Issuu on Google+

2. tbl. - aprĂ­l 2013


Landsgildisstjórn Landsgildismeistari: Hrefna Hjálmarsdóttir, Kvisti hhia@simnet.is Varalandsgildismeistari: Magnea Árnadóttir, Hveragerði Ritari: Ásta Sigurðardóttir, Kvisti Gjaldkeri: Hreinn Óskarsson, Keflavík Erlendur bréfritari: Kjartan Jarlsson, Kópavogi Útbreiðslu- og blaðafulltrúi: Ásta Gunnlaugsdóttir, Hveragerði Spjaldskrárritari: Claus Hermann Magnússon, Hafnarfirði

Alþjóðahreyfingin ISGF www.isgf.org Alþjóðaforseti: Mida Rodrigues

St. Georgsgildin á Íslandi Samtök eldri skáta og velunnara þeirra

Viðburðadagatal 2013 • 4. maí: Landsgildisþing á Akureyri. • Júní: Landsgildið 50 ára. • 27.-28. júní: Landsmót skáta 40+ haldið að Úlfljótsvatni • 5.-8. september: Evrópuráðstefna gildisskáta. Stokkhólmur-Helsinki. • Október: Vináttudagurinn í umsjá landsgildis (nánari dag­setn­ing auglýst síðar). • Nóvember: Fundur landsgildisstjórnar, gildismeistara og varagildismeistara. • Súpufundir fyrir gamla skáta eru haldnir 2. mánudag í hverjum mánuði yfir vetrartímann í Skátamiðstöðinni við Hraunbæ, Reykjavík. Ástæða er til að hvetja gildisfélaga til að mæta á þessa skemmtilegu fundi. Hægt er að láta skrá sig á póstlista á skatar@skatar.is

Bálið 2. tbl. apríl 2013 Ritstjóri: Hrefna Hjálmarsdóttir Prófarkalestur: Lára Ólafsdóttir Útlit og umbrot: Hönnunarhúsið ehf. Prentun: Stapaprent ehf. Forsíðumynd: Guðni Gíslason; Frá grisjun í Skátalundi v/Hvaleyrarvatn.

2

www.stgildi.is

www.facebook.com/skatagildi


Bætt á Bálið apríl 2013

Gulli og perlum að safna sér sumir endalaust reyna. Vita ekki að vináttan er, verðmætust eðalsteina. Gull á ég ekkert að gefa þér og gimsteina ekki neina, en viltu muna að vináttan er, verðmætust eðalsteina. (Lag: Vem kan segla)

Fyrir nokkrum vikum birtust í fjölmiðlum fréttir af gullæðinni í Þormóðsdal og að náman þar væri e.t.v. betur vinnanleg en áður var talið. Lengi hefur verið vitað um þessa gullæð en oftast talið að magnið væri of lítið til að vinnslan yrði hagkvæm. Í tengslum við þessa frétt rifjaðist upp margra áratuga skátaminning. Ég var sveit­­ar­foringi í Kvenskátafélagi Reykjavík­ ur en það ágæta félag átti skátaskála við Hafra­vatn og var hann óspart notaður. Ég fór þangað oft með skátasveitina mína. Einu sinni sem oftar fórum við í gönguferð í Þormóðsdal. Þar hittum við nokkra full­ orðna menn sem voru á göngu. Þeir voru að safna steinum og sögðu okkur að þetta væru gullsteinar. Þeir voru ekki að amast við okkur en bentu okkur á að safna líka. Flest börn heillast af steinum og safna gjarnan í vasa sína. Þannig var það líka með skátastúlkurnar mínar. Þær fylltust miklum móð og komu til baka með nokkra hnullunga og fannst þær hafa lent í miklu

ævintýri. Og mig minnir reyndar að einn slíkur hafi verið í farteski mínu um árabil. Nú fer að styttast í landsgildisþingið sem að þessu sinni verður haldið á Akureyri. Það er því ekki úr vegi að spyrja um tilgang slíkra þinga. Vissulega er nauðsynlegt og gagnlegt fyrir samtök eins og okkar gildisskáta, að skoða hver staðan er, kjósa okkur forystu, fara yfir okkar mál, læra hvert af öðru. En þingið er ekki bara ætlað til að fara yfir praktísk mál - heldur ekki síður til að hittast - kynnast og kætast að skátasið, eignast nýja vini og nýjar minningar og auðvitað hitta gömlu góðu vinina. Við erum upp úr því vaxin að leita að gulli og gimsteinum en vitum að það eru sann­ indi í ljóðlínum Hjálmars Freysteinssonar: „en viltu muna að vináttan er, verðmætust eðalsteina“. Hlakka til að hitta sem flesta gildisskáta í norðrinu fagra í sumarbyrjun. Gleðilegt sumar! Hrefna Hjálmarsdóttir landsgildismeistari hhia@simnet.is

www.stgildi.is

vertu líka með á www.facebook.com/skatagildi

3


Bálið – málgang St. Georgsgildanna á Íslandi

Fullorðnir

S

kátar eldri en 18 ára eru fjársjóður fyrir skátastarfið á Íslandi, sem ger­ir St. Georgsgildin ásamt öðrum starf­ andi hópum fullorðinna skáta að einni af fjársjóðskistum skátahreyfingarinnar. Þörf er fyrir fleiri fullorðna sjálfboðaliða í skátastarf, en með fullorðnum sjálfboða­ liða er átt við hvern þann fullorðinn einstakling, eldri en 18 ára, sem gefur af tíma sínum til skátastarfs, hvort sem er beint með börn­um og ungmennum eða við annað sem kemur viðkomandi skátafélagi eða skáta­hreyfingunni til góðs. Hann getur hafa verið vígður sem skáti á einhverjum tímapunkti lífs síns, en það er ekki krafa fyrir sjálfboðastarfið. Samkvæmt rannsóknum hjá bresku skáta­ sam­tökunum er langalgengasta ástæðan fyrir því að fólk vill gerast sjálfboðaliðar í skátunum áhuginn á að láta gott af sér leiða fyrir samfélagið, en nokkrar fleiri ástæður eru til dæmis: • Náin tengsl, vinskapur og samstaða sem myndast í hópum sem vinna saman. • Löngun til að hafa jákvæð áhrif á ungt fólk. • Stuðla að betra samfélagi. • Kynnast fólki á öllum aldri.

4

• Hver og einn fær stuðning við að þroska nýja færni í öruggu umhverfi. • Leiðtogafærni eykst. • Stjórnunar- og skipulagshæfileikar. • Í skátastarfi þjálfar hver og einn hæfni í verkefnastjórnun, markaðssetningu, sam­ skipt­um og fjármálastjórn. • Öll ný hæfni sem einstaklingur þrosk­ ar í skátastarfinu nýtist í lífinu og eykur atvinnu­möguleika og tækifæri í lífinu. Þessar upplýsingar getur skátahreyfingin nýtt sér til þess að hvetja fullorðna í sjálfboðastarf. Skátafélög þurfa samkvæmt Alþjóðahreyfingu skáta (WOSM) að skapa skýra stefnu um mannauðsstjórnun og er það meðal annarra hlutverka Bandalags íslenskra skáta (BÍS) að vera hverju skáta­­félagi á Íslandi innan handar við það verkefni. BÍS stendur nú að gerð hand­bókar um mannauðsstjórnun fyrir skátafélög sem ætlað er að vera verkfæri til að fjölga fullorðnum sjálfboðaliðum í skátastarfi og halda þeim lengur í starfi. „Mannauðsstjórinn“ er sjálfur full­orðinn sjálfboðaliði sem starfar eftir skáta­aðferð­ inni eins og aðrir í skátastarfi.


Eitt sinn skáti, ávallt skáti!

sjálfboðaliðar í skátastarfi Nokkrar hindranir gegn því að fullorðnir bjóði sig fram til sjálfboðastarfa hjá skátun­ um eru: • Sjálfboðaliðarnir vita ekki að þeir geti orðið að liði. • Þeir sem ekki eru skátar skilja ekki starfið sem fer fram í skátunum. • Skátafélagið hefur ekki skýra stefnu um sjálfboðastarf og hvernig á að taka á móti sjálfboðaliðanum. • Sjálfboðaliðarnir halda að allt sjálfboðastarf sé til lengri tíma. • Þeir vita ekki um tímabundin, stutt verk­ efni (t.d. bara ein helgarútilega eða eitt landsmót). • Þeir vilja ekki starfa með börnum og ungu fólki og vita ekki af öðrum verkefnum í skátunum – svo sem rekstri, fjáröflun, við­ haldi húsnæðis og útivistarsvæða o.fl. • Þeir þora ekki að starfa með börn­um og ungu fólki og vita ekki af leiðtogaþjálfuninni sem er í boði hjá skátunum fyrir hvern þann sem þarf á henni að halda. • Mögulegir sjálfboðaliðar halda að aðeins skátar geti gerst sjálfboðaliðar hjá skátunum. Allar þessar upplýsingar geta skátafélög nýtt sér til að skoða starf sitt. Þau þurfa að vita hvers þau þarfnast og hafa góðan lista yfir hlutverk/verkefni sem þarf að manna. Þá þarf að vera til staðar verk­ lýsing fyrir hvert hlutverk, listi yfir færni sem kemur að gagni við að sinna því, ákveðið verklag við að bjóða hvern einasta sjálfboðaliða velkominn í hópinn þannig að honum finnist hann tilheyra, gera gagnkvæmt samkomulag við hvern og einn, viðurkenna störf sjálfboðaliðanna og stunda reglulega endurskoðun.

Meðal þeirra skilaboða sem skátarnir - þ.m.t. öll skátafélög - þurfa að gefa út á við eru: • Skátahreyfingin er kraftmikil uppeldis­ hreyfing. • Sjálfboðaliðinn er hluti af hópi. • Skátafélagið býður upp á sveigjanleika í sjálfboðastarfi. • Ekki er krafist reynslu af skátastarfi til að gerast sjálfboðaliði heldur er öll nauð­ synleg þjálfun í boði hjá skáta­félaginu og Bandalagi íslenskra skáta. • Samfélagið viðurkennir þá þjálfun og reynslu sem sjálfboðaliðar öðlast í starfi. • Skátastarf býður upp á ævintýri, skemmt­un og þroska. • Skátastarf býður upp á alhliða þroska fyr­ir börn og ungmenni á öllum sviðum lífsins. Góð umræða sem nefnd er hér á undan og góðar tillögur gera þó ekki gagn nema skátarnir láti vita af sér! Fullorðnir sem ekki vita af skátastarfi á svæðinu vita ekki að þeir geta gert gagn. Fullorðnir skát­ar (eldri en 18 ára) geta til að mynda frætt aðra fullorðna um sjálfboðastarfið sem er í boði og hvatt þá til að taka þátt, jafn­vel þó ekki standi til að vígjast sem skátar. Skátar eru í kjöraðstöðu til að kynna skátaaðferðina til sögunnar og fræða umhverfið um uppeldismarkmið skáta­­­­­hreyfingarinnar, sem eru að leggja sitt af mörkum til menntunar ungs fólks á grund­velli gildakerfis sem byggist á skáta­­ heitinu og skátalögunum, með hjálp skáta­­ aðferðarinnar, og skapa aðstæður þar sem unnt er að vinna skátaverkefni á örugg­an og einstaklingsmiðaðan hátt og án að­grein­ingar. Ása Sigurlaug Harðardóttir, Bandalagi íslenskra skáta.

5


Bálið – málgagn St. Georgsgildanna á Íslandi

Uppskriftir

S

Rabarbarakaka 400 g rabarbari ½ dl hveiti 2 egg 2½ dl sykur 1¾ dl hveiti 1½ dl púðursykur 50 g smjör Þvoið rabarbarann vel og skerið niður í ca 2 cm langa bita. Blandið saman rabarbara og ½ dl af hveiti, sykri og eggjum. Setjið í smurt eldfast mót, ca 24 cm í þvermál. Myljið saman púðursykur, hveiti og smjör og dreifið yfir rabarbarafyllinguna. Bakið í u.þ.b. 45 mín við 200°C. Best volg með rjóma eða ís.

Ljósm.: Guðni Gíslason

tjórn landsgildis hélt fund í Hveragerði í mars 2013. Gildisskátar þar tóku á móti okkur með ljúffengum veitingum. Hér fylgja uppskriftir sem Helga Jósefsdóttir sendi. Ég tvöfalda uppskriftina og nota frosinn rabarbara í bitum. Læt þá í stórt eldfast mót og leyfi bitunum aðeins að þiðna. Þá er 1 dl af hveiti , 5 dl af sykri og 4 eggjum hrært saman við og sett yfir rabarbarann og blandað saman í eldfasta mótinu. Myljið saman sér í skál 3 dl púðursykur, 3 ½ dl hveiti og 100 gr smjör sem farið er að linast. Þessari blöndu er stráð yfir fatið og hulið vel. Bakað í u.þ.b. 55 mín við 200°C. Gott að vinna sér í haginn og frysta kök­­una og taka svo út vel áður en bera á fram og hita á ný í um 15 mín. Borið fram með ís eða þeyttum rjóma. - Ekta fundarkaffibrauð!

12 6 bollar rúgmjöl 6 3 bollar heilhveiti 9 4½ tsk natron 6 3 tsk salt 3 1½ lítri súrmjólk 1 ½ kg sýróp Heil

6

Ljósm.: Guðni Gíslason

Rúgbrauð Hálf uppskrift

Hitið ofninn í 200 °C og bakið brauðið í 10 mín. Lækkið hitann í 100 °C og bakið í 8-9 klst. í stóru boxi. Bakist t.d. í stórum potti sem má fara inn í ofn. Setja bökunarpappír alveg inn í pottinn.


Eitt sinn skáti, ávallt skáti!

Minjavernd

Þ

eir sem hafa stundað félagsstörf að einhverju ráði komast fljótt að því að alls kyns pappírar safnast fljótlega upp. Fundargerðir, bréf, mótsblöð, skýrslur og myndir. Skátastarfi fylgja að auki alls kyns hlutir og útbúnaður: fánar, kistur, merki, myndir, verðlaunagripir, skinn o.fl. Oftast er þetta geymt í skátaheimilunum eða hjá foringjum. En tímarnir líða, það verða mannabreytingar og þeir sem taka við gera sér ekki alltaf grein fyrir mikilvægi skjala og muna. Fólk fellur frá og afkomendur vita oft á tiðum ekki hvað er best að gera við gamla skátadótið foreldra sinna.

Haustið 2011 hófst flokkun og skráning skjala sem borist hafa til Þjóðskjalasafns Íslands frá Bandalaginu, skátum í Reykja­ vík og einkaskjölum. Þau elstu eru frá árinu 1912 og allt fram til dagsins í dag. Minjanefnd á stóran þátt í söfnun þess­ ara skjala undir forystu Sigrúnar Sigur­ gestsdóttur. Mikilvægt er að skjöl og munir haldist í heimabyggð og því sjálfsagt fyrir skáta á landsbyggðinni að koma skjölum á viðkomandi héraðsskjalasöfn og munum sem ekki eru lengur í notkun á minja- eða byggðasöfn. Það má eiginlega telja þetta samfélagslega skyldu okkar. Minjavernd auðveldar aðgengi komandi kynslóða

að heimildum. Oft þurfa sagnfræðingar sem eru að skrifa sögu byggðarlaga að skoða skjöl til að fá sem gleggsta mynd af mannlífinu og ekki viljum við láta skáta­ þáttinn vanta! Til að skrifa sögu félaga eða ritgerðir um afmarkaða þætti þeirra er gott að skjöl séu aðgengileg. Hvað þá þegar koma á upp afmælissýningum. Oft hafa verið teknar kvikmyndir á stóru mótunum. Nokkrar þeirra eru í vörslu Kvikmyndasafns Íslands í Hafnarfirði. Það er því full ástæða fyrir okkur skáta sem komnir eru á efri ár að fara að huga að „gamla skátadótinu okkar“. Hvað á að geyma og hvar er það best geymt? Fyrir þá sem hafa áhuga á sögu skáta­hreyf­ ingarinnar eru þetta oft merkar heimildir. Ekki alls fyrir löngu fundist t.d. bréf á Akureyri frá Baden Powell til Gunnars Guðlaugssonar skátaforingja þar sem B.P. þakkar fyrir myndabók og frímerki sem hann hafði fengið að gjöf. Bréfið er dagsett 30. október 1930 og annað 31. desember 1932 þar sem hann þakkar fyrir bók með íslenskum ljóðum. Gunnar Guðlaugsson er sagður eini íslenski skátinn sem var í bréfasambandi við Baden Powell. Fulltrúar gildanna í minjanefnd skáta eru Hilmar Bjartmarz og Karlinna Sig­munds­ dóttir. Hrefna Hjálmarsdóttir

7


Bálið – málgagn St. Georgsgildanna á Íslandi

Skógarhögg í Skátalundi

Draumastaður skátaflokksins

M

Ljósm.: Guðni Gíslason

argur foringinn hef­ur nýtt sér góðan bóka­ kost dönsku skáta­ bandalaganna í gegnum árin. Einn galli var þó á gjöf Njarðar, oft var starfið miðað við starf í skógi og nýtingu afurða þaðan. Þá þurfti að aðlaga verkefnin því skátar hér á landi áttu fæstir kost á skátastarfi á skógarsvæðum. En nú er aldeilis orðin breyting á.

Siggi Bald. snyrtir og býr til gönguleið.

Fyrir skömmu var skógardagur í Skáta­ lundi og sagir og klippur voru dregnar fram. Markmiðið var að gera skóginn

Ljósm.: Vignir Guðnason

Við Hvaleyrarvatn eiga gildisskátar í Hafnarfirði skálann Skátalund og mikla paradís þar í kring. Þar sem áður var ekkert nema berangursleg holtin og rofabörð eru nú há tré og skógarlundir. Þetta er afrakstur ötullar vinnu eldri skáta sem nú sjá afrakstur af dagsverki sínu. Hvað er þá ánægjulegra en að sjá að ungir skátar nýti sér þennan skóg í ánægjulegu skátastarfi?

Ljósm.: Vignir Guðnason

Tré til að klifra í – draumur barnanna.

8

aðgengilegan fólki og mynda gönguleiðir í gegnum hann. Vel tókst til og greniskógur var hreinsaður til, klippt­ar og sagaðar af neðstu greinar sem flestar voru reyndar dauðar en hindruðu för um skóginn. Guðni gildismeistar ií miklum átökum.


Eitt sinn skáti, ávallt skáti!

Skátaparadís

Ljósm.: Guðni Gíslason

Skátar úr Hraunbúum og víðar hafa í gegnum tíðina komið í Skátalund. Lengi var skálinn nýttur sem gististaður en nú gista skátar í tjöldum enda aðstaðan orðin allt önnur en fyrr og skógurinn veitir gott skjól. Á hverju sumri koma fjölmargir ungir Hafnfirðingar sem taka þátt í Útilífsskóla Hraunbúa og gista í tjöldum eina nótt.

Nú eru komnar gönguleiðir um skóginn.

Siggi Bald. og Hermann minntust gamalla tíma þegar þá dreymdi um svona aðstæður. Að neðan má sjá Kristjönu hreinsa upp af Minningarflötinni

Ljósm.: Guðni Gíslason

Ljósm.: Gu��ni Gíslason

Landið í kringum skálann er um 70 þúsund fermetrar og gefur gríðarlega mikla möguleika í skátastarfi. Finna má skálann á www.maps.google.com og slá inn „Skátalundur“.

9


Bálið – málgagn St. Georgsgildanna á Íslandi

Uppáhaldsskátatextinn Jónas Valgeir Torfason

Þ

egar Hrefna landsgildismeistari hafði samband við mig nú í vetur og bað mig að rifja upp og setja á blað hver væri uppáhaldsskátasöngurinn minn, sagði ég strax já, því að í æsku var mér innprentað að hlýða yfirmönnum. Strax kom upp í hugann einn af fjölmörgum textum Tryggva Þorsteinssonar.

Í apríl fer að vora, víst ég hlakka til, veturinn er liðinn, svona hér um bil. Sólin roðar tinda, syngur fugl í mó. Sumar kemur bráðum. Vaknar allt af vetrardvala um velli og sjó. Leysing er til fjalla, lækir verða fljót. Lifnar gróður suðri mót. Leikur bros í augum, léttist hvers manns spor, loksins þegar kemur vor. Okkur sem urðum þeirrar gæfu aðnjótandi að alast upp í skátastarfi undir leiðsögn Tryggva Þorsteinssonar, er tamt að grípa til texta hans. Á gildisfundum syngjum við nær eingöngu lög úr söngbókinni hans. Ég man að í gamla daga þegar Tryggvi var með okkur á skátanámskeiðum og skátamótum að rölta á milli staða, þá tók hann sig stundum út úr hópnum og vildi vera einn. Seinna rann upp ljós fyrir okkur,

þá var Gamli að semja texta og annað efni. Oft hef ég hugsað um það á seinni árum hvílíkt lán það var að hafa fengið að kynnast skátastarfi og taka þátt í þeim verkefnum sem fylgja, t.d. skátamótum, þar sem voldug inngönguhlið voru reist og byggðar brýr yfir tjarnir og læki. Ekki má nú gleyma matarstússinu, margt var brasað við misjafnar aðstæður, en all­ir lifðu af og alltaf bragðaðist nú vel Royal­ búðingur í eftirmat. Nú þegar vorið og sumarið nálgast óð­ fluga vil ég nota tækifærið og óska öllum gleðilegs sumars. Með gildiskveðjum Jónas Valgeir Torfason St. Georgsgildinu á Akureyri.

www.stgildi.is

vertu líka með á www.facebook.com/skatagildi

10


Eitt sinn skáti, ávallt skáti!

Landsgildið 50 ára

St. Georgsgildin á Íslandi, Landsgildið, var stofnað í Skíðahótelinu í Hlíðarfjalli við Akur­­eyri 2. júní 1963. Fyrsti lands­gildis­ meist­ari var Dúi Björnsson frá Akureyri. Það ár voru tvö ný gildi stofnuð, ann­að í Hafnar­ firði þann 22. maí og hitt í Keflavík þann 27. maí. Afmæli lands­gildisins verður fagnað á þinginu í vor og einnig á vináttudeginum sem hald­inn verður í október. Dagurinn verð­ur í umsjón lands­gildisstjórnar að þessu sinni. Hugmyndin er að halda hann á Vesturlandi og bjóða þang­ að eldri skátum úr nágrannabyggðum.

Sk

Sam

Kvöldsöngur Eftir smá viðtal um skátamálefni á sjónvarpsstöðinni N4 árið 2011 barst mér sending frá Ólafíu Margréti Ólafsdóttur tónmenntakennara, sem kenndi lengi við Fossvogsskóla. Það var þessi fallegi kvöldsöngur og lag við hann, hvorutveggja eftir Ólafíu Margréti.

Hún gaf okkur fúslega leyfi til að nota þennan söng að vild. Þótt gott sé að syngja gömlu góðu skátalögin, þá sakar ekki að læra ný. Vonandi getum við sungið þetta saman á þinginu í vor. HH

Þegar húmar og kvöldið er komið færist kyrrð yfir dali og strönd. Kringum varðeldinn, skátar, við skulum saman skrafa og treysta vor bönd. Og við bjarmann frá bleikrauðum eldi perlum bætum við minninga gnótt. Frið og ró yfir búðirnar breiðum og við bjóðum öllum góða nótt. La lúra, lúra, lúra, lúra. Okkar kvöldeldur kulnar nú fljótt. La lúra, lúra, lúra, lúra. Þagna ómarnir allt verður hljótt. Ólafía Margrét Ólafsdóttir

11


Bálið – málgagn St. Georgsgildanna á Íslandi

Akureyri 4. maí 2013

Ská

Landsgildisþingið

Af ja.is

Af vef NLFA

reyri

ku Frá A

St. Georgsgildið á Akureyri er nú í óða önn að undirbúa landsgildisþingið sem haldið verður 4. maí 2013. Gildismeist­ arar munu fá sendar upplýsingar um kostnað og skráningu. Vonandi verður orðið vorlegt um að litast í Kjarnaskógi í maí þó að eflaust muni glampa á nokkrar „fannir til fjalla“.

Samtö

Þingstaðurinn, félagsheimili Náttúrulækningafélags Akureyrar í Kjarnalundi og leiðin þangað.

8 mm kvikmyndar saknað

Landsmót skáta 40+

Vorið 1967 var haldin mikil skátahátíð á bökkum Glerár í tilefni 50 ára skátastarfs á Akureyri. Páll A. Pálsson ljósmyndari var fenginn til að taka super 8 mm kvik­ mynd fyrir skátafélögin þar. Mynd þessi þótti skemmtileg og var lán­uð um land allt. Nú finnst myndin ekki þrátt fyrir mikla leit og fyrirspurnir. Þess vegna er hér með auglýst eftir myndinni sem hefur mikið heimildagildi enda um 20 mín. að lengd. Myndin var í gráum og glærum kassa (ca 20x20 cm). Ef einhver hef­­ur hugmynd um hvar myndin er niðurkomin er sá hinn sami beðinn um að hafa samband við Hrefnu Hjálmarsdóttur (hhia@simnet. is) eða Pál A. Pálsson (palli@palli.is).

Í sumar verður fyrsta landsmót eldri skáta haldið og fer það fram á Úlfljótsvatni dagana 27.-30. júní 2013. Markmið mótsins er að skapa vettvang fyrir eldri skáta til að koma saman, endurnýja vinskapinn og upplifa aftur „liðin sumur og yndisleg vor“. Fjölbreytt dagskrá verður í boði fyrir mótsgesti en megináherslan verður þó lögð á að fólk komi með bros á vör og skemmti sér sjálft við leik og störf. Mótið er á vegum Smiðjuhópsins og Útilífsmiðstöðvar skáta á Úlfljótsvatni. Mótsstjóri er Atli Smári Ingvarsson. Allar nánari upplýsingar má finna á www.foringinn.is

12


Eitt sinn skáti, ávallt skáti!

Teiknandi gildisskáti

S

ú hefð hefur myndast meðal gildanna að senda hvert öðru jólakveðjur. Eitt gildið kýs þó frekar að senda sumarkveðjur. Það er Kvistur á Akureyri sem hefur sent handgerð kort um árabil. Teiknarinn er Guðný Stefánsdóttir sem er á meðal stofnenda Kvists. Guðný er myndmenntakennari og starfaði sem slík um 40 ára skeið, lengst af í Oddeyrarskóla.

Skátar á Akureyri hafa notið teiknihæfileika Guðnýjar um árabil. Má t.d. nefna fínu víkinga­skildina sem settu svip sinn á Lands­­­mótið 2008, en þeir voru unnir af gildis­skátum í Kvisti undir hennar umsjón. Guðný átti stórafmæli sl. haust. Í tilefni þess setti hún upp sýningu á fjölmörgum kortum í anddyri Amtsbókasafnsins á Akur­eyri. Kortin voru jólakort, sumar­kort, afmæliskort, brúðkaupskort og tækifæris­kort af ýmsu tagi. Í mörgum þeirra var lætt inn smá gríni og gamansemi. Gildisskátar á Akureyri fjölmenntu auðvitað á sýninguna. Í hófinu á Kjarvalsstöðum í tilefni af 100 ára afmæli skáta­ hreyf­ingarinnar á Íslandi 2. nóvember 2012 afhenti lands­ gildis­meistari fallegt afmæliskort sem Guðný hafði útbúið.

13


Bálið – málgagn St. Georgsgildanna á Íslandi

Jóhanna Guðjónsdóttir Fædd 25. ágúst 1932 – Dáin 7. febrúar 2013 Jóhanna Guðjónsdóttir, skáta­­ syst­ir okkar, er „farin heim“. Jóhanna var lánsöm í einka­ lífinu. Hún giftist Hafsteini Guð­ munds­syni, forstjóra Sundhallar Keflavíkur, sem lést í apríl 2012. Þau hjónin áttu fallegt heimili, þar sem snyrtimennskan réð ríkj­ um. Jóhanna tileinkaði sér lífs­ gildi sem hún lærði ung í skáta­ heitinu og skátalögunum og var „ávallt viðbúin“. Hún var ljósálfaforingi hjá yngstu stúlk­unum í Heiðabúum á árunum 1965 - 1975. Þar naut hún sín vel í leik og starfi og fylgdist ávallt með af áhuga á skátastarfinu. Þrjár dætur hennar urðu einnig foringjar hjá Heiðabúum. Jóhanna var ein af stofnendum St. Georgsgildisins í Keflavík og var ávallt mjög virk í starf­inu. Hún var í ferðanefnd 1986-1997,

var í stjórn 1986-1997 og aftur árin 2000-2006. Hún sá einnig lengi um frí­merkjabankann. Jóhanna mætti á alla fundi, ferðalög, leik­­­­ húsferðir og ann­að sem var á veg­ um gildisins. Hún var heiðr­uð á Landsgildisþingi í maí 2011. Innilegar sam­úðarkveðjur til barna og aðstandenda. Við kveðj­ um þig með þakklæti og virð­ingu og þökkum þér samfylgdina. Loka­orðin eru þau sem við sungum alltaf í lok hvers fundar: Sofnar drótt, nálgast nótt Sveipast kvöldroða himinn og sær. Allt er hljótt, hvíldu rótt. Guð er nær. Fyrir hönd St. Georgsgildisins í Keflavík, Eydís B. Eyjólfsdóttir

Egill Ólafur Strange Fæddur 22. september 1927 – Dáinn 27. febrúar 2013 Enn er hoggið skarð í raðir okkar. Egill Ó. Strange, félagi okkar, er farinn heim, lést 27. febrúar sl. Egill fæddist 22. september 1927, varð ungur skáti í Reykja­ vík en flutti síðar til Hafn­ar­fjarðar og starf­aði sem módelsmiður og handa­­vinnu­­kennari. Hann var einn af stofnfélögum St. Georgs­ gildisins í Hafnarfirði og var virkur félagi í skálahópnum frá upphafi og var ávallt reiðubúinn til að leggja fram hjálparhönd. Egill var áberandi í starfinu

14

enda glettinn og það gustaði af honum. Hann var duglegur að mæta á fundi þótt hann ætti orðið erfitt með gang og nutum við samvistar hans á sameiginlegri kvöldvöku í Hraun­byrgi í október sl. Afkomendum Egils vottum við samúð okkar og þökkum ánægjulega samfylgd góðs skáta. Fyrir hönd St. Georgsgildis­ins í Hafnarfirði, Guðni Gíslason, gildismeistari.


Eitt sinn skáti, ávallt skáti!

Blessuð sólin Sólin er að skína og sólin er svo góð, situr fugl á kvisti og er að yrkja ljóð. Fuglinn minn er einmitt að semja lítið lag, lífið er svo skrítið og skemmtilegt í dag. Sumir halda að fuglinn syngi endalaust, en sumir vita betur, að bráðum kemur haust. Og síðan kemur vetur og setur snjó á grund, sumarið er farið og sönglaust er um stund. Eftir harðan vetur alltaf kemur vor, þótt erfið sé þér gangan, aftur léttast spor. Ef mótlætið þig angrar og mæðist hugurinn, mundu að aftur lýsir sólin veginn þinn. Í fjarska vorið bíður með fallegt bros á vör, það fer í apríllokin að hraða sinni för. Dagar taka að lengjast og dimma burtu flýr og dýrðleg birtast aftur vorsins ævintýr.

Ljósmyndir: Guðni Gíslason

Sólin lengir götu og söngfugl er í mó, en sumarglaðir bátar sér rugga úti á sjó. Þá er fólk og landið með sól og sumarbrag og sætur ilmur blóma þér býður góðan dag. Sólin er að skína og sólskin læknar sár, sólin litar vangann, sólin þerrar tár. Já, sólin hún er lögmál og segir okkur það, að sólskinið nú langar að komast okkur að. Hörður Zóphaníasson

15


Skátagildin á Íslandi

Bálið – málgagn St. Georgsgildanna á Íslandi

St. Georgsgildið á Akureyri • St. Georgsgildið í Hafnarfirði St. Georgsgildið í Hveragerði • St. Georgsgildið í Keflavík St. Georgsgildið í Kópavogi • St. Georgsgildið Kvistur á Akureyri St. Georgsgildið Straumur í Reykjavík

a

nu myndavélin

ir Jófríði á stafræ

Sigurgeir kenn

Sameiginlegur

fundur Kópavo

gs- og Hafnar

fjarðargildis

Skátar að leik

í Skátalundi

i

nu í Skátalund

Frá skógarvin

16

rðargildis

- og Hafnarfja

ndur Kópavogs

fu Sameiginlegur

Ef heimilisfang er rangt, endursendist á: Hreinn Óskarsson, Pósthússtræti 3, 230 Keflavík


Bálið apríl 2013