Page 1

Ymere met bewonerspar cipa e ’t Heem kunstopdracht Simone de Groot, 2012


Projectgegevens Kuns nbreng bij nieuwe entree seniorencomplex Van den Berghlaan Hoofddorp Opdrachtgever: Ymere Hoofddorp Ontwerp: Simone de Groot, 2011-2012 Uitvoering: Simone de Groot, 2012 Architect: Woltjer Berkhout Ontwerp ruit voorzijde: Melle Hammer Foto’s uitvoering: Nils van Houts


Entreehal. Spreuk en beeld in overleg met bewoners

Inleiding Seniorencomplex ‘t Heem aan de Van den Berghlaan in Hoofddorp kreeg van Ymere in 2012 een opknapbeurt: de galerijen werden overkapt met matglazen luifels en er kwam een sprekende nieuwe entree, beiden volgens ontwerp van Woltjer Berkhout architecten. Ymere gaf mij opdracht om in dit kader een kunstwerk te maken op de lange wand in de gang van de nieuwe entree. Daarbij was het hun uitdrukkelijke wens dit te doen in par cipa e met de bewoners. Dat kwam goed uit; als beeldend kunstenaar vind ik het belangrijk om een zo groot mogelijk draagvlak te creĂŤren voor een kuns ngreep in de (semi-)openbare ruimte, zeker in deze jd van populisme en an -intellectuele sen menten. Een par cipa etraject zal het draagvlak van een kunstwerk onder bewoners en andere gebruikers vergroten.


Inspira e Eerste inspira ebron was de naam van het gebouw: ‘t Heem, at home, Heim, huis en thuis. Wanneer voel je je thuis, en kun je dat gevoel ook al oproepen voordat je eigen voordeur binnen gaat, namelijk al in de gemeenschappelijke entree van het complex? Daarnaast vond ik mijn inspira e in de geborduurde kruissteekschilderijen die ik aantrof in het trappenhuis van het gebouw. Mijn idee was om een muurtekening te maken, opgebouwd uit kruisjes, als hedendaagse variant op de geborduurde merklap.

’t Heem referen ebeelden en schetsvoorbeeld


Par cipa e Op basis van deze uitgangspunten en referen ebeelden presenteerde ik mijn plannen op een bewonersavond en via een nieuwsbrief van Ymere. Ik vroeg aan de bewoners bij welk voorwerp in hun huis zij dachten: “Ha, ik ben weer thuis”. In een reeks huisbezoeken fotografeerde ik op hun aanwijzen onderwerpen als huisdieren, an eke voorwerpen, breiwerk, puzzelboekjes, maar ook het uitzicht en een bijbel.

“Ik hecht aan geen enkel voorwerp in mijn huis, alleen aan mijn Alkitab [Indonesische bijbel]” een bewoner

Er was vanuit de bewoners een sterke voorkeur voor figura ef werk. Tegelijk waakte ik -en zijzelf trouwens ook!ervoor dat het niet oubollig of tu g zou worden. Vandaar dat ik de onderwerpen enigszins heb geabstraheerd. De foto’s vormden de basis voor lijntekeningen, die vervolgens zijn bewerkt tot een kruissteekjespatroon. De grove kruisjes geven de tekeningen nog wel herkenbaarheid, maar van dichtbij zijn het net grote pixels.

“Mijn Daisy. ” een bewoonster


“Onze hond Donny.” een bewoner

“Met mijn breiwerkje op de bank, dan ben ik helemaal thuis.” een bewoonster

“Mooi he, zo’n ouderwetse telefoon. Ik bel er elke dag mee.” een bewoonster

selec e uit de inbreng van de bewoners


“De Friese kraantjeskan waarmee we bij ons thuis al jd koffie ze en.”

een bewoonster

“Het portret met mijn moeder en mijn zusje, vlak na de oorlog.”

een bewoonster

“De boom voor ons gebouw. Die stamt nog uit de jd dat hier een boerderij stond.”

een bewoonster


Ontwerp Alle individuele tekeningen zijn samengevoegd tot een lange composi e van 11 meter breed, opgebouwd uit enduizenden kruisjes. Om eenheid te creëren in de uiteenlopende door de bewoners aangedragen onderwerpen er is thema sch gegroepeerd en inhoudelijk met elkaar verbonden. Zo zou je de drie a eeldingen aan beide uiterste zijden kunnen zien als ‘Geloof (bijbel), hoop (boom) en liefde (familieportret). In de cirkel staat de polder van vroeger (boer met ploeg en paard) diagonaal tegenover de polder nu (vliegtuig). Verder zijn er thema’s erfstukken (telefoon, koffiekan en hondenkar) en hobby’s (pop, breiwerk en woordzoeker), huisdieren (honden) en het uitzicht uit het raam (roos en boom). Deze composi e is symmetrisch van opbouw, en vanuit het midden naar beiden zijden gespiegeld als een Rorschach-vlek.


Deze en vorige pagina: indeling muur


Een deel van de merklap-muurtekening met onderwerpen vanuit de bewoners


Woordzoeker Het centrum van de muurtekening wordt gevormd door een woordzoeker die ik speciaal voor de bewoners heb opgebouwd uit woorden die met hun thuisgevoel en hun omgeving te maken hebben. Ik kwam op dit idee door de woordzoeker-puzzelboekjes die ik bij meerdere bewoners thuis had zien liggen. Het leek me beeldend nogal oninteressant om dit te verbeelden als een tekening van een puzzelboekje. Vandaar dat ik een op maat gemaakte woordzoeker heb bedacht. Zo zijn is er niet alleen beeld, maar ook taal door de bewoners aangeleverd. Fijn als je even op de li moet wachten. foto’s: Nils van Houts


Breed draagvlak Gedurende de zeven dagen die ik op locae heb getekend, groeide de band van de bewoners met mij en mijn werk. Dagelijkse praatjes, kopjes thee en af en toe een helpende hand gaven deze uitvoering voor mij persoonlijk een meerwaarde, maar ook voor de bewoners. Zij zagen ‘hun’ kunstwerk groeien, ze werden er mede-eigenaar van en voelen zich er nog steeds verantwoordelijk voor. Als dank voor hun deelname kregen de bewoners een speciale kaart met het kruissteekpatroon van hun bijdrage erop. Als zij die kruissteekjestekening nu weer gaan borduren en ophangen in het trappenhuis, is de cirkel rond. foto’s: bewoner J. Stroomer


Veel aandacht in de locale pers, waaronder het Haarlems Dagblad


www.simonedegroot.nl

projectdocumentation 't Heem Ymere  

Projectdocumentation artwork 't Heem by Simone de Groot in commission of Ymere, 2012. Participation project: in collaboration with tenants