Page 1

το

Σκινοφάραγγο

ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΚΙΝΙΑΝΩΝ - ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ - ΒΑΚΙΩΤΙΑΝΩΝ “Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ”

ΤΕΥΧΟΣ 38 Δεκέμβριος 2009- Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

ΠΑΠΑΓΟΥ 8

ΚΩΔΙΚΟΣ 5900

ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΣΚΙΝΟΦΑΡΑΓΓΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Στις 17 Ιανουαρίου 2010, ημέρα Κυριακή, θα γιορτάσουμε την γιορτή του Αγίου Αντωνίου, πολιούχου του χωριού μας Σκινιά. Θα προσφέρουμε αρτοκλασία στον Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου του Δήμου Περιστερίου. Μετά την Θεία Λειτουργία θα μεταβούμε στο θέατρο Ξυλοτεχνία στην οδό Παρασκευοπούλου & Δημοσθένους, Περιστέρι, όπου θα κόψουμε την Βασιλόπιτα και στην συνέχεια θα γίνει Γενική Συνέλευση με Αρχαιρεσίες για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου. Καλούμε όλα τα μέλη μας να προσέλθουν στις παραπάνω εκδηλώσεις για να βρεθούμε και να ανανεώσουμε τους δεσμούς μας και να συμμετάσχουμε στις αρχαιρεσίες για να έχει μέλλον ο Σύλλογος. Όποιος ή όποια επιθυμεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του-της στον Σύλλογο παρακαλείται να υποβάλει σχετική αίτηση μέχρι την Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2010. Θα ήταν ελπιδοφόρο αν νέοι-νέες εκδήλωναν ενδιαφέρον για τα Διοικητικά του Συλλόγου ώστε το νέο Διοικητικό Συμβούλιο να μπολιαστεί με νέο αίμα από νέους ανθρώπους, που έχουν ζωντάνια και ικανότητες που οι παλαιότεροι φυσιολογικά διαθέτουν λιγότερα. Από το Διοικητικό Συμβούλιο

Λαό που δε βαστά γερά, θεό και παραδόσεις δεν έχει ρίζες κι εύκολα θα τόνε ξεριζώσεις

(περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους)

Τ

ο φαράγγι του Αναποδάρη ποταμού βρίσκεται στα Ν.Α. του νομού Ηρακλείου, ανάμεσα στην οροσειρά των Αστερουσίων, των Σκινιανών και των Βιαννίτικων Ορέων. Ο σχηματισμός του δημιουργήθηκε πριν από εκατομμύρια χρόνια, ενώ αρχαιολογικά ευρήματα και απομεινάρια τοιχοποιΐας και λαξευτών σπηλαιωδών ανοιγμάτων αποδει-

Γράφει ο Δημήτρης Καρτσάκης Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Σκινιά

κάτοικοι έβρισκαν καταφύγιο, ενώ εξασφάλιζαν και τροφή ψαρεύοντας στις όχθες του ποταμού χέλια, καβούρια, ποταμίσια ψάρια κ.ά. Είναι ιδανικός τόπος για εγκατάσταση, ωστόσο, πολλές φορές, κινδύνευαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα από τον ορμητικό χείμαρρο.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Στις 7 Μαρτίου 2010 και από ώρα 13:00 στο κέντρο Γαλάζιο, οδός Καυτατζόγλου 46 & Αχαρνών γωνία στα Πατήσια, ο Σύλλογός μας θα πραγματοποιήσει την καθιερωμένη ετήσια συνάντηση των μελών και των φίλων του με μουσική (κρητικά – νησιώτικα – λαϊκά), καλό φαγητό (τρία πιάτα), με σπεσιαλιτέ το περίφημο γαμοπίλαφο με βραστό, ποτά ελεύθερα και χορό με τον εξαιρετικό λυράρη και αυθεντικό μαντιναδολόγο Γιάννη Κακουδάκη με την ορχήστρα του και τους αδελφούς Κονιτόπουλοι σε νησιώτικα και λαϊκά. Επίσης θα παρουσιασθεί εκλεκτό χορευτικό συγκρότημα με παραδοσιακούς κρητικούς χορούς. Καλούμε όλα τα μέλη μας να μας τιμήσουν με την συμμετοχή τους και να φέρουν και τους φίλους τους, ώστε η συνάντηση να είναι επιτυχημένη από κάθε άποψη (προσέλευσης, διασκέδασης, απόλαυσης καλού φαγητού, οικονομική). Όσοι μπορούν να προσφέρουν δώρα για την λαχειοφόρο αγορά, η προσφορά τους θα μας είναι πολύτιμη. Τιμή πρόσκλησης: 25 ευρώ. Το Διοικητικό Συμβούλιο

κνύουν, πως αυτός ο τόπος ήταν κατοικημένος από την μινωική εποχή. Τη θεωρία αυτή ενισχύουν αφηγήσεις, θρύλοι και παραδόσεις που σχετίζονται με το ανεξερεύνητο φαράγγι του Αναποδάρη. Ο οικισμός «Κάτω Σκινιάς» του οποίου τα ερείπια, διάσπαρτα, σώζονται μέχρι τις μέρες μας, φανερώνει τη σπουδαιότητα του φαραγγιού για τη ζωή και τις ασχολίες των κατοίκων αλλά πρωτίστως σηματοδοτεί την ασφάλεια που ένιωθαν σε καιρούς εμπόλεμης κατάστασης. Στα σπήλαια και τα απόμερα σημεία του οι

Αναγκάζονταν έτσι συχνά να εκκενώνουν την περιοχή και να μετακομίζουν σε ασφαλέστερα σημεία. Πριν από 150 περίπου χρόνια, ο οικισμός εγκαταλείφθηκε πλέον, οριστικά! Ένας τόπος που μόνο στη φαντασία μας ήταν καταχωρημένος, ακούγοντας τις ιστορίες και τους μύθους, τα γεγονότα και τους θρύλους για πειρατές και κουρσάρους, για Τούρκους αγάδες και υποταγμένους Έλληνες, για παλικάρια της Αντίστασης κ.ά.

Συνέχεια στη σελ. 4


2

το Σκινοφάραγγο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΒΑΠΤΙΣΕΙΣ ― Ο Φώτης και η Χρύσα Γερδέλα βάπτισαν την κόρη τους στις 1110-2009 στον Ιερό Ναό Αγίας Γλυκερίας στο Γαλάτσι. Ο νονός της τής έδωσε τα ονόματα Μαρία-Αργυρώ. Μετά την βάφτιση πρόσφεραν γεύμα στους καλεσμένους τους στην ταβέρνα “Α/φοί Κοτρωνιά’’ στην Λεωφ. Πάρνηθος 360. Στους γονείς, στον νονό και την γιαγιά Γεωργία Χατζηγιαννάκη, που είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου μας ευχόμαστε να τους ζήσει και να το δούν να μεγαλώνει ευτυχισμένο. ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ ΣΤΑ Α.Ε.Ι. ― Γαρεφαλάκης Γεώργιος του Εμμ., πέτυχε στο Τμήμα Οικονομι-

κών Επιστημών Ρεθύμνου. ― Δρέττα Φωτεινή του Αθανασίου και της Μαρίας Γαρεφαλάκη πέτυχε στη Θεολογική Σχολή Θεσ/νίκης. ΓΑΜΟΙ ― Ο Γιάννης Φραγκάκης του Μιχαήλ και της Ανδρομάχης παντρεύτηκε την Τσουβαλτσίδου Θωμαλέα από το Αγρίνιο την 21 Ιουλίου 2009 στον Αγ. Κωνσταντίνο Αγρινίου. ΘΑΝΑΤΟΙ ― Η Στραταντωνάκη Μαρία του Εμμ. απεβίωσε την 19-11-2009 μετά από ατύχημα εξαιτίας του οποίου κάηκε στο τζάκι του σπιτιού της.

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ Στη μνήμη Ρερεράκη Μαρίας 22/10/09 Μπουρμπαντωνάκης Εμμ. & Σοφία Τσαντάκης Γεώργιος Μαγκουφάκης Εμμ. του Κων/νου Νύκταρης Φώτης

30 50 15 20

ΜΓ/116 ΜΓ/117 ΜΓ/118 ΜΓ/119

Στο Σκινοφάραγγο Ζερβάκης Αντρέας του Ζαχ.

30

ΜΓ/120

Στη μνήμη Στραταντωνάκη Μαρίας Αλεξάκης Νώντας

30

ΜΓ/121

Στην μνήμη Ζαμπουλάκη Στεργίου Ζαμπουλάκης Αντώνιος του Δημ.

30

ΜΓ/122

Στη μνήμη Χαλαμπαλάκη Γεωργίου και Κλεάνθης από την κόρη της Ανθούλα Χαλαμπαλάκη-Μαυριτσάκη 30 13/10/09 26/10/09 8/11/09

Σακαβέλη Μαίρη 50 Γαρεφαλάκη Χρυσούλα 40 Μπριτζολάκης Αργύρης Νικολ. 30

Α/Α 15/2009 16/2009 17/2009

Β’ Ε.Π.Σ.Η. ― Α’ ΟΜΙΛΟΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΝΕΟΙ ΗΡΟΔΟΤΟΥ ....................20 ΔΕΜΑΤΙ ....................................19 ΑΡΗΣ ΓΟΥΡΝΩΝ ......................17 ΘΕΡΙΣΣΟΣ ................................16 ΑΟΚ ..........................................15 ΣΚΙΝΙΑΣ ....................................15 ΑΝΔΡΟΓΕΑΣ ............................12 Α.Ε. ΜΑΣΤΑΜΠΑΣ ....................12 ΑΝΑΛΗΨΗ................................12 ΟΦΑ ..........................................11 ΑΝΘΕΣΤΙΩΝ ..............................9 ΕΛΠΙΔΕΣ ....................................9 ΗΡΑΚΛΗΣ ΝΙΠ. ..........................8

το Σκινοφάραγγο ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΚΙΝΙΑΝΩΝ - ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ - ΒΑΚΙΩΤΙΑΝΩΝ «Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ» Δημητρακοπούλου 2, Α. Πατήσια Τ.Κ. 11141 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.: 210 6515701 FAX: 210 6546544 38ο ΦΥΛΛΟ - 10ο ΕΤΟΣ Δεκέμβριος 2009 - Φεβρουάριος 2010

Εκδότης - Διευθυντής: Ιωάννης Δ. Γαρεφαλάκης Επιτροπή Σύνταξης: Εργαζάκης Αντώνης

ΔΩΡΙΕΑΣ ....................................4 ΠΗΓΑΣΟΣ ....................................0 ΠΑΝΟΜ 2000 ..............................0 Συνέχεια Ανδρογέας – Ανθεστίων Πήγασος – Ν. Ηροδότου ΟΦΑ – Α.Ε. Μασταμπά Ηρακλής ΝΙΠ. – ΠΑΝΟΜ 2000 ΑΟΚ – Θέρισσος Ελπίδες – Άρης Γουρνών Ανάληψη – Δεμάτι Δωριέας – Σκινιάς

Πάγκαλος Κώστας Σηφάκη Σταυρούλα Ζαμπουλάκης Στέφανος Διόρθωση Κειμένων: Σηφάκη - Χριστόφη Μαρία Αντιπρόσωπος Σκινιά: Γαλανάκη Μαρία Αντιπρόσωπος Λαγούτας: Παναγιωτάκη Φρειδερίκη ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΝΤΥΠΟΥ: Εκδόσεις - Γραφικές τέχνες Καρπούζη Αριστέα & Υιοί Ο.Ε. Θεοδοσίου 23 Ίλιον Τηλ./Fax: 210 2619003 • e-mail: karpouzi@otenet.gr

Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

ΟΔΗΓΟΣ ΤΟΥ ΚΑΔΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ

Ο

Δήμος μας από το 2007 έχει ξεκινήσει πρόγραμμα ανακύκλωσης, το οποίο με την πάροδο του χρόνου γίνεται πιο αποτελεσματικό. Οι δημότες συνηθίζουν στις καθημερινές πρακτικές που απαιτούνται και έτσι προκύπτουν οικονομικές ωφέλειες για τους ίδιους και περιβαλλοντικές ωφέλειες για το φυσικό μας περιβάλλον. Έχοντας μελετήσει πρακτικές που εφαρμόζονται σε άλλους πολύ μεγαλύτερους Δήμους καταγράφουμε στην συνέχεια χρήσιμες οδηγίες που, αν τις εφαρμόζουμε, θα διευκολύνουμε κατά πολύ την όλη διαδικασία. Πριν πετάξουμε τις ανακυκλώσιμες συσκευασίες στους μπλε κάδους φροντίζουμε: ― Να είναι άδειες από τροφές και υγρά και να τις ξεπλύνουμε, αν χρειαστεί. ― Να τσακίζουμε τις χαρτόκουτες για να μην πιάνουν όλο το χώρο. ― Όταν υπάρχει χώρος να ρίχνουμε χύμα τις συσκευασίες και όχι μέσα σε σφιχτοδεμένες σακούλες. ― Στους φακέλους για εύθραυστα αντικείμενα, αυτούς που έχουν πλαστική επένδυση, είναι καλύτερα να διαχωρίζουμε μόνοι μας το χαρτί από το πλαστικό. Στην ίδια λογική, βγάζουμε τα καπάκια από τις γυάλινες συσκευασίες (στις πλαστικές δεν έχει μεγάλη σημασία γιατί διαχωρίζονται αργότερα στη διαδικασία ανάκτησης). ― Να συμπιέζουμε τα πλαστικά μπουκάλια, όταν μπορούμε, για να εξασφαλίζουμε χώρο. ― ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να πετάμε σπασμένα τζάμια ή καθρέφτες, γιατί η διαλογή γίνεται στο χέρι και είναι επικίνδυνο για τους εργάτες. Τι δεν ανακυκλώνουμε στους μπλε κάδους ― Τα υλικά που ανήκουν σε άλλα συστήματα ανακύκλωσης: μπαταρίες, κάθε είδους ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, ελαστικά μέταλλα, παπούτσια, πλαστικά δοχεία από λάδια αυτοκινήτων ή από φυτοφάρμακα, στρώματα, παλιά έπιπλα, δερμάτινες τσάντες, τα οργανικά υπολείμματα των τροφών, τα κλαδιά δέντρων. ― Τις βιοδιασπώμενες σακούλες. ― Τα μικρά χαρτάκια, εισιτήρια και σκισμένες σελίδες καθώς

και αποτσίγαρα. ― Χρησιμοποιημένες χαρτοπετσέτες και χαρτομάντηλα. Τι πετάμε στους μπλε κάδους ― Αλουμινένιες και λευκοσιδηρές συσκευασίες: κουτάκια από αναψυκτικά και μπίρες, κονσέρβες, κάθε είδους σακουλάκια, αλουμινένια μπολ μιας χρήσης, τα μεταλλικά ταψάκια μιας χρήσης, αλουμινόχαρτο, μεταλλικά αντικείμενα γραφείου, κλειδιά κ.λ.π. ― Όλες τις γυάλινες συσκευασίες. ― Όλες τις πλαστικές συσκευασίες. Επίσης νάιλον από πακέτα τσιγάρων, φιλμ περιτυλίγματος τροφίμων, πλαστικά από είδη διατροφής, το περιτύλιγμα από τις πάνες και άλλα σχετικά είδη, τη σακούλα από το απορρυπαντικό πλυντηρίου, τα παλιά γάντια κουζίνας κ.λ.π. ― Πλαστικά αντικείμενα: Κρεμάστρες, πλαστικές κουτάλες, πλαστικές σακούλες, πλαστικά εργαλεία γραφείου, θήκες από κασέτες κ.λ.π. ― Χαρτιά: κουτιά από τσιγάρα, λογαριασμούς, εφημερίδες, βιβλία, χαρτοκιβώτια όλων των ειδών, όλα τα περιοδικά, όλους τους φακέλους αλληλογραφίας κ.λ.π. ― Συσκευασίες τετραπάκ, cd και dvd. ― Ξύλινες συσκευασίες: κουτάκια από ποτά ή δώρα, οδοντογλυφίδες, ξύλινες κουτάλες, κρεμάστρες ρούχων κ.λ.π. ΣΥΜΠΙΕΖΩ: Τις χαρτόκουτες και τα πλαστικά μπουκάλια του νερού προκειμένου να μην πιάνουν χώρο. Στην περίπτωση των μπουκαλιών αυτών δεν χρειάζεται να βγάζουμε τα καπάκια. ΠΛΕΝΩ: Πλαστικές συσκευασίες από γιαούρτια, από αναψυκτικά ή από άλλα τρόφιμα θα πρέπει να ξεπλένονται ώστε να μην έχουν υπολείμματα τροφών, λάδια ή άλλα υγρά. ΔΕΝ ΣΚΙΖΩ: Αποκόμματα εισιτηρίων, αποδείξεις και γενικά χαρτιά που είναι μικρότερα του μεγέθους Α4. ΒΓΑΖΩ ΚΑΠΑΚΙΑ: Καλό είναι να ξεπλένουμε τα γυάλινα μπουκάλια αναψυκτικών ή ποτών, ενώ όταν διαθέτουν πλαστικά καπάκια, θα πρέπει να τα βγάζετε για να διευκολύνουμε τον διαχωρισμό των υλικών. Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ σχετίζεται με τη ζωή μας και την υγεία μας! Ας μην αφήσουμε καμία συσκευασία να πάει χαμένη… Γ. Γαρεφαλάκης


Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

3

το Σκινοφάραγγο

Μια φωτογραφία ― Μια ιστορία

Η Λαϊκή Επιμόρφωση που είχε αρχίσει πριν μερικά χρόνια, στην τότε Κοινότητα του Σκινιά, είχε συνεχιστεί το 1963-64 με την επιμόρφωση των κοριτσιών στις ραπτομηχανές. Από την εποχή αυτή είναι και η φωτογραφία αυτή των κοριτσιών στο καφενείο του Πανακάκη Δημητρίου, που είχε διαμορφωθεί, για τις ανάγκες της Λαϊκής Επιμόρφωσης. Διακρίνονται από αριστερά τα κορίτσια:

Γαρεφαλιά Χαλαμπαλάκη, Αγγελική Παπαϊωάννου, Ειρήνη Θεοδοσάκη, Ελένη Γαλανάκη, Χρυσούλα Κρουσανιωτάκη, Χρυσούλα Βερβελάκη, Φροσύνη Μαγκουφάκη, Μαρία Καρτσάκη, Ελένη Γαρεφαλάκη, Φρειδερίκη Νικολουδάκη, Γιαννούλα Γαρεφαλάκη, Ειρήνη Πανακάκη και Καλλιόπη Χαλαμπαλάκη. Κ. Πάγκαλος

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 4/10/09 Στις 4 Οκτωβρίου 2009 έγιναν εθνικές εκλογές για την ανάδειξη νέας Κυβέρνησης. Παρακάτω παραθέτουμε ορισμένα στοιχεία: ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Έλαβαν: Κόμμα 2007 2009 ΠΑ.ΣΟ.Κ. 108.982 122.161 Ν.Δ. 66.865 46.123 Κ.Κ.Ε. 8.766 8.654

ΛΑ.Ο.Σ. 2.665 4.073 ΣΥ.ΡΙΖ.Α. 8.676 7.180 ΛΟΙΠΑ 1.193 1.932 Εκλέχτηκαν: ΠΑ.ΣΟ.Κ. 1. Κεγκερόγλου Βασίλης (40.135) 2. Αρναουτάκης Σταύρος (37.697) 3. Παρασύρης Φραγκίσκος (29.974) 4. Στρατάκης Μανώλης (28.520)

5. Σκραφνάκη Μαρία (27.927) Ν.Δ. 1. Αυγενάκης Λευτέρης (21.466) 2. Κεφαλογιάννης Μανέλης (21.070) ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Κριτσωτάκης Μιχάλης Αποτελέσματα ανά εκλογικό τμήμα στον Δήμο Αρκαλοχωρίου


4

το Σκινοφάραγγο

Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ Συνέχεια από την σελ. 1 Το φαράγγι, ήταν ένα όνειρο απραγματοποίητο από τα παιδικά μας χρόνια, με πολλές αναστολές και φοβίες, γιατί ακούγαμε συχνά από τους μεγαλύτερους τρομαχτικές ιστορίες. Με τα φαντάσματα που θα συναντούσαμε στη στράτα του Αγίου Θεοδώρου, πιο κάτω στο έμπα του φαραγγιού θα μας περίμεναν, λέγανε, δαιμόνοι με μεγάλα κέρατα και άγριοι ληστές για να μας σκοτώσουν, ενώ από τον απότομο γκρεμό της Πετριθιάς θα μας πετούσαν χοντρά χαράκια και θα μας έκοβαν… φέτες!!! Πέρασαν τα χρόνια και κανένας δεν τολμούσε να περάσει την κοίτη του φαραγγιού και να κατορθώσει να βγεί στην παραλία της Δέρματου! Ένα μυστήριο, θα έλεγε κανείς, υπήρχε γύρω από το απροσπέλαστο φαράγγι κι αυτό ήταν η πρόκληση που μέρα με τη μέρα δυνάμωνε και μας κέντριζε την περιέργεια! Γνωρίζαμε πως υπήρχαν δυσκολίες και δύσβατα περάσματα αλλά έχοντας πάντα στη σκέψη μας το «ο τολμών νικά», πήραμε τη μεγάλη απόφαση! Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σκινιά, έχοντας αρωγό το Δήμο Αρκαλοχωρίου και συμπαραστάτη τον ακούραστο αντιδήμαρχο Γιώργο Μερκουλίδη, οργάνωσε την «εκστρατεία» εξερεύνησης του φαραγγιού. Ταυτόχρονα ήταν κι ένα μεγάλο στοίχημα για όλους μας! Προηγήθηκε η ανίχνευση και ο εντοπισμός των δύσκολων περασμάτων. Ο Στέλιος Ζαμπουλάκης και ο Παύλος Θεοδοσάκης, δύο άξιοι και δυνατοί νέοι του χωριού μας, οι οποίοι πέρασαν λίγες μέρες πριν το παρθένο φα-

ράγγι και καθόρισαν τα σημεία του μονοπατιού που θα έπρεπε να ακολουθήσουμε, ενώ στα δύσκολα περάσματα φρόντισαν με σχοινιά και με ξύλα να γίνει σχετικά εύκολη η διάβαση. Επιτέλους ήρθε και η μέρα που θα μείνει στην ιστορία του τόπου μας, για πάντα! Ήταν η 18η Οκτωβρίου 2009! Μαζευτήκαμε στο καφενείο του Ευριπίδη γύρω στις 07:30 το πρωί, 24 άνθρωποι, γυναίκες και άνδρες, μικροί και μεγάλοι, εξοπλισμένοι με σακίδια, ρούχα εκστρατείας, υποδήματα κατάλληλα, με πολλά χαμόγελα αλλά και με αγωνία στα πρόσωπά μας για το τολμηρό αυτό εγχείρημα! Δεν ξέραμε από πριν τι ακριβώς θα αντιμετωπίζαμε! Δεν αργήσαμε να φτάσουμε στον Κάτω Σκινιά, απ’ όπου θα ήταν η αφετηρία της διαδρομής! Οι δυο αρχηγοί που είχαμε ορίσει, ο Παύλος και ο Στέλιος θα μας οδηγούσαν μέσα στο φαράγγι και θα φρόντιζαν την ασφαλή μας διάβαση. Με τα πρώτα μας βήματα, έκπληκτοι, αντικρύσαμε ένα τοπίο, απίστευτα, μαγευτικό, ενώ ταυτόχρονα κάθε παιδική μας φοβία διαλυόταν στις απόκρημνες ρεματιές του! Ένα μέρος φανταστικό που έμοιαζε με ζωγραφιά και που μόνο η ίδια η φύση θα μπορούσε να δημιουργήσει! Τεράστιοι βράχοι, περνούσαν από δίπλα μας, ακλόνητοι και άγρυπνοι φρουροί από τα βάθη της ιστορίας, μας υποδέχονταν, ενώ νιώθαμε τον παλμό τους, ακουμπώντας στις ρυτιδιασμένες πλευρές τους! Ένα

ατέλειωτο ανάγλυφο ξεδιπλωνόταν μπροστά μας, ανώτερο των προσδοκιών μας, πλημμύριζε την ψυχή μας με ποικίλα συναισθήματα! Όλοι ενθουσιασμένοι χαράζαμε τα ίχνη μας πάνω στα βραχάκια και τις αμμουδιές, στα στενά και δύσβατα περάσματα, ανάμεσα στις πικροδάφνες και τους κέδρους! Εξωτική ομορφιά, εξαιρετική και η παρέα μας με τα αστεία και τα πειράγματα, διασχίζαμε το μονοπάτι του Αναποδάρη. Ταυτόχρονα απολαμβάναμε τις μυρωδιές από τους θύμους, τις φασκομηλιές και γενικότερα τις ευωδιές της άγριας φύσης από τις πρώτες σταγόνες της βροχής! Οι δυσκολίες ήταν πολλές και ακάτεχοι όπως είμαστε οι περισσότεροι από το γκρουπ των «εξερευνητών», χάρη και στο κουραγιο και την συμπαράσταση των άλλων κατορθώσαμε και «αναρρίχηση» να κάνουμε και μικρές στάσιμες λιμνούλες να διαβούμε και κακά περάσματα να περάσουμε! Κάναμε και μικρές στάσεις απολαμβάνοντας κάτω από τον ίσκιο πελώριων βράχων το κολατσιό μας, τη ρακή μας και τον καφέ μας. Η διαδρομή στη συνέχεια περιλάμβανε απρόσμενα, επιβλητικά τοπία που μας έπαιρναν την ανάσα κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον για πα-

ρατήρηση, εξερεύνηση, ανακάλυψη! Η πεζοπορία σε τόσο ανώμαλο έδαφος ήταν χαρά και ευχαρίστηση, ήταν ενθουσιασμός! Το φαράγγι με τις συνεχείς στροφές, τα στενά περάσματα αλλά και τα τεράστια ανοίγματα σε πολλά σημεία μας κρατούσε αμείωτο το ενδιαφέρον και την προσοχή, ενώ όλοι ευχόμαστε να μην τέλειωνε ποτέ αυτή η μέρα! Μετά από 6,5 ώρες πεζοπορία, εξαντλήσαμε το μήκος των 7 χιλιομέτρων του σπουδαίου αυτού μνημείου της φύσης! Μια άλλη διαφορετική παρέα μας περίμενε στην έξοδο του φαραγγιού που είχε ετοιμάσει ψησταριές κι ένα υπέροχο γεύμα για όλους! Μια μοναδική εμπειρία ζήσαμε εκείνη τη μέρα, ένα όνειρο που δεν θέλαμε ποτέ να τελειώσει! Βασικός σκοπός του Συλλόγου μας είναι πραγματικά να αναδείξουμε αυτό το θαυμαστό και μοναδικό μνημείο της φύσης, να προβούμε στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να ανακηρυχθεί από την πολιτεία μνημείο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους ή εθνικός δρυμός, ώστε να προστατεύεται η χλωρίδα και η πανίδα του από διάφορες παρεμβάσεις και καταστροφές. Επίσης, με τη συνεργασία του Δήμου, της Νομαρχίας αλλά και άλλων φορέων να σχεδιάσουμε μονοπάτι προσβασιμότητας ώστε να μπορούν οι επισκέπτες κι όχι μόνο, να το διαβαίνουν με ασφάλεια. Ένα οργανωμένο μονοπάτι που θα

συμπεριλαμβάνει χώρους στάθμευσης, με πρώτες βοήθειες, νερό, φύλακες και ενημερωτικές πινακίδες με οδηγίες, ενώ παράλληλα θα διαθέτει σήματα επικινδυνότητας κατά μήκος του. Ευχαριστούμε θερμά όλους όσους μας συμπαραστάθηκαν στη δύσκολη αυτή αποστολή και ιδιαίτερα σ’ αυτούς που ήρθαν μαζί μας και ζήσαμε αυτή την πρωτόγνωρη εμπειρία. Από τώρα και στο εξής θα οργανώνουμε κι άλλες πεζοπορικές διαδρομές στο φαράγγι του Αναποδάρη και σε άλλα μέρη της περιοχής μας, όταν ο καιρός και οι συνθήκες το επιτρέπουν, για όλους όσους ήθελαν να συμμετέχουν. Αναφέρουμε παρακάτω τα άτομα που συμμετείχαν σ’ αυτήν την όμορφη πεζοπορία: 1. Μερκουλίδης Γεώργιος, Αντιδήμαρχος Δήμου Αρκαλοχωρίου 2. Γαλυφιανάκης Γεώργιος, Προϊστάμενος ΚΕΠ Αρκαλοχωρίου 3. Χανιαλάκης Νικόλαος, Διευθυντής Συνεταιριστικής Τράπεζας Καστελλίου 4. Μερκουλίδου Μαρία, Προϊσταμένη Οικονομικής Υπηρεσίας 5. Χανιαλάκη Αντονέλα, Νοσοκόμος 6. Καλογιαννάκης Γεώργιος, Υπάλληλος Δήμου Αρκαλοχωρίου 7. Καραγιώργης Κυριάκος, ταξιδιωτικό γραφείο «Πέλεκυς» 8. Καρτσάκης Δημήτρης, Δάσκαλος, Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Σκινιά 9. Χαλαμπαλάκη Μαριάννα, Ιδ. Υπάλληλος, αντιπρόεδρος του Συλλόγου 10. Καλογιαννάκη Μαρία, υπάλληλος Δήμου Αρκαλοχωρίου, μέλος του Π.Σ. Σκινιά 11. Μπριτζολάκη Κάλλια, γραμματέας του Συλλόγου 12. Θεοδοσάκης Παύλος, μέλος του Συλλόγου 13. Παπαϊωάννου Μιχάλης, μέλος του Συλλόγου 14. Τσουτσουδάκης Δημήτρης 15. Ζαμπουλάκης Στέλιος 16. Νικολουδάκης Μανόλης του Γεωργίου 17. Χαλαμπαλάκη Μαριάννα 18. Χαλαμπαλάκη Χαρά 19. Σηφάκης Γιάννης 20. Ρερεράκης Γιώργης 21. Ρερεράκης Χάρης 22. Κόκκινος Αλέκος 23. Νικολουδάκης Μανόλης 24. Γαλανάκης Ανδρέας Συμμετείχε και ο Πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου του Δ.Δ. Σκινιά Πλουμίδης Πολύβιος. Σημείωση: Για την ετοιμασία του γεύματος βοήθησαν οι: 1. Χρονάκης Εμμανουήλ (υπάλληλος του Δήμου) και η οικογένειά του. 2. Μπριτζολάκης Γιάννης και Αεράκη Μαρία. 3. Εργαζάκης Νίκος και Παναγοπούλου Σοφία.


Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

5

το Σκινοφάραγγο

Πάνω πηγάδι Λαγούτας (Χθές και σήμερα)

Λ

αγούτα 25-10-2009. Οι επισκέψεις μου στο χωριό καθημερινές. Ο λόγος; Η ανάπλαση, του ιστορικού, πάνω πηγαδιού, του οικισμού. Επιτέλους μετά από προσπάθειες 5 χρόνων, ένα ακόμα κομμάτι της, πολιτιστικής μας κληρονομιάς ξαναγεννιέται. Ένας ακόμα στόχος του Δ.Σ. του Π.Σ. Λαγούτας ολοκληρώνεται, με τη βοήθεια όλων σας και ιδιαίτερα της οικογένειας Οικονομάκη. Το πηγάδι μνημείο έτοιμο. Παρ’ όλο που παρακολουθώ τις εργασίες από την πρώτη μέρα, ακόμα δεν μπορώ να το πιστέψω. Στέκομαι και το θαυμάζω. Επιβλητικό, λιτό, μυστηριώδες. Άπειρα τα συναισθήματα, χιλιάδες οι σκέψεις. Θαυμαστή η αρχιτεκτονική. Χέρια ικανών μαστόρων υπό την καθοδήγηση του γνωστού ταλαντούχου αρχιτέκτονα Κώστα Οικονομάκη, ανέσυραν από τα ερείπια ιστορία εκατονταετηρίδων. Οι τελευταίες, συγκλονιστικές φράσεις, από το βιβλίο του δάσκαλου Αντωνίου Παναγιωτάκη «Οικισμός Λαγούτα σύσταση και διαχρονική πορεία» έρχονται στη σκέψη μου. Τις παραθέτω. «Το χωριό θα πάρει την ίδια στράτα. Θα σβήσει παρουσία αιώνων. Τίποτε δε θα γλιτώσει από την κατάρα της φυγής. Μοναχικός αγωνιστής στην προσπάθεια απάλειψης αυτής της γκρίζας εικόνας ο Πολιτιστικός Σύλλογος Λαγούτας, μάχεται σκληρά να αποσπάσει από τη φθορά του χρόνου ό, τι πολιτιστικό στοιχείο μπορεί να διασωθεί. Επέτυχε την ανακαίνιση του παλαιού διδακτηρίου του ελληνικού όπως, αλλιώς συνηθίζεται να λέγεται. Παραμένει όμως κρεουργημένο από το χρόνο και τον άνθρωπο το «Πηγάδι». Ένα σπουδαίο ιστορικό και πολιτιστικό στοιχείο. Θα βρεί ο Σύλλογος στην προσπάθειά του αρωγούς και συμπαραστάτες να κρατηθεί ζωντανό το σήμα, η ταυτότητα του ιστορικού οικισμού; Άραγε θα προλάβει ένας ανοιχτός νούς να κρατήσει ζωντανή την αδύναμη φλόγα που τρεμοσβήνει; Σεβαστέ μου δάσκαλε. Η απάντηση στις αγωνιώδεις εκκλήσεις σου, είναι ετούτο το αναγενημμένο πηγάδι. Το μπόλι σου βλάστησε. Κι όσο το μπόλι αυτό του σεβασμού, της προσφοράς, της αξιοπρέπειας, της αγάπης προς την πατρίδα μας και την ιστορία της, θα βλαστάνει, τίποτα δεν πρόκειται να χαθεί. Όσο υπάρχουν άνθρωποι, και

στο σύλλογό μας υπάρχουν, πιστοί στο «Χρωστάμε σ’ όσους πέρασαν θαρθούνε, θα περάσουν κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι, οι νεκροί» του Παλαμά, η ιστορία και οι παραδόσεις μας δεν θα σβήσουν ποτέ. Όπως έγινε με την ανάπλαση του παλαιού διδακτηρίου. Το Δ.Σ. στο κάλεσμά του βρήκε και πάλι αρωγούς και συμπαραστάτες και για την ανάπλαση του Πηγαδιού. Η οικογένεια Οικονομάκη ανταποκρίθηκε άμεσα και το κρεουργημένο πηγάδι σώθηκε. Κι ούτε το χωριό θα σβήσει. Βαθιά μέσα μου πιστεύω πως διαχρονικά θα υπάρχουν κάποιοι ακοίμητοι φρουροί, που θα διασώζουν και θα μεταδίδουν από γενιά σε γενιά την ιστορία και τις παραδόσεις μας έτσι ώστε, η ζωή του λαού μας να συνεχίζεται αδιάσπαστη στις συνειδήσεις των ανθρώπων. Το παρόν να δένει με το παρελθόν και το μέλλον να τρέφεται από το παρόν. Έτσι μπορέσαμε και κρατήσαμε την πολιτιστική μας ταυτότητα, ως τα σήμερα, ενάντια στην ασταμάτητη και μοιραία ροή του χρόνου που όλα τα μεταβάλλει. Τα καταλύει. Ελάχιστα πράγματα μπορούν να αντισταθούν δυναμικά στο πέρασμά του και να παραμείνουν αναλλοίωτα στη ζωή των ανθρώπων. Εγωιστής και αμείλικτος αφήνει αγιάτρευτες πληγές στο πέρασμά του. Το θρόισμα των φύλλων μιας αέρινης αναπνιάς διακόπτει τις σκέψεις μου. Το πηγάδι, μπροστά μου κουρνιασμένο στην αγκαλιά του Τζιγκουνιού. Όχι πια θλιβερό ερείπιο

αλλά όπως το ονειρεύομαι χρόνια. Μόνο η τεράστια χαρουπιά λείπει. Θλίβομαι για την απώλειά της. Όμως η απομάκρυνσή της αναγκαστική για τη σωτηρία του μνημείου. Χρόνια τώρα το τύλιγε με τις τεράστιες ρίζες της, το διάβρωνε και το κατέστρεψε. Η ώρα περνάει και η σιωπηλή συνομιλία μου με τον ιερό τούτο χώρο δεν λέει να τελειώσει. Βιώματα των παιδικών μου χρόνων έχουν σημάνει συναγερμό. Μνήμες – μνήμες – μνήμες. Σε κάθε βήμα, σε κάθε κίνηση, σε κάθε βλέμα. Οι απέραντοι ελαιώνες μια τεράστια ασημοπράσινη θάλασσα ως το Σκινιά στο βάθος μπροστά μου, ως τα Λασιθιώτικα βουνά ανατολικά και ως του Αδάμη τα κεφάλια δυτικά. Ένας τεράστιος κύκλος. Ένας κύκλος πανέμορφος, πολύμορφος, γνώριμος κι αγαπημένος. Μου θυμίζει πως κάπου εδώ κλείνει και ο δικός μας κύκλος σαν Δ.Σ. Η σκέψη πως μπορέσαμε με τη βοήθεια των μελών μας, τη δική σας δηλαδή, να διασώσουμε μνημεία, σημαντικής αξίας, που προσδιορίζουν την πολιτιστική ταυτότητα του χωριού μας, με γεμίζει χαρά. Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλα μας τα μέλη και ιδιαίτερα σ’ αυτούς που στάθηκαν δίπλα μας στηρίζοντας το Σύλλογο ηθικά και οικονομικά, συμβάλλοντας έτσι στην κοινωνική και πολιτιστική αναβάθμιση του οικισμού μας. Το Δ.Σ. του Π.Σ.Λ., εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες στον κ. Στρατάκη Γεώργιο, για τη δωρεάν εργασία (με το τσαπάκι) που προσέφερε στο πάνω πηγάδι Λαγούτας. Ευχαριστεί επίσης τον Ο.Τ.Ε. Αρκαλοχωρίου και ιδιαίτερα τον διευθυντή κ. Ιωάννη Γαλανάκη για την δωρεάν παραχώρηση προς το σύλλογο βιτρινών, από τον παλαιό εξοπλισμό του οργανισμού, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στο Λαογραφικό Μουσείο Λαγούτας. Ευχαριστούμε επίσης τον κ. Ξηρουχάκη Ιωάννη για τη δωρεάν μεταφορά 145 δένδρων από το δασαρχείο Ηρακλείου, τα οποία φυτεύτηκαν στον περιβάλλοντα χώρο του πάνω πηγαδιού. Το Δ.Σ. εύχεται χρόνια πολλά σε όλα του τα μέλη και στις οικογένειές τους. Καλά Χριστούγεννα και ευτυχισμένο το νέο έτος.

ΔΕΛΤΙΟ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (ΑΜΕΑ) Σταυρούλα Μανιά-Σηφάκη Από μέρα σε μέρα αναμένεται η απόφαση για την έναρξη διανομής των δελτίων μετακίνησης σε άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑΜΕΑ). Ο κάθε δικαιούχος αυτού του δελτίου έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί εντελώς δωρεάν όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς στις περιοχές Αθηνών-Πειραιώς. Στα υπεραστικά του ΚΤΕΛ και στα τρένα του ΟΣΕ δικαιούνται έκπτωση 50% με την επίδειξη της κάρτας ΑΜΕΑ. Την κάρτα ή το ετήσιο δελτίο μπορεί να προμηθευτεί κάθε δικαιούχος απ’ την Διεύθυνση Πρόνοιας της Νομαρχίας ή το ΚΕΠ της περιοχής του μέσα στις προθεσμίες που ορίζονται κάθε χρόνο. ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ Την κάρτα ή το δελτίο μετακίνησης δικαιούνται όσοι λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη ή επίδομα βαριάς αναπηρίας ή τυφλότητας κ.ά. απ’ την Πρόνοια με ποσοστά αναπηρίας πάνω από 67%, με την προϋπόθεση βέβαια, ότι χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς για την εξυπηρέτησή τους. Υπάρχουν και άτομα με πολύ μεγάλα ποσοστά αναπηρίας (π.χ. τυφλοί κ.ά.), οι οποίοι δικαιούνται και κάρτα συνοδού. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ 1) 2 μικρές φωτογραφίες (αν η κάρτα εκδίδε-

ται για πρώτη φορά) ή 3 φωτογραφίες (αν πρόκειται να εκδοθεί κάρτα και για συνοδό). Τις επόμενες χρονιές δεν χρειάζονται φωτογραφίες. Η κάρτα με τη φωτογραφία και τα ατομικά στοιχεία του δικαιούχου παραμένει η ίδια ως εξακολουθεί να ισχύει, απλά αντικαθίσταται το κουπόνι (δελτίο) το οποίο αναφέρει το έτος για το οποίο ισχύει. 2) Γνωμάτευση Υγειονομικής Επιτροπής σε ισχύ, που να επιβεβαιώνει τα ποσοστά αναπηρίας (πάνω από 67%) ή Γνωμάτευση μονάδας τεχνητού νεφρού ή τμήματος Μεσογειακής Αναιμαίας Ή απόφαση διοικητικού διευθυντή ασφαλιστικού φορέα (λ.χ. ΙΚΑ) Ή απόκομμα επιδόματος της Πρόνοιας Ή απόκομμα αναπηρικής σύνταξης ΟΓΑ (με το γράμμα Α πάνω στο απόκομμα). 3) Αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας. 4) Αποδεικτικό μονίμου κατοικίας (π.χ. λογαριασμός ΔΕΚΟ, συμφωνητικό μίσθωσης ή Υπεύθυνη Δήλωση) . 5) Αντίγραφο εκκαθαριστικού σημειώματος της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος του 2009 (για εισοδήματα του 2008).

Το ατομικό εισόδημα να είναι έως 17.000 ευρώ ενώ το οικογενειακό εισόδημα να μην ξεπερνά τα 23.000 ευρώ. Σε περίπτωση που κάποιος ξεπερνά το παραπάνω όριο είτε ατομικού είτε οικογενειακού εισοδήματος, τότε δεν δικαιούται δωρεάν μετακινήσεις, παρά μόνο δελτίο μετακίνησης με έκπτωση 50% και μόνο για τις διαδρομές ΚΤΕΛ και ΟΣΕ. Αν ο δικαιούχος δεν υποχρεούται, να υποβάλει φορολογική δήλωση λόγω χαμηλού εισοδήματος, τότε καταθέτει μια Υπεύθυνη Δήλωση (Υ.Δ.) του Ν. 1599/86 θεωρημένη απ’ την ΔΟΥ της περιοχής του. Τέλος, μαζί με τα παραπάνω δικαιολογητικά, ο δικαιούχος οφείλει, να προσκομίσει στο ΚΕΠ και το βιβλιάριο υγείας, καθώς θα πρέπει, να σημειωθεί στο εξώφυλλο η ημερομηνία χορήγησης της κάρτας ή του δελτίου και να σφραγιστεί. Αυτό επιβάλλεται, έτσι ώστε ανά πάσα στιγμή, να είναι δυνατός ο έλεγχος και για ν’ αποφεύγεται ακόμα η περίπτωση πολλαπλής χορήγησης δελτίου στον ίδιο δικαιούχο. ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΕΥΘΥΝΘΕΙΤΕ ΣΕ ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΚΕΠ ή ΣΤΟ ΤΗΛ: 1539


6

το Σκινοφάραγγο

Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΙΓΛΗΣ

E

κατόν επτά χρόνια πέρασαν από τη γέννηση του αντρειωμένου Θοδωρή Ρ. Βίγλη και 62 χρόνια από το θάνατό του το 1947. Ο Θοδωρής γεννήθηκε στη θρυλική Σαμαριά της Επαρχίας Σφακίων του νομού Χανίων το 1902. Γονείς του ήταν ο Ρούσσος Θ. Βίγλης (18681941) και η Ελένη Μανωλεδάκη (1875-1957). Οι γονείς του έφεραν στον κόσμο 18 παιδιά – 12 εν ζωή, 6 αγόρια και 6 κορίτσια. 1. Θοδωρής Ρ. Βίγλης (1902-1947). 2. Χρυση Ρ. Βίγλη (1906-; ). Παντρεύτηκε τον Διωματάρη Τζάτζιμο από την Αγιά Ρουμέλη. 3. Μανώλης Ρ. Βίγλης (1905-1922). 4. Μαρία Ρ. Βίγλη (1909-;). Παντρεύτηκε τον Παύλο Βότζη από τον Αι Γιάννη Σφακίων. 5. Σταύρος Ρ. Βίγλης (1914-2006). Παντρεύτηκε την Κατερίνη Σ. Βότζη – κόρη του Μακεδονομάχου Σπύρου Βότζη. 6. Παρασκευή Ρ. Βίγλη (1910-;). Παντρεύτηκε τον Γιάννη Τζάτζιμο ή Κατσουλό. 7. Σήφης Ρ. Βίγλης (1919-1962). 8. Ιφιγένεια Ρ. Βίγλη (1912-;). Παντρεύτηκε τον Γιώργο Λουκάκη ή Ξαμώνη. 9. Γιάννης Ρ. Βίγλης (1918-2007). Παντρεύτηκε την Χρυσή Ξηραδάκη από τη Νίμπρο. 10. Άννα Ρ. Βίγλη (1915-;). Παντρεύτηκε τον Ν. Ντουρουντό από τη Χώρα Σφακίων. 11. Γιώργης Ρ. Βίγλης (1927-2006). Παντρεύτηκε την Ελβίρα Τορναζάκη-Κριαρά. 12. Καλλιόπη Ρ. Βίγλη (1916-2000). Παντρεύτηκε τον Δ. Ξανθουδάκη ή Καντή. Η ιστορία της οικογένειας Βίγλη χάνεται πολλούς αιώνες πίσω και, σύμφωνα με τους ειδικούς, η οικογένεια πήρε το όνομά της από τους προγόνους της, που είχαν διατελέσει Βιγλάτορες – ειδική στρατιωτική ομάδα που χρησίμευε για να εντοπίζουν πιθανούς κινδύνους από στεριά και θάλασσα, και έπρεπε να μεταδίδουν τις σχετικές πληροφορίες στην ανώτατη στρατιωτική αρχή. Υπήρχαν τότε σε στρατηγικής σημασίας υψώματα (Βίγλες – Βιγλιά) δηλαδή παρατηρητήρια για να ελέγχουν από στεριά και θάλασσα κάθε πιθανό κίνδυνο, π.χ. πειρατές, κουρσάρους, ξένους στόλους κτλ. Το σπίτι που γεννήθηκε ο Θοδωρής στη Σαμαριά και όπου σήμερα στεγάζεται το αγροτικό ιατρείο μετά τη δημιουργία του Εθνικού Δρυμού, το 1962 ανήκε αρχικά στον πρώτο ξάδερφο του πατέρα του, Θεόδωρο Γ. Βίγλη (ή Αναγνώστη), που σκοτώθηκε από τους Τούρκους τον Ιανουάριο του 1897 στη μάχη της Ξυλοκαμάρας στα Νεροκούρου, και στη συνέχεια περιήλθε στον Ρούσσο Θ. Βίγλη, πατέρα του Θοδωρή. Υπάρχει σχετική μαρμάρινη πλάκα σήμερα στο ιατρείο, όπου ανάμεσα στα άλλα μάς κάνει γνωστό ότι εδώ φιλοξενήθηκε ο βασιλιάς Γεώργιος τον Μάιο του 1941 μαζί με τον πρωθυπουργό και την Ελληνική κυβέρνηση, κατά την αναχώρησή τους για το Κάιρο. Από αυτό το σπίτι συντάχθηκε το τελευταίο διάγγελμα επί ελληνικού εδάφους προς τον Ελληνικό λαό για τη συνέχιση του αγώνα κατά των κατακτητών. Ο πατέρας του Ρούσσος Βίγλης λέγεται ότι έψησε 16 αρνιά για τους επισκέπτες του και πιστός στα Σφακιανά και γενικότερα κρητικά έθιμα για τη φιλοξενία, πρόσφερε ό,τι του περνούσε από το χέρι εκείνες τις δύσκολες ώρες. Αρνήθηκε ευγενικά οποιαδήποτε αποζημίωση, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Εδώ όποιος πέρναγε πάντα, έτρωγε έπινε και κοιμόταν χωρίς πληρωμή, και τώρα εγώ θα πάρω λεφτά από τον βασι-

λιά και την κυβέρνηση;». Ο Ρούσσος Βίγλης, πατέρας του Θοδωρή, ήταν ένας τίμιος, εργατικός και φιλόξενος κτηνοτρόφος που, αν και ξεκίνησε βόσκοντας ξένα πρόβατα σαν βοσκός, σύντομα με την αξία του και την εργατικότητά του απέκτησε δικό του κοπάδι πάνω από 400 πρόβατα, αριθμός μεγάλος για την εποχή. Ασχολήθηκε πέρα από την κτηνοτροφία και με τη μελισσοκομία, την υλοτομία και με τη δημιουργία πριονιστηρίου, την κατασκευή νερόμυλου για άλεσμα δημητριακών, και την κατασκευή καμινιών για την παραγωγή κάρβουνου. Για να γνωρίσουμε περισσότερο την ψυχοσύνθεση του Θοδωρή, θα πρέπει να πούμε λίγα λόγια για το φυσικό περιβάλλον που μεγάλωσε και ανδρώθηκε ο νεαρός Θοδωρής. Όσοι έχουν περάσει το θρυλικό φαράγγι και γνωρίζουν τα Λευκά Όρη ξέρουν τα αισθήματα που σου δημιουργεί το συγκλονιστικό αυτό μέρος. Για όσους δεν έτυχε να τα γνωρίσουν πρέπει να πούμε ότι το τοπίο, αλλού είναι άγριο και συγκλονιστικό και αλλού ήρεμο με πλούσια βλάστηση, με πελώρια αιωνόβια κυπαρίσσια, αγριοβελανιδιές, θεόρατα πεύκα, άγριες ελιές, κάκτους και συκιές. Στο βουνό σχηματίζονται γιγάντιοι γκρεμοί, θεόρατα χαράκια, χιονισμένες πλαγιές και σχισμάδες που σου προκαλούν δέος. Το χωριό Σαμαριά βρίσκεται στο μέσο περίπου του φαραγγιού – ή Φάραγγα – όπως τον αποκαλούν οι Σφακιανοί, σε μια στενή κοιλάδα που τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες ο ήλιος ίσα που μπαίνει, απλώνοντας τις ακτίνες του. Ένα μικρό ξύλινο γεφύρι ένωνε και ενώνει ακόμα και σήμερα το χωριό πάνω από το ποτάμι με τον έξω κόσμο. Νότια του χωριού το μονοπάτι οδηγεί προς την Αγιά Ρουμέλη και βόρεια προς τον Άγιο Νικόλαο, το ξυλόσκαλο και το οροπέδιο του Ομαλού. Δεν μπορείς να μιλήσεις για το φαράγγι της Σαμαριάς και τα Λευκά Όρη χωρίς να μιλήσεις για τον κρητικό αίγαγρο (το κρητικό αγριοκάτσικο) που μαζί με τους αετούς και τα γεράκια συμβολίζει την περηφάνια και το αίσθημα ανεξαρτησίας και ελευθερίας της Σφακιανής ψυχής. Οι Βίγληδες υπήρξαν, πέραν των άλλων, και σπουδαίοι αγριμολόγοι, μαζί με τους συγγενείς τους Τζάτζιμους και άλλους. Ο Θοδωρής Βίγλης πριν τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, εκτιμώντας σωστά το ρόλο που μπορούσε να παίξει στη ζωή των κατοίκων το φαράγγι και ο κρητικός αίγαγρος, προστάτευε τα αγρίμια, απαγορεύοντας πολλές φορές το κυνήγι τους και ιδιαίτερα των θηλυκών αγριμιών. Πολλές φορές ήρθε σε σύγκρουση με παράνομους κυνηγούς που σκότωναν αδιάκριτα αγρίμια. Προφητικά κάποτε είπε σε μια ομάδα νέων παλικαριών τα εξής: «Βλέπετε αυτό το φαράγγι και αυτά τα αγρίμια; Αυτά τα δυο μια μέρα θα βελτιώσουν τη ζωή σας και θα σας δώσουν ψωμί». Ο Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς ιδρύθηκε το 1962 ύστερα από ενέργειες της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης. Έχει έκταση 48.500 στρέμματα και περιλαμβάνει το φαράγγι της Σαμαριάς και τις γύρω πλαγιές, μέχρι τις κορυφές (2.080 μέτρα) και Βολακιάς (2.116 μέτρα) στα δυτικά, και την κορυφή Ψιρίστρα στα ανατολικά. Νότια ορίζεται από τον όρμο της Αγιάς Ρουμέλης, στο Λιβυκό πέλαγος και βόρεια από το οροπέδιο του Ομαλού. Ο Εθνικός Δρυμός προστατεύεται με απόφα-

ση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και στις μέρες μας χιλιάδες Έλληνες και ξένοι επισκέπτονται το φαράγγι γνωρίζοντας τις ομορφιές, την ιστορία και τον πολιτισμό μας, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και οικονομική ανάπτυξη στο νησί μας. Ο Βίγλης με το ενδιαφέρον του για τα αγρίμια και το φαράγγι συνέβαλε σ’ αυτό. Ο Θοδωρής είχε συνδεθεί τόσο με τα αγρίμια, που πολύ παλαιοί Χανιώτες τον θυμούνται ακόμα να κυκλοφορεί προπολεμικά στην πόλη των Χανίων μ’ ένα μικρό αγρίμι που τον ακολουθούσε κατά πόδας σε όλη την διαδρομή του στα μαγαζιά και στην αγορά των Χανίων, όπως όμοια ακολουθεί το σκυλί το αφεντικό του. Όταν καμιά φορά για κάποιο λόγο το άφηνε σε κάποιον φίλο η συγγενή, τους έλεγε να το προσέχουν το αγρίμι, να μην το μαλώνουν, γιατί είναι παραπονιάρικο και στεναχωράται. Κάποτε, όπως μου είπε ένας ανιψιός του, ο Θοδωρής ήταν κρατούμενος στη φυλακή για κάποιο λόγο και το αγρίμι που ήταν μακριά απ’ αυτόν αρνιόταν να φάει και μαράζωνε. Οι συγγενείς και φίλοι πήραν ειδική άδεια από τη διεύθυνση των φυλακών του και το πήγαν μέσα στη φυλακή και το αγρίμι χάρηκε, έφαγε κι έτσι σώθηκε. Μ’ αυτό το αγρίμι και με άλλα τρία ζευγάρια αγριμιών που δόθηκαν από τον Βαγγέλη Βίγλη και με τη βοήθεια του κυνηγετικού συλλόγου και του δασαρχείου, το 1976 δημιουργήθηκε με προεδρικό διάταγμα το εκτροφείο θηραμάτων «Θοδωρού», και σήμερα στο παραπάνω εκτροφείο ζουν πάνω από 100 αγρίμια. Ο Θοδωρής Βίγλης λοιπόν μεγάλωσε και ανδρώθηκε μέσα σ’ αυτό το φυσικό, κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον. Από το φυσικό περιβάλλον κληρονόμησε την περηφάνια του αετού, τη γρηγοράδα του αγριμιού, το απροσκύνητο του φαραγγιού και των ψηλών κορφών των Λευκών Ορέων, τη δύναμη και τη σκληρότητα των βράχων, την ηρεμία των κυπαρισσιών τις ήσυχες και ζεστές μέρες της άνοιξης και του καλοκαιριού, και την αειφυγία του νερού του ποταμού προς τις μεγάλες θάλασσες. Ακόμη, το αίσθημα δικαιοσύνης από τον πατέρα του και την τρυφερότητα και αγάπη από τη γλύκα των γαλάζιων ματιών της αρχόντισσας μάνας του, Ελένης Μανωλεδάκη. Η μάνα του υπήρξε μια αρχόντισσα Σφακιανή από τη μεγάλη και ιστορική οικογένεια της Αγιάς Ρουμέλης Μανωλεδάκη, έφερε στη ζωή 18 παιδιά, εκ των οποίων έζησαν τα 12. Και όπως λέει και ο Γερμανός συγγραφέας Έρχαρτ Κάστνερ στο βιβλίο του «ΚΡΗΤΗ», που σύντομα θα κυκλοφορήσει για πρώτη φορά στα Ελληνικά από τις εκδόσεις «ΔΩΡΙΚΟΣ» με την πρώτη γέννα έφερε στον κόσμο το αριστούργημά της, τον Θοδωρή τον Μέγα, τον Βασιλιά των Λευκών Ορέων, τον Άσσο των Άσσων. Συνεχίζοντας ο Κάστνερ την περιγραφή, γράφει: «Ήταν μια μικρή, σχεδόν λεπτοκαμωμένη φιγούρα, είχε μάλιστα κάτι αριστοκρατικό πάνω της. Με τα γαλανά μάτια της έριχνε ένα έξυπνο, καλοσυνάτο, σιωπηλό, γυναικείο βλέμμα, που τα έβλεπε όλα και δεν έλεγε τίποτα… Με τόσους γιους είχε μάθει να σιωπά, δεν την είδα ποτέ ημέρα να κάθεται – δούλευε πάντα, σε 12 παιδιά είχε χαρίσει τη ζωή και τι παιδιά!». Συνεχίζεται Ιστορική έρευνα - Επιμέλεια Αντώνης Εργαζάκης


Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

7

το Σκινοφάραγγο

ΠΑΛΙΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΔΡΟΜΟΙ

Π

ριν λίγες μέρες βρέθηκα στο ακρογιάλι του Λιβυκού. Το Λιβυκό είναι μια μικρή καλοσυνάτη θάλασσα. Μπορεί καμιά φορά να κάνει τα τσαλίμια της. Ε, θάλασσα είναι. Μα εδώ ούτε θεριόψαρα ούτε γοργόνες, ουδέ σκληρά επίφοβα περάσματα που κόβουν την ανάσα θα συναντήσει ο ταξιδευτής. Εδώ τα κύματα δεν είναι απάλευτα. Έρχονται από μέσα βαθιά από ’κεί που χαμηλώνει το γαλάζιο του ουρανού και σμίγει με τη θάλασσα. Σιμώνουν το ένα πίσω του άλλου και αφήνουν απαλό το χάδι τους στο αμμουδερό ακρογιάλι. Το στραφτάλισμα του ήλιου πάνω στα κύματα, ο αχός του πελάγου, η πνοή του δροσερού αέρα, το απέραντο γαλάζιο ισορροπούν την ψυχή. Φέρνουν γαλήνη. Το Λιβυκό το αγαπώ. Σ’ ό,τι γράψω βάζω υπογραφή «Αντώνης Λιβυκός». Έτσι μ’ αρέσει. Σα βαληθεί ο στοχασμός να αναζητήσει μέσα στη διαδρομή του χρόνου το πως και τι των ανθρώπων του, τότε το Λιβυκό πιάνει πρόσωπο και λόγο. Σε επικοινωνεί με μυστηριακούς κόσμους. Ξεδιαλύνει πανάρχαιους μύθους. Στην αναδρομή του χρόνου ζωντανεύουν αρχαίοι λαοί, φυλές, θεοί, ήρωες. Ανασύρει από το βάθος του χρόνου και στήνει μπροστά στα μάτια σου λαούς αρχαίους ξεχασμένους. Λαούς που στην πορεία απόκαμαν. Έχασαν το βηματισμό τους και απόμειναν θρύλος. Εδώ στο ακρογιάλι του Λιβυκού ο κάθε θαλασσόβραχος, μια απόκρυφη σπηλιά, το πιο άσημο πετροχάλικο μπορεί να σου ανοίξει άπειρες σελίδες του χρόνου. Έστεκα παραδομένος στη μαγεία της εικόνας όταν ήρθε η φωνή. ― Ε στοχαστή!

― Ήτανε μια φωνή μελωδική. Η χροιά της είχε κάτι το παράξενο, το επιβλητικό. Θαρρείς και ερχότανε από πολύ μακριά μέσα από το απροσμέτρητο βάθος του χρόνου. Στράφηκα. ― Εδώ! Εγώ η πέτρα, ξανάρθε η φωνή. Ένα δυνατό αναρίγησμα μου διαπέρασε τη ραχοκοκκαλιά. Απίστευτο! Νάχει λόγο η πέτρα. Πρέπει νάπιασε το λογισμό μου. ― Στοχαστή σαν φυσήξει απάνω στο άψυχο το δημιουργικό πνεύμα του καλλιτέχνη πιάνει και πνεύμα και λόγο. ― Στράφηκα πάλι και κοίταξα με προσοχή. Ήτανε ένα κομμάτι κιονόκρανο μινωικού ρυθμού κρεουργημένο μισοχωμένο στην άμμο μα διατηρούσε στο κορμί της σημάδια μεγαλοσύνης. ― Τα πανάρχαια χρόνια, συνέχισε η φωνή, ένας σπουδαίος καλλιτέχνης με σμίλεψε με απαράμιλλη τέχνη. Μου έδωκε φως και πρόσωπο. Σαν με ανάδειξε σε αντικείμενο θαυμασμού με τοποθέτησε κορυφή στήλης από αυτές που στήριζαν την οροφή του ιερού της θεάς μητέρας. ― Ναι η θεά με τα φίδια, απάντησα. ― Μεγάλη θεά, συνέχισε η πέτρα. Κρατούσε σε αρμονία και τάξη τα σύμπαντα. Εκείνη τη μακρινή εποχή η Κρήτη μεσουρανούσε σε δύναμη και πλούτο. Από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της την είπαν Αερία, Μακαρία, Δελιχή, Τελχινία, Κουρήτις, Χθονία, Ιδαία, Κρήτη. ― Ασάλευτος άκουγα αυτά που έπρεπε να ξέρω και δεν ήξερα. Ένα ξαφνικό κύμα ήρθε και έσπασε πάνω στην πέτρα και την έχουσε. Έγινε σιωπή. Θύμωσα με το κύμα που διέκοψε μια τόσο όμορφη κουβέντα.

ΒΙΤΑΜΙΝΗ D KΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D και αυξημένες εκκρίσεις ορμονών από τον παραθυροειδή αδένα, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης σε ηλικιωμένα άτομα. Ο συσχετισμός μεταξύ χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D και εμφάνισης ψυχιατρικών διαταραχών υπήρξε αντικείμενο μελέτης πολλών προγενέστερων μελετών εδώ και πολλά έτη και τα νέα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ουσιαστικά αυτή την πρόταση. Τα επίπεδα ορμονών του παραθυροειδούς αδένα φαίνεται να είναι 5% υψηλότερα σε άτομα με ήπια κατάθλιψη και κατά 33% υψηλότερα σε άτομα με βαριά κατάθλιψη. Επιπλέον, τα ηλικιωμένα άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη έχουν κατά μέσο όρο 14% χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D σε σύγκριση με υγιή ηλικιωμένα άτομα. Οι αιτίες εμφάνισης έλλειψης βιταμίνης D είναι κυρίως η μειωμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία αλλά και η μειωμένη πρόσληψη βιταμίνης μέσω της διατροφής. Οι αιτίες αυτές μπορεί βεβαίως να ακολουθούν την κατάθλιψη, ωστόσο φαίνεται ότι μάλλον η κατάθλιψη προκαλείται καταρχήν από την έλλειψη βιταμίνης D και από τις μη φυσιολογικές εκκρίσεις των ορμονών του παραθυροειδούς αδένα. Επιπλέον, φαίνεται ότι η χαμηλή διαθεσιμότητα βιταμίνης D στον ανθρώπινο οργανισμό οδηγεί σε μειωμένες εκκρίσεις παραθυροειδικών ορμονών. Τόσο η έλλειψη βιταμίνης D όσο και οι αυξημένες εκκρίσεις από τον παραθυροειδή αδένα μπορούν να αναστραφούν με χορήγηση συμπληρώματος βιταμίνης D και ασβεστίου, καθώς και με αύξηση της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία. Παρότι υπάρχει αναγκαιότητα για περαιτέρω διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της εμφάνισης κατάθλιψης και των επιπέδων βιταμίνης D, φαίνεται ότι σε άτομα τρίτης ηλικίας, η πρόσληψη συμπληρώματος βιταμίνης D και ασβεστίου μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Επιμέλεια: Μαρίνα Πετράκη

Είπα να φύγω. Ίσως η πέτρα ήθελε να μείνει στη σιωπή της. Απρόσμενα ξανάρθε η φωνή. ― Εδώ που πατάς οι κεφτιού πριν χιλιάδες χρόνια έστησαν μια ξακουστή πόλη. ― Κεφτιού; Αναρωτήθηκα ξέπνοα. ― Ναι. Οι κεφτιού. Αυτό το όνομα είχαν δώσει οι φαραωνίτες της Αιγύπτου στους Μινωίτες της Κρήτης Κεφτιού. Αυτή την πόλη την έχεις ακουστά; ― Τα Μάταλα. Είπα γρήγορα να προλάβω να μη φανώ άλλη μια φορά ακάτεχος. Να και οι τάφοι λαξεμένοι στο πλευρό του λόφου. Και έδειξα με το δάκτυλο αυτό που έλεγα. ― Σωστά το είπες. Τα Μάταλα. Ήτανε ένα μεγάλο λιμάνι με πολλά καλοτάξιδα καράβια και επιδέξιους καραβοκύρηδες. Κι αν είδα νάρχονται καράβια φορτωμένα αμύθητο πλούτο. Εκείνη τη μακρινή εποχή οι μινωίτες έστησαν αποικίες σε όλα τα ακρογιάλια της Μεσόγειας θάλασσας. Να θυμάσαι πως τους μινωίτες που εγκαταστάθηκαν στα σύνορα της Παλαιστίνης τους είπαν Φιλισταίους και ήταν ορκισμένοι εχθροί των Ισραηλιτών. ― Από τη Συρία έκλεψε ο Δίας την Ευρώπη την κόρη του βασιλιά Αγήνορα μεταμορφωμένη σε ταύρο, πετάχτηκα. ― Να ξέρεις πως ο κάθε αρχαίος μύθος κρύβει μια αλήθεια μέσα σε λεκτικό νεφέλωμα. ― Δηλαδή; ρώτησα απορημένος. ― Σε αποπροσανατολίζει, με τον αλληγορικό λόγο. Αποκλείεται η αρπαγή της Ευρώπης να σημαίνει την αρπαγή της ξένης γης για να στηθεί η αποικία των Φιλισταίων; Εκείνη τη μακρινή εποχή έγινε και ο πόλεμος της Τροίας. ― Τόξερα. Ήξερα ακόμη πως ο Οδυσσέας ο πορθητής της Τροίας είχε βγεί ναυαγισμένος στο νησί Ωγυγία, λίγο πιο πέρα από δώ. Τώρα λέγεται Γαύδος. Εδώ η θεά Καλυψώ τον κράτησε εφτά χρόνους δίχως την θέλησή του και τότε διέταξε ο Δίας να τον αφήσει ελεύθερο. Παραΰστερα την εποχή των Ρωμαίων όπου τα πλοία πιάνανε όλα τα λιμάνια του Λιβυκού, βγήκε στους Καλούς Λιμένες ο Απόστολος Παύλος, κήρυξε το λόγο του Θεού και συντάχθηκε η πρώτη εκκλησία της Ευρώπης με πρώτο επίσκοπο τον Άγιο Τίτο και έδρα τη Γόρτυνα. ― Από τότε στοχαστή περάσανε

χρόνοι και καιροί. Ήρθανε μέρες καλές μα και αποφράδες. Φύγανε οι Ρωμαίοι, ήρθανε οι μπαρμπερίνοι πειρατές πλοία από όλους, βάρβαρος ξεθεμελιωτής ο Ανδαλούσιος αρχιπειρατής Αμπού Χαφς Ομάρ και τελευταία οι Οθωμανοί Τούρκοι καινούργιοι βιαστές και φονιάδες. Ξέρεις πως βρέθηκα εδώ μισοχωμένη στην άμμο; ― Δεν ήξερα και σιωπούσα. ― Που να ξέρεις! ― Ήτανε η φωνή της πέτρας ένας πονεμένος γογγυσμός. ― Αναπάντεχα έμπασε το καράβι με το μισοφέγγαρο και άραξε. Ένα τσούρμο τουρκομογγόλοι βγήκανε στη στεριά. Έπιασαν κάμποσα σπίτια που έστεκαν ακόμη να βρούν τίποτα χρήσιμο. Πέντε-έξι απ’ αυτούς πρέπει να τους ερέθισε το φως του πολιτισμού και χύθηκαν ακράτητοι να πνίξουν την ετοιμοθάνατη κολώνα. Μια άγρια δύναμη έκανε την κολώνα άμορφο σωρό και εγώ βρέθηκα μισοχωμένη εδώ. Από τότε έχω αιώνια συντροφιά το ελεύθερο κύμα που με νανουρίζει. ― Ξανάγινε σιωπή. Ένα κύμα φουριόζο ήρθε και την έλουσε. Σαν αποσύρθηκε το κύμα, ήρθε η φωνή πάλι. ― Στοχαστή νάσαι περήφανος για την καταγωγή σου. Η μοίρα προσδιόρισε στη φυλή σου ιερή αποστολή. Να συντάσσει τους λαούς όταν αποκάνουν, να τους οδηγεί. Να ανοίγει μέσα στο έρεβος φωτεινό μονοπάτι. Φυλάξετε την εθνική σας κληρονομιά. Είναι αναγεννητική δύναμη. ― Αυτό είναι χρέος μας. Θαρρώ δε χρειάζεται προτροπή, είπα. Η φωνή της πέτρας ήρθε σκληρή. Έδειχνε άγχος, αγωνία ψυχής. ― Και οι αρνητές; Οι νυχτόβιοι θρασεμένοι αρχαιοκάπηλοι εκσκαφείς που παρασταίνουν τους Έλληνες και ξεπουλούν την εθνική κληρονομιά πέντε όβολα; ― Ντράπηκα. Είναι αλήθεια. Η εθνική ευαισθησία της πέτρας, λείπει από πολλούς Έλληνες. Εκείνη τη στιγμή φύσηξε βοριάς. Το πέλαγος αναταράχτηκε. Τα κύματα άρχισαν να πέφτουν με ορμή απάνω στην πέτρα και σώπασε. Ώρα απόμεινα ασάλευτος και άκουγα την οργισμένη φωνή της πέτρας. ― Και οι αρνητές; Οι νυχτόβιοι θρασεμένοι αρχαιοκάπηλοι εκσκαφείς που παρασταίνουν τους Έλληνες και ξεπουλούν την εθνική κληρονομιά πέντε όβολα; Αντώνης Λιβυκός

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Κατόπιν παραγγελίας διατίθενται καλτσούνια ξεροτήγανα και άλλα κρητικά προϊόντα για κοινωνικές εκδηλώσεις (γάμοι, βαπτίσεις κ.λπ.)


8

το Σκινοφάραγγο

Δεκέμβριος 2009 - Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (1827-2009) Επιμέλεια: Κ. Πάγκαλος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Α/Α ΔΙΑΣΤΗΜΑ 1800 1 1827-9/10/1831 2 9/10/1831-6/2/1833 ΒΑΣΙΛΕΙΑ 3 25/1/1833-3/4/1833 4 3/4/1833 – 12/10/1833 5 12/10/1833 – 31/5/1834 6 12/6/1834 – 20/5/1835 7 20/5/1835 – 2/2/1837 8 2/2/1837 – 8/12/1837 9 8/12/1837 – 10/2/1841 10 10/2/1841 – 10/8/1841 11 10/8/1841 – 3/9/1843 12 3/9/1843 – 16/2/1844 13 16/2/1844 – 30/3/1844 14 30/3/1844 – 6/8/1844 15 6/8/1844 – 5/9/1847 16 5/9/1847 – 8/3/1848 17 8/3/1848 – 15/10/1848 18 15/10/1848 – 12/12/1849 19 12/12/1849 – 16/5/1854 20 16/5/1854 – 17/7/1854 21 17/7/1854 – 22/9/1855 22 22/9/1855 – 13/11/1857 23 13/11/1857 – 26/5/1862 24 26/5/1862 – 11/10/1862 25 11/10/1862 – 9/2/1863 26 9/2/1863 – 13/2/1863 27 13/2/1863 – 27/3/1863

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Ιωάννης Καποδίστριας Αυγ. Καποδίστριας, Ι. Κωλέττης, Θ. Κολοκοτρώνης Σπυρ. Τρικούπης Σπυρ. Τρικούπης Αλ. Μαυροκορδάτος Ιωάν. Κωλέττης Ιωσήφ Αρμανσμπέργκ Ιγνάτιος Ρούτχαρτ Βασιλεύς Όθων Αλ. Μαυροκορδάτος Όθων – Αντ. Κριεζής Ανδρέας Μεταξάς Κων/νος Κανάρης Αλ. Μαυροκορδάτος Ιωάν. Κωλέττης Κίτσος Τζαβέλας Γεώργ. Κουντουριώτης Κων/νος Κανάρης Αντ. Κριεζής Κων/νος Κανάρης Αλ. Μαυροκορδάτος Δημ. Βούλγαρης Αθαν. Μιαούλης Γενν. Κολοκοτρώνης Δημ. Βούλγαρης Αριστ. Μωραϊτίνης Ζηνόβιος Βάλβης

Ο ΕΓΩΙΣΜΟΣ Τρείς κάθονται στο καφενείο και συζητούν περί εγωισμού. ― Εγώ που λέτε είπα στη γυναίκα μου μια μέρα να μου φτιάξει ένα καφέ μέτριο και αυτή μου τον έκανε γλυκό και από εγωισμό δεν της μιλούσα μια βδομάδα. ― Αυτό δεν είναι τίποτα, εγώ της είπα να μου φτιάξει μακαρόνια με κιμά και μου τα έφτιαξε με σάλτσα και από εγωισμό δεν της μιλούσα ένα μήνα. ― Εγώ, λέει ο τρίτος, κοιμήθηκα με τη γυναίκα μου την πρώτη νύχτα του γάμου μας, από τότε κοιμάμαι χώρια, γιατί μου πάτησε το πόδι στην εκκλησία. ― Μα καλά εγώ ξέρω ότι έχεις δύο παιδιά, πώς τα έκανε; ― Από εγωισμό δεν την έχω ρωτήσει ποτέ.

Ο ΣΙΓΟΥΡΟΣ Ο Δάσκαλος ασχολείται μ’ ένα μαθητή της έκτης τάξης, που δεν είχε σκοπό να μάθει πέντε γράμματα. Ό,τι και να ρωτούσε από τη διδαχθείσα ύλη, λάθος απάντηση έπαιρνε. Στο τέλος του το γύρισε στα τεστ. ― Για πες μου Σήφη, πως καταλαβαίνουμε μια κότα αν είναι μικρή ή μεγάλη; ― Από τα δόντια, απαντά ο Σήφης. ― Μα οι κότες δεν έχουν δόντια, λέει ο δάσκαλος. ― Έχω όμως εγώ, λέει με σιγουριά ο Σήφης.

ΑΫΠΝΙΕΣ Από το μπακάλικο του χωριού πέρασε ο δάσκαλος να κάμει τα ψώνια του, αλλά δεν άργησε να πιάσει και ψιλή συζήτηση με το μπακάλη. ― Εάν δεν πάρω ένα βιβλίο να διαβάσω λίγο κάθε βράδυ, λέει ο δάσκαλος, δεν με παίρνει ο ύπνος. ― Να σου δώσω εγώ να διαβάσεις το βιβλίο με τα βερεσέδια των χωριανών, λέει ο μπακάλης, να κάνεις έξι μήνες να δείς ύπνο… Αντωνάκης Μανώλης

28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76

27/3/1863 – 29/4/1863 29/4/1863 – 25/10/1863 25/10/1863 – 5/3/1864 5/3/1864 – 16/4/1864 16/4/1864 – 26/7/1864 26/7/1864 – 9/2/1865 9/2/1865 – 2/3/1865 2/3/1865 – 20/10/1865 20/10/1865 – 3/11/1865 3/11/1865 – 6/11/1865 6/11/1865 – 13/11/1865 13/11/1865 – 28/11/1865 28/11/1865 – 9/6/1866 9/6/1866 – 18/12/1866 18/12/1866 – 20/12/1867 20/12/1867 – 25/1/1868 25/1/1868 – 25/1/1869 25/1/1869 – 9/7/1870 9/7/1870 – 3/12/1870 3/12/1870 – 28/10/1871 28/10/1871 – 25/12/1871 25/12/1871 – 8/7/1872 8/7/1872 – 9/2/1874 9/2/1874 – 27/4/1875 27/4/1875 – 15/10/1875 15/10/1875 – 26/11/1876 26/11/1876 – 1/12/1876 1/12/1876 – 26/2/1877 26/2/1877 – 19/5/1877 19/5/1877 – 26/5/1877 26/5/1877 – 2/9/1877 11/1/1878 – 21/10/1878 21/10/1878 – 26/10/1878 26/10/1878 – 10/3/1880 10/3/1880 – 13/10/1880 13/10/1880 – 3/3/1882 3/3/1882 – 19/4/1885 19/4/1885 – 30/4/1886 30/4/1886 – 9/5/1886 9/5/1886 – 24/10/1890 24/10/1890 – 18/2/1892 18/2/1892 – 10/6/1892 10/6/1892 – 3/5/1893 3/5/1893 – 30/10/1893 30/10/1893 – 12/1/1895 12/1/1895 – 31/5/1895 31/5/1895 – 18/4/1897 18/4/1897 – 21/9/1897 21/9/1897 – 2/4/1899

Διομήδης Κυριακός Μπενιζέλος Ρούφος Δημ. Βούλγαρης Κων/νος Κανάρης Ζηνόβιος Βάλβης Κων/νος Κανάρης Μπενιζέλος Ρούφος Αλ. Κουμουνδούρος Επαμειν. Δεληγεώργης Δημ. Βούλγαρης Αλ. Κουμουνδούρος Επαμειν. Δεληγεώργης Μπενιζέλος Ρούφος Δημ. Βούλγαρης Αλ. Κουμουνδούρος Αριστείδ. Μωραϊτίνης Δημ. Βούλγαρης Θρασύβ. Ζαΐμης Επαμειν. Δεληγεώργης Αλ. Κουμουνδούρος Θρασύβ. Ζαΐμης Δημ. Βούλγαρης Επαμειν. Δεληγεώργης Δημ. Βούλγαρης Χαρ. Τρικούπης Αλ. Κουμουνδούρος Επαμειν. Δεληγεώργης Αλ. Κουμουνδούρος Επαμειν. Δεληγεώργης Αλ. Κουμουνδούρος Κων/νος Κανάρης Αλ. Κουμουνδούρος Χαρ. Τρικούπης Αλ. Κουμουνδούρος Χαρ. Τρικούπης Αλ. Κουμουνδούρος Χαρ. Τρικούπης Θεόδ. Δεληγιάννης Δημήτρ. Βάλβης Χαρ. Τρικούπης Θεόδ. Δηλιγιάννης Κων/νος Κωνσταντόπουλος Χαρ. Τρικούπης Σωτήριος Σωτηρόπουλος Χαρ. Τρικούπης Νικόλ. Δηλιγιάννης Θεόδ. Δηλιγιάννης Δημήτριος Ράλλης Αλεξ. Ζαΐμης Συνέχεια στο επόμενο φύλλο

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Profile for Dimitrios Garefalakis

το Σκινοφάραγγο - Τεύχος 38  

ΤΕΥΧΟΣ 38 Δεκέμβριος 2009- Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010

το Σκινοφάραγγο - Τεύχος 38  

ΤΕΥΧΟΣ 38 Δεκέμβριος 2009- Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010