ΒΑΠΤΙΣΕΙΣ • Ο Νίκος Βουδούρης και η Φανή Βουδούρη - Πετράκη βάπτισαν την 2η κόρη τους την 23 Μαΐου 2010 στο Μάτι Αν. Αττικής. Νονοί: οι Μάνος και Άννα Μαρκίδη. Το όνομα του μωρού: Μαρία.

ΘΑΝΑΤΟΙ • Ζαμπουλάκη - Μπριτζολάκη Κούλα 7 Απριλίου 2010, 85 ετών. • Πανακάκη Αθηνά του Εμμ. 29 Μαρτίου 2010, 90 ετών. • Εργαζάκη Πηνελόπη 17 Απριλίου 2010, 88 ετών • Γαλανάκη - Παπαματθαιάκη Αικατερίνη του Εμμ. 4 Μαρτίου 2010, 90 ετών. • Γαλανάκη Μαρία του Ζαχ. 15 Μαΐου 2010, 75 ετών. • Μαγκουφάκη Ειρήνη 3 Μαΐου 2010.

ΓΑΜΟΙ • Ο Σακαβέλης Κων/νος και η Πόπη Αργυράκη παντρεύτηκαν την 8 Μαΐου 2010 στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου στο Ηράκλειο. Κουμπάροι ο Μανώλης Ια-

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ Εις μνήμη Ζαμπουλάκη Κυριακής 8/4/10 Προεστάκης Μανώλης..........................................................20€ ..............Α/Α134 Σακαβέλη Ειρήνη ..................................................................20€ ....................135 Ζαμπουλάκης Νικήτας του Φώτη..........................................50€ ....................136 Εργαζάκης Νικόλαος ............................................................20€ ....................137 Μπριτζολάκης Μιχ. του Εμμ. ................................................50€ ....................138 Βολυράκη Μαρία ..................................................................50€ ....................139 Γαρεφαλάκη Μαρία του Ιωαν. ..............................................20€ ....................140 Γαρεφαλάκη Χρυσούλα του Δημ. ........................................30€ ....................141 Παπαδημητρόπουλος Ιπποκράτης........................................30€ ....................142 Τσαγκαράκης Εμμ. του Νικολ...............................................50€ ....................143 Εις μνήμη Εργαζάκη Πηνελόπης 17/4/10 Πανακάκης Εμμ. και Φρόσω ................................................50€ ....................146 Πανακάκης Εμμ. του Νικ.......................................................20€ ....................147 Ζαμπουλάκης Εμμ. του Ανδρ. ..............................................50€ ....................148 Προεστάκης Εμμ...................................................................20€ ....................149 Τσαντάκης Γεώργιος ............................................................30€ ....................150 Μπαριτάκης Αναστάσιος ......................................................20€ ....................151 Φουκαράκης Εμμ...................................................................20€ ....................152 Προεστάκης Ιωάννης ............................................................20€ ....................153 Στην μνήμη Μαγκουφάκη Ειρήνης 3/5/10 Προεστάκης Εμμ...................................................................20€ ....................154 Γαρεφαλάκη Χρυσούλα του Δημ. ........................................20€ ....................155 Γαρεφαλάκη Μαρία του Ιωαν. ..............................................20€ ....................156 Σακαβέλη Ειρήνη ..................................................................20€ ....................157 Ζαμπουλάκης Ανδρέας ........................................................20€ ....................158 Χανταλάκης Νικ. του Θεοφ. ................................................20€ ....................159 Γριλιωνάκης Νικόλαος ..........................................................50€ ....................160 Εις μνήμη Γαλανάκη - Γαρεφαλάκη Μαρίας του Ζαχ. 15/5/10 Γαλανάκη Μαρία της Ευανθίας ............................................50€ ..............Α/Α170 Μιζεράκης Εμμ. του Ζαχ. ....................................................30€ ....................171 Γαρεφαλάκη Χρυσούλα του Δημ. ........................................25€ ....................172 Γαρεφαλάκη Μαρία του Ιωαν. ..............................................30€ ....................173 Γαρεφαλάκης Γιώργος του Ιωαν...........................................50€ ....................174 Ζαμπουλάκης Δημ. του Ηρακλή ..........................................20€ ....................175 Ζαμπουλάκης Ιωαν. του Ηρακλή ..........................................20€ ....................176 Γαλανάκης Δημ. του Ανδρ. ..................................................20€ ....................177 Γαρεφαλάκης Εμμ. του Ιωαν.................................................50€ ....................178 Ενίσχυση στην εφημερίδα ΣΚΙΝΟΦΑΡΑΓΓΟ Καρτσάκη Σοφία ..................................................................50€ ..............Α/Α145 Εργαζάκης Ιωάννης ..............................................................50€

το Σκινοφάραγγο ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΚΙΝΙΑΝΩΝ - ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ - ΒΑΚΙΩΤΙΑΝΩΝ «Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ» Δημητρακοπούλου 2, Α. Πατήσια Τ.Κ. 11141 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.: 210 6515701 FAX: 210 6546544 40ο ΦΥΛΛΟ - 10ο ΕΤΟΣ Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010 Εκδότης - Διευθυντής: Ιωάννης Δ. Γαρεφαλάκης

Επιτροπή Σύνταξης: Εργαζάκης Αντώνης Πάγκαλος Κώστας Σηφάκη Σταυρούλα Ζαμπουλάκης Στέφανος Διόρθωση Κειμένων: Σηφάκη - Χριστόφη Μαρία Αντιπρόσωπος Σκινιά: Γαλανάκη Μαρία Αντιπρόσωπος Λαγούτας: Παναγιωτάκη Φρειδερίκη ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΝΤΥΠΟΥ: Εκδόσεις - Γραφικές τέχνες Καρπούζη Αριστέα & Υιοί Ο.Ε. Θεοδοσίου 23 Ίλιον Τηλ./Fax: 210 2619003 e-mail: karpouzi@otenet.gr

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Αποχαιρετισμός στη μάνα μου Η επίκληση του ονόματος της Παναγίας και της Μάνας αναβλύζει αυθόρμητα στα χείλη των ανθρώπων κάθε φορά που ο πόνος, η απόγνωση, η απελπισία και η ανάγκη δοκιμάζουν και συντρίβουν τις αντοχές τους. Η Παναγιά, σαν θεότητα που είναι, για όσους πιστεύουμε, είναι μια ζώσα πραγματικότητα στη βοήθειά της προστρέχουμε. Το έλεός της προσδοκούμε. Η μάνα είναι μια μικρή ατομική και ταυτόχρονα παροδική Παναγία. Ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο σύμβολο που καθορίζει και σε κάποιο βαθμό εξουσιάζει την ύπαρξή μας. Όποια και αν είναι η αγάπη μας γι’ αυτό, δεν αντισταθμίζει ούτε κατ’ ελάχιστον την δική της αγάπη προς τα παιδιά της. Η σχέση μάνας - παιδιού και αντιστρόφως είναι μια σχέση απόλυτα ετεροβαρής. Η απώλεια της μάνας δημιουργεί την αίσθηση του απόλυτου κενού. Ένα κεφάλαιο κλείνει. Ένας κόσμος, δικός μας κόσμος, χάνεται. Η μάνα στήριγμα, αποκούμπι, καταφυγή, παρηγοριά εξαφανίζεται. Αναγκασμένος, κατά πως τα φέρνει η ζωή, να ζω μακριά από τον τόπο που γεννήθηκα, απόκτησα με τον καιρό στερητικό σύνδρομο της μάνας και της Κρήτης γενικότερα. Ο συσχετισμός μπορεί να φαντάζει αυτή τη στιγμή άκομψος αλλά ας μου συγχωρεθεί αυτή τη στιγμή αυτό το ιδεοληπτικό ξεστράτιμα στο κάτω - κάτω και η Κρήτη μάνα είναι! Δεν πιάνω εύκολα το μολύβι για να γράψω. Δεν είχα ποτέ ιδιαίτερη εκτίμηση στους ανούσιους καλαμαράδες. Μα είναι στιγμές που η παρόρμηση νικά τους δισταγμούς μου. Κι άλλες πάλι φορές που το χρέος με πιέζει αφάνταστα κι επιβάλλει τη θέλησή του. Προσδοκώντας λοιπόν ότι το κείμενο αυτό θα δημοσιευτεί στις φιλόξενες στήλες αυτής της εφημερίδας θα ήθελα να αφιερώσω λίγες γραμμές στη μνήμη της πρόσφατα θανούσης μάνας μου με την αίσθηση ότι δεν ξεπληρώνω τίποτε από το χρέος μου. Στα μάτια των παιδιών η μάνα,

η κάθε μάνα είναι συνήθως μια εξιδανικευμένη μορφή ίσως γιατί γιατί έτσι θέλουμε να τη βλέπουμε. Η βιολογική και συναισθηματική σχέση που μας ενώνει εξωραΐζει και ενίοτε υπερβάλλει την πραγματικότητα. Θα αποφύγω λοιπόν αυτόν τον κίνδυνο σταχυολογώντας λέξεις και εκφράσεις απόλυτα δωρικές κατά πως ταιριάζουν με τον χαρακτήρα της. Απλή λιτή, απέριττη, ταπεινή ανιδιοτελής και κυρίως υπομονετική. Μα πάνω απ’ όλα Μάνα! Δεν θα της επιδαψιλεύσω άλλους χαρακτηρισμούς ούτε θα καταφύγω σε εκφράσεις που λόγω συναισθηματικής φόρτισης εμφιλοχωρούν πάντοτε σε τέτοιου είδους κείμενα. Δεν θα το ήθελε. Δεν το θέλω ούτε εγώ. Κυρίως δεν θέλω να καταρεύσω. Όσο κι αν διατηρώ ή προσπαθώ να διατηρώ την ψυχραιμία μου στην τραγικότητα των στιγμών, εθισμός πια από τις πολυετείς ψυχοφθόρες συνθήκες της δουλειάς μου, δεν τα καταφέρνω πάντα. Στην μοναξιά μου και τα βράδια, πριν λείσω τα μάτια μου, έρχονται οι θύμησες, πυρπολούν τις όποιες αντιστάσεις μου κι ενεργοποιούν τους δακρυγόνους αδένες των ματιών μου. Κι είναι αυτά τα δάκρυα ο ελάχιστος φόρος τιμής και ευγνωμοσύνης στην αγαπημένη μάνα. Τελειώνοντας θα ήταν παράλειψή μου να μην ευχαριστήσω όλους τους χωριανούς και όχι μόνο που παραβρέθηκαν και αποχαιρέτισαν την μάνα μου στο τελευταίο της ταξίδι. Η μάνα μου είχε πάντα για όλους τους χωριανούς μια καλή κουβέντα να πει. Ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω τον αγαπητό δάσκαλο, φίλο και συμπέθερο Κώστα Βελεγράκη που διαχρονικά μας τιμά με την παρουσία του για τον επικήδειο λόγο που εκφώνησε καθώς και τους ιερείς που χοροστάτησαν στην νεκρώσιμη ακολουθία της μάνας μου. Ευχαριστώ για τη φιλοξενία Γιάννης Ε. Εργαζάκης

Η Μαρίνα Εμμ. Μιζεράκη η μικρή Κρητικοπούλα αθλήτρια H Mαρίνα Εμμ. Μιζεράκη που είναι μόλις 14 ετών και μαθήτρια β’ τάξης Γυμνασίου, είναι ένα νέο αθλητικό ανερχόμενο ταλέντο του κλασικού αθλητισμού. Στους σχολικούς αγώνες Νοτίου Ελλάδας που έγιναν την 18-4-2010 στην Ιεράπετρα, ήλθε πρώτη στην ρίψη της σφαίρας με ρεκόρ ρίψης 47,58 μέτρων και πήρε το χρυσό κύπελλο. Στους Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες, που έγιναν στις 35- Μαΐου 2010 στο Σχηματάρι Αττικής ήρθε τέταρτη στην ρίψη της σφαίρας με 44,01 μέτρα. Στους σχολικούς αγώνες, που θα γίνουν λίαν προσεχώς στα Τρίκαλα, μετά και την εμπειρία των δύο αγώνων, ελπίζομε ότι θα μας φέρει και το δεύτερο Χρυσό κύπελλο. Της ευχόμαστε πάντα πρώτη. Σκινιάς 14 Μαΐου 2010 Ο παππούς Γεώργιος Εμμ. Μιζεράκης


3

το Σκινοφάραγγο

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Ο Χορός του Συλλόγου μας ην 7 Μαρτίου 2010 στο κέντρο «Γαλάζιο» Καυτατζόγλου 46 Πατήσια τα μέλη και οι φίλοι του Συλλόγου μας συναντηθήκαμε σε ένα μεσημεριάτικο γλέντι, όπως κάνουμε κάθε χρόνο. H περιποίηση από το προσωπικό του κέντρου άριστη, το φαγητό πλούσιο και καλομαγειρεμένο, ο λυράρης Γιάννης Κακουδάκης με τους συνεργάτες του μας πρόσφεραν γνήσια κρητική μουσική, οι μικροί Κονιτόπουλοι συμπλήρωσαν με λαϊκά και νησιώτικα και το χορευτικό του Γιώργη Φραγκάκη ΔΙΚΤΑΙΟΙ - ΚΑΣΤΡΙΝΟΙ χόρεψε υποδειγματικά με χάρη τα κορίτσια και λεβεντιά οι ντελικανήδες.

Τ

Το Χορευτικό Συγκρότημα ΔΙΚΤΑΙΟΙ-ΚΑΣΤΡΙΝΟΙ του Γιώργη Φραγκάκη. Τάσης Βασίλης, Αϊβαλιώτη Γιώτα, Φωτόπουλος Στάθης, Λούκη Τζέλα, Σιδηρόπουλος Νίκος, Τάση Σία, Μιχαλόπουλος Τάσος, Σπαθάρη Μαρία

Δημήτρης Μόσχος, Γιώργος και Κική Μπαλαμάτσια, Κατερίνα Μόσχου. Φίλοι από τα Γιάννενα

Η προσέλευση ικανοποιητική, το κέφι περίσσευε και στο τέλος όλοι έφυγαν ικανοποιημένοι. Ευχαριστούμε τους χορηγούς μας. ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, ΑΝΕΚ LINES, PRIVE CLUB, Ελένη Ζαμπουλάκη, του Στεφ., Κώστα και Ματίνα Ελευθεριάδη, Ανδρουλάκη Κατερίνα, Λουλακάκη Νίκο, Ρένα Νάκου - Πανακάκη που με τις προσφορές τους μας βοήθησαν στην επιτυχία της λαχειοφόρου αγοράς.

Ο Στρατηγός Μαυρομανωλάκης Χαράλαμπος από τα Καστελιανά με την σύζυγό του και τους φίλους τους.

Θρύλοι - Παραδόσεις Του Μανώλη Νικολουδάκη Η ΣΦΑΓΗ ΣΤΟΥ ΣΑΡΧΙΑΝΟΥ ΤΟ ΣΠΙΤΙ Η Κρήτη πέρασε κατά την διαδρομή τής μακραίωνης ιστορίας της περιόδους δουλείας από τους Βενετούς τους Άραβες και τους Τούρκους. Περί το 1670 κατελήφθη η Κρήτη από τους Τούρκους οι οποίοι ήσαν σκληροί και αδίστακτοι και πολλά δεινά έφεραν στον Κρητικό λαό. Τότε πολλοί Κρήτες ιδιαίτερα νέοι ταλαιπωρημένοι από την βαρβαρότητα των Τούρκων και φοβούμενοι την φυσική τους εξόντωση προσχωρούσαν στον Τουρκικό στρατό και γινόνταν γενίτσαροι σκληρότεροι και από τους ίδιους τους Τούρκους, οι οποίοι τους έδωσαν την ονομασία ΓΕΡΛΗΔΕΣ. Τα Σώματα των Γενίτσαρων ξένων και ντόπιων σιγά σιγά απέκτησαν τόση δύναμη που δεν υπάκουαν σε καμιά εξουσία και είχαν γίνει ο φόβος και ο τρόμος του Κρητικού λαού. Περιφερόμενοι στην ύπαιθρο έκλεβαν - λήστευαν - βίαζαν προσβάλλοντας την τιμή των οικογενειών οι οποίες είχαν έρθει σε απόγνωση. Στην περίοδο αυτή μια ομάδα απ’ αυτούς τους ΓΕΡΛΗΔΕΣ (ντόπιοι Γιαννίτσαροι) αφού είχαν περάσει καταληστεύοντας και τρομοκρατώντας την ευρύτερη περιοχή κατέληξαν μια μέρα και στο χωριό μας Σκινιά και πήγαν στο σπίτι κάποιου που

λέγονταν ΣΑΡΧΙΑΝΟΣ λόγω της καταγωγής του από το χωριό ΣΑΡΧΟΣ. Αυτός ήταν εύπορος και επειδή καταδιώκονταν από τους Τούρκους της περιοχής του είχε έρθει στο Σκινιά που ήταν τότε απομακρυσμένος - δασώδης και φιλήσυχος τόπος. Αφού λοιπόν εγκαταστάθηκαν στο σπίτι του ΣΑΡΧΙΑΝΟΥ. ΟΙ ΓΕΡΛΗΔΕΣ έβγαλαν ΝΤΕΛΑΛΗ που έλεγε στους χωριανούς να έλθουν στο σπίτι του ΣΑΡΧΙΑΝΟΥ για να τους διαβάσουν δήθεν ένα φιρμάνι και μετά θα έφευγαν. Πολλοί φοβήθηκαν και έφυγαν στα βουνά. Εννέα (9) άτομα οι πιο ψύχραιμοι πήγαν στο σπίτι του Σαρχιάνου. Όταν οι εξωμότες είδαν ότι δεν έρχονται άλλοι, ο ένας απ’ αυτούς ανέβηκε στο δώμα με το όπλο του για να επιτηρεί την γύρω περιοχή, οι δε άλλοι έπιασαν τους χωριανούς, τους έδεσαν τα χέρια και τους έλεγαν αν δεν φέρουν τα χρυσαφικά τους, θα τους σφάξουν. Όμως αυτοί ήταν φτωχοί και χρυσαφικά δεν είχαν. Έτσι άρχισαν να σφάζουν ένα ένα. Τότε ο Γεώργιος Γαρεφαλάκης άμα είδε τον κίνδυνο λέει: Αφέντη δώσε μου ένα φρουρό να πάω να σου φέρω τα χρυσαφικά της γυναίκας μου. Πράγματι έτσι και έγινε. Όταν πήγαν στο σπίτι του και με το πρόσχημα ότι μπαί-

νει μέσα στην αποθήκη για να φέρει τα χρυσαφικά εξαφανίσθηκε μέσα από υπόγειο διάδρομο που έβγαινε στο σπίτι του Μιχ. Μικελάκη και απ’ εκεί στην ύπαιθρο. Τους υπόλοιπους οι Γενίτσαροι τους έσφαξαν όλους πλην δύο που κατάφεραν να ξεφύγουν πληγωμένοι ο ένας αγνώστων στοιχείων που κατέφυγε στην Βιάννο και δεν ξαναφάνηκε και ο άλλος ήταν ο Μιχάλης Τζανάκης συγγενής του Νικολάου Τζανή που βαριά τραυματισμένος έφθασε στο Ρυάκι στην θέση ΣΑΜΠΑΝΗ όπου και εξέπνευσε. Τον έθαψαν επί τόπου σε μια χαρουπιά από κάτω. Αμέσως μετά απειλώντας τον Σαρχιανό ανάγκασαν την γυναίκα του και έφερε τα χρυσαφικά της χρυσά νομίσματα και λογγίνια. Όμως δεν χόρτασαν μ’ αυτά και έτσι έσφαξαν τον Σαρχιανό μπροστά στην γυναίκα και την ανήλικη κόρη του Σοφία. Η Σοφία όταν μεγάλωσε παντρεύτηκε από το Δεμάτι τον Μιχαήλ Καρακωνσταντάκη που ήταν επαγγελματίας γανωτζής. Οι χωριανοί του τον έλεγαν καλαϊτζή και έτσι με την πάροδο του χρόνου απ’ αυτόν προήλθε η οικογένεια των Καλαϊτζάκηδων.


4

το Σκινοφάραγγο

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Ταξιδεύοντας σε ό,τι “φτιάξαν” οι Έλληνες Συνέχεια από τη σελ. 1 Και για όλα δεν φταίει η νέα γενιά, η οποία και καλύτερη από μας είναι και μπροστά μπορεί να πάει δουλεύοντας και επαναστατώντας όταν χρειάζεται, φταίμε εμείς που νομίζουμε ότι πρέπει να ζουν κάτω από τα φουστάνια μας μέχρι όποτε θέλουν. Αν σήμερα σ’ ολόκληρη την χώρα ελάχιστοι είναι αυτοί που προστατεύοντας το βιος τους δουλεύουν, και οι περισσότερο» απ’ αυτούς είναι μεγάλοι, ως και γέροι, ενώ οι υπόλοιποι πληρώνουν αλλοδαπούς εργάτες, πίνουν καφέ στο καφενείο και στην συνέχεια διαμαρτύρονται ότι δεν βγαίνει το μεροκάματο, αύριο δεν θάναι κανένας στις βαριές δουλειές γιατί έχουμε γίνει μαλθακοί. Γιατί πιστέψαμε ότι το μέλλον είναι η καρέκλα, το γραφείο και το δημοσιοϋπαλληλίκι. Σήμερα μάθαμε να ... κλέβουμε το κράτος όπου και όπως μπορούμε, γιατί και οι άλλοι ... έτσι κάνουν. Σήμερα δεν υπάρχουν λεφτά πια ούτε για την υγεία, ούτε για την παιδεία, ούτε για τις... επιδοτήσεις. Τώρα ήρθε η ώρα να πληρώσουμε, και δυστυχώς δεν είμαστε έτοιμοι, και όποιος από μας περνούσε καλύτερα, αυτός θα δυσκολευτεί πιότερο γιατί θα πρέπει να συμμαζευτεί. Καλοσυνηθίσαμε και τώρα πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε από δω και μπρος κάτω από την νέα οικονομική «κατοχή» που μας ετοιμάζουν οι φίλοι μας οι Ευρωπαίοι. Και μην πει κανένας ότι φταίνε αυτοί, ούτε ότι υπάρχουν και άλλες χώρες που είναι στην ίδια με μας μοίρα (η Ισλανδία πτώχευσε αλλά μέσα σ’ ένα χρόνο είναι ήδη στην ανάκαμψη) Εμείς δεν θα ανα-

κάμψουμε γιατί δεν έχουμε την παιδεία να αντιμετωπίσουμε την πτώση μας, και η παιδεία δεν είναι υπόθεση μιας χρονιάς, είναι υπόθεση χρόνων και αλλαγής νοοτροπίας. Μάθαμε να εμπιστευόμαστε την εκπαίδευση και ξεχάσαμε την παιδεία. Και παιδεία σημαίνει να ξέρεις πως πρέπει να σκέπτεσαι τον δίπλα σου, (και δεν εννοώ μόνο το παιδί σου, αλλά κάθε συνάνθρωπο), να πιστεύεις και να σε πιστεύουν, να προσφέρεις και να δέχεσαι, να είσαι σωστός και υπεύθυνος, να αγαπάς και να αγαπιέσαι. Μόνο που αυτά δεν είναι όχι μόνο αυτονόητα, όπως θάπρεπε, αλλά ούτε και ισχύουν σ’ αυτόν τον τόπο που τα μόνα που μας χαρακτηρίζουν είναι η κομπίνα, η αδιαφορία, ο ωχαδερφισμός. Νομίσαμε ότι αν εκπαιδεύσουμε την νέα γενιά, με τα σχολεία της, τα φροντιστήρια, τα πανεπιστήμια, αυτό θα φτάσει για να μπορούν τα ίδια αλλά και το κράτος να φεύγουν από τα δύσκολα. Εμείς δεν θα ανακάμψουμε εύκολα γιατί θεωρούμε ότι πρέπει τα παιδιά μας να μην ταλαιπωρούνται αλλά να ζουν σε σπίτια από 100 τετραγωνικά και πάνω, να μπορούν να διασκεδάζουν τις νύχτες μέχρι αργά και να κάθονται σε ένα καθαρό γραφείο, γιατί δεν ψάξαμε ποτέ στα ράφια των μαγαζιών για το πιο φθηνό και καλό παράλληλα, γιατί πρέπει νάχουμε 2 τηλεοράσεις και 2 αυτοκίνητα, ει δυνατόν τζιπάκια που είναι της μόδας. Από δω και πέρα αρχίζει ο καιρός της θυσίας. Και όποιοι πίστεψαν ότι υπάρχει λύση εύκολη θα βρεθούν πιο εκτεθειμένοι από τους άλλους. Και μην πει κανένας “φταίει ότι μπήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση”, ή ακόμη περισσότερο να βγούμε απ’ αυτούς που θέλουν να μας κηδεμονέ-

ψουν, γιατί αν τώρα δεν ήμασταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αν δεν είχαμε νόμισμα το ευρώ, που τόσα δεινά και τόση ακρίβεια μας έφερε είναι αλήθεια, θα είχαμε προ καιρού πτωχεύσει. Δεν φτάνει λοιπόν να σφίξουμε το ζωνάρι, δεν φτάνει να μην προσπαθούμε να κλέψουμε από το Κράτος, δεν φτάνει να μην κοιτάμε μόνο το τομάρι μας. Πρέπει να βοηθήσουμε, πρέπει να καταλάβουμε ότι μετά τα πέτρινα χρόνια ήρθαν τα ρόδινα και τώρα γκριζάρισαν τα πάντα. Άκουσα κάποιον ελεύθερο επαγγελματία να λέει ότι αν ήμουν σίγουρος ότι τα λεφτά θα πάνε εκεί που πρέπει (στην παιδεία, στην ασφάλεια, στην υγεία) δεν θάκλεβα το Κράτος, Αλλά αυτό μόνο είναι που πρέπει να σκέφτεται κανένας; Γιατί φίλε μου όταν αρρωστήσεις θέλεις βοήθεια και αν δεν πληρώσεις εσύ για αυτήν όταν είσαι καλά, θα την πληρώσουν μόνο αυτοί που δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά, και αυτοί είναι μόνο οι μισθοσυντήρητοι και οι συνταξιούχοι. Αν δεν ντρέπεσαι λοιπόν ζήτα τα απ’ αυτούς, και συ μην πληρώνεις. Μάθαμε να ζούμε σε βάρος των άλλων γι’ αυτό και πάμε σε έναν δρόμο χωρίς γυρισμό, αν δεν προλάβουμε να αλλάξουμε να γίνουμε άλλοι άνθρωποι. Απλώστε τα χέρια, ας αγαπήσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους και ας προσπαθήσουμε να ξαναγυρίσουμε στα μονοπάτια που «φτιάξαν» οι Έλληνες.

Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν άμεσα για να μη διψάσουμε Επιμέλεια: Γ. Γαρεφαλάκης μελέτη του ΙΝΑΣΟ κατέγραψε, ανέλυσε και αξιολόγησε συγκριτικά, από πλευράς κόστους -οφέλους, έναν μεγάλο αριθμό δυνατών επεμβάσεων εξοικονόμησης νερού και ενέργειας στις αγροτικές καλλιέργειες. Έτσι, προτείνει μια σειρά από μέτρα και μεθόδους που μπορούν να εφαρμόσουν, κατά προτεραιότητα, οι ΦοΔΝΕ (Φορείς Διαχείρισης Νερού). Συγκεκριμένα: • Αντικατάσταση των ανοικτών συλλογικών δικτύων με κλειστά δίκτυα υπό πίεση ή επισκευή, όπου είναι εφικτό, των κατεστραμμένων τμημάτων του υφιστάμενου κλειστού δικτύου. Με το μέτρο αυτό επιδιώκεται η ελαχιστοποίηση των απωλειών νερού από τα συλλογικά δίκτυα. Στα ανοικτά δίκτυα, λόγω της κατασκευής τους, συχνά παρατηρείται το φαινόμενο να φράζονται και να υπερχειλίζουν, ενώ στα υφιστάμενα κλειστά δίκτυα η συνήθως κακή ποιότητα της κατασκευής και οι ρωγμές ευθύνονται για τις μεγάλες διαρροές νερού. Η αντικατάσταση των ανοικτών δικτύων με κλειστά και η επισκευή των κατεστραμμένων τμημάτων των τελευταίων μπορούν να αποφέρουν έως και 30% μείωση των απωλειών νερού σε εφαρμογές ευρείας κλίμακας. Αντίστοιχη θα είναι και η εξοικονόμηση στην κατα-

Η

νάλωση ενέργειας, με δεδομένο ότι θα απαιτείται να αντληθεί και να μεταφερθεί 30% λιγότερο νερό. • Αντικατάσταση των μεθόδων άρδευσης με κατάκλυση και κατιονισμό, με τη μέθοδο της στάγδην άρδευσης. Η αντικατάσταση αυτή μπορεί να περιορίσει σε σημαντικό βαθμό τη σπατάλη νερού. Χωρίς μεγάλη απόκλιση, μπορεί να θεωρηθεί ότι το 70% των εκτάσεων που αρδεύονται σήμερα με κατάκλυοη και το 80% των εκτάσεων που αρδεύονται με κατιονισμό μπορούν να αρδευτούν με σταγόνες. Τα οφέλη σε νερό από την αντικατάσταση της κατάκλυσης με σταγόνες ανέρχονται στο 40%, ενώ του κατιονισμού με σταγόνες στο 30%. • Αντικατάσταση των παλαιών ενεργοβόρων αντλιών με νέες ή εγκατάσταση ρυθμιστή στροφών (inverter) στις υπάρχουσες. Το μέτρο αυτό αποσκοπεί στον εξορθολογισμό λειτουργίας των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Ο βαθμός απόδοσης των παλιών αντλιών δεν ξεπερνά συνήθως το 60%, ενώ μία σύγχρονη αντλία με προεγκατεοτημένο ρυθμιστή στροφών έχει βαθμό απόδοσης πάνω από 80% σε ομαλές συνθήκες λειτουργίας. Η εκ των υστέρων τοποθέτηση ρυθμιστή στροφών μπορεί να αποφέρει περίπου 20% μείωση στην

καταναλισκόμενη ενέργεια. • Συντήρηση των αντλιών του περιφερειακού εξοπλισμού και του αρδευτικού δικτύου των συστημάτων άρδευσης. Η συντήρηση του χρησιμοποιούμενου εξοπλισμού από την πλευρά των καλλιεργητών μπορεί να πραγματοποιηθεί με ελάχιστα έξοδα και να περιορίσει τόσο τις απώλειες νερού όσο και την κατανάλωση ενέργειας. Εκτιμάται ότι η τακτική συντήρηση των αντλιών, του περιφερειακού εξοπλισμού και του δικτύου μπορεί να αποφέρει έως και 5% εξοικονόμηση ενέργειας. • Εγκατάσταση συστήματος ηλεκτρονικής υδροληψίας με κάρτα χρέωσης. Το μέτρο αυτό αφορά κυρίως την τιμολόγηση του αρδευτικού νερού από τους οργανισμούς που διαχειρί-φνται τους υδατικούς πόρους (ΦοΔΝΕ) και αποτελεί στην πραγματικότητα ένα μέσο ευαισθητοποίησης των καλλιεργητών στο θέμα της ορθολογικής διαχείρισης του νερού. Η τιμολόγηση της πραγματικής κατανάλωσης του νερού αποθαρρύνει τους καλλιεργητές από το να σπαταλούν άσκοπα νερό, πράγμα το οποίο έχει παράλληλα οφέλη στην κατανάλωση ενέργειας. Η εφαρμογή του συστήματος ηλεκτρονικής υδροληψίας μπορεί να αποφέρει έως και 20% εξοικονόμη-

ση στην κατανάλωση νερού και άρα να μειώσει αντίστοιχα την καταναλισκόμενη ενέργεια. • Εγκατάσταση συστήματος τηλεμετρίας. Η εγκατάσταση ενός συστήματος τηλεμετρίας παρέχει τη δυνατότητα διαχείρισης της συνολικής λειτουργίας του αντλητικού εξοπλισμού από απόσταση, κάνοντας εφικτή τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Η εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει έως και 10% εξοικονόμηση ενέργειας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις εξοικονόμησης αρδευτικού νερου και ενέργειας εξειδικεύθηκαν και αναλύθηκαν τεχνικοοικονομικά σε πιλοτικό επίπεδο, προκειμένου να υπάρξει μια αποτίμηση κόστους / οφέλους. Οι υπολογισμοί των επιστημόνων έδειξαν ότι η εφαρμογή ενός βελτιστοποιημένου συνδυασμού επεμβάσεων επιφέρει συνολικά την κατά 33% μείωση της κατανάλωσης αρδευτικού νερού και την κατά 38% μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και του αντίστοιχου κόστους της ΔΕΗ. Λαμβάνοντας δε υπόψη ένα εύλογο κόστος του εξοικονομούμενου νερού, προκύπτει ότι η απαιτούμενη για τις επεμβάσεις αυτές συνολική κεφαλαιουχική δαπάνη αποπληρώνεται μέσα σε 3-4 χρόνια.


Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Ο Ναός της Δημοκρατίας Συνέχεια από τη σελ. 1 Ο Ναός της Δημοκρατίας. Μας τό ’λεγε και δάκρυζε. Είχα σχηματίσει κι εγώ την εντύπωση πως πάνω κάτω πρέπει νάναι σαν τα Άγια μυστήρια που σήκωνε ο παπάς στην εκκλησία και η γιαγιά μου μούριχνε μια αγκωνιά κι ένα βλοσυρό βλέμμα και μούλεγε. Γονάτισε. Έτσι πίστευα. Ώσπου αποφάσισα βαθύτατα συγκινημένη να παρακολουθήσω σε απευθείας μετάδοση, μια λειτουργία από το Ναό της Δημοκρατίας εκ τηλεοράσεως. (Σπουδαία ανακάλυψη η τηλεόραση, βγάζει πολλά άπλυτα στη φόρα). Εγώ για 300 τους ήξερα τους ιερείς, καμμιά εβδομηνταριά τους μέτρησα, ξυπνητούς και κοιμισμένους. Και πολλοί είναι. Μούπαν αυτοί που ξέρουν καλύτερα. Εμένα για να πω την αλήθεια αν εξαιρέσω την αμφίεση μάλλον γραμματείς και φαρισαίους μου θύμιζαν κατά την ώρα που αποφάσιζαν για την τύχη του Χριστού. Και ξαφνικά μούρθε κατακέφαλα η πρώτη κεραμίδα. Ποιοί νομίζετε πως ήταν οι ιερείς στο Ναό της Δημοκρατίας; Οι προηγούμενοι, οι προ προηγούμενοι και μερικοί από τους προπροπροηγούμενους………… Έμεινα άφωνη. Μα αυτοί μας φάγαν τα……… πήγα να πω. Σιωπή, μου φώναξαν όλοι και δεν τελείωσα τη φράση μου. Τότε βγήκε εκείνος ο καλός Αρχιερέας και ανεφώνησε «Λεφτά έχομε». Και πήγε η καρδιά

5

το Σκινοφάραγγο

μου στη θέση της κι αναγάλιασε η ψυχή μου. Λίγο φευγάτος μου φάνηκε βέβαια, αλλά δεν έχει σημασία. Και πάνω στο δόξα σοι ο θεός, νάσου η δεύτερη κεραμίδα. «Λεφτά δεν έχομε» ξανά αναφώνησε. Έλα Χριστέ και Παναγιά, τι έγινε πάλι; Και νάσου τρεχάλα για δανεικά, πόρτα - πόρτα, και ποιός να σου δώσει; Ευτυχώς, πάνω στην ώρα νάσου, τα ευαγή ιδρύματα, Ε.Ε. και Δ.Ν.Τ. Μη φοβάσαι, είπαν στον Αρχιερέα. Εμείς είμαστε εδώ. Αρκεί να ξεκάνεις τους μισούς. Δεν γίνεται, είπε ο Αρχιερεύς. Εδώ ένα. Το Χριστό, και ζοριστήκαμε. Αλλά μετά το ξανασκέφτηκε. Αν τους κόψω μισθούς, συντάξεις, καύσιμα και φάρμακα, που θα μου πάνε; Τουλάχιστον τους ετοιμόρροπους θα τους μαζέψει ο Μιχαήλ Αρχάγγελος, κι έθεσε το σχέδιο σε εφαρμογή. Και βάλαμε την ουρά στα σκέλια σαν δαρμένα σκυλιά αδιαμαρτύρητα. Κατεβάσαμε τα κεφάλια και λουφάξαμε. Και τα ξεχάσαμε όλα. Αγώνες και θυσίες γενεών για ένα καλύτερο μέλλον. Και καταθέτομε και τον οβολό μας καλόπιστα για τη σωτηρία της Πατρίδας. Δεν έχει ανάγκη από σωτήρες η Πατρίδα πατριώτες. Έντιμους πολίτες χρειάζεται, και κυρίως έντιμους ιερείς και Αρχιερείς στο Ναό της Δημοκρατίας. Μήπως και αναστήσουν τουλάχιστον τα παιδιά μας. Ξηρουχάκη Φρειδερίκη

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ

Ανακοίνωση (ενημέρωση)

Όπως αποφάσισε η ετήσια γενική συνέλευση στις 7-2-2010. Όι εκλογές του Συλλόγου για την ανάδειξη νέου Δ.Σ. θα πραγματοποιηθούν τον Ιούνιο 2010. Για την ακριβή ημερομηνία θα ενημερώσουμε τα μέλη μας με επιστολή. Παρακαλούμε όσους επιθυμούν να είναι υποψήφιοι, να επικοινωνήσουν με το Δ.Σ.

Οι Θερμοπύλες του Βορρά Συνέχεια από τη σελ. 1 Αυτούς που προσγειώθηκαν πληγωμένοι στην Αττική γη και άφησαν εδώ την τελευταία πνοή και βρήκαν εδώ ένα τάφο; Και σεις; Θα επιχειρήσετε εισβολή; Αν αντί μεραρχιών, πυροβόλων, αρμάτων στείλει η Ελλάς στα σύνορά της είκοσι χιλιάδες τραυματίες χωρίς χέρια, χωρίς πόδια με επιδέσμους για να τον υποδεχτούν; Αυτούς τους στρατιώτες φύλακες θα υπάρξει στρατός να τους χτυπήσει; Αλλά όχι. Ο πολύς ή λίγος στρατός των Ελλήνων όπως εστάθη εις την Ήπειρο θα σταθεί αν κληθεί και εις την Θράκη. Θα πολεμήσει. Και εκεί. Και θα αναμείνει την εκ Βερολίνου επιστροφή του δρομέως, ο οποίος ήλθε προ πέντε ετών και έλαβε από την Ολυμπία το φως δια να μεταβάλλει εις δαυλόν την λαμπάδα και φέρει την πυρκαϊάν εις τον μικρό εις έκτασιν αλλά μέγιστον αυτόν τόπον, ο οποίος αφού έμαθε τον κόσμο να ζει πρέπει τώρα να τον μάθει και να πεθαίνει». Στον Αδόλφο Χίτλερ έλειπε η ευαισθησία. Αγνόησε την ανοιχτή επιστολή. Περιφρόνησε την αγωνία που ανάδιδε από κάθε λέξη της. Απόρριψε αρχές και αξίες. Στους επιθετικούς του σχεδιασμούς. δεν εμέτρησε η παγκόσμια παραδοχή ότι στα χέρια της ελληνικής φυλής πλάστηκε και άνθισε η Εδέμ της πνευματικής αφθονίας. Είχε αποφασίσει να εξοντώσει κάθε ελεύθερη φωνή. Η ελευθεροφροσύνη των ελλήνων έπρεπε να λουφάξει να μην ενοχλεί. Η αλαζονεία τον ωθούσε στην παρακοή της λογικής. Αγνόησε επιδεικτικά την ιστορική νομοτέλεια που ορίζει το νικητή μόνο στην τελευταία μάχη του αγώνα. Αυτός είχε κερδίσει μόλις την πρώτη. Και η ιστορία τιμωρεί σκληρά όσους αγνοούν τα κελεύσματά της και διαγράφουν την πορεία τους έξω από τους δικούς της αφορισμούς. Στις έξι Απρίλη του 41 πανίσχυρες γερμανικές θωρακισμένες μεραρχίες προ-

σβάλλουν τα ελληνικά οχυρά της ελληνοβουλγαρικής μεθορίου. Η μιρκή επίλεκτη φρουρά των οχυρών αμύνεται ηρωϊκά. Ο γερμανικός πολεμικός ισοπεδωτής ξαφνιάζεται. Αρχίζει να στριφογυρίζει. Δε θα αργήσει όμως να βρει ανοιχτή κερκόπορτα από τα αδύναμα ελληνοσερβικά σύνορα. Από κει εισβάλλουν τα γερμανικά μηχανοκίνητα και υπερφαλαγγίζουν τα οχυρά. Στο οχυρό Ρούπελ γράφεται η τελευταία πράξη. Ο γερμανός συνταγματάρχης καλεί τη φρουρά να παραδοθεί. «Τα ελληνικά οχυρά κατακτώνται, δεν παραδίνονται» είναι η απάντηση. Σαν απόμειναν και από το τελευταίο φυσίγγι βγαίνουν από το οχυρό. Είναι λιγότεροι ενός λόχου οι περισσότεροι τραυματίες. Ο διοικητής τραυματίας και κείνος υποβαστάζεται και προπορεύεται των στρατιωτών. Ο γερμανός διοικητής μένει άφωνος. Απορεί πως τόσο μικρή δύναμη έκαμε τέτοιο μεγάλο αγώνα. Ορίζει τιμητικό απόσπασμα και αποδίδει τιμές στη γεναιότητα. Ο ήλιος στο βασίλεμά του αποχαιρετά τους νεκρούς λερούς ματωμένους με το πείσμα της μάχης πετρωμένο στα πρόσωπα. Στο Ρούπελ ο αντίπαλος αποδίδει τιμές στη γενναιότητα. χρόνια νωρίτερα στο Μανιάκι της Μεσσηνίας τη μεγάλη ώρα της Εθνικής Παλιγγενεσίας μπροστά στον όρθιο νεκρό Παπαφλέσσα. Ο Μπραΐμης Πασάς εκφράζει το θαυμασμό του με την περιώνυμη φράση «Κρίμα ωρέ να πεθαίνουν τέτοια παλληκάρια». Αυτοί ήσαν οι Έλληνες του 4041. Ακαταπόνητοι αγωνιστές της Ελευθερίας. Ο διμέτωπος αγώνας τους έγινε παγκόσμιος θρύλος. Η ιστορία τους ανάδειξε παγκόσμιους ελευθερωτές. Υπέρτατο χρέος μας να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους. Οι γενιές που έρχονται έχουν ανάγκη από πρότυπα. Αντώνης Λιβυκός

To Δ.Σ. του Π.Σ. Λαγούτας ευχαριστεί τους: 1) Κουμάκη Κων/νο (ζαχαροπλατεία Κουμάκη) για την δωρεάν πίτα του Συλλόγου όπως κάθε χρόνο. 2) Μακράκη Δημήτριο για τη δωρεάν σιδερόπορτα στο πάνω πηγάδι. 3) Βαρδαβά Μιχάλη για την δωρεάν εκτύπωση του ημερολογίου του Συλλόγου. 4) Οικογένεια Οικονομάκη καθώς και όσους προσέφεραν χρήματα για τον Σύλλογο εις μνήμη Χρυσής Χαλαμπαλάκη ποσού 400€. 5) Τον Χατζάκη Μιχαήλ για την δωρεά ποσού 100€ εις μνήμη Εμμ. Χατζάκη.


6

το Σκινοφάραγγο

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΙΓΛΗΣ Συνέχεια από το προηγούμενο φύλλο Ο Θοδωρής δικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και κλείστηκε φυλακή στο Ρέθυμνο. Όταν άρχισε η γερμανική επίθεση στη Κρήτη, ο Βίγλης βρίσκεται φυλακισμένος. Στο Ρέθυμνο η μάχη έχει ανάψει για τα καλά και ο Θοδωρής παρακαλεί τον φρουρό του να τον αφήσει ελεύθερο να πολεμήσει, αλλά μάταια. Ό,τι όμως του αρνήθηκε ο φρουρός, του το έδωσε η τύχη: μια βόμβα των Γερμανών πέφτει στο φυλάκιο και στον τοίχο της φυλακής, με αποτέλεσμα οι φυλακισμένοι να βρεθούν ελεύθεροι. Ο Βίγλης αρπάζει το όπλο του φρουρού, στέκεται για λίγο από πάνω του και του λέει: «Αν, μωρέ, δεν μου χρειάζονταν η σφαίρα, δεν θα σου τη χάριζα, αλλά έχε χάρη». Παίρνει μέρος στις μάχες στο Ρέθυμνο και οι Γερμανοί παίρνουν γεύση του ντουφεκιού του Βίγλη. Ο Βιγλοθοδωρής υπήρξε δεινός σκοπευτής σύμφωνα με πολλές μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν από κοντά. Πριν την κατοχή ήταν λάτρης του μάνλιχερ. Αλλά κατά τη διάρκεια της κατοχής που γνώρισε το γερμανικό μάουζερ, το ερωτεύτηκε. Το μάουζερ τα επισκίασε όλα, όπως έλεγε. Κάποτε, νεαρός 14-15 χρόνων, βρέθηκε σε μια χαροκοπιά στα Μεσκλά, παρέα με θείους του Μανωλέδες και Τζάτζιμους. Στην παρέα ήταν και ένας φίλος της οικογένειας από τα Μεσκλά - Μύγιας το επίθετό του. Τα χρόνια εκείνα ήταν έθιμο οι άντρες να εξασκούνται στη σκοποβολή μέσα στο γλέντι και στο χαροκόπι. Η παρέα λοιπόν ζήτησε κάποια στιγμή από τον νεαρό Βίγλη να πάρει μέρος στη σκοποβολή, γιατί είχαν ακούσει ότι είναι καλός σκοπευτής ο γιος του Βιγλορούσσου. Ο Θοδωρής όμως αρνήθηκε ευγενικά γιατί, αν και μικρός, ήξερε να φυλάσσεται και να μην προκαλεί, γιατί συχνά γίνονταν παρεξηγήσεις, λόγω εγωισμού αν κάποιος έπαιζε καλύτερα, και ειδικά αν ο άλλος ήταν εγωιστής και καλόσειρος. Κάποια ώρα πήγαν και στο σπίτι του Μύγια και κάθισαν στη αυλή του. Ο Μύγιας ζήτησε από τον νεαρό Βίγλη να του κάνει τη χάρη να παίξει κι αυτός. Πράγματι ο Βίγλης, που κράταγε ένα παλαιό μάνλιχερ, το αφήνει στην άκρη και αρπάζει ένα καινούργιο μάνλιχερ ενός πρώτου εξαδέρφου Τζάτζιμου και λέει στην παρέα, «θα ρίξω στον πρώτο κόμβο της μουριάς». Ρίχνει λοιπόν και τον ρίχνει κάτω - «ε, έτυχε», λέει πειρακτικά η παρέα. Τους λέει, «θα συνεχίσω να ρίχνω τους κόμβους να ιδούμε αν έτυχε», και αρχίζει τακ τακ τακ - και κόβει και τους πέντε κόμβους. Στη συνέχεια μπαίνουν μέσα στο σπίτι, κάθεται ο Θοδωρής στον καναπέ, βγάζει ένα 38άρι που κράταγε, σημαδεύει τον τσαμιλίκη και - τακ-τακτακ - γράφει Θ. Ρ. Β., δηλαδή τα αρχικά του, όνομα, πατρώνυμο, επίθετο. Για όσους γνωρίζουν το 38άρι, σε αντίθεση με τα γερμανικά όπλα, δεν σπάει το τζάμι αλλά το τρυπάει σαν βελονιά. Τότε ο οικοδεσπότης πάει και βγάζει το τζάμι και το φύλαξε για ενθύμιο στο μπαούλο. Τα χρόνια της Γερμανικής κατοχής το μητάτο του Βίγλη και της οικογένειας γενικά υπήρξε κέντρο φιλοξενίας για κάθε καταδιωκόμενο και για όποια αιτία. Δεκάδες είναι οι μαρτυρίες αγωνιστών κάθε αντιστασιακής οργάνωσης - ΕΑΜ-ΕΟΚ-Αγγλων - και απλών ανθρώπων, που πάντα έβρισκαν φιλόξενη στέγη και τροφή στην οικογένεια των Βίγληδων. Μέσα στο φαράγγι πάντα οι κυνηγημένοι έβρισκαν κάτι να φάνε, γάλα, μέλι, κρέας, που πολλές φορές - είναι αλήθεια - ήταν κλεμμένο από τον Θοδωρή, αλλά εκείνο τον καιρό, και ποιος δεν έκλεβε! Έκλεβε σχεδόν πάντα από ανθρώπους που κάτι άδικο είχαν στην πλάτη τους, και ποτέ από φτωχούς κτηνοτρόφους. Κάποτε, μέσα στην κατοχή, έμαθε για κάποιο

μεγαλοκτηνοτρόφο, συνεργάτη των Γερμανών, ο οποίος αρραβωνιαζόταν κάθε λίγο μια κοπελιά και στη συνέχεια τις παρατούσε με το αζημίωτο στην επαρχία Κισσάμου. Μια και δυο, λοιπόν, ο Θοδωρής πάει και του αρπάζει 270 γίδες με 70 τράγους μέσα, με τα κουδούνια τους. Ενώ στον πηγαιμό έκανε δυο ημέρες δρόμο, στην επιστροφή έκανε δεκαεπτά ημέρες, κάνοντας κύκλους. Όταν πέρναγε από το Σέλινο, οι 70 τράγοι είχανε κάνει φτερά, δώρο του Θοδωρή σε όσους τον περιέθαλπαν. Τα υπόλοιπα κατσίκια τα έριξε μέσα στο φαράγγι και όποιος ήθελε έπαιρνε. Φρόντιζε με τροφή για τους διωκόμενους, χωρίς να κρατάει τίποτα για τον εαυτό του. Ο παθών, λοιπόν, προσέτρεξε στους Γερμανούς και σε συνεργασία με τη χωροφυλακή τον επικήρυξαν. Επικεφαλής ανέλαβε ο περιβόητος αρχηγός της Γκεστάπο Παλαιοχώρας Χάνς Μπάχτερ, ο οποίος του εμήνυσε ότι αν δεν παρουσιαστεί, θα κάψει όλη την επαρχία Σφακιών. Ο Βίγλης αποφάσισε να παρουσιαστεί, σκεπτόμενος όχι τον εαυτό του αλλά την οικογένεια του, τα αδέλφια, τα ξαδέλφια και τους συνεπαρχιώτες του. Όπως έλεγε τότε χαρακτηριστικά, «η δική μου η ζωή δεν αξίζει περισσότερο από των άλλων». Αφού έγιναν οι σχετικές συνεννοήσεις με αλληλογραφία, δόθηκε το σχετικό ραντεβού στο χωριό Κοντό Κυνήγι της επαρχίας Σελίνου. Είχαν συμφωνήσει να βρεθούν μόνοι τους άοπλοι. Ο Χάνς ήξερε άπταιστα ελληνικά και γνώριζε τα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Ο Θοδωρής πήγε στο χωριό και κάθισε περιμένοντας τον Χάνς με δυο του φίλους. Σε λίγη ώρα ήρθε και ο Χάνς με μια ομάδα Γερμανών. Ο Χάνς πλησίασε και ρώτησε: «Ο κύριος Βίγλης;» «Μάλιστα», απάντησε ο Βίγλης και του είπε χαρακτηριστικά, «Κύριε Χάνς, δεν είσαι εντάξει». «Γιατί;». «Γιατί είχαμε πει να βρεθούμε οι δυο μας, κι εσύ ήρθες με ολόκληρη ομάδα». Ο Χάνς: «Και δεν είναι μόνο αυτοί που βλέπεις... όλο το χωριό το έχω ζωσμένο με στρατιώτες». Τότες ο Βίγλης, χωρίς να τα χάσει του λέει: «...Χμ... κι εσύ τι νόμισες; Ότι εγώ ήρθα μόνος μου; Γύρω γύρω απ' τους στρατιώτες σου έχω ζωσμένο το χωριό με κλέφτες». Ο Χάνς το έχαψε κι άρχισε να ρωτάει τον Θοδωρή γιατί κλέβει. - Δεν κλέβω, απάντησε ο Βίγλης. - Αμέ τι κάνεις; του λέει οΧάνς. - Τιμωρώ, του λέει ο Βίγλης. - Και τι είσαι εσύ και τιμωρείς; - Ένας δίκαιος άνθρωπος, του απάντησε ο Θοδωρής. - Κι αυτός που του πήρες τα κατσίκια τι είχε κάνει, τον ρώτησε. Ο Βίγλης του είπε τα γεγονότα και του είπε να ρωτήσει όπου θέλει αν έτσι έχουν τα πράγματα. Ο Χάνς τον άκουσε και του είπε να σηκωθεί να πάνε στην Παλαιόχωρα. Τότε ο Βίγλης του λέει: «Ολόκληρο το τάγμα που έχεις στην Παλαιόχωρα να φέρεις, δεν έρχομαι αυτή τη φορά. θα έρθω την άλλη φορά, γιατί αυτή τη συμφωνία είχαμε κάνει οι δυο μας». Ο Γερμανός κρατήθηκε ή από φόβο ή επειδή του είχε δώσει το λόγο του. Του είπε μόνο, την άλλη φορά που θα συναντηθούν να του κρατάει το όπλο του. Ο Βίγλης του είπε ότι δεν έχει όπλο παρά ένα παλιοντούφεκο, κειμήλιο οικογενειακό. «Ε, αυτό να μου το κρατάς», είπε ο Χάνς. Σε λίγες ημέρες ο Θοδωρής πήγε στην Παλαιόχωρα στον Χάνς, που τον έστειλε αυτή τη φορά στα Χανιά, όπου τον ανέκριναν επτά ανώτατοι αξιωματικοί της Γκεστάπο. Ξαναγύρισαν στην Παλαιόχωρα και ο Χάνς του έδωσε δυο στρατιώτες με σκοπό να πάνε να φέρουν πίσω τα κατσίκια. Ο Θοδωρής άφη-

σε τους στρατιώτες στην Αγία Ρουμέλη και γύρισε σε τέσσερις ημέρες με 100 κατσίκια από τα 270 συνολικά που είχε πάρει. Και ενώ είχε τελειώσει με τους δικαιούχους και μπορούσε να φύγει, ο Βίγλης πήρε τους στρατιώτες και τους γύρισε πίσω στην Παλαιόχωρα, γιατί το είχε υποσχεθεί, όπως έλεγε. Ο Χάνς τον κράτησε 5-6 ημέρες και τον άφησε ελεύθερο. Φεύγοντας ο Βίγλης πέρασε από τη Σούγια, με προορισμό την Αγία Ρουμέλη, και μια στιγμή είδε μια ομάδα Γερμανών να προχωρεί προς το φαράγγι όπου ήταν αγγλικό φυλάκιο και ομάδα ανταρτών. Ειδοποίησε με έναν ανιψιό του, τσάτζιμο, τους αντάρτες για να μην αιφνιδιαστούν, και γίνεται η μεγάλη μάχη της Αχλάδας όπου άστραψε το ντουφέκι του Βιγλοθοδωρή και των άλλων αγωνιστών. Ο Βίγλης πήρε μέρος σε πολλές μάχες με τους Γερμανούς από τις γραμμές του ΕΑΜ αλλά και με άλλους πατριώτες στις μάχες της Παναγιάς του Καστέλου και στη μάχη του Καλόγερου. Στις 2212-44, με ημερήσια διαταγή του γίνεται εύφημη μνεία για τη συμμετοχή του στη μάχη της Παναγιάς. Μετά τη μάχη της Παναγιάς ο Συνταγματάρχης του ΕΛΑΣ Γρ. Κοντεκάκης του στέλνει με τέσσερα μουλάρια δεκαεπτά γερμανικά όπλα για να τον τιμήσει για τη μεγάλη συμβολή στη μάχη, και τα όπλα αυτά προέρχονταν από τους Γερμανούς που είχε σκοτώσει ο Βίγλης. Από όλα αυτά τα όπλα ο Θοδωρής δεν κράτησε κανένα, τα μοίρασε σε φίλους δεξιά και αριστερά, και όταν σε λίγο καιρό έσπασε το δικό του όπλο, πήγε και αγόρασε άλλο. Μια άλλη φορά λέγεται ότι αντάρτες κυνηγούσαν πέντε Γερμανούς που έτρεξαν να κρυφτούν σ' ένα αγροτόσπιτο, ο Βίγλης βρισκόταν μόνος του και είδε τη σκηνή, σήκωσε κλισιοσκόπιο 900 μ. στο όπλο και έριξε πέντε σφαίρες, οι τρεις βρήκαν στόχο σκοτώνοντας τρεις Γερμανούς και οι δύο καρφώθηκαν στο ανώφυλλο της πόρτας. Ο συνταγματάρχης Κοντεκάς έβλεπε τη σκηνή με τα κιάλια, χωρίς να βλέπει ποιος ρίχνει, κι αργότερα, στη μάζωξη της ομάδας των ανταρτών, τους είπε: «θέλω να μου πείτε πού ήτανε, πού καθότανε σήμερα ο Βίγλης, γιατί αυτές τις μπαλωθιές δεν μπορεί να τις έριξε άλλος από τον Βίγλη». Ο Θοδωρής δεν άφηνε ποτέ τη γεμιστήρα άδεια, δεν μπορούσες να καταλάβεις ποτέ τη διακοπή του, ήτανε πάντα με τον ίδιο ρυθμό. Είναι γνωστό ότι πολλές φορές, όταν μιλούμε ή γράφουμε για μια προσωπικότητα, μπορεί να υπερβάλουμε, καμιά φορά, όχι, από πρόθεση αλλά από υπερβολικό ενθουσιασμό και την καλώς εννοούμενη προσπάθεια να τονίσουμε τα θετικά σημεία του ήρωα. Στην περίπτωση του Βίγλη, ομολογώ ότι αναγκάζομαι να περιορίζομαι, για πολλούς και διάφορους λόγους, στα πιο απαραίτητα και βασικά. Ελπίζω σε λίγο καιρό, μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου που σχεδιάζω να εκδώσω, να μπορέσω να ξεδιπλώσω όλες της πτυχές της μεγάλης προσωπικότητας του Θ. Βίγλη. Ο Θοδωρής υπήρξε μια σύνθετη και ισχυρή προσωπικότητα, με τα θετικά και τα αρνητικά του σημεία. Ξέρω ότι αν είχε γεννηθεί σ' ένα άλλο μέρος της χώρας κι αν δεν ήταν η λήθη που πολλές φορές σκεπάζει τους νεκρούς, και ειδικά τους νεκρούς που δεν προσφέρονται για οποιασδήποτε μορφής εκμετάλλευση, θα ήταν γνωστός σε όλη τη χώρα. Υπήρξε περίπτωση προσωπικής παλικαριάς, άντρας χωρίς περιορισμούς, που αν έλεγε κάτι δεν το έπαιρνε πίσω - πάει και τελείωσε. Συνέχεια στο επόμενο φύλλο


το Σκινοφάραγγο

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

7

Θρύλοι και παραδόσεις του Σκινιά

Ο παλιός οικισμός του Αγίου Θεοδώρου και οι τρεις Χριστιανοπούλες την σημερινή αγροτική τοποθεσία του Σκινιά, που έχει το τοπωνύμιο -Άγιος Θεόδωρος- από το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Θεοδώρου που υπάρχει και σήμερα τα παλιά χρόνια υπήρξε ένας οικισμός, ένα μικρό χωριό. Το όνομα του οικισμού τούτου, είναι άγνωστο αλλά οι μεταγενέστεροι κάτοικοι άλλων οικισμών της περιοχής τον ονόμασαν από το εκκλησάκι, οικισμό του Αγίου Θεοδώρου και έτσι τον ονομάζουν και σήμερα οι σύγχρονοι. Οι πολλοί και μεγάλοι σωροί από πέτρες μαρτυρούν ότι ο οικισμός αυτός ήταν ο μεγαλύτερος στην περιοχή. Οι κάτοικοι του υδρεύονταν από τις πολλές πηγές που τότε υπήρχαν στο παρακείμενο ρυάκι και τους νεκρούς τους, τους έθαβαν γύρω από την αυλή του ναού, όπου κατα καιρούς βρίσκονται χριστιανικοί τάφοι. Η χρονολογία που καταστράφηκε και ερήμωσε ο οικισμός αυτός παραμένει άγνωστος. Όμως οι καμμένες πέτρες μαρτυρούν ότι κατα-

Σ

στράφηκε τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας και οι κάτοικοί του, η εσφάγησαν ή πουλήθηκαν σκλάβοι στα σκλαβοπάζαρα της εποχής εκείνης. Έμεινε μόνο το εκκλησάκι, μάρτυρας της συμφοράς, ενώ ο θρύλος λέει ότι κάποιοι καλοί χριστιανοί πρόλαβαν και έσκαψαν λάκκο και μέσα σ’ αυτό έθαψαν την καμπάνα, για να μην την αρπάξουν οι κατακτητές τούρκοι και να την μετατρέψουν σε βόλια των κανονιών τους. Ήμουν μικρό παιδί, στην αρχή της δεκαετίας του 1930, και ο παππούς μου ο Κων/νος Γεωργ. Πανακάκης μου έλεγε: «εδώ στην νοτική πλευρά της αυλής είναι κρυμμένη η καμπάνα του ναού του Αγίου Θεοδώρου». Ο ίδιος μου διηγούνταν την παρακάτω ιστορία όπως και αυτός την είχε ακούσει από γέροντες, τότε που κι αυτός ήταν παιδί. Όταν οι Τούρκοι έφθασαν πρώτη και τελευταία φορά, στο μικρό χωριό που σήμερα είναι σωροί από πέτρες

ΝΟΥΜΕΡΟ ΣΑΡΑΝΤΑ ΤΡΙΑ Στο καφενείο ενός χωριού ο Υπουργός μετά την ομιλία του ρωτά τι θέλετε από μένα. Ένα σπίτι θέλω διότι μου το χάλασε ο σεισμός, λέει ένας. — Γράψε ένα σπίτι στον κύριο, λέει στη Γραμματέα του Εγώ θέλω ένα αυτοκίνητο, γιατί έπεσε ένας τοίχος πάνω και το διέλυσε, — Γράψε ένα αυτοκίνητο στο κύριο, λέει ξανά στη Γραμματέα του — Εσύ τι θες; ρωτά ένα παιδί οκτώ χρονών — Ένα ζευγάρι παπούτσια, — Τι νούμερο φορείς; λέει ο Υπουργός — Σαράντα τρία, λέει ο μικρός — Αποκλείεται, τόσο μικρός να φοράς τόσο μεγάλο νούμερο. — Μέχρι εσείς να μου τα φέρετε, εγώ θα έχω μεγαλώσει, και τόσο θα φοράω.

άρχισαν να λεηλατούν, να σφάζουν, να αρπάζουν και να ατιμάζουν. Τρείς κοπέλες χριστιανοπούλες κυνηγημένες από τους εξαγριωμένους επιδρομείς κατακτητές Τούρκους, οι οποίοι ήθελαν να ικανοποιήσουν τις κτηνώδεις ορέξεις τους, στα παρθενικά κορμιά τους, προτίμησαν τον θάνατο παρά τον βιασμό και την ατίμωση. Για να μην πέσουν στα χέρια των εξαγριωμένων κατακτητών έτρεξαν, έπεσαν και πνίγηκαν στην μικρή λίμνη που τότε υπήρχε, ανατολικά από τον ναό του Αγίου Θεοδώρου, εκεί που σήμερα είναι το κηποχώραφο των κληρονόμων του Δημητρίου Γεωργ. Χαλαμπαλάκη. Ο ίδιος θρύλος λέει ότι, από τότε κατά καιρούς τρία κατάλευκα περιστέρια πετούσαν πάνω και γύρω από την λιμνούλα, τον τόπο της θυσίας τους, και μετά εξαφανίζονταν. Πέρασαν χρόνια και καιροί, το ερημοχώρι μετατράπηκε σε σωρούς από καμμένες πέτρες. Μόνο ο μικρός βυζαντινός ναός έρημος και βουβός έστεκε όρθιος, πικραμένος μάρτυρας των δραματικών γεγονότων. Όταν μετά από 229 χρόνια πικρής τουρκικής σκλαβιάς, οι σκληροί και

απάνθρωποι κατακτητές, οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πολύπαθη Κρήτη, το 1898 και η πολυπόθητη ελευθερία γύρισε ξανά και άπλωσε τα πανέμορφα γαλανόλευκα φτερά σ’ ολόκληρο το νησί και την Ελλάδα, και οι Κρητικοί ήταν και πάλι ελεύθεροι, θυμήθηκα και τον εορτάζοντα Άγιο Θεόδωρο. Την 8η Φεβρουαρίου, όλοι οι Σκινιανοί, παρακολούθησαν στον μικρο βυζαντινό ναό του Αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτου, την θεία λειτουργία. Στο τέλος της θείας λειτουργίας ο ιερέας γνωρίζοντας τον παραπάνω δραματικό θρύλο διάβασε την νεκρώσιμη ακολουθία, για την ανάπαυση των ψυχών των αδικοσφαγμένων Χριστιανών, του πάλαι ποτέ χωριού, ως και των τριών αδικοπνιγμένων Χριστιανών κρητικοπούλων. Από τότε τα τρία κατάλευκα περιστέρια έπαψαν να εμφανίζονται και να πετούν πάνω και γύρω από τον τόπο της θυσίας. Ημέρεψαν και αναπαύθηκαν οι ψυχές των αδικοπνιγέντων αγνών παρθένων και ηρωϊκών Κρητικοπούλων. Γεώργιος Μιζεράκης

Μια φωτογραφία - Μία ιστορία Του Κ. Πάγκαλου

ΑΝΑΒΟΛΗ ΤΣ ΑΝΑΒΟΛΗΣ Στο Δήμαρχο παρουσιάζεται ένα νέο ζευγάρι για να παντρευτεί. Ο γαμπρός όμως είναι τόσο μεθυσμένος που ο Δήμαρχος δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά του — Αναβάλλω τη τελετή για αύριο, τους λέει. Την άλλη μέρα ξαναπάει το ζευγάρι, αλλά και πάλι ο άνδρας είναι μεθυσμένος που και πάλι ο Δήμαρχος αναβάλλει τη τελετή για αύριο. Πριν να φύγουν φωνάζει στη κοπέλα. —Μπορείς να τον κάνεις να μη πίνει; —Και βέβαια μπορώ, αλλά εάν δε του δώσω να πιει να μεθύσει δεν τον καταφέρνω να τον φέρω εδώ να παντρευτούμε.

ΤΟ ΑΛΕΥΡΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑΡΕΝΙΟ Είμαστε ακόμη στη Γερμανική κατοχή. Μια λυγερόκορμη κοπελιά έχει στη πλάτη ένα τσουβάλι με καμιά δεκαριά κιλά κριθάρι-το τελευταίο και πήγαινε στον ανεμόμυλο για να τ' αλέσει. Ο μυλωνάς- ένας πενηντάρης γυναικάς- μόλις τη βλέπει βραχυκύκλωσε από τη ομορφιά της. Αφού πέρασαν μερικά λεπτά και συνήλθε, της λέει. —Εάν είσαι καλή μαζί μου και μου κάτσεις, αύριο το τσουβάλι θα το πάρεις μέχρι τα μπούνια που λέμε, γεμάτο αλεύρι. Σκέψουτο,και αύριο περιμένω τη απάντηση σου. — Εγώ είμαι παντρεμένη γυναίκα, και δε κάνω τίποτα εάν δεν το ξέρει ο άνδρας μου. Το βράδυ τη ώρα του φαγητού—ο θεός να το κάνει φαγητό με τέτοια πείνα—σκάει το μυστικό στον άνδρα της. Αυτό κι αυτό από το μυλωνά. Ο άνδρας σκέφτηκε για λίγο τον ανδρισμό του, το φιλότιμο και τον εγωισμό του, έλα όμως που το στομάχι έσκουζε και του υπενθύμιζε τη πείνα. — Τι να σου πω βρε γυναίκα, κάνε ό,τι καταλαβαίνεις της λέει, αλλά εάν είναι και πας μαζί του, πέστου τουλάχιστο το αλεύρι να είναι σταρένιο. Αντωνάκης Μανώλης

Είμαστε περίπου στα μέσα του 20ου αιώνα, και συγκεκριμένα στο έτος 1949. Ο εμφύλιος πόλεμος μόλις έχει τελειώσει, στον οποίο σκοτώθηκε ο Ζαχάρης Πανακάκης, στρατιώτης του Ελλ. Στρατού. Στο Σκινιά, πρόεδρος της Κοινότητας είναι ο Γρ. Παπαδάκης, και στο Δημ. Σχολείο ο Γρ. Χανιαλάκης και η Πετράκη Αναστασία, στο Δημ. Σχολείο Λαγούτας δασκάλα είναι η Αγαθαγγέλου - Συμισακάκη Αριάδνη. Στο Σκινιά υπήρχε τότε, ποδοσφαιρική ομάδα, και προσκοπισμός και είχε περίπου 700 μόνιμους κατοίκους. Τη χρονιά αυτή έρχονται στον κόσμο, ο γράφων, ο Χανιαλάκης Εμμ., η Χαλαμπαλάκη Αρετή, ο Χατζογιαννάκης Γεωργ., ο Γαλανάκης Εμμ., η Βερβελάκη Ζωή, ο Σκυβαλάκης Αντ., η Θεοδοσάκη Ειρ., η Κατσαμποξάκη Μαρία, ο Νικολουδάκης Γιάννης, η Σφακιανάκη Μαρία, η Παπαϊωάννου Αγγελική, ο Πανακάκης Μανώλης, ο Μπριτζολάκης Κων., ο Ρερεράκης Ματθ., ο Σηφάκης Κων. και ο Κοκονοζάκης Εμμ. Της εποχής εκείνης, είναι και η φωτογραφία η συγκεκριμένη, με λίγους νέους της εποχής. Από αριστερά διακρίνονται οι: Γιάννης Βερβελάκης, Κατσάκης Γιώργος, Ζαμπουλάκης Αντώνης, Ζαμπουλάκης Δημήτρης, Τσαγκαράκης Νίκος, Ζαμπουλάκης Γιώργος.


8

το Σκινοφάραγγο

Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (1827-2009) Επιμέλεια: Κ. Πάγκαλος Συνέχεια από το πρηγούμενο φύλλο 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172

3/11/50-27/10/51 27/10/51-11/10/52 11/10/52-19/11/52 19/11/52-4/10/55 6/10/55-29/2/56 29/2/56-5/3/58 5/3/58-17/5/58 17/5/58-20/9/61 20/9/61-4/11/63 4/11/63-17/6/63 17/6/63-29/9/63 29/9/63-8/11/63 8/11/63-301263 30/12/63-18/2/64 18/2/64-15/7/64 15/7/64-20/8/65 20/8/65-17/9/65 17/9/65-22/2/66 22/12/66-3/4/67 3/4/67-21/4/67

173

21/4/67-13/12/67

Σοφοκλής Βενιζέλος Νικολ. Πλαστήρας Δημ. Κιουσόπουλος Αλεξ. Παπάγος Κων/νος Καραμανλής Κων/νος Καραμανλής Κων/νος Καραμανλής Κων/νος Καραμανλής Κων/νος Δόβας Κων/νος Καραμανλής Παναγ. Πιπινέλης Στυλ. Μαυρομιχάλης Γεώργιος Παπανδρέου Ιωαν. Παρασκευόπουλος Γεώργιος Παπανδρέου Γεωργ. Αθανασιάδης - Νόβας Ηλίας Τσιριμώκος Στεφ. Στεφανόπουλος Ιωαν. Παρασκευόπουλος Παναγ. Κανελλόπουλος

ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974 Κων/νος Κόλλιας

Σταχυολογήματα της Μαρίκας Κατσιρντάκη

Το τσοπανόπουλο Ακούμε κάθε μέρα ατυχήματα, από μηχανές, από αυτοκίνητα, από αεροπλάνα, γιατί άραγε να συμβαίνουν αυτά; Πρόσφατα, ο γιός κάποιου συμπολίτου μας άφησε τπν τελευταία του πνοή σ’ ένα ξένο κράτος στην άσφαλτο από το αυτοκίνητό του. Γιατί, θεέ μου, κλαίνε οι γονείς του, γιατί; Ένα μικρό παράδειγμα ίσως μας δώσει κάποιο μήνυμα. Ας το ακούσουμε. Κάποιος φυσιολάτρης διηγείται τπν παρακάτω σκηνή που είδε σε μια του εκδρομη. Ένα τσοπανόπουλο έβοσκε σ' ένα σιάδι τα τρία προβατάκια του. Έπειτα από ώρα και αφού η βοσκή είχε τελειώσει στο μέρος εκείνο, το παιδί σκέφτηκε να περάσει το κοπάδι του στην άλλη όχθη ενός ρυακιού, όπου η χλόη φαινόταν πυκνότερη. Ξυηολήθηκε, μπηκε στο ρυάκι και άρχισε να καλεί τα πρόβατα του. Εκείνα ζύγωσαν ως την όχθη, μα μόλις αντίκρυσαν το ρεματάκι με την κίνηση του, άρχισαν να βελάζουν φοβισμένα, χωρίς ν' αποφασίζουν να διαβούν. Τότε το τσοπανόπουλο στην απλότητα του σοφίστηκε κάτι πολύ έξυπνο. Πήρετ' αρνάκι στον ώμο του και μπήκε στο νερό, προχωρώντας στην απέναντι όχθη. Τα δύο άλλα πρόβατα, οι γονείς δηλαδή του μικρού αρνιού, αντικρύζοντας το μικρό τους και από φόβο μήπως το χάσουν, μπήκαν αδίστακτα στο νερό, χωρις να τα φοβίζει πια το ρέμα και έτσι πέρασαν απέναντι όπου υπήρχε άφθονο χόρτο. Κάτι ανάλογο συμβαίνει κάποτε και σε μερικές οικογένειες. Ο καλός ποιμένας των ψυχών, ο Κύριε Ιησούς Χριστός προσπαθεί να περάσει ένα κοπαδάκι μιας ανθρώπινη;» οικογένειας από τπν ξεραϊλα μιας αμαρτωλής ζωής, εκεί που φυτρώνει η χλόη της ευτυχίας και της χάρης του θεού. Μπαίνει μέσα, προσκαλεί, απλώνει τα χέρια μα τίποτε. Το κοπάδι αρνιέται, διστάζει. Πρέπει όμως με κάθε θυσία να περάσει, δεν πρέπει να μείνει εκεί που δεν υπάρχει χόρτο, στάνη, εκεί που γυρίζουν οι λύκοι. Και μπροστά στον πείσμονα άρνηση του κοπαδιού, παίρνει ο Καλός Ποιμένας τη μεγάλη απόφαση. Από το κοπάδι της οικογένειας αφαιρεί ένα αρνάκι. Ίσως το μοναδικό. Το βαζει στους ώμους του και το μεταφέρει στη χώρα που βρίσκεται πέρα από την όχθη. Και η αφαίρεση αυτή λέγεται ατύχημα, ή θάνατος, και η πέρα από την άλλη όχθη, χώρα αιωνιότητας. Τότε, μερικές φορές τα δύο άλλα πρόβατα, οι δύο γονείς που έμειναν στην πρώτη όχθη της αμετανόητης ζωής τους, αποφασίζουν από αγάπη στο παιδί τους, για να μπορέσουν να τ’ ακολουθήσουν και να το συναντήσουν στη χώρα εκείνη του Καλού Ποιμένα, και διαβαίνουν απ’ το ρυάκι της πίστεως. Διαβαίνουν στην αντίπέρα όχθη της λυτρωμένης ζωής Χριστού εκεί όπου υπάρχει η άφθονη χλόη της ευτυχίας και της χαράς, που ο Θεός δίνει στην κάθε πιστή ψυχή. Πολλά μηνύματα μπορούμε να βγάλουμε απ’ αυτό το μικρό παράδειγμα. Ας προσέξουμε να εννοήσουμε γιατί επιτρέπει ο Θεός αυτά τα ξαφνικά ατυχήματα… Ο Κύριος ας μας φυλάξει απ’ όλα αυτά.

174 175 176

13/12/67-8/10/73 8/10/73-25/11/73 25/11/73-23/7/74

177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188

24/7/74-21/11/74 21/11/74-28/11/77 28/11/77-10/5/80 10/5/80-21/10/81 21/10/81-5/6/85 5/6/85-2/7/89 2/7/89-11/10/89 11/10/89-23/11/89 23/11/89-11/4/90 11/4/90-13/10/93 13/10/93-22/1/96 22/1/96-25/9/96

2000 189 190 191 192 193

25/9/96-13/4/00 13/4/00-10/3/04 10/3/04-17/9/07 19/9/07-5/10/09 6/10/09-

Γεωργ. Παπαδόπουλος Σπύρος Μαρκεζίνης Αδαμαντ. Ανδρουτσόπουλος ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Κων/νος Καραμανλής Κων/νος Καραμανλής Κων/νος Καραμανλής Γεώργιος Ράλλης Ανδρέας Παπανδρέου Ανδρέας Παπανδρέου Τζανής Τζαννετάκης Ιωάννης Γρίβας Ξενοφών Ζολώτας Κων/νος Μητσοτάκης Ανδρέας Παπανδρέου Κ. Σημίτης

Κ. Σημίτης Κ. Σημίτης Κώστας Καραμανλής Κώστας Καραμανλής Γιώργος Παπανδρέου

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1) Δικτατορία Θόδωρου Πάγκαλου: 25 Ιουνίου 1925-19 Ιουλίου 1926. 2) Δικτατορία Ιωάννη Μεταξά: 4 Αυγούστου 1936-18 Απριλίου 1941. 3) Δικτατορία Γ. Παπαδόπουλου και Δ. Ιωαννίδη: 21 Απριλίου 1967 - 23 Ιουλίου 1974. 4) Πρωθυπουργοί Δικτατορίας: Θ. Πάγκαλος, Ι. Μεταξάς, Αλ. Κορυζής, Κων. Κόλλιας, Γ. Παπαδόπουλος, Σπύρος Μαρκεζίνης, Αδ. Ανδρουτσόπουλος. 5) Κατοχικοί Πρωθυπουργοί: Τσολάκολογου Γεώργιος (29-4-41/2-12-42), Λογοθετόπουλος Κων/νος 2-12-42/7-4-43), Ράλλης Ιωάννης (7-4-43/12-10-44). 6) “Αποστάτες” Πρωθυπουργοί: Αθανασιάδης - Νόβας Γεώργιος, Τσιριμώκος Ηλίας, Στεφανόπουλος Στέφανος. 7) Οι δέκα (10) πρωθυπουργοί σε διάρκεια: 1. Κων. Καραμανλής (13 χρ.), 2. Ελευθ. Βενιζέλος (12,5 χρ.), 3. Χαρ. Τρικούπης (11 χρ.), 4. Α. Παπανδρέου (10 χρ.), 5. Σημίτης Κ. (8 χρ.), 6. Αλ. Κουμουνδούρος (7,8 χρ.), 7. Γ. Θεοτόκης (7,5 χρ.), 8. Δ. Βούλγαρης (7 χρ.) 9. Θ. Δηλιγιάννης (5,5 χρ.), 10. Κώστας Καραμανλής (5,5 χρ.). Εκλογικές αναμετρήσεις 92. 8) Οι δέκα πρώτοι (10) πρωθυπουργοί σε περιόδους: Κουμουνδούρος Αλ. (10), Βενιζέλος Ελ. (8), Βούλγαρης Δ. (8), Κ. Καραμανλής (8), Κανάρης Κ. (6), Δεληγεώργης Ε. (6), Χαρ. Τρικούπης (6), Ζαΐμης Αλ. (6), Σοφούλης Θ. (6), Ράλλης Δ. (5) Δηλιγιάννης Ν. (5), Βενιζέλος Σ. (5). Πρώτες εκλογές το 1844. Πρωθυπουργοί (Σύνολο) 92. 9) Πρωθυπουργοί - οικογένειες (τζάκια): α) Δημήτρ. Ράλλης (παππούς), Ιωάν. Ράλλης (πατέρας), Γεωργ. Ράλλης (γιος), β) Παπανδρέου Γεώργιος (παππούς), Παπανδρέου Ανδρέας (πατέρας), Παπανδρέου Γιώργος (γιος), γ) Ελ. Βενιζέλος (πατέρας), Σοφ. Βενιζέλος (γιος), δ) Καραμανλής Κων. (θείος), Καραμανλής Κώστας (ανιψιός), ε) Παναγής Τσαλδάρης (πατ.) Κων. Τσαλδάρης (γιός). ΠΗΓΗ: ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ «ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ»

το Σκινοφάραγγο - Τεύχος 40  

ΤΕΥΧΟΣ 40 Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

το Σκινοφάραγγο - Τεύχος 40  

ΤΕΥΧΟΣ 40 Ιούνιος - Ιούλιος - Αύγουστος 2010

Advertisement