Page 6

6

Gemeentelijke

herindeling:

Tijd

voor verandering?

Door: Leon Heuzels

Sirius Sights | 13/14 | Nr. 1

Gemeentelijke herindeling: Tijd voor verandering? Door: Leon Heuzels, Student Public Administration In de afgelopen jaren heeft het bestuurlijk landschap in Nederland grote veranderingen ondergaan. Een van de meest omstreden en besproken hervormingen zijn de gemeentelijke herindelingen die door de jaren heen hebben plaatsgevonden. Ter illustratie: in de loop van de 20e eeuw is het aantal gemeenten in Nederland verkleind van meer dan 1000 gemeenten naar 408 in januari 2013. Doorgaans zijn de beweegredenen achter gemeentelijke herindeling dat grote gemeenten meer zakelijke en professionele capaciteiten bezitten dan kleinere gemeenten. Aangezien het de trend is binnen de overheid om meer taken en verantwoordelijkheden bij gemeenten neer te leggen is de gedachtegang dat een grotere gemeente de uitvoering van deze nieuwe taken beter en efficiënter zou kunnen uitvoeren dan een

heeft meer dan 80% van de bevolking in verschillende dorpen zich voor een zelfstandige gemeente en tegen een herindeling naar een grotere gemeente bestaande uit meerdere dorpskernen. In een petitie1 voeren zij verscheidene bezwaren en tegenargumenten tegen gemeente herindeling aan. Zo zou er geen theorie zijn die (positieve) resultaten van gemeentelijke herindeling ondersteund. Daarnaast zou de dienstverlening niet verbeteren, de kosten en lasten niet lager uitvallen, de kwaliteit van bestuur niet verbeteren en zou de fysieke afstand naar het gemeentehuis te groot worden. Tegenstanders stellen dus dat de beweringen die voorstanders van gemeentelijke herindelingen doen niet kloppen.

Hoewel de algemene gedachte achter herindeling in grote lijnen onveranderd is, zijn de opvattingen over hoe de herindelingen uitgevoerd moeten worden minder consistent.

kleine gemeente. Hoewel de algemene gedachte achter herindeling in grote lijnen onveranderd is, zijn de opvattingen over hoe de herindelingen uitgevoerd moeten worden minder consistent. Waar in de jaren ’80 van de vorige eeuw men het er nog over eens was dat gemeenten zich op een inwonertal van 5000 moesten richtten, daar was men ten tijde van Paars II (1998-2002) tot de conclusie gekomen dat men moest streven naar een gemeente met een inwonertal van 25.000 of meer. Deze herindelingen gingen én gaan nog steeds gepaard met veel weerstand vanuit de samenleving. Bij recentelijke gemeentelijke herindelingen in Friesland

Voorstanders stellen juist dat door de toenemende complexiteit in de maatschappij het bestuurlijk orgaan in Nederland ook zeer complex is geworden en het allemaal ‘beter en goedkoper kan’, bij monde van een rapport van het Ministerie van Financiën2 . Dit wordt ondersteund door de uitkomsten van een onderzoek gedaan naar bestuurlijke hervormingen bij gemeenten. Gemeenten die fuseren zijn goedkoper uit dan gemeenten die besluiten samen te werken3. Tevens zou een grotere gemeente zoals gezegd zorgen voor meer bestuurskracht. Er is dus sprake van een patstelling tussen de voor- en te-

Sirius Sights, Jaargang 18, Nummer 1  

Sirius Sights - Unite